Vikipedio eowiki https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikipedio Vikipedia diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Portalo Portala diskuto Projekto Projekta diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Topic Akademio de Esperanto 0 257 9405952 9389599 2026-06-18T05:20:25Z Sj1mor 12103 9405952 wikitext text/x-wiki {{Alidirekto|AdE|ADE|ADE|AE|AE}} {{Informkesto akademio | emblemo = {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |bildo={{#property:P18}} |fondodato=1905 }} La '''Akademio de Esperanto''' ('''AdE''') estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon<ref>https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Statuto Statuto de la Akademio de Esperanto</ref>. Oni ne konfuzu ĝin kun la '''[[Akademio Literatura de Esperanto]]''' ('''ALE'''). == Historio == La Akademio de Esperanto estis fondita en [[1905]] dum la [[UK 1905|unua Universala Kongreso de Esperanto]] iom modelite laŭ [[Franca Akademio]], laŭ propono de [[L.L. Zamenhof]], sed tiam sub la nomo "[[Lingva Komitato]]". La nomon "Akademio de Esperanto" portis unue supera komisiono de la Lingva Komitato. En 1948 la Lingva Komitato kaj ĝia Akademio kunfandiĝis en unu solan korpon nomatan "Akademio de Esperanto". == Sekcioj == La Akademio enhavas Sekciojn, kiuj prizorgas diversajn lingvajn kampojn de la Akademia laboro. La Sekcioj ne estas fiksitaj, sed estas kreataj laŭbezone. Ĉiun Sekcion gvidas Direktoro. Ĉiu akademiano povas aparteni al pluraj Sekcioj, laŭ siaj interesoj. Ekzistas jenaj Sekcioj: Faka Lingvo, Gramatiko, Ĝenerala Vortaro, Literaturo, Prononco, Kontrolado de lerniloj, Lingva Konsultejo kaj Interkonsilejo. La Akademio havas ankaŭ Komisionojn, kiuj plenumas diversajn ne-lingvajn taskojn. Ekde oktobro 2013 ekzistas du Komisionoj: pri Historio de la Akademio de Esperanto kaj pri Homaj nomoj. Ĉiu Sekcio kaj Komisiono estas gvidata de Direktoro. Rezulte de la elektoj en la jaro 2025 jenaj akademianoj estas direktoroj de la sekcioj kaj komisionoj<ref>[https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Sekcioj_kaj_Komisionoj Paĝo "Sekcioj kaj komisionoj" en la retejo de la Akademio]</ref>: * Sekcio pri faka lingvo: Orlando Raola * Sekcio pri gramatiko: [[Aleksandro Shlafer]] * Sekcio pri ĝenerala vortaro: [[Jesper Jacobsen]] * Sekcio "Lingva Konsultejo": [[Kirilo Brosch]] * Sekcio pri literaturo: [[Edmund Grimley Evans]] * Sekcio pri prononco: Probal Dasgupta * Sekcio "Kontrolado de lerniloj: [[Birke Dockhorn]] * Sekcio "Interkonsilejo": [[Aleksandro Shlafer]] * Komisiono pri historio de la Akademio de Esperanto: [[Jorge Rafael Nogueras]] * Komisiono pri komunikado: [[Tim Owen]] * Retejestro: [[Jorge Rafael Nogueras]] == Lingva Konsultejo == La Akademio en 1999 starigis komisionon, kiu en 2007 iĝis Sekcio ''Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto'', al kiu povas turni sin ĉiu Esperanto-uzanto pri difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Ekde decembro 2011 la Lingva Konsultejo publikigas elektitajn respondojn<ref>https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Respondoj_de_la_Konsultejo</ref>. [[Stefan Maul]] (ekde 1999), [[Boris Kolker]] (ĝis 2010) kaj [[Alexander Shlafer]] (2010-2019) sinsekve servis kiel direktoroj de la Lingva Konsultejo. La nuna direktoro estas [[Cyril Robert Brosch]] (ekde 2019). == Decidoj kaj rekomendoj == * Naŭa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro (2007) * Pri apartaj teknikaj bezonoj rilate al niaj alfabeto kaj ortografio (2007) * Pri landnomoj (1974, 1985, 1989, 2003) * Pri derivaĵoj de komun/a: komunumo, komunaĵo, komuno (1990) * Rekomendoj pri propraj nomoj (1989) * Akademio pri pasivaj participoj (1967 kaj 1989) * Esprimo de la aganto en komplementa funkcio (1986) * Pri niaj alfabeto kaj ortografio (1982) * [http://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/Aktoj_de_la_Akademio_II_1968-1974.pdf Pri la vorto “po”] (1974, aktoj II, p.&nbsp;48) * [http://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/Aktoj_de_la_Akademio_II_1968-1974.pdf Pri kelkaj misuzoj] (1973, aktoj II, p.&nbsp;68) * [http://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/Aktoj_de_la_Akademio_II_1968-1974.pdf Pri la refleksivo] (1971, aktoj II, p.&nbsp;47-48) * [http://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj1/vortfarado.html Enketo kaj decidoj pri la Vortfarado] (1967, aktoj I) == Membraro == La Akademio konsistas principe el 45 membroj, kiuj estas elektataj por periodo de 9 jaroj. Kandidato al membreco devas esti proponita de almenaŭ kvin ekzistantaj akademianoj reprezentantaj almenaŭ tri malsamajn lingvojn. Kutime temas pri renomaj esperantologoj, Esperanto-pedagogoj aŭ verkistoj. Eminentaj personoj povas esti nomumitaj "korespondaj membroj" de la Akademio. Ĝis [[Nun en 2026|nun]] lasta prezidanto estis [[Probal Dasgupta]] el [[Barato]] (2016–2026).<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=forums&srcid=MTI0MDEwMDE1NTQ2MTg1NTA0NTEBMDU1NjUzODQ2NTM4NTE3NzgwMjgBc2V0YmxJOEVDUUFKATAuMQEBdjI AdE Oficialaj Informoj Numero 27 - 2016 03 28]</ref> Antaŭaj prezidantoj<ref>[[Aktoj de la Akademio 1963-1967]] Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto – N° 9 Mallonga historio de la lingvaj institucioj http://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj1/historio.html</ref> de la Akademio estis [[J. R. G. Isbrücker|Johannes R.C. Isbrücker]] (Nederlando, 1948-1963), [[Gaston Waringhien]] (Francio, 1963-1979), [[William Auld]] (Britio, 1979-1983), [[André Albault]] (Francio 1983-1995), [[Werner Bormann]] (Germanio, 1995-1998), [[Geraldo Mattos]] (Brazilo 1998-2007), [[John Wells]] (Britio, 2007-2013), kaj [[Christer Kiselman]] (Svedio, 2013-2016). === Konsisto post elektoj en 2025 === [[Dosiero:UK 2017 - Akademio de Esperanto.jpg|eta|{{center|akademianoj dum la [[UK 2017]]}}]] En 2025 finiĝis la vicaj elektoj de triono de la membroj de la Akademio. Krom la kutimaj 15 akademianoj, kiuj estis elektitaj por plena naŭjara mandato, oni elektis du personojn kiuj oficos ĝis 2028 pro la morto de Erich-Dieter Krause en 2023 kaj la demisio de Boris Kolker en 2024, kiuj ambaŭ havis mandaton ĝis 2028 <ref> El "[[La Ondo de Esperanto]]", [https://www.liberafolio.org/2025/02/24/la-akademio-havas-nau-novajn-membrojn/ La Akademio havas naŭ novajn membrojn], artikolo aperinta je 24-02-2025 </ref>. La Akademio de Esperanto konsistis post tiuj elektoj el jenaj personoj:<ref name="elektoj2025">[https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Membroj_kaj_korespondantoj Akademio de Esperanto - Membroj kaj korespondantoj] laŭ membrolisto de la Akademio laŭ stato de februaro 2025</ref> * D-ro [[Javier Alcalde]] (2019-) * D-ro BAK Giwan (2022-) * D-ro [[Marc Bavant]] (2004-2013, 2016-) * [[Hans Becklin]] (2022-) * [[Eckhard Bick]] (2025-) * D-ro [[Cyril Robert Brosch]] (2016-) * Prof. [[Duncan Charters]] (2016-) * [[Cho Sung Ho|D-ro Cho Sung Ho]] (2025-) * Prof. [[Probal Dasgupta]] (1983-2026) * [[Simon Davies]] (2022-) * [[Birke Dockhorn]] (2025-) * [[Mariana Evlogieva]] (2022-) * [[Gong Xiaofeng]] (2025-) * Prof. [[Grant Goodall]] (2019-) * [[Edmund Grimley Evans]] (2013-) * S-ino [[Maritza Gutiérrez González]] (2019-) * S-ro [[Hirotaka Masaaki]] (2019-) * Prof. [[Jesper Lykke Jacobsen]] (2019-) * [[Ruth Kevess-Cohen]] (2022-) * D-ro [[Markos Malke Kramer]] (2010-) * Prof. [[Liu Haitao]] (2016-) * D-ro [[François Lo Jacomo]] (1989-) * S-ino [[Anna Löwenstein]] (2001-) * [[Ahmad Reza Mamduhi]] (2022-) * [[MAO Zifu]] (2022-) * S-ro [[Valentin Melnikov]] (2019-2026) * S-ro [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] (2019-) * Prof. [[Carlo Minnaja]] (1973-) * S-ro [[Paŭlo Moĵajev]] (2010-) * [[Abel Montagut]] (2025-) * S-ro [[Brian Moon]] (1998-) * [[Jorge Rafael Nogueras]] (2025-) * [[Marc van Oostendorp]] (2022-) * [[Tim Owen]] (2022-) * [[Paul Peeraerts]] (2022-) * [[Jukka Pietiläinen]] (2025-) * [[Fernando Pita]] (2022-) * D-ro [[Arikapalli Giridhar Rao|Giridhar Rao]] (2016-) * D-ro [[Orlando Raola]] (2016-) * [[Nicola Ruggiero]] (2022-) * D-ro [[Alexander Shlafer]] (2010-) * [[Maria Rosaria Spanò]] (2025-) * [[José Antonio Vergara]] (2025-) * Prof. [[Amri Wandel]] (1992-) * S-ro [[Bertilo Wennergren]] (2001-) === Estraro === La estraro de la Akademio de Esperanto konsistas (ekde 2019) el: * [[Probal Dasgupta]], prezidanto, forpasis en 2026 * [[Brian Moon]], vicprezidanto, * [[Bertilo Wennergren]], vicprezidanto, * [[François Lo Jacomo]], sekretario. === Sekcioj === Kiel direktoroj de sekcioj kaj komisionoj estis elektitaj en 2016: * Orlando Raola, Faka Lingvo * Sergio Pokrovskij, Gramatiko * Markos Malke Kramer, Ĝenerala Vortaro * Anna Löwenstein, Kontrolado de lerniloj * Alexander Shlafer, Lingva Konsultejo * Paul Gubbins, Literaturo * Probal Dasgupta, Prononco * Carlo Minnaja, Komisiono Historio de AdE * Nguyễn Xuân Thu, Komisiono pri homaj nomoj === Iamaj membroj === ==== Vivantaj ==== * D-ino [[Perla Martinelli|Perla Ari-Martinelli]] (1988-2013) * D-ro [[Aŝvinikumar]] (????-2010) * S-ino [[Tatjana Auderskaja]] (2019-2025) * [[Kremona Baceva]] (1992-1995) * S-ro [[Gersi Alfredo Bays]] (2001-2010) * S-ro [[Gerrit Berveling]] (1989-2022) * S-ro [[Marek Blahuš]] (2013-2022) * S-ro [[Jorge Camacho]] (1992-2001) * S-ro [[André Cherpillod]] (1992-2010) * S-ro [[Rudolf Fischer]] (2013-2015) * S-ro [[Tulio Flores]] (2019-2022) * D-ro [[Nikolao Gudskov]] (2016-2025) * S-ro [[Miguel Gutiérrez Adúriz]] (''Liven Dek'') (2001-2013) * [[Christer Kiselman]] (1989-2015) * S-ro [[Gbeglo Koffi]] (2004-2012) * D-ro [[Boris Kolker]] (1992-2024) * [[Ilona Koutny]] (1998-2016) * D-ino [[Katalin Kováts]] (2007-2022) * [[Sergej Kuznecov]] (1998-2007) * S-ro [[Harri Laine]] (2013-2022) * Prof. [[Jouko Lindstedt]] (1998-2025) * [[Vilhelmo Lutermano]] (2022-2025) * S-ro [[Ma Young-tae]] (2007-2022) * S-ro [[Carmel Mallia]] (1995-2018) * [[Stano Marček]] (2010-2019) * [[Stefan Maul]] (1998-2007) * D-ro [[Aleksandr Melnikov]] (2013-2022) * [[Georgi Mihalkov]] (2022-2025) * S-ino [[Barbara Pietrzak]] (2007-2025) * S-ro [[Sergej Pokrovskij]] (1995-2022) * Prof. [[Otto Prytz]] (2004-2022) * [[Ranganayakulu Potturu]] (2013-2016) * S-ro [[Flavio Rebelo]] (2004-2010) * D-ro [[Tsvi Sadan]] (2013-2018) * [[Bruce Sherwood]] (????) * S-ro [[Trevor Steele]] (????-2010) * [[Spomenka Štimec]] (1998-2007) * S-ro [[Saka Tadasi]] (2007-2021) * Prof. [[Humphrey Tonkin]] (1983-2019) * S-ro [[Usui Hiroyuki]] (2013-2020) * Prof. [[John C. Wells]] (1970-2022) * S-ro [[Xie Yuming]] (1986-2012) ==== Forpasintaj ==== (La jaroj estas de membreco en la Akademio, ne de la vivo.) * [[André Albault]] (1963-1998) * S-ro [[Vilmos Benczik|Benczik Vilmos]] (2001-2021) * [[Werner Bormann]] (1976-2007) * D-ino [[Marjorie Boulton]] (1967-2017) * D-ro [[Renato Corsetti]] (1998-2025) * S-ro [[Dao Anh Kha]] (2004-2012) * Prof. [[Probal Dasgupta]] (1983–2026) * S-ro [[Michel Duc Goninaz]] (1976-2016) * [[Rüdiger Eichholz]] (1976-2000) * [[Aldo de' Giorgi]] (1986-1998) * S-ro [[Paul Gubbins]] (2007-2016) * S-ro [[Ottó Haszpra]] (2004-2012) * [[Reinhard Haupenthal]] (1976-1998) * [[Kálmán Kalocsay]] (1949-1976) * [[Lena Karpunina]] (2010-2013) * [[Edwin de Kock]] (1973-2007) * [[Konisi Gaku]] (1995-2004) * Prof. [[Erich-Dieter Krause]] (1986-2023) * S-ro [[Li Shijun]] (1983-2012) * [[Geraldo Mattos]] (1970-2014) * S-ro [[Valentin Melnikov]] (2019-2026) * S-ro [[Nguyễn Xuân Thu]] (2013-2017) * [[Andrzej Pettyn]] (1976-2006) * [[Karolo Piĉ]] (1973-1995) * S-ro [[Baldur Ragnarsson]] (1979-2018) * S-ro [[Francisko Simonnet]] (2004-2012) * [[Jean Thierry]] (1986-????) * Prof. [[Mauro La Torre]] (2007-2010) * [[Gaston Waringhien]] (1925-1991) * S-ro [[Yamasaki Seikô]] (1992-2017) == Kritikoj == {{Citaĵo|La principo de voĉdonado, kiu decidas la lingvoproblemsolvojn, kondukas al absurdo, ĉar tia voĉdono ofte donas la venkon al multaj nekapabluloj, maldiligentaj kaj sentalentaj, kontraŭ 2-3 spertuloj, sole kompetentaj en tiu aŭ alia problemo. Estas kvazaŭ soldatoj, kiuj voĉdone decidas kiel kaj kien kondukos ilin la kolonelo !|[[Petro Stojan|Stojan, Petro]] 1953 : [[Deveno kaj Vivo de la lingvo Esperanto]], ''Flandra Esperanto-Instituto'', p. 92.}} == Literaturo == * Christer Kiselman, [https://www.esperantic.org/wp-content/uploads/2020/11/9781595694096.pdf ''Akademio de Esperanto fronte al novaj taskoj''] (PDF), 2015, en: , en: Esperantologio/Esperanto Studies, Nova serio - new series 1 (9), 2021, eld. [[Mondial (eldonejo)|Mondial]] - [[Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj|Centro de Esploro kaj Dokumentado]] (CED), ISBN 9781595694096 - ISSN 1311-3496 pritraktas interalie farindaĵojn kaj eblajn estontajn projektojn. * Carlo Minaja, ''Historio de la Akademio de Esperanto'', Milano, 2018, 314 paĝoj, eld.IEF, ISBN/ISSN 9788896582237<ref>(eo) [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=9626 Katalogo de Universala Esperanto-Asocio]</ref> == Konferencoj de la Akademio == Kutimo ekestis, ke okaze de Zamenhof-festo akademianoj prezentu per [[Zoom]] konferencon pri diversaj temoj interesantaj kaj la Akademion kaj la ĝeneralan publikon. Tiaj konferencoj okazis en 2021, 2022 kaj 2023. Akademia konferenco okazis ankaŭ en 2024, la 16-an kaj 17-an de Decembro. <ref>[https://www.akademio-de-esperanto.org/konferencoj/konferencoj_4_2024.html Artikolo sur la retejo de la [[Akademio de Esperanto]]], aperinta 2024-11-30 {{eo}} </ref> == Vidu ankaŭ == * [[Akademia Dokumentaro]] * [[Laŭro de la Akademio de Esperanto]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Akademio de Esperanto|n=Kategorio:Akademio de Esperanto}} * [https://www.akademio-de-esperanto.org/ Retejo de la Akademio de Esperanto] * [https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Lingva_Konsultejo Konsultejo de la Akademio] * [http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/index.html Vortaro de la Akademio] * [https://www.liberafolio.org/2020/05/11/la-akademio-distancigas-de-seksismo/ La Akademio distancigas sin de seksismo] {{Bibliotekoj}} {{Unua}} [[Kategorio:Akademioj]] [[Kategorio:Akademio de Esperanto| ]] [[Kategorio:Aperis en 1905]] r97r71cw73lda8dxkeosbh93t4lpko6 Antoine Henri Becquerel 0 311 9405638 7939614 2026-06-17T18:19:03Z Sj1mor 12103 9405638 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto}} '''Antoine Henri BECQUEREL''' en esperanto ankaŭ '''Antonio Henriko BEKERELO''' (naskiĝis je la [[15-a de decembro]] [[1852]] en [[Parizo]], mortis je la [[25-a de aŭgusto]] [[1908]] en Le Croisic) estis [[Francio|franca]] [[fizikisto]]. En la jaro 1896 li hazarde malkovris [[radioaktiveco]]n, dum li esploris la [[fluoreco]]n en [[uranio|uraniaj]] saloj. Kune kun la geedzoj [[Marie Curie|Marie]] kaj [[Pierre Curie]] li daŭrigis la esploradon de tiu ĉi [[fenomeno]]. En 1903 la tri sciencistoj estis honorataj per la [[Nobel-premio pri fiziko]]. Li apartenis al la patrona komitato de [[Internacia Scienca Asocio Esperanta]] (ISAE), kies prezidanto estis generalo [[Hippolyte Sebert]]. == Vidu ankaŭ == * [[Listo de la 72 nomoj sur la Eiffel-Turo]] * [[6914 Becquerel]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.nobel.se/physics/laureates/1903/becquerel-bio.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040829075051/http://www.nobel.se/physics/laureates/1903/becquerel-bio.html |date=2004-08-29 }} <!-- en:Henri Becquerel - Biography en→eo:Antoine Henri BECQUEREL - _Biography_ sv:Nobel e-museum, Henri Becquerel - Biografi sv→eo:_Nobel_ e-muzeo, Antoine Henri BECQUEREL - _Biografi_ he:Henri Becquerel - Biography --> * http://nobelprize.org/physics/laureates/1903/becquerel-bio.html <!-- pl:Biografia ja:Henri Becquerel – Biography --> * http://www.nobel-winners.com/Physics/antoine_henri_becquerel.html <!-- en:About Henri Becquerel en→eo:Pri Antoine Henri BECQUEREL --> * http://www1.bipm.org/en/si/history-si/radioactivity/becquerel.html <!-- en:Becquerel short biography en→eo:_Becquerel_ mallonga _biography_ --> {{Ĝermo|franco|fizikisto}} {{Nobel-premio pri fiziko}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Becquerel, Antoine Henri}} [[Kategorio:Francaj fizikistoj]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko]] [[Kategorio:Marie Curie]] 2ro0y14xisnhb5op4ggimn4jr41vf83 Ciganoj 0 743 9405846 9389488 2026-06-17T22:17:50Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405846 wikitext text/x-wiki {{Informkesto etnaj grupoj | image = <!--br /><div style="background-color:#fee8ab"></small>De maldekstre 1-a vico: [[Andrea Pirlo]], [[Drafi Deutscher]], [[Charlie Chaplin]], [[Isabel Pantoja]], 2-a vico: [[Ricardo Quaresma]], [[Ceija Stojka]], [[Džej Ramadanovski]], [[Irini Merkouri]]</small><br /--> | grupo = Ciganoj |pop = 15 milionoj aŭ pli |regiono1 = {{Flago|Barato|nomo=jes}} |pop1 = 5,794,000 |regiono2 = {{Flago|Turkio|nomo=jes}} |pop2 = '''Disputita:'''<br />300,000 - 5,000,000 |regiono3 = {{Flago|Rumanio|nomo=jes}} |pop3 = '''Disputita:'''<br />535,250<br />(oficiala censo)<br />Aliaj taksoj:<br />700,000–2,500,000 |regiono4 = {{Flago|Hispanio|nomo=jes}} |pop4 = 600,000 ĝis 800,000 <br />aŭ 1,500,000 |regiono5 = {{Flago|Francio|nomo=jes}} |pop5 = 500,000 (oficiala takso) <br /> ĝis 1,200,000-1,300,000 |regiono6 = {{Flago|Usono|nomo=jes}} |pop6 = 1,000,000 (taksoj de ciganaj organizoj) |regiono7 = {{Flago|Hungario|nomo=jes}} |pop7 = '''Disputita:''' 205,720&nbsp;(oficiala censo);<br />Aliaj taksoj:<br />450,000-1,000,000 |regiono8 = {{Flago|Brazilo|nomo=jes}} |pop8 = 678,000–900,000 |regiono9 = {{Flago|Bulgario|nomo=jes}} |pop9 = '''Disputita:''' 370,908 (oficiala censo) ĝis 700,000–800,000 |regiono10 = {{Flago|Slovakio|nomo=jes}} |pop10 = '''Disputita:''' 92,500 aŭ 550,000 |regiono11 = {{Flago|Serbio|nomo=jes}} |pop11 = '''Disputita:''' 108,193 (oficiala censo)<br /> 500,000 taksita (540,000 inkl. [[Kosovo]]) |regiono12 = {{Flago|Rusio|nomo=jes}} |pop12 = 183,000 (oficiala censo 2002) |regiono13 = {{Flago|Grekio|nomo=jes}} |pop13 = '''Disputita:''' 200,000<br />aŭ 300,000–350,000 |regiono14 = {{Flago|Ukrainio|nomo=jes}} |pop14 = 48,000 (oficiala censo 2002) |regiono15 = {{Flago|Argentino|nomo=jes}} |pop15 = 300,000 |regiono16 = {{Flago|Ĉeĥio|nomo=jes}} |pop16 = '''Disputita:''' 11,746<br />aŭ 220,000 ĝis 300,000 |regiono17 = {{Flago|Makedonio|nomo=jes}} |pop17 = '''Disputita:''' 53,879<br />ĝis 260,000 |regiono18 = {{Flago|Germanio|nomo=jes}} |pop18 = 110,000–130,000 |regiono19 = {{Flago|Albanio|nomo=jes}} |pop19 = '''Disputita:''' 1,300 ĝis 120,000 |regiono20 = {{Flago|Irano|nomo=jes}} |pop20 = 110,000 |regiono21 = {{Flago|Italio|nomo=jes}} |pop21 = 90,000–110,000 |regiono22 = {{Flago|Kanado|nomo=jes}} |pop22 = 80,000 |regiono23 = {{Flago|Kolombio|nomo=jes}} |pop23 = 79,000 |regiono24 = [[Portugalio]] |pop24 = 40,000 |regiono25 = [[Pollando]] |pop25 = 15,000 ĝis 50,000 |lingvoj = [[cigana lingvo]], lingvoj de konkretaj regionoj |religio = [[Romanipen]], kombinita kun asimilo el lokaj religioj }} [[Dosiero:Romani population average estimate.png|eta|Ciganoj en Eŭropo 0%{{priskribo0|#787878|}}{{priskribo0|#6b7860|}}{{priskribo0|#5e7848|}}{{priskribo0|#517830|}}{{priskribo0|#447818|}}{{priskribo0|#377800|}}10%.|alternative=|350x350ra]] '''Ciganoj'''<ref>El la singulara "cigano", laŭ [https://reta-vortaro.de/revo/art/cigan.html Reta vortaro]</ref><ref>El la singulara "cigano", laŭ [https://vortaro.net/#cigano_kd NPIV]</ref> aŭ '''romaoj''' <ref>(en) [https://www.youtube.com/watch?v=u2eR_jglOb0&t=177s Kial prefere ne tsiganoj (gypsies) sed romaoj], YouTube</ref><ref>El la singulara "romao", laŭ [https://reta-vortaro.de/revo/art/roma.html Reta vortaro]</ref><ref>El la singulara "romao", laŭ [https://vortaro.net/#romao_kd NPIV]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.etnismo.org/en/etnoglosaro.html |titolo=Esperantlingva Etnonoma Glosaro (E.E.G.) |alirdato=2020-08-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20161112020157/http://www.etnismo.org/en/etnoglosaro.html |arkivdato=2016-11-12 }}</ref> (propralingve '''''Roma'''''<ref>(en) [http://voiceofroma.com/culture/gyp_vs_rom.html Why "Roma" and not "Gypsies"], Voiceofroma.com</ref>), aŭ '''roŭmoj'''<ref name=":3">La ĝustaj formoj estas '''Rrom''' (indiĝena), ''Romani'' (angla) kaj '''Romaoj''' (Esperanto). La etimologia deveno estas respektive el Egipto (''Gýftos'') kaj ne-tuŝenda el greka ''αθίγγανος'' </ref><ref>(eo) Jorge Camacho, [https://books.google.be/books?id=Hslu7ryt2LMC&pg=PA76&lpg=PA76&dq=ro%C5%ADmoj&source=bl&ots=Nspx_PGThG&sig=ACfU3U0boiR-I80dKX7gaC7rEgP9jZixKQ&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjd5MW4lv32AhXS_rsIHVA_BugQ6AF6BAgCEAM#v=onepage&q=ro%C5%ADmoj&f=false Beletra Almanako 1] (BA1 - Literaturo en Esperanto)</ref><ref>(eo) [https://www.liberafolio.org/2021/03/22/fabricio-valle-refoje-provos-eldoni-heroldon/ Fabrício Valle refoje provos eldoni Heroldon], Libera Folio, la 22-an de marto 2021.</ref> ''(Vidu ankaŭ sub Romaoj''<ref name=":0">Noto: Multaj nuntempe uzas la vorton "romaoj" (kaj ties diversajn nacilingvajn formojn) ankaŭ kiel sinonimon de la pli ĝenerala nomo "ciganoj". La&nbsp;Internacia Romaa Unio&nbsp;opinias, ke la diversaj nacilingvaj terminoj similaj al "ciganoj" estas pejorativaj, kaj uzas tial anstataŭe la terminon "'''''Roma'''''" (Romaoj), tiel inkluzivante ankaŭ&nbsp;[[Sintioj|sintiojn]]&nbsp;kaj&nbsp;[[Kaleoj|kaleojn]]&nbsp;en la signifon de "romaoj".</ref>'')'' estas komuna uzata nomo por etnoj kun komuna heredaĵo: [[sintioj]] kaj [[kaleoj]]. Temas pri pli ol 10 milionoj da homoj<ref>(en) Radost Zaharieva, ''[http://www.errc.org/news/celebrating-our-diverse-language-heritage Celebrating our diverse language heritage]'' (Festante nian diversan lingvan heredaĵon), European Roma Rights Centre, la 21-an de februaro 2017</ref>. La prauloj venis origine el regiono kiu nun apartenas al [[Barato]], sed intertempe ili ankaŭ jam vivas en 30 landoj, precipe en [[Eŭropo]]<ref>(en) "''[https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/combatting-discrimination/roma-and-eu/roma-integration-eu_en Roma integration in the EU]''", [[Eŭropa Komisiono]].</ref>, [[Ameriko]] <ref>(en) "''[http://www.khaleejtimes.com/international/india/can-romas-be-part-of-indian-diaspora Can Romas be part of Indian diaspora?]''". khaleejtimes.com, la 29-an de februaro 2016</ref> kaj [[okcidenta Azio]] (ekzemple [[Ujgura Aŭtonoma Regiono Ŝinĝango|Ŝinĝango]])<ref name=":2">[https://lingvo.info/eo/lingvopedia/romani Romaa lingvo (romani)], Lingvo.info</ref>. Eŭropanoj en la mezepoko kredis, ke ciganoj venis el Egiptio (la angla nomo ''gipsy'' kaj la hispana ''gitano'' devenas el tiu supozo), sed la lingvistika analizo pruvis, ke ilian prapatrujon necesas serĉi en Hindio, probable apud la rivero [[Induso]] (aŭ ''Sindh)''. Ili spertis grandan malamon kontraŭ ili, sekve ankaŭ persekutadon kaj [[pogromo]]jn. [[Dosiero:Wiktoria Viki Gabor.jpg|eta|394x394px|Wiktoria Gabor ([[Ciganoj|"Viki", cigandevena polino]]), venkintino de la 17a [[Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2019]] en [[Glivico]], [[Pollando]]|alternative=]] [[Dosiero:Khamoro Roma Festival 2007 Prague.jpg|eta|Festivalo ''Khamoro Roma'', Prago 2007|alt=Khamoro Roma Festival 2007 Prague|350x350px]]Ciganoj parolis variantojn de [[romaa lingvo]] (ili mem nomas sian lingvon ''romani'')<ref>(en) Randall, Kay. "''[https://web.archive.org/web/20050205135317/http://www.utexas.edu/features/archive/2003/romani.html What's in a Name? Professor take on roles of Romani activist and spokesperson to improve plight of their ethnic group]''", arĥivita de la [http://www.utexas.edu/features/archive/2003/romani.html originalo], la 5-an de februaro 2005. </ref>, sed dum la malnomadiĝo, plurlande parolis [[cigana ĵargono|ciganan ĵargonon]] aŭ ekparolis, ofte kontraŭ sia volo, nur la landan lingvon kiel en Hispanio kaj Hungario<ref>(angla) Ian Honcock,&nbsp;[https://books.google.be/books?id=MG0ahVw-kdwC&pg=PA139&dq=romani+chib&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjQh-iQyrfYAhVFLMAKHbE1AHEQ6AEIYDAI#v=onepage&q=romani%20chib&f=false We are the Romani people] (ni estas la romaa popolo)<small>&nbsp;[arkivo]</small>, Centre de recherches tsiganes, University of Hertfortshire Press, 2005, p. 139</ref>. == Etimologio == La vorto mem "Cigano" estas termino rezulte de eksteraj perceptoj kiujn aliaj popoloj havis de 'ciganoj'. Ĝi venas de la greka vorto ''athínganos'' kiu estis la esprimo uzita rilate al la [[11-a jarcento|11-a-jarcenta]] sekto de herezaj aŭguristoj en la [[Bizanca imperio]]. Ĝi ankaŭ havis la signifon "netuŝebla"<ref name=":4">(en) Dragana Kokora, ''[http://www.errc.org/news/cigan-and-roma-are-not-synonyms Cigan and Roma are not synonyms]'', European Roma Rights Center (ERRC), la 14-an de februaro 2022.</ref>. Angloj opiniis, ke romaoj venis el Egiptio (''Egypt''), kaj tiel estiĝis la vorto ''gypsy'' (cigano)<ref name=":4" />. === Romaoj kaj ciganoj ne estas sinonimoj === Ekzistas multaj homoj, kiuj uzas la vorton "cigano" sen scii, ke ĝi havas malestiman signifon por la koncerna popolo kaj ke ĝi stereotipas ankaŭ la vivstilon de la membroj de tiu malplimulto, ĉefe en orienteŭropaj landoj<ref name=":4" />. Kvankam nuntempeankoraŭ ofte estas uzata diversaj nacilingvaj formojn kiel sinonimon de la pli ĝenerala nomo "ciganoj", la [[Internacia Romaa Unio]] opinias, ke la diversaj nacilingvaj terminoj similaj al "ciganoj" estas pejorativaj, kaj tial rekomendas uzi la terminon ''Roma'' (en Esperanto: romaoj), nomo kiun ili propralingve uzas por priskribi sin, tiel inkluzivante ankaŭ [[Sintioj|sintiojn]] kaj [[Kaleoj|kaleojn]] en la signifon de "romaoj"<ref name=":1" />. La rekte koncernatoj nomas sin prefere per la vorto „'''''Rom'''''” aŭ plurale "''''''Roma"<ref name=":0" />,''' kiu signifas „(edziĝinta) viro”''', "Romni"''' kiu signifas "(edziĝinta) virino"''', "Romnija'''" (ina pluralo) aŭ per la vorto „''manuŝ''”, kies signifo estas „homo”'''<ref name=":1">Julius Hauser, [https://www.monato.be/2012/010624.php?p Ciganoj aŭ romaoj: ĉu lingva problemo?], [[Monato (gazeto)|Monato]], la 7-an de julio 2020.</ref>.''''' Malstrikta traduko de la vorto "Rom" (romao) el la lingvo de la romaoj ''(Rromani'' aŭ ''Rromanes'') simple signifas "homo", kio finfine estu la maniero, laŭ kiu ĉiuj vidu romaojn kiam oni parolas pri ili. Iuj organizaĵoj, inkluzive de [[Unuiĝintaj Nacioj|Unuiĝintaj Nacio]]<nowiki/>j kaj la usona [[Kongresa Biblioteko de Usono|Library of Congress]], uzas la terminon ''Romani'' [89]. Tamen la [[Konsilio de Eŭropo]] kaj aliaj organizaĵoj konsideras, ''ke "Roma" (romao) estu la ĝusta termino rilata al ĉiuj rilataj grupoj'', ''sendepende de iliaj devenlandoj'', kaj rekomendas, ke la termino ''Romani'', kelkfoje literumata kiel ''Rromani'', estu limigita al la lingvo kaj kulturo: lingvo ''romani'', kulturo ''romani''. [87] ==== Ciganoj ==== La vorto "cigano" ne povas esti disigita de ĉi pli ol 500 jaroj da sklaveco en la teritorioj de nuntempa Rumanio, kie la esprimo "cigano" (en la [[Rumana lingvo|rumana]] "țigan") iĝis sinonima de "sklavo". Tiu sklaveco daŭris de la alveno de romaoj en Eŭropo en la [[13-a jarcento]] ĝis meze de la [[19-a jarcento]]<ref name=":4" /> La esprimo "cigano" estas de ili mem ofte konsiderata kiel ofenda insulto kaj rifuzata, kvankam kelkaj romaaj komunumoj mem elektas plu uzi la vorton "cigano"<ref name=":4" />. En la monda kulturo ekzistas multaj gravaj literaturaj kaj historiaj verkoj uzantaj la terminon "cigano". == Popolo senteritoria == La romaoj perdis sian ŝtatanecon en la restrukturado de pluraj eŭropaj landoj dum la pasintaj jardekoj. [[Ciganio]] ne havas geografiajn limojn, neniun referencan teritorion, sed determinantoj estas sociaj, lingvaj kaj psikologikaj limoj<ref>(franca) [https://fr.slideshare.net/Marseille-Provence2013/roms-et-tsiganes-une-culture-europenne Roms et Tsiganes], une culture européenne (Romaoj kaj Ciganoj, eŭropa kulturo), Marseille-Provence, la 4-a de junio 2013.</ref>. Vaida Voivod III (Ionel Rotaru) estis politika aktivisto kiu klopodis fondi en 1960 la ''Communauté Mondiale Gitane'' (Tutmonda Romaa Komunumo) kiu celis interalie sendependan ŝtaton nomata ''Romanestan''<ref>(angla) Ian Hancock, We are the Romani people - Ame sam e Rromane džene (ni estas la romaa popolo), University of Hertfordshire Press, 2017, ISBN 978-1-902806-19-8</ref>. En [[1998]] romaoj kongresis en [[Prago]], kie ili kreis senteritorian [[Civito|civiton]] kun propraj flago, himno kaj parlamento: [[Ciganio]]. === Diaspora vivo === Ĉirkaŭ la 10-a jarcento romaoj komencis iri de nordokcidenta [[Barato]] kaj [[Pakistano]] al okcidento<ref name=":2" />. La romaoj formas popolgrupon kiu vivas precipe en [[orienta Eŭropo]], en la ĝermanaj landoj ankaŭ konataj sub la nomo ''sintí'' ([[sintioj]]) kaj en hispanlingvaj landoj sub la nomo ''kalé'' ([[kaleoj]]). La termino [[Bohemio|bohemiano]] pri artisto malŝatanta sociajn konvenciojn estas inspirita de vivmaniero de ciganoj, kiuj venis al [[Francio]] el [[Bohemio]]. === Azerbajĝano === En regiono Jevlaĥ loĝas komunumo kies membroj parolas la kurdan, nomas sin "ajem-kurdoj" kaj asertas ke iliaj prapatroj translokiĝis tien el [[Irano]] en la 1940-aj — 1950-aj jaroj. Tamen lokanoj, etnologoj kaj la ŝtata statistiko konsideras ilin ciganoj. Laŭ neoficialaj datumoj en 2012–2014 en Azerbajĝano loĝis proksimume {{unuo|10000}} ciganoj, inkluzive de {{unuo|2500}} en Jevlaĥ. Laŭ datumoj de lokaj etnologoj, jam antaŭ la foriro el Irano tiuj ĉi homoj estis islamanoj (plejparte ŝijaistoj), parolis la kurdan kaj sin konsideris kurdoj. Ili estas malriĉaj kaj socie izolitaj<ref name="Esplorante kurdan kvartalon en Azerbajĝano">{{citaĵo el la reto | url = https://eo.globalvoices.org/2023/03/13674/ | titolo = Esplorante kurdan kvartalon en Azerbajĝano | titolo-aldono = Lokuloj nomas ilin "ciganoj", sed ili nomas sin "ajem-kurdoj" | alirdato = 2023-10-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-03-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Tutmondaj Voĉoj]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230823105628/https://eo.globalvoices.org/2023/03/13674/ | arkivdato = 2023-08-23 | citaĵo = }}</ref>. === Brazilo === En [[Brazilo]], estas du ciganaj "gentoj", la unuaj estas kaleoj kiuj venis el [[Portugalio]] kaj [[Hispanio]] en fruaj eraoj kaj vivas laŭ tradiciaj nomadaj moroj, ili almozpetas, faras cirkajn prezentaĵojn, legas la bon-hazardon. Ili estas tre malriĉaj kaj vivas en tre malbonaj kondiĉoj. Fizike ili estas nigra-haŭtaj. La aliaj estas la romaoj kiuj venis el la Orienta Eŭropo en 20-a jarcento post la [[Dua Mondmilito]]. Ili, ĝenerale, vivas en grandaj urboj, kiel [[Rio-de-Ĵanejro]] kaj [[San-Paŭlo]] kaj tendaras nur pro ceremoniaj kaj festaj aferoj. Ili estas blank-haŭtaj kaj ĝenerale vivas kiel komercistoj. == Persekutoj == Dum la [[genocido|genocide]] de la Tria Regno ([[Nazia Germanio]]) pni ekstermis multajn ciganojn. En [[Mez-Orienta Eŭropo]] plimulto mortis en germanaj [[Naziaj koncentrejoj|naziaj ekstermejoj]]. Romaoj indikas la ekstermon per la nomo ''[[Porajmos]]''<ref>(en) ''The hidden Holocaust'', ekspozicio en Mücsarnok, Budapeŝto, marto 2004.</ref>. * 18.11.1942: En [[Litovio]] komandanto de la germana sekureca polico kaj SD, Karl Jeger, ordonis fermi ĉiujn litovajn ciganojn en tendaro en Ežerėlis ([[distrikto Kaunas]]) kun konfisko de ilia posedaĵo * [[13-a de oktobro|13.11]].1943: [[Ordnungspolizei|Germana polico]] pafmortigis [[poloj|polinon]] kun 10 ciganoj kaŝitaj ĉe ŝi. == Kulturo == Malgraŭ la ĝenerala malamo kaj persekutado, la ciganoj konservis siajn identecon, lingvon kaj originalecon, kio aliflanke vekis ankaŭ admiron aŭ almenaŭ atenton de gravaj artistoj. Sed ili havas ankaŭ propran kulturon ([[cigana muziko]] estas la fonto de [[flamenko]]). Nuntempaj artistoj kiel koncepta artisto [[Damian Le Bas]]<ref>(en) ''[https://blokmagazine.com/the-birth-of-gypsy-dada-on-the-life-and-legacy-of-damian-le-bas-1963-2017/ The Birth of Gypsy Dada: On the Life and Legacy of Damian Le Bas] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200805124318/https://blokmagazine.com/the-birth-of-gypsy-dada-on-the-life-and-legacy-of-damian-le-bas-1963-2017/ |date=2020-08-05 }}'' (1963-2017), Blok</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.gypsydada.com/ |titolo=Gypsie Dada |alirdato=2020-08-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200925185156/https://www.gypsydada.com/ |arkivdato=2020-09-25 }}</ref> rekreas la romaan identecon partoprenantaj en nuntempaj artaj ekspozicioj kiel la [[Venecia Bienalo]]<ref>(en) [http://romatrial.org/projekte/roma-biennale/ Roma Biennale]</ref> montrantaj ke la romaa identeco estas ne homogena sed ke ĝi scias adapti sin al ŝanĝantaj cirkonstancoj kaj eĉ kapablas je kultura mikso. Tiel ĝi povas servi kiel modelon por moderna, [[Transnaciismo|transnacia]] identeco. [[Cigana feminismo]] aŭ feminismo romaa, estas [[feminismo]], kiu antaŭenigas seksan egalecon, la batalon kontraŭ sociaj malegalecoj kaj la defendon de la integriĝo de virinoj en malsamaj sferoj de la socio, laŭ maniero kongrua kun la izolado de la kulturo kaj de la valoroj de la romaoj. === Religio === [[Ĥoraĥanaj ciganoj|Ĥoraĥanaj romaoj]] (nacireligia nomo el "[[Turkoj|turkaj]]" "[[islamano]]j") estas ciganoj de [[sunaismo|sunaisma]] [[Islamo|islama]] kredo en la [[Balkana duoninsulo]], [[Turkio]] kaj [[Turka Respubliko Norda Kipro]], de kie kelkaj migris ankaŭ al Norda kaj Suda Ameriko kaj Italio kaj aliaj okcidenteŭropaj landoj. La [[cirkumcido]] de knaboj estas festata en granda maniero<ref>[https://www.researchgate.net/publication/306103362_Doing_ethnographic_fieldwork_among_Gypsies_in_home_country_and_abroad]</ref><ref>[https://www.researchgate.net/publication/233224292_Muslim_Roma_in_the_Balkans]</ref>. [[Dasikanaj ciganoj|Dasikanaj romaoj]] estas religia kaj etna ombreltermino por kristanaj ciganoj en [[Balkana duoninsulo]], precipe en [[Bulgario]], kiuj uzas la romaan lingvon, sendepende de ties malsamaj grupoj aŭ profesioj. [[Bapto]] estas granda evento por ili. La plimulto estas kredantoj de la malnova [[ortodoksa kristanismo]], kaj estas ankaŭ kelkaj malmultaj kredantoj de [[Pentekosta Kristanismo]]<ref>[https://amalipe.bg/en/roma-groups/]</ref>. La malnova dualisma religio de la romaoj estas simpla kredo en ''Devla-[[Dio]] kaj Beng-[[Satano]] ''.<ref>https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%3A2721940/view</ref>. Estas neniuj sanktaj libroj sed Pastroj nomitaj '''Rashai''' , la pastro-edzino estas nomita '''Rashani'''<ref>https://www.jstor.org/stable/592158?seq=68#metadata_info_tab_contents</ref><ref>https://eo.wiktionary.org/wiki/ra%C5%9Baj</ref>. Nur romao aŭ parta romao povas esti membroj.<ref>{{cite web | url=https://www.religioustolerance.org/roma2.htm | title=La religio kaj kulturo de la romaoj (a.k.a. ciganoj) | aliro-dato=2022-10-22 | archive-date=2021-12-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211202060455/http://www.religioustolerance.org/roma2.htm | url-status=mortinta }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.religioustolerance.org/roma2.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-12-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20211202060455/http://www.religioustolerance.org/roma2.htm |arkivdato=2021-12-02 }}</ref> === Lingvo === {{Ĉefartikolo|Romaa lingvo}} Almenaŭ 3 milionoj da romaoj parolas la [[Romaa lingvo|romaan lingvon]] (''Romani)'' tra la mondo, kiu apartenas al la [[Hindarja lingvaro|hind-arja]] branĉo de la [[Hindeŭropa lingvaro|hindeŭropaj lingvoj]]<ref name=":2" />,&nbsp;Ĝi ankaŭ estas la plej proksima eŭropa parenco de [[Sanskrito]]. Multaj romaoj scipovas paroli du aŭ pli da lingvoj. La romaa estas agnoskata diversgrade kiel malplimulta lingvo en Kosovo, Makedonio, Rumanio, Kroatio, Slovakio, Slovenio, Germanio, Finnlando, Hungario, Norvegio, Svedio kaj Aŭstrio<ref name=":2" />. === Simbolaj tagoj kaj lokoj === * 8-a de aprilo: La [[Internacia tago de ciganoj|Internacia tago de romaoj]] estas festata ĉiujare je la 8a aprilo memore al la malfermo de la unua internacia Roma-kongreso okazinta en Londono ekde la 8-a de aprilo 1971. * 2-a de aŭgusto''':''' la memortago de '[[porajmos]]' depost 1992 rememorigas tiun tagon ĉiujare ilian 'holokaŭstan' version, el kiu estiĝis rememoriga himno nomata [[Gelem, gelem|gelem gelem]]<ref>(en) Atanas Zahariev, ''[http://www.errc.org/news/a-song-for-the-roma-genocide A song for the Roma genocide,]'' European Roma Rights Centre, la 2-an de aŭgusto 2014.</ref>. * 10-a de decembro: Tago de la romaaj homaj rajtoj<ref>(franca) Dates symboliques, en: [https://www.coe.int/t/dg4/education/roma/Source/RomaRoute_FR.PDF Projet Itinéraire de la culture et du patrimoine&nbsp;des Roms], Konsilio de Eŭropo, 2010, p. 58</ref>. === Literaturo === Kelkaj cigandevenaj verkistoj: [[Veijo Baltzar]], [[Luminița Cioabă]], [[Edward Dębicki]], [[Lafcadio Hearn]], [[Ronald Lee]], [[Bronisława Wajs - Papuŝa|Bronisława Wajs]]. * Ion Budai-Deleanu: ''Țiganiada'' (epopeo) * [[Federico García Lorca]]: ''Romancero gitano'' (''[[Cigana Romancaro]]'') * [[Nikolaus Lenau]]: ''Die drei Zigeuner'' (poemo) * [[Karel Hynek Mácha]]: ''Cikáni'' * [[Mór Jókai]]: ''A cigánybáró'' (romaneto) * [[Aleksandr Puŝkin]]: ''Цыганы'' (''Ciganoj'').<ref>Rakonta poemo pri tradicia historio de necigano Aleko kiu aliĝas al grupo de nomadaj ciganoj inter alia pro amo al ciganino Zemfiro, kiu post tempo preferas liberon kaj Aleko murdas la novan amaton; en la historio kondukas la intrigon Maljunulo. La afero venas el [[Cervantes]] (''La gitanilla'') al [[Federico García Lorca]] (''Sanga nupto'') sed kun rusa etoso. [[Aleksandr Puŝkin]], [[Rusa poezio en tradukoj de Sergej Rublov. A.S.Puŝkin|Rusa poezio en tradukoj de Sergej Rublov.]], 2002, Jaroslavl. ISBN 5947550083</ref> * [[Jaroslav Vrchlický]]: ''La violono de cigano'' === Muziko kaj danco === {{Ĉefartikolo|Historio de ventra danco#Ciganoj kaj hispanaj dancoj}}Ciganaj muzikĝenroj estas [[Flamenko]] kaj [[Ciganaj fanfaroj]] de Serbio, Makedonio, kaj Bulgario Kelkaj ekzemploj en kiuj ciganoj rolas en aligentaj muzikkulturoj: * [[Johann Strauß (filo)]]: ''Cigana barono'' * [[Georges Bizet]] kaj [[Prosper Mérimée]]: ''Carmen'' * [[Ferenc Lehár]]: ''Cigana amo'' * [[Kálmán_Imre|Imre Kalmán]]: ''Cigana muzikestro'' * [[Antonín Dvořák]]: ''Ciganaj melodioj'' * [[Maurice Ravel]]: ''Cigano'' * Phoenix (rumana rok-bando): ''Mica țiganiadă'' (kanto) Jen kelkaj cigandevenaj kantistoj, muzikistoj: [[Gipsy Kings|Nicolas Reyes]], [[Aladár Pege]], [[Ginesa Ortega]], [[Irini Merkouri]], [[Sofi Marinova]], [[Roby Lakatos]], [[Félix Lajkó]], [[Edyta Górniak]], [[Rosario Flores]], [[Diego el Cigala|Diego El Cigala]], [[Drafi Deutscher]], [[Camarón de la Isla]], [[Sandro de América]], [[Pista Dankó]], [[György Cziffra|Georges Cziffra]], [[Panna Czinka|Panna Cinka]], [[Manolo Caracol]], [[Iva Bittová]], [[János Bihari]], [[Kálmán Balogh (zimbalonisto)|Kálmán Balogh]], [[Elek Bacsik]], [[Carmen Amaya]], [[Remu Aaltonen]], [[Ida Kelarová]], [[Shutka Roma Rap]], [[Marianne Rosenberg]]... == Filmoj == [[Fanfan la Tulipe (2003)|Fanfan la Tulipe]] [[Latcho Drom|Ladje Drom (Latcho Drom)]] [[Carmen kaj Lola]] [[Terra Franca / Ashore]] (2018)<ref>(en) "[https://agencia.curtas.pt/directors/show/1517 Leonor Teles]". ''Agência-Portuguese Short Film Agency''.</ref> [[Gadjo dilo]] [[I met some happy gypsies]] == Famaj ciganoj == [[@Juan de Dios Ramírez Heredia|Juan de Dios Ramírez Heredia]] – hispana politikisto, eksa membro de la [[Eŭropa Parlamento]] kaj fondinto de ''Unión Romaní'', ligita al ''Romano Internacionalno Jekhetanipe (Internacia Romani Unuo)'' [[Django Reinhardt|Django Rheinhardt]] (gitaristo kaj komponisto) [[Marcel Courthiade]] (esploristo pri la '''Rromani''<nowiki/>'-skribo, lingvo kaj kulturo) [[Bronisława Wajs - Papuŝa]] (verkisto, poeto) [[Veijo Baltzar]] (dramaturgo, verkisto, artisto) [[Gipsy Kings]] (muzikgrupo) [[Damian Draghic]]<nowiki/>i (membro de la Eŭropa Parlamento) [[Lívia Járóka]] (unua romaa parlamentanino en la Eŭropa Parlamento) == Bibliografio == (angla) Carol Silverman, [https://books.google.be/books?id=lw-Byail0EkC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Romani Routes: Cultural Politics and Balkan Music in Diaspora], eld. Oxford University Press, 2012, ISBN 978-0-19-983278-1 (angla) Ian Hancock, ''We are the Romani people''. UHP, 2002, 180 p., ISBN 1-902806-19-0 (angla) Nicolae Gheorghe & Andrzej Mirga, ''The Roma in the 21st century: a policy paper'', Princeton University: Project on Ethnic Relations, 1997 (angla) Damian Le Bas, Thomas Acton: ''All Change. Romani Studies Through Romani Eyes.'' [[University of Hertfordshire Press]], Herfortshire 2010. (angla) August Fraser: ''The Gypsies'' ("Ciganoj"), ''Oxford/Cambridge'' 1995 (franca) ''Le Conseil de l'Europe et les Roms: 40 ans d'action'' (La Konsilio de Eŭropo kaj la Romaoj: 40 jaroj de agado),[[Dosiero:Cigana Romencaro.jpg|eta|250px|''Cigana Romancaro''.|alternative=]](franca) J'ai vu pleurer un vieux tsigane, Editions Oskarson, 2011, ISBN 978_2_3500_0701_4 (itala) Santino Spinelli, ''Rom gente libere'', 2013, 256 paĝoj. === En Esperanto === * [[Marjorie Boulton]], en sia mikspota libro [[Faktoj kaj fantazioj]], dediĉas ties 35-an ĉapitron "''Ciganoj kaj ciganaj fabeloj''" al komentoj pri tiu popolo, ĉefe pri ties historio kaj [[antropologio]]; poste ŝi rakontas du anekdotojn pri romaoj (ciganoj).<ref>[[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 281-287.</ref> * Jana Horváthova, ''Ĉapitroj el romaa historio'', Brno, 2025, trad. O.A. Fischer, M. Malovec, eld. MSD, 125 paĝoj, <nowiki>ISBN 9788073924409</nowiki>, Ilustrita enkonduko en la historio de la romaoj. * ''Savojarda romao'', en: [http://www.etnismo.org/eo/Etnismo-arkivo.html Arkivo de la revuo Etnismo, nro 85] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180306022857/http://www.etnismo.org/eo/Etnismo-arkivo.html |date=2018-03-06 }} ([http://www.etnismo.org/arkivo/Etnismo_85.pdf PDF] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180305202443/http://www.etnismo.org/arkivo/Etnismo_85.pdf |date=2018-03-05 }}, 31-5-2010), p. 15-18 * Els de Groen, verkistino kaj batalanto por minoritatoj, en: "La balkana verda stelo", la 1-an de marto 2017, paĝoj 1-18, donas interalie informojn pri famaj romaoj<ref name=":3" />. == Bildaro == <gallery widths="200" heights="200"> Dosiero:Movimiento gitano.jpg|Migrado de la ciganoj en Eŭropo Dosiero:Vincent van Gogh- The Caravans - Gypsy Camp near Arles.JPG|Vincent van Gogh, pentraĵo 'La karavanoj' en la franca urbo Arles. Dosiero:Eurogipsy.PNG|Kvoto de la ciganoj je la loĝantoj de eŭropaj landoj Dosiero:WLA moma Henri Rousseau The Sleeping Gypsy 2.jpg|[[Henri Rousseau]]: La dormanta ciganino, 1897 Dosiero:Spanish Gypsy Girls NGM-v31-p267.jpg|Hispanaj ciganinoj (1917) </gallery> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=cigan}} * [[Cigana lingvo]] ("Rromani", la 'romaa' lingvo) * [[Muzeo de romaa kulturo]] * [[Porajmos]] (holokaŭsto de ciganoj) * [[Anticiganismo]] * [[Ciganio]] * [[Internacia tago de ciganoj]] * [[Ederlezi (kanto)|Ederlezi]] (kanto) * [[Latcho Drom]] (filmo) * [[Mi eĉ renkontis feliĉajn ciganojn]] (serbe: ''Skupljači perja'', en [[Esperanto]]: plumportanto) * [[Historio de ventra danco]] (→Ciganoj kaj hispanaj dancoj) * [[Boŝoj]] * [[Cigana feminismo]] * [[Veijo Baltzar]] * [[Marcel Courthiade]] * [[Koncentrejo Lety]] * [[Santino Spinelli]] == Eksteraj ligiloj == [https://eo.mondediplo.com/article2176.html Vekiĝo de la romaa komunumo], Le Monde Diplomatique en Esperanto (de) [https://www.deutschlandfunk.de/vom-rand-in-die-mitte-der-gesellschaft-100.html Sabine Adler, ''Vom Rand in die Mitte der Gesellschaft''], Deutschlandfunk. (en) [http://artists-for-roma-net.ning.com/profiles/blogs/info-khetanes Khetanes] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221024171138/http://artists-for-roma-net.ning.com/profiles/blogs/info-khetanes |date=2022-10-24 }}, romaa arta fondumo (de) [http://romatrial.org/archiv/roma-generation-2-0-beim-welt-roma-festival-khamoro/ Roma-Generacio 2.0 ĉe la tutmonda romaa festivalo KHAMORO] (en) [http://romatrial.org/aktuell/das-roma-filmfestival-ake-dikhea-ruft-zur-anmeldung-von-filmen-auf/ Romaa Filmfestivalo] (en/hu) [http://www.uccusetak.hu/en Neformala Romaa Eduka Fondumo]/ [https://www.uccusetak.hu/hu/ UCCU] pri promenitinerioj ([[romae]]: ''thaj Romnya'') en Budapeŝto kaj [[Pécs]] kun junaj ciganaj ĉiĉeronoj formitaj de UCCU por klarigi ciganajn valorojn kaj antaŭjuĝojn. (angla) [http://www.romacult.org European Roma Cultural Foundation] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130511023648/http://www.romacult.org/ |date=2013-05-11 }} (Eŭropa Romaa Kultura Fondumo) (en, fr, de) [https://web.archive.org/web/19990117073943/http://www.geocities.com/Paris/5121/patrin.htm Romaa historio kaj kulturo] [http://www.osi.hu/rpp/holocaust.html (angle) Ekstermado fare de la nazia reĝimo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120929070114/http://www.osi.hu/rpp/holocaust.html |date=2012-09-29 }} (angle) [http://www.romnews.de/ RomNews Society] (angle, romae, france) [http://www.ertf.org/ Eŭropa Forumo de romaoj kaj vojaĝantoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060624152838/http://www.ertf.org/ |date=2006-06-24 }} (angle) [http://studiiromani.org Specialized Library with Archive "Studii Romani"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070313053858/http://www.studiiromani.org/ |date=2007-03-13 }} (franca, angla) [https://fr.slideshare.net/Marseille-Provence2013/roms-et-tsiganes-une-culture-europenne Romaoj kaj ciganoj - eŭropa kulturo] - prezentado kun bildoj, 2003, Marseille. (turka, angla subteksto) [https://vimeo.com/323410644 Elma Arus] (turka dokument-filmistino) == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ciganoj| ]] [[Kategorio:Porajmos]] br56qolxwoh22dze9l9bgb01rpiwhh0 Esperanto-filmo 0 1101 9405993 9295676 2026-06-18T06:00:32Z Avmiller 145108 Alekso MILLER (mi mem) estis duoble listigita do mi forigis unu mencion. Mi ĝisdatigis informon pri la Usona Bona Film-Festivalo (kiu nun havas pli ol 200 filmojn anstataŭ nur 100), kaj mi aldonis la Kristnaskan filmeton "Eĉ Pli Rara" al la listo de kurtfilmoj kiel reprezentanton de mia filmaro. 9405993 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:1963 angoroj fotita de jacques mahe.jpg|eta|267x267px|dekstra|Registrado de ''Angoroj'' (1964)]] == Esperantaj filmistoj == * [[Reginaldo Cipolatti]] * [[Lorjak]], pseŭdonimo de Jacques-Louis Mahé * [[François Randin]] * [[Donĉo Simeonov Ĥitrov|Donĉo Ĥitrov]]<ref>[[Wera Blanke]], [https://books.google.be/books?id=BVjb_yO7cPIC&pg=PA269&lpg=PA269&dq=filmisto+esperanto&source=bl&ots=YPr8h7VtcM&sig=YlL7Ab0dKeQfwNx_YktTwPlOUPY&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwiNup6T9s_aAhXSzKQKHTZRD58Q6AEIczAK#v=onepage&q=filmisto%20esperanto&f=false Pri terminologia laboro en Esperanto: elektitaj publikaĵoj] : p. 269 - recenzo de la libro 'En la mirinda mondo de la kino' (kun konciza filmterminaro), Donĉo Ĥitrov, Hungara Esperanto-Asocio, 1985, 212 p.</ref> * [[Jean Forge]], plumnomo de Jan Fethke * [[Alexander Vaughn Miller|Alekso Miller]] kreas filmetojn esperantajn kun profesiaj aktoroj en sia [[YouTube|jutuba]] kanalo. == Esperantaj filmkompanioj kaj grupoj == * [[LF-koop]] * [[Nandir|NANDIR]] * [[Imagu-Filmo]] * [[Esperaĵo]] == Filmoj originale en Esperanto == * Morgaŭ komenciĝos la vivo, filmo de Jean Forge / 1928? * [[Jan Arima no shūgeki|La Sturmo de Johano Arima]] ([[Japanio]]) / 1959 * [[Angoroj]], la unua originala filmo en Esperanto / 1964, 1991 * [[Incubus]], la unua usona filmo en Esperanto / 1965 * [[La sesa raso]] ([[Brazilo]]) / 1975 * [[La graveco de l' fideliĝo]], la unua teatro-filmo en Esperanto / 1987 * [[Babel']], televida filmo, futurologia / 1988, 1993 * [[Kiam Parizo estis Parizo eĉ por ni esperantistoj]], la unua originala muzika filmo en Esperanto, kun Nikolin' / 1989 * [[Kinarto kaj ni]], antologio pri Esperanto en kino / 1990 * La Laŭzana polico prezentas sin / 1995 * La ega kesteto / 1995 * La kongresa filmo ([[Tampere|Tampereo]]) / 1995 * La Alpoj Svisaj, dokumenta filmo / 1997 * [[Espere despere]], tri unuaktaj dramoj pri nia lingvo 110-jara / 1997 * La kongresa filmo ([[Montpellier|Montpeliero]]) / 1998 * La muzikskatoloj: 200-jara historio / 1998 * Tra la Tanzania lando per sia esperantistaro / 1999 * [https://www.monato.be/2005/008738.php Flying an Octopus] (''Flugigi polpon''), Dokumenta filmo esperantlingva kaj anglalingva pri la konstruado de granda polpo el balonoj / 2004 * [https://www.esperanto.be/fel/but/lib/raqs.php Raqs Sharqi Lubnani]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (''Orienta dancado''), Plurlingva kurso pri orienta dancado, i.a. en Esperanto / 2005 * {{Senapartligilo|Gerda malaperis (filmo)}}, filmo bazita sur la fama libro de [[Claude Piron]] / 2006 * [http://www.esperantofilmo.com/ Esperanto] ({{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100721202301/http://esperantofilmo.com/ |date=2010-07-21 }}) de [[Jean-Dominique Gautier|Dominiko Gaŭtiero]], dokumenta filmo pri Esperanto-Movado / 2011 * [[Insulo de la Rozoj - la libereco timigas]], dokumenta filmo pri [[Insulo de la Rozoj]], [[mikronacio]] en la [[Adria maro]] / 2013 * [[Himalia (2024)|Himalia]], mallonga filmo de Metafilms Production, direktita de Clara Milo kaj Juliette Lossky / 2024 <ref>[https://claramilo.co/himalia] "Himalia − Clara Milo"</ref> * [[Patrinoj (filmo)|Patrinoj]] ([[Finnlando]]) / 2025 de [[Anna Andersson]] <ref>[https://www.liberafolio.org/2024/11/12/en-finnlando-aperas-profesia-filmo-en-esperanto/ liberafolio.org] "En Finnlando aperas profesia filmo en Esperanto" libera folio, 2024-11-12 </ref> == Filmoj dublitaj al Esperanto == * [[Morgaŭ komenciĝos la vivo|Morgaŭ ni komencos la vivon]] (''Morgen beginnt das Leben''), germana filmo, kies Esperantan dubladon reĝisoris [[Jean Forge|Jan Forge]] por [[UK 1934]]. * [[En Eŭropo ie]], hungara filmo kun profesia Esperanta dublado farita en 1987 omaĝe al la cent-jariĝo de la lingvo. * [[Mephisto|Mefisto]], dublita al Esperanto en 1987, sama situacio ol tiu de ''En Eŭropo ie''. * [[Atako de la lunaj zombioj]], [[Usono|usona]] filmo dublita al Esperanto pro iniciato de la filmreĝisoro mem; [[Christopher Mihm]]. * [[La Monstro de la Fantoma Lago|La monstro de la Fantoma Lago]], alia filmo de Christopher Mihm ricevinta Esperantan version. * [[Via Nomo]], [[Animeo|animea]] filmo publikigita kun Esperanta dublado en 2023. == Filmoj kun esperantaĵoj == Esperantaj frazoj povas aperi kiel simbolo de "fremda lingvo". * [[Optocht van voorstanders van het Esperanto]] / [[Belgio]], 1911. Dokumenta filmo pri Esperantista manifestacio. * [[Memmortigo (filmo)|Memmortigo]] / [[Hispanio]], de Delmir de Caralt, 1934. [[Silenta filmo]] de 14 minutoj; nur la titolo estas Esperanta.<ref>Pau Martínez Muñoz, ''Cinema al frente'', FAL, Madrid, 2023, p. 20. Citita el Porter i Moix, Miquel (1992), ''1895-1991 Història del cinema a Catalunya'', Generalitat de Catalunya, Departament de Cuktura, Barcelona.</ref> * [[Idiot's Delight]] / [[Usono]], 1939. Por ne ofendi la fremdajn merkatojn, faŝismaj fremduloj parolas Esperante. * [[Lady of the Tropics]] / Usono, 1939. Post kiam la heroo petas pardonon de fremdulino, ŝi diras Esperante, "Estas bone." * [[The Great Dictator]] / Usono, 1940. Afiŝoj en geto por internaciigi la scenejon. * [[Road to Singapore]] / Usono, 1940. Anoj de la fikcia insulo "Kajgun" kantas en Esperanto.<ref>Vidu la filmon en [http://www.youtube.com/watch?v=61l1M8SoGow] La esperantlingva parto aŭdeblas post 63 minutoj.</ref> * [[Jan Arima no Kougeki]] / [[Japanio]], 1959. La lingvo de malamikoj. * [[Die Tausend Augen des Dr. Mabuse]] / [[Germanio|FR Germanio]], 1960. Bazita en esperanta originalo [[Mr. Tot Aĉetas Mil Okulojn]]. * [[Nie lubię poniedziałku]] / [[Pollando]], 1971. Ĉe la varsovia flughaveno du viroj legas ''[[Heroldo de Esperanto]]'' kaj parolas Esperante al sia gasto alveninta per aviadilo<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=mtRvXM5uYSM Vidu ĉe Youtube]; en 02:14 videblas la gazeto kaj en 07:48 - la parolo</ref> * [[La ciutat cremada]] / Hispanio, 1976. Esperanto-lernantoj en anarĥiisma etoso. * [[Blistajuŝĉij mir]] / [[Sovetunio]], 1984. * [[Nokto de la Galaksia Fervojo]]. Japanio, 1985. Skribaĵoj kaj himno en Esperanto. * [[L'Effrontée (filmo)|L'Effrontée]] (La Impertinentulino) estas franca filmo de [[Claude Miller]] aperinta en 1985. En unu el la lastaj scenoj, sen apenaŭa konekto kun la cetero de la intrigo, unu el la roluloj, Jean, junulo kiu deziras amori kun la protagonistino, parolas antaŭ lampoglobuso kaj diras pli malpli jenon: "Mi jam ne malbonas (tio en Esperanto originale), tio estas Esperanto, ĝi estas tre bone konstruita, mi lernas ĝin, tio estas la estonteco, iam la tuta mondo parolos ĝin, ne devus esti landlimoj, ĉiuj civitanoj de la mondo". * [[Vec vidjeno]] / [[Jugoslavio]], 1987. Rolulo estas instruisto de Esperanto. * [[Gattaca]] / Usono, 1997, sciencfikcia filmo kun Uma Thurman kaj Jude Law tre limigite uzis Esperanton por aspekti estonteske, rimarkebla sole de atentemaj spektantoj kiuj aŭdos el la laŭtparoliloj diri en Esperanto "''bonvenon al gataka urbo, la horo estas dektri post la sepa''".<ref>(nl) Kevin De Laet, ''Esperanto-film'', Jongeren Esperanto Nieuws (JEN), p. 2, n-ro 160, 2003</ref> * [[El coche de pedales]] / Hispanio, 2004. La ĉefrolulo estas instruisto de Esperanto. * [[Blade: Trinity]] / Usono, 2004. Unu dialogeto Esperanta; kelkaj signoj en la angla kaj Esperanto; Esperantaj flagoj en almenaŭ du scenoj; televidilo kun la filmo Incubus. * [[Populärmusik från Vittula]] / [[Finnlando]], [[Svedio]], 2004. La infano lernas esperanton per radio kaj poste li estas la sola, kiu povas paroli kun la afrika pastro. * [[Comeback]], sezono 2, epizodo 20 (Snad to vyjde příště – ''Espereble vi sukcesos venontfoje'') / [[Ĉeĥio]], 2011. Simona decidis edziniĝi kun riĉulo, kiu parolas Esperanton, do ŝiaj infanoj Saša kaj Lexa lernas la lingvon kaj kelkfoje uzas ĝin. * [[La Simpsonoj]], sezono 25, epizodo 12 (Diggs), 2014. En la dua duono direktoro Skinner diras kelke da frazoj en ne tre bona Esperanto. * [[Captain Fantastic]] / Usono, 2016. En unu enbusa sceno la infanoj parolas Esperanton, sed la patro malpermesas ĉar ne ĉiuj konas ĝin. * {{Senapartligilo|Monster Hunter (filmo)}} / [[Usono]], [[Germanio]], 2020. Aktorino [[Nanda Costa]] parolas esperanton en la filmo. * ''Red Dwarf'' — Rimmer provas lerni Esperanton, sed Lister kaj la Kato parolas Esperanton pli bone. Estas skribanta Esperanto en la malnovaj epizodoj. * [[La nekredebla rakonto pri la Insulo de la Rozoj (filmo)|La nekredebla rakonto pri la Insulo de la Rozoj]] ([[Netflix]] 2020) * (germane) "''Das Porträt von [[Parzival (artisto)|Parzival]], einem Mann, der sich für eine Sache einsetzt: Esperanto''"; 2017, kurtmetraĵo prezentita en la filmfestivalo de [[Soloturno]]. == Filmetoj en Esperanto == * [https://www.youtube.com/watch?v=46tmJlslq64 Eĉ Pli Rara] / Kristnaska filmo en Esperanto ([[Usono]]) [[2025]] * [[Mi estis tie]] ([[Norvegio]]) * [[Varsovio matene]] ([[Pollando]]) * [[Vidindaĵoj de Wroctaw]] (Pollando) * [[Spuroj de la historio]] (Germanio) [[1963]] * [[Brila festotago]] ([[Ĉinio]]) [[1965]] * [[Oomoto-festivalo]] (Japanio) [[1965]] * [[Esperanto-fonto]] ([[Hungario]]) [[1966]] * [[La Eta Knabino]] / [[1997]] * [[Kio Okazas]] / [[2002]] * [[Murdoj en la Kastelo]] / [[2002]] * [[La Tukoj]] / 2002 * [https://www.esperanto.be/fel/but/lib/duonok.php La duonokulvitro]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / 2006 * [http://www.youtube.com/watch?v=z-LeLbjOYE4 Ĉapeloj] / la unua originala animacia filmo en Esperanto [[2011]] * [https://www.youtube.com/watch?v=SVMUOqAEOWU Senmova] ([[Turkio]]) / [[2009]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.liberafolio.org/2010/ne-nur-senmova-esperanto-en-retaj-filmoj | titolo = Ne nur Senmova: Esperanto logas filmistojn | alirdato = 21 Sep. 2010 | date = 19 Sep. 2010 | formato = | verko = [[Libera Folio]] | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref> * [http://www.youtube.com/watch?v=Ycr5cfhQDl4 Animacio "Esperanto"] / [[Sud-Koreio]], 2004 === Usona Bona Film-festivalo === Ekde 2021 la [[Usona Bona Film-Festivalo]] por mallongaj filmoj subtenas la kreadon de Esperantaj filmetoj. Pli ol 200 filmoj el la konkurso estas spekteblaj en la jutuba kanalo de [[Esperanto-USA]]. == Filmoj kun esperantaj [[subteksto]]j == * [[The General]] (Buster Keaton - 1927) - Oficiale eldonita kun subtekstoj de MK2 (Francio)<!-- ĉu temas pri [[The General]]? --> * [[The good, the bad, and the ugly]] (Sergio Leone - 1966) ''La bonulo, la fiulo kaj la aĉulo'', fare de BonuloTeksto * [[Underground]] (Emir Kusturica - 1995) Subgrunde * [[Les Triplettes de Belleville]] (Sylvain Chomet) ''La Triopo de Belleville'' * [[Amelie Poulain]] * [[LUST: 12 Sexy Shorts]] (lowave - 2003) * [[Sen to Chihiro no Kamikakushi]] (Studio Ghibli / Hayao Miyazaki - 2001) ''La vojaĝo de Ĉihiro'', tradukita de Patrick Oudejans. * [[Ĝis revido, Lenin!|Good bye Lenin]] - Adiaŭ, Lenino! * [[Jenseits der Stille]] - Trans la silento * [[Lola rennt]] - Lola kuras * [[Independent Media in a Time of War]] (Indymedia - 2004) Sendependaj amaskomunikiloj dum milito * [http://www.parmapublishing.com/book/octopusvideo.html Flying an Octopus] (Parma Publishing - 2004) ''Flugigi Polpon'' - Enhavas ankaŭ alternativan sontrakon en Esperanto * [[Dług]] - Ŝuldo * [[Dekalog 4]] - Dekalogo 4 * [[Dekalog 10]] - Dekalogo 10 * [[The Hours]] - La horoj * [[It's a Wonderful Life]] - ''Estas mirinda vivo'' * [[El laberinto del fauno (filmo)|El laberinto del fauno]] - ''La labirinto de la faŭno'' * [http://benecyril.free.fr/spip.php?article63 Kirikou et la sorcière] - ''Kiriku kaj la sorĉistino'' == Festivaloj == * [[Festivalo de Maribor]] * [[Usona Bona Film-Festivalo]] == Referencoj == {{Referencoj}}{{Portalo|Esperanto}} == Vidu ankaŭ == * [[Tubaro]] * [[Listo de retaj videoservoj kaj videokanaloj en Esperanto]] * [[Esperanto-televido]] {{Portalo Kino}} == Eksteraj ligiloj == * [http://kinejo.blogsome.com Rete spekteblaj sovetiaj filmoj kun subtekstoj en Esperanto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120810011351/http://kinejo.blogsome.com/ |date=2012-08-10 }} * [http://laponto.esperanto.org.ar/ La Ponto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070124235919/http://laponto.esperanto.org.ar/ |date=2007-01-24 }} Portalo por traduki filmojn per interreto * [http://filmoj.net Filmoj.net] - subtekstoj en Esperanto por diversaj filmoj * [http://esperanto-tv.com/filmoj.php Retpaĝo pri filmoj en Esperanto-TV.com] * [http://akas.imdb.com/Sections/Languages/Esperanto/ Filmoj en Esperanto ĉe Internet Movie Database (angle)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070311164956/http://akas.imdb.com/Sections/Languages/Esperanto/ |date=2007-03-11 }} * [http://www.esperanto.es/hef/index.php/29-historia/articulo/110-el-esperanto-y-el-cine El esperanto y el cine] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200104055710/http://www.esperanto.es/hef/index.php/29-historia/articulo/110-el-esperanto-y-el-cine |date=2020-01-04 }}, de Toño DEL BARRIO, hispane. * [http://esperanto-panorama.net/subtitoloj/ subtitoloj] [[Subtitoloj-Vikio]] * [http://esperanto-panorama.net/subtitoloj/index.php?FilmListo Listo de tradukitaj filmoj] ĉe Subtitoloj-Vikio * [http://www.cezarkulturo.de/23728.html Parolado de Charlie Chaplin, tradukita de Cezar]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.youtube.com/watch?v=PXjmX2jipQ4 Gerda malaperis, la filmo] * [http://farbskatol.net/ Farbskatol'] TTT-ejo kun filmetoj en esperanto. * [http://www.verdafilmo.eu/ Verda Filmo, projekto por la realigo de mallongdaŭra esperanta filmo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <!-- *[http://www.liberafolio.org/Komentario/efilmoj artikolo] --> * [http://www.leboite.fr/vido Esperanto kaj esperantistoj], franclingva filmeto subtitolita en Esperanto, de [[Thierry Le Boité]] * [https://www.youtube.com/@EsperantoUSA Usona Bona Film-Festivalo], ludlistoj en YouTube * Plena profesinivela filmo de la [https://www.youtube.com/watch?v=fbWldQKlfrA teatraĵo "1910"], YouTube * (angle, eo aŭ kun subtekstoj) La jutuba kanalo [https://www.youtube.com/@ExploringEsperanto; Exploring Esperanto] ("Esplori Esperanton") {{Esperanto}} {{Unua}} [[Kategorio:Kino]] [[Kategorio:Esperanto-filmoj| ]] [[Kategorio:Esperanto-movado]] kqtisrf93ib72wy8qf4ca483fklxe63 Israelo 0 1789 9405958 9377951 2026-06-18T05:23:17Z Sj1mor 12103 9405958 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = {{lang-he|מדינת ישראל|t=''Medinat Jisra'el''}}<br />{{lang-ar|دولة إسرائيل|t=''Daŭlat Isrâ'îl''}} | eonomo = Ŝtato Israelo | flago = [[Dosiero:Flago-de-Israelo.svg|150px|Flago de Israelo]][[Flago de Israelo]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Israel.svg|120px|Blazono de Israelo]] | nacia himno = [[Hatikva]] (La Espero) | nacia devizo = | bildo=IL-mapo.png | bildo-larĝeco=250px | bildo-priskribo=Esperanta mapo | lokigo-bildo = [[Dosiero:Israel (orthographic projection).svg|270px|Lokigo]] | lingvoj = [[hebrea lingvo|hebrea]]; tamen la [[araba lingvo|araba]] havas "specialan statuson" | ĉefurbo = [[Jerusalemo|Jerusalemo (internacie nerekonata)]] (504 mil) | religio = plejparte [[juda]], krome [[islama]], [[kristana]] kaj aliaj | areo= 22145 | akvo = 2 | loĝantaro = 9449000 | loĝantaro-jaro = 2021 | loĝdenso = 340 | areo-komento = <small>loĝdenso kalkulita el la fakta areo de 27 799 km²</small> | valuto = [[Nova israela siklo]] aŭ ''ŝekelo'' | valuta kodo = ILS aŭ NIS | horzono = [[UTC+2|+2]] <br />[[UTC+3]] (somere) | ttt = il | landkodo = IL | tel = 972 | aŭtokodo = IL | politika sistemo = Parlamenta [[respubliko]] | ŝtatestro = prezidento [[Isaac Herzog]] | ĉefministro = [[Benjamin Netanjahu]] | parlamento = [[Kneset]] | nacia tago = | sendependeco = [[1948]] | MEP = 353,390 milionoj da [[Usona dolaro|USD]] | MEP pokapa = 37,446 [[Usona dolaro|USD]] | MEP jaro = 2020<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2007&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=0&c=512%2C446%2C914%2C666%2C612%2C668%2C614%2C672%2C311%2C946%2C213%2C137%2C911%2C962%2C193%2C674%2C122%2C676%2C912%2C548%2C313%2C556%2C419%2C678%2C513%2C181%2C316%2C682%2C913%2C684%2C124%2C273%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C283%2C228%2C853%2C924%2C288%2C233%2C293%2C632%2C566%2C636%2C964%2C634%2C182%2C238%2C453%2C662%2C968%2C960%2C922%2C423%2C714%2C935%2C862%2C128%2C716%2C611%2C456%2C321%2C722%2C243%2C942%2C248%2C718%2C469%2C724%2C253%2C576%2C642%2C936%2C643%2C961%2C939%2C813%2C644%2C199%2C819%2C184%2C172%2C524%2C132%2C361%2C646%2C362%2C648%2C364%2C915%2C732%2C134%2C366%2C652%2C734%2C174%2C144%2C328%2C146%2C258%2C463%2C656%2C528%2C654%2C923%2C336%2C738%2C263%2C578%2C268%2C537%2C532%2C742%2C944%2C866%2C176%2C369%2C534%2C744%2C536%2C186%2C429%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698%2C941&s=NGDPD%2CNGDPDPC&grp=0&a=&pr1.x=29&pr1.y=7|titolo=International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, April 2008|alirdato=[[15-a de februaro]] [[2023]]|lingvo=en}}</ref> | esperanto-asocio = [[Esperanto-Ligo en Israelo]]<br />[[Junulara Esperanto-Ligo Israela]] }} [[Dosiero:BritishMandatePalestine1920.png|eta|La origina teritorio de la [[Mandata Palestino|brita mandato de palestino]], kiel ordonis la [[Ligo de Nacioj|Ligo de nacioj]]]] [[Dosiero:Kp142-israelo.opus|eta|Epizodo de [[podkasto]] [[Kern.punkto]] pri Israelo. Ni parolis kun Israelano Dror Gaon pri la historio kiel ekestis la nuna situacio de Israelo (2018). Komencante antaŭ la cionismo de la 19a jarcento, preterirante du mondmilitojn ĝis la fondiĝo de la nuna ŝato Israelo en 1948. Ni priparolas kiel ekde tiam Israelo spertis tri militojn kun la najbaraj landoj. Fine ni diskutas la nunan situacion de Israelo kaj la rilaton al la najbaroj.]] '''Israelo'''<ref name=PIV2020> aŭ '''Izraelio''' {{citaĵo el la reto|titolo=PIV 2020 — Izraelio|lingvo=eo|url=https://vortaro.net/#Izraelio_kd|alirdato=[[15-a de februaro]] 2023}} - tamen atentindas ke en Vikipedio ankoraŭ ekzistas pliaj tekstoj [[Izraela reĝlando]] kaj [[Izraela reĝlando]], kaj tutsame iu metanto de vorto "Izraelio" eble celis unu el tiuj tekstoj. </ref> ({{lang-he|מדינת ישראל|t=, ''Medinat Jisra'el''}}, {{lang-ar|دولة إسرائيل|t=''Daŭlat Isrâ'îl''}}, signifante Ŝtato Israelo) estas lando en Sud-Okcidenta [[Azio]], la naskiĝejo kaj [[Sankta Lando|sankta lando]] de [[Judismo]], la tria plej sankta loko por [[Islamo]] (post [[Mekko]] kaj [[Medino]]) kaj tre grava lando al aliaj [[Monoteismo|monoteismaj religioj]] – la diversaj eklezioj de [[Kristanismo]] (ĉefe la [[Rom-katolika eklezio|rom-katolika]] kaj la [[Orientaj katolikaj eklezioj|orientaj]]) kaj de la [[Bahaa Kredo]]. La financa kaj teknologia ĉefurbo de Israelo estas [[Tel-Avivo]] <ref name="lboro.ac.uk">{{cite web |title=GaWC&nbsp;– The World According to GaWC 2008 |work=Globalization and World Cities Research Network |accessdate=1a de marto 2009 |url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |archivedate=2016-08-11 }}</ref> kaj ĝia ĉefurbo estas [[Jerusalemo]], kvankam ne ĉiuj landoj agnoskas la israelan [[suvereneco]]n super tiu urbo.<ref group="noto">La [[Jerusalema Leĝo]] diras, ke "Jerusalemo, kompleta kaj unuiĝinta, estas la ĉefurbo de Israelo", kaj la urbo servas kiel la [[sidejo]] de la registaro, la hejmo de la prezidenta loĝejo, registaraj oficejoj, supera kortumo kaj parlamento. La sekureca rezolucio 478 de la [[Unuiĝintaj Nacioj]] (20-a aŭgusto 1980; 14-0, Usono sin detenis) esprimis malaprobon de la Jerusalema Leĝo kaj alvokis, ke membraj ŝtatoj fortiru siajn diplomatiajn misiojn el Jerusalemo. Multaj landoj tenas siajn ambasadorejojn en aliaj urboj kiel Tel-Avivo, [[Ramat Gan]], kaj [[Herzlija]] (vidu la [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html CIA-Faktlibron] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181225080845/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html%20 |date=2018-12-25 }} kaj [http://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf Mapon de Israelo]). Tamen en la 21-a jarcento kelkaj landoj (notinde, Usono) movis siajn ambasadejojn al Jerusalemo, konfirmante ĝian statuson de la ĉefurbo de Israelo.</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=https://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/basic10_eng.htm |titolo='&#39;Basic Law: Jerusalem, Capital of Israel'&#39; |eldonejo=Knesset.gov.il |alirdato=14-a de oktobro 2013}}</ref> La ŝtato Israelo estas [[demokratio]] kun [[parlamenta sistemo]], [[proporcia balotsistemo]], kaj [[universala voĉdonrajto]].<ref>{{cite web |url=http://www.freedomhouse.org/article/global-survey-2006-middle-east-progress-amid-global-gains-freedom |title=Global Survey 2006: Middle East Progress Amid Global Gains in Freedom |accessdate=20a de Marto 2012 |date=19a de Decembro 2005 |publisher=Freedom House |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120623031255/http://www.freedomhouse.org/article/global-survey-2006-middle-east-progress-amid-global-gains-freedom |arkivdato=2012-06-23 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.freedomhouse.org/article/global-survey-2006-middle-east-progress-amid-global-gains-freedom |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120623031255/http://www.freedomhouse.org/article/global-survey-2006-middle-east-progress-amid-global-gains-freedom |arkivdato=2012-06-23 }}</ref> La [[Ĉefministroj de Israelo|Ĉefministro]] estas la estro de la [[registaro]] kaj la [[Kneset]] estas la [[parlamento]]. Kun [[loĝantaro]] de ĉirkaŭ 9 milionoj en 2019,<ref>{{Cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/latest-population-statistics-for-israel|title=Latest Population Statistics for Israel|website=www.jewishvirtuallibrary.org|access-date=23a de Marto 2019}}</ref> Israelo estas [[Industrilando|disvolviĝinta lando]] kaj membro de la [[Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo]] (OEKE).<ref name="OECD">{{cite web |url=http://www.oecd.org/israel/israelsaccessiontotheoecd.htm |title=Israel's accession to the OECD |publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development |accessdate=12a de Aŭgusto 2012}}</ref> Ĝi havas la [[Listo de landoj laŭ MEP (ĝenerale)|31-e plej grandan ekonomion laŭ MEP]] en la mondo kaj estas [[Landoj laŭ indico de homa disvolviĝo|disvolviĝinta]] lando en daŭra [[milito|milita konflikto]].<ref>{{Cite web|url=https://www.acleddata.com/curated-data-files/|title=Current conflicts|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> Ĝi havas [[Landoj laŭ indico de homa disvolviĝo|la plej altan]] [[vivnivelo]]n en la [[Mezoriento]] (sen kalkuli la [[Arabaj landoj|arabajn landojn]] de la [[Persa Golfo]] kaj [[Saudarabio]]n<ref name="HDI">[http://hdr.undp.org/en/composite/HDI "Human Development Index and its components".] United Nations Development Programme. 2018. Alirita la 16an de Novembro 2020.</ref>) kaj rangas inter la pintaj landoj en la mondo laŭ [[militisto|procento de loĝantoj kun militista trejnado]],<ref name=IISS_military>[[IISS]]: ''IISS 2018'', pp. 339-340</ref> [[universitato|procento de loĝantoj kun universitataj studoj]],<ref name="OECD_education">15a de Septembro 2016, Education at a Glance: Israel [http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/education/education-at-a-glance-2016/israel_eag-2016-63-en] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171110050434/http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/education/education-at-a-glance-2016/israel_eag-2016-63-en|date=2017-11-10}} publikigita de Organisation for Economic Co-operation and Development en la 18a de Januaro 2017.</ref> elspezo en [[esplorado]],<ref name=OECD_R&D>{{Cite web|url=https://data.oecd.org/rd/gross-domestic-spending-on-r-d.htm|title=Research and development (R&D) - Gross domestic spending on R&D - OECD Data|website=data.oecd.org|access-date=10a de Februaro 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170114013730/https://data.oecd.org/rd/gross-domestic-spending-on-r-d.htm|archivedate=2017-01-14}}</ref> kaj [[vivodaŭro]].<ref name=OECD_life_expec/> La moderna ŝtato Israelo identigas siajn radikojn kun la malnova [[Tero de Izraelo]] (''Erec Jisrael''), centra koncepto de la [[Judismo]] de antaŭ tri mil jaroj. Post la [[Unua Mondmilito]], la [[Ligo de Nacioj]] aprobis la [[Brita mandato Palestino|Britan mandaton Palestinon]] ene de la [[Koloniismo|koloniisma]] intenco kontroli teritoriojn en strategia areo ĝis tiam kontrolita de la [[Otomana Imperio]]. Tio koincidis kun la intenco de diversaj judaj kaj pro-judaj sektoroj krei „hejmon por la [[juda popolo]]“, kion post la persekutado kontraŭ judoj ([[Holokaŭsto]]) fare de la [[Nazia Germanio]] dum la [[Dua Mondmilito]] ricevis fortan subtenon. En 1947, la [[Unuiĝintaj Nacioj]] (UN) aprobis la dividon de [[Palestino]] en du ŝtatojn, nome unu juda kaj alia araba. La 14-an de majo de 1948, la ŝtato Israelo deklaris sian sendependecon, kiu estis sekvita de la Milito de Sendependeco kontraŭ la apudaj arabaj ŝtatoj, kiuj malakceptis la planon de la UN. En [[1949]] Israelo estiĝis membro de la UN. La pluaj venkoj en serio de postaj militoj konfirmis ĝian sendependecon kaj plivastigis la limojn de la juda ŝtato trans tio, kion intencis la [[Plano de UN por la dispartigo de Palestino|Plano de Divido de la Unuiĝintaj Nacioj]]. De tiam, Israelo estas en konflikto kontraŭ multaj de la najbaraj arabaj landoj (vidu [[Araba-israela konflikto]] kaj [[Arabaj-israelaj militoj]]) kaj precipe kontraŭ la araba loĝantaro de la [[Palestiniaj teritorioj]], kiuj [[Israele okupataj teritorioj|estas okupaciitaj]] ekde [[1967]] sed daŭre ne [[Anekso|aneksataj]] (vidu [[Israel–Palestina konflikto]]). La ĉefa [[malplimulto]] estas la [[Arabaj israelanoj]] (aktuale en [[2020]] ili nombras 2 milionoj, ĉ. 20% de la landa loĝantaro), kies [[nacia identeco]] samas kiel la [[palestinanoj]] <ref name="Bligh2004">{{Citaĵo el libro|url=https://books.google.com/books?id=Ho-RAgAAQBAJ|titolo=The Israeli Palestinians: An Arab Minority in the Jewish State|aŭtoro=Alexander Bligh|dato=2a de Aŭgusto 2004|eldoninto=Routledge|ISBN=978-1-135-76077-9}}</ref>, rilatoj estas pli bonaj kaj daŭre pliboniĝantaj <ref>{{cite web|last=Berger|first=Miriam|title=Palestinian in Israel|website=Foreign Policy|date=2019-01-18|url=https://foreignpolicy.com/2019/01/18/palestinian-in-israel/|ref=harv|access-date=2020-01-26}}</ref>. De ĝia fondo, la landlimoj de Israelo kaj eĉ ĝia rajto ekzisti estis temo de disputadoj, speciale inter ĝiaj arabaj najbaroj, sed ne nur. Tamen, Israelo subskribis [[Packontrakto|packontraktojn]] kun kaj [[Egiptio]] kaj [[Jordanio]], kaj penadojn estas faritaj por atingi permanentan interkonsenton kun la [[Palestina Aŭtonomec-Aŭtoritato]], dum plue okupacias ties teritorion kaj malhelpas la normalan funkciadon de la [[Ŝtato Palestino]], ĉefe per instalado de [[setlejo]]j de [[judaj israelanoj]] en tiuj teritorioj. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Israelo}} === El la antikvo ĝis la 19-a jarcento === {{Ĉefartikolo|Historio de Antikva Israelo}} La malnova tero de [[Kanaano]], lokita je la sudokcidento de la nomita [[Fekunda duonluno]], estis ekde la antikva tempo, tero de trafiko kaj intera punkto inter la [[Mezopotamio|mezopotamiaj]] civilizacioj de la riveroj [[Tigriso]] kaj [[Eŭfrato]], unuflanke, kaj [[Antikva Egiptio]] en la valo de la [[Nilo]] por la alia. La regiono estis dividita en malgrandaj [[Urboŝtato|urbo-ŝtatoj]] aŭ sendependaj lokaj reĝlandoj, kiel [[Moabo]] kaj [[Edomo]] ĉe la oriento, [[Reĝlando de Judujo|Judao]] kaj [[Antikva Israelo|Israelo]] en la centro, [[Arameoj|Aramo]] kaj [[Fenicio]] en la nordo, kiuj devis fari portempaj aliancoj per kunigo de iliaj [[militfortoj]] kontraŭ la daŭraj invadoj de [[imperio]]j (de [[Egiptio]], [[Asirio]] aŭ [[Babilonio]]), kiel de [[Beduenoj|arabaj nomadoj]] kaj la [[Popoloj de la Maro]], la [[filiŝtoj]]. En tiu tero oni vidis la lumon de du la plej grandaj mejloŝtonoj de la [[okcidenta civilizacio]]: la [[Ŝemida lingvaro|ŝemida alfabeto]], origino de multaj malnovaj kaj modernaj [[alfabeto]]j, kaj [[monoteismo]] de kiu devenas la [[abrahamaj religioj]], kaj poste etendiĝis ambaŭ atingoj tra la tuta [[Okcidento]]. Ĝi ankaŭ vidis la naskiĝo de kelkaj el la unuaj [[urbo]]j de la mondo (kiel [[Jeriko]]), kiu jam aĝas sep mil jarojn, en plena [[neolitika revolucio]], tiel kiel unu el la unuaj [[havenurbo]]j de la mondo, nome la malnova [[Jafo]]. Dum la [[Helenisma epoko|Helenisma klasika periodo]], [[Regno de Judujo|Jehudo]] estis absorbita en la postaj [[Diadoĥoj|Helenismaj regnoj]] kiuj sekvis la konkerojn de [[Aleksandro la Granda]], sed en la 2-a jarcento a.K. la Judoj ribeliĝis kontraŭ la [[Seleŭkia Imperio]] kaj kreis la [[Makabea dinastio|Hasmonean]] regnon. Tiu, la lasta teorie sendependa regno de [[Izraela Lando|Israelo]], grade perdis sian sendependon ekde la 63 a.K. pro sia konkero fare de [[Pompejo]] por la [[Romia Imperio]], iĝante Romia kaj poste Partia klienta ŝtato. Post la instalado de klientaj regnoj sub la [[Heroda dinastio]], la [[Judeo (romia provinco)|Provinco Judea]] estis skuita per enlandaj tumultoj, kiuj finis per la [[Unua Juda-Romia Milito]], la detruo de la [[Dua Templo]], la apero de la [[Rabena judismo]] kaj de la [[Prakristanismo]]. La nomo Judeo aŭ Judea ([[Latina lingvo|latine]], Iudaea) ne plu estis uzita de [[Grek-romia mondo|grek-romianoj]] ([[Orienta Romia Imperio]]) post la [[Bar-Koĥba-ribelo]] de la jaro 135 n.e. Post tio okazis la [[juda diasporo]]. En la [[7-a jarcento]], la tuta [[Levantenio]] de la [[Bizanca Imperio]] (posteulo de la [[Romia Imperio]]) estis konkerita fare de la [[Araboj|araba ekspansio]] kaj restis en islamana kontrolo ĝis la [[Unua Krucmilito]] nome en 1099, sekvita de konkero fare de arabaj [[Ajubidoj]] en 1187. La [[Mamlukoj|Mamluka]] [[Mamluka Sultanlando (Kairo)|Sultanlando de Egiptio]] etendis sian kontrolon super Levantenio en la [[13-a jarcento]] ĝis sia malvenko fare de la [[Otomana Imperio]] en 1517. La situacio apenaŭ ŝanĝiĝis dum kelkaj jarcentoj kaj la tuta Levantenio restis dume en kontakto kun la ceteraj arabaj kaj islamaj landoj de [[Orienta Mediteraneo]]. Dum la [[19-a jarcento]], en Eŭropo kaj iom en Nordameriko naskiĝis la ĝermo de nacia sento inter judoj kio kondukis al la establado de nova soci-politik-religi-kultura movado nome [[Cionismo]] kiu celis ĉefe enmigradon al [[Palestino]] por konstrui tie novan politikan [[ento]]n. === Moderna epoko === En la fino de la [[19-a jarcento]] en [[Ĥibat Cion|Ĥoveve Cion]] (Cionista Movado) nome la unua tia societo en Varsovio partoprenis [[L. L. Zamenhof]]. La movado fondis unuajn dekomencajn koloniojn en Palestino. En [[1897]] Kongreso de Cionistoj en [[Bazelo]] ([[Svislando]]) sub prezidanteco de D-ro [[Theodor Herzl]] akceptis „Bazelan Programon“ (La Cionismo celas la formadon de publike garantiita hejmo por la Juda popolo en Palestino). En [[1909]] tiukadre okazis la fondo de [[Tel-Avivo]] (oni povis vidi sur tiu loko ĝis tiam nenion krom [[sabloduno]]j). Post la [[Unua mondmilito]] Palestino ĉesis esti provinco de Turkio kaj venis sub la [[protektorato]]n de Britio. Fakte la [[2-an de novembro]] [[1917]] la [[Balfour-deklaro|Balfoura Deklaro]] (fakte simpla letero de eksterafera ministro [[Arthur James Balfour|Balfour]] al lordo [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], barono Rothschild la 2-a) asertis la jenon: La registaro de Lia Reĝa Moŝto rigardas kun favoro la fondon de Nacia Hejmo por la Hebrea Popolo en Palestino, kaj faros sian eblon por faciligi la atingon de tiu ĉi celo, kun klaresprimita kompreno, ke nenio estos farata, kio povus malutili al la ekzistantaj civilaj kaj religiaj rajtoj de la ne-hebreaj komunumoj en Palestino aŭ al la rajtoj kaj politika leĝostato, kiujn la Hebreoj ĝuas en iu alia lando. Tio unuflanke estis komprenita kiel promeso de kreado de aparta juda ŝtato, dum aliflanke oni komprenis nur la promeson faciligi la setladon de judoj en la teritorio. En [[aprilo]] [[1921]] „Keren Hajesod“ (Fundamenta Kaso de Palestino) organizaĵo de hebreoj en la tuta mondo kolektis 2 milionojn da pundoj. Samtempe ekzistis alia financa organizo, Hebrea Nacia Kaso, kies tasko estis aĉeti bienojn, sur kiuj la [[kolonio]]j ([[moŝavao]]) formiĝu. Per la helpo de tiuj ĉi du kasoj dum du jaroj 18 kolonioj estis formitaj. La [[Valo de Jizre'el|Valo de Jesreel]], bone konata en la Biblia historio, estis tiutempe dense loĝata de pli ol 80 judaj kolonioj (kune kun la antaŭmilitaj, malnova [[Jiŝuv]] en la kvar sanktaj urboj), kvankam antaŭ kelkaj jaroj tiu ĉi valo estis tute malplena kaj neprilaborata. La [[30-an de junio]] [[1922]] la [[Kongreso de Usono]] unuvoĉe akceptis la Lodge–Fish rezolucion konforman al la judfavora kompreno de la Balfoura Deklaro. La [[24-an de julio]] [[1922]] la [[Ligo de Nacioj]] konfirmis la aserton de la Balfoura Deklaro cedante mandaton por Palestino al [[Granda Britujo]]. Organizaĵo Ĥalucim de junularaj pioniroj komencis entrepreni iniciatojn por konstrui la landon. Preskaŭ ĉie, kie la Pioniroj komencis laboron, ili trovis [[marĉo]]jn kaj rokarojn, kiuj estis konsiderataj ne kultureblaj de multaj antaŭmilitaj esplorantoj. <!--Oni tiel skribis pri ili: „Sed jen ili venis, kaj metis en la teron tiel arde amatan la tutan amon, la tutan entuziasmon, kiu povas plenigi junajn korojn, por trahaki rokojn, sekigi la marĉojn kaj planti arbojn kaj legomojn en tiaj lokoj, kie dum jarmiloj eĉ herbeto ne kreskis.“POR PLUTENI TIUN CITAJXON NECESAS LA REFERENCO: de kie gxi venas?--> En [[1925]] en Palestino vivis 600 mil homoj, el ili 150 mil judoj. [[Tel-Avivo|Tel Aviv]] havis 30 mil loĝantojn, pli ol mil domojn, plurajn [[fabriko]]jn, elektran lumon. Laborista Banko posedis kapitalon de 60 mil pundoj. Rutenberg Elektriga Kompanio provizis Tel-Avivon kaj [[Ĥajfo]]n per [[elektro]] kaj planis elektrizi la tutan landon utiligante akvenergion de [[rivero Jordano]]. Cionisma Medicina Organizaĵo „Hadassa“ sukcese batalis kontraŭ [[malario]] kaj [[trakomo]] de okuloj. En [[aprilo]] de [[1925]] en [[Jerusalemo]] malfermiĝis la [[Hebrea Universitato de Jerusalemo|Hebrea Universitato]] je ĉeesto de pli ol 10 mil judoj de ĉiuj landoj. Dum la [[Dua Mondmilito]] la tuta areo kiel kontrolita de [[Unuiĝinta Reĝlando]] estis zono de batalkampo. === Vojo al sendependigo === {{Ĉefartikolo|Israel–Palestina konflikto}} [[Dosiero:Arab volunteers.jpg|eta|maldekstre|250px|Arabaj volontuloj en Palestino, 1947.]] En novembro [[1947]] [[Unuiĝintaj Nacioj]] decidis dividi la ĝistiaman teritorion de Palestino en du duonojn: nome la araba ŝtato ĉe la rivero [[Jordano]] kaj la [[juda ŝtato]] kun 56 % de la teritorio. La judaj gvidantoj akceptis la decidon. La gvidantoj de la lokaj araboj rifuzis akcepti ĝin kaj la saman tagon komencis ataki la judan loĝantaron. Komenciĝis [[Enlanda Milito dum la Mandato Palestino|milito inter la lokaj judoj kaj la lokaj araboj]]. En majo [[1948]] oni proklamis en Tel-Avivo la [[Deklaro de sendependo de Israelo|fondon de la juda ŝtato Israelo]]. La saman tagon kelkaj arabaj najbaraj ŝtatoj (Egiptio, Jordanio, [[Sirio]] ktp) ekatakis Israelon kaj tiam plilarĝiĝis la konflikto al la [[Arab-israela milito de 1948|araba-israela milito]], la unua milito en serio de militoj inter Israelo kaj ĝia najbaraj arabaj landoj. En marto [[1949]] finiĝis la milito per venko de la [[israela armeo]]. Unu el ĝiaj ĉefaj rezultoj estis, ke centmiloj da lokaj araboj („Palestinanoj“) forlasis siajn hejmojn kaj ekloĝis en aliaj partoj de Palestino aŭ en la najbaraj arabaj landoj („Palestinaj rifuĝintoj“). Parto de ili mem forlasis/forfuĝis dum la milito, dum alia parto estis forpelita de la israelaj soldatoj dum la bataloj. Alia grava rezulto: ne fondiĝis la araba ŝtato de la lokaj palestinanoj. Ĝiaj planitaj teritorioj estis regataj de tiam parte fare de Israelo kaj parte fare de Jordanio ([[Cisjordanio]]), inklude la disdividon de Jerusalemo inter Israelo, ĉe la okcidento, kaj Jordanio, ĉe la [[Orienta Jerusalemo|oriento]], inkluzive de la [[Malnova Urbo (Jerusalemo)|malnova urbo]]. El [[1948]] ĝis [[1952]] estis [[Ĥajim Vajzman]] la unua israela prezidento. El [[1949]] ĝis [[1953]] estis [[David Ben-Gurion]] la unua israela ĉefministro (vidu artikolon [[Ĉefministroj de Israelo]]). En [[1949]] okazis la akcepto de Israelo kiel membro de [[Unuiĝintaj Nacioj]]. En [[1956]], samtempe kun la [[sueza krizo]], okazis la Sinaja kampanjo. En [[1967]] pro la [[Sestaga Milito]] Israelo ricevis kontrolon [[Orienta Jerusalemo|Orientan Jerusalemon]], [[Cisjordanio]]n de Jordanio, la [[Gaza Sektoro|sektoron de Gaza]], la duoninsulon de [[Sinajo]] de Egiptio kaj la [[Golanaj Altaĵoj]] de Sirio. La milito komenciĝis kiam la egiptaj kaj siriaj armeoj grandpotence alproksimiĝis la israelajn limojn minacante konkeri ĝin pro kio la israela armeo ekatakis la unua. En [[1973]] okazis la [[Milito de Jom Kippur]] kontraŭ [[Sirio]] kaj [[Egiptio]]. En [[1978]] oni komencis la negocojn al la [[Interkonsento de Camp-David|interkonsenton de Camp David]], la unuan [[packontrakto]]n kun araba lando, per kiuj Israelo redonis [[Sinajo]]n al Egiptio. En [[1982]] okazis militoperaco nomita de Israelo ''Paco al Galileo'', kio rezultis en la [[Libana milito de 1982]], nome invado fare de Israelo en Libanon, detruo de palestinanaj militbazoj en [[suda Libano]] kaj komenco de Israela okupacio de tiu regiono ĝis la retiriĝo en 2000. Israelo plutenis la [[Israele okupataj teritorioj|disputitajn teritoriojn]], kaj kvankam en [[1994]] oni kreis ĝermon de araba regiono, nome [[Palestina Aŭtonomio]] en [[Gazaa Sektoro]] kaj [[Cisjordanio]], pluis la konfliktoj inter la ŝtato Israelo kaj la palestinaj loĝantoj kontraŭisraelaj, dum Israelo konstruis [[Cisjordania Murego|apartisman muregon]] ene de Cisjordanio kaj plimultigis [[Israelaj setlejoj|israelajn setlejojn]] en tiu teritorio. == Geografio == {{Ĉefartikolo|Geografio de Israelo}} [[Dosiero:JordanRiver en.svg|eta|dekstre|250px|La rivero Jordano estas la celita orienta limo de Israelo.]] En Israelo distingiĝas tri regionoj de Okcidento al Oriento, nome la jenaj: * la [[Israela marborda ebenaĵo|ebenaĵo ĉe la mediteranea marbordo]], * la centra "montoĉeno", ambaŭflanke de la [[Akvodislimo]], kaj la * [[Jordana Rift-Valo|Jordana Valo]]. Al ĉi tiuj tri regionoj, oni devas aldoni tiun de la [[dezerto Negevo]], lokita sude de Israelo. La aridaj regionoj okupas pli ol duonon de la teritorio de Israelo. Kvankam granda parto de tiu teritorio estas senhoma, en la valoj abundas la iridojn, kaj ankaŭ la arboj kiel [[pino]]j, [[eŭkalipto]]j, [[olivujo]]j kaj [[akacio]]j. Israelo estas en la zono de [[Levantenio]] de la mondoregiono konata kiel [[Fekunda duonluno]] de [[Azio]]. La lando estas en la [[Orienta Mediteraneo|orienta pinto]] de la [[Mediteranea Maro]], limigita de [[Libano]] norde, [[Sirio]] nordoriente, [[Jordanio]] kaj [[Cisjordanio]] oriente, kaj [[Egiptio]] kaj la [[Gaza Zono]] sudokcidente. Ĝi kuŝas inter latitudoj 29° kaj 34° N, kaj longitudoj 34° kaj 36° E (Or). La suverena teritorio de Israelo (laŭ la limigaj linioj de la [[Rodoso|rodosaj]] Interkonsentoj por [[Batalhalto]] de [[1949]] kaj eksklzivante ĉiujn teritoriojn konkeritajn de Israelo dum la [[Sestaga Milito]] de [[1967]]) estas proksimume 20 770&nbsp;km² de surfaco, el kio du procento estas akvo.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html "Israel".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181225080845/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html%20 |date=2018-12-25 }} The World Factbook. Central Intelligence Agency. Alirita la 16an de novembro 2020.</ref> Tamen Israelo estas tiom mallarĝa (100&nbsp;km je la plej larĝa punkto, kompare kun 500&nbsp;km el nordo al sudo) ke la [[Ekskluziva ekonomia zono]] en la Mediteraneo estas duoble pli granda ol la terareo de la lando.<ref>{{cite news |url=http://www.haaretz.com/print-edition/news/israel-navy-to-devote-majority-of-missile-boats-to-secure-offshore-drilling-rafts-1.406203 |title=Israel Navy to devote majority of missile boats to secure offshore drilling rafts |first=Gili |last=Cohen |date=9a de Januaro 2012 |newspaper=Haaretz}}</ref> La totala areo sub la "[[de facto]]" juro de Israelo, inkludante la zonon de [[Orienta Jerusalemo]] kaj la areon de la [[Golanaj Altaĵoj]], estas 22 072&nbsp;km² ampleksa,<ref>{{cite web |url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st01_01&CYear=2012 |title=Area of Districts, Sub-Districts, Natural Regions and Lakes |date=11a de Septembro 2012 |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |accessdate=13a de Junio 2013}}</ref> kaj la totala areo sub "[[de facto]]" kontrolo de Israelo, inklude la milit-kontrolita kaj nur parte [[Palestina aŭtonomio|Palestin-regata]] teritorio de la [[Cisjordanio|Okcidenta Riverbordo]], estas 27 799&nbsp;km² ampleksa.<ref name="loc-geo">{{cite journal |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/iltoc.html |date=7a de Majo 2009 |title=Israel (Geography) |journal=Country Studies |accessdate=12a de Februaro 2010 }}</ref> [[Dosiero:Southern District in Israel.svg|eta|dekstra|150px|La [[Suda distrikto de Israelo]], kiu inkludas sude la dezerton [[Negevo]] kaj en ties suda pinto aliron al la [[Akaba Golfo]] kaj al la [[Ruĝa Maro]].]] Spite sian malgrandan grandon, Israelo estas hejmo de vario de geografiaj trajtoj, el la [[Dezerto Negevo]] en la sudo al la interna fekunda [[Valo de Jizre'el]], la montaroj de [[Galileo]], [[Karmel (montaro)|Karmelo]] kaj al la [[Golanaj Altaĵoj|Golano]] en la nordo. La Israela [[Marborda ebenaĵo|Marborda Ebenaĵo]] laŭ la bordoj de la Mediteranea Maro estas hejmo de plej el la landa loĝantaro.<ref>{{cite web |url=http://goisrael.com/Tourism_Eng/Tourist%20Information/Discover%20Israel/Geographic%20Regions/pages/The%20coastal%20plain.aspx |title=The Coastal Plain |publisher=Israel Ministry of Tourism |access-date=6a de Januaro 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170107171405/http://goisrael.com/Tourism_Eng/Tourist%20Information/Discover%20Israel/Geographic%20Regions/pages/The%20coastal%20plain.aspx |archive-date=7a de Januaro 2017 |url-status=dead |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170107171405/http://goisrael.com/Tourism_Eng/Tourist%20Information/Discover%20Israel/Geographic%20Regions/pages/The%20coastal%20plain.aspx |arkivdato=2017-01-07 }}</ref> Oriente de la centraj altaj teroj estas la [[Jordana Valo]], kiu formas malgrandan apartan parton de la 6 500&nbsp;km longa [[Grand-Rifta Valo]]. La [[Jordana rivero]] fluas laŭlonge de la Jordana Valo, el la [[Monto Hermon]] tra la [[Hulaha Valo]] kaj la [[Maro de Galileo]] ĝis la [[Morta Maro]], nome la plej malalta punkto de la surfaco de la [[Tero]].<ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/livingwatersmyth0000krei |publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20a de Julio 2007 |year=1999 |title=The Living Dead Sea |isbn=978-0-8264-0406-0 |url-access=registration }}</ref> Pli sude estas la [[Arabaha Valo]], kiu finas en la [[Akaba Golfo]], kiu estas parto de la [[Ruĝa Maro]]. Unika de Israelo kaj de la [[Sinajo|Sinaja Duoninsulo]] estas la "maĥteŝ", aŭ tipaj [[Erozio|eroziejoj]].<ref>{{cite book |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1486/ |publisher=UNESCO |title=Makhteshim Country |accessdate=19a de Septembro 2007 |isbn=978-954-642-135-7 |year=2001 }}</ref> La plej granda "maĥteŝ" en la mondo estas la [[Maĥteŝ Ramon]] en Negevo,<ref>Jacobs 1998 [https://books.google.com/books?id=TRc9ea_CKOUC&pg=PA284 284]. "The extraordinary Makhtesh Ramon&nbsp;– the largest natural crater in the world&nbsp;..." {{Cite book|url=https://archive.org/details/israelpalestinia00jaco |title=Israel and the Palestinian Territories |accessdate=24a de Februaro 2016 |isbn=978-1-85828-248-0 |last1=Jacobs |first1=Daniel |last2=Eber |first2=Shirley |last3=Silvani |first3=Francesca |last4=(Firm) |first4=Rough Guides |year=1998 |page= }}</ref> kiu estas 40 por 8&nbsp;km ampleksa.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vie/Ramon.html |encyclopedia=Jewish Virtual Library |title=Makhtesh Ramon |accessdate=12a de Februaro 2010 }}</ref> Israela informo pri la media statuso de la [[Mediteranea Baseno]] asertas, ke Israelo havas la plej grandan nombron de plantospecioj por kvadrata metro el ĉiuj landoj de la baseno.<ref name=rinat>{{cite news |last=Rinat |first=Zafrir |title=More endangered than rain forests? |newspaper=Haaretz |location=Tel Aviv |accessdate=20a de Marto 2012 |date=29a de Majo 2008 |url=http://www.haaretz.com/print-edition/features/more-endangered-than-rain-forests-1.246839}}</ref> === Klimato === Lokita inter la [[dezerto]]j de Afriko kaj Azio de unu parto, kaj de la Mediteranea, varma kaj humida maro de la alia, Israelo troviĝas en [[vojkruciĝo]] de klimataj influoj, kiuj permesas distingi ĝis kvardek [[Mikroklimato|malsamajn tipojn de klimato]] en tiel reduktita surfaco. La temperatura reĝimo varias notinde depende de la alteco, speciale en vintro: de la okcidento al la oriento la klimato transiĝas de tipe [[Mediteranea klimato|mediteranea]] al [[Kontinenta klimato|kontinenta]]. La montaj regionoj kutimas esti ventosuferaj kaj tre malvarmaj, kelkfoje kun neĝofaloj. La pinto de la [[monto Hermono]] estas kovrita de [[neĝo]] dum la plej granda parto de la jaro, kaj Jerusalemo ĝenerale ricevas almenaŭ unu neĝofalon ĉiujare. La klimato de Israelo estas karakterizita de varmaj someroj kaj mildaj vintroj. Pluvokvanto varias signife trans la lando kaj de jaro al jaro. === Naturo === [[Dosiero:Hoopoe with insect.jpg|eta|maldekstre|La [[Upupo]] – nome [[Simbolaj bestoj de ŝtatoj|nacia birdo]] de Israelo<ref>[https://www.pri.org/stories/2013-09-29/12-countries-have-cooler-national-animals-united-states 12 countries that have cooler national animals than the United States] alirita en 22a de januaro 2020, ĉe Public Radio International.</ref>|alt=]] La faŭno kaj flaŭro de Israelo enhavas tre varian aron de plantoj kaj animaloj pro la loko de la lando inter [[Tropikoj|tropikaj]] kaj moderklimataj zonoj, borde kun [[Mediteraneo]] okcidente kaj kun [[Arida klimato|dezertaj zonoj]] oriente kaj sude.<ref> ''Israel Journal of Zoology''. 49-50. Cornell University. Weizmann Science Press of Israel. 2003. </ref> Unu de la trajtoj de la regiono kiu plej multe helpas la diversecon de birdospecioj estas ties funkciado kiel ripozejo de la [[migrobirdo]]j en ilia migrado inter la nordo de Eŭrazio kaj [[Orienta Afriko]] kaj la Nordo kaj [[Centra Azio]], kaj revene, en la nura migrovojo de Mediteraneo kiu ne postulas flugadon super maro. Multaj birdospecioj nestumas en zonoj kiel ĉe la marĉaj areoj de la [[Hula Valo]]. Sed aliflanke, multaj aliaj historiaj specioj de la regiono, kiel la [[Bruna urso|siria bruna urso]] kaj la [[Araba struto|siria struto]], jam estas [[formortinta]]j en Israelo pro la [[habitatodetruo]]<ref>[https://www.iucnredlist.org/en «The IUCN Red List of Threatened Species».] ''IUCN Red List of Threatened Species''. Konsultita la 13an de februaro 2020. </ref> kaj la [[ĉasado]].<ref>[https://nnhc.huji.ac.il/birds/?p=106&lang=en «The Ostriches of the Middle-East | Birds Collection» (en angla)]. Konsultita la 13an de februaro 2020. </ref> Spite la relativan malgrandon de la lando, Israelo enhavas grandan varion de cento da mamuloj.<ref> Menache, Susan (2002). [https://books.google.de/books/about/The_Mammals_of_Israel.html?id=x8xFAAAAYAAJ&source=kp_book_description&redir_esc=y ''The Mammals of Israel'' (en angla).] Gefen Pub. ISBN 978-965-229-278-0. Konsultita la 18an de januaro 2020. </ref> Tiu diverseco rilatas ĉefe al ties aparta loko inter diversaj klimataj kaj [[Biogeografio|biogeografiaj zonoj]]. Por multaj specioj tiu lando estas zono lima de habitato: la teritorioj de [[Palearkto|palearktaj specioj]] finiĝas en la dezertaj zonoj de la lando, dum la teritorioj de specioj indiĝenaj de la dezertoj de Afriko finiĝas en la mediteraneaj marbordoj. La plimulto de mamuloj de Israelo estas palearktaj, el kiuj deckono estas [[endemio]]j de la mondoregiono. [[Dosiero:Reem-Lavan001.jpg|thumb|dekstre|[[Arabia orikso]] en la natura rezervejo Jotvata.]] Eble la plej abunda speciaro de mamuloj en Israelo estas la [[vesperto]]j, kiuj, havante 33 speciojn, el kiuj la plejmulto estas [[insektomanĝanto]]j, estas troveblaj en diferencaj habitatoj tra la tuta lando. Tiu abundo kondukis al multaj lokaj esploroj pri tiuj animaloj kaj specife pri ties komunikado kaj flugado.<ref>[https://www.enlacejudio.com/2017/01/10/decodifican-en-israel-lenguaje-los-murcielagos-se-dicen/ «Decodifican en Israel el lenguaje de los murciélagos».] Enlace Judío. 10a de januaro 2017. Konsultita la 28an de aprilo 2020. </ref>​ Ĉiuokaze eble la [[gazelo]] estas tamen la plej simbola mamulo de la lando, kun populacioj el la [[Golanaj Altaĵoj]] norde ĝis la dezerto [[Negev]] sude, kaj la [[Morta Maro]] oriente. Totale temas pri tri specioj de gazelo kaj kelkaj subespecioj, el kiuj kelkaj estas kunhavataj kun Palestino kaj Jordanio, kaj ankaŭ kelkaj estas minacataj pro loka [[formorto en naturo]]. == Politiko == [[Dosiero:Knesset in Jerusalem Israel.jpg|300px|maldekstra|eta|La ''[[Kneset]]'', la parlamento de Israelo.]] Israelo estas [[parlamenta demokratio]] kun sistemo de multaj partioj kaj [[Disigo de povoj|disigo de povoj]] kun [[universala voĉdonado]]. La politikan sistemon de Israelo estas formita el la [[Leĝofara povo|leĝfara povo]], la [[plenuma povo]] kaj la [[justica povo]]. Ĝiaj plej gravaj institucioj estas la ''[[Prezidanto de Israelo|prezidanto]]'', kiu estas la estro de la ŝtato, la ''[[Kneset]]'', kiu estas la [[parlamento]] de la lando kun 120 membroj, la ĉefministro kaj lia/ŝia kabineto, kiu formas la ''registaron'', kaj la justica sistemo, kies plej alta tribunalo estas la [[Supera Kortumo de Israelo]], laŭleĝe sendependa de la registaro. En lando kun tiom komplika situacio en la internacia konsidero kaj speciale kun proksimaj landoj kaj aliaj potencoj, ludas gravan rolon la [[Ministerio de Eksteraj Aferoj de Israelo|Ministerio de Eksteraj Aferoj]]. === Administra divido === Israelo estas dividita en ses [[distriktoj de Israelo|distriktojn]]: * [[Suda distrikto de Israelo|suda]] * [[Centra distrikto de Israelo|centra]] * [[Norda distrikto de Israelo|norda]] * [[Distrikto Jerusalemo|Jerusalemo]] * [[Distrikto Tel-Avivo|Tel-Avivo]] * [[Distrikto Ĥajfo|Ĥajfo]] La plej grandaj urboj de Israelo estas Jerusalemo (504 mil), [[Tel-Avivo]] (321 mil) kaj [[Ĥajfo]] (223 mil). === Konfliktoj === {{Ĉefartikolo|Arab–Israela konflikto}} [[Dosiero:6dayswar1.jpg|dekstra|eta|250px|Oficiroj de la Israela Aerarmeo apud detruita egipta aviadilo dum la [[Sestaga milito]] de junio de [[1967]].]] Israelo estas malgranda lando je la orienta bordo de la [[Mediteraneo]]. La moderna lando formiĝis je la [[14-a de majo]], [[1948]], kiel patrujo por la [[judoj]] el la tuta mondo. Je [[1947]] [[UNO]] voĉdonis fini la [[Britio|britian]] regadon de [[Palestino]], kaj decidis dividi la regionon en du partojn, Israelo unuflanke kaj ŝtato araba aliflanke. Alvenis multaj da enmigrintoj de [[Eŭropo]], [[Azio]], [[Afriko]] kaj [[Ameriko]] al Israelo. Dum la [[Sestaga milito]] de junio de [[1967]], la israelanoj pliigis multe la amplekson de sia teritorio, kaj ekregis sur orienta [[Jerusalemo]], kiu poste estis aneksita kaj deklarita kiel parto de la unuigita ĉefurbo. Estis kaj estas multaj konfliktoj inter la [[palestinanoj]] kaj la judoj pri la regado kaj admnistracio de la [[Gazaa Sektoro|Gazaa sektoro]], la Okcidenta Bordo ([[Cisjordanio]]) kaj precipe pri la plurkultura urbo [[Jerusalemo]], kaj pri la kreo de la ŝtato de Israelo mem. Ankaŭ la Golana Montaro, kiu apartenis al [[Sirio]], estis post milito okupaciita de Israelo. Dum jardekoj [[Unuiĝintaj Nacioj]] kontraŭis la agadon de la israela ŝtato, kiu neniam akceptis ties rezoluciojn. La plej danĝera sia kontraŭulo en la regiono Israelo konsideras [[Irano]]n (nek araba nek najbara), kiun ĝi ofte akuzas pri subtenado de kontraŭisraela terorismo kaj strebo krei nuklean armilon, dum Israelo delonge havas tion. Pro tiuj klopodoj estis starigitaj internaciaj sankcioj kontraŭ Irano, kiuj funkcias dum jardekoj. En [[januaro 2020]] Israelo asertis, ke fine de 2020 Irano havos pliriĉigitan [[uranio]]n en kvanto [[:n:Israelo avertas ke antaŭ la jarfino Irano kapablos fari la unuan atombombon|sufiĉa por konstrui atombombon]]. La israela ĉefministro [[Benjamin Netanjahu]] ofte diris, ke Israelo ne permesos al Irano fariĝi nuklea potenco. En 2020 tri arabaj landoj anoncis normaligon de rilatoj kun Israelo: nome [[:n:Historia interkonsento inter Israelo kaj la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], [[:n:Israelo kaj Barejno interkonsentis normaligi rilatojn|Barejno]] kaj [[:n:Sudano normaligos rilatojn kun Israelo|Sudano]]. Ekde la fino de [[2023]] la plej grava konflikto rilatas al la [[Gazaa Sektoro|Gazaa sektoro]], de kie eliris atako fare de [[Hamas]] kontraŭ israela teritorio, kiu rezultis en centoj da mortintoj kaj pli ol cent kaptitoj, kiuj estis metitaj ostaĝe en kaŝejoj de la sektoro. Kiel reprezalio kaj serĉe de la ostaĝoj, la israela armeo entreprenis atakon kontraŭ la sektoro, bombardadis, invadis, detruegis la urbojn, loĝejojn kaj instalaĵojn, inter kiuj lernejoj, hospitaloj, bazaroj ktp. Je la 29a de Junio 2024, mortintaj palestinanoj estis 37 834.<ref>[https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/6/27/israel-war-on-gaza-live-children-buried-as-us-to-support-israel-build-up?update=3007434 "Gaza's death toll rises".] [[Al Jazeera]]. 29a de Junio 2024. </ref> === Ekspansiismo === ==== Sestaga milito ==== {{Ĉefartikolo|Sestaga milito}} [[Dosiero:Zones A and B in the occupied palestinian territories.svg|300|eta|maldekstre|Administra divido de Cisjordanio laŭ interkonsento "Oslo 2". Fakte la nuraj teritorioj sub teoria palestina administracio estas tiuj markitaj ruĝe, dum la cetero estas fakte okupaciita de Israelo, kies armeanoj kutime eniras kaj agadas eĉ en la ruĝe markitaj teritorioj.]] Dum la [[Sestaga milito]] de 1967, Israelo konkeris Cisjordanion el [[Jordanio]], konkeris la sektoron de Gazao kaj la [[Sinajo|duoninsulon Sinajan]] el Egiptio, kaj la [[Golanaj Altaĵoj|Golanajn Altaĵojn]] el Sirio, kaj metis tiujn teritoriojn sub [[Okupado|milita okupacio]]. Israelo kaj la [[Palestiniaj teritorioj|palestinaj teritorioj]] reokupis tiam la areon limigitan per la landlimoj de la iama [[Mandato de la Ligo de Nacioj|Palestino sub brita mandato]]. Egiptio rezignis pri eblaj reklamoj pri la Sektoro de Gazao pere de la pac-traktato egipt-israela de [[1979]]. En 1988, ankaŭ Jordanio rezignis pri eblaj reklamoj por Cisjordanio,<ref> Kifner, John (1a de aŭgusto 1988). [https://www.nytimes.com/1988/08/01/world/hussein-surrenders-claims-west-bank-plo-us-peace-plan-jeopardy-internal-tensions.html «HUSSEIN SURRENDERS CLAIMS ON WEST BANK TO THE P.L.O.; U.S. PEACE PLAN IN JEOPARDY; Internal Tensions»] (en angla). [[New York Times]]. Konsultita la 11an de novembro 2017. </ref> interkonsento kiu formaliĝis en la pactraktato israel-jordana de 1994. La nomita Verda Linio konstituas la landlimon disputatan de Israelo kontraŭ la teritorioj de Palestino. Tuj post la [[Sestaga milito]] de 1967, Israelo etendis la limojn de la municipo Jerusalemo kaj ekaplikis siajn leĝojn, sian jurisdikcion kaj sian administracion al [[Orienta Jerusalemo]] kaj eĉ al la apudaj zonoj. En 1980, la parlamenta [[Knesset]] aprobis la [[Jerusalema Leĝo|Jerusaleman Leĝon]] kaj deklaris, ke Jerusalemo estas la ĉefurbo «kompleta kaj unuigita» de Israelo. La israela registaro proponis la israelan ŝtatanecon al la palestinaj loĝantoj. Tiu plimulte malakceptis tion kaj estas konsiderataj kiel permanentaj loĝantoj kongrue kun la israela juro. Laŭ la israela organizaĵo por la homaj rajtoj Hamoked kiu aliris al dokumentoj de la israela ministerio pri internaj aferoj pere de la ''Freedom of Information Act'' (Leĝo por la Informlibereco), se tiuj palestinoj loĝas eksterlande sep jarojn, aŭ ricevas ŝtatanecon aŭ lograjton en alia lando, perdas sian israelan lograjton.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/8390717.stm «Surge in East Jerusalem Palestinians losing residency»] (en angla). [[BBC]] News. 2a de decembro 2009. Konsultita la 11an de novembro 2017. </ref><ref> Korman, Sharon (2005). ''The right to conquest: the acquisition of territory by force in international law and practice''. Usono: Oxford University Press US. p. 250–260. ISBN 978-0-19-828007-1. </ref> La planitan aneksadon de Orienta Jerusalemo kondamnis la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]] kiel «rompo de la internacia juro» kaj oni deklaris ĝin «sen leĝa efiko» (''null and void'') pere de la Rezolucio 478a de la Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj. Ĝin ne agnoskas la [[internacia komunumo]] pro kio dukomence neniu ŝtato havis ambasadon en Jerusalemo, sed en [[Telavivo]]. Ĉiuokaze instaliĝis multaj konsulejoj en Jerusalemo, el kiuj iom post iom kelkaj iĝis ambasadejoj, kiel apogo al aŭ akcepto de la israela politiko.<ref>[https://www.science.co.il/Embassies.php «Tourism : Embassies and Consulates in Israel»] (en angla). Israel Science and Technology Directory. Konsultita la 11an de novembro 2017. </ref><ref> Briney, Amanda (3a de marto 2017). [https://www.thoughtco.com/embassy-and-consulate-overview-1435412 «Embassy and Consulate - An Overview»] (en angla). ThoughtCo. Konsultita la 11an de novembro 2017. </ref> ==== Okupacioj kaj negocadoj en la 21-a jarcento ==== [[Dosiero:Israel Blank Map (de facto borders).png|eta|305x305px|Malhelverde estas la teritorioj kiuj praktike okupas Israelo, dum helverde estas la teritorioj teorie administraciataj de Palestino, sed praktike same kontrolataj de Israelo.]] La landlimoj de la [[Ŝtato Palestino]] kun Israelo dependas de la negocado kadre de la pacprocezo israel-palestina. En 2006 la tiam ĉefministro [[Ehud Olmert]] deklaris, ke la [[Cisjordania Murego|israela bariero de Cisjordanio]] – kiu ĉirkaŭas preskaŭ ĉiuj [[Israelaj setlejoj|judajn setlejojn]], tri gravajn urbojn, same kiel kelkajn malgrandajn palestinajn setlejojn por inkludi ilin en israela teritorio — povus esti la bazo de estonta israela kandlimo.<ref> Myre, Greg (10a de marto 2006). [https://www.nytimes.com/2006/03/10/world/middleeast/olmert-outlines-plans-for-israels-borders.html «Olmert Outlines Plans for Israel's Borders»] (en angla). [[New York Times]]. Konsultita la 11an de novembro 2017. </ref> En 2014, la israela ministro pri eksteraj aferoj nome [[Avigdor Lieberman]] ripetis sian planon de 2004 kiu proponis translokigi la landliman regionon konata kiel Triangulo (ĉe nordokcidenta Cisjordanio kun araba loĝantaro) al Palestino, interŝanĝe por la blokoj de judaj setlejoj truditaj trans la limo kun Cisjordanio. La proponon malakceptis kaj la israela ĉefministro [[Benjamin Netanyahu]] kaj la palestina prezidanto [[Maĥmud Abbas]].<ref> Winer, Stuart (8a de januaro 2014). [https://www.timesofisrael.com/liberman-defends-his-population-transfer-plan/ «Liberman defends his population transfer plan»] (en angla). The Times of Israel. Konsultita la 11an de novembro 2017. </ref> ==== Israela projekto aneksadi parton de Cisjordanio ==== La sinteno de la Ŝtato Palestino pri siaj landlimoj estas apogita de la Araba Paciniciato (''Arab Peace Initiative'') de 2002 kiu proponas, ke Israel revenu al la «limoj de 1967». Dume, Israelo deziras aneksadi la [[Israelaj setlejoj|judajn setlejojn]] de Cisjordanio kaj konservi [[Orienta Jerusalemo|Orientan Jerusalemon]], dum iliaj limoj Gaza-Israelo plifiksigis ekde la Pacfara Pintokunveno de Camp David (2000), kaj aparte post la [[Retiro de Israelo el Gazao]] (2005). Post la israela ĝenerala balotado de [[2019]] kaj la formado de nova registaro de [[Benjamin Netanyahu]] post interkonsento kun [[Benny Gantz]], ambaŭ reasertis sian intencon etendi la israelan suveranecon ne nur ĉe la judaj setlejoj de Cisjordanio (kolektive alinomitaj fare de Israelo kiel Judeo kaj Samario) sed ankaŭ ĉe la [[Jordana valo|valo de la rivero Jordano]], kio gravas por la kontrolo de la [[irigacio]], kaj kio estus la aneksado al Israelo de 30% de la palestina teritorio de Cisjordaniao.<ref> Sanz, Juan Carlos (17a de majo 2020). [https://elpais.com/internacional/2020-05-17/netanyahu-defiende-la-anexion-de-cisjordania-al-presentar-su-nuevo-gobierno.html «Netanyahu defiende la anexión de Cisjordania al presentar su nuevo Gobierno».] [[El País]]. Konsultita la 5an de junio 2020. </ref> ==== Gaza-sektoro kaj milito de 2023-2024 ==== Dum 2008 kaj komenco de 2009 okazis konstantaj atakoj kaj bombardadoj inter Israelo kaj la hegemonia organizaĵo Hamaso el la [[Gaza-sektoro]], kio rezultis en 14 mortoj el kiuj 11 militistoj en Israelo kaj mortoj de pli ol 1 300 palestinanoj, el kiuj la plimulto estis civiluloj, krom la detruo de nombraj konstruaĵoj kaj infrastrukturoj.<ref>[https://www.amnesty.org/en/documents/mde15/015/2009/en/ «Israel/Gaza: Operation "Cast Lead": 22 days of death and destruction».] ''Amnesty International'' (en angla). Konsultita la 8an de oktobro 2021 kaj la 10an de julio 2024. </ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-28252155 «Gaza-Israel conflict: Is the fighting over?».] [[BBC]] News. 26a de aŭgusto 2014. Konsultita la 8an de oktobro 2021 kaj la 10an de julio 2024. </ref><ref>[https://elpais.com/internacional/2008/12/29/actualidad/1230505213_850215.html «Ban Ki-moon condena "el exceso de fuerza" israelí en Gaza».] [[El País]]. 29a de decembro 2008. ISSN 1134-6582. Konsultita la 8an de oktobro 2021 kaj la 10an de julio 2024. </ref> Krom aliaj konfliktoj kaj bataletoj, denove en 2014, okazis plua interpafado inter Hamaso kaj israela armeo, kio rezultis en la morto de pli ol 70 israelanoj (el kiuj la plejmulto soldatoj), kaj de pli ol 2 300 palestinanoj (el kiuj la plejmulto civiluloj), krom la detruo de miloj da loĝejoj kaj de nombraj infrastrukturoj.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2015/mar/27/israel-kills-more-palestinians-2014-than-any-other-year-since-1967 «Israel killed more Palestinians in 2014 than in any other year since 1967».] [[the Guardian]]. 27a de marto 2015. Konsultita la 8an de oktobro 2021 kaj la 10an de julio 2024. </ref><ref> Redacción LA NACION (2a de aŭgusto 2014). [https://www.lanacion.com.ar/el-mundo/las-escalofriantes-cifras-en-gaza-muertos-destruccion-y-economia-en-crisis-nid1715253/ «Las escalofriantes cifras en Gaza: muertos, destrucción y economía en crisis».] La Nación. ISSN 0325-0946. Konsultita la 8an de oktobro 2021 kaj la 10an de julio 2024. </ref> {{Ĉefartikolo|Atako de Hamaso kontraŭ Israelo|Israela invado de Gazaa sektoro (2023)}} La 7an de oktobro [[2023]], diversaj [[Paramilitismo|paramilitaj]] palestinaj grupoj estritaj de [[Hamaso]] lanĉis [[Atako de Hamaso kontraŭ Israelo|grandskalan atakon]] kontraŭ ĉelimaj komunumoj de Israelo, kun rezulto de la morto de ĉirkaŭ 1 200 personoj, el kiuj unu triono estis militistoj, kaj la kidnapo de ĉirkaŭ 240 personoj, kaj militistoj kaj civiluloj, kiuj estis portitaj al la interno de la [[Gaza-sektoro]]. Israelo deklaris la [[milita stato|militan staton]], ekbombardadis la Gazaan sektoron, kaj finfine startigis invadon de tiu regiono de [[Palestino]] la 27an de oktobro 2023, kio estis la komenco de la [[Israel-hamasa milito de 2023]].<ref> Leatherby, Lauren (25a de novembro 2023). [https://www.nytimes.com/2023/11/25/world/middleeast/israel-gaza-death-toll.html «Gaza Civilians, Under Israeli Barrage, Are Being Killed at Historic Pace».] [[The New York Times]]. Konsultita la 10an de decembro 2023. </ref>​ La invado rezultis en [[masakro]] en la [[Gaza-sektoro]], ĉar ĝis julio 2024 estis mortigita pli ol 37 372 personoj, la granda plimulto civiluloj, inter kiuj 15 000 infanoj kaj pli ol 10 000 virinoj, dum pliaj 10 000 personoj estas malaperintaj kaj eble mortintaj sub la ruinoj de la detruitaj konstruaĵoj. Meze de decembro 2023, Israelo estis lanĉinta 29 000 tunojn da bomboj sur Gazaa sektoro, detruante aŭ damaĝante 70 % de la loĝejoj. Fakuloj asertas, ke la skalo kaj ritmo de la detruado en Gazaa estas inter la plej gravaj de la ĵusa tutmonda historio.<ref> Burke, Jason (22a de novembro 2023). [https://www.theguardian.com/world/2023/nov/22/israel-hamas-war-hostages-freed-deal-ceasefire «Israel and Hamas agree deal for release of some hostages and four-day ceasefire».] [[The Guardian]]. ISSN 0261-3077. Konsultita la 10an de februaro 2024. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20231222012633/https://apnews.com/article/israel-gaza-bombs-destruction-death-toll-scope-419488c511f83c85baea22458472a796 «Israel's military campaign in Gaza seen as among the most destructive in recent history, experts say».] AP News. 21a de decembro 2023. Arkivita el originalo la 22an de decembro 2023. Konsultita la 22an de decembro 2023. </ref> Dum la invado, Israelo detruis almenaŭ unu trionon de la loĝejoj de la regiono kaj centojn da kulturaj monumentoj kaj profanis dekojn da tombejoj.<ref> Wintour, Patrick (7a de decembro 2023). [https://www.theguardian.com/world/2023/dec/07/widespread-destruction-in-gaza-puts-concept-of-domicide-in-focus «Widespread destruction in Gaza puts concept of ‘domicide’ in focus».] [[The Guardian]]. ISSN 0261-3077. Konsultita la 10an de februaro 2024. </ref><ref> Saber, Indlieb Farazi. [https://www.aljazeera.com/news/2024/1/14/a-cultural-genocide-which-of-gazas-heritage-sites-have-been-destroyed «A ‘cultural genocide’: Which of Gaza’s heritage sites have been destroyed?».] [[Al Jazeera]]. Konsultita la 10an de februaro 2024. </ref><ref> Diamond, Jeremy (20a de januaro 2024). [https://edition.cnn.com/2024/01/20/middleeast/israel-gaza-cemeteries-desecrated-investigation-intl-cmd/index.html «At least 16 cemeteries in Gaza have been desecrated by Israeli forces, satellite imagery and videos reveal».] [[CNN]]. Konsultita la 10an de februaro 2024. </ref> Siaflanke en Israelo okazis dum tiu duonjaro nombraj protestoj kaj manifestacioj cele al instigo, ke la israela registaro haltigu la militon por rekuperi la kaptitajn israelajn ostaĝojn. Dum Israelo pluis la militagadon kaj en Gazaa sektoro (ĉefe bombardado) kaj en Cisjordanio (invadoj, atakoj, arestoj, kaj murdoj) nova areo de konflikto disvolviĝis inter norda Israelo kaj [[suda Libano]]. Tie interpafado fare de [[Hizbulaho]] unuflanke kaj la israela armeo aliflanke rezultis en fortega reago israela. Inter la 17-a kaj 18-a de septembro 2024 almenaŭ 37 personoj estis mortigitaj kaj pli ol 3 400 estis vunditaj post miloj da televokiloj, uzitaj de membroj de Hizbulaho eksplodis en Libano kaj Sirio. La 24-an de septembro 2024 okazis atakondo de Israelo kontraŭ sudo kaj oriento da Libano kio okazigis pli ol milon da mortoj, milojn da vunditoj kaj ĉirkaŭ milionon da fuĝintoj ĉefe al Bejruto. La 27-an de septembro 2024 nova atako de Israelo en Bejruto mortigis [[Hassan Nasrallah]], la estro de Hizbulaho. Per tia militagado Israelo klopodas apartigi la libanan loĝantaron disde la ŝijaisma organizo, masakri ĉefe ties estrojn kaj provoki reagon de Irano, ĉefa apoginto de Hizbulaho. Tio sumiĝis al la pli ol 41 500 palestinoj mortintaj en unu militjaro en Gazao.<ref>Juan Antonio Sanz [https://www.publico.es/internacional/israel-descabeza-hizbula-apunta-iran-siguiente-paso-rehacer-mapa-oriente-medio.html#md=modulo-portada-bloque:2col-t4;mm=mobile-big Israel descabeza Hizbulá y apunta a Irán como siguiente paso para rehacer el mapa de Oriente Medio] [[Público]] 29/09/2024 Alirita samtage </ref> === Internaciaj konsideroj === [[Dosiero:Bethlehem Wall Graffiti - Ich bin ein Berliner.jpg|thumb|maldekstre|Grafitio sur la Cisjordania Murego survoje al [[Bet-Leĥem]] en Cisjordanio diranta "[[Ich bin ein Berliner]]"]] La [[Internacia Kortumo]] diris en deklaro de 2004 pri la laŭleĝeco de la konstruado de la [[Cisjordania Murego]], ke la teroj kaptitaj de Israelo en la Sestaga Milito, inklude Orientan Jerusalemon, estas okupaciitaj teritorioj, kaj ke la konstruado de la murego ene de okupaciitaj palestinaj teritorioj perfortas la [[internacia juro|internacian juron]].<ref>{{cite news |title=Arabs will ask U.N. to seek razing of Israeli wall |url=http://www.nbcnews.com/id/5400559/ |publisher=NBC News |date=9a de Julio 2004 |access-date=9a de Februaro 2013}}</ref> Plimulto de negocado rilate al la teritorioj okazis sur la bazo de la Rezolucio 242a de la Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj, kiu emfazas "la neakcepteblecon de la akiro de teritorio pere de milito", kaj alvokas Israelon retiriĝi el okupaciitaj teritorioj por reveni al normaligo de rilatoj kun arabaj ŝtatoj ("Teron kontraŭ paco").<ref>{{cite news |title=Olmert: Willing to trade land for peace |work=Ynetnews |date =16a de Decembro 2006 |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3340641,00.html |access-date=26a de Septembro 2007 }}</ref><ref>{{cite news |title=Syria ready to discuss land for peace |newspaper=The Jerusalem Post |date=12a de Junio 2007 |url=http://www.jpost.com/Israel/Article.aspx?id=64667 |access-date=20a de Marto 2012}}</ref><ref>{{cite news |title=Egypt: Israel must accept the land-for-peace formula |newspaper=The Jerusalem Post |date=15a de Marto 2007 |url=http://www.jpost.com/MiddleEast/Article.aspx?id=54876 |access-date=20a de Marto 2012}}</ref> Israelo ricevis kritikojn, ke ĝi engaĝiĝis en sistemaj kaj disvastigitaj malrespektoj kontraŭ la [[homaj rajtoj]] en la [[Palestiniaj teritorioj]] okupaciitaj de Israelo, inkludante la okupacion mem,<ref>{{cite web|title=A/RES/36/147. Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Population of the Occupied Territories |url=https://www.un.org/documents/ga/res/36/a36r147.htm|access-date=12a de Februaro 2017}}</ref> kaj [[militkrimo]]jn kontraŭ civiluloj.<ref name="tny1">{{cite news |last1=Rudoren |first1=Jodi |last2=Sengupta |first2=Somini |date=22a de Junio 2015 |title=U.N. Report on Gaza Finds Evidence of War Crimes by Israel and by Palestinian Militants |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/06/23/world/middleeast/israel-gaza-report.html |access-date=12a de Februaro 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=23a de Julio 2014 |title=Human Rights Council establishes Independent, International Commission of Inquiry for the Occupied Palestinian Territory |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2014/07/human-rights-council-establishes-independent-international-commission |access-date=12a de Februaro 2017 |publisher= Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights}}</ref><ref>{{cite news|title=UN condemns Israel's West Bank settlement plans|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-38740712|publisher=BBC News|access-date=12a de Februaro 2017 |date=25a de Januaro 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=22a de Decembro 1987 |title=The Avalon Project: United Nations Security Council Resolution 605 |url=http://avalon.law.yale.edu/20th_century/un605.asp |access-date=12a de Februaro 2017 |website=avalon.law.yale.edu}}</ref> Tiuj akuzoj inkludas malobeojn al la internacia humanitara juro<ref>{{cite web|title=Faced with Israeli denial of access to Occupied Palestinian Territory, UN expert resigns |url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=52935|archive-url=https://web.archive.org/web/20161205095623/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=52935|archive-date=5a de Decembro 2016 |date=4a de Januaro 2016}}</ref> fare de la [[Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Homaj Rajtoj de la Unuiĝintaj Nacioj]],<ref>{{cite web|title=Human Rights Council adopts six resolutions and closes its thirty-first regular session |url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=18535&LangID=E |access-date=12a de Februaro 2017}}</ref> La [[Usona Departemento de Ŝtato]] konsideris la informojn pri la gravaj perfortoj kontraŭ la homaj rajtoj de Palestinanoj "kredindaj" kaj ene de Israelo<ref>'Significant human rights issues included credible reports of: unlawful or arbitrary killings; arbitrary detention, often extraterritorial detention of Palestinians from the occupied territories in Israel; restrictions on Palestinians residing in Jerusalem including arbitrary or unlawful interference with privacy, family, and home; substantial interference with the freedom of association; arbitrary or unlawful interference with privacy; harassment of nongovernmental organizations; significant restrictions on freedom of movement within the country; violence against asylum seekers and irregular migrants; violence or threats of violence against national, racial, or ethnic minority groups; and labor rights abuses against foreign workers and Palestinians from the West Bank.' [https://www.state.gov/wp-content/uploads/2022/04/313615_ISRAEL-2021-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf ''Israel 2021 Human Rights Report,''] [[United States Department of State]] 17a de Aprilo 2021.</ref> kaj en la okupaciitaj teritorioj.<ref>'With respect to Israeli security forces in the West Bank: credible reports of unlawful or arbitrary killings due to unnecessary or disproportionate use of force by Israeli officials; torture or cruel, inhuman, or degrading treatment or punishment by Israeli officials; arbitrary arrest or detention; arbitrary or unlawful interference with privacy; restrictions on free expression and media, including violence, threats of violence, unjustified arrests and prosecutions against journalists, and censorship; restrictions on internet freedom; restrictions on Palestinians residing in Jerusalem, including arbitrary or unlawful interference with privacy, family, and home; substantial interference with the rights of peaceful assembly and freedom of association, including harassment of nongovernmental organizations; and restrictions on freedom of movement and residence.' [https://www.state.gov/reports/2021-country-reports-on-human-rights-practices/israel-west-bank-and-gaza/west-bank-and-gaza/ 2021 ''Country Reports on Human Rights Practices: Israel, West Bank and Gaza,''] [[United States Department of State]] 12a de Aprilo 2022</ref> [[Amnesty International]] kaj aliaj NRO-oj dokumentis arbitrajn amasarestojn, torturon, eksterleĝajn mortigojn, sistemajn misuzojn kaj senpunecon<ref>{{cite news|last1=Heyer |first1=Julia Amalia|title=Kids Behind Bars: Israel's Arbitrary Arrests of Palestinian Minors |work=Der Spiegel |url=http://www.spiegel.de/international/world/israeli-military-arrest-large-numbers-of-palestinian-children-a-995758.html |access-date=23a de Aprilo 2017|date=7a de Oktobro 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Israel and Occupied Palestinian Territories 2016/2017 |url=https://www.amnesty.org/en/countries/middle-east-and-north-africa/israel-and-occupied-palestinian-territories/report-israel-and-occupied-palestinian-territories/|publisher=Amnesty International|access-date=23a de Aprilo 2017|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last1=Isfahan|first1=Ali |title=Why Israel's Impunity Goes Unpunished by International Authorities |url=https://www.foreignpolicyjournal.com/2014/08/11/why-israels-impunity-goes-unpunished-by-international-authorities/ |publisher=Foreign Policy Journal|access-date=23a de Aprilo 2017|date=11a de Aŭgusto 2014}}</ref><ref>{{cite news |last1=Barghouti |first1=Marwan|date=16a de Aprilo 2017 |title=Why We Are on Hunger Strike in Israel's Prisons |url=https://www.nytimes.com/2017/04/16/opinion/palestinian-hunger-strike-prisoners-call-for-justice.html|newspaper=The New York Times |access-date=23a de Aprilo 2017}}</ref> kune kun la delonga malakcepto de la rajto de [[Palestinanoj]] al [[Rajto de memdetermino|memdeterminado]].<ref>{{cite news |last1=Dorfman|first1=Zach |title=George Mitchell wrote 'A Path to Peace' about Israel and Palestine. Is there one?|url=http://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-ca-jc-mitchell-peace-20170127-story.html|newspaper=Los Angeles Times|access-date=1a de Februaro 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Outrage over Maimane's visit to Israel |url=http://www.iol.co.za/news/politics/outrage-over-maimanes-visit-to-israel-7397147|access-date=1a de Februaro 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=The subordination of Palestinian rights must stop |url=http://www.thenational.ae/opinion/comment/the-subordination-of-palestinian-rights-must-stop|access-date=1a de Februaro 2017|publisher=The National}}</ref><ref>{{cite web|title=Palestine-Israel Journal: Settlements and the Palestinian Right to Self-Determination |website=pij.org |url=http://www.pij.org/details.php?id=478 |access-date=1a de Februaro 2017}}</ref><ref>{{cite web|last1=Hammond |first1=Jeremy R.|title=The Rejection of Palestinian Self Determination |url=http://www.foreignpolicyjournal.com/wp-content/uploads/2014/02/Hammond-Rejection-Palestinian-Self-Determination.pdf|access-date=1a de Februaro 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170203161044/http://www.foreignpolicyjournal.com/wp-content/uploads/2014/02/Hammond-Rejection-Palestinian-Self-Determination.pdf|archive-date=3a de Februaro 2017}}</ref> Ĉefministro Netanjahu defendis la sekurecfortojn de Israelo kiu protektas senkulpulojn el teroristoj<ref>{{cite news|title=Top US senator clashes with Netanyahu over Israeli rights record |url=http://www.politico.eu/article/patrick-leahy-clashes-with-netanyahu-over-israeli-rights-record-human-rights-violations/ |work=Politico|access-date=12a de Februaro 2017|date=31a de Marto 2016}}</ref> kaj montris malaprezon por tio kion li priskribas kiel manko de zorgo pri la perforto de la homaj rajtoj farer de "kriminalaj murdistoj".<ref>{{cite news|title=Allegations of Israeli Human Rights Violations Closely Scrutinized, Says U.S. State Department |language=en|url=http://www.haaretz.com/israel-news/1.718320 |newspaper=Haaretz|access-date=12a de Februaro 2017 |date=6a de Majo 2017}}</ref> La [[internacia komunumo]] atente rigardas la israelajn setlejojn en la okupaciitaj teritorioj eksterleĝaj laŭ la [[internacia juro]].<ref>{{Cite journal |title=Israel: The security barrier—between international law, constitutional law, and domestic judicial review |last=Barak-Erez |first=Daphne |journal=International Journal of Constitutional Law |date=1a de Julio 2006 |volume=4 |issue=3 |page=548| doi=10.1093/icon/mol021 |doi-access=free |quote=The real controversy hovering over all the litigation on the security barrier concerns the fate of the Israeli settlements in the occupied territories. Since 1967, Israel has allowed and even encouraged its citizens to live in the new settlements established in the territories, motivated by religious and national sentiments attached to the history of the Jewish nation in the land of Israel. This policy has also been justified in terms of security interests, taking into consideration the dangerous geographic circumstances of Israel before 1967 (where Israeli areas on the Mediterranean coast were potentially threatened by Jordanian control of the West Bank ridge). The international community, for its part, has viewed this policy as patently illegal, based on the provisions of the Fourth Geneva Convention that prohibit moving populations to or from territories under occupation. | issn=1474-2640 }}</ref> La Rezolucio 2334a de la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]] (aprobita en 2016) asertas, ke la setliga agado fare de Israelo estas "evidenta perforto" kontraŭ la [[internacia juro]] kaj petas, ke Israelo haltigu tian agadon kaj plenumu siajn devojn kiel [[Okupado|okupacianta povo]] laŭ la [[Kvara Ĝeneva Konvencio]].<ref name=toi>{{cite news|title=Choosing not to veto, Obama lets anti-settlement resolution pass at UN Security Council |url=http://www.timesofisrael.com/choosing-not-to-veto-obama-lets-anti-settlement-resolution-pass-at-un-security-council/|access-date=23a de Decembro 2016|work=The Times of Israel}}</ref> Speciala raportisto de [[Unuiĝintaj Nacioj]] konkludis, ke la setliga programo estas [[militkrimo]] laŭ la [[Statuto de Romo]],<ref>{{cite web |last=Nebehay |first=Stephanie |title=Israeli settlements amount to war crime – U.N. rights expert |website=Reuters |date=9a de Julio 2021 |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-settlements-amount-war-crime-un-rights-expert-2021-07-09/ |access-date=6a de Aprilo 2023}}</ref> kaj [[Amnesty International]] asertis, ke la setliga programo estas eksterleĝa entrudado de civiluloj en okupaciita teritorio kaj "rabado", kiu estas malpermesita de la Hagaj Konvencioj de 1899 kaj 1907 kaj de la [[Konvencioj de Ĝenevo]] kaj estas militkrimo laŭ la Roma Statuto.<ref>{{cite web |title=Chapter 3: Israeli Settlements and International Law |website=Amnesty International |date=30a de Januaro 2019 |url=https://www.amnesty.org/en/latest/campaigns/2019/01/chapter-3-israeli-settlements-and-international-law/ |access-date=6a de Aprilo 2023}}</ref> ====Apartismo==== La traktado al Palestinanoj fare de Israelo ene de la okupaciitaj teritorioj kondukis al ampleksaj akuzoj, ke Israelo estas kulpa pri la krimo [[apartismo]], kaj pri [[krimoj kontraŭ la homeco]] laŭ la Roma Statuto kaj la Internacia Konvencio por Elimino kaj Puno de la Krimo Apartismo, aprobita de la [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]] (1973-1976).<ref>{{cite journal |last=Shakir |first=Omar |date=27a de Aprilo 2021 |title=A Threshold Crossed |url=https://www.hrw.org/report/2021/04/27/threshold-crossed/israeli-authorities-and-crimes-apartheid-and-persecution |journal=Human Rights Watch |access-date=6a de Aprilo 2023}}</ref><ref name=ATC>{{cite web |date=27a de Aprilo 2021 |title=Israel committing crimes of apartheid and persecution – HRW |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-56898864 |access-date=6a de Aprilo 2023 |website=BBC News}}</ref> Studo de fakuloj kaj akademiaj specialistoj pri Mezoriento fare de ''The Washington Post'' en [[2021]] trovis pliigon el 59% ĝis 65% de tiuj fakuloj kiuj priskribis Israelon kiel "unu-ŝtata realaĵo klina al apartismo".<ref>{{cite news |date=16a de Februaro 2021 |title=Here's how experts on the Middle East see the region's key issues, our new survey finds |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/politics/2021/02/16/heres-how-experts-middle-east-see-regions-key-issues-our-new-survey-finds/|archive-url=https://archive.today/20210218195818/https://www.washingtonpost.com/politics/2021/02/16/heres-how-experts-middle-east-see-regions-key-issues-our-new-survey-finds/|archive-date=18a de Februaro 2021}}</ref><ref>{{cite news |date=17a de Septembeo 2021 |title=Academic experts believe that Middle East politics are actually getting worse |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/politics/2021/09/17/academic-experts-believe-that-middle-east-politics-are-actually-getting-worse/|archive-url=https://archive.today/20210917111222/https://www.washingtonpost.com/politics/2021/09/17/academic-experts-believe-that-middle-east-politics-are-actually-getting-worse/|archive-date=17a de Septembro 2021}}</ref> La plendo ke la politiko de Israelo rilata al la [[Arabaj israelanoj|Palestinanoj en Israelo]] egalas al [[apartismo]] estis asertita de israela organizaĵo por homaj rajtoj nome [[B'Tselem]] kaj de internaciaj organizaĵoj por homaj rajtoj kiel [[Amnesty International]] kaj [[Human Rights Watch]].<ref name=ATC/><ref name=Arno>{{Cite news|last=Rosenfeld|first=Arno|date=27a de Aprilo 2021|title=Israel is committing 'crime of apartheid,' Human Rights Watch says|url=https://forward.com/news/468473/israel-apartheid-human-rights-watch/|access-date=15a de Februaro 2022|work=[[The Forward]] |language=en-US}}</ref> Ankaŭ la israela organizaĵo por homaj rajtoj nome Jeŝ Din akuzis Israelon je apartismo.<ref name=Arno/> La postulo de Amnesty estis kritikita aŭ nuancigita de politikistoj kaj reprezentantoj el Israelo kaj ĝiaj aliancanoj kiel Usono,<ref>{{Cite news |title=U.S. State Department Rejects Amnesty's Apartheid Claim Against Israel |language=en |work=Haaretz |url=https://www.haaretz.com/us-news/u-s-state-department-rejects-amnesty-s-apartheid-claims-against-israel-1.10583830 |access-date=16a de Februaro 2022}}</ref> Unuiĝinta Reĝlando,<ref>{{Cite news |last=Elgot |first=Jessica |date=2022-04-28 |title=Keir Starmer hosts Israeli Labor party in charm offensive ahead of local elections |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/politics/2022/apr/28/keir-starmer-hosts-israeli-labor-party-in-charm-offensive-ahead-of-local-elections |access-date=2023-10-25 |issn=0261-3077}}</ref> la [[Eŭropa Komisiono]],<ref>{{Cite web |date=2023-01-20 |title=Parliamentary question E-000932/2022(ASW) {{!}} Answer given by High Representative/Vice-President Borrell i Fontelles on behalf of the European Commission |url=https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2022-000932-ASW_EN.html |access-date=2023-10-25 |website=[[Eŭropa Parlamento]] |language=en}}</ref> Aŭstralio,<ref>{{Cite web |last=Andrew Tillett |date=2022-02-02 |title=PM, Labor defend Israel over apartheid claim |url=https://www.afr.com/politics/federal/pm-labor-defend-israel-over-apartheid-claim-20220202-p59t33 |access-date=2023-10-25 |website= Australian Financial Review |language=en}}</ref> Nederlando<ref>{{Cite news |title=Netherlands rejects Amnesty report accusing Israel of apartheid |work=The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-705664 |access-date=2a de Majo 2022}}</ref> kaj Germanio,<ref>{{Cite news |date=2a de Februaro 2022 |title=Germany rejects use of word 'apartheid' in connection with Israel |language=en |publisher=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/europe/germany-rejects-use-word-apartheid-connection-with-israel-2022-02-02/ |access-date=16a de Februaro 2022}}</ref> dum tiaj akuzoj estis bone ricevitaj de Palestinanoj,<ref>{{Cite news |date=1a de Februaro 2022 |title=Israeli policies against Palestinians amount to apartheid – Amnesty |language=en-GB |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-60197918 |access-date=15a de Februaro 2022}}</ref> reprezentantoj de aliaj ŝtatoj, kaj organizaĵoj kiuj defendas aŭ apogas ilin, kiel la [[Araba Ligo]].<ref>{{Cite news |url=https://arab.news/mggnn |title=Arab League, OIC welcome Amnesty's report on Israel's 'apartheid' against Palestinians|date=3a de Februaro 2022 |website=Arab News}}</ref> En 2022, Michael Lynk, kanada profesoro pri juro, nomumita raportisto pri palestinanoj kaj Israelo fare de la [[Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj]] diris, ke la situacio kongruas kun la jura difino de apartismo, kaj konkludis: "Israelo trudis al Palestino apartisman realon en post-apartisma mondo".<ref>{{Cite web |last=Kingsley |first=Patrick |date=23a de Marto 2022 |title=U.N. Investigator Accuses Israel of Apartheid, Citing Permanence of Occupation |url=https://www.nytimes.com/2022/03/23/world/middleeast/israel-apatheid-un.html |website=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Berman |first1=Lazar |title=UN Human Rights Council report accuses Israel of apartheid |url=https://www.timesofisrael.com/un-human-rights-council-report-accuses-israel-of-apartheid/ |access-date=2a de Junio 2024 |work=The Times of Israel |date=23a de Marto 2022}}</ref> Postaj reportoj el lia sukcedanto, nome itala Francesca Albanese kaj el la proparolanto de la Permanenta Misio de Unuiĝintaj Nacioj por Faktoj en la Israel-Palestina konflikto nome Navi Pillay ripetis tiujn asertojn.<ref>{{Cite web |url=https://www.newarab.com/news/un-report-urges-plan-end-israeli-colonialism-apartheid|title=UN report urges plan to 'end Israeli colonialism, apartheid'|website=The New Arab|date=19a de Oktobro 2022 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.timesofisrael.com/un-commission-says-it-will-investigate-apartheid-charges-against-israel/|title=UN commission says it will investigate 'apartheid' charges against Israel|first=Luke|last=Tress|website=The Times of Israel |date=28a de Oktobro 2022}}</ref> En Februaro 2024, la [[Internacia Kortumo]] okazigis publikajn akuzojn pri la juraj konsekvencoj pro la politikoj kaj praktikoj de Israelo en la okupaciitaj Palestinaj teritorio inklude Orientan Jerusalemon. Dum la akuzoj, 24 ŝtatoj kaj tri internaciaj organizaĵoj diris, ke Israelaj praktikoj egalas al rompo de la malpermeso de apartismo kaj/aŭ egalas al malpermesitaj agoj de rasa [[diskriminacio]].<ref>{{Cite web|url=https://www.justsecurity.org/93403/the-implications-of-an-icj-finding-that-israel-is-committing-the-crime-against-humanity-of-apartheid-2/|title=The Implications of An ICJ Finding that Israel is Committing the Crime Against Humanity of Apartheid|first=Victor|last=Kattan|date=20a de Marto 2024|website=Just Security}}</ref> == Demografio == [[Dosiero:Aliyah 1948-2015.png|upright=1.35|eta|Enmigrado en Israelon en la jaroj 1948–2015. La du pintoj koincidas kun 1949 kaj 1990.]][[Dosiero:Israelpop.svg|eta|Populacipiramido de Israelo.]] [[Dosiero:Inglehart_Values_Map.svg|eta|Politikkultura mapo de la mondo laŭ la enketo pri monda valoroj de Inglehart-Welzel, bazita sur datumoj de la ''World Values Survey'' en 2004. Notu la pozicion de Israelo kiel tuton ĉe egaleco en "Racia-laikaj valoroj" kaj ankaŭ preskaŭ ĉe egaleco en "Mem-esprimaj valoroj".]] La historio de Israelo dum la 20-a jarcento suferis multajn gravajn kaj ne ĉiam pacajn ŝanĝojn en la demografio. Dekomence loĝata ĉefe de [[araboj]], duarange de [[judoj]], sed ankaŭ de aliaj popoloj, nome okcidenteŭropanoj, grekoj, turkoj, armenoj (Vidu artikolon [[Armenoj en Israelo]]) ktp., la posta elmigrado de judoj kaj kreado de la ŝtato Israelo ŝanĝis la situacion, malprofite al araboj kun postaj envenoj de judaj enmigrantoj de tre diversaj devenoj: centreŭropanoj, rusoj, el arabaj landoj, partikulare el [[Jemeno]], el [[Etiopio]], el [[Argentino]], el [[Usono]] ktp. En 2020, la loĝantaro de Israelo estis ĉirkaŭkalkulita je 9,277,200, el kiuj 74.2% estis registritaj de la civila registaro kiel [[Israelaj judoj|judoj]].<ref name="population_stat2019">[https://www.cbs.gov.il/he/mediarelease/DocLib/2019/134/11_19_134b.pdf Israel's Independence Day 2019] 6a de Majo 2019, Israel Central Bureau of Statistics, alirita la 7an de majo 2019.</ref> [[Arabaj israelanoj|Araboj]] estas 20.9% de la loĝantaro, dum ne-arabaj kristanoj kaj personoj kiuj ne havas religion listita en la civila registrejo formas ĝis 4.8%.<ref name="population_stat2019" /> Komence de la 21-a jarcento grandaj nombroj de migrantaj laboristoj el [[Rumanio]], [[Tajlando]], [[Ĉinio]], Afriko kaj Sudameriko setliĝis en Israelo. La preciza nombro estas nekonata, ĉar multaj el ili estas loĝantaj en la lando eksterleĝe,<ref>{{cite news |url=http://www.irinnews.org/Report/85270/ISRAEL-Crackdown-on-illegal-migrants-and-visa-violators |title=ISRAEL: Crackdown on illegal migrants and visa violators |newspaper=IRIN |date=14a de Julio 2009}}</ref> sed la ĉirkaŭkalkuloj iras el 166 000<ref name="population_stat2019" /> ĝis 203,000.<ref name="Adriana Kemp">Adriana Kemp, "Labour migration and racialisation: labour market mechanisms and labour migration control policies in Israel", ''Social Identities'' 10:2, 267–292, 2004</ref> Ĉirkaŭ Junio 2012, proksimume 60 000 afrikaj migrantoj estis enirantaj en Israelon.<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-israel-africans-idUSBRE85A0VI20120611 |title=Israel rounds up African migrants for deportation |newspaper=Reuters |date=[[11-a de junio]] [[2012]]|titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150924164444/http://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-israel-africans-idUSBRE85A0VI20120611 |arkivdato=2015-09-24 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-israel-africans-idUSBRE85A0VI20120611 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-08-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150924164444/http://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-israel-africans-idUSBRE85A0VI20120611 |arkivdato=2015-09-24 }}</ref> Ĉirkaŭ 92% de israelanoj loĝas en urbaj areoj.<ref>{{cite web |url=http://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/Land/Pages/THE%20LAND-%20Urban%20Life.aspx |publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs |title=The Land: Urban Life |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130607003443/http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/land/pages/the%20land-%20urban%20life.aspx |archivedate=7a de Junio 2013 }}</ref> Informoj publikigitaj de la [[Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo|OEKE]] en 2016 ĉirkaŭkalkulis la averaĝan [[vivodaŭro]]n de israelanoj je 82.5 jaroj, kio faras ĝin la 6-a plej alta lando en la mondo pri vivodaŭro.<ref name="OECD_life_expec">[https://data.oecd.org/healthstat/life-expectancy-at-birth.htm "Health status - Life expectancy at birth - OECD Data".] theOECD. Alirita la 16an de novembro 2020.</ref> La ŝtato Israelo estis planita kaj kreita kiel hejmlando por [[judoj]] kaj tial ĝi estas ofte referencata kiel "juda ŝtato". La israela [[Leĝo de Reveno]] garantiis al ĉiuj judoj kaj al tiuj de juda praularo la rajton al la israela ŝtataneco.<ref>{{cite web |url=https://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/return.htm |publisher=Knesset |title=The Law of Return |accessdate=14a de Aŭgusto 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051127033448/http://www.irac.org/article_e.asp?artid=199 |archivedate=27a de Novembro 2005 |df= }}</ref> Pligrandigo de la juda israela loĝantaro ekde 1948 estas multe pli granda, se komparita kun aliaj landoj kiuj same ricevis amasan enmigradon.<ref>{{cite book |last= DellaPergola |first= Sergio |authorlink= |contribution= Still Moving: Recent Jewish Migration in Comparative Perspective |editor=Daniel J. Elazar |editor2=Morton Weinfeld|title= The Global Context of Migration to Israel |origyear= 2000 |edition= |series= |year= 2000|publisher=Transaction Publishers |location= New Brunswick, NJ |isbn= 978-1-56000-428-8 |pages= 13–60 }}</ref> Juda elmigrado el Israelo (nomita ''ĝerida'' en hebrea), ĉefe al Usono kaj Kanado, estas priskribita de demografoj kiel malgranda,<ref>Herman, Pini, The Myth of the Israeli Expatriate, Moment Magazine, volume 8, issue 8, pp. 62–63, 1a de Septembro 1983.</ref> sed estas ofte citita de la israelaj registaraj ministerioj kiel grava minaco por la estonteco de Israelo.<ref>{{cite journal |last1=Gould |first1=Eric D. |last2=Moav |first2=Omer |year=2007 |title=Israel's Brain Drain |journal=Israel Economic Review |volume=5 |issue=1 |pages=1–22 |ssrn=2180400 }}</ref><ref>{{cite news |last=Rettig Gur |first=Haviv |title=Officials to US to bring Israelis home |newspaper=The Jerusalem Post |date=6a de Aprilo 2008 |url=http://www.jpost.com/Israel/Article.aspx?id=97254 |accessdate=20a de Marto 2012}}</ref> Tri kvaronoj de la loĝantaro de Israelo estas de judoj de [[Etnaj dividoj de la judismo|diversaj judaj devenoj]]. Proksimume 75% de la israelaj judoj estas [[Sabra|naskiĝintaj en Israelo]],<ref name="population_stat2019" /> 16% estas enmigrantoj el Eŭropo kaj Ameriko, kaj nur 7% estas enmigrantoj el Azio kaj Afriko (inklude el la [[Araba mondo]]).<ref>{{cite web |url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_09&CYear=2017 |title=Jews, by Continent of Origin, Continent of Birth & Period of Immigration |date=6a de Septembro 2017 |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=19a de Septembro 2017}}</ref> Judoj el Eŭropo kaj el la iama [[Sovetunio]] kaj ties posteuloj naskiĝintaj en Israelo, kiel la [[Aŝkenazoj]], konstituas proksimume 50% de la judaj israelanoj. Judoj el arabaj kaj aliaj islamaj landoj kaj ties posteuloj, kiel [[Mizraĥoj|Mizraĥaj]] kaj [[Sefardoj|Sefardaj]] Judoj,<ref>{{cite journal |url=http://muse.jhu.edu/journals/jss/summary/v015/15.1.goldberg.html |title=From Sephardi to Mizrahi and Back Again: Changing Meanings of "Sephardi" in Its Social Environments|journal=Jewish Social Studies|volume=15|issue=1|pages=165–188|year=2008|last1=Goldberg|first1=Harvey E.}}</ref> formas plej el la cetero de la juda loĝantaro.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/03/israel-arab-jewish-mizrahi |title=The myth of the Mizrahim |work=The Guardian |date=3a de Aprilo 2009 |location=London}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/jewref.html |title=Jewish Refugees from Arab Countries |last=Shields |first=Jacqueline |encyclopedia=Jewish Virtual Library |accessdate=26a de Aprilo 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.jewcy.com/post/missing_mizrahim |title= Missing Mizrahim|date= 31a de Aŭgusto 2009}}</ref> Proporcio de judaj intergeedzecoj estis ĉirkaŭ 35% kaj ĵusaj studoj sugestas, ke la procento de israelanoj devenaj el kaj Sefardoj kaj Aŝkenazoj pliiĝas je ĉirkaŭ 0.5 procento ĉiujare, kaj ĉirkaŭ 25% de la lernejaj infanoj nuntempe originiĝas el ambaŭ komunumoj.<ref>{{cite web |url=http://sociology.huji.ac.il/docs/Okun-paper-2006-01.pdf |title=Socioeconomic Status and Demographic Behavior of Adult Multiethnics: Jews in Israel |last1=Okun |first1=Barbara S. |last2=Khait-Marelly |first2=Orna |year=2006 |publisher=Hebrew University of Jerusalem |accessdate=26a de Majo 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029210049/http://sociology.huji.ac.il/docs/Okun-paper-2006-01.pdf |archivedate=[[29-a de oktobro]] [[2013]]|titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131029210049/http://sociology.huji.ac.il/docs/Okun-paper-2006-01.pdf |arkivdato=2013-10-29 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://sociology.huji.ac.il/docs/Okun-paper-2006-01.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131029210049/http://sociology.huji.ac.il/docs/Okun-paper-2006-01.pdf |arkivdato=2013-10-29 }}</ref> Ĉirkaŭ 4% el israelanoj (300 000), etne difinitaj kiel "aliaj", estas rusaj posteuloj el Sovetunio pro enmigrado de 1990-aj jaroj de juda deveno aŭ familio ne estas judoj laŭ la rabena juro, sed estas elekteblaj por israela ŝtataneco laŭ la Leĝo de Reveno.<ref name="DellaPergola, Sergio 2011">{{cite web | url=http://jppi.org.il/uploads/Jewish_Demographic_Policies.pdf | title=Jewish Demographic Policies | publisher=The Jewish People Policy Institute |year=2011 | author=DellaPergola, Sergio}}</ref><ref name="Israel people">{{cite encyclopedia | url=http://www.encyclopedia.com/topic/Israel_(people).aspx | title=Israel (people) | encyclopedia=Encyclopedia.com |year=2007}}</ref><ref>{{cite news|author=Yoram Ettinger|title=Defying demographic projections|url=http://www.israelhayom.com/site/newsletter_opinion.php?id=3913|accessdate=29a de Oktobro 2013|newspaper=[[Israel Hayom]]|date=5a de Aprilo 2013}}</ref> === Israelaj setlejoj === La totala nombro de [[Israela kolonio|israelaj setlejoj]] trans la Verda Linio de 1949 estas ĉirkaŭ 600 000 (≈10% de la juda israela loĝantaro).<ref>Gorenberg, Gershom, 26a de Junio 2017, Settlements: The Real Story [http://prospect.org/article/settlements-real-story] The American Prospect, alirita la 25an de Aŭgusto 2017</ref> En 2016, ĉirkaŭ 399 300 israelanoj loĝis en setlejoj de [[Cisjordanio]],<ref name="districts_pop">[https://www.cbs.gov.il/he/pages/default.aspx "Loĝlokoj kaj populacio, laŭ Populacigrupo, Distrikto, Sub-Distrikto kaj Natura Regiono". Israela Centra Buroo de Statistiko. 6a de Septembro 2017. Alirita la 16an de Novembro 2020. ]</ref> inklude tiujn de antaŭ la establado de la Ŝtato Israelo kaj kiuj estis re-establitaj post la [[Sestaga Milito]], en urboj kiel [[Hebron]] kaj setlejoj kiel Guŝ Etzion. Aldone al la setlejoj de la Cisjordanio, estis pli ol 200 000 judoj kiuj loĝas en [[Orienta Jerusalemo]],<ref name="jerusalem_pop">[https://web.archive.org/web/20170924044837/http://www.jerusaleminstitute.org.il/.upload/yearbook/2017/shnaton_C1017.pdf "Population of Jerusalem, by Age, Religion and Geographical Spreading, 2015" (PDF).] Jerusalem Institute for Israel Studies. Arkivita el la originalo (PDF) en 24a de Septembro 2017. Alirita la 16an de Novembro 2020.</ref> kaj 22 000 en la [[Golanaj Altaĵoj]].<ref name="districts_pop" /><ref>{{Cite web|url=https://www.dailysabah.com/op-ed/2019/05/07/the-golan-heights-factor-and-the-future-of-destabilized-syria|title=The Golan Heights factor and the future of destabilized Syria|last=Beat|first=Maria|date=7a de Majo 2019|website=Daily Sabah|access-date=9a de Majo 2019}}</ref> Proksimume 7 800 israelanoj loĝis en setlejoj de la Gaza Strio, konata kiel [[Guŝ Katif]], ĝis ili estis evakuataj de la registaro kiel parto de la israela plano de 2005 por foriro el la Gaza Strio.<ref>{{cite web |url=http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1 |title=Settlements in the Gaza Strip |accessdate=12a de Decembro 2007 |website=Settlement Information |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826025402/http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1 |archivedate=26a de Aŭgusto 2013 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130826025402/http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1 |arkivdato=2013-08-26 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130826025402/http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1 |date=2013-08-26 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-11-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130826025402/http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1 |arkivdato=2013-08-26 }}</ref> En la rakonto "La viro kiu ne mortis" el la rakontaro "''12 موت سرير رقم''" (Mortinto en lito n-ro 12) la palestina verkisto [[Ghassan Kanafani]] priskribas la okazaĵojn kiuj ebligis la kreadon de la ŝtato Israelo: la vendo de tero fare de arabaj posedantoj al judaj setlantoj. La intrigo de la verko klare pruvas, ke la formado de Israelo estis rekta sekvo de la nekunordigitaj agoj kaj nerespondecaj agoj de la palestinanoj mem. == Sociaj aferoj == La sociaj protestoj komencitaj dum la somero 2011 depostulante [[Socia justeco|socian justecon]] (loĝado, monpovo…) disvolviĝis ĝis la manifestacio de la [[3-a de septembro]], kiu kunigis 400 000 anojn; tiuj-ĉi multnombriĝis interalie en la urbo [[Tel-Avivo]] <ref>{{fr}} [http://www.20minutes.fr/monde/780628-israel-manifestations-sociales-record-maintenant ISRAEL - Un vaste programme de réformes devrait voir le jour d'ici deux semaines...]</ref>. Ĝenerale estas granda kultura kaj politika diferenco inter la plej [[Ortodoksa Judismo|ortodoksaj sektoroj de judoj]] kaj la plej toleremaj kaj eĉ laikaj aŭ preskaŭ ne religiaj; tio pli kaj pli koincidas kun la diferencoj kiuj estas en aliaj landoj inter [[dekstro kaj maldekstro]]. == Edukado == {{Ĉefartikolo|Edukado en Israelo}} == Ekonomio == [[Dosiero:View of Diamond Exchange Center from Azrieli Center.jpg|maldekstra|eta|250px|La diamantkomerca kvartalo de la urbo [[Ramat Gan]].]] Israelo estas konsiderita kiel la plej progresinta lando en [[Sudokcidenta Azio]] en ekonomia kaj industria evoluo. La lando estis plej alte en la regiono en la Indekso de Facileco de Komerco de la Monda Banko, kiel en la Indekso de tutmonda konkurencivo de la [[Monda Ekonomia Forumo]]. Ĝi havas la duan plej grandan nombron da [[ekfirmao]]j en la mondo (post Usono) kaj la plej grandan nombron da kompanioj listigitaj sur la [[borso]] [[NASDAQ]] ekster [[Nordameriko]]. En 2007, Israelo vicigis [[Listo de landoj laŭ MEP por kapo|44-a plej alta en la MEP]] kaj la 22-a plej alta malneta enlanda produkto ''pokape'' (en aĉetpova egaleco) je 232,7 miliardoj USD kaj 33,299 USD, respektive. En 2014 ĝi jam estis la 39-a ekonomio laŭ volumo de MEP. En 2007, Israelo estis invitita aliĝi al la [[Organizo por ekonomia kunlaboro kaj evoluo|Organizo por Ekonomia Kunlaboro kaj Evoluo]]. [[Dosiero:Israel_Product_Exports_(2019).svg|eta|Proporcia reprezento de eksportataj produktoj de Israelo, 2019]] Malgraŭ ĝia malfacila historio, Israelo sukcesis krei stabilan kaj fortan ekonomion ene de kelkaj jardekoj, sub kondiĉoj de sekureca necerteco dum administrado de pluraj militoj kiuj postulis ĝeneralan rezervan [[Mobilizo|mobilizadon]], dum ĝia populacio kreskis rapide. La ekonomio de Israelo elstaras pro sia forto kompare kun siaj najbaroj: la MEP de Israelo staris je 481 miliardoj da [[usona dolaro|dolaro]]j en 2022, [[Listo de landoj laŭ MEP (ĝenerale)|28-a loko en la mondo]].<ref>[https://databank.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD/1ff4a498/Popular-Indicators World Development Indicators | DataBank], databank.worldbank.org</ref> La MEP pokape estis 51,430 dolaroj jare (en 2021), kaj Israelo estas poziciigita 19-a en la [[indico de homa disvolviĝo]]. En 2006 Israelo estis la 15-a en la mondo en la indekso de [[tutmondiĝo]] de la usona ĵurnalo [[Foreign Policy]]. Israelo havas malmultajn mineralojn kiuj estas grava fonto kaj bazo por israela industrio. Tamen Israelo produktas [[bromo]]n, [[kalio]]n, [[sulfuro]]n, [[fosfato]]n kaj [[tergaso]]n el sia grundo, kiu estis malkovrita en grandaj kvantoj en 2009 ĉe la marbordo de Ĥajfo kaj Hadera, igante Israelon provizanto de tergaso. Tiuj mineraloj disponigas infrastrukturon por la agado de multaj fabrikoj, kiuj formas la spinon de industrio en Israelo, tamen Israelo daŭre estas tre dependa de eksterlandoj por provizi ĝin per metaloj kaj energiresursoj - kiel ekzemple [[petrolo]] kaj [[karbo]]. Pro la malmultaj mineraloj kaj ĝia malgranda areo, la ekonomio de Israelo emfazas la homan faktoron: scio-intensaj industrioj kiel ekzemple [[Alta teknologio|altteknologio]], [[medicina teknologio]] kaj [[armea teknologio]] kiuj respondecas pri signifa parto de industriaj eksportaĵoj. Notindas ke Israelo estas la plej granda komerca centro en la mondo por poluritaj diamantoj, kaj ĉi tiu industrio respondecas pri ĉirkaŭ 28% de la totalaj israelaj eksportaĵoj. La due plej granda industrio estas la eksportado kaj produktado de kemiaĵoj kaj kemiaj produktoj, kiu inkludas [[Rafinejo|naftodistilaĵojn]] kaj [[farmaciaĵo]]jn (24% de israelaj eksportaĵoj). Escepto de la ekonomia pejzaĝo estas la milita industrio (IAS, IAI, Rafael, Elbit Systems, ktp.), kiu prosperas malgraŭ sia dependeco de importitaj krudaĵoj. Israelo investis en ĉi tiu industrio pro siaj internaj bezonoj, kaj pro la kvalito kaj altnivela teknologio de siaj militaj produktoj, kaj sekve multaj landoj aĉetas ĝiajn produktojn de Israelo. Vendo alportas profitojn kaj fremdajn valutojn al la lando, kaj influas la daŭrigon de [[:en:Research and development|esploro kaj disvolviĝo]]. Rezulte Israelo estas unu el la plej grandaj armileksportantoj en la mondo kaj estas en oka loko kun 3% de la monda armila merkato (2019). Krome, la ekonomio de Israelo povis kreski danke al financaj fontoj, kiuj venis de ekstere. La tuta usona helpo ekde la fondiĝo de la lando jam sumiĝas al pli ol cent miliardoj da dolaroj. Diasporaj judoj ankaŭ kontribuis enormajn sumojn al la ŝtato kaj ĝiaj institucioj, dank'al kiuj lernejoj, organizoj kaj institucioj estis establitaj kiuj kontribuis al la akcelita ekonomia evoluo de la ŝtato. Aldone al tio, Israelo vendis [[obligacio]]jn al judoj en la Diasporo tra la Bundes-organizo kaj tiel plue evoluigis sian ekonomion. Tamen, Israelo kutime elspezis pli da mono ol ĝi havis - tial ĝi pruntis grandegajn monsumojn. En la lastaj jardekoj, kiam la Ŝtato de Israelo ekonomie plifortiĝis, ĝi iom post iom repagas sian [[Ekstera ŝuldo|eksteran ŝuldon]]. Ĉirkaŭ kvinono de la [[ŝtata buĝeto]] en 2018 estas dediĉita al repago de ŝuldoj kaj [[interezo]]j. La ekonomio de Israelo estas karakterizita per relative granda publika elspezo de proksimume 54%. Ĉi tio estas ĉefe pro la grandaj sekurecaj kaj bonfaraj buĝetoj. En la pasinteco, la lando estis pli socialisma – tio estas, la publika elspezo estis pli granda kaj la ekonomio estis pli centralizita. En la lastaj jardekoj, la israela ekonomio estis karakterizita per liberaligo, tio estas, redukto de impostoj - kaj imposto sur kompanioj kaj imposto sur individuoj, la ekonomio iĝis malpli centralizita - pli kaj pli da registaraj entreprenoj estis privatigitaj, kaj ankaŭ publikaj elspezoj estis reduktitaj, kiel sekureco kaj bonfarto. En 2002, Israelo atingis severan ekonomian krizon post la [[Intifado|dua intifado]], la efiko de la eksplodo de la tutmonda krizo de [[:en:Dot-com bubble|punktokomveziko]] en 2000, kaj pro la tutmonda recesio kiu eksplodis pro la [[atencoj de la 11-a de septembro 2001]]. Ekde 2007 okazis laŭpaŝa pliiĝo en loĝprezoj kaj ĝenerala prezaltiĝo en Israelo. La kresko de prezoj estis pro diversaj kialoj, inkluzive de malaltaj interezoprocentoj kaj manko de loĝejoj, ĉefe en la centro de la lando, ĉirkaŭ [[Tel-Avivo]]. Dum 2010, malgraŭ la tutmonda ekonomia krizo, Israelo transiris de la statuso de evoluanta ekonomio al [[evoluinta lando]]. En 2011, Israelo estis akceptita kiel membro de la Organizo por Ekonomia Kunlaboro kaj Evoluo ([[OECD]]). En la jaroj 2009-2012, kelkaj signifaj naturgasrezervoj estis malkovritaj en la teritoriaj akvoj de Israelo. La gasrezervoj fortigis la [[Geopolitiko|geopolitikan]] pozicion de Israelo. La gaso estas liverita al [[Jordanio]] kaj [[Egiptio]] per jordania gasdukto. Israelo [[Eksporto|eksportas]] poluritajn [[diamanto]]jn (31,7 % el la enspezo), elektronikaĵojn kaj teknikaĵojn (ĉefe [[Softvaro]]), maŝinindustriajn produktaĵojn, fruktojn, legomojn, naftoproduktojn kaj [[kemiaĵo]]jn. La ĉefaj [[Importo|importantaj]] landoj estas [[Usono]] (45 %), [[Eŭropa Unio]], [[Honkongo]], ktp. Israelo importas polurotajn diamantojn, manĝaĵojn, karburaĵojn kaj aliajn, ĉefe el Usono, [[Belgio]] kaj [[Germanio]]. === Valuto === [[Dosiero:Money IL WV.JPG|eta|dekstre|Moneroj kaj monbiletoj de [[Nova israela siklo|nova siklo]], la israela valuto.|228x228px]] [[Dosiero:Stamp of Israel - Coins Doar Ivri 1948 - 15mil wrong tab.jpg|120px|eta|maldekstre|"Hebrea poŝto", nome [[poŝtmarko]] de la unua kaj provizora serio de poŝtmarkoj de la Ŝtato Israelo, publikigita horojn post la deklaro de sendependeco.]] Ekde 1985, la valuto de Israelo estas la [[Nova israela siklo|nova siklo]] (שקל חדש; NIS; simbolo: ₪). Ĝia deveno datiĝas de la epoko de [[Mezopotamio]], kie ĝi estis uzita mezurunuo, kaj nur en la 1980-aj aroj la siklo anstataŭis la pundon kiel valuto de Israelo. Unu nova siklo dividiĝas en 100 "agorot" (en singularo "agorá"). Estas monbiletoj de 20, 50, 100 kaj 200 novaj sikloj. Ĉe moneroj, estas de 1 nova siklo, 2, 5 kaj 10 novaj sikloj, kaj de 10 kaj 50 "agorot". La [[Banko de Israelo]] estas la institucio kiu zorgas pri la eldonado de valutoj. En ĝia retejo oni povas konsulti katalogon de moneroj kaj monbiletoj el 1948 ĝis nun.<ref>[https://www.boi.org.il/ oficiala retejo]</ref> Rajtas eniri en Israelon portante senliman kontantan kvanton de mono en eksterlandaj valutoj, veturĉekoj, kreditdokumentoj ktp. Kvankam plimulton de pagoj oni povas fari en [[eŭro]]j aŭ [[dolaro]]j, la ŝanĝon oni donos ĉiam en [[Nova israela siklo|novaj sikloj]]. Por fari valutŝanĝojn oni devas fari tion ĉe bankoj, monŝanĝejoj, poŝtoficejoj kaj kelkaj hoteloj. === Turismo === [[Turismo]] estas fundamenta enspezofonto de Israelo. En diversaj lokoj estas eblaj aliroj por la publiko al gravaj arkeologiejoj de la civilizacioj kaj de la [[Romia Imperio]] kaj de la [[Bizanca Imperio]]. Ĉar Israelo estas en [[Sankta Tero]], ĝi havigas grandan varion de religiaj, historiaj kaj arkeologiaj lokoj. Krome, ĝi disponas de modernaj turismejoj en strandoj kaj aliaj regionoj por realigi [[ekoturismo]]n. Menciendas la kreskiĝanta gravon de la turismo nomita "de suno kaj strando", ĉefe en la zono de la [[Morta maro]] kaj la [[Mediteraneo]] proksime al la urbo [[Telavivo]]. En tiu zono estas ankaŭ nombraj banlokoj kaj ''[[Spa (kuracloko)|spaoj]]''. Ĉiujare alvenas miloj da kristanaj, judaj kaj islamaj pilgrimantoj al siaj sanktaj lokoj. El Israelo viziteblas ekzemple la Preĝejo de la Kristnasko en [[Bet-Leĥem]] (fakte en [[Cisjordanio]]), kiu estas konstruita supozeble sur la loko kie laŭ la [[Evangelio]]j naskiĝis Jesuo, kaj la [[Manuskriptoj de la Morta Maro]] en la Muzeo de la Templo de la Libro de Jerusalemo. En [[Nazareto]] viziteblas la Baziliko de la [[Anunciacio]], konstruita sur la loko kie laŭ la religiaj skribaĵoj la [[Ĉefanĝelo Gabrielo]] aperis antaŭ la [[Dipatrino]] por anonci ŝian gravedecon kaj la alvenon de Jesuo. En Jerusalemo, la [[Kupolo de la Roko]] kaj la [[Moskeo Al-Aksa]] sur la [[Templa Monto]], estas la tria loko plej grava por islamanoj (malantaŭ [[Mekko]] kaj [[Medino]]), sed kontrolita de Israelo, kaj okupas la lokon el kiu denove laŭ religiaj skribaĵoj oni supozas, ke [[Mohamedo]] ascendis al la ĉielo. La [[Baziliko de la Sankta Tombo]] estas sur loko, kiun plimulto de loĝantoj adoras kiel [[Golgoto]]n aŭ [[Kalvario]]n, kie laŭ la [[Nova testamento]] estis krucumita [[Jesuo Kristo]] kaj de kie li ascendis al la ĉielo. La judoj venas preĝi al la [[Muro de lamentadoj]], lasta restaĵo de la dua [[Templo de Jerusalemo]]. == Kulturo == [[Dosiero:Shabbat_table_setting.jpg|eta|maldekstre|Aranĝo por [[Ŝabato]].]] La kulturo de Israelo estas nedisigebla de la historio de judismo kaj de la [[juda popolo]]. La [[kultura diverseco]] de Israelo derivas de la diverseco de ĝia loĝantaro: judoj de ĉie alportis siajn kulturajn kaj religiajn tradiciojn kun si, kreante fandujon de kutimoj kaj kredoj de la juda kulturo.<ref>[https://web.archive.org/web/20071010072008/http://www.iyfnet.org/document.cfm/92/97/243 «Immigration and Social and Cultural Diversity Among the Jewish Population».] ''International Youth Foundation''. Arkivita el la originalo la 10an de oktobro 2007. Konsultita la 6an de septembro 2007. </ref> Israelo estas la sola lando de la mondo, kie la vivo ĝiras ĉirkaŭ la [[hebrea kalendaro]]. La [[Statuto|statutaj]] kaj la lernejaj ferioj estas determinitaj de la [[judaj festoj]], kaj la oficiala tago de ripozo estas la [[Ŝabato]].<ref>[https://www.gov.il/en/departments/ministry_of_foreign_affairs/govil-landing-page «Jewish Festivals and Days of Remembrance in Israel».] Israela Ministerio de Eksterlandaj Aferoj. Konsultita la 16an de septembro 2007. </ref> La grava araba minoritato de Israelo ankaŭ lasis sian stampon en la israela kulturo en sferoj kiel la [[arkitekturo]],<ref> Ran, Ami (25a de aŭgusto 1998). [http://www.israel-mfa.gov.il/MFA/MFA+Publications/Photo+exhibits/Encounters-+The+Vernacular+Paradox+of+Israeli+Arch-+Intro.htm «Encounters: The Vernacular Paradox of Israeli Architecture».] Israela Ministerio de Eksterlandaj Aferoj. Konsultita la 6an de septembro 2007. </ref> [[muziko]]<ref> Brinn, David (23a de oktobro 2005). [https://web.archive.org/web/20080620043118/http://www.israel21c.org/bin/en.jsp?enDispWho=Articles%5El1126&enPage=BlankPage&enDisplay=view&enDispWhat=object&enVersion=0&enZone=Culture Israeli, Palestinian and Jordanian DJs create bridge for peace.] Israel21c. Arkivita el originalo la 20an de junio 2008. Konsultita la 16an de septembro 2007. </ref> kaj [[kuirarto]].<ref> Dolev, Yael. [https://web.archive.org/web/20080123113731/http://www.med.umich.edu/umim/clinical/pyramid/global.htm «Some Thoughts About Israeli Cuisine».] University of Michigan Integrative Medicine. The University of Michigan. Arkivita el la originalo la 23an de januaro 2008. Konsultita la 6an de septembro 2007. </ref> La [[israela kuirarto]] (en la hebrea המטבח הישראלי ha-mitbach-ha yisra'eli) konsistas el lokaj [[plado]]j de la indiĝenaj homoj de Israelo kaj pladoj alportitaj al Israelo de la judoj de la diasporo. Ekde antaŭ la kreo de la ŝtato Israelo en 1948, kaj precipe ekde la fino de la 1970-aj jaroj, israela juda fuziiga kuirarto evoluis. ===Literaturo=== [[Dosiero:Amós Oz no Fronteiras do Pensamento São Paulo 2017 (35627967185) (cropped).jpg|eta|dekstra|200ra|{{centre|Amos Oz en 2017}}]] La israela [[literaturo]] estas ĉefe la poezio kaj la prozo verkita en [[hebrea]], kiel parto de la renaskigo de la hebrea kiel lingvo ekparolata nur ekde la mezo de la 19-a jarcento, kaj disvastigita ĉefe laŭlonge de la 20-a jarcento, kvankam malgranda areo de la literaturo estas publikigita ankaŭ en aliaj lingvoj, kiel la araba kaj la angla. Laŭleĝe, oni devas deponi du ekzemplerojn de ĉiuj presaĵoj publikigitaj en Israelo kaj en la [[Nacia Biblioteko de Israelo]] kaj en la [[Hebrea Universitato de Jerusalemo]]. En 2001, la leĝo estis amendita por inklusi registraĵojn de sono kaj filmo same kiel ankaŭ el aliaj nepresitaj komunikiloj.<ref>[https://archive.ph/20120529153016/http://jnul.huji.ac.il/eng/lgd.html «Depositing Books to The Jewish National & University Library».] ''Jewish National and University Library''. Arkivita el la originalo la 29an de majo 2012. Konsultita la 21an de aŭgusto 2007. </ref>​ En 2006, ĉirkaŭ 85 porcento de la 8 000 libroj translokigitaj al la biblioteko estis en hebrea.<ref>[https://www.nli.org.il/en/at-your-service/who-we-are] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220302022104/https://www.nli.org.il/en/at-your-service/who-we-are |date=2022-03-02 }}[[Nacia Biblioteko de Israelo]]<span> en angla</span></ref>​ La Semajno de la Hebrea Libro (en hebrea: שבוע הספר‎) estas okazigita en junio pere de la tipaj librofoiroj, publikaj legeventoj kaj apero de israelaj verkistoj tra la tuta lando. Dum la semajno, oni atribuas la ĉefan literaturan premion de Israelo, nome Premio Sapir. En 1966 [[Samuel Josef Agnon]] kunhavis la [[Nobel-premio pri literaturo|Nobel-premion pri literaturo]] kun la jud-germana verkistino [[Nelly Sachs]].<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1966/summary/ «The Nobel Prize in Literature 1966».] Nobel Foundation. Konsultita la 12an de aŭgusto 2007. </ref> Verkistoj kiel [[Amos Oz]], [[David Grossman]], [[Abraham B. Jehoŝua]], [[Aharon Appelfeld]], [[Meir Shalev]] kaj la poetino [[Margalit Matitiahu]] (kiu verkas kaj en hebrea kaj en [[Judhispana lingvo|ladino]]), estis konsiderataj ĉefaj reprezentantoj de la nuntempa israela literaturo.<ref> Erlij, Evelyn (2a de majo 2010). [http://diario.elmercurio.cl/detalle/index.asp?id={b74c5782-18fa-4a9b-a226-5c58d1276d27} «Amos Oz: Mi libro puede construir puentes».] Revista de Libros. ''[[El Mercurio (Ĉilio)|El Mercurio]]''. Konsultita la 27an de decembro 2010. </ref><ref> Benarroch, Moshé. «La literatura israelí en el siglo veinte». anajnu.cl. Konsultita la 27an de decembro 2010. </ref> === Arto === Kvankam la partopreno de Israelo en la tutmonda arta etoso estis relative minora, Israelo havas unikajn artajn tradiciojn, kiel ekzemple la juda mistikisma arto, inspirita en la [[Kabalo]] kaj la [[Zohar]]. Alia arta movado kiu havas gravan efikon estis la Skolo de Parizo, Ĉiuokaze la israela arto estis forte influita de juddevenaj artomajstroj, kiel [[Ĥaim Sutin|Sutin]], Michel Kikoïne, [[Isaac Frenkel Frenel|Frenkel]], [[Marc Chagall|Chagall]] kaj aliaj.<ref>[https://www.mkm.org.il/eng/Exhibitions/353/After_the_School_of_Paris%3A_Israeli_Art_in_the_1930s_and_1940s After the School of Paris: Israeli Art in the 1930s and 1940s]</ref><ref>[https://mushecht.haifa.ac.il/?option=com_content&view=article&id=57%3A2015-01-27-09-53-19&catid=208&Itemid=169 «The School of Paris in Safed, 1950s and 1960s».]</ref> La israela arto montris kaj ricevis enhavajn influojn el la [[Holokaŭsto]], la militoj kaj la bibliaj historioj. [[Akademio de Arto kaj Dezajno de Bezalel|Bezalel]] estis la unua arta altlernejo en Israelo. En la 1920-aj jaroj [[Isaac Frenkel Frenel|Isaac Frenkel]] estis pioniro en la enkonduko de la [[moderna arto]], forte influita de la Skolo de Parizo. <ref>[https://www.tidhar.tourolib.org/tidhar/view/4/1883 «1883 | Encyclopedia of the Founders and Builders of Israel».] www.tidhar.tourolib.org. Konsultita la 19an de oktobro 2023. </ref><ref>[https://ecoledeparis.org/fr/alexandre-frenel/ «Alexandre Frenel, Ecole de Paris».] Alirita la 29an de Junio 2024.</ref><ref>[https://issuu.com/benurigallery/docs/chaim_soutine___from_russia_to_paris «Chaim Soutine – From Russia to Paris by Ben Uri Research Unit - Issuu».] issuu.com (en angla). 25a de majo 2023. Konsultita la 19an de oktobro 2023. </ref> Aktuale, la israela arto estis kreskiĝinta ĝis enhavi ampleksan varion, inklude la [[Optika arto|optika arto]], la cifereca arto, la arto kreita per [[Artefarita intelekto|artefarita intelekto]] kaj eĉ la [[skulptarto]] el [[salo]]. === Muziko kaj danco === [[Dosiero:Israel Philharmonic Orchestra.jpg|eta|maldekstre|Israela Filharmonia Orkestro dirigentita de Zubin Mehta.]] La israela muziko enhavas grandan varion de influoj devenaj de la [[Diasporo]], ekzemple jemena muziko, hasidiaj melodioj, araba muziko, greka muziko, [[ĵazo]] kaj [[Pop-rokmuziko]], [[klezmero]], kaj ĉiuj estas partoj de la muzika etoso, kaj samtempe ĉiuj aligas elementojn de la moderna kulturo.<ref>{{harvnb|Broughton|Ellingham|Trillo|1999|p=365–9}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071105191800/http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/country/content.country/israel_36 «Israel».] World Music. National Geographic Society. Arkivita el la originalo la 5an de novembro 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> La naciaj popularaj kantoj konataj en hebrea kiel שירי ארץ ישראל (''Ŝirei Eretz Israel'' aŭ ''"Kantoj de la Tero de Israelo"''), rakontas la historiojn de la pioniroj en la konstruado de la juda patrio, nome ''[[Eretz Israel]]''.<ref>[https://web.archive.org/web/20070810044927/http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/genre/content.genre/israeli_folk_735 «Israeli Folk».] World Music. National Geographic Society. Arkivita el la originalo la 10an de aŭgusto 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> [[Dosiero:Batsheva Dance Company by David Shankbone.jpg|eta|dekstre|Dancokompanio Batŝeva en [[Telavivo]].]] Inter israelanoj famaj tutmonde<ref>[https://web.archive.org/web/20071130183030/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761575008_4/Israel.html «Israel (country)».] Encarta. Microsoft. 2007. Arkivita el la originalo la 30an de novembro 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> menciendas la Filarmonia Orkestro de Israelo, kiu funkcias aktive dum poli ol sep jardekoj kaj lastatempe faras pli ol ducent koncertojn ĉiujare.<ref> Davis, Barry (5a de februaro 2007) «Israel Philharmonic Orchestra celebrates 70th anniversary». Ministerio de Eksterlandaj Aferoj (el Israel21c). Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> Israelo estis hejmo ankaŭ de multaj famaj muzikistoj, el kiuj kelkaj iĝis internaciaj steluloj. [[Noa (kantistino)|Noa]], Uzi Hitman, Itzhak Perlman, [[Ofra Haza]] kaj Pinchas Zukerman estas kelkaj de la muzikistoj [[Sabra|naskiĝintaj en Israelo]] laŭditaj internacie; elstaras ankaŭ la kompanio de perkutad-teatro kaj danco [[Mayumana]] kaj la kantistino [[Dana International]]. {{Ĉefartikolo|Israelo en la Eŭrovido-Kantokonkurso}} [[Dosiero:ESC 2008 - Israel - Boaz Mauda, 1st semifinal.jpg|eta|dekstra|220px||[[Boaz Mauda]] en [[Beogrado]] (2008).]] Krome, Israelo partoprenis en la [[Eŭrovizia Kantokonkurso]] preskaŭ ĉiujare ekde 1973, kaj venkis en la konkurenco kvur fojojn (1978, 1979, 1998 kaj 2018) kaj dufoje la sidejo de la konkurenco estis [[Jerusalemo]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070622035651/http://www.eurovision.tv/content/view/537/1 «Israel».] Eurovision Song Contest. Eurovision Broadcasting Union. Arkivita el la originalo la 22an de junio 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> La partopreno de Israelo en la konkurenco rezultis en kelkaj polemikaj momentoj kaj en la pasinteco kaj lastatempe. La unua apero de la lando okazis en 1973, malpli ol unu jaron post la [[Masakro de Munkena Olimpiko]], rezulte en pliiĝintaj sekurecfortoj en la evento en [[Luksemburgo]].{{sfn|O'Connor|2010|pp=52–55}}<ref name="Luxembourg 73" >[https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 "Eurovision Song Contest: Luxembourg 1973".] Eurovision Song Contest. Alirita la 4an de Julio 2020. </ref>{{sfn|West|2020|pp=83–86}} La unua venko de Israelo en 1978 montriĝis polemika por la [[Araba mondo|arabaj ŝtatoj]] kiuj elsendis la konkurencon kaj tranĉis ĝin al [[reklamado]] kiam Israelo ludis pro manko de agnosko de Israelo fare de multaj landoj, kaj kiam evidentiĝis, ke Israelo povis venki, multaj el tiuj elsendantaj landoj tranĉis la elsendadon antaŭ la fino de la voĉdonado.<ref name="Paris 78">{{Cite web |title=Eurovision Song Contest: Paris 1978 |url=https://eurovision.tv/event/paris-1978 |access-date=7a de Julio 2020 |publisher=Eurovision Song Contest}}</ref>{{sfn|O'Connor|2010|pp=72–75}}<ref name="Roxburgh 2">{{Cite book |last=Roxburgh |first=Gordon |title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest |date=2014 |publisher=Telos Publishing |isbn=978-1-84583-093-9 |volume=Two: The 1970s |location=Prestatyn}}</ref> Arabaj ŝtatoj, kiuj estis elekteblaj por konkurenci, malakceptis partopreni pro la ĉeesto de Israelo, kaj [[Maroko]] estis la nura araba ŝtato kiu eniris en Eŭrovidon nur unufoje en 1980, fakte kiam Israelo forestis.{{sfn|O'Connor|2010|pp=80–83}}<ref name="The Hague 80">{{Cite web |title=Eurovision Song Contest: The Hague 1980 |url=https://eurovision.tv/event/the-hague-1980 |access-date=7a de Julio 2020 |publisher=Eurovision Song Contest}}</ref> La partoprenon de Israelo kritikis kiuj opoziciis la registarajn politikojn, kio rezultis en alvokoj fare de politikaj grupoj por [[bojkoto]] al la evento de 2019 en [[Telavivo]], kiel protestoj pro la politikoj kontraŭ [[Palestinanoj]] en [[Cisjordanio]] kaj [[Gazaa Sektoro|Gazao]] kaj kontraŭ la [[GLAT|GLAT-komunumo]].<ref>{{Cite web |last=Farrell |first=Stephen |date=10a de Majo 2019 |title=Israel counters Eurovision boycott campaign with Google ads |url=https://www.reuters.com/article/us-music-eurovision-israel-preparations/israel-counters-eurovision-boycott-campaign-with-google-ads-idUSKCN1SG11L |access-date=7a de Julio 2020 |website=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Maikey |first1=Haneen |last2=Aked |first2=Hilary |date=4a de Marto 2019 |title=L'Eurovision comme occasion de pinkwashing pour Israël – la communauté LGBT+ devrait le boycotter |trans-title=Eurovision as a pinkwashing opportunity for Israel – the LGBT+ community should boycott it |url=http://agencemediapalestine.fr/blog/2019/03/04/15797/ |access-date=7a de Julio 2020 |website=agencemediapalestine.fr/ |publisher=Agence Médias Palestine |language=fr}}</ref> Aliaj kampanjis kontraŭ bojkoto, asertante, ke ajna kultura boikoto malhelpis pacon en la regionon.<ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Adam |date=30 April 2019 |title=Eurovision 2019: Stephen Fry & Sharon Osbourne lead celebrities rejecting boycott of Israel Song Contest |url=https://inews.co.uk/news/stephen-fry-sharon-osbourne-lead-celebrities-rejecting-boycott-of-israel-eurovision-song-contest-285507 |access-date=7a de Julio 2020 |website= gazeto i}}</ref><ref>{{Cite web |last=Snapes |first=Laura |date=30a de Aprilo 2019 |title=Celebrities denounce proposed boycott of Eurovision in Israel |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2019/apr/30/celebrities-denounce-proposed-boycott-of-eurovision-in-israel-stephen-fry |access-date=12a de Marto 2021 |website=[[The Guardian]]}}</ref> La partopreno de Israelo en la konkurenco estis denove polemika post la eksplodo de la [[Israel-hamasa milito de 2023|Israel–Hamasa milito]] en Oktobro 2023, kiam okazis novaj alvokoj por la forigo de Israelo por la konkurenco de 2024; la kanto de Israelo nome "Hurricane" de [[Eden Golan]] estis akceptita de EBU,<ref>{{cite news |last1=Savage |first1=Mark |title=Israel chooses Eurovision 2024 entrant amid calls for a boycott |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-68238270 |access-date=11a de Aprilo 2024 |work=[[BBC]] News |date=8a de Februaro 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=FAQ: Israel at the Eurovision Song Contest 2024 - Eurovision Song Contest |url=https://eurovision.tv/mediacentre/frequently-asked-questions-israel-24 |publisher=Eurovision Song Contest |access-date=11a de Aprilo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409150921/https://eurovision.tv/mediacentre/frequently-asked-questions-israel-24 |archive-date=9a de Aprilo 2024 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=EBU Statement on abuse and harassment of ESC 2024 Artists |url=https://eurovision.tv/mediacentre/release/ebu-statement-esc-2024-artists |publisher=Eurovision Song Contest |access-date=11a de Aprilo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409150742/https://eurovision.tv/mediacentre/release/ebu-statement-esc-2024-artists |archive-date=9a de Aprilo 2024 |date=9a de Aprilo 2024 |url-status=live}}</ref> nur kiam oni postulis revortumadon por eviti politikajn aludojn, kiuj estis referencoj al la [[Atako de Hamaso kontraŭ Israelo]] de la 7a de Oktobro fare de [[Hamas]]-kondukitaj palestinaj aktivuloj.<ref>{{cite news |last1=Savage |first1=Mark |title=Israel reveals Eurovision song after weeks of wrangling |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-68533031 |access-date=11a de Aprilo 2024 |work=[[BBC]] News |date=11a de Marto 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Israel: KAN Confirms Changes to Previously Rejected Eurovision Songs |url=https://eurovoix.com/2024/03/03/changes-to-previously-rejected-eurovision-songs/ |publisher=Eurovoix |access-date=11a de Aprilo 2024 |date=3a de Marto 2024}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bryant |first=Miranda |date=2024-04-07 |title='We are not the arena to solve a Middle East conflict': Sweden braced for a politically charged Eurovision |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2024/apr/07/eurovision-sweden-middle-east-conflict-israel |access-date=2024-04-12 |work=The Observer |language=en-GB |issn=0029-7712}}</ref> === Teatro kaj kino === [[Dosiero:Habima Theatre building-Tel Aviv.jpg|eta|maldekstre|220ra|Teatro Habima de [[Telavivo]].]] En Israelo ekzistas aparta nacia teatro, nome [[Habima]], en Telavivo kie oni ludas teatraĵojn de juda temaro. Tie oni ludas ankaŭ klasikaĵojn en hebrea lingvo, ĉu dramoj, komedioj aŭ muzikaloj. Krome estas la [[Teatro Kameri]] nome kvarsalona komplekso, kreita en 1970. En [[Hajfo]] estas municipa teatro, en kiu oni ludas teatraĵojn kaj israelajn kaj eksterlandajn ĉu klasikajn ĉu modernajn.<ref> [http://embassies.gov.il/mexico-city/AboutIsrael/Culture/Pages/CULTURA-Teatro.aspx «Teatro en Israel».] 24/6. Konsultita la 24/6/2024. </ref> Sekvante la tradicion de la [[teatro]] en [[jida]] en [[Orienta Eŭropo]], Israelo bontenas viglan teatran etoson. Fondita en 1918, la Teatro [[Habima]] de [[Telavivo]] estas la plej antikva kompanio de klasika teatro same kiel de nacia teatro.<ref>(en hebrea) [https://www.habima.co.il/ «התיאטרון הלאומי הבימה».] Habima Nacia Teatro. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> Aliaj teatroj estas Ohel kaj Geŝer.<ref>[https://www.jewishvirtuallibrary.org/theatre-in-israel "Theatre in Israel".] jewishvirtuallibrary.org. Alirita la 19an de Oktobro 2023. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150318093329/http://myjewishlearning.com/culture/2/Theatre_and_Dance/Theatre/Israel.shtml "Israeli Theatre".] ''My Jewish Learning''. Arkivita el la originalo la 18an de Marto 2015. Alirita la 19an de Oktobro 2023. </ref> Dek israelaj [[filmo]]j estis nomumitaj por la [[Akademia premio por la plej bona fremdlingva filmo]]. Palestinaj israelaj kinistoj faris [[filmo]]jn kiuj temas pri la arab-israela konflikto kaj la statuso de palestinanoj ene de Israelo, kiel ''Jenin, Jenin'' de Mohammad Bakri de 2002 kaj [[Kala Ha-Surit, Ha|La siria fianĉino]] de [[Eran Riklis]]. === Arkitekturo === [[File:מוזיאון הבאוהאוס1.jpg|thumb|Fondaĵo Bauhaus, [[Telavivo]].]] Pro la enmigrado de judaj arkitektoj, arkitekturo en Israelo montris eĉ dekomence diferencajn stilojn. Jam komence de la 20-a jarcento judaj arkitektoj klopodis por kombini okcidentan kaj orientan arkitekturojn produktante konstruaĵojn kiuj montris multajn fuziitajn stilojn.<ref>{{Cite web |title=Eclectic–Modern \ Tel Aviv Museum of Art |url=https://www.tamuseum.org.il/en/exhibition/eclecticmodern/ |access-date=2023-10-22 |website=tamuseum.org.il |language=en}}</ref> La [[Eklektika arkitekturo|eklektika]] stilo lasis vojon al la modernisma stilo [[Bauhaus]] pro la influo de germanjudaj arkitektoj (inter kiuj [[Erich Mendelsohn]]) kiuj fuĝis el [[Nazia Germanio|Nazia persekutado]].<ref>{{Cite web |title="Erich Mendelsohn: Berlin – Jerusalem" Photography by Carsten Krohn {{!}} Bauhaus Center Tel Aviv |url=https://bauhaus-center.com/gallery-art-exhibition/erich-mendelsohn-berlin-jerusalem-photography-by-carsten-krohn/ |access-date=2023-10-27 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Erich Mendelsohn |url=https://wis-wander.weizmann.ac.il/about/erich-mendelsohn |access-date=2023-10-27 |website=Weizmann Wonder Wander |language=en}}</ref> La Blanka Urbo de Telavivo estas [[Monda heredaĵo de Unesko]].<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=White City of Tel-Aviv – the Modern Movement |url=https://whc.unesco.org/en/list/1096/ |access-date=2023-10-22 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> Post la sendependigo, oni komisiis multajn registarajn projektojn, grandparte konstruitaj laŭ "brutalisma" stilo kun forta emfazo al la uzado de [[cemento]] kaj kongruigo kun la israeldezerta klimato.<ref>{{Cite web |last=Constantinoiu |first=Marina |date=2021-04-21 |title=In Tel Aviv, amazing Brutalist architecture hides in plain sight |url=https://www.israel21c.org/in-tel-aviv-amazing-brutalist-architecture-hides-in-plain-sight/ |access-date=2023-10-22 |website=ISRAEL21c |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-01-12 |title=Beyond Bauhaus – The allure of Israeli Brutalism |url=https://www.jpost.com/israel-news/brutally-beautiful-576859 |access-date=2023-10-22 |website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |language=en-US}}</ref> Kelkaj novaj ideoj kiel la [[Ĝardena urbo|ĝardenaj urboj]] plibonigis la vivnivelon de israelaj urboj; la Plano Geddes por Telavivo famiĝis internacie pro sia revolucia dezajno kaj adaptiĝo al la loka klimato.<ref>{{Cite web |title=Sir Patrick Geddes Plan for Tel-Aviv |url=https://magazine.esra.org.il/posts/entry/sir-patrick-geddes.html |access-date=2023-10-22 |website=ESRAmagazine |language=en-gb}}</ref> La dezajno de [[kibuco]]j montris ideologioj, kiel ekzemple pere de la planado de la cirkla kibuco Nahalal fare de Richard Kauffmann.<ref>{{Cite journal |last1=Amir |first1=Eyal |last2=Churchman |first2=Arza |last3=Wachman |first3=Avraham |date=Oktobro 2005 |journal=Housing Theory and Society |volume=22 |issue=3 |pages=147–165 |doi=10.1080/14036090510040313 |url=https://www.researchgate.net/publication/248979674 |title=The Kibbutz Dwelling: Ideology and Design|s2cid=145220156 }}</ref> === Amaskomunikiloj === En la Indico de Gazetarlibereco de 2024 fare de [[Raportistoj sen limoj|Senlimaj Ĵurnalistoj]], Israelo estis metita la 101a el 180 landoj, dua en la mondoregiono de Mezoriento kaj Nordafriko malantaŭ nur [[Kataro]].<ref>{{cite web |date=2024 |title=2024 World Press Freedom Index |url=https://rsf.org/en/index?year=2024 |access-date=30a de Majo 2024 |publisher=Reporters Without Borders}}</ref><ref name=RSFNAME>{{cite web |date=2024 |title=Middle East - North Africa Journalism throttled by political pressure |url=https://rsf.org/en/classement/2024/middle-east-north-africa |access-date=30a de Majo 2024 |publisher=Reporters Without Borders}}</ref> Senlimaj Ĵurnalistoj notis, ke la [[Israelaj Defendaj Fortoj|Israelaj Armitaj Fortoj]] estis mortigintaj pli ol 100 ĵurnalistojn en Gazao kaj ke ekde la starto de la [[Israel-hamasa milito de 2023|Israel–Gazaa milito]], Israelo estis "klopodante subpremadi la informadon venantan de la sieĝita enklavo dum la misinformado enfiltriĝa en ĝia propra amaskomunikila ekosistemo."<ref name=RSFNAME /> La 5an de Majo 2024, Israelo fermis la lokajn oficejojn de [[Al Jazeera]]; poste en tiu sama monato, Israelo por mallonge kaptis ekipaĵaron apartenantan al [[Associated Press]], rezulte en interveno fare de la usona registaro.<ref>{{Cite news |last=Beaumont |first=Peter |date=2024-05-30 |title=Israeli journalist describes threats over reporting on spy chief and ICC |url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/30/journalist-threatened-over-reporting-on-spy-chief-and-icc-israeli-newspaper-says |access-date=2024-05-30 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === Muzeoj === [[Telavivo]], [[Hajfo]], [[Herzlija]] kaj [[Jerusalemo]] posedas la plej gravajn artajn kaj historiajn [[muzeo]]jn, kaj ankaŭ multaj urbetoj, vilaĝoj kaj eĉ [[kibuco]]j disponas de muzeetoj. [[Dosiero:Billy Rose Art Garden (14755133799).jpg|thumb|maldekstre|[[Sanktejo de la Libro]], stokejo de la [[Manuskriptoj de la Morta Maro]] en Jerusalemo.]] La [[Nacia Muzeo de Israelo]] en [[Jerusalemo]] estas unu de la plej gravaj kulturaj institucioj de Israelo,<ref name="imj">[https://web.archive.org/web/20070206172904/http://www.imj.org.il/eng/about/index.html «About the Museum».] The Israel Museum, Jerusalemo. Arkivita el la originalo la 6an de februaro 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> kiu estas la hejmo de la [[Manuskriptoj de la Morta Maro]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070228232740/http://www.imj.org.il/eng/shrine/index.html «Shrine of the Book».] The Israel Museum, Jerusalemo. Arkivita el la originalo la 28an de februaro 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> kun ampleksa kolekto de populara kaj religia juda arto kaj eŭropa arto.<ref name="imj" /> La Nacia Muzeo pri la [[Holokaŭsto]], [[Jad Vaŝem]], estas la plej granda stokejo de la mondo por arkivoj rilataj kun la informaro pri la Holokaŭsto.<ref>[https://web.archive.org/web/20070217113512/http://www1.yadvashem.org/about_yad/index_about_yad.html «About Yad Vashem: The Yad Vashem Library».] Yad Vashem. Arkivita el la originalo la 17an de februaro 2007. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> La ''Beth Hatefutsoth'' ([[Diaspora Muzeo]]), en la kampuso de la [[Universitato de Tel-Avivo]], estas muzeo por interagado dediĉita al la historio de la judaj komunumoj de la tuta mondo.<ref>[https://www.anumuseum.org.il/plan-your-visit/ «Museum Information».] Beth Hatefutsoth. Konsultita la 13an de aŭgusto 2007. </ref> Krom la ĉefaj muzeoj en la grandaj urboj, estas bonkvalitaj ''lokoj por arto'' en multaj urbetoj kaj eĉ kibucoj. Ekzemple ''Miŝkan Le'Omanut'' en la kibuco Ein Harod Meuhad estas la plej granda artomuzeo en la nordo de la lando.<ref>[https://web.archive.org/web/20081227232936/http://www.ilmuseums.com/museum_eng.asp?id=183 «Mishkan LeOmanut, Ein Harod».] Arkivita el la originalo la 27an de decembro 2008. Konsultita la 20an de decembro 2008. </ref> Israelo havas la plej altan nombron de muzeoj porpersona.<ref>{{cite web |url=http://travel.cnn.com/best-israel-museums-361281/ |title=10 of Israel's best museums |last=Ahituv |first=Netta |date=29a de Januaro 2013 |publisher=CNN |access-date=9a de Januaro 2017}}</ref> Kelkaj israelaj muzeoj estas dediĉitaj al la islama kulturo, kiel la [[Muzeo Rockefeller]] kaj la Muzeo L. A. Mayer por Islama Arto, ambaŭ en Jerusalemo. La Rockefeller specializiĝas en arkeologiaj restaĵoj de la historio de Mezoriento. Ĝi estas ankaŭ la hejmo de la unua fosilia kranio de [[homedo]] troviĝinta en Okcidenta Azio, nome Galilea Homo el Mugharet el-Zuttiyeh.<ref>{{cite book|url={{Google books|4Z0YrPfeHa8C|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Through the Ages in Palestinian Archaeology: An Introductory Handbook |page=50|first=Walter E.|last=Rast|year=1992|isbn=978-1-56338-055-6|publisher=Continuum International Publishing Group}} "Galilee man" (lowercase "m") in this source is a typo&nbsp;– ref. Solo Man, Peking Man kaj tiel plu.</ref> === Israela kuirarto === {{Ĉefartikolo|Israela kuirarto}} [[Dosiero:Food in Israel.jpg|eta|250px|Plado el falafelo, humuso kaj salato israela.]] La [[israela kuirarto]] (en la hebrea המטבח הישראלי ha-mitbach-ha yisra'eli) konsistas el lokaj pladoj de la indiĝenaj homoj de Israelo kaj pladoj alportitaj al Israelo de la [[judoj]] de la [[diasporo]]. Ekde antaŭ la kreo de la ŝtato Israelo en 1948, kaj precipe ekde la fino de la [[1970-aj jaroj]], israela juda fuziiga kuirarto evoluis.<ref> Yael Raviv, [https://books.google.es/books?id=KjuYCgAAQBAJ&pg=PT119&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Falafel Nation,] University of Nebraska Press, 2015 </ref> Israela kuirarto adoptis kaj daŭre adoptas elementojn de diversaj stiloj de juda kuirarto kaj [[Mezorienta kuirarto]], precipe la [[Juda kuirarto|juda]], [[Mizraĥoj|misraĥa]], [[Sefardoj|sefarda]] kaj [[Aŝkenazoj|aŝkenaza]] stiloj. Ĝi enkorpigas multajn manĝaĵojn tradicie manĝitaj en [[Levantena kuirarto|levantena]], [[Araba kuirarto|araba]], [[Mezorienta kuirarto|mezorienta]] kaj [[mediteranea kuirarto]]j. Tiukadre manĝaĵoj kiel [[Kikerbulo|falafelo]], [[Kikerkaĉo|humuso]], [[ŝakŝuko]], [[Kuskuso (manĝaĵo)|kuskuso]], [[sabiĥo]] kaj [[zaataro]] estas vaste popularaj en Israelo hodiaŭ. Krome ankaŭ ''[[Schnitzel]]'', [[pico]], [[hamburgero]]j, [[terpomfingroj]], [[rizo]] kaj [[salato]]j estas facile troveblaj en Israelo. Ĉirkaŭ duono de la israel-juda populacio konfirmas obei [[koŝero]]n hejme.<ref>Uzi Rebhun, Lilakh Lev Ari, [https://books.google.com/books?id=CG-WQZDJdo8C&pg=PA113 ''American Israelis: Migration, Transnationalism, and Diasporic Identity,''] Brill, 2010 pp. 112–113.</ref><ref name="bernstein 227, 233–234">{{harvnb|Bernstein|2010|pp=[https://books.google.com/books?id=FYXlAgAAQBAJ&pg=PA227 227], [https://books.google.com/books?id=FYXlAgAAQBAJ&pg=PA233 233–234]}}</ref> Koŝeraj [[restoracio]]j estis ĉirkaŭ kvarono de la totalo en 2015.<ref name=raviv>Yael Raviv, [https://books.google.com/books?id=KjuYCgAAQBAJ&pg=PT119 ''Falafel Nation,''] University of Nebraska Press, 2015</ref> Kun nekoŝeraj fiŝoj, kunikloj kaj strutoj, [[porko]] — ofte nomita "blanka viando" en Israelo<ref name=bernstein-231>{{harvnb|Bernstein|2010|pp=[https://books.google.com/books?id=FYXlAgAAQBAJ&pg=PA232 231–233]}}</ref>— estas produktita kaj konsumita, kvankam ĝi estas malpermesita kaj de Judismo kaj de Islamo.<ref>{{cite news |author=Jeffrey Yoskowitz |url=http://www.slate.com/articles/life/faithbased/2012/08/israel_s_pork_problem_and_what_it_means_for_the_country_s_christian_arabs_.single.html|work= gazetoj Slate |title=Israel's Pork Problem|date=8a de Aŭgusto 2012 |access-date=28a de Decembro 2015}}</ref> ===Sportoj=== [[File:ירוק עולה.jpg|thumb|maldekstre|Sekvantoj de Maccabi Haifa F.C. en la Stadiono Sammy Ofer en la urbo Hajfo.]] La plej populara spektitaj sportoj en Israelo estas [[futbalo]] kaj [[korbopilko]].{{sfn|Torstrick|2004|p=141}} La Israela Unua Ligo estas la ĉefa futbala ligo de la lando, kaj la Israela Korbopilka Unua Ligo estas la ĉefa korbopilka ligo de la lando.<ref>{{cite web |url=http://www.basket.co.il/Data.asp?id=1&lang=en |publisher=Winner Basketball Super League |title=Basketball Super League Profile |access-date=13a de Aŭgusto 2007 }}</ref> Maccabi Haifa, Maccabi Tel Aviv, Hapoel Tel Aviv kaj Beitar Jerusalem estas la plej grandaj [[futbalklubo]]j en la lando. Maccabi Tel Aviv, Maccabi Haifa kaj Hapoel Tel Aviv konkurencis en la [[Ligo de Ĉampionoj de UEFA|Ĉampioneco de UEFA]] kaj Hapoel Tel Aviv atingis la kvaronfinalon de la [[UEFA-pokalo]]. Israelo gastis kaj venkis la [[Azia Pokalo|Azian Pokalon]] de [[1964]]; en 1970 la Israela nacia futbala teamo partoprenis en la [[Futbala Mondpokalo 1970]], nome la nura fojo en kiu ĝi povis partopreni en la [[Futbala Mondpokalo]]. La [[Aziaj Ludoj]] de [[1974]], okazintaj en Teherano, estis la lastaj Aziaj Ludoj en kiuj Israelo partoprenis, kaj tie fakte multaj arabaj kaj islamaj landoj malakceptis konkurenci kun Israelo. Tial Israelo estis ekskludita el la Aziaj Ludoj de [[1978]] kaj ekde tiam ĝi jam ne konkurencis en aziaj sporteventoj.<ref>{{cite web |url=http://www.jta.org/1976/07/26/archive/israel-barred-from-asian-games |title=Israel Barred from Asian Games |publisher=Jewish Telegraphic Agency |date=26a de Julio 1976 |access-date=11a de Aprilo 2014}}</ref> En 1994, [[UEFA]] akceptis Israelon, kaj ekde tiam la israelaj futbalteamoj konkurencas en Eŭropo. Maccabi Tel Aviv venkis en la FIBA Eŭropa Ĉampioneco en korbopilko ses fojojn.<ref>{{cite web|url=http://www.euroleague.net/final-four/milan-2014/maccabi-electra-tel-aviv |title=Maccabi Electra Tel Aviv – Welcome to EUROLEAGUE BASKETBALL |access-date=30a de Oktobro 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625083458/http://www.euroleague.net/final-four/milan-2014/maccabi-electra-tel-aviv |archive-date=25a de Junio 2014 }}</ref> Israelo atingis [[Israelo en la Olimpikoj|naŭn Olimpikajn medalojn]] ekde sia unua atingo en la [[Somera Olimpiko 1992]], inllude oran medalon en [[tabulvelado]] en la [[Somera Olimpiko 2004]].<ref>{{cite web |url=http://www.olympic.org/israel |publisher=International Olympic Committee |title=Israel |access-date=20a de Marto 2012}}</ref> Israelo atingis ĉirkaŭ 100 ormedalojn en la [[Paralimpiko]] kaj estis rangigita la 20a en la ĝenerala medalaro. La Paralimpiko de [[1968]] estis gastigita de Israelo.<ref>{{cite web |url=http://www.paralympic.org/paralympic-games/tel-aviv-1968 |title=Tel Aviv 1968 |publisher=International Paralympic Committee |access-date=20a de Marto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320024849/http://www.paralympic.org/paralympic-games/tel-aviv-1968 |archive-date=20a de Marto 2012 }}</ref> La Makabiaj Ludoj, nome Olimpik-stila evento por [[judoj|judaj]] kaj israelaj atletoj, estis inaŭguritaj en la 1930-aj jaroj, kaj okazis ĉiun kvaran jaron ekde tiam. [[Kravmagao]], nome batalarto disvolviĝinta ĉe judaj defendantoj dum la luktado kontraŭ [[faŝismo]] en Eŭropo, estas uzata de la israelaj sekurecfortoj kaj policanoj.<ref>Ellis, Judy (4a de Majo 1998). [https://time.com/archive/6732713/choke-gouge-smash/ "Choke! Gouge! Smash!".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240630200736/https://time.com/archive/6732713/choke-gouge-smash/ |date=2024-06-30 }} gazeto [[Time]]. Alirita la 1an de Januaro 2017.</ref> [[Ŝako]] estas grava sporto en Israelo. Estas multaj israelaj grandmajstroj kaj israelaj ŝakludantoj atingis nombrajn junajn mondajn ĉampionecojn.<ref>{{cite news | url=http://www.haaretz.com/print-edition/news/pawn-stars-shine-in-new-national-sport-1.317002 | title=Pawn stars shine in new 'national sport' | newspaper=Haaretz | access-date=21a de Majo 2012| date=4a de Oktobro 2010 }}</ref> == Religio == [[Dosiero:Judaica.jpg|eta|dekstra|250px|Judaĵoj (horloĝdirekten desupre): [[Ŝabato|ŝabataj]] [[kandelingo]]j, vazo por lavado de la manoj, [[Humaŝ]] kaj [[Tanaĥo]], montrilo, [[ŝofaro]], kaj [[etrogo|etrogujo]].]] Laŭ multaj judoj, la [[Eternulo]] promesis la Palestinan regionon al la judoj antaŭ pli ol 3 000 jaroj, eĉ antaŭ la erao de [[reĝo Davido]], kiam [[Izraelo]] estis grava kaj potenca ŝtato. Post 2 000 jaroj de [[diasporo]] kaj [[persekuto]], la kreo de moderna, prospera, fekunda lando, kaj la revivigo de la morta, antikva [[hebrea lingvo]] ŝajnas esti vera miraklo. Sed laŭ la palestinanoj, la invado de ilia lando fare de la judoj, kaj la rego de la judoj tie estas grava maljustaĵo. Laŭ unu kompreno la regadsistemo estas [[Etnokratio|etnokratia]]. La konflikto en Israelo estas ankaŭ religia. Multaj lokoj, precipe en Jerusalemo kaj [[Bet-Leĥem]], estas sanktaj al la judoj, al la [[islamo|islamanoj]], kaj ankaŭ al la [[kristanoj]]. == Vidindaĵoj == * [[Jerusalemo]] ([[Muro de lamentadoj]], [[Kupolo de la Roko]], [[Baziliko de la Sankta Tombo]], ''[[Via Dolorosa]]'', Kruca monaĥejo), * [[Morta Maro]] ([[Masada]] kastelo), * kristanaj lokoj ([[Bet-Leĥem]], [[Nazareto]], ''[[Kapernaum]]''). == Notoj == <references group="noto"/> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Bibliografio == ===En Esperanto=== * [[Jorge Camacho]], ''Palestino strangolata''. Kun antaŭparolo de [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]]. Kov­rilo de Pedro de Arce Trujillo. [[Monda Asembleo Socia|MAS]], 2016, 72 p., ISBN 978-2-36960-049-7 * Waleed Saleh, "La vero, la plej malbona malamiko de Israelo", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 13-14. * Víctor López, "Israelo, ok jardekoj de malobeo kontraŭ la internacia juro", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 15-16. * CoReP, "La Trump-Plano: usona imperiismo helpas la cionistojn dispremi la palestinanojn", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 17-18. ===Aliaj lingvoj=== * Gérard Araud, ''Israël: Le piège de l'Histoire'', eld. Tallandier, 2024 [https://www.laprocure.com/product/1514523/araud-gerard-israel-le-piege-de-l-histoire en La Procure], marto 2024. * Barton, John; Bowden, Julie (2004). ''The Original Story: God, Israel and the World''. Wm. B. Eerdmans Publishing Company. ISBN 978-0-8028-2900-9. * Culla, Joan B. ''La tierra más disputada: El sionismo, Israel y el conflicto de Palestina''. Madrid, Alianza, 2005. * Georg Fohrer: ''Geschichte Israels. Von den Anfängen bis zur Gegenwart''. 6. Auflage. Quelle & Meyer, UTB für Wissenschaft, Wiesbaden 1995, ISBN 3-8252-0708-0. * Martine Gozlan, ''Israël. 70 ans. : 7 clés pour comprendre'', Paris/37-Monts, Archipel, coll. «Essais, documents», 2a de majo 2018, 160 p. (ISBN 978-2-8098-2440-7 kaj 2-8098-2440-1) * [[Theodor Herzl|Herzl, Theodor]] (1946). ''The Jewish State''. American Zionist Emergency Council. ISBN 978-0-486-25849-2. * Morris, Benny (2008). [https://books.google.es/books?id=J5jtAAAAMAAJ&redir_esc=y 1948: A History of the First Arab–Israeli War.] Yale University Press. ISBN 978-0-300-14524-3. * Sanguinetti, Julio María, ''La trinchera de occidente. A 70 años del Estado de Israel''. Montevideo, Taurus, 2018. * Claudio Vercelli, ''Breve storia dello stato di Israele, 1948-2008'', Carocci, 2008, ISBN 9788843044849. * Dieter Vieweger: ''Streit um das Heilige Land''. Gütersloher Verlag, 7. Auflage, Gütersloh 2019, ISBN 978-3-579-06757-5. {{Projektoj |commonscat=Israel |wikiquote=Kategorio:Israelo |wikinewscat=Israelo |ReVo=Israelo }} == Vidu ankaŭ == * [[Masakro en la muzika festivalo de Re'im]] * [[Israel-hamasa milito de 2023]] * [[Standing Together (movado)]] * [[Portalo:Judismo]] * [[Historio de la Esperanto-movado en Israelo (Wandel)]] * ''[[Israel Loves Iran]]'' * [[Juda Virtuala Biblioteko]] * [[Listo de urboj de Israelo]] * [[Mezoriento]] * [[Palestino]] * [[Enlanda Milito dum la Mandato Palestino]] == Eksteraj ligiloj == * {{ueavikio|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}} {{eo}} * (en) ''[[:en:Languages_of_Israel|Languages of Israel]]'' (Lingvoj de Israelo) == Noto == * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Israel |revizio=988383786}} {{Israelaj regionoj}} {{Ŝtatoj en Azio}} {{OECD}} {{Leginda|jaro=2021 |monato=2 |tago=18}} {{ADLM|2024|10}} {{Havenda artikolo|Israelo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Israelo| ]] [[Kategorio:Palestino]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1948]] qzewckn157s5efqp2xtaccluy53co8o Laurence Olivier 0 2665 9405750 8985746 2026-06-17T20:36:12Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405750 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro}} [[Dosiero:Laurence Olivier (borders removed).jpg|eta|dekstra|Foto de Carl Van Vechten en 1939]] '''Laurence Olivier''' [oliviej'] ('''Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier''', naskiĝis la {{daton|22|majo|1907}} en [[Dorking]], mortis la {{daton|11|julio|1989}} en [[Brighton]]) estis [[Anglio|angla]] [[aktoro]], [[scenaristo]] kaj [[reĝisoro]]. Grandan famon li akiris pro siaj roloj en dramoj de [[Ŝekspiro]], kiujn li prezentis kaj en la [[teatro]] kaj en filmoj. Kun sia multjara edzino, la aktorino [[Vivien Leigh]], li ofte aperis sursceneje. Olivier gajnis interalie [[Akademia Premio|akademian premion]] en [[1948]] kiel plej bona [[aktoro]] kaj honorajn akademiajn premiojn en [[1946]] kaj [[1978]]. Li estis en [[1947]] [[kavaliro|kavalirigita]] kaj en [[1970]] [[barono|baronigita]] de la [[Listo de britaj reĝoj|brita reĝino]]. Malgraŭ ĉio ĉi li petis esti nomata simple ''Larry'' ("Lorenĉjo"). == Listo de filmoj == * ''[[Wuthering Heights (1939-a filmo)|Wuthering Heights]]'' (Usono, 1940 – aktoro) * ''Rebecca'' (Usono, 1940 – aktoro) * ''Pride and Prejudice (Usono, 1940 – aktoro) * ''Henry V'' (Britio, 1945 – aktoro kaj reĝisoro) * ''Hamlet'' (Britio, 1948 – aktoro kaj reĝisoro) * ''The Beggar’s Opera'' (Britio, 1953) * ''Richard III'' (Britio, 1956 – aktoro, reĝisoro, scenaristo) * ''[[The Prince and the Showgirl]]'' (Britio, 1957 – aktoro kaj reĝisoro) * ''Spartacus'' (Usono, 1960 – aktoro) * ''[[Othello (1965)|Othello]]'' (Britio, 1965 – aktoro) * ''Marathon Man'' (Usono, 1976 – aktoro) * ''[[A Bridge Too Far (filmo)|A Bridge Too Far]]'' (1977 - aktoro) * ''Dracula'' (Usono 1978) == Listo de Premioj == * [[Oskaro]] pro ''Hamlet'' (1948) == Vidu ankaŭ == * [[100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.thegoldenyears.org/olivier.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071005091803/http://www.thegoldenyears.org/olivier.html |date=2007-10-05 }} <!-- en:Classic Movies (1939 - 1969): Laurence Olivier en->eo:(Klasikaĵo, Klasika) Filmoj (1939 - 1969): Laurence OLIVIER ja:Classic Movies (1939 - 1969): Laurence Olivier --> * http://www.laurenceolivier.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010721204635/http://www.laurenceolivier.com/ |date=2001-07-21 }} <!-- he:האתר הרשמי של לורנס אוליביה he->eo:_האתר_ _הרשמי_ _של_ Laurence OLIVIER --> {{-}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Olivier, Laurence}} [[Kategorio:Britaj aktoroj]] [[Kategorio:Britaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Akademia Premio]] 9hj25mviqeuz0glwwccn5ot718ct054 Palestino 0 3339 9405950 9377945 2026-06-18T05:19:25Z Sj1mor 12103 9405950 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | regiono <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Palestino | alia_nomo = | alia_nomo_noto = | ĉefurbo = Ramallah | dosiero = Palestine et Transjordanie (1922 - 1948).PNG | dosiero_priskribo = Palestino kaj [[Transjordanio]] inter 1922 kaj 1948 <!-- *** Familio *** --> | parenco = Azio | urbo_faldo = 1 | urbo_tipo = | urbo = Jerusalemo | urbo1 = Tel-Avivo | urbo2 = Ramallah | urbo3 = Hebron | rivero = Jordano <!-- *** Situo *** --> | ĉefurbo_situo = Ramallah | koordinatoj_ne_en_titolo = true | ĉefurbo_leviĝo = | ĉefurbo_lat_d = 31 | ĉefurbo_lat_m = 46 | ĉefurbo_lat_s = 45 | ĉefurbo_lat_NS = N | ĉefurbo_long_d = 35 | ĉefurbo_long_m = 13 | ĉefurbo_long_s = 26 | ĉefurbo_long_EW = E | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 20770 | areo_rondumo = 1 | areo_akvo <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = | loĝantaro_dato = | loĝantaro_denseco = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC+02:00]] | kodo1_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[Araba lingvo|araba]], [[Hebrea lingvo|hebrea]] kaj la [[Angla lingvo|angla]] | libera_tipo = Lingvoj | libera1 = [[islamo]], [[judismo]], [[kristanismo]] | libera1_tipo = Religioj <!-- Mapoj montratas tekste --> | commons = Palestine | retpaĝo = | portalo = Palestino <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo lando|zomo=8}} [[Esperanto-movado en Palestino]] }} '''Palestino''' ({{lang-ar|فلسطين|t=Filasṭīn}}) estas regiono de la orienta [[Mediteraneo]], kiu situas sude de [[Libano]], norde de [[Egiptio]] kaj okcidente de la rivero de Jordano. La plej granda urbo estas [[Ramallah]], ekde la [[Israela-Araba Milito de 1948]], la areo povas esti dividitaj en la Ŝtato de Israelo, Cisjordanio kaj la Gaza Sektoro. Estas daŭra konflikto pri la estonteco de politika statuso de la regiono. [[Dosiero:Satellite image of Israel.jpg|eta|100ra|{{centre|satelita bildo de 2003 de la regiono de Israelo}}]] Pli specife, la vorto "Palestino" ofte temas pri la ŝtateto (kaj eble estonta ŝtato) de la [[Palestina Aŭtonomio]].<!-- "La ĝusta nomo por la estonta ŝtato estus [[Palestinio]]" ... Do tiam la palestinanoj iĝus palestinoj??? Pri tio necesus ankoraŭ trovi interkonsenton... --> [[Romio]] nomis la landon unue [[Judeo (romia provinco)|Judeo]]) kaj en 132, kiam ekbolis la [[Bar-Koĥba-ribelo]], renomis ĝin Palestino - aŭ ekzakte ''Provincia Syria Palaestina'' - pro la [[filiŝtoj]], gento tiam jam malaperinta, sed historie antaŭa malamiko de la judoj, por simple humiligi la judojn. La romia ''Provincia Syria Palaestina'' ekzistis de 132 ĝis 390. Palestino nun konsistas de: * [[Israelo]] * [[Cisjordanio]] * [[Gaza Sektoro]] == Historio == [[Dosiero:UN Partition Plan Palestine.png|eta|maldekstra|{{centre|<small>La UN-dividoplano por Palestino (1947)<br />'''Flava:''' Araba ŝtato (42,9%)<br />'''Oranĝa:''' Juda ŝtato (56,4%)<br />'''Blanka:''' Internacia statuto (0,7%)</small>}}]] [[Dosiero:Peel_map_pd.png|eta|{{centre|dividoplano de la [[Peel-komisiono]] de julio 1937}}]] [[Dosiero:West Bank & Gaza Map 2007 (Settlements).png|eta|{{centre|la situacio de 2007}}]] Je [[1947]], [[Unuiĝintaj Nacioj]] [[UN]] [[Plano de UN por la dispartigo de Palestino|dividis Palestinon]] en du partojn: juda ŝtato ([[Israelo]]) kaj araba ŝtato. En 1948 Transjordanio aneksis Cisjordanion kaj Egiptio aneksis Gazan Sektoron. Tiujare jam eksplodis [[Enlanda Milito dum la Mandato Palestino|la unua milito de araboj kontraŭ israelanoj]]: proksimume 600,000 palestinanoj devis ekziliĝi. En [[1964]] kreiĝis la Organizo por Liberigo de Palestino (OLP). En [[1967]], arabaj landoj atakis Israelon kaj malvenkis. Israelo kaptis Cisjordanion de [[Jordanio]] kaj la Gazan Sektoron de [[Egipto]] en la [[Sestaga milito]]. El 1948 kaj ĉefe el 1967 multobligis la problemo de la [[Palestinaj rifuĝintoj]]. En [[1974]] Unuiĝintaj Nacioj agnoskas la OLP kiel reprezentanto de la palestina popolo. En [[1981]] Israelo invadis Libanon, kiu ĝis tiam akceptis palestinajn rifuĝintojn. En 1987 komencis unua Intifado. Je [[1994]], Israelo parte redonis teron al la [[Palestina Aŭtonomio]] por fari pacon. Sed je [[2000]] la Dua Intifado komencis. La 26-an de januaro [[2006]] [[Hamas]] venkis la baloton sur Palestinaj teritorioj, okupinte 76 el la 132 disponeblaj lokoj kaj formis novan registaron. 77% el la loĝantaro voĉdonis. Israelo esprimis sian maltrankvilon pro la rezultoj de la palestina balotado, dum la antaŭe reganta partio [[Fatah]] (kiu gajnis 43 lokojn) anoncis ke ĝi entute ne partoprenos en la nova registaro. La nova registaro enoficiĝis la 28-an de marto 2006. Tamen plej parto de registaroj de aliaj landoj kaj eĉ multaj arabaj ŝtatoj ne agnoskis kaj la rezulton de la balotadon kaj la registaron de Hamas, ĉar konsideris tiun organizon kiel terorisma organizaĵo, kaj la prezidanto [[Maĥmud Abbas]] daŭre retenis la povon. Post tio la diferencoj inter Hamas kaj Fatah pliiĝis kaj preskaŭ eksplodis enlanda milito per diversaj konfliktoj dum la resto de la jaro 2006; dum ili Hamas plifortigis sin kaj sian povon en la [[Gaza Sektoro]], dum Fatah retenis la povon en Cisjordanio. Fine de la jaro 2008 ekis la [[Konflikto de la Gaza Sektoro (2008-2009)]], per kiu la armeo de [[Israelo]] atakis la Gazan Sektoron. La 29-a de novembro 2012 Palestino estis agnoskata de [[Unuiĝintaj Nacioj]] ne kiel Membro-Ŝtato, sed kiel Observanto-Ŝtato (antaŭe ĝi estis Observanto-Organizo OLP). Poris 138 ŝtatoj, dum 41 sindetenis kaj nur 9 ŝtatoj voĉdonis kontraŭe nome Usono, Kanado, Israelo, Ĉeĥio, Panamo kaj aliaj malgrandaj ŝtatoj satelitoj de Usono.<ref>[http://internacional.elpais.com/internacional/2012/11/29/actualidad/1354211937_218747.html artikolo "La ONU acepta a Palestina"], [[El País]], 29-a de novembro 2012.</ref> [[Dosiero:Alaqsa mosque2.jpg|eta|Pordego Demasko de la [[Malnova Urbo de Jerusalemo|malnova urbo de Jerusalemo]]]] === Palestina konflikto === {{Ĉefartikolo|Israel–Palestina konflikto}} Proponoj por definitive solvi la politikan problemon de Palestino ĝenerale alkalkuleblas al unu el du tipoj: [[dunacia solvo]] (unuŝtata solvo) kaj [[duŝtata solvo]].[[Dosiero:Regne_d%27Israel.jpg|eta|maldekstra|Israelo dum la regado de [[Reĝo Davido]]]] === Antaŭaĵoj === Antaŭ [[1947]], la teritorio de la modernaj landoj Israelo kaj Jordanio sub la nomo "Palestino" estis sub la rego de [[Britio]] kiel parto de la [[brita imperio]] kaj, antaŭ la [[11-a de septembro]] [[1922]], sub [[Turkio]] kiel parto de la [[otomana imperio]]. Inter [[1099]] kaj [[1187]], la [[Krucmilito|krucmilitistoj]] starigis [[Reĝlando de Jerusalemo|Reĝlandon de Jerusalemo]]. === Antikva historio === Antaŭ 2000 jaroj, en la tempo de [[Jesuo Kristo]], la regiono estis parto de la [[Romia Imperio]] kaj konsistis de: * [[Itureo]] * [[lando de Galileo|Galileo]] * [[Samario (geografio)|Samario]] * [[Judeo]] * [[Idumeo]] * [[Pereo]] La romianoj konkeris la regionon en 63 antaŭ nia erao kaj nomis la tutan areon [[Judeo]]. Komence la juda ŝtato pluekzistis kiel [[vasalo|vasala ŝtato]] de Romio kaj formale iĝis romia provinco [[Judeo (romia provinco)|Judeo (latine ''Iudaea'')]] inter la jaro 6 ĝis la fino de la [[Bar-Koĥba-ribelo]] en 135. Tiam la romia provinco eknomiĝis Sirio Palestina, latine ''Syria Palaestina'', kaj pluekzistis ĝis la jaro 390. Antaŭ la romia periodo, la teritorio, kiun la romianoj en 135 eknomis Palestino, estis sendependa ŝtato sub la reĝado de la [[Hasmoneoj]] ([[Makabeoj]]); la lastaj Hasmoneaj reĝoj agis sub la protekto de [[Romio]]. La antaŭhasmonea periodo estas kovrita de legendoj. Ĉiukaze oni diferencigas unuan judan regnon [[Judujo|Judio aŭ Judujo]] de la [[reĝo Davido]] kaj [[Salomono]] ĝis la [[babilona ekzilo]] kaj novan judan regnon [[Judeo]] post la reveno el la babilona ekzilo. === Antaŭekzila periodo === Laŭ la rakontoj de la Biblio, la koncerna teritorio estis unuigita sub unu reĝo en la tempo de Reĝo [[David]], antaŭ 3000 jaroj, kaj poste diseriĝis, fariĝinte du regnoj: * [[Izraelo]] * [[Judio]] Tamen, ĉio sur la tempo de la reĝo [[David]] restas konjekto; lia povo kaj la grandeco de lia regnaro estis ŝajne troigitaj en la Biblio - oni ankoraŭ ne trovis menciojn de Davido en nehebreaj dokumentoj de la periodo, kaj arĥeologiaj trovajĝoj sugestas ke la ekonomio de la lando tiutempe ne sufiĉis por subteni organizaĵojn kiel tiujn priskribitajn en la tradiciaj rakontoj. La rakontoj Bibliaj sur la antaŭa periodo estas eĉ pli dubaj; ili ofte tute malkonkordas kun arĥeologiaj trovaĵoj (vd. ekz. la pasintaĵoj en la libro de [[Joŝuo]]). [[Asirio]] kaj [[Babilonio]] englutis la regnojn de [[Izraelo]] kaj [[Judio]] ĉe la fino de la oka kaj komenco de la sesa jarcentoj, respektive. Post la konkero de [[Babilonio]] fare de la [[persoj]], parto de la ekzilita estra klaso de Judio reiris al Palestino. == Kulturo == Kiel palestinaj verkistoj menciindas interalie [[Izzat Ghazzawi]], [[Kamal Nasser]] kaj [[Ahmad Qatamesh]]. == Bildgalerio == <gallery> Dosiero:Mill (British Mandate for Palestine currency, 1927).jpg Dosiero:Stamp palestine 10 mils.jpg Dosiero:British Mandate Palestinian passport.jpg Dosiero:1759 map Holy Land and 12 Tribes.jpg|<!-- 1759 mapo de "[[Sankta Lando|_Terra_ _Sancta_]] _sive_ _Palæstina_" --> Dosiero:Palestine stamp.jpg|<!-- (Stampi, Poŝtmarko) de Palestino sub la Brita Mandato --> </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * [[Jorge Camacho]], ''Palestino strangolata''. Kun antaŭparolo de [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]]. Kov­rilo de Pedro de Arce Trujillo. [[Monda Asembleo Socia|MAS]], 2016, 72 p., ISBN 978-2-36960-049-7 * Waleed Saleh, "La vero, la plej malbona malamiko de Israelo", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 13-14. * Víctor López, "Israelo, ok jardekoj de malobeo kontraŭ la internacia juro", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 15-16. * CoReP, "La Trump-Plano: usona imperiismo helpas la cionistojn dispremi la palestinanojn", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 17-18. == Vidu ankaŭ == * [[Dunacia solvo]] * [[Duŝtata solvo]] * [[Palestinaj politikaj organizoj]] * [[Enlanda Milito dum la Mandato Palestino]] {{projektoj|Commons=Category:Palestine|wikinews=Kategorio:Palestino|q=Palestino|ReVo=palestin}} * [[Mandata Palestino|Brit-mandata Palestino]] * [[Palestinaj rifuĝintoj]] * [[Filistro]] * [[Ŝtato Palestino]] == Ekstera ligilo == (eo) {{ueavikio|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}} {{Ligo de Arabaj Ŝtatoj}} {{Ŝtatoj en Azio}} {{Unua}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Israelo]] [[Kategorio:Palestino| ]] h9sj61slkx6f4amo7iuq5ou814dmfq4 Palestina aŭtonomio 0 3352 9405953 9385897 2026-06-18T05:20:38Z Sj1mor 12103 9405953 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=PS |zomo=12 }} La '''Palestina Aŭtonomio''' aŭ '''Palestina Aŭtoritato''' aŭ '''Palestina Nacia Aŭtoritato''' ({{lang-ar|السلطة الوطنية الفلسطينية‎|t=as-Sulṭa al-Waṭanīya al-Filasṭīnīya}}) estas araba ŝtato en [[Cisjordanio]] kaj la [[Gaza Sektoro]]. Ĝi ne havas la plenan aŭtoritaton de ŝtato, kaj luktas kontraŭ [[Israelo]] en submilito por la teritorio de la Gaza Sektoro, Cisjordanio kaj orienta Jerusalemo, tero, kiun Israelo kaptis de [[Egiptio]] kaj [[Jordanio]] en la [[Sestaga milito]] de [[1967]]. La Aŭtonomio naskiĝis en [[1994]]. [[Dosiero:Zones_A_and_B_in_the_occupied_palestinian_territories.svg|alternative=Administra divido de Cisjordanio laŭ interkonsento "Oslo 2"|eta|321x321ra|Administra divido de Cisjordanio laŭ interkonsento "Oslo 2"]] == Datumoj == * '''[[Surfaca areo]]:''' 6 242 km² * '''[[regiono (politiko)|Regionoj]]:''' [[Cisjordanio]], [[Gaza Sektoro]], [[Orienta Jerusalemo]] * '''Politika registaro:''' [[Palestina Aŭtonomec-Aŭtoritato]] * '''Politika sistemo:''' * '''[[Ŝtatestro]]:''' [[Maĥmud Abbas]] * '''[[Urbo]]j: ''' Orienta [[Jerusalemo]], [[Jeriko]], [[Gaza]], [[Qabatiya]]. * '''[[Loĝantaro]]:''' 3.512 mil (2003), plejparte araboj. * '''[[Oficiala lingvo]]:''' [[Araba lingvo|araba]], [[palestina araba dialekto]] * '''Kredantoj:''' [[Islamo|islamanoj]], [[Kristanismo|kristanoj]]. * '''[[Eksporto]]:''' * '''[[Monunuo]]:''' [[nova siklo]] (NIS). == Historio == {{Ĉefartikolo|Israel–Palestina konflikto}} La [[22-a de marto|22-an de marto]] [[2004]] israelaj militistoj mortigis la handikapitan amasteroriston [[Aĥmed Jasin]]. La [[11-a de novembro|11-an de novembro]] [[2004]] mortis la unua ŝtatestro de la Palestina Aŭtonomio, [[Jaser Arafat]]. Li estis anstataŭita de [[Maĥmud Abbas]]. Provizora ŝtatestro estis, laŭ la konstitucio, parlamentestro Rauhi FATTUH, ĝis novelekto je la [[9-a de januaro]] [[2005]]. La 26-an de januaro [[2006]] [[Hamas]] venkis la baloton sur [[Palestino|Palestinaj teritorioj]], okupinte 76 el la 132 disponeblaj lokoj kaj formis novan registaron. 77% el la loĝantaro voĉdonis. Israelo esprimis sian maltrankvilon pro la rezultoj de la palestina balotado, dum la antaŭe reganta partio [[Fatah]] (kiu gajnis 43 lokojn) anoncis ke ĝi entute ne partoprenos en la nova registaro. La nova registaro enoficiĝis la 28-an de marto 2006. Tamen plejparto de registaroj de aliaj landoj kaj eĉ multaj arabaj ŝtatoj ne [[Diplomatia agnosko|agnoskis]] kaj la rezulton de la balotado kaj la registaron de Hamas, ĉar konsideris tiun organizon kiel terorisman organizaĵon, kaj la prezidento [[Maĥmud Abbas]] daŭre retenis la povon. Post tio la diferencoj inter Hamas kaj Fatah pliiĝis kaj preskaŭ eksplodis enlanda milito per diversaj konfliktoj dum la resto de la jaro 2006; dum Hamas plifortigis sin kaj sian povon en la [[Gaza Sektoro]], dum Fatah retenis la povon en Cisjordanio. Fine de la jaro 2008 ekis la [[Konflikto de la Gaza Sektoro (2008-2009)]], per kiu la armeo de [[Israelo]] atakis la sektoron entute. == Internacia agnosko == La 29-a de novembro 2012 Palestino estis [[Diplomatia agnosko|agnoskata]] de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kiel ŝtato. Poris 138 ŝtatoj, dum 41 sindetenis kaj nur 9 ŝtatoj voĉdonis kontraŭe nome [[Usono]], [[Kanado]], [[Israelo]], [[Ĉeĥio]], [[Panamo]] kaj aliaj malgrandaj ŝtatoj satelitoj de Usono. Estis la unua fojo ke Usono estis en tiom izola diplomatia situacio dum la lastaj jardekoj.<ref>[http://internacional.elpais.com/internacional/2012/11/29/actualidad/1354211937_218747.html La ONU acepta a Palestina], [[El País]], 29a novembro 2012.</ref> En [[aŭgusto 2018]] Kolombio [[n:Kolombio agnoskas Palestinon|agnoskis Palestinon]] kiel sendependan ŝtaton <ref>https://eo.wikinews.org/wiki/Kolombio%20agnoskas%20Palestinon</ref>. == Kulturo kaj socio == La [[palestina araba dialekto]] inkludas plurajn formojn de la [[levantenia araba dialekto|levantenia]] dialekto de [[araba lingvo|la araba]], parolataj de la [[palestinanoj]] en [[Palestino]] kaj de la palestina diasporo tutmonde. La [[Palestina Civila Polico]] ( arabe: الشرطة المدنية الفلسطينية‎‎ ) estis kreita sub la Interkonsentoj de Oslo kaj la Konvencio de Kairo de 1994, ĉi tiu korpo de polico estis formita por akcepti la taskojn teni la sekurecon kaj la ordon en la ŝtato Palestino. == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * [[Jorge Camacho]], ''Palestino strangolata''. Kun antaŭparolo de [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]]. Kov­rilo de Pedro de Arce Trujillo. [[Monda Asembleo Socia|MAS]], 2016, 72 p., ISBN 978-2-36960-049-7 * Waleed Saleh, "La vero, la plej malbona malamiko de Israelo", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 13-14. * Víctor López, "Israelo, ok jardekoj de malobeo kontraŭ la internacia juro", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 15-16. * CoReP, "La Trump-Plano: usona imperiismo helpas la cionistojn dispremi la palestinanojn", [[Sennaciulo]], 1444-1446, oktobro-decembro 2025, pp. 17-18. == Vidu ankaŭ == * [[Araba-israela konflikto]] * [[Palestina Leĝdona Konsilio]] * [[Ŝtato Palestino]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}}(eo) [https://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2010/alternativa-novajretejo-nun-ankau-en-esperanto/ Alternativa novaĵretejo nun ankaŭ en Esperanto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240421152650/https://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2010/alternativa-novajretejo-nun-ankau-en-esperanto/ |date=2024-04-21 }} (finaj komentoj de legantoj){{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Palestino]] [[Kategorio:Israelo]] [[Kategorio:Organizaĵo por Liberigo de Palestino]] [[Kategorio:Aŭtonomaj regionoj]] 0tbu7t931zh69z5mcfd4u665uzh55sx Romo 0 3681 9406088 9384735 2026-06-18T08:10:34Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9406088 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Romo | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-it|Roma}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Roma | moto = [[SPQR]] | kromnomo = Eterna urbo <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = RomaMontage1..jpg | dosiero2 = Rome Montage 2017.png | dosiero3 = Collage Rome.jpg | dosiero4 = Collage Roma.jpg | dosiero5 = Romacollage.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Rome.svg | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Italio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = [[Itala duoninsulo|Apenino]] | ŝtato_tipo = Duoninsulo | regiono = Latio | distrikto = | municipo = Provinco de Romo | municipo_tipo = Provinco | histregiono_faldo = | histregiono = Romio | histregiono1 = Itala reĝlando | histregiono2 = | histregiono3 = | urbo = | urbo_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Vatikanurbo | parenco_tipo = Situas en Romo | parto_tipo = Sep montetoj | parto = Aventino | parto1 = [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]] | parto2 = Kaelio | parto3 = Palatino | parto4 = Viminalo | parto5 = [[Kvirinalo (Romo)|Kvirinalo]] | parto6 = Eskvilino | parto_faldo = 1 | rivero = Tibero | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = 1 | memorindaĵo_tipo = Kelkaj memorindaĵoj | memorindaĵo = Koloseo | memorindaĵo1 = Roma Forumo | memorindaĵo2 = Banejoj de Karakalo | memorindaĵo3 = Kastelo de Sankta Anĝelo | memorindaĵo4 = Fontano di Trevi | memorindaĵo5 = Panteono de Romo | memorindaĵo6 = [[Baziliko de Sankta Petro de Romo|Baziliko de Sankta Petro]] | memorindaĵo7 = [[Imperiestraj Forumoj (Romo)|Imperiestraj Forumoj]] | ŝoseo = | montaro = | montaro1 = <!-- *** Situo *** --> | situo = Romo | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 20 | lat_d = 41 | lat_m = 54 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 12 | long_m = 30 | long_s = 00 | long_EW = E | plej_alta_leviĝo = 64 | plej_alta_situo = Eskvilino | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 1285.31 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2731996 | loĝantaro_dato = 2009 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = [[21-a de aprilo]] [[-753|753 a.K.]] | establita_tipo = Fondo | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}<br> <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 00121 – 00199 | areo_kodo = 06 | areo_kodo_tipo = | kodo = 058091 | kodo_tipo = [[ISTAT]] | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura | unesko_tipo = kultura heredaĵo | unesko_jaro = 1980 | unesko_numero = 91 | unesko_regiono = 4 | unesko_kriterioj = i, ii, iii, iv, vi <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[Sankta Petro]],<br />[[Sankta Paŭlo]] | libera_tipo = Patronoj | libera1 = 29-a de junio | libera1_tipo = Festa tago | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Eŭropo | mapo_lokumilo = Eŭropo | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo de Romo enkadre de Italio | mapo1_lokumilo = Italio | mapo2 = Map_of_comune_of_Rome_(metropolitan_city_of_Capital_Rome,_region_Lazio,_Italy).svg | mapo2_fono = | mapo2_priskribo = La teritorio de la distriktokomunumo (''Roma Capitale'', ruĝe) ene de la Metropolitena Urbo de Romo (''Città Metropolitana di Roma'', flave). La blanka punkto en la centro estas Vatikanurbo. | mapo2_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.comune.roma.it www.comune.roma.it] | commons = Rome <!-- *** Notoj *** --> | notoj = Demonimo : Romani<br />{{mapligilo urbo|zomo=9}} }} '''Romo''' ({{Lang-it|Roma}}) estas la ĉefurbo de [[Italio]] kaj antikvece de [[Romio]]. Ene de Romo situas la ŝtateto [[Vatikano]], kie loĝas la [[papo]] kaj kie lokiĝas la centra administrejo de la Roma [[Katolika Eklezio]]. La mitaj fondintoj de la urbo estas la ĝemeloj [[Romulo kaj Remo]]. Romo estas la "Eterna Urbo" kaj ankaŭ la "urbo de sep montetoj". Ĝi estas la plej granda urbo en Italio. [[SPQR]] = ''Senatus Populusque Romanus'' = '''Senato Kaj Popolo Roma''' estas la devizo de la urbo. La nuna italia ĉefurbo Romo situas en la [[Regionoj kaj provincoj de Italio|regiono]] [[Latio]] kaj en la [[provinco Romo]], kiu ekde 2015 havas novan nomon [[metropola urbo Romo]]. Komence de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta [[{{#invoke:Wikidata|claim|P417}}]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. De 150 a.K. ĝis ĉirkaŭ 400 p.K., Romo estis la plej potenca regno de la baseno de [[Mediteraneo]], konkerinte grandan, ĉirkaŭmaran imperion, nome la [[romia imperio]]. De 500 p.K. ĝis 1500, Romo estis la [[metropolo]] de la nomita [[Okcidento]]: ĝiaj [[latina lingvo]], [[latina skribo]], juro, religio nome [[katolikismo]], [[julia kalendaro]], [[romia mezuro]], ktp, fariĝis la normo en Okcidento dum tiu tempo. Post 1500, Okcidento fariĝis [[naciismo|naciisma]] kaj naciaj normoj emis renversi la antikvajn normojn de Romo. == Etimologio == La etimologio de la vorto ''Roma'' ne estas klara, kaj ekde la antikvo ekzistas pri ĝi la plej diversaj teorioj. Neprobabla ŝajnas la deveno de la greka ''Ρώμη'' (Romē), kiu signifas ''kuraĝo, braveco''. Pliverŝajne estas rilato al la radiko ''*rum-'', ''[[mamo]]'', kun eventuala indiko al la lupino, kiu mamnutrintus la ĝemelojn. Eblas ankaŭ, ke la nomo ''Roma'' devenas de [[etruskoj|etruska]] familio, la Rumina. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Romo}} === Fondo, Reĝeco kaj Respubliko === {{Ĉefartikolo|Fondo de Romo}} [[Dosiero:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|eta|maldekstra|La lupino kun [[Romulo kaj Remo]].]] Laŭ la roma mitologio Romo fondiĝis la [[21-an de aprilo]] [[753 a.K.]] fare de [[Romulo kaj Remo|Romulo]]. Romulo poste mortigis sian ĝemelan fraton [[Romulo kaj Remo|Remo]], kiam tiu mokis la de Romulo starigitan urbomuron. La ĝemeloj estis laŭlegende la gefiloj de la dio [[Marso (dio)|Marso]] kaj de la [[vestalo]] Rhea Silvia. Ili estus mamnutritaj de lupino, kaj poste trovitaj de la ŝafisto Faustulus ĉe la Velabrum sub la [[Palatino]] kaj edukitaj de li. La tradicia fondiĝdato de Romo estas la komenco de la temposkalo de la [[romia kalendaro]], [[latine]] ''ab urbe condita'', mallongigite ''a.u.c.'', esperante "depost la fondiĝo de la urbo (Romo)". Elfosadoj sur la Palatino montris setlejajn restaĵojn el la epoko de [[1000 a.K.]], verŝajne iuj latinaj kaj sabinaj vilaĝoj estis ĉirkaŭ [[800 a.K.]] unuigitaj al urbo, eble fare de [[etruskoj]]. [[Dosiero:Die sieben Hügel Roms.png|eta|maldekstra|La [[sep montetoj de Romo]].]] La kuniĝo de unuopaj setlejoj al urbo laŭ historiistoj eble okazis ĉirkaŭ la legenda fondiĝdato. La proverbaj sep montetoj de Romo estas: * [[Aventino]], 47 m * [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]], 50 m * [[Kaelio]], 50 m * [[Palatino]], 51 m * [[Viminalo]], 60 m * [[Kvirinalo (Romo)|Kvirinalo]], 61 m * [[Eskvilino]], 64 m Nuntempe la urbo entenas ankaŭ la montetojn [[Gianicolo]], [[Vatikana monteto|Vaticano]] kaj [[Pincio]]. Komence de sia historio Romo estis reĝlando. La unua de la legendaj posteuloj de Romulo nomiĝis [[Numa Pompilius]] laŭ [[Tito Livio]]. Post forpelo de la lasta etruska reĝo [[Tarquinius Superbus]] – laŭdire en la jaro [[509 a.K.]] – Romo iĝis respubliko – kvankam tio verŝajne okazis nur ĉirkaŭ [[475 a.K.]]. Post tio estiĝis internaj bataloj inter la senrajtaj kvankam liberaj [[plebo|plebanoj]] kaj la nobelaj [[patricio]]j. Romo grandiĝis kaj kuniĝis kun ĉirkaŭaj teritorioj. Kvankam Romo apenaŭ povis kontraŭstari invadon de la [[keltoj]] en [[390 a.K.]] la urbo daŭre pligrandiĝis. Kiel protekto kontraŭ aliaj atakoj estis starigita la [[serviana muro]]. En [[312 a.K.]] estis konstruita la unua [[akvedukto]] kaj la [[Via Appia]]. Ankaŭ la sukcesaj [[Punikaj Militoj]] ([[-264|264]]–[[146 a.K.]]) kontraŭ la nordafrika [[Kartago]] grandigis la influon de Romio en la tuta okcidenta [[Mediteraneo]]. Post kiam estis murditaj la gefratoj [[Tiberius Sempronius Gracchus|Tiberius]] kaj [[Gaius Sempronius Gracchus]], kiuj provis kiel popoltribunoj starigi grundreformojn, estiĝis epoko de nestabileco, kiu kulminis per la romiaj civitanaj militoj. La [[Interaliancana milito romia]] (latine: ''Bellum Marsicum'') inter 90-88 a.K. gravis ĉar post ĝi la nacioj de [[Italujo]] kunfandiĝis en la [[Latianoj]]. En 91 tribuno M. Livius Drusus renovigis la ideon de [[Gaius Sempronius Gracchus]] koncesii al ĉiuj [[italoj|italaj]] aliancanoj la ŝtatanecon romian. Post kiam la [[Romia senato]] malakceptis tiun peton kaj Drusus estis murdita, multaj italaj komunumoj ribelis. Estinte trompitaj jam plurfoje ili intencis formi novan federacian ŝtaton. En la ĉefurbo [[Corfinio|Korfinio]] - kiu nomiĝis tiam ''Italica'' - kunsidadis konsilantaro de 500 viroj el ĉiuj ribelantaj komunumoj. La milito eksplodis en 91 en [[Ascoli Satriano|Asculum]] kaj estis ĝis 90 malavantaĝa por la Romianoj. Kondiĉo por romia civitaneco estis ke oni registriĝus en 60 tagoj ĉe la pretoro. Sekve la milito finitis en 89 ĉefe de [[Gnaeus Pompeius Strabo]] (patro de [[Pompeo]]) kaj de [[Lucio Kornelio Sulao]]. Sed la [[Samnitoj]] venkitis nur en la jaro 82-a ĉe batalo antaŭ la pordegoj de Romo. [[Julio Cezaro]] faris kelkajn reformojn kiel roma diktatoro, sed estis murdita en la jaro [[44 a.K.]]. Tiam la konstruaĵdenseco de la [[Roma Forumo]] estis jam tiel granda, ke necesis pligrandigi la areon. Tial Cezaro komencis la konstruon de la [[Julia Forumo]]. === Imperio === [[Dosiero:RomaBasilicaMassenzioDaPalatino.JPG|eta|maldekstra|Baziliko de Maksencio.]] En la [[1-a jarcento a.K.]] Romo estis jam urbo kun miliono da loĝantoj kaj samtempe la geografia kaj la politika centro de la [[Romia Imperio]]. Ĝi havis funkciantan freŝakvan kaj akvoforportan sistemon, stratoreton kaj funkciantajn popolprotektajn grupojn (''Vigiles''), kiu similis al fajrobrigadistoj kun policaj rajtoj. Malgraŭ tio la konstruado de Romo, kiun antaŭenigis ĉefe la posteulo de Cezaro, [[Aŭgusto Cezaro]], estis portempe bremsita de la [[granda incendio de Romo]] sub [[Nero]] en la jaro [[64]]. Sub la rego de la [[flavioj|flavia dinastio]] ([[69]]–[[96]]) komenciĝis vastaj konstrulaboroj. Iuj el tiuj konstruaĵoj, kiel la [[Koloseo]] kaj parto de la [[Imperiestraj Forumoj (Romo)|Imperiestraj Forumoj]] estas nuntempe inter la plej famaj monumentoj de Romo. Tiun epokon oni konsideras ofte kiel la kulminon de la romia imperio. Grandaj [[termoj]] kiel tiuj de [[Karakalo]] kaj [[Diokleciano]], kiuj entenis eĉ [[biblioteko]]jn, iĝis ĉiutaga parto de la roma vivo. La imperiestroj konstruis pli kaj pli grandajn konstruaĵojn kiel la baziliko de Maksentio. Krome estis starigita en la [[3-a jarcento]] la [[Aŭrelia Murego]], ĉar la urbo jam kreskas trans la servianan muron. === Malfrua antikvo kaj deklino === [[Dosiero:Roma Plan.jpg|eta|maldekstra|Romo en antikveco.]] Komence de la malfrua antikvo Romo verŝajne atingis sian plej grandan nombron de loĝantoj. Plej ofte oni taksas la loĝantojn je ĉirkaŭ 1,5 milionoj.<ref>La taksoj varias inter 450.000 kaj tri milionoj kaj duono.</ref> Sed la urbo baldaŭ perdis sian politikan signifon, ĉar la imperiestroj preferis aliajn loĝlokojn, interalie [[Konstantinopolo]], [[Milano]], [[Treviro]], [[Tesaloniko]] aŭ [[Split]]. En la [[5-a jarcento|5-a]] kaj [[6-a jarcento]]j okazis katastrofoj, kiuj signis la finon de la antikva beleco de la urbo. Eĉ la aŭreliana muro konstruita en la [[3-a jarcento]] ne malhelpis, ke dum la popolmigradoj Romo [[Rabado de Romo (410)|estis elrabita]] de la okcidentaj [[Gotoj]] en [[410]] kaj de la [[Vandaloj]] en [[455]]. Post la oficiala neniigo de la [[Okcident-Romia Imperio]] en la jaro [[476]] la urbo dum preskaŭ 80 jaroj apartenis al la [[Regno de Ostrogotoj]]; daŭre funkciis konataj urboj instalaĵoj kiel la [[termoj]] de [[Diokleciano]]. Malgraŭ malaltiĝantaj nombroj de loĝantoj daŭre ekzistis la antikva vivmaniero. Prokopios menciis, ke la urbaj monumentoj estis prizorgataj dum la regno de la orientaj [[Gotoj]]. Ĉirkaŭ la jaro [[530]] vivis ankoraŭ ĉirkaŭ 100.000 homoj en Romo. La civiliza katastrofo okazis nur per la gota milito, kiam la [[bizanca Imperio|orientromia imperio]] milite rekonkeris la urbon de la Regno de Ostrogotoj. La militagadoj detruis preskaŭ ĉiujn romajn [[akvedukto]]jn ĝis [[537]]. La urbo apenaŭ eskapis kompletan detruiĝon. Ekde [[554]] Romo ja oficiale denove apartenis al la [[bizanca Imperio|orientromia imperio]], estis tamen ordigita en tiu epoko pli kaj pli de la papeco. La lasta malfruantikva monumento de la urbo estas la kolono de Fokas starigita en [[608]]. Inter la [[8-a jarcento|8-a]] kaj [[11-a jarcento]] sekvis aliaj sieĝoj, atakoj kaj priraboj fare de [[Langobardoj]], [[Saracenoj]] kaj [[Normandoj]], tiel ke portempe la priloĝata urboareo eĉ ne transiris la riverbordojn de la [[Tibero]]. === Mezepoko === [[Dosiero:Sacre de Charlemagne.jpg|eta|La kronigo de [[Karolo la Granda]] en la [[Baziliko de Sankta Petro]] de Romo la 25an de decembro de la jaro 800. Miniaturo de la ''Grandaj Kronikoj de Francio'', de [[Jean Fouquet]] (15-a jarcento).]] Je la [[Falo de la Okcidenta Romia Imperio|fino de la Okcidenta Romia Imperio]], en Romo okazis periodo markita de la [[Barbaroj|alveno de ĝermanaj milit-elitoj]] en tuta Italio kaj ĉefe de la plifirmigo de la [[katolika eklezio|eklezio]] en la povo (kun la [[papo]] kiel ĉefa estro), kiu anstataŭis la Imperion kaj faligis ''la ponton kiu estus unuiginta la Antikvecon kun la nova mondo''.<ref>[[Ferdinand Gregorovius]], citita de {{Harvsp|Rendina|2007|p=257}}.</ref> La malmultaj luktoj kaj en Romo kaj en Eŭropo malhelpis la starigon de konstanta politika strukturo en Romo, kiu tial trairis tiuepoke diversajn regosistemojn: Ĝi estis regata unue de [[gotoj]] kaj poste de [[Bizanca imperio|bizancanoj]].<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=257-304}}.</ref> En tiu periodo oni kreis [[duklando|romian duklandon]], kies limoj koincidis pli malpli kun urbo kaj la ĉirkaŭa teritorio.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|p=297}}.</ref> En la jaro 756, definitive malaperis la reĝo [[Lombardoj|langobardo]] [[Astolfo]]. [[Pipino la pli juna]], reĝo de la [[Frankoj|frankoj]], cedis liajn konkeritajn terojn al la papo [[Stefano la 2-a]], per kio naskiĝis la ''Patrimonium Sancti Petri'' (Heredo de Sankta Petro), nome la [[Papa Ŝtato|Papaj Ŝtatoj]], kies ĉefurbo iĝis Romo.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=304-325}}.</ref> La nokton de Kristnasko de la jaro 800, la papo [[Leono la 3-a]] kronis kiel imperiestron la fran-ĝermanan reĝon [[Karolo la Granda|Karolon la Grandan]] en la [[Antikva baziliko Sankta Petro]], kaj tiel konstituiĝis la [[Karolida Imperio]]: Romo ne estis ĝia ĉefurbo (fakte en [[Aachen|Akeno]]), sed Romo funkciis kiel religia centro de la nova [[Teokratio|teokratia ŝtato]].<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|p=326}}.</ref> [[Dosiero:17 Estancia del Incendio del Borgo (Incendio del Borgo).jpg|eta|maldekstre|''[[Incendio ĉe Borgo]]'', nome fresko de [[Rafaelo Sanzio|Rafaelo]] montranta la papon [[Leono la 4-a|Leonon la 4-an]].]] Ĉirkaŭ la duono de la 9-a jarcento, la papo [[Leono la 4-a]], post islama invadatako de 846, ordonis la fortikigon de la tiel nomita ''[[Leona muro|Civitas Leonina]]'' (Leona Urbo, kiu koincidis pli malpli kun la aktuala [[Vatikanurbo]]), konfirmante la politikan povon alprenita de la papoj, kiuj estis protektitaj de la nobelaj familioj.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|p=335}}.</ref> Ankaŭ tiuj familioj fortikigis siajn domegojn ĝis igi ilin aŭtentaj kasteloj: temas pri la periodo inter la jaroj 1100 kaj 1200, periodo en kiu Romo plifotigis siajn rilatojn kun la najbaraj komunumoj.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=404-418}}.</ref> Meze de la 12-a jarcento la romiaj civitanoj starigis la Konsulan Municipon (kun sidejo sur la montopinto Campidoglio), rivalo kaj de la papa aŭtoritateco kaj de la aŭtonomeco de la nobeloj; en tiu periodo Romo havigis al si novajn kaj efikajn defendosistemojn.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=419-449}}.</ref> Krome la Mezepoko karakteriziĝis per la luktoj inter la nobelaj familioj ligitaj al la papoj kaj tiuj ligitaj al la formortinta imperio, kio bremsis la disvolvigon de la centra areo de la urbo ĝis la 16-a jarcento. Romo, politika centro de la mondo pere de la povo de la papoj, konfirmiĝis kiel papa urbo kiam [[Bonifaco la 8-a]], en 1300, proklamis la unuan [[Jubileo]]n (evento kiu altiris en la urbon ĉirkaŭ du milionojn de [[pilgrimanto]]j kiuj venis laŭ iuj el la [[romiaj vojoj]]); la sama papo tri jarojn poste fondis la [[Universitato 'Sapienza' de Romo|Universitaton 'Sapienza']].<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=449-450}}.</ref> Sed kiam en 1309 la papo [[Klemento la 5-a]] retiriĝis al [[Avinjono]], Romo estis regata de la nobelaj familioj en kontinua luktado inter ili: la urbo suferis krizon kaj en la 15-a jarcento ĝi registris apenaŭ 20 000 loĝantojn.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=453-465}}.</ref> La radikala transformado de la mezepoka Romo estis komencita de la papo [[Nikolao la 5-a]], kiu decidis realigi ''ex&nbsp;novo'' (elnule) la reformon de la nova centro de Romo, nome ankaŭ la centro de la kristanaro, diferenca de la pagana centro de la antikva Romo. Li forlasis [[Laterano]]n kaj planis la ideon de la konstruado de la nova [[baziliko de Sankta Petro]]:<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=491-493}}.</ref> ekde tiam, dum preskaŭ kvar jarcentoj, Romo estis sub la kompleta dominado de la papoj.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|p=486}}.</ref> === Moderna epoko === [[Dosiero:View of the Tiber Looking Towards the Castel Sant'Angelo, with Saint Peter's in the Distance (adj).jpg|eta|''Sankta Petro kaj [[Castel Sant'Angelo]]'' (18-a jarcento), de [[Giuseppe Zocchi]].]] Post la [[protestantismo|lutera reformacio]] (1517) kaj la [[Disrabado de Romo (1527)|Disrabado de Romo]] fare de trupoj de [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karolo la 5-a]] (1527), okazis la [[Koncilio de Trento]], kulminita en 1563, kiu konfirmis Romon kiel ĉefurbo de la Papa Ŝtato, kvankam ekde tiu momento la figuro de la papo suferis malpliigon de siaj influoj super la eŭropa politiko.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=527-536}}.</ref> La periodo post la Koncilio de Trento estis karakterizita per tuta renovigo de la urbo: la nobeloj kaj la povegaj familioj kiuj monopolis la kardinalajn postenojn abandonis siajn palacojn en la centro por konstrui novajn domegojn sur la montetoj; sed la vera verkanto de la grandaj vorkoj de arkitektura, kultura kaj ekonomia modernigo de la ĉefurbo Romo, estis la papo [[Siksto la 5-a]], papo nur dum kvin jaroj (1585-1590).<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=537-568}}.</ref> En 1626 estis inaŭgurita la nova [[baziliko de Sankta Petro]], simbolo de la papa dominado. [[Dosiero:Giacomo van Lint (attr) Piazza del popolo Roma.jpg|eta|maldekstre|[[Piazza del Popolo]] en la 18-a jarcento.]] Tiu papa dominado estis interrompita nur unu jarcenton kaj duonon poste, kiam la 15an de februaro 1798 estis proklamita la Roma Respubliko (kiel unu el la satelitaj ŝtatoj de la Franca Respubliko) kaj estis elpostenigita la papo [[Pio la 6-a]].<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|p=651}}.</ref> La nova regosistemo daŭris nur unu jaron, ĉefe pro ĝenerala malkontento de la pastraro kaj ne entuziasma akcepto fare de la romianoj, sed je la enpovigo de [[Napoleono Bonaparte]], Romo estis okupaciita de la 2a de februaro 1808 kaj ĝi ekformis parton de la [[Unua Franca Imperio]] en 1809. Napoleono mem komisiis al la artisto [[Antonio Canova]] modernigon de la antikva imperia ĉefurbo: sub la ordonoj de la franca imperiestro, krome, komenciĝis la arkeologiaj elfosaĵoj (precize en la [[Roma Forumo]]) gviditaj de la franca [[Antoine Chrysostome Quatremère de Quincy]].<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=654-677}}.</ref> La napoleona epoko finiĝis per serio de definitivaj bataloj, inter kiuj la [[batalo de Leipzig]] (1813) kaj la [[batalo de Waterloo]] (1815): Romo estis konkerita la 19an de januaro 1814 fare de la bofrato de la imperiestro nome [[Joaĥimo Murat|Murat]], kiu estis apartiĝinta el Napoleono kaj estis aliancaniĝinta kun Aŭstrio, kaj retiriĝis la lastaj francaj trupoj for de la [[Kastelo de Sankta Anĝelo]] la 10an de marto. La 23an de januaro Napoleono liberigis la papon [[Pio la 7-a]], ĝis tiam enfermita en prizono fare de la francoj: la papo revenis al Romo la 24an de majo, starigis denove en la ĉefurbon la papan dominadon kaj redonis aŭtonoman regadon al la urba ŝtato.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=677-678}}.</ref> === Nuntempa epoko === [[File:Roma municipi locator map with numbers.svg|maldekstre|eta|Kvartaloj en Romo|alt=Kvartaloj en Romo]] [[dosiero:Location map Italy Rome.png|maldekstre|eta|urba mapo]] Post la [[Viena kongreso]] kaj la reveno de Pio la 7-a al Romo, la ĉefurbo trairis tumultan periodon kiu finiĝis per la konkero de la urbo kaj la fino de la politika povo de la papoj. En 1849 oni starigis la Duan Romian Respublikon, regatan de [[Carlo Armellini]], [[Giuseppe Mazzini]] kaj [[Aurelio Saffi]]; tiu daŭris iom malpli ol kvin monatoj, pro la invado de la [[Franca Terarmeo|Franca Armeo]] de [[Napoleono la 3-a]] komandita de la generalo [[Nicolas Charles Oudinot|Oudinot]].<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=679-742}}.</ref> En 1861, post la [[Unuiĝo de Italio]] estrita de [[Camillo Benso di Cavour|Cavour]], komenciĝis la premoj de la reĝo [[Viktoro Emanuelo la 2-a (Italio)|Viktoro Emanuelo la 2-a]] kontraŭ la papo [[Pio la 9-a]], kiu estis invitita ripete forlasi la politikan povon.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=743-756}}.</ref> Malsukcesis la klopodoj fare de nombraj patriotoj por aneksi Romon al la Regno Italio, kaj la situacio restis sama dum la regado de [[Napoleono la 3-a]], franca imperiestro kiu opoziciis al la malapero de la Papa Ŝtato. Tamen, kiam falis la [[Dua Franca Imperio|Dua Imperio]] en 1870, Italio ne havis baron kaj povis aligi la teritoriojn de la eklezio al la itala ŝtato. La 20an de septembro, la "bersaglieri", estritaj de la generalo [[Raffaele Cadorna]], malfermis enirtruon en la muregoj aŭreliaj, proksime al [[Porta Pia]], kaj [[Konkero de Romo|eniris en Romo]]: Pio la 9-a estis devigita retiriĝi; oni donis al li nur la konstruaĵojn de la [[Palaco Vatikano]], la [[Palaco de Laterano|Laterano]] kaj la [[Castel Gandolfo|papa palaco]] de [[Castel Gandolfo]]. La cetero de Romo tiukadre estis aligita al la [[Itala Reĝlando]], kies ĉefurbo ĝi iĝis.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=756-766}}.</ref> [[Dosiero:Naples Fascist rally on 24 October 1922 (2).jpg|eta|[[Marŝo al Romo|Marŝo de faŝistoj al Romo]] en 1922.]] Post la nomita "giolittia epoko", kiu estis grava trajto de la unuaj jaroj de la 20-a jarcento (en kiu alterniĝis la registaroj de [[Giovanni Giolitti]]), kaj de la [[Unua Mondmilito]], finigita en Romo kaj en Italio per la «mutilita venko» denoncita de [[Gabriele D'Annunzio]],<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=822-853}}.</ref> la urbo troviĝis en misorda situacio kaj politika necerteco kio, en 1922, favoris la ascendon al la povo fare de la faŝisma [[Benito Mussolini]] (28an de oktobro, pere de la [[puĉo]] konata kiel la [[Marŝo al Romo]]).<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|p=854}}.</ref> Dum la faŝisma jardudeko, Romo estis la celo de drasta urba revolucio desegnita kaj plenumita fare de Mussolini mem: la ''duce'' [DUĉe] en itala, ordonis la detruadon de kelkaj areoj, nombraj mezepokaj konstruaĵoj kaj de la 16-a jarcento, kaj dekretis la malfermon de grandaj avenuoj, kiel la Via dei Fori Imperiali (apud la roma Koliseo), la Viale Regina Margherita kaj la Via della Conciliazione, kiu kunigas Romon kun la [[Vatikanurbo]], sendependa ŝtato starigita la 11an de februaro 1929 per la subskribado de la [[Lateranaj Traktatoj]].<ref name=muss/> Naskiĝis ankaŭ novaj kvartaloj kaj novaj etosoj, kiel la kvartalo [[Esposizione Universale Roma|EUR]] (konstruita por esti hejmo de la Universala Ekspozicio de Romo de 1942, sed neniam inaŭgurita pro la malfacilaĵoj de la [[Dua Mondmilito]]), la ĝardenurbo Aniene, la [[Universitato 'Sapienza' de Romo|universitata urbo "Sapienza"]], la sporta komplekso ''Foro Italico'' tiam inaŭgurita kiel Forumo Mussolini kaj [[Cinecittà]], ampleksa areo dediĉita al la kinarta produktado.<ref name=muss>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=854-888}}.</ref> [[Dosiero:TD al Colosseo 1944.jpg|eta|maldekstre|Usonaj tankoj apud la [[Koliseo]] de Romo la 5an de junio 1944, tago de la liberigo de la urbo el la faŝisma kontrolo dum la [[Dua Mondmilito]].]] En 1940 Italio eniris en la [[Dua Mondmilito]]; Romo, scenejo de atakoj kaj masakroj kiel tiu okazinta en la vía Rasella kaj tiu de la [[Masakro de la Ardeaj Kavernoj|Ardeaj Kavernoj]], post esti deklarita de la germanaj okupaciantoj kiel [[Malferma urbo|malferma urbo]], estis konkerita/liberigita de la [[Aliancanoj]] la 4an de junio 1944.<ref>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=890-910}}.</ref> Je la fino de la milito, post la [[referendumo]] de la 2a kaj 3a de junio [[1946]], Roma iĝis denove la ĉefurbo de la [[Itala Respubliko]]. En la 1950-aj kaj [[1960-aj jaroj]] la ĉefurbo disvolviĝis kaj urboplane kaj demografie kaj, ekde la [[Jubileo]] de 1950, ĝi iĝis unu de la plej dezirataj turismaj celoj kaj iom post iom transformiĝis en la tutmonda centro de la distrado kaj de la kinarto, pere de nombraj filmoj de famaj kinreĝisoroj, ĉefe la ''[[La Dolce Vita]]'' kaj ''[[Roma (filmo, 1972)|Roma]]'' de [[Federico Fellini]], ''[[Roma, città aperta]]'' de [[Roberto Rossellini]], ''[[Roman Holiday]]'' de [[Billy Wilder]], inter multaj aliaj.<ref name=boom>{{Harvsp|Rendina|2007|pp=911-938}}.</ref> En tiu periodo la urbo etendiĝis vertiĝe: oni disvolvis novajn kvartalojn kaj la periferiaj zonoj, ĝis nun en la kamparo kiu ĉirkaŭis Romon, estis urbigitaj. Oni konstruis la trajnstacion "{{stacidomo|Roma Termini}}" kaj oni konstruis novajn infrastrukturojn, kiel la unua sektoro de la [[Metroo de Romo|metroo]] kaj la Ringan Aŭtoŝoseon A90 same kiel la sportajn kompleksojn por la [[Somera Olimpiko 1960|Somera Olimpiko]] por kiuj Romo estis gastiganto en 1960. La 25an de marto 1957, krome, oni subskribis en Romo la [[Traktatoj de Romo|du traktatojn]] kiuj konsistigis la komencon de la [[Eŭropa Ekonomia Komunumo]] (nome [[Traktato pri la fondo de la Eŭropa Komunumo]]) kaj del [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio|Eŭratomo]]; ekde 1962 ĝis 1965 oni okazigis en la baziliko de Sankta Petro la [[Dua Vatikana Koncilio|Duan Vatikanan Koncilion]].<ref name=boom/> Nuntempe, Romo, la plej loĝata kaj granda urbo de Italio, estas la centro de la itala politika vivo kaj de la katolika religio; kiel ŝtata ĉefurbo, ĝi ĝuas specialajn administraciajn povojn, iĝante el simpla municipo al metropola urbo.<ref>Komunuma statuto, ĉapitro I, art. 3.</ref> Preskaŭ ĉiuj naciaj sociaj organizaĵoj kaj ankaŭ lobiaj oficejoj de iuj interesogrupoj troviĝas en la urbo. El multaj grandaj kaj malgrandaj centraj oficejoj de asocioj estas interalie ankaŭ la porjunulara organizo ''[[Associazione Italiana Genitori]]''. Pri la Esperanto-movado vidu sube. == Monumentoj kaj vidindaĵoj == === Antikvaj === * la [[koloseo]] * la [[Roma Forumo|forumo]] * [[Banejoj de Karakalo]] * la [[akvedukto]]j. Entute 11 akveduktoj transportis akvon al Romo. La plej longa estas la akvedukto [[Aqua Marcia]] kun longeco de 91,2&nbsp;km. 80&nbsp;km estas subteraj, 800m sur la tero kaj 10,4&nbsp;km estas pontoj. Imponaj restoj de la akveduktoj [[Aqua Claudia]] kaj [[Aqua Anio Novus]], unu super la alia, estas videblaj ĉe la Porta Maggiore. * ''[[Ara Pacis]]'' * ''[[Cloaca Maxima]]'', La plej konata subtera kanalo por forigi akvon (de pluvo, fekaĵoj, kuirejoj ktp.). Entute estis tre multaj. * [[Testaccio]] estas monteto arte konstruita el amforoj ujintaj la imposton ''[[annona]]'' el olivoleo inter la [[1-a jarcento|1-a]] kaj la [[3-a jarcento]]j. * [[Tarpeja roko]] * [[Ponto Nomentano]] * [[Ponto Milvio]] === Modernaj === [[Dosiero:Fontana di Trevi di notte.JPG|eta|280ra|La Fontano Trevi nokte.]] * [[Placo Sankta Petro]] * [[Baziliko de Sankta Petro de Romo]] * [[Fontano Trevi]] * [[Fontano de la Barĝo]] * [[Placo Navona]] * [[Placo Popolo]] * [[Placo de Hispanio (Romo)|Placo de Hispanio]] * [[Campo de' Fiori]] * [[San Pietro in Montorio]] * [[Santa Maria della Pace]] * [[Santa Maria del Popolo]] * [[Preĝejo Trinità dei Monti]] * [[Kastelo de Sankta Anĝelo]] * [[Kvirinala palaco]] * [[Tombejo malkatolika (Romo)|Tombejo malkatolika]] * Statuo [[Paskvino]] * [[Parolantaj statuoj de Romo]] === Nuntempaj === [[Dosiero:Piazza Venezia - Il Vittoriano (cropped).jpg|eta|250ra|Skribmaŝino, Tajpilo aŭ [[Vittoriano]]]] * [[Holokaŭsta Muzeo de Romo]] * [[Itala Muzeo de Civilizoj]] * [[Muzeo de Romia Civilizo]] * [[Nacia Etruska Muzeo de Vilao Giulia]] * [[Placo de la Respubliko (Romo)|Placo de la Respubliko]] * [[Romia Nacia Muzeo]] * Skribmaŝino, Tajpilo aŭ [[Vittoriano]] == Servoj == * [[Akademio de Francio en Romo]] * [[Eksperimenta Centro de Kinematografio]] * [[Internacia Centro por la Studo de Konservado kaj Restarigo de Kulturaj Propraĵoj]] * [[Istituto Centrale per il Catalogo Unico]] * [[Libera Universitato Maria SS. Assunta]] * [[Nacia Akademio de Sankta Cecilia]] * [[Roma Universitato de Belartoj]] * [[Sapienza Universitato de Romo]] * [[Universitato de Romo “Tor Vergata”]] * [[Universitato Guglielmo Marconi]] === Amaskomunikiloj === ''[[Il Messaggero]]'' (signifante La Mesaĝisto) estas nacia itala ĉiutaga gazeto bazita en Romo kaj fondita en 1878. Laŭ eldonkvanto, ĝi estas la sesa plej granda itala ĉiutaga gazeto kaj la plej vendata ĉiutaga gazeto en Romo kaj centra Italio, kvankam ĝi ne havas multajn vendojn aŭ legantojn en la cetero de la lando. == Sporto == La [[Stadiono Olimpiko]] (itale ''Stadio Olimpico'', oficiale ''Stadio Olimpico di Roma'', foje simple nomita ''Olimpico'') estas futbala stadiono kun atletikaj instalaĵoj en Romo, kiu ankaŭ estas uzata por rugbeaj matĉoj. Kun kapacito de pli ol 72 000 spektantoj, ĝi estas la granda sporta servo en Romo kaj la dua-plej granda en Italio, post San Siro (Stadiono Giuseppe Meazza) en [[Milano]]. == Administracio == Romo estas dividitaj en kvartaloj. [[Ostia (nuntempa)|Ostio]] estas kvartalo por la historia haveno de Romo, nome Ostia. == Famuloj == * [[Vincenzo Albrici]], ([[1631]]) muzikisto. * [[Klára Ambrus]], hungara [[kuracisto]]. * [[Giulio Andreotti]], ([[1919]]-[[2013]]) politikisto. * [[Pál Arató]], hungardevena [[bibliografo]]. * [[Marko Aŭrelio]], ([[121]]-[[180]]) imperiestro. * [[Boecio]], ([[480]]-[[525]]) filozofo. * [[Camillo Boito]], arĥitekto kaj verkisto. * [[Angelo Brelich]], itala-hungara historiisto. * [[Arnaldo Fusinato]] (1817-1888), poeto. * [[Angela Campanella]], ([[1963]]) aktorino. * [[Julio Cezaro]], (100 a.K.-44 a.K.) imperiestro. * [[Franca Falcucci]], ([[1926]]-[[2014]]) politikistino, la unua itala virino kiu fariĝis Ministro pri Edukado. * [[Milena Miconi]], ([[1971]]) aktorino. * [[Federico Moccia]], ([[1963]]) verkisto. * [[Alberto Moravia]], ([[1907]]-[[1990]]) verkisto. * [[Ennio Morricone]], ([[1928]]) komponisto. * [[Luciano Onder]], ([[1943]]) [[ĵurnalisto]] kaj televida [[moderigisto]]. * [[Pier Paolo Pasolini]], ([[1922]]-[[1975]]) kinisto kaj verkisto. * [[Edith Pásztor]], hungardevena [[historiisto]] * [[Pio la 12-a]], ([[1876]]-[[1958]]) la lasta papo denaska en Romo. * [[Alberto Rabagliati]], (1906-1974) kantisto * [[Alberto Sordi]], ([[1920]]-[[2003]]) [[aktoro]] * [[Matteo Garrone]] ([[1968]]), kinfilma reĝisoro kaj scenaristo * [[Gaia Zucchi]] ([[1970]]), [[aktoro|aktorino]] * [[Brigitta Boccoli]] ([[1972]]), aktorino * [[Anna Favella]] ([[1986]]), aktorino ** En Romo mortis: belga [[kuracisto]] kaj [[farmakologo]] [[Paul Janssen]] (en 2003), hungardevena [[skulptisto]] [[Amerigo Tot]], ([[1909]]-[[1984]]), [[Imre Várady (literaturhistoriisto)]], hungara-germana-itala baletisto [[Aurél Milloss]], hungardevena aktoro [[Erzsi Paál]], hungardevena dancisto [[Nándor Gallai]], hungardevena historiisto [[Florio Banfi]], hungara paŭlano [[Miklós Rosty]], hungarlandanaj [[pentristo]]j [[Edit Basch]], [[Adolf Hirémy-Hirschl]], [[János Hajnal]] kaj [[Ferenc Szoldatits]], hungara [[reĝisoro]] [[Pál Gábor]], hungara skulptisto [[János Götz]], hungara [[violonisto]] [[Ferenc Vecsey]], pentristo [[Mátyás Triznya]], piaristo [[Vince Tomek]]. == Esperanto en Romo == La unua Esperanto-grupo en Romo estis fondita en [[1905]] de [[Luigi Giambene]]. Ekde 1908 aperis gazeto ''Roma Esperantisto.'' Hodiaŭ la klubo aliĝinta al [[Itala Esperanto-Federacio|IEF]]/[[Universala Esperanto-Asocio|UEA]] nomiĝas Roma Esperanto-Centro "Luigi Minnaja" kaj renkontiĝas kutime lunde.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.esperanto.it/grupoj-kaj-kursoj/ |titolo=Grupoj kaj kursoj |aŭtoro=Itala Esperantista Federacio (FEI) |alirdato=2019-12-22}}</ref><ref>[https://www.facebook.com/romaesperanto Paĝo de la Roma Esperanto-Centro en Fejsbuko]</ref> En Romo estas ankaŭ la oficiala sidejo de [[Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista|IKUE]], kvankam ĝiaj aktivuloj en Romo ne estas loka grupo en tiu tempo (2019). === Esperanto-kongresoj en Romo === En 1913 la 4-a internacia katolika Esperanto-kongreso okazis en Romo; pluaj [[IKUE-kongreso|kongresoj de IKUE]] okazis en Romo en la jaroj 1927, 1935, 1950, 1962, 1975, 1983, 1997, 2000 (kelkfoje kune kun aliaj lokoj). En aŭgusto 1935 okazis en Romo la [[UK 1935|27-a Universala Kongreso de Esperanto]]. === Famaj esperantistoj en Romo === En Romo naskiĝis [[Hjalmar Johannes Runeberg]], [[Primo Dottarelli]], [[Francesco Barbèri]], kaj [[Maŭro La Torre]], loĝis kaj movadis [[Stefano la Colla]] kaj [[Ranieri Clerici]], kaj studis [[Théophile Cart]]. == Romo kaj Esperanto == En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el [[Eŭropo]]. Jen kiel oni prezentas Romon: :Ambaŭ vojaĝas plue al Roma urbo riĉlaŭra: :-Jen l'alta [[Koloseo]] kun marmorŝtono polura, :la [[Konstantena arko]] kaj statuego de [[Febo]], :nobela [[Panteono]] kaj civitana [[Forumo]]. :Tie la [[Katedralo de Sankta Petro]] videblas :kun la skulptaĵo fajna de l'[[Pietato Sidanta]] :kaj freskoj surplafonaj en la [[Finjuĝa Kapelo]].<ref>[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 118.</ref> == Bildoj == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Colosseo 2020.jpg|<!-- eta|maldekstra|180ra| -->Koloseo en Romo Dosiero:Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|<!-- eta|maldekstra|180ra| -->Koloseo nokte Dosiero:Sicht vom petersdom roma.jpg|<!-- eta|dekstra|180ra| -->[[Placo de Sankta Petro]] </gallery> {{Granda dosiero|Italien_Rom_pan1.JPG|1300ra|Panoramo de Romo je 2004 (prenita el la kupolo de [[sankta Petro]])}} == Vidu ankaŭ == * [[Roma (filmo, 1972)]] * [[Romia Imperio]] * [[Imperiestraj Forumoj (Romo)|Imperiestraj Forumoj]] * [[Metroo de Romo]] * [[Tramtransporto en Romo]] * [[Trolebusa transporto en Romo]] * [[Fervojoj de Latio]] * [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1991]] == Notoj == <references group="noto"/> {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Romo|ReVo=rom}} * {{oficiala retejo}} ({{it}}) * [http://www.ikue.org/roma/indekso.htm Cent jaroj da Esperanto en Romo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060213210730/http://www.ikue.org/roma/indekso.htm |date=2006-02-13 }} (itale kaj esperante) * [http://www.romestate.it/fotobook.php?lang=eng Fotoj de monumentoj en Romo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060712031810/http://www.romestate.it/fotobook.php?lang=eng |date=2006-07-12 }} ({{en}}) * [http://www.compart-multimedia.com/virtuale "Romo virtuala", turisma informa retejo] en la angla kaj itala {{Havenda artikolo|Romo}} {{Eŭropaj ĉefurboj}} {{metropola urbo Romo}} {{Metrooj kaj tramoj en Italio}} {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Romo| ]] [[Kategorio:Urboj de Italio]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo]] [[Kategorio:Milionurboj]] [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Latio]] [[Kategorio:Somerolimpikaj urboj]] htnkbw0n3xt4g1a3o4bl7hkhsnds6mj Tanzanio 0 4142 9405467 9386626 2026-06-17T13:43:13Z Sikander 141777 /* Politiko */ 9405467 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | lando |sen banderolo= jes <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Tanzanio | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-sw|Jamhuri ya Muungano wa Tanzania}} | kategorio = [[Prezidenta respubliko]] <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Tanzanio (ortografia projekcio).svg | dosiero_priskribo = | dosiero_kompl = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flago-de-Tanzanio.svg | flago_noto = [[Flago de Tanzanio|Flago]] | blazono = Coat of arms of Tanzania.svg | blazono_noto = [[Blazono de Tanzanio|Blazono]] <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Tanzania Respubliko | moto = Uhuru na Umoja (<small>[[Svahila lingvo|svahile]]</small>) | kromnomo = | himno = [[Himno de Tanzanio|Mungu ibariki Afrika]] | himno_dosiero = <!-- *** Lando ktp. *** --> | regiono_tipo = Membreco | regiono_faldo = 1 | regiono = Afrika Unio | regiono1 = Komunumo de Nacioj | regiono2 = Unuiĝintaj Nacioj | regiono3 = | histregiono_faldo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Afriko | limo = Kenjo | limo1 = Ugando | limo2 = Ruando | limo3 = Burundo | limo4 = Kongo Kinŝasa | limo5 = Zambio | limo6 = Malavio | limo7 = Mozambiko | limo_faldo = 1 | parto_faldo = 1 | parto_tipo = Regionoj | parto = | parto1 = | parto2 = | parto3 = | ĉefurbo = Dodomao | urbo = Daresalamo | urbo1 = | urbo2 = | urbo3 = | urbo_faldo = 1 | urbo_tipo = Grandaj urboj | memorindaĵo_tipo = | memorindaĵo_faldo = 1 | memorindaĵo = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = | konstruaĵo1 = | konstruaĵo2 = | konstruaĵo3 = | konstruaĵo3_noto = | rivero_faldo = faldo | rivero = | rivero1 = | rivero2 = | ŝoseo_tipo = Aŭtostrado | ŝoseo = | ŝoseo1_tipo = | ŝoseo1 = | ŝoseo2_tipo = | ŝoseo2 = | montaro_tipo = Montaroj | montaro_faldo = 1 | montaro = | montaro1 = | montaro2 = | orogenezo = | orogenezo1 = | orogenezo2 = <!-- *** Situo *** --> | ĉefurbo_situo = Dodomao | koordinatoj_ne_en_titolo = true | ĉefurbo_leviĝo = | ĉefurbo_lat_d = 6 | ĉefurbo_lat_m = 10 | ĉefurbo_lat_s = 23 | ĉefurbo_lat_NS = S | ĉefurbo_long_d = 35 | ĉefurbo_long_m = 44 | ĉefurbo_long_s = 31 | ĉefurbo_long_EW = E | plej_alta_situo = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 945203 | areo_rondumo = 1 | areo_akvo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = {{dato|9|decembro|1961}} | establita_tipo = | gvidantaro = Parlamento de Tanzanio | gvidantaro_tipo = | gvidantaro_noto = | ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P35|parameter=link}} <small>(ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P35|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo_tipo = Prezidento | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC+03:00]] | horzono_DST = ne observita | areo_kodo = +255 | areo_kodo_tipo = | kodo = TZ | kodo_tipo = ISO 3166-1 | kodo1 = | kodo1_tipo = Aŭtokodo | kodo2 = .tz | kodo2_tipo = Interreta domajno <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = [[Tanzania ŝilingo]] | libera1_tipo = [[Valuto|Monunuo]] | libera2 = [[svahila lingvo|svahila]], [[angla lingvo|angla]] | libera2_tipo = Lingvo | libera3 = | libera3_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo de la ĉefurbo enkadre de Tanzanio | mapo_lokumilo = Tanzanio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = | mapo2 = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Tanzania | retpaĝo = | portalo = Tanzanio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = [[Tanzania Esperanto-Asocio]] {{mapligilo lando|zomo=4}} }} '''Tanzanio'''<ref name="PIV">[https://vortaro.net/#Tanzanio_kd Tanzanio] en [[PIV]] ĉe Vortaro.net.</ref> ({{lang-sw|Tanzania}}), plena oficiala nomo '''Unuiĝinta Respubliko Tanzanio''' ({{lang-sw|Jamhuri ya Muungano wa Tanzania|ligilo=ne}}) estas lando kiu situas en orienta [[Afriko]], ĉe la [[Hinda Oceano|Hinda oceano]], sude de la [[ekvatoro]]. Ĝi landlimas norde kun [[Kenjo]] kaj [[Ugando]], okcidente kun [[Ruando]], [[Burundo]] kaj [[Demokratia Respubliko Kongo]], sude kun [[Malavio]], [[Mozambiko]] kaj [[Zambio]]. Ĝia teritorio okupas {{unuo|935037|km|2}}, inkluzive Zanzibaron ({{unuo|1489|km|2}}), Pemba ({{unuo|883|km|2}}) kaj Mafia ({{unuo|465|km|2}}). La loĝantaro nombris en 2022 ĉirkaŭ {{nombro|61741120}}<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.citypopulation.de/en/tanzania/cities/|titolo=Tanzania: Regions and Cities|dato={{daton|30|06|2023}}}}</ref>. La lando konsistas el kontinenta parto, kiu nomiĝas "[[Tanganjikio|Tanganjiko]]" kaj apudkuŝanta insularo "[[Zanzibaro]]". Ĝis [[1961]] ambaŭ estis [[Brita imperio|britaj]] [[Koloniismo|kolonioj]] (nomataj ''konfidaĵoj''). En [[1961]] sendependiĝis Tanganjikio, en [[1963]] Zanzibaro. Ili unuiĝis je unu ŝtato en [[1964]] kaj depost tiu dato la lando apartenas al la [[Komunumo de Nacioj]]. La nomo "Tanzanio" estas konscie kreita vorto el la komencaj silaboj de la du federaciaj subjektoj: '''Tan'''ganjiko kaj '''Zan'''zibaro<ref>(nl) Siemon Reker,[https://neerlandistiek.nl/2021/08/tanzania/ Tanzania], Neerlandistiek, la 14-an de aŭgusto 2021.</ref>. La subjekta nomo Tanganjiko devenas de la nomo de lago Tanganijko (en la loka lingvo signifas "akvujo plena de fishoj". Antaŭe la ĉefurbo estis [[Daresalamo]] sed en [[1996]] plejpartoj el la registaraj administrejoj transloĝiĝis al [[Dodomao]], kvankam daŭre estas kelkaj politikaj burooj en Daresalamo. Pro gravaj [[fosilio]]j el la [[prahistorio]] de la homaro (en [[Valo de Olduvai]]) Tanzanio estas granda parto la ''"lulilo de la homaro"''. == Geografio == [[Dosiero:Parks Tanzania.svg|eta|maldekstre|[[Naciaj parkoj de Tanzanio]]]] La surfacon de Tanzanio okupas ebenaĵoj kaj altebenaĵoj, sed ekzistaj kelkaj montaraj regionoj. La bordon ĉe la oceano apudas mallarĝa ebenaĵo. La montara sistemo etendiĝas en norda-suda direkto, poste kurbiĝas sudokcidenten. Partoj de la montara sistemo estas la [[Ufipa Altebenaĵo]], la [[Mbeya]]- kaj [[Monto Rungwe|Rungwe]]-montaro. La [[Kilimanĝaro]] havas neĝkovritan vulkanan pinton ({{unuo|5895|m}}) kaj estas la plej alta monto de Afriko; ĝi situas en la samnoma [[Nacia Parko Kilimanĝaro|nacia parko]]. Apud la bordo altiĝas la [[Usambaraj Montoj]] kaj la Pare-montaro. La Uluguru-montaro situas {{unuo|200|km}} okcidente de Daresalamo kaj rigardas sude al la Malavi- aŭ Njasa-lago, la Kipengere- kaj la Livingstone-montaro. En okcidento, en la orient-afrika fendega sistemo formiĝis la Njasa-lago, formanta la sudokcidentan limon de la lando kaj la Tanganjika-lago, kiu estas la dua plej profunda lago de la mondo ({{unuo|1436|m}}). Al la fendega sistemo apartenas la Pangani-valo kaj la Malagarasi-marĉo, etendiĝanta de la Kilimanĝaro ĝis la Hinda oceano. La sola aktiva vulkano estas la Lengai-monto, situanta okcidente de la Kilimanĝaro. La plej granda lago de la lando estas la norde situanta [[Viktoria lago]] (69 484&nbsp;km²), la dua plej granda dolĉakva lago de la mondo. En ĝi estas la [[Nacia Parko Insulo Rubondo]]. Tanzanio havas malmultajn konstantajn riverojn, kvankam fontas en la lando tri gravaj riveroj: la [[Nilo]], la [[Rivero Kongo|Kongo]] kaj la [[Zambezi]]. La plej longa enlanda rivero estas la Rufiji, kiu kolektas akvon sur {{unuo|155000|km|2}} en norda Tanzanio. La grundo estas grandparte argila, nur meze produktema. Oni kultivas nur 5 % de la teritorio, dum 40 % estas paŝtejo. Tanzanio havas grandajn resursojn el oraj kaj aliaj ercoj, karbo kaj tergaso. La [[Markolo de Zanzibaro]] estas markolo, kiu apartigas la insulon Unguĵo el ĉeftera Tanzanio. === Klimato === La klimato de Tanzanio estas tropika, sed pro la grandaj altovarioj ekzistas diversaj lokaj klimatoj. La jara precipitaĵo en la landointerno atingas ĉ . 700, ĉeborde {{unuo|1500|mm}}. La bordo kaj ties proksimaĵo havas varmegan, humidan klimaton, la jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|27}}. La centraj altebenaĵoj estas varmegaj kaj relative sekaj (500–750&nbsp;mm), apud la Viktoria lago la precipitaĵo tre varias (750–2300&nbsp;mm). === Naturo === [[Dosiero:NgoroNgoro Crater, Tanzania, Africa.jpg|eta|maldekstra|350ra|[[Zebro]]j kaj [[Blua gnuo|bluaj gnuoj]] en [[Ngorongoro]].]] La humidajn partojn de la landointerno kovras arbaroj. La okcidentajn kaj sudajn altebenaĵojn de la lando karakterizas [[Mjombaro|miombo-savano]], kun rare kreskantaj ''[[Mjombo|Brachystegia]]''- kaj ''[[Izoberlinio|Izoberlinia]]''-arbospecioj kaj kun dornaj arbustoj sur la sekaj lokoj. Kie oni forbruligis la originalan arbaron por kultivi aŭ paŝtejigi la areon, nun kreskas arbara savano. En kelkaj lokoj de la altebenaĵo, karakterizas [[fragmito]]j kaj herbaj marĉoj, dum ĉe la bordo kreskas [[Mangrovo|mangrovaj]] arbaroj. Seponon de la lando okupas naciaj parkoj kaj rezervejoj, el kiuj la plej fama estas la [[Nacia Parko Serengeti]]. {{Ĉefartikolo|Naciaj parkoj de Tanzanio|Sovaĝbestoj de Tanzanio}} La bestaro de Tanzanio estas riĉa, plej karakterizaj estas la [[afrika elefanto]], la [[rinocero]], la [[gnuo]], diversaj [[antilopo]]j, [[leono]], [[pantero]], [[ĝirafo]], [[zebro]] kaj kafro. Tanzanio enhavas ĉirkaŭ 20 procentojn de la plej granda [[Mamuloj|mamula]] populacio de Afriko, trovita tra siaj rezervejoj, protektitaj areoj, maraj parkoj, kaj 17 naciaj parkoj, disvastigitaj sur areo de pli ol {{Unuo|42000|km²}} kaj formantaj proksimume 38 procentojn de la landa teritorio.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://books.google.com/books?id=nZiyAwAAQBAJ&pg=PA57 |titolo=Indigenous People in Africa: Contestations, Empowerment and Group Rights |persona nomo=Laher |familia nomo=Ridwan |kunaŭtoroj=SingíOei Korir |dato=Majo 5, 2014 |eldoninto=Africa Institute of South Africa |verko=Google Books }}</ref><ref name="TheTanzaniaExperience">Briggs, pp. 1–31</ref> Sovaĝbestaj resursoj de Tanzanio estas priskribitaj kiel "senparalelaj en Afriko" kaj "la unua lando por vido de ĉasbestoj". [[Nacia Parko Serengeti]], la dua plej granda nacia parko kun {{Unuo|14763|km²}}, situas en norda Tanzanio kaj estas fama pro siaj ampleksaj migrantaj gregoj de [[gnuo]]j kaj [[zebro]]j dum ĝi havas reputacion kiel unu el la grandaj naturaj mirindaĵoj de la mondo. La protektita areo [[Ngorongoro]], establita en 1959, estas [[Monda heredaĵo de Unesko]]<ref name=List>{{Citaĵo el la reto | url=https://whc.unesco.org/en/list/39 | titolo=Ngorongoro Conservation Area |alirdato=25 Majo 2011 |eldoninto=Unesco.org }}</ref> kaj loĝata de la [[Masajoj]].<ref name="UNESCO">{{Citaĵo el la reto |url=https://whc.unesco.org/en/list/39/ |titolo=Ngorongoro Conservation Area |persona nomo=UNESCO World Heritage|familia nomo=Centre |redaktinto=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> Ĝia [[Ngorongoro|kratero Ngorongoro]] estas la plej granda netuŝita [[kaldero]] en la mondo.<ref name="EastGroup1999">{{Citaĵo el libro |aŭtoro=Rod East |kunaŭtoroj=International Union for Conservation of Nature and Natural Resources. Antelope Specialist Group |titolo=African antelope database 1998 |url=https://books.google.com/books?id=59Ci3C8BCmEC&pg=PA72 |alirdato=24 Majo 2011|dato=1 Junio 1999|eldoninto=IUCN |isbn=978-2-8317-0477-7 |paĝoj=72–73}}</ref><ref name="Briggs2006">{{Citaĵo el libro |persona nomo=Philip |familia nomo=Briggs |titolo=Northern Tanzania: with Kilimanjaro and Zanzibar : the Bradt safari guide |url=https://books.google.com/books?id=1b574fGV7VcC&pg=PA21 |alirdato=24 Majo 2011 |dato=1 Majo 2006 |eldoninto=Bradt Travel Guides |isbn=978-1-84162-146-3 |paĝoj=21–39}}</ref> La naciaj parkoj ankaŭ estas parto de la [[malsekejo]]j de Tanzanio. La sovaĝbestoj emas esti pli proksimaj al la malsekejoj, precipe la specioj ŝatantaj akvon kiel [[Amfibia hipopotamo|hipopotamo]], [[akvantilopo]], [[verukapro]], [[elefanto]], [[Krokodilenoj|krokodilo]], ŝlima tragelafo (''Tragelaphus spekii'') same kiel [[akvobirdoj]] kiaj [[flamengo]]j kaj [[anaso]]j.<ref name="KamukalaCrafter1993">{{Citaĵo el libro |aŭtoro=G. L. Kamukala |kunaŭtoroj=S. A. Crafter, IUCN Wetlands Programme |titolo=Wetlands of Tanzania: proceedings of a Seminar on the Wetlands of Tanzania, Morogoro, Tanzania, 27–29 November 1991 |url=https://books.google.com/books?id=kbLsJa81gpgC&pg=PA61 |alirdato=24 Majo 2011 |dato=1993 |eldoninto=IUCN |isbn=978-2-8317-0185-1|paĝoj=61–65}}</ref> == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Tanzanio}} [[Dosiero:Julius Nyerere.jpg|eta|dekstre|[[Julius Nyerere]]]] En la 1-a jarmilo a.K., en la norda parto de la hodiaŭa Tanzanio loĝis popoloj apartenantaj al la eŭropida grandraso, plej verŝajne [[Kuŝida grupo|kuŝidoj]] alvenintaj el [[Etiopio]].<ref>Tishkoff, S. A.; Reed, F. A.; Friedlaender, F. R.; Ehret, C.; Ranciaro, A.; Froment, A.; Hirbo, J. B.; Awomoyi, A. A.; Bodo, J. M.; Doumbo, O.; Ibrahim, M.; Juma, A. T.; Kotze, M. J.; Lema, G.; Moore, J. H.; Mortensen, H.; Nyambo, T. B.; Omar, S. A.; Powell, K.; Pretorius, G. S.; Smith, M. W.; Thera, M. A.; Wambebe, C.; Weber, J. L.; Williams, S. M. (2009). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2947357/ "The Genetic Structure and History of Africans and African Americans".] Science. 324 (5930): 1035–44. Bibcode:2009Sci...324.1035T. doi:10.1126/science.1172257. PMC 2947357. PMID 19407144. Alirita la 12an de majo 2020.</ref> En la unua duono de la 1-a jarmilo p.K. alvenis [[Bantua lingvaro|bantulingvaj]] popoloj el okcidenta Afriko, kiuj konis la feron. Fine de la 1-a jarcento estiĝis komercaj kontaktoj kun la orient-afrika marbordo, [[Arabio]] kaj [[Hindio]]. La apudbordaj komercaj centroj estis arabaj setlejoj, kiujn la [[Portugalio|portugaloj]] elpremis ekde fino de la 15-a jarcento. La portugaloj ne volis penetri la kontinenton, eĉ komence de la 18-a jc. perdis la apudbordajn setlejojn, norde de la rivero [[Ruvumo (rivero)|Ruvuma]]. La internan landon malkovris la arabaj komercistoj, kiuj serĉis sklavojn kaj eburon kaj atingis eĉ ĝis la [[Malavia Lago|Malavia lago]] (Lago ''Njasa'') (ĉ. 1825). La unua setlejo ĉe la [[Tanganjiko|Tanganjika-lago]] estiĝis en ĉirkaŭ 1840. Fine de la 1840-aj jaroj alvenis la regionon la germanoj [[Johann Ludwig Krapf]] kaj [[Johannes Rebmann]] kiel reprezentantoj de la Misiista Asocio de la Brita Eklezio. Ili estis la unuaj eŭropanoj, kiuj ekvidis la [[Kilimanĝaro]]n kaj ili estigis intereson de la germanoj pri la areo. La germana kolonia regado elvolviĝis en 1885–1907 en Tanganjiko. La Germana Orienta Afriko entenis [[Ruando]]n, Urundion ([[Burundo]]) kaj [[Tanganjikio]]n. Post la unua mondmilito, Tanganjikion okupis la britoj, dum Ruandon kaj Urundion la belgoj. Tanganjikion administris Britio inter 1920–61 kiel mandatejon de la [[Ligo de Nacioj]] kaj UN-protektan teritorion. Tanganjikio iĝis sendependa en 1961 kaj iĝis membro de la UN. Unu jaron poste ĝi transformiĝis al respubliko sub gvido de prezidento [[Julius Nyerere]], sed restis membro de la [[Komunumo de Nacioj]] ([[Angla lingvo|angle]]: ''Commonwealth of Nations''). Tanganjikio unuiĝis en 1964 kiel federacia ŝtato kun insulo Zanzibaro (kiu estis brita protektorato ĝis 1963 kaj kie okazis la [[Zanzibara Revolucio]] en 1964) kaj ŝanĝis la landonomon al Tanzanio.<ref name="factbook"/> Ambaŭ konstituintaj landoj estis membroj de la Brita [[Komunumo de Nacioj]] ekde 1961 kaj Tanzanio estas ankoraŭ membro de la Komunumo jam kiel unu respubliko.<ref>[https://thecommonwealth.org/our-member-countries/united-republic-tanzania United Republic of Tanzania ] Alirita la 12an de majo 2020.</ref> La konstitucio de 1977 garantiis aŭtonomion de Zanzibaro (kaj la al ĝi apartenanta [[Pembo|Pemba]]) ene de Tanzanio, sed la konstitucio rekonis nur sola leĝa politika partio la partion de Nyerere, la Tanzanian Revolucian Partion. En la [[deklaro de Arusha]] de 1967, Nyerere anoncis la vojon de [[afrika socialismo]] de Tanzanio, kiu baziĝas je ''[[uĝamaa]]'' (familieco), je familiaj mastrumejoj kaj memvolaj kooperativoj. Tiu socia eksperimento malsukcesis – spite al la eksterlanda financa kaj teknika helpo. Dum la 1970-aj, 1980-aj jaroj, la manko de la ekonomia efikeco, la kontraŭstaro de la kamparanoj, la koruptado, la prezoeksplodo de la importita nafto kaŭzis financan ŝuldiĝon de la lando. En 1985 nova prezidento iĝis [[Ali Hassan Mwinyi]] (anstataŭ Nyerere) kaj en 1995 – post la unua plurpartia elekto – [[Benjamin Mkapa]]. Mwinyi promesis malpliigon de la ŝtata rolo en la [[ekonomio]], tiel esperante fluon de investoj kaj helpoj en la landon. La ekonomia krizo ne mildiĝis, sed alvenis amaso da rifuĝintoj el la najbaraj landoj. [[John Magufuli|John Pombe Joseph Magufuli]] estis la kvina Prezidanto de Tanzanio oficanta ekde la 5-a de novembro 2015 ĝis mortis la 17-an de marto 2021 post politiko de neado de la pandemio de KOVIM-19.<ref>José Ignacio Martínez Rodríguez, [https://elpais.com/planeta-futuro/2021-03-19/la-tanzania-que-deja-magufuli-el-fallecido-presidente-negacionista.html La Tanzania que deja Magufuli, el fallecido presidente negacionista de la covid-19] 19 mar 2021 - [[El País]] Alirita la 19an de Marto 2021.</ref> Anstataŭis lin la ĝistiama vicprezidantino [[Samia Suluhu]]. == Ekonomio == [[Dosiero:Tengeru market.jpg|eta|maldekstre|Bazaro apud [[Arusha]]]] Tanzanio havas socialisman ekonomion, baziĝanta sur agrara mastrumado. La [[Malneta enlanda produkto|Malneta Enlanda Produkto]] (MEP) kreskas pli malrapide ol la loĝantaro, tie la pokapa MEP estas tre malalta. Duono de la MEP venas el la agrikulturo, dum la agrara sektoro laborigas 80% el la laboristoj. La produktiveco estas malgranda pro manko de fuelo kaj maŝinoj kaj tion profundigas la sekego. La ŝtato instigas produktadon de la nutraĵaj plantoj ([[maizo]], [[manioko]], [[hordeo]], [[Milio (cerealo)|milio]], [[sorgo]], [[rizo]]) kaj eksportaj plantoj ([[kafo]], [[kotono]], [[sisalo]], [[Butea monosperma|keŝuo]], [[teo]], [[kariofilo]] sur insuloj de Zanzibaro kaj Pemba). Kvankam la minado de [[diamanto]] retiriĝis, gravas la ekspluatado de [[smeraldo]], [[safiro]], [[rubeno]], [[oro]], [[salo|tersalo]], [[gipso]], [[fererco]], [[stano]] kaj [[kaolino]]. Oni minas terkarbonon en sudokcidenta parto de la lando, tergason sur la [[kontinentbreto]] antaŭ [[Kilwa Kisiwani|Kilwa]] (sude de Dar es Salaam). La prilabora industrio estas rudimenta, la pli grandaj uzinoj prilaboras nutraĵojn kaj produktas teksaĵojn, bieron, cigaredojn. La elektran energion donas en 70% [[Hidroelektra centralo|hidroelektraj centraloj]]. Tanzanio importas maŝinojn, veturilojn, konsumajn artiklojn, fuelojn, kemiaĵojn, dum eksportas kafon, kotonon, sizalon, kariofilon. La lando ĉiam suferas pro [[deficito]] en la ekstera komerco. Ĉefaj komercaj partneroj estas Grand-Britio, Germanio, Barato, japanio, Italio, Nederlando. La evoluigoj okazas ĉefe per [[internacia helpo]]. == Politiko == {{Ĉefartikolo|Politiko de Tanzanio}} [[Dosiero:Samia Suluhu at the XXIX St Petersburg International Economic Forum - 2026 (cropped).jpg|eta|dekstre|[[Samia Suluhu]], la nuna kaj unua virina prezidento de la lando.]] La konstitucio de 1977 donis la politikan ĉefan potencon al la sola leĝa partio de la lando al la Tanzania Revolucia Partio (''[[Chama Cha Mapinduzi]]'', CCM). La konstitucio en 1992 estis malvalidigita kaj en 1995 okazis plurpartiaj elektoj, en kiuj venkis la Tanzania Revolucia Partio, laŭ la opozicio, per trompo. La plej supera leĝfara instanco estas la [[Nacia Asembleo]], kiu konsistas parte el nomumitaj parte el elektitaj membroj. Zanzibaro havas loke aŭtonoman registaron, kun rekte elektita prezidanto kaj parlamento, ĉefministro, nomumita fare de la prezidanto. Prezidento estis [[John Magufuli]] kaj estas [[Samia Suluhu]] ekde la 17-a de marto 2021. Ĉefministro estas [[Kassim Majaliwa]]. == Socia organizado == La registaro funkciigas la landan sanservon, la hospitalojn kaj la medikament-disdonajn centrojn. Multaj malsaniĝas je [[malario]], [[dormomalsano]], [[Helika febro|bilharziozo]], [[aidoso]] kaj ''[[Onkocerkozo|onchocerciasis]]''. La bazlernejo estas sepjara kaj deviga, senpaga. En mezlernejo nur malmultaj lernas, la registaro instigas la fakinstruadon. La gazetoj estas angla- kaj svahil-lingvaj. La oficiala gazeto de la Tanzania Revolucia Partio estas la ''Uhuru''; tiu de la registaro estas la ''[[Daily News (Tanzanio)|Daily News]]''. La ŝtata radio elradias anglalingvajn kaj svahilajn programojn. {{Ĉefartikolo|GLAT-rajtoj en Tanzanio}} Lesboj, gejoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj (GLAT-uloj) en Tanzanio alfrontas leĝajn problemojn, kiujn ne-GLAT-uloj ne spertas. [[Samseksemo]] en Tanzanio estas socie tabua temo, kaj samseksaj seksumaj agoj (eĉ private kaj konsentaj) estas krimaj deliktoj, puneblaj per ĝismorta malliberigo. La leĝo ankaŭ punas aliseksemulojn, kiuj faras buŝan seksumadon kaj anusan seksumadon. == Kulturo == {{Ĉefartikolo|Tanzania kulturo}} [[Dosiero:Zanzibar Stone Town06.jpg|eta|maldekstre|230ra|Ornamita arabstila pordo.]] En Tanzanio buntas etnoj, lingvoj, tradicioj. Famaj estas la abstraktaj lignoskulptadoj de la makondoj kaj ornamaj armiloj de la masajoj. Ĉiu tribo havas la proprajn dancojn kaj popolajn artajn tradiciojn. Precipa la svahil-lingva poezio floras. La unua prezidento de la lando, [[Julius Nyerere]] estis grava literaturisto, li mem tradukis verkojn de [[William Shakespeare|Ŝekspiro]] al la svahila. === Etnoj === Estas almenaŭ 120 etnaj grupoj, ĉiuj de kiuj konservas siajn tradiciojn en diversaj manieroj. Ene de ĉiu komunumo oni lernas zorgi infanojn, maljunulojn, junulojn, handikapulojn, ktp., tiel protekti siajn valorojn. Individuaj triboj karakterizatas parte per distingaj teatraj prezentadoj, dancoj kaj muziko, ekzemple, "Serpenta Danco" farita de la [[Sukumoj|sukuma popolo]] en la nord-centra parto de la lando aŭ la "Baikoko Danco". Iuj el ĉi tiuj grupoj estas invititaj al Daresalamo por honori la prezidanton, ministrojn aŭ eksterlandaj dignuloj. Iafoje oni trovas privatajn aŭ ŝtatajn monrimedojn por sendi ilin al eksterlandaj ĉefurboj por ludi. === Kuirarto === La multkulturismo de Tanzanio speguliĝas en ties ekstreme diversa [[kuirarto]]. La influo de araba kaj [[barata kuirarto]] manifestiĝas ĉefe en la marbordaj pladetoj bazitaj sur marmanĝaĵo, kaj riĉe spicaj gustoj. En Zanzibaro, kaj la marbordaj urboj abundas hindaj kaj tutafrikismaj [[restoracio]]j, en Zanzibaro ekzistas longa tradicio vendi manĝaĵojn ĉe surstrataj vendejoj. === Literaturo === Tanzania [[literaturo]] estas ĉefe parola. La ĉefaj parolaj literaturaj formoj inkluzivas popolajn fabelojn, poemojn, enigmojn, proverbojn kaj kantojn. La plej multaj el la registrita parola literaturo en Tanzanio estas en la [[Svahila lingvo|svahila]], kvankam ĉiu de la landaj lingvoj havas sian propran parolan tradicion. Nuntempe la parola literaturo de la lando malpliiĝas pro ŝanĝoj en familia strukturo, kiuj malhelpas la transdonon de parola tradicio kaj devalorigo de parola literaturo, kiu akompanis la disvolviĝon de Tanzanio. Kelkaj nomoj de verkistoj kiuj verkis en la svahila lingvo: * Mzee Hamis Akida (1914-2007) * Said Mohammed Abdullah (1918-1991) * Pera Ridhiwani (1917-1997) * Fadhy Mtanga (1981- ) * Christopher Mwashinga (1965- ) * Said Khamis (1947- ), [[Zanzibaro]]. * Mohamed Suleiman Mohamed (1945- ), Zanzibaro * Ibrahim Hussein (1943- ) * Ben Shaaban Robert (1909-1962) * May M Balisidya (1987- ) * Adam Shafi Adam (1940- ), Zanzibaro. === Pentroarto kaj skulptarto === Tanzania arto elstarigas diversajn stilojn de [[pentrarto]] kaj [[skulptarto]], inter aliaj la bunta [[Tinga Tinga]] kies pentraĵoj emas regi lokajn merkatojn. Iuj el la reprezentantoj de ĉi tiu arto estas [[Edward Saidi Tingatinga]], John Kilaka aŭ George Lilanga. La plej bonaj skulptistoj en Tanzanio estas la makondoj, kiuj loĝas en la sudo de la lando kaj produktas fajnajn skulptaĵojn en lokaj malmolaj lignoj, precipe fetiĉaj figuroj kaj maskoj. === Sportoj === La [[Tanzania nacia teamo de futbalo]] (svahile ''Timu ya Taifa ya Mpira wa Miguu ya Tanzania'' aŭ 'Taifa Stars') reprezentas Tanzanion en internacia [[futbalo]] de viroj kaj estas kontrolita de la Tanzania Futbala Federacio, la reganta korpo por futbalo en Tanzanio. La teamo hejmas je Benjamin Mkapa Nacia Stadiono en Dar-es-Salaam kaj ilia provizora ĉeftrejnisto estas Etienne Ndayiragije el Burundo. == Loĝantaro == [[Dosiero:Tanzania-demography.png|eta|250ra|Evoluo de la [[loĝantaro]] inter [[1961]] kaj [[2003]]. Laŭ [[Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo]] (ONA), branĉo de [[UN]]. En miloj da loĝantoj]] [[Dosiero:School kids in Tanzania.jpg|eta|250ra|Lernejanoj en Arusha. Preskaŭ duono de la loĝantaro aĝas sub 15 jaroj]] En novembro 2006, oni taksis ke 38.329.000 homoj vivas en Tanzanio, t.e. 41/km². La kreska koeficiento estas 1,83% (2006, takso). Por unu virino estas mezume 5,24 naskitaj infanoj (2003, takso). Loĝantaro estas distribuita tra la lando kun tre malsama denseco: en la malsekaj regionoj estas 1 persono por kvadrata kilometro, en bone akvumataj montaroj 51 personoj por km² kaj 134/km² en Zanzibaro. Pli ol 80% de la loĝantaro loĝas en vilaĝoj. Ĉemara Daresalamo estas la plej granda urbo kaj la komerca ĉefurbo de la lando; [[Dodomao]] estas la nova ĉefurbo, kie la federacia parlamento situas. Propra afrika loĝantaro de la lando konsistas el pli ol 120 etnoj, inter kiuj la plej grandaj (sukumoj, hajoj, njakjusoj, njamvezioj kaj ĉagoj) havas pli ol milionon da homoj. Plejmulto de tanzanianoj havas bantuajn radikojn. Ekzistas ankaŭ nilotaj grupoj (masajoj kaj luoj, kies plejparto loĝas en la najbara [[Kenjo]]). Ekzistas ankaŭ malgrandaj grupoj de etnoj kun lingvo de la kojsana familio kaj de la kuŝita lingvaro. Kelkaj bantuaj etnaj grupoj fuĝis el Mozambiko dum estis tie interna milito. En Zanzibaro granda parto de la afrika loĝantaro devenas de la apuda kontinento, tamen ekzistas grupo, konata kiel [[ŝirazoj]], kiuj estas konsiderataj restaĵo de la iama persa enloĝigo de la insulo. Neafrikanoj en Tanzanio ne superas pli ol 1% de la loĝantaro; inter ili ĉirkaŭ 70 mil [[araboj]] kaj ĉirkaŭ 10 mil [[Etiopio|etiopianoj]]. Ĉiu etna grupo havas sian propran lingvon. En la lando forestas jure oficiala lingvo, sed la svahila estas fakte nacia lingvo de Tanzanio, uzata por intertriba komunikado kaj por oficialaj bezonoj. La [[Angla lingvo|angla]] rehavas sian gravecon en la lando post la malfermiĝo de la lando al internacia komerco. Iam la [[Germana lingvo|germana]] estis vaste konata dum la kolonia periodo, sed malmultaj homoj restas, kiuj konservas memoron pri tio. Tanzanio estas religie disdividita lando. Okazigita ĉi tie censo evitis demandon pri religia aparteno, sed ekzistas jenaj pritaksoj: 35% islamanoj, 30% kristanoj kaj 35% tradiciaj paganismanoj. En Zanzibaro 99% de la loĝantaro estas islamanoj. La ĉefa agado de la loĝantaro estas kampara, bazita sur viveltena agrikultura ekonomio. == Lingvoj == [[Dosiero:Tarangire-Natpark800600.jpg|eta|250ra|maldekstre|[[Nacia Parko Tarangire]] en Tanzanio]] {{Ĉefartikolo|Lingvoj de Tanzanio}} En Tanzanio parolatas pli ol cent lingvoj, ĉefe de la bantua lingvofamilio. Post la sendependiĝo, la registaro agnoskis, ke tio estas problemo por la unueco de la lando, kaj pro tio enkondukis la [[svahila lingvo|svahilan]] kiel nuran ŝtatan lingvon. La registaro enkondukis ĝin en ĉiuj unuagradaj lernejoj por disvastigi ĝin. En la tiama situacio ne eblis enkonduki ĝin en la tuta edukado, ĉar jam estis tre granda laboro skribi svahilajn lernolibrojn por la unuagradaj lernejoj. Pro tio la [[angla lingvo|angla]] (kiu estis la kolonia lingvo de post la [[Unua Mondmilito]]) ankoraŭ estas la lingvo de la duagradaj lernejoj kaj universitatoj. Tamen la popolo grandparte akceptis la svahilan, kaj la angla estas malbone konata. Pro tiu lingva problemo multaj lernantoj foriras de la lernejo post fini la unuagradan edukadon. Kvankam la multaj tribaj lingvoj ne estas aktive subpremataj, ili ne ĝuas la samajn rajtojn kiel la svahila, kaj pro tio iom post iom malaperas. Ĝis nun neniu el ili entute malaperis, sed oni povas antaŭvidi, ke se la lingva politiko ne ŝanĝiĝos, multaj el ili baldaŭ neniiĝos. Ankaŭ en [[Zanzibaro]], la [[Araba lingvo|araba]] estas parolata. Nuntempe, junularo parolas [[slango]]n nomitan ''lugha ya mitaani'' (t.e. lingvo de kvartaloj) - opone al la instruata '''Kiswahili fasaha''' (pura svahila lingvo). Slango parolata en [[Daresalamo]] nomiĝas ''lugha ya kibongo'' (el [[Bongo]], slanga nomo por Daresalamo). La [[mpota lingvo]] estas bantua lingvo de Tanzanio, parolata en la [[Regiono Ruvuma]]. [[Masaja lingvo]] estas grupo de lingvoj aŭ dialektoj el la [[Nilota lingvaro]] parolata en la sudo de [[Kenjo]] kaj la nordo de Tanzanio fare de la [[masajoj]], kiuj estas ĉirkaŭ 900 mil individuoj. == Religioj == [[Dosiero:Dar es Salaam-Azania Front.jpg|eta|dekstra|250ra|Luterana preĝejo en [[Daresalamo]].]] [[Dosiero:Dodoma Central Mosque.JPG|eta|dekstra|250ra|Centra moskeo en [[Dodomao]].]] Oficialaj statistikoj pri religio ne estas disponeblaj ĉar religiaj enketoj estis nuligitaj el la registaraj popolnombradoj ekde 1967.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo="Muslims in Tanzania: Quest for Equal Footing." In Justice Rights and Worship: Religion and Politics in Tanzania, edited by Rwekaza S. Mukandala, S. Yahya-Othman, S.S. Mushi and L. Ndumbaro, 129-64.|familia nomo=Liviga, Athumani, and Zubeda Tumbo-Masabo.|jaro=2006|loko=Dar es Salaam|eldoninto=2006.|ISBN=9987411312|paĝoj=149–150}}</ref> La religia etoso de Tanzanio estas dominata de [[Kristanismo]] kaj [[Islamo]], sed ekzistas ankaŭ diversaj afrikaj tradiciaj religioj konektitaj al etnaj kutimoj. La vorto por religio en svahila, nome ''dini,'' ĝenerale estas aplikita al la tutmondaj religioj Kristanismo kaj Islamo, subkomprenante, ke la sekvantoj de afrikaj tradiciaj religioj estas konsiderataj de "nereligio". Religia aparteno estas ofte ambigua, kaj multaj homoj estas aliĝintaj al multaj religiaj identecoj samtempe (ekzemple oni estas kristano sed ankaŭ oni sekvas afriktradiciajn ritarojn) kio indikas ĝis kiu grado la religiaj limoj estas flelseblaj kaj dependas el la kuntekstoj.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo="African Traditional Religion in Contemporary Tanzanian Society." In Justice Rights and Worship: Religion and Politics in Tanzania, edited by Rwekaza S. Mukandala, S. Yahya-Othman, S.S. Mushi and L. Ndumbaro, 97-114.|familia nomo=Masanja Patrick and Yussuf Lawi.|jaro=2006|loko=Dar es Salaam|eldoninto=E & D Limited|ISBN=9987411312}}</ref> Laŭ ĉirkaŭkalkulo de 2014 fare de la [[Monda faktolibro de CIA]], 61.4 procentoj de la loĝantaro estis kristana, 35.2 procentoj estis islama, 1.8 procentoj praktikis tradiciajn afrikajn religiojn, 1.4 procentoj estis nealigita al ajna religio, kaj 0.2 sekvis aliajn religiojn. Preskaŭ la tuta loĝantaro de Zanzibaro estas islama.<ref name="factbook">[[Central Intelligence Agency]]. [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tz.html "Tanzania".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201127225447/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tz.html |date=2020-11-27 }} The World Factbook. Alirita la 12an de majo 2020.</ref> El islamanoj, 16 procentoj estas [[Ahmadismo|Ahmadistoj]] (kvankam ili ofte estas konsiderataj neislamanoj), 20 procentoj estas nenomigitaj islamanoj, 40 procentoj estas [[Sunaismo|Sunaistoj]], 20 procentoj estas [[Ŝijaismo|Ŝijaistoj]], kaj 4% estas Sufiistoj.<ref>Pew Forum on Religious & Public life. 9a de aŭgusto 2012. Alirita la 29an de oktobro 2013.</ref> Ene de la kristana komunumo la [[Katolika Eklezio]] estas la plej granda nomigo (51 procentoj el ĉiuj kristanoj).<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2010/04/15/executive-summary-islam-and-christianity-in-sub-saharan-africa/|title=Tolerance and Tension: Islam and Christianity in Sub-Saharan Africa.|last=Pew Forum on Religion & Public Life|date=2010|website=PEW|access-date=2020-01-21}}</ref> Inter Protestantoj, la plej granda nombro de [[Luteranismo|Luteranoj]] kaj [[Moraviaj fratoj]] indikas la [[Germanio|germanan]] kolonian kaj misian pasintecon de la lando, dum la nombro de [[Anglikanismo|Anglikanoj]] indikas la britan kolonian kaj misian pasintecon de Tanganjiko. Ankaŭ estas kreskanta nombro de [[Pentekosta Kristanismo|Pentekostistoj]] kaj [[Adventismo|Adventistoj]] pro la etenda misia agado fare de movadoj el la Nordiaj landoj kaj de usonanoj en la unua parto de la 20a jarcento.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=A History of the Church in Africa|familia nomo=Sundkler, Bengt, and Christopher Steed.|jaro=2000|loko=Kembriĝo|eldoninto=Cambridge Univ. Press|ISBN=978-0521583428|paĝoj=1013}}</ref> Ĉiuj el ili havis iome da influo en variaj gradoj el la movado Ŭalokole aŭ Okulokoka (''East African Revival'' aŭ Orientafrika revivado), kiu havis fekundan grundon por la etendo de karismaj kaj Pentekostaj grupoj.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo="The Spirit helps us in our weakness": Charismatization of Worldwide Christianity and the Quest for an Appropriate Pneumatology with Focus on the Evangelical Lutheran Church in Tanzania|aŭtoro=Moritz Fischer|jaro=2011|gazeto=Journal of Pentecostal Theology|volumo=20|COI=10.1163/174552511X554573|paĝoj=96–121}}</ref> Estas ankaŭ aktivaj komunumoj de aliaj religiaj grupoj, ĉefe en la kontinento, kiel [[Budhismo|Budhistoj]], [[Hinduismo|Hinduistoj]], kaj [[Bahaa Kredo|Bahaanoj]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2008/108395.htm|titolo=U.S. Department of State|jaro=2008|eldoninto=state.gov}}</ref> === Islamo en Tanzanio === {{Ĉefartikolo|Islamo en Tanzanio}} [[Dosiero:Zanzibar_2012_06_06_4186_(7592251870).jpg|eta|250x250ra|Moskeo Malindi en [[Zanzibaro (urbo)|Zanzibaro]].]] Islamo estas religio, laŭ diversaj fontoj, de 30<ref>[https://www.pewforum.org/2011/01/27/table-muslim-population-by-country/]</ref> ĝis 50%<ref>[http://muslimpopulation.com/africa/]</ref> da loĝantoj en Tanzanio. Sur la kontinento, islamaj komunumoj estas koncentritaj en marbordaj regionoj, kun kelkaj grandaj islamaj komunumoj ankaŭ en la enlandaj urbaj areoj, precipe laŭ la iamaj [[Karavano (tradicia)|karavanaj vojoj]]. Pli ol 99% de la loĝantaro de la Zanzibara insularo estas islamanoj. Plej multaj islamanoj en Tanzanio estas [[Ŝafiismo|ŝafiismaj sunnitoj]], kun tre signifaj malplimultoj de [[Ŝijaismo|ŝijaitoj]] kaj [[Ahmadismo|ahmadistoj]] (aktivaj ekde 1934), kio estas afero nekutima por la subsahara Afriko. Laŭ la Pew-Esplorcentro, du trionoj de la islama loĝantaro de Tanzanio estas sunnitoj, kaj la cetero estas ŝijaistoj (20%) kaj ahmadistoj (15%). === Hinduismo en Tanzanio === {{Ĉefartikolo|Hinduismo en Tanzanio}} Hinduismo en Tanzanio estas minoritata religio, ĝin konfesas proksimume 50.000 personoj, kio estas 0,1% de la loĝantaro de la lando. Laŭ la Esplorcentro Pew, en [[2010]] estis ĉirkaŭ 50 000 hinduoj en Tanzanio<ref name=":0">[https://www.pewforum.org/2012/12/18/table-religious-composition-by-country-in-numbers/]</ref>, laŭ aliaj fontoj — 375 000. Plej multaj estas indiĝenaj loĝantoj de Tanzanio, kies prapatroj jam delonge migris al Afriko. Inter la diversaj areoj de hinduismo la plej ofta hinduisma skolo en Tanzanio kaj Kenjo estas ''bhakti''. Ankaŭ sekvantoj de Brahma Kumari, [[Sai Baba]] kaj Hare Kriŝno ĉeestas inter la hinduoj en Tanzanio. Hinduaj temploj estis konstruitaj en [[Daresalamo]], [[Zanzibaro (urbo)|Zanzibaro]], [[Aruŝo]] (Aruŝa) kaj [[Moshi]]. Festoj de [[Divalo]] kaj aliaj hinduismaj ferioj estas festataj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=3571 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-05-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200722180230/https://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=3571 |arkivdato=2020-07-22 }}</ref> . == Trafiko en Tanzanio == Kvankam la ĉefurbo ne plu estas ĉe-mara [[Daresalamo]], sed enlanda Dodomao, la maraj havenoj gravas por la trafiko, nelaste al la insuloj [[Unguĵo]] (Zanzibaro), [[Pembo]] kaj [[Mafia (Tanzanio)|Mafia]]. La [[Fervojo en Tanzanio|fervoja reto]] estas maldensa, sed grava. Multaj urboj estas atingeblaj nur per la voja reto. == Ekstera politiko == [[Dosiero:African, Caribbean and Pacific Group of States member nations map.svg|60ra]] Tanzanio apartenas al la [[AKP-ŝtatoj]], internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj [[Afriko]], [[Karibio]] kaj la [[Pacifiko]]. == Regionoj kaj urboj == {{Ĉefartikolo|Regionoj de Tanzanio|Listo de urboj de Tanzanio}} Tanzanio havas 31 administrajn [[regiono]]jn kun la ĉefurboj: [[Dosiero:Tanzania, administrative divisions - sw - colored.svg|dekstra|300ra]] {| {{prettytable}} !Regiono !Regiona ĉefurbo !Ĉefurba loĝantaro (2002) |- |[[Regiono Arusha]] |[[Arusha]] |270.485 |- |[[Regiono Dar es Salaam]] |[[Daresalamo]] |2.456.100 |- |[[Regiono Dodomao]] |[[Dodomao]] |324.347 |- |[[Regiono Iringa]] |[[Iringa]] |112.900 |- |[[Regiono Geita]] |[[Geita]] | |- ||[[Regiono Kagera]] |[[Bukoba]] |100.000 |- |[[Regiono Katavi]] |[[Mpanda]] | |- |[[Regiono Kigoma]] |[[Kigoma]] |132.142 |- |[[Regiono Kilimanĝaro]] |[[Moshi]] |144.739 |- |[[Regiono Lindi]] |[[Lindi]] |41.549 |- |[[Regiono Mara]] |[[Musoma]] |103.497 |- ||[[Regiono Manyara]] |[[Babati]] |303.013 |- |[[Regiono Mbeya]] |[[Mbeya]] |280.000 |- |[[Regiono Morogoro]] |[[Morogoro]] |206.668 |- |[[Regiono Mtwara]] |[[Mtwara]] |92.602 |- |[[Regiono Mwanza]] |[[Mwanza]] |378.327 |- |[[Regiono Njombe]] |[[Njombe]] | |- |[[Regiono Norda Pembo]] |[[Wete]] |27.000 |- |[[Regiono Suda Pembo]] |[[Mkoani]] |11.000 |- |[[Regiono Pwani]] |[[Kibaha]] |132.045 |- |[[Regiono Rukwa]] |[[Sumbawanga]] |75.000 |- |[[Regiono Ruvuma]] |[[Songea]] |108.771 |- |[[Regiono Shinyanga]] |[[Shinyanga]] |92.918 |- |[[Regiono Simiyu]] |[[Bariadi]] | |- |[[Regiono Singida]] |[[Singida]] |60.000 |- |[[Regiono Songwe]] |[[Vwawa]] | |- |[[Regiono Tabora]] |[[Tabora]] |127.880 |- |[[Regiono Tanga]] |[[Tanga]] |224.891 |- |[[Regiono Norda Unguĵo]] |[[Mkokotoni]] |2.388 |- |[[Regiono Centra-Suda Unguĵo|Centra-Suda Unguĵo (Zanzibaro)]] |[[Koani]] |2.146 |- |[[Regiono Urba-Okcidenta Unguĵo]] |[[Zanzibaro (urbo)|Zanzibaro]] |206.292 |} [[Dosiero:Tibor Sekelj Ĝambo Rafiki.gif|eta|Ttolpaĝo de la vojaĝlibro <nowiki>''Ĝambo Rafiki''</nowiki>]] == Esperanto-movado en Tanzanio == {{Ĉefartikolo|Listo de tanzaniaj esperantistoj}} En Tanzanio estas [[Tanzania Esperanto-Asocio]]. [[Tibor Sekelj]], en sia vojaĝlibro Ĝambo Rafiki - la karavano de amikeco tra Afriko, priskribas la unuajn momentojn de la sendependiĝo de [[Tanganjikio]]. Li rakontas, ke li havis rektajn kontaktojn kun [[Julius Nyerere]]. UEA decidis kongresi en 2024 en Afriko. Komence de marto 2023 oni anoncis, ke la Estraro de UEA unuanime elektis [[Aruŝo]]n kiel la kongresurbon. La [[UK 2024|Kongreso]] okazis de la 3-a ĝis la 10-a de aŭgusto 2024. == Bildaro == <gallery> Dosiero:Women stylist in african fabrics 01.jpg|<small>Tanzania [[Manekeno (homo)|modelo]].</small> Dosiero:Maasai tribe.jpg|<small>[[Masajoj|Masaj]]-grupo.</small> Dosiero:Makonde carving 1.jpg|<small>[[Makondoj|Makondo]]-Arto.</small> Dosiero:KalimbaTz.jpg|<small>[[Kalimbo]] el Tanzanio.</small> Dosiero:Iftar.jpg|<small>[[Ramadano|Ramadana]] vespermanĝo en Tanzanio.</small> Dosiero:Traditional Tanzanian food - pilau kuku, mishkaki, ndizi, &c..JPG|<small>[[Kuirarto]]: pilau kuku, miŝkaki, ndizi, maharage, mboga, ĉapati kaj pili pili.</small> Dosiero:Arusha Declaration Monument by Jaba1977 07.jpg|Aruŝa Dekilaracia Monumento Dosiero:Pilua for many.jpg|Virino en la tradicia vestaĵo 'kanga' aŭ 'kangha', foje 'leso' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Historio de poŝto kaj poŝtmarkoj de Tanzanio]] * [[Listo de mondaj heredaĵoj en Tanzanio]] * [[Naciaj parkoj de Tanzanio]] * [[Sovaĝbestoj de Tanzanio]] * [[TANU]] * [[Tanzania kulturo]] * [[Saba Saba (Tanzanio)]] {{Projektoj |wikinewscat=Tanzanio |ReVo=tanzani }} == Eksteraj ligiloj == * {{eo}} {{ueavikio|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}} * (esperanto) [https://www.youtube.com/watch?v=uFQjmK2tob4 Tanzanio, la turisma lando] * {{en}} [http://www.eoearth.org/view/article/51cbef007896bb431f69bc01/ Tanzanio (''The Encyclopedia of Earth'')] * {{en}} [http://www.eoearth.org/view/article/51cbed897896bb431f692b5d/ Ekoregionoj de Tanzanio (''The Encyclopedia of Earth'')] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140715090821/http://www.eoearth.org/view/article/51cbed897896bb431f692b5d/ |date=2014-07-15 }} * [http://mwanasimba.free.fr/ Mwana Simba: Kiswahili? Hakuna matata] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070807162211/http://mwanasimba.free.fr/ |date=2007-08-07 }} Gramatika enkonduko al la svahila lingvo kun laŭtema svahila vortaro (franca/angla) * [http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/afrique/tanzanie.htm pri lingvaj situacio kaj leĝoj en Tanzanio (france)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101212225246/http://www.tlfq.ulaval.ca/AXL/afrique/tanzanie.htm |date=2010-12-12 }} * [http://www.tanzania.eu Tanzania.eu] * [http://www.tanzaniatouristboard.com/ tanzaniaj turismaj organizaĵoj en 12 lingvoj, ankoraŭ sen lingvo internacia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100113233655/http://tanzaniatouristboard.com/ |date=2010-01-13 }} {{Regionoj de Tanzanio}} {{Urboj de Tanzanio}} {{Afrika Unio}} {{Komunumo de Nacioj}}{{Havenda artikolo|Tanzanio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tanzanio| ]] [[Kategorio:Membroj de la Komunumo de Nacioj]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1964]] nq29mr8r6xvnpcuckvnknoezbikn9cm Usono 0 4287 9405957 9371173 2026-06-18T05:23:02Z Sj1mor 12103 9405957 wikitext text/x-wiki {{Tiu-ĉi artikolo|temas pri la ŝtato en [[Ameriko]]. Por apartigilo "USA", vidu [[USA (apartigilo)]].}} {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = United States of America | eonomo = Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Usono.svg|180ra|[[Flago de Usono]]]] | blazono = [[Dosiero:Greater coat of arms of the United States.svg|90ra|[[Blazono de Usono]]]] | nacia devizo = [[In God We Trust]] ''kaj'' [[E pluribus unum]] <br /> Je Dio ni fidas ''kaj'' El pluraj unu | lokigo-bildo = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 250 | dosiero1 = United States (orthographic projection).svg | dosiero2 = Map of USA with state names eo.svg | piedlinio = }} | lingvoj = [[Angla lingvo|angla]] <br /> [[Hispana lingvo|hispana]] | ĉefurbo = [[Vaŝingtono]] | politika sistemo = [[Federacio|Federacia]] [[prezidenta respubliko]] | religio = [[protestantismo]] (52%) <br /> [[Romkatolika Eklezio|katolikismo]] (27%) <br /> [[ateismo|nenia]] (10%) <br /> alia (10%) <br /> [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj|mormonismo]] (2%) <br /> [[judismo]] (1%) <br /> [[islamo]] (1%) <br /> ([[2002]]) | km2 = 9 833 520 | akvo = 4,66 | loĝantoj = [[usonanoj]] | loĝantaro = 331449281 | loĝantaro-jaro=[[2020]] | loĝdenso = 31 | horzono = -5 al -10 <br /> UTC-4 al -10 (somere) | ttt = us | landkodo = US (ISO 3166) <br /> USA ([[aŭtokodo|aŭtoj]]) | nacia tago = [[4-a de julio]] | sendependeco = [[4-a de julio]] [[1776]] | de kiu = [[Unuiĝinta Reĝlando|Britio]] | esperanto-asocio = [[Esperanto-Ligo por Norda Ameriko]] | MEP = [[Usona dolaro|$]]22,675 duilionoj | MEP jaro = 2021 | MEP pokapa = $ 68.309 }} '''Usono''', ({{lang-en|United States}}) oficiale la '''Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko''' ({{lang-en|United States of America}}; mallonge ''US'', ''USA'', aŭ ''{{lang|en|America}}''), estas [[federacio|federacia]] [[konstitucia respubliko]], kiu konsistas el 50 subŝtatoj, federacia distrikto, kaj 565 [[Indianoj|indianaj]] kaj [[Inuitoj|inuitaj]] [[Tribo|tribaj]] registaroj. Usono situas preskaŭ tute en la okcidenta hemisfero. Ĝiaj 48 [[koheraj subŝtatoj (Usono)|koheraj subŝtatoj]] kaj ĝia ĉefurbo [[Vaŝingtono]] situas en [[Ameriko]]; la plej granda parto de Usono (la t.n. 48 ŝtatoj, krom [[Alasko]] kaj [[Havajo]]) havas limojn norde kun [[Kanado]], oriente kun la [[Atlantika Oceano]], sude kun la [[Golfo de Meksiko]] kaj [[Meksiko]], kaj okcidente kun [[Pacifiko]]. [[Alasko]] lokiĝas nord-okcidente de [[Kanado]], kaj [[Havajo]] lokiĝas meze de la [[Pacifika Oceano]]. Usono ankaŭ posedas dek kvar [[dependa teritorio de Usono|teritoriojn]], inkluzive de [[Gvamo]] kaj [[Porto-Riko]].<ref name="DD">Adams, J. Q., and Pearlie Strother-Adams (2001). ''Dealing with Diversity''. Chicago: Kendall/Hunt. ISBN 0-7872-8145-X.</ref> Kun pli ol 300 milionoj da loĝantoj, kiuj loĝas sur 9,63 milionoj da kvadrataj kilometroj, Usono estas la tria plej granda lando de la mondo laŭ loĝantaro, kaj la tria laŭ areo (la kvara, se oni kalkulas nur la tersurfacon). Usono estas unu el la plej diversetnaj nacioj en la mondo, rezulte de jarcentoj de amasa [[Enmigrado en Usonon|enmigrado]], ĉefe el [[Eŭropo]], sed ankaŭ el aliaj mondopartoj.<ref name="IMF GDP">http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=111&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CLP&grp=0&a=&pr.x=35&pr.y=14</ref> Kiel rezulto la usona socio estas unu el la plej variaj kaj kompleksaj en la mondo. La reganta kulturo baziĝas klare sur la [[Kristanismo|kristana]], eŭropa kulturo. La originaj loĝantoj (indiĝenaj nordamerikaj triboj) estis forpelitaj de siaj teritorioj kaj metitaj en rezervejojn; de la [[17-a jarcento|17-a]] ĝis la [[19-a jarcento|19-a]] jarcentoj, multaj el ili mortis pro malsanoj (portitaj de eŭropaj koloniantoj) kaj militoj. Nuntempe, ilia kulturo preskaŭ malaperis. La aktuala nacio estis fondita de la originalaj dek tri kolonioj de [[Britio]], kiuj situas ĉe la plej orienta landlimo de la lando, borde de la [[Atlantika Oceano]]. Post kiam ili deklaris sin sendependaj ŝtatoj, ili la [[4-an de julio]] [[1776]] eldonis la [[Usona Deklaro de Sendependeco|Usonan Deklaron de Sendependeco]].<ref>http://www.foreignaffairs.com/articles/59919/eliot-a-cohen/history-and-the-hyperpower</ref> La ribelaj ŝtatoj venkis Brition en la [[Usona Revolucio]]. Tio estis la unua sukcesplena kolonia milito de sendependeco. Federacia kunveno adoptis la nuntempan [[Usona Konstitucio|Usonan Konstitucion]] la 17-an de decembro [[1783]]. Ĝia ratifo dum la sekva jaro kunigis la subŝtatojn je unu federacia respubliko. En [[1791]], la unuaj dek [[amendo]]j al la Usona Konstitucio estis ratifitaj. Ĉi tiuj dek amendoj (nomitaj angle la "Bill of Rights"—Ĉarto de Rajtoj) garantias protektadon de la usonaj civitanoj de registara potenco. Ekzemple, la unua amendo al la Usona Konstitucio garantias, ke usonaj civitanoj per leĝo rajtas havi iun ajn religion, paroli libere pri iu ajn temo, kunveni por protesti, ktp.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.ggdc.net/maddison/Historical_Statistics/horizontal-file_09-2008.xls|titolo=Groningen Growth and Development Centre &#124; University of Groningen|alirdato=2023-03-31|eldoninto=Ggdc.net|arkivurl=https://web.archive.org/web/20201205205145/http://www.ggdc.net/maddison/Historical_Statistics/horizontal-file_09-2008.xls|arkivdato=2020-12-05}}</ref> En la 19-a jarcento Usono akiris terenon de [[Francio]], [[Meksiko]], [[Hispanio]], de la [[Rusia Imperio]], aldone la [[Respubliko]]n [[Teksaso]] kaj la [[Respubliko]]n [[Havajo]]. La [[Usona Enlanda Milito]] metis finon al [[sklaveco]] en Usono kaj preventis konstantan fendiĝon de la lando. Mallonga milito kontraŭ Hispanio en [[1898]] kaj la partopreno en la [[Unua Mondmilito]] montris, ke Usono estis monda milita potenco. Dum la [[Dua Mondmilito]] Usono iĝis la unua lando, kiu kreis [[nuklea armilo|nuklean armilon]].<ref>Dull, Jonathan R. (2003). "Diplomacy of the Revolution, to 1783", p. 352, chap. in ''A Companion to the American Revolution'', ed. Jack P. Greene and J. R. Pole. Maiden, Mass.: Blackwell, pp. 352–361. ISBN 1-4051-1674-9.</ref> Usono estas nuntempe konsiderata la plej potenca kaj riĉa lando en la mondo.<ref>La [[Eŭropa Unio]] havas pli larĝan kolektivan ekonomion, sed ne estas ununura nacio.</ref> Havante la plej grandan amaskulturon, ĝi profunde influas amaskulturon tra la mondo, ekde [[Holivudo]] ĝis [[hiphopo]], kaj, per tiuj ĉi, influas la morojn de aliaj landoj. Ekde la disfalo de Sovetunio komence de la 1990-aj jaroj, Usono estis la sola [[superpotenco]] de la mondo. == Etimologio == {{Ĉefartikolo|Landnomo kaj loĝantoj pri Usono}} === Landnomo — Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko === En [[1507]], [[germanoj|germana]] [[kartografo]] [[Martin Waldseemüller]] prilaboris mondomapon en kiu li nomis la terojn de la okcidenta [[Hemisfero]], «[[Ameriko]]» omaĝe al la [[Italoj|itala]] esploristo kaj kartografo [[Amerigo Vespucci]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2007-04-24-america-turns-500_N.htm?csp=34|titolo=Cartographer put 'America' on the map 500 years ago|alirdato=2023-03-31|dato=2007-04-24|eldoninto=Usatoday.Com}}</ref> La antaŭaj britaj kolonioj unue uzis la nunan nomon de la lando en la [[Usona Deklaro de Sendependeco]], la «unuanima Deklaro de la Dek tri Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko» adoptita de la «Reprezentantoj de la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko» la [[4-an de julio]] [[1776]]. Je la 15-a de novembro [[1777]], la [[Dua Kontinenta Kongreso]] adoptis la [[artikoloj de Konfederacio|Artikolojn de Konfederacio]], kiu diris: «La nomo de ĉi tiu Konfederacio devos esti "Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko"».<ref>http://www.archives.gov/exhibits/charters/charters.html</ref> La Franc-Usonaj traktatoj de [[1778]] uzis la terminon «Unuiĝintaj Ŝtatoj de Nordameriko», sed je la [[11-a de julio]] 1778, «Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko» estis uzita en la fakturoj de la lando por interŝanĝo, kaj ĝi iĝis la oficiala nomo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.ydr.com/ci_9569289 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://www.webcitation.org/6HZG4qYv3?url=http://www.ydr.com/ci_9569289 |arkivdato=2013-06-22 }}</ref> En la [[angla lingvo]] kaj en multaj aliaj, oni kutime kaj malprecize diras nur «Ameriko» kaj «amerikano» por la lando kaj ties loĝantoj respektive. Siavice, en Usono la tuta amerika kontinento estas konata en pluralo kiel «Amerikoj» (angle ''The Americas''). === Landnomo — Usono === La esperanta etimologio de la vorto ''Usono'' ŝajnas kvazaŭ-mistera, sed laŭ la [https://www.reta-vortaro.de/revo/ Reta Vortaro] statas tiele: {{Citaĵo|aŭtoro=diversaj aŭtoroj|verko=Reta Vortaro|Malgraŭ la impreso kiun oni povas ricevi el PIV, en Esperanto la vorto Usono ne estas [nur simpla] mallongigo de «Unuiĝintaj Ŝtatoj de Nord-Ameriko», sed plenvalora vorto, inventita ekster Esperantujo de usonanoj [[Frank Lloyd Wright]], [[James Duff Law]] kaj aliaj laŭ la angla vortgrupo „United States of North America“ (en la formo "[[Usonia]]", lime inter la [[19-a jarcento|19-a]] kaj [[20-a jarcento]]j, kiu tamen plej firme enradikiĝis en Esperanto. [[L. L. Zamenhof]] interalie uzis tiun nomon en prelego ĉe la [[UK 1910|6-a Universala Kongreso]] en Vaŝingtono somere de la [[jaro]] [[1910]].}} En Esperanto oni uzas la vortojn ''Usono'' kaj ''usonano'' ekskluzive por la lando kaj ties loĝantoj respektive, dum ''Ameriko'', en singularo, estas por la tuta kontinento. El tio sekvas, ke ''amerikanoj'' — ties loĝantaro — estas la loĝantoj de la [[Okcidenta Duonsfero]], inkluzive de la lando Usono. == Historio == :Vidu ankaŭ ''[[Historio de Usono]]'' === Indiĝenaj amerikanoj kaj unuaj eŭropaj kolonioj === [[Dosiero:MayflowerHarbor.jpg|eta|250ra|La ŝipo ''[[Mayflower]]'' transportis la pilgrimantojn al la Nova Mondo en 1620, kiel en la pentraĵo de [[William Halsall]] ''Mayflower en la haveno Plymouth'', 1882.]] [[Dosiero:GezichtOpNieuwAmsterdam.jpg|eta|250ra|Nov-Amsterdamo en 1664 konkerita de la [[Britio|britoj]], [[pentraĵo]] de [[Johannes Vingboon]]]] Laŭ pluraj teorioj kaj diverstipaj esploroj, oni kutime pensas, ke la indiĝenaj popoloj de la kontinenta Usono, inkluzive de indiĝenoj el [[Alasko]], elmigris de [[Azio]] inter 12.000 kaj 40.000 jaroj antaŭe.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://anthropology.si.edu/HumanOrigins/faq/americas.htm|titolo=Anthropology &#124; Smithsonian National Museum of Natural History|alirdato=2023-03-31|dato=2020-03-23|eldoninto=Anthropology.si.edu|lingvo=en|arkivurl=https://web.archive.org/web/20071128083459/http://anthropology.si.edu/HumanOrigins/faq/americas.htm|arkivdato=2007-11-28}}</ref> Kelkaj el ili, kiel la kulturo de [[Misisipo]], disvolvigis agrikulturon, grandajn arkitekturajn verkojn kaj socion kun hierarkia ordo. Post kiam la eŭropanoj ekloĝis en [[Ameriko]], milionoj da amerikaj indiĝenoj mortis pro la epidemioj kaŭzitaj de malsanoj venintaj el [[Eŭropo]], kiel la [[variolo]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.newscientist.com/article/mg13618424.700-how-columbus-sickened-the-new-world-why-were-nativeamericans-so-vulnerable-to-the-diseases-european-settlers-brought-with-them.html|publisher=New Scientist|date=1992-10-10|accessdate=2023-03-31|titolo=How Columbus sickened the New World: Why were native Americans so vulnerable to the diseases European settlers brought with them?}}</ref> En [[1492]], la esploristo [[Kristoforo Kolumbo]], sponsorita de la [[Hispana Imperio|Hispana Krono]], atingis plurajn insulojn de [[Karibio]], realigante la unuan kontakton kun la indiĝenaj popoloj. La [[2-an de aprilo]] [[1513]], la hispana konkeranto [[Juan Ponce de León]] elŝipiĝis sur [[Florido]] kaj tio estis la unua dokumentita eŭropa alveno en la usona teritorio. La hispanaj kolonioj en la regiono estis sekvitaj de aliaj en la nuna [[sudokcidenta Usono]]. La francaj ledkomercistoj establiĝis en [[Nova Francio]], ĉirkaŭ la zono de la [[Grandaj Lagoj]]; eventuale [[Francio]] postulis grandan parton de la interno de Usono, ĝis la marbordo de la [[golfo de Meksiko]]. {{Ĉefartikolo|Kolonia historio de Usono}} La unuaj prosperaj anglaj setlejoj estis la kolonio [[Jamestown]] en [[Virginio]] en [[1607]] kaj la kolonio [[Plymouth]] fondita de pilgrimantoj en [[1620]]. En [[1628]], la starigo de la provinco de la golfeto de [[Masaĉuseco]] okazigis novan ondon da enmigrado: en [[1634]], [[Nova Anglio]] estis loĝita de ĉirkaŭ 10.000 [[puritanoj]]. Inter la jardeko 1610 kaj la milito de sendependeco, proksimume 50.000 kondamnitoj estis senditaj el la [[Malnova Kontinento]] al la kolonioj. Ekde [[1614]], la [[nederlandanoj]] establiĝis laŭlonge de la [[rivero Hudsono]], fondante la urbon [[Nov-Amsterdamo]] en la insulo de [[Manhatano]]. En [[1674]], [[Nederlando]] cedis sian teritorion al [[Anglio]] kaj la provinco [[Nova Nederlando]] renomiĝis [[Nov-Jorko]]. Multaj enmigrintoj ĵus alvenitaj, speciale el la sudo, estis dungitaj kiel servistoj, tiel ke ĉirkaŭ du trionoj el ĉiuj enmigrintoj kiuj venis al [[Virginio]] inter [[1630]] kaj [[1680]] laboris kiel servutuloj.<ref>Russell, David Lee (2005). ''The American Revolution in the Southern Colonies''. Jefferson, N.C., and London: McFarland, p. 12. ISBN 0-7864-0783-2.</ref> Je la fino de tiu jarcento, la [[afrik-usonanoj|afrikaj sklavoj]] iĝis la ĉefa fonto de laborforto. Per la divido de la Karolinoj en [[1729]] kaj la koloniado de [[Georgio]] en [[1732]], establiĝis la dek tri britaj kolonioj, kiuj eventuale iĝis Usono. Ĉiu havis lokan elektitan registaron, proksiman al [[respublikismo]], krom tiuj, kiuj permesis la [[sklavkomerco]]n. Pro multaj naskiĝoj kaj la konstanta enmigrado, la kolonia loĝantaro kreskis rapide. La kristana movado de la [[1730-aj]] kaj [[1740-aj jaroj]], konata kiel «la Granda Vekiĝo», revivigis la intereson pri la religio kaj la religia libereco. En la [[Indiana-Franca Milito]], la britaj fortoj forprenis [[Kanado]]n al [[Francio]], sed la [[franca lingvo|franclingva]] loĝantaro restis politike izolita de la kolonioj de la sudo. Sen kalkulo de la indiĝenaj amerikanoj (konataj kiel «indianoj») kiuj estis delokitaj, en [[1770]] la dek tri kolonioj havis 2,6 milionojn da loĝantoj, ĉirkaŭ triona parto de la [[Brita Imperio|Brita Regno]], kvankam preskaŭ ĉiu kvina usonano estis nigra sklavo.<ref>Blackburn, Robin (1998). ''The Making of New World Slavery: From the Baroque to the Modern, 1492–1800''. London and New York: Verso, p. 460. ISBN 1-85984-195-3.</ref> Malgraŭ tio, la usonaj kolonianoj ne havis reprezenton en la [[brita Parlamento|Parlamento de Britio]]. === Sendependiĝo kaj ekspansio === [[Dosiero:Declaration independence.jpg|eta|maldekstra|''Deklaro de Sendependeco'', de [[John Trumbull]], 1817–1818]] Streĉitecoj inter usonaj kolonianoj kaj la [[britoj]] dum la revolucia periodo de la [[1760-aj]] kaj fruaj [[1770-aj jaroj]] kondukis al la [[Usona Milito de Sendependeco]], okazinta inter [[1775]] kaj [[1781]]. Je la [[14-a de junio]] 1775, la [[dua Kontinenta Kongreso|Kontinenta Kongreso]], kunveninte en [[<!--konvencio de Filadelfio-->Filadelfio (Pensilvanio)|Filadelfio]], establis la Kontinentan Armeon sub la komando de [[George Washington]]. Proklamante ke «ĉiuj homoj estas kreitaj egalaj» kaj dotitaj de «certaj necedeblaj rajtoj», la Kongreso adoptis la [[Usona Deklaro de Sendependeco|Deklaron de Sendependeco]], redaktitan plejparte de [[Thomas Jefferson]], la [[4-an de julio]] [[1776]]. Tiu dato nun estas festata ĉiujare kiel la [[Sendependectago de Usono]]. En [[1777]], la [[Artikoloj de Konfederacio]] establis malfortan [[konfederacio|konfederacian registaron]] kiu funkciis ĝis [[1789]]. Post la [[batalo de Yorktown|malvenko de la britoj]] fare de la usonaj fortoj helpataj de la [[francoj]] kaj [[hispanoj]], [[Britio]] [[traktato de Parizo (1783)|agnoskis la sendependecon de Usono]] kaj la suverenecon de la ŝtatoj en la amerika teritorio okcidente de la [[rivero Misisipo]]. Konstitucia kongreso estis organizita en [[1787]] kun la deziro establi fortan nacian registaron, kun imposta potenco. La [[Usona Konstitucio]] estis ratifita en [[1788]], kaj la Unua Senato de la nova respubliko, [[Usona Domo de Reprezentantoj]], kaj la prezidento, [[George Washington]], ekoficiĝis en 1789. La [[Bill of Rights (Usono)|Ĉarto de Rajtoj]], malpermesinta la federacian limigon de personaj liberecoj kaj garantiinta ampleksan gamon de juraj protektoj, estis adoptita en [[1791]]. Sintenoj al sklaveco ŝanĝiĝis; paragrafo en la konstitucio protektis la transatlantikan sklavkomercon nur ĝis [[1808]]. La nordaj ŝtatoj aboliciis sklavecon inter 1780 kaj 1804, forlasante la sklavismajn respublikojn de la sudaj ŝtatoj kiel defendantoj de la «stranga institucio». La [[Dua Granda Vekiĝo]], komenciĝanta ĉirkaŭ [[1800]], igis [[evangeliismo]]n forto malantaŭ diversaj sociaj reformo-movadoj, inkluzive de la [[aboliciismo]]. [[Dosiero:U.S. Territorial Acquisitions.png|eta|Teritoriaj akiroj laŭ datoj]] La entuziasmo de la usonanoj disetendiĝi okcidenten ekigis longan serion de la [[Indianaj Militoj]]. La [[Vendo de Luiziano]] fare de la francoj al la usonanoj sub la [[Prezidento]] [[Thomas Jefferson]] en 1803 preskaŭ duobligis la grandecon de la nacio.<ref>http://www.nps.gov/archive/jeff/lewisclark2/circa1804/heritage/louisianapurchase/louisianapurchase.htm</ref> La [[uson-Angla milito de 1812|Milito de 1812]], deklarita kontraŭ Britio pro diversaj plendoj, fortigis la usonan naciismon. Serio de usonaj armeaj trudeniroj en [[Florido]] devigis [[Hispanio]]n cedi ĝin kaj aliajn teritoriojn ĉe la golfobordo en [[1819]]. La [[Larmo-vojo]] en la [[1830-aj jaroj]] ekzempligis la politikon pri [[delokigo de indianoj]] kiu senigis la indiĝenojn je iliaj teritorioj. Usono aneksis la [[Respubliko Teksaso|Respublikon Teksaso]] en [[1845]] laŭ petoj de ties civitanoj. En tiu tempo, la koncepto pri [[Manifestita destino]] estis popularigita.<ref>Morrison, Michael A. (1999). ''Slavery and the American West: The Eclipse of Manifest Destiny and the Coming of the Civil War''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, pp. 13–21. ISBN 0-8078-4796-8.</ref> La [[Oregona traktato]] de [[1846]] kun Britio kondukis al usona regado la nunan [[Nordokcidenta Usono|Nordokcidentan Usonon]]. La usona venko en la [[Meksika-Usona Milito]] kondukis al la cedo, en la jaro [[1848]], de [[Kalifornio]] kaj granda parto de la nuna [[Sudokcidenta Usono]]. La [[Kalifornia deliro pri oro]] en la jaroj 1848-[[1849]] plue spronis okcidentan migradon. Novaj fervojoj plifaciligis la movadon kaj translokiĝon de novaj setlejanoj kaj akre pliigis la konfliktojn kun la [[indianoj]]. Dum duon-jarcento, ĉirkaŭ 40 milionoj da usonaj [[bizono]]j estis buĉitaj por ledaĵo kaj viando. La perdo de la bizonoj, primara rimedo por la indianoj de la ebenaĵoj, estis forta bato por multaj indiĝenaj kulturoj. === Enlanda Milito kaj Industriiĝo === [[Dosiero:Battle of Gettysburg, by Currier and Ives.png|eta|maldekstra|''[[Batalo de Gettysburg]]'', de [[Currier kaj Ives]], ĉirkaŭ 1863]] Streĉitecoj inter la sklavismaj kaj liberemaj ŝtatoj pliiĝis sub argumentoj pri la rilatoj inter la ŝtata kaj la federacia registaroj, samkiel violentaj konfliktoj pro disvastiĝo de la sklaveco en novaj ŝtatoj. [[Abraham Lincoln]], la kandidato de la plejparte kontraŭsklaveca [[Respublikana Partio]], estis elektita prezidento en [[1860]]. Antaŭ lia enposteniĝo, sep sklavismaj respublikoj deklaris sian [[secesio]]n, kiun la federacia registaro konsideris kontraŭleĝa. Ili formis la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono|Konfederaciitajn ŝtatoj de Usono]]. Kun la konfederaciita atako kontraŭ la [[batalo en Fortikaĵo|Fortikaĵo Sumter]], la [[Usona Enlanda Milito]] komenciĝis kaj kvar pliaj sklavismaj respublikoj eniris en la [[Konfederacio]]n. La [[Usona Proklamo de Emancipo|Emancipoproklamo]] fare de Lincoln en [[1863]] deklaris ke la sklavoj en la Konfederacio estas liberaj<!-- http://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1860a-02.pdf "1860 Census"-->. Post la venko de la [[Unio (Usona Enlanda Milito)|Unio]] en [[1865]], tri [[amendo]]j al la [[Usona Konstitucio]] garantiis la liberecon por preskaŭ kvar milionoj da [[afrik-usonanoj]] kiuj estis sklavoj. Ili iĝis civitanoj, kaj ricevis la voĉdonrajtojn. La milito kaj ties rezulto kondukis al granda pliiĝo de la federacia potenco<ref>De Rosa, Marshall L. (1997). ''The Politics of Dissolution: The Quest for a National Identity and the American Civil War''. Edison, NJ: Transaction, p. 266. ISBN 1-56000-349-9.</ref> Ĉi tiu milito daŭre estas la plej mortiga konflikto en la [[historio de Usono]], en ĝi pereis pli ol 620 000 homoj—2% el la tuta popolo de la nacio, do unu el la plej mortigaj konfliktoj en monda historio.<ref>Maris Vinovskis (1990). "''[http://books.google.com/books?id=gySktxKYPGoC&pg=PA6&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Toward a social history of the American Civil War: exploratory essays]''". Cambridge University Press. p.6. ISBN 0-521-39559-3</ref> [[Dosiero:Ellis island 1902.jpg|eta|Enmigrantoj ĉe la [[Insulo Ellis]], [[Haveno de Novjorko]], 1902]] Post la milito, la [[atenco kontraŭ Abraham Lincoln]] radikaligis respublikanojn por entrepreni politikon por rekonstruado kaj reintegriĝo de la sudaj ŝtatoj certigante la rajtojn de la ĵus liberigitaj sklavoj. La rezolucio de la pridisputata prezident-elekto de [[1876]] de la [[Kompromiso de 1877]] metis finon al la [[Rekonstrua Epoko]]. La leĝoj de [[Jim Crow]] baldaŭ senrajtigis multajn afrik-usonanojn. En la nordo, urbigo kaj senprecedenca enfluo de enmigrintoj de [[suda Eŭropo|suda]] kaj [[orienta Eŭropo]] akcelis la industriigon de la lando. La ondo de enmigrado, kiu daŭris ĝis [[1929]], disponigis laboron kaj ŝanĝis la usonan kulturon. La evoluo de la nacia infrastrukturo spronis ekonomian kreskon. La [[Vendo de Alasko]] en [[1867]] de [[Rusia imperio]] kompletigis la vastiĝon de la lando en la kontinento. La [[Masakro de Wounded Knee]] en [[1890]] estis la lasta grava armita konflikto de la Indianaj Militoj. En [[1893]], la indiĝena monarkio ĉe [[Pacifiko]], la [[Havaja reĝlando]] estis senpotencigita per puĉo komandita de usonanoj. Usono aneksis la insularon en [[1898]]. La venko en la [[Hispana-usona milito]] samjare montris ke Usono estis mondpotenco kaj sekve aneksis la iamajn koloniojn de Hispanio:<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www3.wooster.edu/History/jgates/book-ch3.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140629045949/http://www3.wooster.edu/History/jgates/book-ch3.html |arkivdato=2014-06-29 }}</ref> [[Puerto-Riko]], [[Gvamo]], kaj [[Filipinio]]. [[Kubo]] iĝis protektorato de Usono dum kvar jaroj kaj poste retis ligita al ĝi ĝis la [[1940-aj jaroj]] pere de la [[Amendo Platt]]. Filipinio akiris sendependecon duon-jarcenton poste. Puerto-Riko kaj Gvamo restas usonaj teritorioj. === Unua Mondmilito, Granda Depresio, kaj Dua Mondmilito === [[Dosiero:Dust Bowl&nbsp;- Dallas, South Dakota 1936.jpg|eta|maldekstra|Forlasita farmo en [[Sud-Dakoto]] dum la ''[[Dust Bowl]]'', 1936]] Ĉe la ekflamo de la [[Unua Mondmilito]] en [[1914]], Usono restis neŭtrala. La plejmulto el la usonanoj simpatiis al la [[britoj]] kaj [[francoj]], kvankam multaj kontraŭis intervenon.<ref>Foner, Eric, and John A. Garraty (1991). ''The Reader's Companion to American History.'' New York: Houghton Mifflin, p. 576. ISBN 0-395-51372-3.</ref> En [[1917]], Usono interligis la aliancanojn, helpante turni la tajdon kontraŭ la [[Centraj Potencoj]]. Post la milito, la Senato ne ratifis la [[traktato de Versajlo|Traktaton de Versajlo]], kiu establis la [[Ligo de Nacioj|Ligon de Nacioj]]. La lando traktis politikon de unuflankismo, simila al izolismo.<ref>McDuffie, Jerome, Gary Wayne Piggrem, and Steven E. Woodworth (2005). ''U.S. History Super Review''. Piscataway, NJ: Research & Education Association, p. 418. ISBN 0-7386-0070-9.</ref> En [[1920]], la [[feminisma movado]] venkis per [[amendo]] donanta al virinoj balotrajton. La prospero de la Feliĉaj [[1920-aj jaroj]] finiĝis kun la [[Krizo de 1929]] kiu ekigis la [[Granda Depresio|Grandan Depresion]]. Post la elekto kiel prezidento en [[1932]], [[Franklin D. Roosevelt]] reagis per la [[New Deal]], vico da politikoj kiuj pliigis la registaran enmiksiĝon en la ekonomio inkluzive de la kreado de socia asekursistemo.<ref>{{Cite book|title=Social Welfare: A History of the American Response to Need|first1=June|last1=Axinn|first2=Mark J.|last2=Stern|isbn=978-0-205-52215-6|edition=7|publisher=Allyn & Bacon|year=2007}}</ref> La [[Dust Bowl]] de la [[1930-aj jaroj]] malriĉigis multajn terkultivajn komunumojn kaj ekigis novan ondon de okcidenta migrado. En 1933, dum la [[Holodomoro]], diplomatiaj rilatoj estis establitaj kun Sovetunio: la Komunista Partio forprenis ĉiujn nutraĵojn de la loĝantaro, kondamnante milionojn al morto, kaj vendis ilin al Usono kontraŭ teknologio. La tutan sovetian industrion dum la jaroj de industriigo kreis invititaj usonaj inĝenieroj. [[Dosiero:Into the Jaws of Death 23-0455M edit.jpg|eta|Soldatoj de la [[Usona armeo]] invadas Normandion la 6-an de junio 1944]] Usono, efektive neŭtrala dum la komenco de la [[Dua Mondmilito]] post la invado de [[Nazia Germanio]] en [[invado en Pollandon|Pollandon]] en septembro [[1939]], komencis liveri materialojn al la [[Aliancanoj]] en marto [[1941]] pere de la programo [[Lend-Lease]]. La [[7-an de decembro]] 1941, la [[Japana Imperio]] lanĉis surprizan [[atako kontraŭ Pearl Harbor|atakon sur Pearl Harbor]], instigante Usonon ligi sin al la Aliancanoj kontraŭ la [[Akso Berlino-Romo-Tokio|Akspotencoj]] kaj kaŭzante la malliberigon de miloj da japanoj, usonaj civitanoj el Japanujo, kaj denaskaj usonaj civitanoj de japanaj gepatroj en usonaj koncentrejoj<ref>http://www.nps.gov/history/history/online_books/anthropology74/ce3.htm|title=A Brief History of Japanese American Relocation During World War II|work=Confinement and Ethnicity: An Overview of World War II Japanese American Relocation Sites|month=October|date=July 2000|accessdate=2010-04-02|publisher=National Park Service</ref><!--([[japanoj en usonaj koncentrejoj]])-->. Partopreno en la milito favorigis la kapitalinveston kaj industrian forton. Inter la plej gravaj batalistoj, Usono estis la sola nacio kiu iĝis pli riĉa, fakte, multe pli riĉa ol la eŭropaj landoj pro la milito.<ref>Kennedy, Paul (1989). ''The Rise and Fall of the Great Powers''. New York: Vintage, p. 358. ISBN 0-679-72019-7.</ref> Aliancitaj konferencoj ĉe [[Bretton Woods]] kaj [[Jalto]] skizis novan sistemon de internaciaj organizaĵoj kiuj poziciigis Usonon kaj [[Sovetunio]]n en la centro de la mondaj aferoj. Ĉar la venko estis atingita en [[Eŭropo]] en [[1945]], internacia [[konferenco]] aranĝita en [[San-Francisko]] naskis la [[ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj|Ĉarton de la Unuiĝintaj Nacioj]], kiu iĝis aktiva post la milito.<ref>https://web.archive.org/web/20051023164441/http://www.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/55407.htm%7Carchiveurl%3Dhttp%3A//web.archive.org/web/20070612221444/http%3A//www.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/55407.htm%7Carchivedate%3D2007-06-12%7Ctitle%3DThe United States and the Founding of the United Nations, August 1941&nbsp;– October 1945</ref> Usono, evoluigis la [[projekto Manhattan|unuajn atombombojn]], uzis ilin sur la japanajn urbojn [[Hiroŝimo]] kaj [[Nagasako]] en aŭgusto. [[Japanio]] kapitulacis la [[2-an de septembro]], per kio finiĝis la milito. <ref>Pacific War Research Society (2006). ''Japan's Longest Day''. New York: Oxford University Press. ISBN 4-7700-2887-3.</ref> === Malvarma Milito kaj protestopolitiko === [[Dosiero:Martin Luther King&nbsp;- March on Washington.jpg|eta|altdekstre|[[Martin Luther King, Jr.]] dum parolado de "[[Mi havas Revon]]", 1963]] Usono kaj [[Sovetunio]] konkuris por la potenco post la [[Dua Mondmilito]] dum la [[Malvarma Milito]], regante la armeajn aferojn de [[Eŭropo]] pere de [[NATO]] kaj la [[Varsovia Kontrakto]] respektive. Fakte, dum ĉi tiuj du landoj konkuris por la potenco kaj disvolvigis potencan kaj [[Atombombo|nuklean armilaron]], ambaŭ potencoj evitis la rektan militan konfrontadon. Kiel parto de ĝia opozicio al Sovetunio, Usono batalis kontraŭ maldekstremaj projektoj rilate al disdono de tero kaj redistribuo de enspezoj en la mondo kaj ofte apogis la aŭtoritatecajn registarojn en [[Proksima Oriento]], [[Latinameriko]], kaj [[Azio]]. La usonaj trupoj kontraŭbatalis la [[ĉinio|ĉinajn komunismajn fortojn]] en la [[Korea milito]] de [[1950]]-[[1953]]. La Komitato de Kontraŭusonaj Agadoj okazigis serion de esploroj pri la verŝajna maldekstrema subfosado, dum la senatano [[Joseph McCarthy]] iĝis la frontbildo de la [[kontraŭkomunismo|kontraŭkomunisma]] sento en Usono. La sovetia ekfunkciigo en [[1961]] de la [[Kosmokonkuro|unua pilotata spacmisio]] instigis la alvokon al la prezidento [[John F. Kennedy]] por ke Usono estu la unua lando kiu sendu «[[projekto Apollo|viron sur la lunon]]», plenumita en [[1969]]. Kennedy ankaŭ travivis streĉan atomkonflikton kun sovetaj trupoj en [[kariba krizo|Kubo]]. Dume, Usono spertis daŭran ekonomian vastiĝon. Kreskanta popola movado por la rajtoj, simboligita kaj gvidita de la [[afrik-usonanoj]], kiel ekzemple [[Rosa Parks]], [[Martin Luther King]], kaj [[James Beve]]l, uzis [[neperforto]]n por alfronti apartigon kaj [[diskriminacio]]n. Post la [[Atenco kontraŭ John Fitzgerald Kennedy|atenco kontraŭ Kennedy]] en [[1963]], la Leĝo de Civilaj Rajtoj de [[1964]] kaj la Leĝo de Voĉdonrajto de [[1965]] estis aprobitaj sub la prezidento [[Lyndon B. Johnson]].<ref>Dallek, Robert (2004), ''Lyndon B. Johnson: Portrait of a President'', p. 169</ref><ref>http://www.ourdocuments.gov/doc.php?flash=old&doc=97</ref> [[Dosiero:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|eta|maldekstra|150ra|[[Ronald Reagan]]]] Johnson kaj lia posteulo, [[Richard Nixon]], vastigis militon en [[Sudorienta Azio]] en la malsukcesa [[Vjetnama milito]]. Ĝeneraligita kontraŭkultura movado kreskis, parte pro la [[opozicio al la milito]], la [[nigra naciismo]], kaj la [[seksa revolucio]].<ref>[http://www.ssa.gov/history/lbjsm.html Social Security History], ''the United States Social Security Administration'' (la usona socialasekura administracio)</ref> [[Betty Friedan]], [[Gloria Steinem]], kaj aliaj gvidis novan ondon de [[feminismo]] kiu celis la politikan, socian, kaj ekonomian egalecon por virinoj. Kiel rezulto de la [[skandalo Watergate]], en [[1974]] Nixon iĝis la unua usona prezidento kiu eksiĝis, por eviti akuzojn je obstrukco de la justico kaj misuzo de la potenco. Li estis sukcedita de la vicprezidanto [[Gerald Ford]]. La Administracio de [[Jimmy Carter]] de la fino de la [[1970-aj jaroj]] estis markita de [[stagflacio]] kaj la [[Irana ostaĝokrizo]]. La elekto de [[Ronald Reagan]] kiel prezidento en [[1980]] anoncis la alvenon de la [[konservativismo]] en [[politiko de Usono|usona politiko]], reflektita en gravaj ŝanĝoj kiel la prioritato de la impostoj. Lian duan oficperiodon markis ankaŭ la skandalo [[Irano-Kontraŭ]] kaj signifa diplomatia progreso kun Sovetunio. La posta sovetia kolapso metis finon al la [[Malvarma Milito]]. === Nuntempa epoko === [[Dosiero:UA Flight 175 hits WTC south tower 9-11 edit.jpeg|eta|[[World Trade Center]] en la mateno de la [[atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]]]] Sub la prezidento [[George H. W. Bush]], Usono prenis gvidrolon en la [[UN]]-sankciita [[Golfa Milito]]. La plej longa ekonomia vastiĝo en moderna usona historio, de marto [[1991]] ĝis marto [[2001]], ĝi ampleksiĝis al la oficperiodo de [[William J. Clinton]] kaj la [[George W. Bush]]. Civila procezo kaj seksaj skandaloj kondukis al la depovigo de Clinton en [[1998]], sed li restis en la ofico. La prezident-elekto de [[2000]], unu el la plej konkuraj en la historio de Usono, estis solvita per decido de la [[Usona Ĉefkortumo|Supera Usona Kortumo]]. La filo de [[George H. W. Bush]], [[George W. Bush]] , iĝis prezidento. La [[atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-an de septembro]] [[2001]], islamaj teroristoj de [[Alkaido]] frapis la [[World Trade Center|Internacian Komerco-Centron]] en [[Novjorko]] kaj la [[Pentagono]]n proksime de [[Vaŝingtono]], mortigante preskaŭ tri mil homojn. Reage al tio, la registaro de Bush lanĉis la tutmondan [[milito kontraŭ terorismo|militon kontraŭ la terorismo]]. En [[oktobro]] [[2001]], usonaj fortoj [[Milito en Afganio (2001-2021)|invadis Afganion]], forigante la [[talibo|talibajn]] registaron kaj trejnejojn de Alkaido. Talibaj ribelintoj daŭre batalas en la [[gerilo|gerilmilitoj]]. En [[2002]], la registaro de Bush komencis subpremi por reĝimoŝanĝon en [[Irako]] pro polemikaĵoj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.usatoday.com/news/world/2003-02-14-eu-survey.htm|titolo=Usatoday.Com|alirdato=2023-03-31|dato=2005-05-20|eldoninto=Usatoday.Com}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cer.org.uk/pdf/back_brief_springford_dec03.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20040328182510/http://www.cer.org.uk/pdf/back_brief_springford_dec03.pdf |arkivdato=2004-03-28 }}</ref> Malhavante la subtenon de [[NATO]] aŭ eksplicita [[UN]]-konsento por armea interveno, Bush organizis la [[Koalicio de la Volado|Koalicion de la Volo]] kaj la koaliciaj armeoj profilakte [[invado de Irako 2003|invadis Irakon en 2003]], forigante la [[diktatoro]]n [[Saddam Hussein]]. En [[2005]], la [[Uragano Katrina]] kaŭzis severan detruon en granda parto laŭlonge de la [[golfo]][[bordo]], detruante [[Nov-Orleano]]n. La [[4-an de novembro]] [[2008]], meze de tutmonda [[ekonomia krizo de 2008|ekonomia krizo]] la unua [[afrik-usonanoj|afrik-usona]] prezidento, [[Barack Obama]], estis elektita. En [[2010]], grava sanserva kaj financaj reformoj estis realigitaj. En [[2011]], atako de la [[Usona Mararmeo|Usona Mararmea]] [[Maaelao]] en [[Pakistano]] mortigis la gvidanton de [[Alkaido]], [[Osama bin Laden]]. La [[Iraka milito]] finiĝis per la translokigo de restantaj usonaj trupoj. == Geografio == === Topografio === [[Dosiero:USA topo en.jpg|eta|{{centre|Topografia mapo de Usono}}]] [[Dosiero:Horzonoj en Usono.svg|eta|maldekstra|{{centre|Horzonoj nur en Usono}}]] [[Dosiero:Grand canyon yavapal point 2010.JPG|eta|{{centre|La [[Granda Kanjono]], landformo skulptita de la [[rivero Kolorado]]}}]] La landa areo de la [[koheraj subŝtatoj (Usono)|koheraj subŝtatoj]] estas ĉirkaŭ 7,700,000&nbsp;km². [[Alasko]], disigita de tiuj koheraj subŝtatoj kaj situanta proksime de [[Kanado]], estas la plej granda subŝtato kun 1,480,000&nbsp;km². [[Havajo]], insularo en la centra [[Pacifiko]], sudokcidente de [[Nordameriko]], havas iom pli 16,000&nbsp;km²<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.ers.usda.gov/publications/arei/eib16/chapter1/1.1/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060808222823/http://www.ers.usda.gov/publications/arei/eib16/chapter1/1.1/ |arkivdato=2006-08-08 }}</ref>. Usono estas la tria aŭ kvara plej granda lando laŭ totala areo (tero kaj akvo), en la vico malantaŭ [[Rusio]] kaj Kanado kaj tuj super aŭ sub [[Ĉinio]]. La situo en la vico varias dependante de kiom da teritorioj postulitaj de Ĉinio kaj [[Barato]] estas kalkulitaj, kaj kiel oni kalkulas la grandecon de Usono. Kalkuloj por la tuta teritorio de Usono povas varii de 9,522,055&nbsp;km²<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/616563/United-States</ref> al 9,629,091&nbsp;km²<ref>http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2005/Table03.pdf</ref> kaj eĉ 9,826,676&nbsp;km²<ref name="WF">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225135647/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html%20 |arkivdato=2018-12-25 }}</ref>. Inkluzive nur de la landa areo, Usono estas tria laŭ grandeco malantaŭ Rusio kaj Ĉinio, tuj antaŭ Kanado.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://web.archive.org/web/20080208233209rn_1/education.yahoo.com/reference/factbook/countrycompare/area/3d.html|titolo=Area Country Comparison Table - Yahoo! Education|alirdato=2023-03-31|eldoninto=Web.archive.org}}</ref> La nacia teritorio de Usono havas diversajn [[terformo]]jn kaj [[reliefo]]jn. Enirante en la internon, la marborda ebenaĵo de la [[atlantiko|Antlantika marbordo]] cedas paŝon por la [[foliarbaro]]j kaj la [[altebenaĵo]] [[Piedmonto]]. La [[Apalaĉoj]] disigas la orientan marbordon de la [[Grandaj Lagoj]] kaj la herbejoj de la [[Usona Mez-Okcidento|Mezokcidento]]. La rivero [[Misisipo]]-[[Misuro]], la kvara plej longa riversistemo de la mondo, fluas plejparte nord-suden tra la koro de la lando. La plata, fekunda [[prerio]] de la [[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj]] etendiĝas okcidenten, interrompita de altebenaĵa regiono en la sudoriento. La [[Roka Montaro]], ĉe la okcidenta flanko de la [[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj]], etendiĝas de nordo al sudo trans la lando, atingante altecojn je 4 300 metroj en [[Kolorado]]. En pli fora okcidento estas la ŝtona [[Granda Baseno]] kaj dezertoj kiel ekzemple la [[Mojave-dezerto]]. La montarĉenoj [[Sierra Nevada]] kaj [[Kaskada Montaro]] estas proksimaj al la marbordo de [[Pacifiko]]. Je 6 194 metroj, en [[Alasko]], la [[Monto McKinley]] estas la plej alta pinto en la lando kaj en Nordameriko. Aktivaj [[vulkano]]j estas oftaj ĝenerale en Alasko kaj [[Aleutaj insuloj]], kaj Havajo estas subŝtato kiu konsistas el vulkaninsuloj. La granda vulkano situanta sub la [[Nacia Parko Yellowstone]] en la Roka Montaro estas la plej granda vulkanaĵo de la [[kontinento]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://dsc.discovery.com/convergence/supervolcano/under/under.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-05-25 |arkivurl=https://archive.is/20120525210051/dsc.discovery.com/convergence/supervolcano/under/under.html |arkivdato=2012-05-25 }}</ref> === Klimato === [[Dosiero:Katrina 2005-08-29 1615Z.jpg|eta|maldekstra|[[Uragano Katrina]] ĉe la suda marbordo de Usono en 2005.]] Pro la granda vasteco kaj geografia diverseco de Usono, ĝi havas [[Klimata klasifiko de Köppen|ĉiajn klimatojn]]. Oriente en la [[meridiano]] [[100]], la klimato varias de humida [[kontinenta klimato]] en la nordo ĝis humida [[subtropika klimato]] en la sudo. La suda pinto de [[Florido]] estas [[tropiko|tropika]], samkiel [[Havajo]]. La [[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj]] okcidente de la meridiano 100 estas [[duonseka klimato|duon-senpluvaj]]. Multaj el la okcidentaj montoj estas [[alpoj|alpaj]]. La klimato estas senpluva en la [[Granda Baseno]], dezertas en la [[sudokcidenta Usono|Sudokcidento]], [[mediteranea klimato|mediteraneas]] en la marborda [[Kalifornio]], kaj [[oceana klimato|oceana]] en marborda [[Oregono]], [[Vaŝingtono]] kaj suda [[Alasko]]. La plej granda parto de Alasko karakteriziĝas je [[subarkta klimato|subarkta]] aŭ [[polusa klimato|polusa]]. La ekstremaj meteologiaj fenomenoj ne estas maloftaj. La subŝtatoj kiuj limas kun la [[Meksika golfo]] estas trafataj de [[uragano]]j, kaj la plejmulto el la [[tornado]]j de la mondo okazas ene de la lando, plejparte en areo neformale nomata ''"Tornada aleo"''<ref>[https://web.archive.org/web/20070701131631/http://www.sciencenews.org/articles/20020511/bob9.asp artikolo ''Tornado Alley, USA: New map defines nation's twister risk'' ("«Tornada Aleo» en Usono: Nova mapo difinas la tornado-riskon de la nacio") en la gazeto kaj retejo ''Science News'', semajno de la 11-a de majo 2002; vol. 161, n-ro 19, p. 296, arkivigita en julio 2007] ({{en}})</ref> de la [[Usona Mez-Okcidento|Mezokcidento]]. === Floraro kaj bestaro === [[Dosiero:Haliaeetus leucocephalus in flight over KSC.jpg|eta|La [[kalva aglo]], nacia birdo de Usono ekde 1782.]] Usono estas konsiderata «[[egdiversaj landoj|egdiversa lando]]»: ĉirkaŭ 17 000 specioj de [[vaskulaj plantoj]] troviĝas en la [[koheraj subŝtatoj (Usono)|koheraj subŝtatoj]] kaj [[Alasko]], kaj pli ol 1 800 specioj de [[angiospermoj]] estas troveblaj nur en [[Havajo]], el kiuj malmultaj kreskas en la kontinento.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fungaljungal.org/papers/National_Biological_Service.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724222726/http://www.fungaljungal.org/papers/National_Biological_Service.pdf |arkivdato=2013-07-24 }}</ref> Usono estas hejmo por multaj bestospecioj. Inter ili pli ol 400 specioj de [[mamulo]]j, 750 de [[birdo]]j, kaj 500 de [[reptilio]]j kaj [[amfibio]]j.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.sdi.gov/curtis/TxTab4x1.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20030709134320/http://www.sdi.gov/curtis/TxTab4x1.html |arkivdato=2003-07-09 }}</ref> Ĉirkaŭ 91 000 malsamaj specioj de [[insekto]]j estis priskribitaj.<ref>http://www.si.edu/Encyclopedia_SI/nmnh/buginfo/bugnos.htm</ref> La Leĝo pri Specioj en Danĝero de [[1973]] protektas minacitajn kaj endanĝerigitajn speciojn kaj iliajn [[habitato (ekologio)|vivejojn]], kiuj estas gvidataj kaj prizorgataj de la [[Fiŝkapta kaj Natura Servo de Usono]]. Ekzistas 58 naciaj parkoj kaj centoj da aliaj federaciaj administritaj parkoj, arbaroj, kaj sovaĝejoj.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://home.nps.gov/applications/release/Detail.cfm?ID=639 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20061001195645/http://home.nps.gov/applications/release/Detail.cfm?ID=639 |arkivdato=2006-10-01 }}</ref> Entute, la registaro posedas 28.8% areoj en la kampara regiono de la lando.<ref name=FL>{{Citaĵo el la reto |url=http://johnshadegg.house.gov/rsc/Federal%20Land%20Ownership--May%202005.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090309172818/http://johnshadegg.house.gov/rsc/Federal%20Land%20Ownership--May%202005.pdf |arkivdato=2009-03-09 }}</ref> La plej granda parto da ili estas protektitaj, kvankam la cetero estas luata por elfosado de [[petrolo]] kaj [[tergaso]], [[minado]]. Nur 2.4% de la teritorio estas uzata kun [[armeo|armeaj celoj]].<ref name=FL/> == Politiko == === Teritoria organizado === [[Dosiero:US insular areas.svg|eta|maldekstra|240ra|Mapo de Usono kaj ties dependaĵoj]] Usono estas [[Federacio|federacia]] [[regno]] konsistanta el 50 subŝtatoj. La originaj dek tri ŝtatoj estis la sukcedintoj de la [[Dek tri Kolonioj]] kiuj ribelis kontraŭ la [[Brita Imperio]]. Iom post la sendependiĝo, oni kreis tri novajn subŝtatojn surbaze de aliaj jam ekzistantaj: [[Kentukio]] el [[Virginio]]; [[Tenesio]] el [[Nord-Karolino]] kaj [[Maine|Majno]] el [[Masaĉuseco]].<ref>Scheb, John M., and John M. Scheb II (2002). ''An Introduction to the American Legal System''. Florence, KY: Delmar, p. 6. ISBN 0-7668-2759-3.</ref> La plejparto de la aliaj ŝtatoj estis kreitaj surbaze de teritorioj akiritaj per militoj aŭ aĉetado de la registaro. [[Vermonto]], [[Teksaso]] kaj [[Havajo]] estas la esceptoj: ili estis sendependaj ŝtatoj antaŭ la integriĝo en la Unio. Dum la [[Usona Enlanda Milito]], [[Okcidenta Virginio]] disiĝis de Virginio. La plej laste kreita ŝtato estas Havajo, kiu atingis la agnoskon kiel subŝtato la [[21-an de aŭgusto]] [[1959]]. La Usono federacia registaro ne permesu ŝtatoj apartiĝi de la unio<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.senate.gov/civics/constitution_item/constitution.htm|titolo=U.S. Senate: Constitution of the United States|alirdato=2023-03-31|eldoninto=Senate.gov}}</ref> La subŝtatoj konsistigas la plejparton de la usona teritorio; la aliaj du areoj kiuj estas konsiderataj integra parto de la lando estas la [[Vaŝingtono|distrikto Kolumbio]], la [[federacia distrikto]] kie troviĝas la ĉefurbo [[Vaŝingtono]], kaj la [[Palmiro|roko Palmiro]], senhoma teritorio sed aneksita, situanta en [[Pacifiko]]. Usono ankaŭ posedas kvin grandajn transmarajn teritoriojn: [[Puerto-Riko]] kaj la [[Usonaj Virgulininsuloj]] en [[Karibio]] kaj [[Usona Samoo]], [[Gvamo]] kaj [[Nord-Marianoj]] en Pacifiko. Naskiĝintoj en tiuj teritorioj, krom Usona Samoo, havas la usonan civitanecon. La usonaj civitanoj kiuj loĝas en tiuj teritorioj havas multajn el la rajtoj kaj devoj kiej tiuj de la civitanoj kiuj naskiĝas en la subŝtatoj; tamen, ili ne pagas federaciajn impostojn, ne povas voĉdoni en la usonaj prezident-balotadoj kaj nur havas reprezentanton kiel observanto en la Kongreso. ''[[Ne-enkorpigitaj teritorioj|Ne-enkorpigita teritorio]]'' estas termino uzata en Usono por teritorio kiu estas administrata de Usono, sed ne estas integra parto de Usono. {{Ĉefartikolo|Usona ŝtato}} {{Ĉefartikolo|Flagoj de Usono}} {{-|maldekstra}} === Registaro kaj elektoj === [[Dosiero:Capitol Building Full View.jpg|eta|La okcidenta fasado de la [[Kapitolo]], kun la [[Kongreso de Usono]]]] Usono estas la plej antikva federacio ankoraŭ funkcianta en la mondo.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://archives.starbulletin.com/1999/10/18/special/story4.html|titolo=Honolulu Star-Bulletin Local News|alirdato=2023-03-31|eldoninto=Archives.starbulletin.com}}</ref> Ĝi estas [[konstitucio|konstitucia]], [[reprezenta demokratio|reprezenta]] kaj [[demokratio|demokratia]] [[respubliko]], «en kiu la regado de la plimulto estas reguligita per la rajtoj de la minoritatoj, protektitaj de la leĝo». La registaro estas per la [[disigo de povoj]], difinita de la [[Usona Konstitucio|Konstitucio]], kiu funkcias kiel la supera laŭleĝa dokumento de la lando. En la usona federaciisma sistemo, civitanoj estas kutime submetitaj je tri registarniveloj: federacia, ŝtata kaj loka; la devontigoj de la loka administracio estas ofte dividitaj inter distrikta kaj municipa registaroj. En preskaŭ ĉiuj kazoj, administraj kaj leĝdonaj ŝtatlaboristoj estas elektitaj per rekta voĉdono de la civitanoj, loĝantoj de la distrikto. Ekzistas neniu [[proporcia balotsistemo]] je la federacia nivelo, kaj ĝi estas tre malofta je pli malaltaj niveloj. [[Dosiero:WhiteHouseSouthFacade.JPG|eta|maldekstra|La suda fasado de la [[Blanka Domo (Vaŝingtono)|Blanka Domo]], hejmo kaj oficejo de la [[Prezidento de Usono|Usona prezidento]]]] La federacia registaro dividiĝas en tri branĉojn: * [[Leĝdona povo]]: La [[duĉambra parlamento|Duĉambra]] [[kongreso de Usono|Kongreso]], konsistanta el la [[usona Senato|Senato]] kaj la [[Usona Domo de Reprezentantoj|Ĉambro de Reprezentantoj]], ĝi faras la federaciajn leĝojn, deklaras militon, aprobas traktatojn, administras la publikajn buĝetojn, kaj havas la potencon por depovigo, per kiu ĝi povas forigi ŝtatlaboristojn de la registaro. * [[Plenuma povo]]: La [[prezidento de Usono|prezidento]] estas la [[ĉefkomandanto]] de la militistaro, povas [[veto]]i leĝprojektojn antaŭ ili iĝas leĝo, kaj nomumas la membrojn de la Konsilio de Ministroj (sub aprobo de la Senato) kaj aliajn ŝtatlaboristojn, kiuj administras kaj observas federaciajn leĝojn kaj politikojn. * [[Juĝista povo]]: La [[Usona Ĉefkortumo|Ĉefkortumo]] kaj pli malaltaj federaciaj tribunaloj, kies juĝistoj estas nomumitaj de la prezidento kun la aprobo de la Senato, ĝi interpretas leĝojn kaj forigas tiujn, kiujn ĉi institucio konsideras kontraŭkonstituciaj. [[Dosiero:USSupremeCourtWestFacade.JPG|eta|La okcidenta fasado de la sidejo de la [[Supera Kortumo de Usono]]]] La Domo de Reprezentantoj havas 435 elektitajn membrojn, ĉiu el ili reprezentas kongresan distrikton por dujara periodo. La sidlokoj de la Ĉambro estas disdonataj inter la ŝtatoj laŭ loĝantaro ĉiun dekan jaron. En la [[Usona censo de 2000|censo de 2000]], sep subŝtatoj havis la minimumon je unu reprezentanto, dum [[Kalifornio]], la plej loĝata ŝtato, havis kvindek tri. La Senato havas 100 membrojn en kiu ĉiu ŝtato havas du senatanojn, elektitajn por sesjaraj oficperiodoj; triono de la sidlokoj estas elektita ĉiun duan jaron. La prezidento estas elektata por kvarjara periodo kaj povas esti reelektita por ne pli ol du fojoj. La prezidento ne estas elektebla per rekta voĉdonado, sed per nerekta balot-sistemo en kiu la voĉdonoj estas distribuitaj laŭ ŝtato. La Ĉefkortumo, gvidata de la Ĉefjuĝisto de Usono, havas naŭ membrojn, kiuj labori ĝismorto. La subŝtataj registaroj estas strukturitaj pli malpli simile; [[Nebrasko]] estas escepto ĉar ĝi havas nur unuĉambran parlamenton. La guberniestro de ĉiu ŝtato estas rekte elektita. Kelkaj ŝtatjuĝistoj kaj kabinetoficistoj estas nomumitaj de la guberniestroj de la respektivaj ŝtatoj, dum aliaj estas elektitaj per la popola voĉdono. Ĉiuj leĝoj kaj registaraj proceduroj estas submetitaj al jura revizio, kaj ajna leĝo kontraŭkonstitucia estas nuligita. La originala teksto de la konstitucio establas la strukturon kaj respondecajn kampojn de la federacia registaro kaj ĝian rilaton kun la unuopaj subŝtatoj. La Artikolo 1 de la konstitucio protektas la rajton je «bona rimedo» (''[[Habeas corpus]]''), kaj la Artikolo 2 garantias la rajton je juĝo kun juĝistoj en ĉiuj krimprocezoj. Amendoj al la Konstitucio bezonas la aprobon de tri kvaronoj de la ŝtatoj. La konstitucio estis ŝanĝita dudek sep fojojn; la unuaj dek konstituciaj amendoj, kiuj konsistigas la [[Bill of Rights (Usono)|Ĉarton de Rajtoj]]; kaj la [[dek kvara amendo]] formas la centran bazon de la individuaj rajtoj de la usonanoj. === Partioj kaj ideologioj === [[Dosiero:Barack Obama&nbsp;- ITN.jpg|eta|altdekstre|[[Barack Obama]] parolante kun la Ĉefjuĝisto [[John Roberts]], 20-an de januaro 2009]] Usono funkcias sub [[dupartia sistemo]] dum la plej granda parto de ĝia historio. Por elekteblaj oficperiodoj je bazaj niveloj, la ŝtate administritaj antaŭbalotoj elektas la plej gravajn parti-kandidatojn por postaj parlamentaj balotadoj. Ekde la parlamenta balotado de [[1856]], la plej gravaj partioj estis la [[Demokrata Partio]], fondita en [[1824]], kaj la [[Respublikana Partio]], fondita en [[1854]]. Ekde la [[Usona Enlanda Milito]], ne estis sukcesa triapartia prezidenta kandidato. Ene de la usona politika kulturo, la Respublikana Partio estas konsiderita centro-dekstra aŭ «konservativa» kaj la Demokrata Partio estas konsiderita centro-maldekstra aŭ «liberala». La subŝtatoj de la [[Nordorienta Usono|Nordoriento]] kaj [[Kalifornio|Okcidenta marbordo]] kaj kelkaj el la subŝtatoj de la Regiono de [[Grandaj Lagoj]], konataj kiel «bluaj subŝtatoj», estas relative liberalaj. La «ruĝaj subŝtatoj» de la sudaj subŝtatoj kaj partoj de la [[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj]] kaj [[Roka Montaro]] estas relative konservativaj. La gajninto de la prezidant-elekto de [[2008]], la demokrato [[Barack Obama]], estas la 44-a usona prezidento. Ĉiuj antaŭaj prezidentoj estis viroj el nur eŭropa deveno. La sesmonataj elektoj de [[2010]] vidis la ascendon de la Respublikana Partio kaj ĝia regado super la Domo de Reprezentantoj kaj super parto de la Senato, kie la demokratoj retenas la plimulton. En la 112-a Usona Kongreso, la Senato konsistas el 51 demokratoj, du [[Senpartiano|senpartianoj]] kiuj aliĝas al la demokratoj, kaj 47 respublikanoj; la Domo konsistas el 242 respublikanoj kaj 193 demokratoj. Ekzistas 29 respublikanaj kaj 20 demokrataj subŝtataj guberniestroj, same kiel unu sendependa. === Prezidentoj === {{Ĉefartikolo|Listo de prezidantoj de Usono}} La usona [[Elektantaro (Usono)|elektantaro]] (angle: ''United States Electoral College'') estas la meĥanismo establita de la [[usona konstitucio]] por la nerekta elekto de la [[prezidanto de Usono]] kaj [[vicprezidanto de Usono]]. Civitanoj de Usono voĉdonas en ĉiu subŝtato en ĝenerala balotado por elekti aron de "elektantoj," kiuj ĵuris voĉdoni por la kandidato de iu partio. === Eksterlandaj rilatoj kaj militistaro === [[Dosiero:ArmenianEmbassyWashingtonDC01.jpg|eta|La armena ambasado en [[Vaŝingtono]].]] Usono havas tutmonde ekonomian, politikan, kaj armean influon. Ĝi estas konstanta membro de la [[Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]] kaj Novjorko gastigas la ĉefstabejon de [[Unuiĝintaj Nacioj]]. Ĝi estas membro de la [[G8]],<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.g8.utoronto.ca/what_is_g8.html|titolo=What are the G7 and the G8?|alirdato=2023-03-31|eldoninto=G8.utoronto.ca|arkivurl=https://web.archive.org/web/20201127055741/http://www.g8.utoronto.ca/what_is_g8.html|arkivdato=2020-11-27}}</ref> [[G20]], kaj [[Organizo por Ekonomia Kunlaborado kaj Evoluo]]. Preskaŭ ĉiuj landoj havas ambasadojn en [[Vaŝingtono]], kaj multaj havas konsulejojn en la tuta lando. Same, preskaŭ ĉiuj nacioj gastigas usonajn diplomatiajn misiojn. Tamen, [[Kubo]], [[Irano]], [[Nord-Koreio]], [[Butano]], [[Libio]], [[Sudano]] kaj la [[Respubliko Ĉinio]] (Tajvano) ne havas formalajn diplomatiajn rilatojn kun Usono. Usono havas «[[Speciala Rilato|Specialan Rilaton]]» kun [[Britio]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1390800/Obama-reaffirms-special-relationship-US-historic-speech-MPs.html|titolo=Obama reaffirms our 'special' relationship with US in historic speech to MPs &#124; Daily Mail Online|alirdato=2023-03-31|familia nomo=Chapman|persona nomo=James|dato=2011-05-26|eldoninto=Dailymail.co.uk}}</ref> kaj fortajn ligojn kun [[Kanado]],<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fas.org/sgp/crs/row/96-397.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150924135055/http://www.fas.org/sgp/crs/row/96-397.pdf |arkivdato=2015-09-24 }}</ref> [[Aŭstralio]],<ref>http://www.worldcat.org/title/australia-background-and-us-relations/oclc/70208969?title=&detail=&page=frame&url=http%3A%2F%2Fwww.fas.org%2Fsgp%2Fcrs%2Frow%2FRL33010.pdf%26checksum%3Df2a13dd063242d8cf4b00dfda18441af&linktype=digitalObject</ref> [[Nov-Zelando]],<ref>http://www.fas.org/sgp/crs/row/RL32876.pdf</ref> la [[Filipinoj]],<ref>http://www.fas.org/sgp/crs/row/RL33233.pdf</ref> [[Japanio]],<ref>http://www.fas.org/sgp/crs/row/RL33436.pdf</ref> [[Sud-Koreio]],<ref>http://www.fas.org/sgp/crs/row/R41481.pdf</ref> kaj [[Israelo]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RL33476.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120510103806/http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RL33476.pdf |arkivdato=2012-05-10 }}</ref> Ĝi ankaŭ kunlaboras kun aliaj [[NATO]]-membroj pri militistaro kaj sekurecproblemoj kaj kun siaj najbaroj per la [[Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj]] kaj [[Libera komerco|liberkomercaj]] interkonsentoj kiel ekzemple la triflanka [[NAFTA]] kun Kanado kaj [[Meksiko]]. En [[2008]], Usono elspezis nete 28 665 milionojn da dolaroj por [[oficiala evoluasistado]], la plej granda kvanto en la mondo. Tamen, taksita kiel parto de la [[Malneta enlanda produkto]], la usona kontribuo de 0,18% viciĝis inter la lastaj lokoj inter dudek tri helpdonaj ŝtatoj. En kontrasto, la privataj usonaj entreprenoj estas relative pli malavaraj.<ref>http://www.globalissues.org/article/35/us-and-foreign-aid-assistance</ref> La prezidento posedas la titolon ''Ĉefkomandanto'' de la nacia armeo kaj nomumas ĝiajn gvidantojn, la [[Usona Sekretario pri Defendo]] kaj la [[Usona Stabestraro]]. La [[Usona Departemento pri Defendo]] administras la armeon, inkluzive de la [[Usona terarmeo|Terarmeo]], [[usona mararmeo|Mararmeo]], [[marista infanterio de Usono|Martrupo]], kaj [[Usona aerarmeo|Aerarmeo]]. La [[Marborda gardistaro]] estas prizorgata de la [[Usona Departemento pri Nacia Sekureco]] en [[pactempo]] kaj la [[Usona Departemento de la Mararmeo]] en milita tempo. En 2008, la armeo havis 1,4 milionojn da aktivaj membroj. La rezervoj kaj la [[Nacia Gvardio de Usono|Nacia gvardio]] entute havis 2,3 milionojn da trupanoj. La Ministerio pri Defendo ankaŭ dungis proksimume 700 000 civilulojn, sen inkludo de solduloj. [[Dosiero:Flickr - The U.S. Army - Freedom Field.jpg|eta|maldekstra|Soldatoj de la [[Usona armeo]] en la Sekurejo de [[Ur]], ekstere de [[Bagdado]].]] [[Militservo]] estas libervola, kvankam deviga militservo povas okazi en milita tempo pere de la Selektema Servosistemo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.sss.gov/what.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120915102215/http://www.sss.gov/what.htm |arkivdato=2012-09-15 }}</ref> Usonaj fortoj povas esti rapide disfalditaj danke al la granda aro de aviadil-transportiloj de la Aerarmeo, la dek unu aktivaj [[Aviadila ŝipo|aviadilaj ŝipoj]] de la mararmeo troviĝas en la [[Atlantiko]] kaj [[Pacifiko]]. La militistaro funkciigas 865 [[militbazo]]jn kaj instalaĵojn eksterlande.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.defense.gov/pubs/BSR_2008_Baseline.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100228030019/http://www.defense.gov/pubs/BSR_2008_Baseline.pdf |arkivdato=2010-02-28 }}</ref> La amplekso de tiu tutmonda armea ĉeesto instigis kelkajn akademiulojn priskribi Usonon kiel «imperio de bazoj».<ref>http://www.airforce-magazine.com/MagazineArchive/Magazine%20Documents/2009/May%202009/0509facts_fig.pdf</ref> Totala usona armea elspezado en 2008 egalis al pli ol 600 000 milionoj da dolaroj, tio estas je 41% pli ol la tutmonda armea elspezado kaj pli alta ol ĉiuj elspezoj de la 14 plej grandaj naciaj armeoj. La pokapa elspezado de 1 967 dolaroj estis proksimume naŭ foje pli granda ol la monda mezumo. Okupante 4% de la [[MEP]], tiu indico estis la dua plej alta inter la 15 plej altaj armeaj elspezantoj, post [[Saud-Arabio]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |arkivdato=2010-03-28 }}</ref> La baza buĝeto por la Ministerio pri Defendo por [[2011]], 549 000 milionoj da dolaroj, estas pliiĝo de 3,4% inter [[2010]] kaj 85% pli alta ol tiu de [[2001]]; kromaj 159 000 milionoj da dolaroj estas proponitaj por la kampanjoj en [[Irako]] kaj [[Afganio]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://comptroller.defense.gov/defbudget/fy2012/FY2012_Budget_Request_Overview_Book.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110304062616/http://comptroller.defense.gov/defbudget/fy2012/FY2012_Budget_Request_Overview_Book.pdf |arkivdato=2011-03-04 }}</ref> En [[septembro 2010]], estis ĉirkaŭ 94 000 usonaj soldatoj disfalditaj en [[Afganio]], kaj 50 000 en Irako. Ĝis la [[5-an de januaro]] [[2011]], Usono travivis 4 432 armeajn mortojn dum la [[Iraka milito]], kaj 1 448 dum la [[Milito en Afganio (2001-2021)|milito en Afganio]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.cnn.com/2011/12/17/world/meast/iraq-troops-leave/index.html?hpt=hp_t1|titolo=Deadly Iraq war ends with exit of last U.S. troops|alirdato=2023-05-04|aŭtoro=Moni Basu|dato=2011-12-18|eldoninto=CNN}}</ref> == Ekonomio == {{Ĉefartikolo|Ekonomio de Usono}} [[Dosiero:NYC NYSE.jpg|eta|maldekstra|Konstruaĵo de la [[Novjorka Borso]], en [[Wall Street]].]] Usono havas [[Kapitalismo|kapitalisman]] miksitan ekonomion, kiu estas favorigata de riĉaj [[krudmaterialo]]j, tre evoluigita [[infrastrukturo]], kaj alta produktiveco.<ref>Wright, Gavin, kaj Jesse Czelusta, "Resource-Based Growth Past and Present", en ''Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny'', ed. Daniel Lederman and William Maloney (World Bank, 2007), p. 185. ISBN 0-8213-6545-2.</ref> Laŭ la [[Internacia Monunua Fonduso]], la Usona MEP el 14,4 bilionoj da usonaj dolaroj konsistigas 24% el la Malneta Monda Produktado kaj preskaŭ 21% el la egala aĉetpovo. Ĝi havas la plej grandan nacian MEP en la mondo, kvankam ĝi estas proksimume 5% malpli ol la MEP de [[Eŭropa Unio]] en 2008. Ĝi estas la [[Listo de landoj laŭ MEP po kapo|17-a lando laŭ MEP po kapo]].<ref>[http://www.imf.org/external/np/sta/cofer/eng/cofer.pdf Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves]</ref> Usono estas la plej granda var-importisto kaj la tria plej granda eksportisto, kvankam eksportoj po kapo estas relative malaltaj. En 2008, la totala usona komerca deficito estis 696 000 milionoj da dolaroj.<ref name=Trade>http://greyhill.com/trade-statistics|publisher=Greyhill{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Advisors</ref> [[Kanado]], [[Ĉinio]], [[Meksiko]], [[Japanio]], kaj [[Germanio]] estas ĝiaj precipaj komercaj partneroj.<ref>[http://www.census.gov/foreign-trade/top/dst/current/balance.html] title = Top Ten Countries with which the U.S. Trades</ref> En 2007, veturiloj estas la ĉefaj importaĵoj kaj eksportaĵoj. La publika ŝuldo de Usono superis la ĉinan en 2010. Usono estas la dua lando, laŭ raporto, pri tutmonda konkurencivo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.csmonitor.com/USA/Politics/DC-Decoder/2011/0204/National-debt-Whom-does-the-US-owe |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120411202257/http://www.csmonitor.com/USA/Politics/DC-Decoder/2011/0204/National-debt-Whom-does-the-US-owe |arkivdato=2012-04-11 }}</ref> En 2009, la [[privata sektoro]] konsistis je 55,3% de la [[ekonomio]], la federacia registara aktiveco kalkulis je 24,1% kaj la aktiveco de la subŝtatoj kaj lokaj administracioj (inkluzive de federaciaj translokigoj) estis la ceteraj 20,6%. La ekonomio estas [[postindustria socio|postindustria]], en kiu la [[sektoro serva]] kontribuas per 67,8% de MEP, la nacio daŭre estas industria potenco. En la komercareo la precipa aktiveco laŭ enspezoj estas la komerco pogranda kaj pomalgranda; laŭ netaj enspezoj estas la [[industrio]], en kiu la [[ĥemia industrio|ĥemiaj produktoj]] estas la plej gravaj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://greyhill.com/gdp-by-industry/|titolo=GDP by Industry - Greyhill Advisors|alirdato=2023-05-04|eldoninto=Greyhill.com}}</ref> Usono estas la tria plej granda produktanto de petrolo en la mondo, same kiel ĝia plej granda importisto. [[Dosiero:Dollar11963A.JPG|eta|[[Usona dolaro]]. Dolaro estas la oficiala valuto ekde 1792.]] Ĝi estas la numero 1 en la mondo laŭ produktado de [[elektra energio|elektra]] kaj [[atomenergio|atom]]- [[energio]], same kiel [[likvigita natura gaso]], [[sulfuro]], [[fosfato]]j, kaj [[salo]]. Dum [[agrikulturo]] reprezentas iom malpli ol 1% el MEP, Usono estas la plej elstara en la mondo produktanto de [[maizo]]<ref>[http://www.grains.org/page.ww?section=Barley,+Corn+%26+Sorghum&name=Corn] arkive [http://web.archive.org/web/20080112182404/http://www.grains.org/page.ww?section=Barley,+Corn+%26+Sorghum&name=Corn]</ref> kaj [[sojfabo]]j. La [[Novjorka Borso]] estas tutmonde la plej granda laŭ dolarkvanto. [[Koka-kolao]],<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.worldwatch.org/node/5442 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080316060234/http://www.worldwatch.org/node/5442 |arkivdato=2008-03-16 }}</ref> [[McDonald's]] kaj [[Microsoft]] estas la tri plej rekonataj usonaj markoj en la mondo.<ref>[http://www.cheskin.com/view_news.php?id=2] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120312001935/http://www.cheskin.com/view_news.php?id=2|date=2012-03-12}} Sony, LG, Wal-Mart among Most Extendible Brands</ref> En la tria jarkvarono de 2010, la usona laborforto konsistis el 154,4 milionoj da homoj.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.census.gov/compendia/statab/2009/tables/09s0724.xls |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=http://webarchive.loc.gov/all/20120209192518/http%3A//www%2Ecensus%2Egov/compendia/statab/2009/tables/09s0724%2Exls |arkivdato=2012-02-09 }}</ref> Kun 21,2 milionoj da homoj, la registaro estas la ĉefa dunganto. La plej granda privata dungosektoro estas sanservo kaj socia asistado, kun 16,4 milionoj da homoj. Proksimume 12% el laboristoj estas [[sindikato|sindikatigitaj]], kompare kun 30% en [[Okcidenta Eŭropo]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.iht.com/articles/2005/06/14/news/europe.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2005-06-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20050616015106/http://www.iht.com/articles/2005/06/14/news/europe.php |arkivdato=2005-06-16 }}</ref> Laŭ listo de la [[Monda Banko]], Usono estas la unua lando en kiu pli facilas la dungado kaj pagado al laboristoj. En 2009, Usono havis la trian plej altan labor-produktivecon por persono en la mondo, malantaŭ [[Luksemburgo]] kaj [[Norvegio]]. Ĝi estis kvara laŭ produktiveco por horo, malantaŭ tiuj du landoj kaj [[Nederlando]]. Kompare kun [[Eŭropo]], la korporaciaj kaj personaj impostoj estas ĝenerale pli altaj, dum laboraj kaj, precipe, konsumimpostoj estas pli malaltaj.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,662737-2,00.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100107005616/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,662737-2,00.html |arkivdato=2010-01-07 }}</ref> === Vidu ankaŭ por ekonomio === * [[Agrikulturo de Usono]] * [[Malriĉo en Usono]] * [[Moneroj de usona dolaro]] * [[Usona dolaro]] == Infrastrukturo == === Transporto === [[Dosiero:Map of current Interstates.svg|eta|Mapo de la Interŝtata Aŭtovoj-Reto kiu etendiĝas sur 75.376 km.<ref>http://www.fhwa.dot.gov/interstate/faq.htm#question3</ref>]] Estante evoluinta lando, Usono havas unu el la plej modernaj kaj ampleksaj transportaj infrastrukturoj: 6.465.799&nbsp;km de [[aŭtovojo]]j, 226.427&nbsp;km da [[fervojo]]j, 15.095 [[flughaveno]]j kaj 41.009&nbsp;km de akvovojoj. Por plejparto de la loĝantaro, la aŭto estas la ĉefa transportilo. En [[2003]] estis 759 aŭtoj por ĉiu 1.000 homoj, kompare kun 472 por ĉiu 1.000 loĝantoj de la [[Eŭropa Unio]]. Pli ol 40% el la personaj veturiloj estas [[kamioneto]]j, [[sport-utila veturilo|sportutilaj veturiloj]] aŭ leĝeraj kamionoj. La averaĝa usonano (inkluzive de stirantoj kaj ne stirantoj) veturas dum 55 minutoj por 47&nbsp;km ĉiutage.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_02.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070929125646/http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_02.html |arkivdato=2007-09-29 }}</ref> La tuta civila aerindustrio estas privata, plejparto el la ĉefaj flughavenoj estas publikaj. La tri fluglinioj plej grandaj en la mondo havas usonan kapitalon: [[Southwest Airlines]], [[American Airlines]] kaj [[Delta Air Lines]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.iata.org/ps/publications/wats-passenger-carried.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100323213100/http://www.iata.org/ps/publications/wats-passenger-carried.htm |arkivdato=2010-03-23 }}</ref> El la 30 flughavenoj kun pleja pasaĝertrafiko en la mondo, 16 troviĝas en Usono. La plej uzata estas la [[flughaveno Hartsfield-Jackson]] en [[Atlanto]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-55_666_2__ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120429000000/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-55_666_2__ |arkivdato=2012-04-29 }}</ref> Dum la vartransportado per fervojoj estas tre grava, relative malmultaj personoj ĝin uzas por vojaĝi, ene aŭ inter la urbaj zonoj.<ref>http://www.gao.gov/products/GAO-07-15</ref> Nur 9% el la loĝantaro uzas la publikan transporton por atingi laborlokon, tre malalta nivelo kompare kun 38,8% en Eŭropo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.policy.rutgers.edu/vtc/documents/TOD.Euro-Style_Planning-Renne-Wells.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140912143021/http://www.policy.rutgers.edu/vtc/documents/TOD.Euro-Style_Planning-Renne-Wells.pdf |arkivdato=2014-09-12 }}</ref> Ankaŭ la uzado de [[biciklo]]j estas minimuma, multe pli malalta ol en Eŭropo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.transalt.org/files/resources/other/010901TQpdf021.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080216000017/http://www.transalt.org/files/resources/other/010901TQpdf021.pdf |arkivdato=2008-02-16 }}</ref> [[Dosiero:Hoover dam from air.jpg|eta|La [[baseno Hoover]] donas hidroelektran enerion kaj trinkeblan akvon por la sudoriento de la lando.]] === Energio === Totala energikonsumo enlanda estas 3,873 bilionoj da [[kWh]] jare, kies ekvivalento estas konsumo de 7,8 tunoj da [[petrolo]] po kapa ĉiujare. En [[2005]], ĉirkaŭ 40% de tiu energio venis el la petrolo, 23% el [[karbo]] kaj 22% el [[tergaso]]; la cetero venis el [[nuklea centralo|nukleaj centraloj]] kaj fontoj el [[renoviĝanta energio]].<ref>http://www.eia.doe.gov/emeu/aer/pdf/pages/sec1_3.pdf</ref> Usono estas la lando kiu pli konsumas petrolon kaj tergason: ĉiujare ĝi uzas 19,5 milionojn da bareloj da petrolo kaj 627.200 m³ milionoj da tergaso.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181226073521/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html%20 |arkivdato=2018-12-26 }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2181rank.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120129051956/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2181rank.html |arkivdato=2012-01-29 }}</ref> Aliflanke, en la lando troviĝas la 27% el la monda karborezervoj.<ref name="BPReview">{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_review_2007/STAGING/local_assets/downloads/spreadsheets/statistical_review_full_report_workbook_2007.xls |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090206104056/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_review_2007/STAGING/local_assets/downloads/spreadsheets/statistical_review_full_report_workbook_2007.xls |arkivdato=2009-02-06 }}</ref> Dum jardekoj, la [[nuklea energio]] ludis limigitan rolon en la energiproduktado kune kun la plejmulto de evoluintaj landoj, parte pro la publika reago post la [[akcidento en Three Mile Island]]. Tamen, en [[2007]] la registaro ricevis plurajn petojn pri la konstruado de novaj nukleaj centraloj, per kio konsiderinde malkreskus la uzado de [[fosilia brulaĵo|fosiliaj brulaĵoj]]<ref>http://www.economist.com/science/displaystory.cfm?story_id=9762843</ref> kaj ŝanĝoj en la politiko pri energio de Usono. Dum lastaj jaroj multe kreskis elminigado de [[skistogaso]], kio igis Usonon la plej granda gasproduktanto kaj vekis grandan interesiĝon pri tiu energifonto tra la tuta mondo. == Edukado, scienco kaj teknologio == [[Dosiero:University-of-Virginia-Rotunda.jpg|eta|maldekstra|[[Universitato de Virginio]], [[Monda heredaĵo de Unesko]], fondita de [[Thomas Jefferson]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://cla.umn.edu/news/clatoday/summer2002/dean.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140801114734/http://cla.umn.edu/news/clatoday/summer2002/dean.php |arkivdato=2014-08-01 }}</ref>]] Usona publika eduko estas prizorgata de la ŝtato kaj lokaj administracioj, reguligitaj de la [[Usona Departemento de Edukado]]. La edukado estas deviga por infanoj ekde 6- aŭ 7-jariĝo (ĝenerale, [[infanĝardeno]] aŭ unua grado) ĝis la 18-jariĝo (kutime ĝis dekdua grado, fino de la mezlernejo); kelkaj subŝtatoj permesas al studentoj forlasi la lernejon je 16 aŭ 17 jaroj.<ref>http://nces.ed.gov/programs/digest/d02/dt150.asp</ref> Proksimume 12% el la infanoj estas edukitaj en privataj lernejoj kaj iom pli ol 2% el infanoj estas [[hejminstruo|hejmedukitaj]].<ref>http://www2.ed.gov/about/offices/list/oii/nonpublic/statistics.html</ref> Usono havas multajn konkurencivajn privatajn kaj publikajn altlernejojn, samkiel komunumajn lernejojn malfermajn al ĉiuj.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110403044940/http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010 |arkivdato=2011-04-03 }}</ref><ref>http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2010-2011/top-200.html</ref> El la usonanoj kun pli ol 25 jaroj, 84.6% studentiĝis en [[mezlernejo]], 52.6% ekzameniĝis en iu [[kolegio]], 27.2% bakalaŭriĝis, kaj 9.6% ricevis la diplomiĝon.<ref>http://www.census.gov/prod/2004pubs/p20-550.pdf</ref> La baza procentaĵo je [[legoscio]] estas ĉirkaŭ 99%. [[Unuiĝintaj Nacioj]] donas al ĝi 0.97 laŭ legoscio, t.e. la 12-a en la mondo.<ref>For more detail on U.S. literacy, see [http://nces.ed.gov/NAAL/PDF/2006470.PDF A First Look at the Literacy of America’s Adults in the 21st century], U.S. Department of Education (2003).</ref> [[Dosiero:Buzz salutes the U.S. Flag.jpg|eta|La astronaŭto [[Buzz Aldrin]] dum la unua [[luntrafo]] de la homo en 1969.]] Usono estas monda gvidanto de la scienca esplorado kaj teknologia novigado ekde la fino de la [[19-a jarcento]].<ref>http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/HDR05_HDI.pdf</ref> En 1876, [[Alexander Graham Bell]] ricevis la unuan usonan [[patento]]n pro la [[telefono]]. La [[laboratorio]] de [[Thomas Alva Edison]] evoluigis la [[fonografo]]n, la unuan long-daŭran [[ampolo]]n, kaj la unuan realigeblan [[kinetoskopo|filmilon]]. [[Nikola Tesla]] estis pioniro en la esplorado de la [[alterna kurento]], la motoro de alterna kurento, kaj la [[radio]]. En la komenco de la 20-a jarcento, la aŭtofirmaoj de [[Ransom E. Olds]] kaj [[Henry Ford]] antaŭenigis la [[muntoĉeno]]n. La [[fratoj Wright]], en 1903, faris la unuan daŭrigan kaj regitan flugon per la [[flyer 1|unua aviadilo]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fai.org/news_archives/fai/000295.asp |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070912065254/http://www.fai.org/news_archives/fai/000295.asp |arkivdato=2007-09-12 }}</ref> La pliiĝo de [[Naziismo]] en la [[1930-aj jaroj]] instigis multajn eŭropajn sciencistojn, inkluzive de [[Albert Einstein]] kaj [[Enrico Fermi]], enmigri al Usono. Dum la [[Dua Mondmilito]], la [[Projekto Manhattan]] evoluigis [[atombombo]]jn, tiel anoncante la atomepokon. La [[Kosmokonkuro]] produktis rapidajn progresojn en [[raketo (fajraĵo)|raketoj]], [[materiala scienco]], kaj [[informadiko]]. Usono plejparte evoluigis la [[ARPANET]] kaj ĝian posteulon, la [[Interreto]]. Hodiaŭ, plejparto el la esplorado kaj evoluofinancado (64%), venas de la privata sektoro.<ref>https://www.census.gov/compendia/statab/2008/tables/08s0775.xls</ref> Usono estas la ĉefgvidanto en la mondo de sciencaj esplorartikoloj.<ref>http://www.guardian.co.uk/education/2006/mar/21/highereducation.uk4</ref> Usonanoj posedas altnivelajn teknologiaĵojn,<ref>[https://web.archive.org/web/20101031091245/http://www.nationmaster.com:80/graph/med_tel_percap-media-televisions-per-capitahttp://www.nationmaster.com/graph/med_per_com_percap-media-personal-computers-per-capita listo ''Statistics > Televisions per capita (most recent) by country'' ("Statistiko > Televidiloj pokape (plej lastatempaj) laŭ lando") en la retejo ''NationMaster.com''], fonto: [[CIA World Factbook]], decembro 2003, arkivigita en oktobro 2010</ref> kaj preskaŭ duono el usonaj domoj havas aliron al Interreto tra [[larĝa bendo]].<ref>http://adage.com/digital/article?article_id=116136</ref> La lando estas la unua ellaboranto kaj kultivanto de [[genetike modifita organismo|genetike modifita manĝaĵo]], reprezentante la duonon de la bioteknologiaj kultivaĵoj de la mondo.<ref>http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/39/download/isaaa-brief-39-2008.pdf</ref> == Demografio == === Loĝantaro === [[Dosiero:US Census Population Graph from 1790.svg|eta|Evolucio de la loĝantaro (1790-2010).]] Laŭ raportoj de la [[Usona Buroo de la Censo]], fine de [[aprilo 2011]] loĝis en la lando {{unuo|311259187|personoj}}, inkluzive de ĉirkaŭ 11.2 milionoj da [[kontraŭleĝa enmigrado|kontraŭleĝaj enmigrintoj]].<ref>http://www.cis.org/articles/2008/back808.pdf</ref> La tria plej loĝata nacio en la mondo, post [[Ĉinio]] kaj [[Barato]].<ref>http://www.census.gov/prod/2005pubs/06statab/pop.pdf</ref> Usono estas la sola industriigita nacio en kiu granda pliiĝo de la loĝantaro estas antaŭvidata.<ref name="PRC">{{Citaĵo el la reto |url=http://www.prcdc.org/summaries/uspopperspec/uspopperspec.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070604165856/http://www.prcdc.org/summaries/uspopperspec/uspopperspec.html |arkivdato=2007-06-04 }}</ref> Kun naskfrekvenco de 13,82 por 1 000, 30% sub la monda mezumo, ĝia kresk-indico estas 0,98%, konsiderinde pli alta ol tiuj de [[Okcidenta Eŭropo]], [[Japanio]], kaj [[Sud-Koreio]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://www.webcitation.org/6F0FiNNzQ?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html |arkivdato=2013-03-10 }}</ref> En la fiska jaro 2010, oni koncedis restadpermeson al pli ol 1 miliono da enmigrintoj, la plej granda parto el ili eniris en la landon pere de [[familia rekunigo]].<ref name="LPR">[http://www.dhs.gov/xlibrary/assets/statistics/publications/lpr_fr_2010.pdf ''“U.S. Legal Permanent Residents in 2010”'' ("Usonaj laŭleĝaj daŭraj loĝantoj en 2010")]. Oficejo de Enmigrada Statistiko (''Office of Immigration Statistics''), Jara Fluo-Raporto (''Annual Flow Report'')</ref> [[Meksiko]] estis la plej elstara fonto de novaj loĝantoj dum pli ol du jardekoj; ekde 1998, Ĉinio, Barato, kaj la [[Filipinoj]] ankaŭ elstaris en tiu senco.<ref>http://www.dhs.gov/files/statistics/publications/LPR07.shtm</ref> Usonaj Laŭleĝaj Permanentaj Loĝantoj en 2010". Oficejo de Enmigrada Statistiko Jara Fluo-Raporto. [[Dosiero:Census-2000-Data-Top-US-Ancestries-by-County-1396x955.png|eta|maldekstra|Mapo pri la precipaj etnaj grupoj de Usono.]] Usono havas tre diversan loĝantaron: tridek unu etnaj grupoj havas po pli ol unu miliono da membroj.<ref name="An2000">http://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf</ref> La Eŭrop-usonaj estas la plej granda rasa grupo; [[german-usonanoj]], [[irland-usonanoj]], kaj [[Anglosaksa Ameriko|angl-usonanoj]] konsistigas tri el la kvar plej grandaj etnaj grupoj de la lando. [[Afrik-usonanoj]] estas la plej granda rasa malplimulto de la nacio kaj tria plej granda etna grupo. [[Aziaj usonanoj]] estas la dua plej granda rasa malplimulto de la lando; la du plej grandaj azi-usonaj etnoj estas la [[ĉinoj]] kaj [[filipinanoj]]. En 2010, la usona loĝantaro inkluzivis ĉirkaŭ 6 milionojn da homoj el indiĝena deveno: [[indianoj]] (1,8 milionoj) kaj [[inuitoj|alaskaj indiĝenoj]] (3,1 milionoj ekskluzive el tiu deveno) kaj 1,2 milionoj kun ia [[havajo|indiĝen-havaja]] aŭ [[pacifiko|pacifik-insula]] deveno (0,5 milionoj).<ref name="Cen2010Race">http://www.census.gov/prod/cen2010/briefs/c2010br-02.pdf</ref> La censo nun inkluzivas la kategorion "Some Other Race" (Aliaj rasoj) por «respondantoj nekapablaj identigi sin kun iu ajn» el ĝiaj kvin oficialaj ras-kategorioj; pli ol 19 milionoj da homoj estis poziciigitaj en tiu kategorio en 2010. [[Dosiero:Jackson Street San Francisco.JPG|eta|La ''[[Chinatown (San-Francisko)|Ĉina kvartalo]]'' en la urbo [[San-Francisko]] gastigas unu el la plej grandaj ĉinaj komunumoj de Usono.]] La kreskado de la hispanlingva komunumo (angle nomataj «Latinos» aŭ [[Latinameriko|hispanlingvaj latinamerikanoj]]) estas grava demografia tendenco. La 50,5 milionoj da hispanlingvaj latinamerikdevenaj usonanoj estas identigitaj kiel homogena etno de la Buroo de la Censo kvankam temas pri homoj el diversaj devenoj venintaj el la centro kaj sudo de Ameriko, el landoj kie la hispana estas parolata. 64% el la hispanlingvaj usonanoj havas [[meksik-usonanoj|meksikan devenon]].<ref name=CB2007>{{Citaĵo el la reto |url=http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-CONTEXT=dt&-mt_name=ACS_2007_1YR_G2000_B03001&-redoLog=true&-geo_id=01000US&-geo_id=04000US48&-format=&-_lang=en&-SubjectID=15233304 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://archive.today/20200212040125/http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-CONTEXT=dt&-mt_name=ACS_2007_1YR_G2000_B03001&-redoLog=true&-geo_id=01000US&-geo_id=04000US48&-format=&-_lang=en&-SubjectID=15233304 |arkivdato=2020-02-12 }}</ref> Inter 2000 kaj 2010, la hispanlingva latinamerika loĝantaro de la lando pliiĝis je 43% dum la ne-hispana loĝantaro kreskis nur 4,9%. Parto de tiu kresko ŝuldas al la enmigrado. En 2007, 12,6% el la usona loĝantaro naskiĝis eksterlande, kaj 54% el tiu procento naskiĝis en [[Latinameriko]].<ref>http://www.census.gov/prod/2008pubs/09statab/pop.pdf</ref> Fekundeco ankaŭ estas grava faktoro; la mezuma latinamerika virino naskas 3,0 infanojn en sia vivo, kompare kun 2,2 por ne-latinamerikaj nigrulinoj kaj 1,8 por ne-latinamerikaj blankaj virinoj.<ref>[http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn123.html US Census Bureau: "U.S. Census Bureau Delivers Final State 2010 Census Population Totals for Legislative Redistricting"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120514153207/http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn123.html |date=2012-05-14 }} see custom table, 2nd worksheet</ref> Malplimultoj (kiel difinitaj en la Buroo de Censo) konsistigas 34% el la loĝantaro;<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.usatoday.com/news/parenting-family/babies/story/2011-08-25/Minority-babies-almost-the-majority/50127816/1 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120418144917/http://www.usatoday.com/news/parenting-family/babies/story/2011-08-25/Minority-babies-almost-the-majority/50127816/1 |arkivdato=2012-04-18 }}</ref> oni antaŭvidas ke ili iĝos la plimulto antaŭ [[2042]].<ref>http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/population/012496.html|http://web.archive.org/web/20080822044429/http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/population/012496.html|archivedate=2008-08-22|title=An Older and More Diverse Nation by Midcentury|publisher=U.S. Census Bureau|date=2008-08-14|accessdate=2008-09-06</ref> {{Ĉefartikolo|Plurrasaj usonanoj}} Ĉirkaŭ 82% el la usonanoj loĝas en [[urbo|urbaj areoj]] (tiaj areoj inkluzivas la antaŭurbojn); preskaŭ la duono loĝas en urboj kun pli ol 50 000 homoj.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&-state=gct&-ds_name=DEC_2000_SF1_U&-_box_head_nbr=GCT-P1&-mt_name=&-_caller=geoselect&-geo_id=&-format=US-1&-_lang=en |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://archive.today/20200212044207/http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&-state=gct&-ds_name=DEC_2000_SF1_U&-_box_head_nbr=GCT-P1&-mt_name=&-_caller=geoselect&-geo_id=&-format=US-1&-_lang=en |arkivdato=2020-02-12 }}</ref> En 2008, 273 loĝlokoj havis po pli ol 100 000 loĝantoj, naŭ grandurboj havis po pli ol 1 miliono da loĝantoj, kaj kvar [[mondurbo]]j havis po pli ol 2 milionoj ([[Novjorko]], [[Los-Anĝeleso]], [[Ĉikago]], kaj [[Houston]]).<ref name=PopEstBigCities>http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/copy_of_2008-subcounty-population-hawaii/SUB_EST2008_01.pdf |http://www.webcitation.org/5lpvuJk99</ref> Ekzistas 52 metropolaj areoj kun populacioj pli grandaj ol 1 miliono.<ref name=PopEstMSA>http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/2008_MSA_Hawaii/CBSA_EST2008_05.pdf |http://www.webcitation.org/5lpvuJzkG</ref> El la 50 plej rapide kreskantaj metropolaj regionoj, 47 troviĝas en la okcidento aŭ sudo de Usono. La metropolaj regionoj de [[Dallas|Dalaso]], [[Houston (Teksaso)|Hustono]], [[Atlanto]], kaj [[Fenikso]] kreskis ĝis pli ol unu miliono da homoj inter 2000 kaj 2008.<ref name=PopEstMSA/> === Vidu ankaŭ por socio === * [[Afrikusona Civilrajta Movado]] * [[Afrik-usonanoj]] === Lingvoj === [[Dosiero:Univision logo.svg|eta|180ra|[[Univisión]], la plej granda hispanlingva televidkanalo en Usono]] La [[angla]] estas la nacia lingvo ''[[de facto]]''. Kvankam ekzistas neniu oficiala lingvo je federacia nivelo, kelkaj leĝoj, kiel ekzemple por la usona civitaniĝo, devigas la scipovon de la angla.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.adfl.org/resources/enrollments.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080803020358/http://www.adfl.org/resources/enrollments.pdf |arkivdato=2008-08-03 }}</ref> En 2007, ĉirkaŭ 226 milionoj da usonanoj, aŭ 80% el la loĝantaro pli ol 5 jarojn aĝaj, parolis hejme nur la anglan. La [[hispana]], parolata hejme de 12% el la loĝantaro, estas la dua plej ofta kaj la dua plej vaste instruita lingvo. Kelkaj usonanoj pledas por la oficialigo de la angla lingvo en la tuta lando, ĉar la lingvo estas oficiala en almenaŭ dudek ok ŝtatoj.<ref name=ILW>http://www.ilw.com/immigrationdaily/news/2007,0515-crs.pdf</ref> La [[havaja]] kaj la angla estas la du oficialaj lingvoj en [[Havajo]].<ref>http://www.hawaii.gov/lrb/con/conart15.html|title=The{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Constitution of the State of Hawaii, Article XV, Section 4|</ref> Kvankam sen oficiala lingvo, [[Nov-Meksiko]] havas leĝojn kiuj instigas la uzon kaj de la angla kaj de la hispana, samkiel [[Luiziano]] faras por la angla kaj la [[franca]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Languages in America: A Pluralist View|aŭtoro=Dicker, Susan J.|jaro=2003|loko=Clevedon, UK|eldoninto=Multilingual Matters|ISBN=1-85359-651-5|paĝoj=216, 220–25}}</ref> Aliaj ŝtatoj, kiel ekzemple [[Kalifornio]], postulas la publikigon de hispanlingvaj versioj de kelkaj registaraj dokumentoj.<ref>http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=ccp&group=00001-01000&file=412.10-412.30|http://www.courtinfo.ca.gov/forms/allforms.htm{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Pluraj insulaj teritorioj garantias la oficialan rekonon de la tieaj lokaj lingvoj, kune kun la angla: la [[samoa lingvo|samoa]] kaj [[ĉamora lingvo|ĉamora]] estas agnoskitaj de [[Usona Samoo]] kaj [[Gvamo]], respektive; [[karolina lingvo|karolina]] kaj ĉamora estas rekonitaj de [[Nord-Marianoj]]; la hispana estas oficiala kaj plej vaste parolata lingvo de [[Puerto-Riko]]. === Religioj === [[Dosiero:Washington National Cathedral.jpg|eta|maldekstra|200ra|Nacia Katedralo en Vaŝingtono.]] Usono estas oficiale [[laika ŝtato]]. La [[Unua Amendo al la Usona Konstitucio]] garantias liberan praktikadon de religio kaj malpermesas ke la registaro preferas iun ajn religion super alia. Laŭ esploro de [[2002]], 59% el la usonanoj diris ke religio ludis «gravegan rolon en siaj vivoj», multe pli alta indico ol en iu ajn alia riĉa nacio.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pewglobal.org/reports/display.php?ReportID=167 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110822083255/http://pewglobal.org/2002/12/19/among-wealthy-nations/ |arkivdato=2011-08-22 }}</ref> Laŭ enketo de [[2007]], 78,4% el plenkreskuloj identigis sin kiel [[kristano]]j,<ref name="Pew">http://religions.pewforum.org/pdf/affiliations-all-traditions.pdf</ref> kio estis malpliiĝo kompare al la enketo de [[1990]] kiam estis 86,4%<ref name="ARIS">{{Citaĵo el la reto |url=http://www.gc.cuny.edu/CUNY_GC/media/CUNY-Graduate-Center/PDF/ARIS/ARIS-PDF-version.pdf?ext=.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://www.webcitation.org/6a4Q9IlrZ?url=http://www.gc.cuny.edu/CUNY_GC/media/CUNY-Graduate-Center/PDF/ARIS/ARIS-PDF-version.pdf?ext=.pdf |arkivdato=2015-07-16 }}</ref>. [[protestantismo|Protestantaj konfesioj]] havas 51,3%, dum la [[Romkatolika Eklezio]] kun 23,9%, estis la plej granda aparta [[kristanismo|kristana eklezio]]. La studo klasifikas blankajn evangelianojn, 26,3% el la loĝantaro, kiel la plej granda religia grupo de la lando; alia studo arigas ĉiujn evangelianojn je 30-35%<!-- rompita ligilo: http://www.uakron.edu/bliss/docs/Religious_Landscape_2004.pdf -->. Al la ne-kristanaj religioj en 2007 apartenis 4,7% enketitoj.<ref name="ARIS"/> La precipaj ne-kristanaj kredoj estis [[Judismo]] (1,7%), [[Budhismo]] (0,7%), [[Islamo]] (0,6%), [[Hinduismo]] (0,4%), kaj [[Unitaria Universalismo]] (0,3%) kaj [[Bahaa Kredo|Bahaismo]] (753,423 kredantoj).<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.adherents.com/largecom/com_bahai.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100707164054/http://www.adherents.com/largecom/com_bahai.html |arkivdato=2010-07-07 }}</ref> La enketo ankaŭ raportis ke 16,1% el la usonanoj estas [[ateismo|ateistoj]] aŭ [[agnostikismo|agnostikuloj]], aŭ simple ne havis religion.<ref name="Pew"/><ref name="ARIS"/> Usono estas la naskiĝlando de multaj el la nunaj tutmondaj kristanaj movadoj kiel [[Adventistoj de la Sepa Tago]], [[Kristana Scienco]], [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] aŭ la [[Atestantoj de Jehovo]]. Ĝi ankaŭ gastigas la ĉefsidejojn de tiuj kristanaj movadoj. Alia polemika ''eklezio'', la [[Scientologio]], havas plurajn centrojn kaj la nacian sidejon en Usono. [[Santerio]], [[Vuduo]] kaj aliaj afrikdevenaj religioj estas ofte praktikataj de afrik-usonanoj kaj enmigrintoj el [[Latinameriko]], ĉefe el [[Kubo]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Dominika Respubliko]], [[Haitio]] kaj [[Venezuelo]]. Kvankam multaj [[indianoj]] kaj indiĝenaj alaskanoj kaj usonanoj el Havajo kaj aliaj pacifikaj insuloj, konvertiĝis al novaj religioj, multaj el ili ankoraŭ praktikas [[Animismo|animismajn]] tribajn religiojn. === Sano === [[Dosiero:FlightHoustontoDallas086.jpg|eta|250ra|[[Texas Medical Center]] en [[Houston]], la plej granda sancentro de la mondo.<!-- http://www.texmedctr.tmc.edu/root/es/GetToKnow/FactsandFigures/FactsAndFigures.htm -->]] En la jaro 2006, la [[vivdaŭro]] en Usono estis 77,8 jaroj ĉe naskiĝo, unu jaron malpli ol en la landoj de [[Okcidenta Eŭropo]]<!-- https://web.archive.org/web/20181226011822/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html%20 -->, kaj tri ĝis kvar jarojn sub la nivelo de [[Norvegio]], [[Svislando]], kaj [[Kanado]]. Dum la lastaj du jardekoj, la vivdaŭro de la usonanoj falis de la 11-a ĝis la 42-a en la mondo.<ref>http://www.guardian.co.uk/world/2007/aug/13/usa.ewenmacaskill</ref> La bebmorta ofteco je 6,37 por mil naskitoj. Ĉirkaŭ unu triono el la plenkreskuloj estas dikegaj kaj kroma triono estas [[Trodikiĝo|obeza]]; la obezindico, la plej alta en la industriigita mondo, duobliĝis en la lasta jarcent-kvarono. La obezeco kaŭzas [[diabeto]]n 2, kiu de multaj fakuloj estas konsiderata [[epidemio]].<ref>http://www.cdc.gov/nchs/products/pubs/pubd/hestats/overweight/overwght_adult_03.htm</ref><ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Fast Food Nation|aŭtoro=Schlosser, Eric|jaro=2002|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Perennial|ISBN=0-06-093845-5|paĝo=240}}</ref> La usona gravedecindico inter adoleskulinoj egalas al 79,8 por 1 000 virinoj, tio estas preskaŭ kvaroble pli ol tiu en [[Francio]] kaj kvin fojojn tiu en [[Germanio]]. [[Aborto]], laŭleĝa en kelkaj kazoj, estas tre polemika afero. Multaj subŝtatoj malpermesas publikan financadon por la abortigo kaj restriktas malfruajn abortojn, postulas ke gepatroj sciu pri la afero kaj lasas atendoperiodon<!-- https://web.archive.org/web/20180207062332/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html -->. Dum la abortindico malkreskas, la abortoproporcio de 241 por 1 000 vivaj naskiĝoj kaj abortindico je 15 por 1 000 virinoj ankoraŭ estas pli altaj ol tiuj de la plej multaj okcidentaj nacioj. La elspezoj de la usona sansistemo longe superas ajnan nacion, kaj pokape kaj laŭ la procento en la MEP.<ref>''[https://web.archive.org/web/20061118234952/http://dll.umaine.edu/ble/U.S.+HCweb.pdf ''OECD Health Data 2000: A Comparative Analysis of 29 Countries'' ("OEKE-datumoj pri sano 2000: Komparata Analizo de 29 Landoj"), sur [[lumdiskego]] ([[Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo]], OEKE: Parizo, 2000)</ref> La [[Monda Organizaĵo pri Sano]] vicigis la usonan sansistemon en 2000 en la unua loko surbaze de kapacito-respondo, sed en la 37-a loko laŭ totala efikeco. Usono estas ĉefgvidanto en la medicina novigado. En 2004, la neindustria sektoro foruzis trioble pli multe ol [[Eŭropo]] pokape en biomedicina esplorado. Male al ĉiuj aliaj industriaj landoj, sanservo en Usono ne estas universala. En 2004, la privata asekuro pagis 36% el la personaj san-elspezoj, kaj la federacia, ŝtata, kaj lokaj administracioj pagis 44%.<ref name="CDC H">http://www.cdc.gov/nchs/data/hus/hus06.pdf</ref> En 2005, 46,6 milionoj da usonanoj, 15,9% el la populacio, estis neasekuritaj, je 5,4 milionoj pli ol en 2001. La ĉefa kaŭzo de tiu pliiĝo estas la falo en la nombro de usonaj dungitoj kun asekuro. La afero pri neasekuritaj kaj subasekuritaj usonanoj estas grava politika temo.<!-- http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/04/AR2006040401937.html Mass. Bill Requires Health Coverage --> Esploro de la jaro 2009 taksis ke tiu manko de asekuro iel kaŭzis morton al 45 000 homoj jare. En 2006, [[Masaĉuseco]] iĝis la unua subŝtato kiu postulis universalan asekuron. Federacia leĝaro aprobita en la komenco de 2010 devigos individuo aĉeti asekuro antaŭ [[2014]]. == Kulturo == === Tavoloj === [[Dosiero:Motherhood and apple pie.jpg|eta|250ra|Ikonoj de la usona kulturo: [[pomokuko]], [[basbalo]] kaj la [[flago de Usono|nacia flago]].]] Usono estas [[multkulturismo|multkultura nacio]], hejmo de multaj etnaj grupoj, tradicioj, kaj valoroj.<ref name="Society in Focus">Thompson, William, and Joseph Hickey (2005). ''Society in Focus''. Boston: Pearson. ISBN 0-205-41365-X.</ref> Krom la nuna malgranda [[Aborigenoj|aborigena]] loĝantaro kiu konsistas el [[indianoj]] kaj [[Havajo|indiĝenaj havajanoj]], preskaŭ ĉiuj usonanoj aŭ ties prapatroj enmigris dum la pasintaj kvin jarcentoj.<ref>Fiorina, Morris P., and Paul E. Peterson (2000). ''The New American Democracy''. London: Longman, p. 97. ISBN 0-321-07058-5.</ref> La komuna kulturo por la plejparto de la usonanoj estas la [[okcidenta kulturo]], veninta kun la eŭropaj enmigrintoj sed ankaŭ kun influoj de multaj aliaj fontoj, kiel ekzemple tradicioj alportitaj de [[afrik-usonanoj|sklavoj el Afriko]]><ref>Holloway, Joseph E. (2005). ''Africanisms in American Culture'', 2d ed. Bloomington: Indiana University Press, pp. 18–38. ISBN 0-253-34479-4. Johnson, Fern L. (1999). ''Speaking Culturally: Language Diversity in the United States''. Thousand Oaks, Calif., London, and New Delhi: Sage, p. 116. ISBN 0-8039-5912-5.</ref>. La lastatempa enmigrado el [[Azio]] kaj speciale [[Latinameriko]] aldonis pli da elementoj al la kultura miksaĵo kiu estis priskribita kiel «homogena [[fandopoto]]» kaj «heterogena salatujo» en kiu enmigrintoj kaj ties posteuloj konservas kaj kundividas siajn kulturaĵojn. Laŭ analizo pri la kultura dimensio farita de [[Geert Hofstede]], Usono havas la plej altan [[individuismo]]n ol ajna lando analizita.<ref>http://www.clearlycultural.com/geert-hofstede-cultural-dimensions/individualism/</ref> Dum en la [[populara kulturo]] oni diras ke Usono estas senklasa socio, akademiuloj identigas signifajn diferencojn inter la sociaj klasoj de la lando, influante socianiĝon, [[lingvo]]n, kaj principojn.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=American Exceptionalism: The Effects of Plenty on the American Experience|familia nomo=Gutfield|persona nomo=Amon|jaro=2002|loko=Brighton and Portland|eldoninto=Sussex Academic Press|ISBN=1-903900-08-5|paĝo=65}}</ref> La usona laborista meza klaso antaŭenigis multajn nuntempajn sociajn tendencojn kiel ekzemple modernan [[feminismo]]n, [[ekologiismo]]n, kaj multkulturismon.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Fear of Falling, The Inner Life of the Middle Class|familia nomo=Ehrenreich|persona nomo=Barbara|jaro=1989|loko=Nov-Jorko|eldoninto=HarperCollins|ISBN=0-06-097333-1}}</ref><ref>http://www.oecd.org/dataoecd/2/7/45002641.pdf|http://www.suttontrust.com/reports/IntergenerationalMobility.pdf|http://web.archive.org/web/20060623094610/http://www.suttontrust.com/reports/IntergenerationalMobility.pdf</ref> La sama esploro diris ke la usonanoj grandparte ligas siajn sociajn vidpunktojn, kaj kulturajn atingojn al siaj postenoj.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=What's Class Got To Do With It, American Society in the Twenty-First Century|familia nomo=Zweig|persona nomo=Michael|jaro=2004|loko=Ithaca, NY|eldoninto=Cornell University Press|ISBN=0-8014-8899-0}} |http://eric.ed.gov/ERICWebPortal/Home.portal?_nfpb=true&_pageLabel=RecordDetails&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED309843&ERICExtSearch_SearchType_0=eric_accno&objectId=0900000b800472a5</ref> Ankaŭ ekzistas la tendenco valorigi la sociekonomian atingon, kaj mezume ordinaraj homoj estas ĝenerale rigardataj kiel pozitivaĵo. Tamen la tiel nomata ''[[usona revo]]'', aŭ la percepto ke usonanoj ĝuas altan socian vivon, ludas ŝlosilan rolon por la altirado de enmigrintoj. Sed diversaj studoj indikas ke Usono havas malpli altan socian vivon ol [[Kanado]] kaj [[Eŭropo]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Average American|familia nomo=O'Keefe|persona nomo=Kevin|jaro=2005|loko=Nov-Jorko|eldoninto=PublicAffairs|ISBN=1-58648-270-X}}</ref> Plejparte virinoj laboras ekster la hejmo kaj havas ian diplomiĝon. En 2007, 58% el la usonanoj pli ol 18 jarojn aĝaj estis geedziĝintaj, 6% estis vidvaj, 10% estis divorcitaj, kaj 25% neniam estis geedziĝintaj. [[Samseksa edzeco]] estas polemika afero. Kelkaj subŝtatoj permesas [[Registrita partnereco|registritajn partnerecojn]] anstataŭ edziĝo. Ekde 2003, pluraj subŝtatoj permesis edziĝon inter samseksuloj kiel rezulto de jura aŭ leĝdona ago, dum balotantoj en pli ol 12 da subŝtatoj baris la praktikon per [[referendumo]]. === Kino, distrado, muziko === [[Dosiero:PB050006.JPG|250ra|eta|[[Holivudo|Afiŝo de Holivudo]].]] La unua komerca filmekspozicio de la mondo okazis en [[Novjorko]] en [[1894]], uzante la [[kinetoskopo]]n de [[Thomas Edison]]. La sekvan jaron estis projekciita la unua komercocela filmo, ankaŭ en Novjorko, kaj Usono dum la sekvaj jardekoj estis je la avangardo rilate al la evoluo de la [[sonfilmo]]j. Ekde la komenco de la [[20-a jarcento]], la usona kin-industrio estis plejparte bazita en kaj ĉirkaŭ [[Holivudo]], [[Kalifornio]]. La direktoro [[David Wark Griffith]] estis nepra por la evoluo de la baza strukturo de la filmoj kaj [[Citizen Kane]] de [[Orson Welles]] ([[1941]]) estas ofte citita kiel la plej bonega filmo el ĉiuj epokoj.<ref>[http://www.filmsite.org/villvoice.html ''Village Voice'': 100 Best Films of the 20th century ([[2001]])]. Filmsite.org; [http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/critics-long.html ''Sight and Sound'' Top Ten Poll 2002]. BFI. Retrieved on 2007-06-19.</ref> Aliaj usonaj ŝlosilaj direktoroj estas: [[John Ford]], [[Howard Hawks]], [[Elia Kazan]] kaj [[Michael Curtiz]], kaj inter la plej lastaj troviĝas [[Stanley Kubrick]], [[Francis Ford Coppola]] kaj [[Steven Spielberg]]. Usonaj filmaktoroj kiel [[Humphrey Bogart]], [[John Wayne]] kaj [[Marilyn Monroe]] iĝis ikonecaj figuroj, dum la produktanto/entreprenisto [[Walt Disney]] estis unu el la ĉefgvidantoj de la [[animacio]]. La plej gravaj filmstudioj de Holivudo produktis la plej komerce sukcesajn filmojn, kiel ekzemple [[Stelmilitoj]] ([[1977]]) kaj [[Titanic]] ([[1997]]), [[Avatar (filmo 2009)|Avatar]] ([[2009]]), kaj la produktoj de Holivudo hodiaŭ regas la tutmondan kin-industrion.<ref>http://www.unesco.org/bpi/eng/unescopress/2000/00-120e.shtml</ref> Usono estas la lando kun plej multnombra televidspektantaro en la mondo,<ref>http://www.nationmaster.com/graph/med_tel_vie-media-television-viewing</ref> kaj la meza spekto-tempo daŭre pliiĝas, atingante kvin horojn tage en [[2006]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1005003 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090719045955/http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1005003 |arkivdato=2009-07-19 }}</ref> La kvar gravaj elsendretoj estas komercaj unuoj. Usonanoj aŭskultas la radion, ankaŭ plejparte komercigita, averaĝe dum du horoj kaj duonhoro tage.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1004830 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-04-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100624071851/http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1004830 |arkivdato=2010-06-24 }}</ref> Krom retportaloj kaj serĉiloj, la plej popularaj retejoj estas [[Facebook]], [[YouTube]], [[Vikipedio]], [[Blogger]], [[EBay]], kaj [[Yahoo!]].<ref name="alexa-topsitesus">http://www.alexa.com/topsites/countries/US {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160409001248/http://www.alexa.com/topsites/countries/US |date=2016-04-09 }} |title=Top Sites in United States</ref> La ritmaj kaj lirikaj stiloj de la afrik-usona muziko profunde influis la usonan muzikon kio distingas ĝin de eŭropaj tradicioj. Elementoj el la [[folklora muziko]] kiel ekzemple la [[bluso]] kaj kio nun estas konata kiel ''olda muziko'' estis adoptitaj kaj transformitaj en popularajn ĝenrojn kun tutmonda spektantaro. [[Ĵazo]] estis evoluigita de novigantoj kiel ekzemple [[Louis Armstrong]] kaj [[Duke Ellington]] komence de la 20-a jarcento. [[Kontreo]] evoluis en la [[1920-aj jaroj]], kaj [[ritmenbluso]] en la [[1940-aj jaroj]]. [[Elvis Presley]] kaj [[Chuck Berry]] estis inter la unuaj pioniroj de [[rokenrolo]]. En la [[1960-aj jaroj]], la populareco de [[Bob Dylan]] helpis la renaskiĝon de la folklora muziko kaj li konvertiĝis en unu el la plej famkonataj kantverkistoj de Usono; samtempe [[James Brown]] ĉefgvidis la evoluon de [[funko]]. Pli lastatempaj usonaj kreaĵoj inkluzivas [[repo]]n kaj [[haŭzo]]n. Usonaj popsteluloj kiel ekzemple [[Elvis Presley]], [[Michael Jackson]], kaj [[Madonna]] estas tutmondaj famuloj.<ref>Biddle, Julian (2001). ''What Was Hot!: Five Decades of Pop Culture in America''. New York: Citadel, p. ix. ISBN 0-8065-2311-5.</ref> === Literaturo, filozofio, kaj artoj === [[Dosiero:Emily Dickinson daguerreotype (Restored).jpg|eta|250ra|Emily Dickinson inter 1846-1847]] En la [[18-a jarcento|18]] kaj [[19-a jarcento]]j, la usonaj arto kaj literaturo trovis sian inspirfonton en la [[Malnova Mondo]]. Verkistoj kiel ekzemple [[Nathaniel Hawthorne]], [[Edgar Allan Poe]], kaj [[Henry David Thoreau]] establis karakterizan usonan literaturan voĉon meze de la 19-a jarcento. [[Mark Twain]] kaj la poeto [[Walt Whitman]] estis gravaj figuroj en la dua duono de la jarcento; [[Emily Dickinson]], praktike nekonata dum sia vivo, estas nun rekonita kiel esenca usona poeto.<ref>[[Harold Bloom|Bloom, Harold]]. 1999. ''Emily Dickinson''. Broomall, PA: Chelsea House Publishers. p. 9. ISBN 0-7910-5106-4.</ref> Verkoj rigardataj kiel kaptado de fundamentaj aspektoj de la nacia travivaĵo kaj karaktero, kiel ekzemple [[Moby-Dick]] de [[Herman Melville]] ([[1851]]), [[La Aventuroj de Huckleberry Finn]] de Twain ([[1885]]), kaj [[La Grandioza Gatsby]] de [[F. Scott Fitzgerald]] ([[1925]]), povas esti nomataj «la granda usona romano».<ref>The Unkillable Dream of the Great American Novel: ''Moby-Dick'' as Test Case</ref> Dek unu usonaj civitanoj gajnis la [[Nobel-premio pri literaturo|Nobelo-premion de Literaturo]], la lasta estis [[Toni Morrison]] en [[1993]]. [[William Faulkner]] kaj [[Ernest Hemingway]] ofte estas nomataj inter la plej influaj verkistoj de la 20-a jarcento.<ref>Quinn, Edward (2006). ''A Dictionary of Literary and Thematic Terms''. Infobase, p. 361. ISBN 0-8160-6243-9. Seed, David (2009). ''A Companion to Twentieth-Century United States Fiction''. Chichester, West Sussex: John Wiley and Sons, p. 76. ISBN 1-4051-4691-5. Meyers, Jeffrey (1999). ''Hemingway: A Biography''. New York: Da Capo, p. 139. ISBN 0-306-80890-0.</ref> Popularaj literaturaj ĝenroj kiel ekzemple la [[okcidenta fikcio]] kaj [[nigra romano|krimfikcio]] evoluis en Usono. La verkistoj de la [[Beat-generacio]] malfermis novajn literaturajn vojojn, same kiel la [[Postmodernismo|postmodernismaj]] verkistoj kiel ekzemple [[John Barth]], [[Thomas Pynchon]], kaj [[Don DeLillo]]. La [[Transcendismo|transcendistoj]], ĉefgviditaj de [[Ralph Waldo Emerson]], establis la unuan gravan usonan filozofian movadon. Post la [[Usona Enlanda Milito]], [[Charles Sanders Peirce]], [[William James]] kaj [[John Dewey]] estis gvidantoj en la evoluo de [[pragmatismo]]. En la 20-a jarcento, la verkado de [[Willard Quine]] kaj [[Richard Rorty]], konstruita surbaze de [[Noam Chomsky]], alportis [[analiza filozofio|analizan filozofion]] al la usonaj akademiuloj. [[John Rawls]] kaj [[Robert Nozick]] gvidis la revigliĝon de la [[politika filozofio]]. En la vidartoj, la [[Skolo de la rivero Hudsono]] estis movado de la 19-a jarcento pri la tradicio de eŭropa [[naturalismo]]. La [[realismo|realismaj]] pentraĵoj de [[Thomas Eakins]] nun estas famegaj. La [[Armory Show]] de [[1913]] en Novjorko, ekspozicio de eŭropa [[moderna arto]], ŝokis publikon kaj transformis la usona artan scenejon.<ref>Brown, Milton W. (1988 1963). ''The Story of the Armory Show''. New York: Abbeville. ISBN 0-89659-795-4.</ref> [[Georgia O'Keeffe]], [[Marsden Hartley]], kaj aliaj provis kun novaj stiloj, elmontrante tre individuisman sentemon. Gravaj artaj movadoj kiel ekzemple la [[abstrakta ekspresionismo]] de [[Jackson Pollock]] kaj [[Willem de Kooning]] kaj la [[poparto]] de [[Andy Warhol]] kaj [[Roy Lichtenstein]] evoluis plejparte en Usono. La tajdo de [[modernismo]] kaj postmodernismo alportis famon al usonaj arkitektoj kiel ekzemple [[Frank Lloyd Wright]], [[Philip Johnson]], kaj [[Frank Gehry]]. [[Dosiero:Crookfinale.jpg|250ra|eta|''[[The Black Crook]]'' (1866), konsiderita la unua muzikalo<ref name="Morley">Sheridan, Morley. ''Spread A Little Happiness:the First Hundred Years of the British Musical'', New York: Thames and Hudson, 1987, ISBN 0-500-01398-5, p.15</ref>]] Inter la unuaj gravaj promociantoj de la usona teatro estis la entreprenisto [[P. T. Barnum]], kiu komencis funkciigi la distrokomplekson [[Manhatano]] en [[1841]]. La teamo de [[Edward Harrigan]] produktis serion de popularaj [[opereto]]j en Novjorko en la fino de la [[1870-aj jaroj]]. En la 20-a jarcento, la modernaj [[muzikalo]]j aperis en [[Broadway]]; la kantoj de muzikaj teatro-komponistoj kiel ekzemple [[Irving Berlin]], [[Cole Porter]], kaj [[Stephen Sondheim]] fariĝas popnormoj. La dramisto [[Eugene O'Neill]] gajnis la Nobel-premion pri literaturo en [[1936]]; aliaj aklamitaj usonaj dramistoj inkluzivas la multfoje gajnintojn de la [[Premio Pulitzer]]: [[Tennessee Williams]], [[Edward Albee]], kaj [[August Wilson]]. Kvankam plejparte preterlasita en tiu epoko, la verkaro de [[Charles Ives]] de la [[1910-aj jaroj]] elstarigis lin kiel la unuan gravan usonan komponiston en la klasika tradicio; aliaj eksperimentistoj kiel ekzemple [[Henry Cowell]] kaj [[John Cage]] alproksimiĝas al klasika kunmetaĵo. [[Aaron Copland]] kaj [[George Gershwin]] evoluigis novan sintezon de [[populara muziko|populara]] kaj [[klasika muziko]]. [[koreografio|Koreografoj]] [[Isadora Duncan]] kaj [[Martha Graham]] estis kreintoj de [[moderna danco]], dum [[George Balanchine]] kaj [[Jerome Robbins]] estis ĉefgvidantoj de la [[baleto]] en la 20-a jarcento. Usonanoj daŭre estas gravaj en la moderna [[fotarto]], kun gravaj fotistoj inkluzive de [[Alfred Stieglitz]], [[Edward Steichen]], kaj [[Ansel Adams]]. La gazeta [[bildstrio]] kaj la [[komikso]] ambaŭ estas usonaj inventaĵoj. [[Superman]] (''la superheroo''), iĝis usona ikono.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Superman: The Complete History|familia nomo=Daniels|persona nomo=Les|jaro=1998|eldono=1|eldoninto=eldonejo ''Titan Books''|ISBN=1-85286-988-7|paĝo=11}}</ref> === Manĝaĵoj === {{Ĉefartikolo|Usona kuirarto}} [[Dosiero:BigMacCombo.jpg|eta|maldekstra|''BigMac Combo'', de [[McDonald's]], kelkfoje identigata kiel ''tipa usona kuirarto".]] La [[usona kuirarto]] similas al la kuirarto de aliaj okcidentaj landoj. [[Tritiko]] estas la plej uzata [[cerealo]]. La tradicia usona kuirarto uzas lokaĵojn, kiel ekzemple [[meleagro]], [[cervo]][[viando]], [[terpomo]]j, [[batato]]j, [[maizo]], [[kukurbo]], kaj acerosiropo, kiuj estis manĝataj de la indianoj kaj unuaj eŭropaj ekloĝantoj. [[Kradrostado]] el porkaĵo kaj bovaĵo, krabokukoj, [[ĉipso]]j, kaj [[biskvito]]j estas tipe usonaj manĝaĵoj. La ''animnutraĵo'', evoluigita de la afrikaj sklavoj, estas populara ĉirkaŭ la sudaj subŝtatoj kaj inter multaj [[afrik-usonanoj]] ĉie. [[sinkretismo|Sinkretiaj kuirartoj]] kiel ekzemple la kreola kuirarto de Luiziano, la [[kaĵuna kuirarto]] kaj la [[teksas-meksika kuirarto]] estas regione gravaj.<ref>Boslaugh, Sarah (2010); "Obesity Epidemic" ("epidemia troa manĝado" aŭ iom malrespekte "epidemia trodikeco"), en ''Culture Wars: An Encyclopedia of Issues, Viewpoints and Voices'' ("Kulturmilitoj: Enciklopedio de Temoj, Vidpunktoj, kaj Voĉoj"), eld. Roger Chapman. Armonk, Novjorko: eldonejo M. E. Sharpe, paĝoj 413–14. ISBN 978-0-7656-1761-3.</ref> Tipaj pladoj kiel ekzemple [[pomokuko]], rostita [[kokidaĵo]], [[pico]], [[burgero]]j, kaj [[kolbasobulko]]j venas de receptoj de diversaj enmigrintoj. [[Terpomfingro]]j, meksikaj pladoj kiel ekzemple [[tako]]j el maiza kaj el tritika faruno, kaj pladoj surbaze de [[pasto]] libere adaptitaj el [[Italio|italaj]] fontoj estas vaste manĝataj<!-- http://www.newswise.com/articles/what-when-and-where-americans-eat-in-2003 -->. Usonanoj ĝenerale preferas [[kafo]]n ol [[teo]]. La reklamoj de la usonaj entreprenoj pri la [[oranĝa suko]] kaj [[lakto]] igis ilin la oftaj trinkaĵoj por la matenmanĝo. La ofta manĝado ĉe [[rapidmanĝejo]]j estas unu el la kaŭzoj de [[obezeco]] en Usono. [[senalkoholaĵo|Gastrinkaĵoj]] estas vaste popularaj; sukerigitaj trinkaĵoj okupas 9% en la kaloria konsumado de la mezuma usonano.<ref>Smith, Andrew F. (2004): ''The Oxford Encyclopedia of Food and Drink in America'' ("La Oksforda Enciklopedio de Manĝaĵo kaj Trinkaĵo en Usono"). Novjorko: ''[[Oxford University Press]]'', paĝoj 131–32. ISBN 0-19-515437-1. Levenstein, Harvey (2003). ''Revolution at the Table: The Transformation of the American Diet'' ("Revolucio ĉe la Tablo: La Transformo de la Usona Dieto"). [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Los-Anĝeleso]] kaj [[Londono]]: eldonejo ''University of California Press'', paĝoj 154–55. ISBN 0-520-23439-1.</ref> === Sportoj === [[Dosiero:2006 Pro Bowl tackle.jpg|eta|[[Usona piedpilkado]] estas la sporto kun pleje da spektantoj en Usono.]] Ekde la fino de la 19-a jarcento, [[basbalo]] estas konsiderata la nacia sporto en Usono, eĉ post populariĝo de [[usona piedpilkado]].<!-- https://web.archive.org/web/20100709111448/http://www.harrisinteractive.com/Insights/HarrisVault8482.aspx?PID=337 --> [[Basketbalo]], kaj [[glacihokeo]] estas la aliaj du precipaj sportoj kun profesiaj teamoj. La Universitataj Ligoj pri usona piedpilkado kaj basketbalo altiras grandajn spektantarojn. Usona piedpilkado estas la plej populara sporto. [[Boksado]] kaj [[ĉevalvetkuro]] estis la {{J|individua sporto}} plej spektataj<!-- http://www.grantland.com/story/_/id/7559458/cte-concussion-crisis-economic-look-end-football -->, sed nuntempe pli popularas [[golfo (sporto)|golfo]] kaj [[aŭtosporto]], precipe [[NASCAR]]. Kvankam [[futbalo]] ne estas inter la plej popularaj sportoj je profesia nivelo, ĝi havas vastan ludantaron inter junuloj kaj amatoroj. [[Teniso]] kaj multaj subĉielaj sportoj ankaŭ estas popularaj. Malgraŭ tio ke la plej gravaj usonaj sportoj evoluis el eŭropaj praktikoj, [[basketbalo]], [[flugpilko]], [[kuraĝigistinoj]] kaj [[neĝtabulado]] estas usonaj inventoj. [[Lakroso]] kaj [[ondorajdado]] estis inventitaj de la [[indianoj]] kaj indiĝenaj havajanoj kaj ekzistis antaŭ la okcidenta kontakto. Ok [[Olimpikoj]] okazis en Usono. Ĝis inkluzive de la jaro 2022, Usono gajnis 2 629 medalojn ĉe la [[Someraj Olimpikoj]], pli ol ajna lando, kaj 300 en la [[Vintraj Olimpikoj]].<ref>Komparu la statistikan liston [[Suma medaltabelo de ĉiuj olimpikoj]]</ref> == Esperanto en Usono == * [[Esperanto-movado en Usono]] (Frua historio de EdE) * [[Esperanto-Usono]] * [[Esperanto-USA]] (antaŭe nomita Esperanto-Ligo por Norda Ameriko (ELNA)) === Pri Usono en Esperanto === * ''Historio de Usono''. Agostinho da Silva. Porto, 1947. * ''Lando de arĝenta akvo''. [[Vingie E. Roe]]. Tradukis Edward S. Payson. Fort Lee, 1931. * ''Tra Usono kun ruliĝanta hejmo''. Joseph R. Scherer. Purmerend, 1937. * ''Usono''. Alfred Kenngott. Magdeburg, [1931]. * ''Usono'' (2). Alfred Kenngott. Helmond, [1933]. * ''Usono nigre-blank''. Ionel Oneţ. Berekely, 1998. == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj |commonscat=United States |commons=United States |n=Portalo:Usono |q=Usono |s=Kategorio:Usono |ReVo=uson }} {{Portalo Nordameriko}} * [[Artikoloj de Konfederacio]] * [[Industria revolucio]] * [[Usona Enlanda Milito]] * [[Granda depresio]] * [[Informa Agentejo de Usono]] * [[Listo de usonaj prezidentoj]] * [[Usona Konstitucio]] * [[Plurrasaj usonanoj]] * [[Ralph Nader]] * [[Usona Imperiismo]] * [[Doktrino de nacia sekureco]] * [[Instituto de la Okcidenta Hemisfero por la Kunlaborado en Sekureco]] * [[Bastonego]] * [[Doktrino de Monroe]] * [[Korolario Roosevelt]] == Eksteraj ligiloj == * {{ueavikio|Usono|Usono}} {{eo}} * [https://www.usa.gov/ Oficiala retejo de la Usona registaro] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ Usono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |date=2021-12-12 }} en [[Monda faktolibro de CIA]] * [http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en Usono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040606043846/http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm |date=2004-06-06 }} (france) * [https://bulteno.esperanto-usa.org/a/2013/06/30-demandu/ artikolo "De kie venas la nomo Usono?"] de [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] en la retejo de la bulteno ''Usona Esperantisto'', eldono 6-2013 {{eo}} {{G7-Ŝtatoj}} {{G20-Ŝtatoj}} {{NATO}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|26}} {{Havenda artikolo|Usono}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Usono| ]] [[Kategorio:9-a oficiala aldono]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1780-1789]] [[Kategorio:Aperis en 1784]] [[Kategorio:Membroj de la Nordatlantika Traktat-Organizo]] g3f0yof4axdryq3ny64ydf6p7g4h1fb 20-a jarcento 0 4635 9405652 7811273 2026-06-17T18:42:27Z ThomasPusch 1869 9405652 wikitext text/x-wiki {{Artikolo jarcento|20}} La '''20-a jarcento''' komenciĝis la {{daton|1|januaro|1901}} kaj finiĝis la {{daton|31|decembro|2000}}. [[dosiero:World_1914_empires_colonies_territory.PNG|eta|300ra|Mondaj potencoj kaj imperioj en 1914, ĝuste antaŭ la Unua Mondmilito]] <!-- == Epokoj == == Eventoj kaj evoluoj == == Personaĵoj == --> {{projektoj|s=Kategorio:20-a jarcento|q=20-a jarcento}} {{teksto en skatolo - komenco|1=Unuopaj jaroj}} {| border="0" |----- | [[1901]] || [[1902]] || [[1903]] || [[1904]] || [[1905]] | [[1906]] || [[1907]] || [[1908]] || [[1909]] || [[1910]] |----- | [[1911]] || [[1912]] || [[1913]] || [[1914]] || [[1915]] | [[1916]] || [[1917]] || [[1918]] || [[1919]] || [[1920]] |----- | [[1921]] || [[1922]] || [[1923]] || [[1924]] || [[1925]] | [[1926]] || [[1927]] || [[1928]] || [[1929]] || [[1930]] |----- | [[1931]] || [[1932]] || [[1933]] || [[1934]] || [[1935]] | [[1936]] || [[1937]] || [[1938]] || [[1939]] || [[1940]] |----- | [[1941]] || [[1942]] || [[1943]] || [[1944]] || [[1945]] | [[1946]] || [[1947]] || [[1948]] || [[1949]] || [[1950]] |----- | [[1951]] || [[1952]] || [[1953]] || [[1954]] || [[1955]] | [[1956]] || [[1957]] || [[1958]] || [[1959]] || [[1960]] |----- | [[1961]] || [[1962]] || [[1963]] || [[1964]] || [[1965]] | [[1966]] || [[1967]] || [[1968]] || [[1969]] || [[1970]] |----- | [[1971]] || [[1972]] || [[1973]] || [[1974]] || [[1975]] | [[1976]] || [[1977]] || [[1978]] || [[1979]] || [[1980]] |----- | [[1981]] || [[1982]] || [[1983]] || [[1984]] || [[1985]] | [[1986]] || [[1987]] || [[1988]] || [[1989]] || [[1990]] |----- | [[1991]] || [[1992]] || [[1993]] || [[1994]] || [[1995]] | [[1996]] || [[1997]] || [[1998]] || [[1999]] || [[2000]] |} {{teksto en skatolo - fino}} == Vidu ankaŭ == * [[:Kategorio:Naskiĝintoj en la 20-a jarcento]] * [[:Kategorio:Mortintoj en la 20-a jarcento]] {{ĝermeto}} mybhh838okaytdwcu08xuputbdyn5o4 1949 0 4693 9406262 9333111 2026-06-18T11:05:46Z ~2026-35601-37 258882 /* Mortoj */ 9406262 wikitext text/x-wiki {{Jaroj}} {{Jaro en la aliaj kalendaroj|jaro=1949}} [[Dosiero:1949_Events_Collage_V_2.0.jpg|eta|1949 Events Collage V 2.0]] '''1949''' estis [[normala jaro komenciĝanta sabate]] (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1949 okazis, interalie: == Eventoj == === Esperantujo === * 34-a [[Universala Kongreso de Esperanto]] en [[Bournemouth]]. * [[Karel Kraft]] kaj [[Marjorie Boulton]] eniras la [[Esperanto-movado]]n. * Fondita Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ([[Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj|ILEI]]) * [[Hungara Radio]] ĉesis dissendon en [[Esperanto]], kaj la deĵorantoj ricevis la „klarigon”, ke „ekde hodiaŭ tiu estas la linio.” === Mondo === * [[Danio]], [[Francio]] kaj [[Italio]] ekmembras en [[NATO]]. * Ankaŭ [[Sovetunio]] akiras [[atombombo]]n. * [[Israelo]]: Fino de la sendependiga milito. [[David Ben-Gurion]] elektatas unua ĉefministro. La lando iĝas [[UNO]]-membro. * [[Ĉinio]]n subjugigas komunistoj sub [[Mao Zedong]]. Kapitalismemuloj fuĝas [[Tajvano|Tajvanen]]. * [[Aŭstrio]]: unua [[SOS-Infanvilaĝo]]. * [[Progresa lingvo]] proponita. * [[5-a de januaro]] en [[Brazilo]] leĝo pri pago de salajro en dimanĉoj kaj feriaj tagoj. * [[31-a de januaro]] : [[Ĉinio]] : [[Pekino]] liberiĝas. Je la [[1-a de oktobro]] ĝi ĉefurbiĝas. * [[31-a de marto]] : [[Novlando]] aliĝis al la [[Kanado|Kanada Konfederacio]]. * [[23-a de majo]] : [[Germanio|Germania]] [[konstitucio]]. == Naskiĝoj == * [[22-a de januaro]]: [[Roberto Passos Nogueira]], brazila esperantisto * [[7-a de februaro]]: [[Radojica Petrović]], serba esperantisto (m. [[2026]]) * [[22-a de februaro]]: [[Niki Lauda]], aŭstria aŭtosportisto (m. [[2019]]) * [[26-a de marto]]: [[Patrick Süskind]], germana verkisto * [[25-a de aprilo]]: [[Dominique Strauss-Kahn]], franca politikisto * [[30-a de aprilo]]: [[António Guterres]], ĉefministro de Portugalio, [[Ĝenerala Sekretario de Unuiĝintaj Nacioj]] * [[21-a de majo]]: [[Arno Hintjens]], flandra kantisto (m. [[2022]]) * [[26-a de majo]]: [[Ward Cunningham]], inventisto de la Vikio * [[2-a de junio]]: [[Neil Shicoff]], usona operkantisto * [[18-a de junio]]: [[Jarosław Kaczyński]], ĉefministro de Pollando * [[18-a de junio]]: [[Lech Kaczyński]], prezidento de Pollando (m. [[2010]]) * [[22-a de junio]]: [[Meryl Streep]], usona aktorino * [[7-a de julio]]: [[Shelley Duvall]], usona aktorino (m. [[2024]]) * [[15-a de julio]]: [[Carl Bildt]], ĉefministro de Svedio * [[26-a de julio]]: [[Taksin Ĉinaŭat]], ĉefministro de Tajlando 2001-06 * [[2-a de aŭgusto]]: [[Bertalan Farkas]], hungara kosmonaŭto * [[7-a de aŭgusto]]: [[Walid Jumblatt]], libana politikisto * [[25-a de aŭgusto]]: [[Martin Amis]], angla verkisto (m. [[2023]]) * [[27-a de aŭgusto]]: [[Oliver Walz]], germana Esperantisto (m. [[2025]]) * [[23-a de septembro]]: [[Bruce Springsteen]], usona kantisto * [[24-a de septembro]]: [[Pedro Almodóvar]], hispana reĝisoro * [[8-a de oktobro]]: [[Sigourney Weaver]], usona aktorino * [[8-a de novembro]]: [[Paul Gubbins]], brita esperantisto (m. [[2016]]) * [[1-a de decembro]]: [[Sebastián Piñera]], prezidento de Ĉilio 2010-2014 kaj 2018-2022 (m. [[2024]]) * [[21-a de decembro]]: [[Thomas Sankara]], prezidento de [[Burkina Faso]] (m. [[1987]]) * [[25-a de decembro]]: [[Sissy Spacek]], usona aktorino kaj kantistino == Eldonaĵoj == * Le voyage de Lourdes (Vojaĝo al Lourdes) de medicinisto nobelpremiita [[Alexis Carrel]] == Mortoj == * [[30-a de marto]]: [[Friedrich Bergius]], germana kemiisto (n. [[1884]]) * [[21-a de majo]]: [[Klaus Mann]], germana verkisto (n. [[1906]]) * [[10-a de junio]]: [[Sigrid Undset]], norvega verkistino (n. [[1882]]) * [[6-a de aŭgusto]]: [[Ŝirvani Kostojev]], partopreninto de la [[Granda patriota milito]], [[Heroo de Rusio]] (n. [[1923]]) * [[16-a de aŭgusto]]: [[Margaret Mitchell]], usona verkisto (n. [[1900]]) * [[8-a de septembro]]: [[Richard Strauss]], germana komponisto (n. [[1864]]) * [[25-a de oktobro]]: [[František Kavan]], ĉeĥa esperantisto (n. [[1875]]) * [[19-a de novembro]]: [[James Ensor]], belga pentristo (n. [[1860]]) {{Projektoj}} p5lwj8cxifc9qbudh3uzjyy3y1vkvay 5-a de oktobro 0 4761 9406189 9349865 2026-06-18T09:59:33Z Tirolischleioans 254019 /* Naskiĝoj */ 9406189 wikitext text/x-wiki {{KalendaroOktobro}} {{Oktobro}} La '''5-a de oktobro''' estas la 278-a tago de la jaro (la 279-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 87 tagoj restas. Je la 5-a de oktobro okazis, interalie: == Eventoj == * [[610]]: [[Heraklio]] kroniĝis kiel [[Imperiestroj de la Bizanca Imperio|bizanca imperiestro]] * [[1056]]: [[Henriko la 4-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 4-a]] iĝis reĝo de Germanio * [[1285]]: [[Filipo la 4-a (Francio)|Filipo la 4-a]] ektroniĝis en Francio * [[1550]]: Fondo de la urbo [[Koncepciono (Ĉilio)|Koncepciono]] en Ĉilio * [[1582]]: Pro reformo de la [[gregoria kalendaro]] tiu ĉi tago malestis en [[Hispanio]], [[Italio]], [[Pollando]] kaj [[Portugalio]] * [[1614]]: Unua diplomatia misio alvenis al [[Eŭropo]] de [[Japanio]], gvidita de ambasadoro [[Hasekura Tsunenaga]] * [[1665]]: [[Germanio]]: fondo de universitato en [[Kijlo|Kielo]] * [[1709]]: [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]]: en [[Toruń]] renkontiĝis pola reĝo [[Aŭgusto la 2-a (Pollando-Litovio)|Aŭgusto la 2-a]] kaj rusia [[imperiestro]] [[Petro la Granda]] * [[1762]]: [[Vieno]]: en [[burgoteatrejo]] okazis premiero de la opero [[Orfeo ed Euridice|''Orfeo kaj Eŭridika'']] * [[1793]]: En [[Francio]] [[Nacia Konvencio]] dekretis [[Franca respublika kalendaro|respublikan kalendaron]] * [[1807]]: En [[Varsovia Duklando]] kreiĝis registaro de Stanisław Małachowski * [[1823]]: Unua [[medicino|medicina]] revuo "[[The Lancet]]" aperis en [[Britio]] * [[1827]]: En [[distrikto Bjalistoko]] falis [[meteorŝtono]] Bjalistoko * [[1831]]: Pola armeo kun la lasta komandanto de la [[Novembra ribelo]] generalo Maciej Rybiński transpaŝis apud [[Brodnica]] [[landlimo]]n kun [[Prusio]] deponante armilaron — la lasta [[evento]] de la [[insurekcio]] * [[1833]]: [[Unua Karlisma Milito]]: kun ribelo en [[Eŭskio]] unua [[karlismo|karlista]] milito eksplodis en Hispanio * [[1842]]: Unua kvanto da [[biero]] [[Pilsner Urquell]] estis farita en [[Plzeň]] sub la gvidado de ĉeĥa [[bierfaristo]] Josef Groll * [[1855]]: Germanaj astronomoj [[Hermann Mayer Salomon Goldschmidt|Hermann Goldschmidt]] kaj [[Karl Theodor Robert Luther]] malkovris respektive [[asteroido]]n [[36 Atalante|Atalante]] kaj [[37 Fido|Fido]] * [[1864]]: [[Okcident-Bengalo]]: 60 mil personoj pereis post [[ciklono]] en [[Kolkato]] * [[1868]]: [[Pollando]]: en [[Galicio]] [[marmoto]] kaj [[ĉamo]] iĝis protektataj [[bestoj]] en [[Tatroj]] * [[1905]]: Usona pioniro de [[aviado]] [[Fratoj Wright|Wilbur Wright]] dum 39-minuta [[flugo]] atingis distancon de 24,5 [[mejlo]]j * [[1908]]: [[Aŭstrio-Hungario]] aneksis [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnion kaj Hercegovinon]]; [[Bulgario]] proklamis sendependecon (de [[Turkio]]) * [[1910]]: [[Portugalio]] iĝis respubliko * [[1914]] [[Unua Mondmilito]]: Franca [[piloto]] kun mekanikisto-pafisto sukcesis detrui germanan aviadilon - unua aera batalo de la milito * [[1917]]: [[Unua Mondmilito]]: Usona prezidento [[Woodrow Wilson]] subskribis dekreton permesanta al [[poloj]] el [[Usono]] formi sian armeon * [[1918]]: En [[Kievo]] komenciĝis paroloj pri eniro de [[Krimeo]] en [[Ukrainio]]n; Nacia Konsilio de [[slovenoj]], [[kroatoj]] kaj [[serboj]] estis fondita en [[Zagrebo]] * [[1921]]: [[Londono]]: [[PEN-klubo internacia]] fondiĝis * [[1924]]: [[Dua Pola Respubliko]]: aperis unua eldono de la [[revuo]] "Młody Lotnik" (Juna [[Piloto]]) * [[1925]]: Konferenco en [[Traktatoj de Locarno|Locarno]] komenciĝis * [[1933]]: Ukraina reĝisoro [[Lesj Kurbas]] estis maldungita de teatro pro "[[burĝa naciismo]]" - pafmortigita en amasa ekzekuto de 1116 malliberuloj en [[Sandarmoĥ]] * [[1938]]: Prezidento de [[Ĉeĥoslovakio]] [[Edvard Beneš]] demisiis; aŭtonoma [[slovakoj|slovaka]] registaro estis formita en [[Žilina]] * [[1939]]: [[invado en Pollandon|germana-pola milito]]: en [[Varsovio]] [[Wehrmacht]] paradis antaŭ [[Adolf Hitler]] kaj 5 generaloj; Pola Fronto: apud [[Kock]] brigada generalo [[Franciszek Kleeberg]] kun siaj [[soldato]]j de Memstara Operaca Grupiĝo "[[Polesio]]" venkis germanojn en la lasta kelktaga [[batalo]] - post ekmanko de [[municio]] redonis la [[armilo]]jn; taĉmento de [[Wehrmacht]] pafmortigis en Serokomla (proksime al [[Łuków]]) 32 personojn; taĉmento de [[SS (organizo)|SS]] en Buszków pafmortigis 66 personojn devenantajn de [[Koronowo]]; en Miedzyn, apud [[Bydgoszcz]], okazis amasa ekzekuto de 400 poloj, kaj en [[Gdańsk]] germanoj [[pafekzekutado|pafekzekutis]] 38 defendantojn de la Pola Poŝtoficejo; germanoj establis en [[Piotrków Trybunalski]] judan [[geto]]n, unuan en la [[okupado|okupata]] Pollando * [[1940]]: [[Germana okupado de Pollando]]: regopovoj de [[Tria Regno]] ordonis retirigi polajn [[monero]]jn en enkorpigitaj teritorioj ĝis la fino de oktobro * [[1941]]: En [[Kievo]] fondiĝis la Ukraina Nacia Konsilio; en [[Japanio|Japana]] Armea Akademio okazis [[stabo|staba]] milita ludo pri konkero de gravaj regionoj de [[Suda Azio]] * [[1943]]: membroj de pola diasporo el Germanio, malliberigitaj en koncentrejo [[Buchenwald]], fondis [[konspiro|konspiran]] Kolegan Komitaton; [[Jugoslavaj Partizanoj]]: oni kreis [[partizano|partizanan]] 1-an Proletan Sturman Korpuson * [[1944]]: La duan tagon post falo de la [[Ribelo de Varsovio]] al germana mallibero iris ĉirkaŭ 11 700 soldatoj; en [[Varsovio]] aperis lasta numero de "Rzeczpospolita Polska" (Pola Respubliko); pola generalo [[Stanisław Maczek]] kun sia Kirasita Divizio liberigis en Nederlando [[Baarle-Nassau]] kaj [[Alphen aan den Rijn|Alphen]]; germana urbo [[Saarbrücken]] estis bombita de [[Royal Air Force]] pro kio pereis 361 personoj * [[1945]]: Dua [[soveta okupado de Pollando]]: sur la pola teritorio la [[Ruĝa Armeo]] kreis [[enklavo]]n de [[Police (Pollando)|Police]] — ĝis la 25-a de septembro 1946 laboris ĉi tie 20 mil germanaj [[militkaptito]]j kaj laboristoj; [[Korenica]] iĝis Korenica de [[Josip Broz Tito|Tito]] * [[1947]]: Kreo de la [[Kominformo]] sukcedanta la [[Tria Internacio|Trian Internacion]]; [[vegetarismo]]: prezidento de Usono [[Harry Truman]] apelaciis al [[usonanoj]] pri rezigno de [[viando]]-manĝado dum kelkaj tagoj [[semajno|semajne]] por tiamaniere ŝparitan monon transdoni al [[malsato|malsatantaj]] loĝantoj de [[Eŭropo]] * [[1948]]: En [[Fontainebleau]] dum Internacia kongreso de [[naturprotekto]] fondiĝis posta [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]]; [[Turkmenio]]: dum tertremo en [[Aŝgabato]] pereis 110 miloj de personoj * [[1950]]: [[Stalinismo]]: ĉe Regiona Militista Juĝejo en [[Varsovio]] komenciĝis proceso kontraŭ la asocio [[Libero kaj Sendependo]] - oni verdiktis sep mortpunojn * [[1953]]: [[Usono]]: en [[Los-Anĝeleso]] okazis unua dokumentita renkonto de [[Anonimaj Narkotuloj]] * [[1962]]: Premiero de la brita filmo [[Dr. No|''D-ro No'']] * [[1964]]: [[Malvarma milito]]: 57 personoj fuĝis de [[GDR]] al [[Okcidenta Berlino]] per tunelo sub la [[Berlina muro]]; pola verkisto [[Melchior Wańkowicz]] estis arestita pro riproĉo kunlabori kun [[Radio Libera Eŭropo]] pro sendo de la [[letero de 34]] intelektuloj protestantaj kontraŭ [[cenzuro]] * [[1967]]: [[Hassanal Bolkiah]] iĝis [[sultano]] de [[Brunejo]] * [[1969]]: Televido [[BBC]] montris unuan epizodon de la angla komedia grupo [[Monty Python]] * [[1970]]: Usona publika televidkanalo [[Public Broadcasting Service]] kreiĝis; membroj de Liberiga Fronto de [[Kebekio]] [[homforkapto|forkaptis]] britan diplomaton, kaŭzante [[oktobra krizo|oktobran krizon]] en [[Montrealo]] * [[1972]]: Franca politikisto [[Jean-Marie Le Pen]] fondis [[Front National (Francio)|Fronton Nacian]] * [[1982]]: Militista Ĉambro de Supera Tribunalo kontumace verdiktis [[mortpuno]]n al [[Romuald Spasowski]], ambasadoro de [[Pola Popola Respubliko]] en [[Usono]], kiu post enkonduko de [[milita stato en Pollando]] petis politikan [[azilo]]n * [[1983]]: ĉeĥa astronomo [[Antonín Mrkos]] malkovris asteroidon [[9007 Ĝemzbondo|Ĝemzbondo]] * [[1986]]: Okcidenta gazetaro sciigis pri la nukle-armila programo de [[Israelo]] malkaŝita de [[Mordechai Vanunu]] * [[1988]]: [[Brazilo]] akiris sian konstitucion kaj kreiĝis du [[subŝtato]]j [[Amapao]] kaj [[Rorajmo]] * [[1989]]: usona prezidento [[George H. W. Bush]] aprobis rezolucion indikantan ĉi tiun tagon Monda Memortago de [[Raoul Wallenberg]] * [[1992]]: [[Lennart Meri]] iĝis prezidento de Estonio * [[1995]]: [[Flago de Makedonio]] oficialiĝis * [[1999]]: Ĉeĥa tenisistino [[Jana Novotná]] anoncis finon de sia sporta [[kariero]] * [[2000]]: [[Serbio]]: amasaj manifestacioj en [[Beogrado]] kaj aliaj urboj kondukis al eksiĝo de [[Slobodan Milošević]] * [[2003]]: [[Aĥmed Kadirov]] iĝis prezidento de [[Ĉeĉenio]] ([[Rusio]]) * [[2004]]: [[Monako]] aniĝis al la [[Konsilio de Eŭropo]] * [[2007]]: Pola ministro pri nacia defendo Aleksander Szczygieł nomumis postmorte 7842 oficirojn, viktimojn de la [[Masakro de Katin]], al pli supera rango * [[2012]]: [[Flughaveno]] [[Prago]]-Ruzyně ricevis la nomon de [[Václav Havel]] * [[2014]]: Franca [[aŭtosporto|aŭtosportisto]] [[Jules Bianchi]] grave vundiĝis debutante en [[Formulo 1]] dum la Granda Premio de [[Japanio]] kaj poste mortis; en antaŭtempa baloto al [[parlamento]] en [[Bulgario]] venkis opozicia partio [[GERB]] * [[2015]]: 12 landoj de [[Azio]] kaj [[Pacifiko]] subskribis [[komerco|komercan]] pakton Transpacifika Partnereco * [[2016]]: Oni malfermis fervojlinion inter [[Etiopio]] kaj [[Ĝibutio]] liganta la ĉefurbojn [[Adis-Abebo]] kaj [[Ĝibuto]] * [[2019]]: Solena ŝtata-eklezia adiaŭo de la pola [[marŝalo]]-[[Pola Senato|senatano]] [[Kornel Morawiecki]] * [[2022]]: [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]]: [[Putin]] subskribis ratifitajn de parlamento traktatojn pri [[anekso]] de kvar regionoj de Ukrainio; [[ambasado]] de [[Japanio]] en [[Ukrainio]] oficiale rekomencis agadon en [[Kievo]] * [[2023]], [[2024]] kaj [[2025]]: La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]] senŝanĝe daŭras == Naskiĝoj == * [[440]]: [[Bodhidharmo]], ĉina [[budhano]], lasta barata patriarko de [[zen-budhismo]], unua patriarko de [[ĉan-budhismo]] (m. nekonata) * [[1609]]: [[Paul Fleming]], germana kuracisto, verkisto, poeto (m. [[1640]]) * [[1640]]: [[Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart]], amatino de franca reĝo Ludoviko la 14-a (m. [[1707]]) * [[1658]]: [[Maria de Modena]], reĝino de Anglio, Skotlando kaj Irlando (m. [[1718]]) * [[1713]]: [[Denis Diderot]], franca filozofo, verkisto, [[enciklopediistoj|enkciklopediisto]] (m. [[1784]]) * [[1781]]: [[Bernard Bolzano]], ĉeĥa pastro, matematikisto, filozofo, teologo, [[pacismo|pacisto]] (m. [[1848]]) * [[1786]]: [[Vikencij Ravinski]], belorusa poeto kaj dramisto (n. [[1855]]) * [[1795]]: [[Karl Ludwig Sand]], germana studento kaj atencanto (m. [[1820]]) * [[1830]]: [[Chester A. Arthur]], prezidento de Usono (m. [[1886]]) * [[1848]]: [[Edouard Detaille]], franca pentristo (m. [[1912]]) * [[1848]]: [[Guido von List]], aŭstra [[okultismo|okultisto]] kaj verkisto (m. [[1919]]) * [[1851]]: [[Placyd Dziwiński]], pola matematikisto (m. [[1936]]) * [[1851]]: [[Mór Ditrói]], hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro (m. [[1945]]) * [[1860]]: [[William Harvey (esperantisto)|William Harvey]], angla esperantisto, vortaristo, parolisto, sekretario de [[UK 1926]], prezidanto de la [[Esperanto-Asocio de Skotlando]], membro de [[Lingva Komitato]] (m. nekonata) * [[1863]]: [[Klara Zamenhof]], filino de litova-pola komercisto [[Aleksandro Silbernik]], edzino de [[Ludwik Zamenhof]] kontribuinta al eldono de ''[[Unua libro]]'' kaj fondo de societo [[Konkordo (societo)|Konkordo]] populariganta [[interna ideo|internan ideon]] (m. [[1924]]) * [[1864]]: [[Fratoj Lumière|Louis Lumière]], franca inventisto, pioniro de [[kino]] (m. [[1948]]) * [[1872]]: [[Kálmán Vakarcs]], hungara etnografo, kolektisto kaj instruisto (m. [[1952]]) * [[1880]]: [[Lajos Vékás]], rumania hungara ekonomikisto, advokato, fakverkisto (m. [[1962]]) * [[1881]]: [[Hans von Hammerstein-Equord]], aŭstra verkisto kaj politikisto (m. [[1947]]) * [[1882]]: [[Robert Goddard]], pionira usona [[raketo|raketfaristo]] (m. [[1945]]) * [[1884]]: [[Georges Warnier]], franca administranto de komercaj societoj, kunfondinto de la [[Domo de Esperanto]] (m. [[1953]]) * [[1887]]: [[René Cassin]], franca juristo, diplomato kaj politikisto Nobelpremiita (m. [[1976]]) * [[1892]]: [[Ernő Kázmér]], hungara ĵurnalisto, kritikisto (m. [[1941]]) * [[1897]]: [[Emília Csűrös]], hungara porjunulara verkistino (m. [[1970]]) * [[1902]]: [[Albert Nagy]], rumania hungara pentristo (m. [[1970]]) *[[1902]]: [[Ray Kroc]], usona entreprenisto * [[1909]]: [[Bohdan-Ihor Antoniĉ]], ukraina poeto (m. [[1937]]) * [[1917]]: [[Magda Szabó]], hungara verkistino (m. [[2007]]) * [[1919]]: [[Vojtech Zamarovský]], slovaka historiisto kaj verkisto (m. [[2006]]) * [[1919]]: [[Boris Ŝĉerbina]], sovetia kaj partia gvidanto, unu el kreintoj de la [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], gvidanta likvidon de la sekvoj de la [[nuklea akcidento de Ĉernobilo]] kaj de la [[Spitaka tertremo]] (m. [[1990]]) * [[1920]]: [[Meliton Kantaria]], soveta [[serĝento]], ano de triopo hisinta la [[Flago de Sovetunio|flagon de Sovetunio]] super [[Reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]] (m. [[1993]]) * [[1922]]: [[András Kiss (arkivisto)|András Kiss]], rumania hungara historiisto, arkivisto, fakverkisto (m. [[2013]]) * [[1924]]: [[José Donoso]], ĉilia verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1996]]) * [[1926]]: [[Zoltán Náhlik]], rumania hungara, hungara edukhistoriisto (m. [[2004]]) * [[1930]]: [[Pavel Popoviĉ]], sovetia, rusia [[kosmonaŭto]] kaj la unua [[ukrainoj|ukraina]] (m. [[2006]]) * [[1930]]: [[Reinhard Selten]], germana Nobelpremiita ekonomikisto, [[Honoraj membroj de AIS|honora membro de AIS]], membro de la [[Honora Patrona Komitato de UEA]], rektoro de [[Internacia Kongresa Universitato]], aŭtoro de esperanta-germana libro ''Por dulingveco en Eŭropo'' (m. [[2016]]) * [[1935]]: [[Oswald Wiener]], aŭstra verkisto (m. [[2021]]) * [[1936]]: [[Václav Havel]], ĉeĥa verkisto, lasta prezidento de [[Ĉeĥoslovakio]] kaj unua de [[Ĉeĥio]] (m. [[2011]]) * [[1941]]: [[Eduardo Duhalde]], prezidento de Argentino * [[1944]]: [[László Csiki]], hungara poeto, verkisto, tradukisto (m. [[2008]]) * [[1948]]: [[Stefan MacGill]], novzelanda esperantisto, [[Prezidantoj de TEJO|prezidanto de TEJO]], volontulo en la [[Centra Oficejo de UEA]], kunordiganto de la [[Jarlibro de UEA]], teknika redaktoro de "[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]" kaj redaktoro de "[[Juna Amiko]]", prezidanto de la [[Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj]], aŭtoro de la lernilo-serio ''[[Tendaraj tagoj]]'' * [[1951]]: [[Bob Geldof]], irlanda kantisto, [[kantaŭtoro]], politika [[aktivismo|aktivisto]] * [[1952]]: [[Emomalii Raĥmon]], prezidento de [[Taĝikio]] * [[1955]]: [[Ángela Molina]], hispana aktorino * [[1958]]: [[Neil deGrasse Tyson]], usona [[astrofizikisto]], sciencopopularigisto * [[1974]]: [[Colin Meloy]], usona kantisto kaj muzikisto de [[sendependa roko]] * [[1975]]: [[Kate Winslet]], angla aktorino * [[1976]]: [[Matt Hamill]], usona surda luktisto * [[1976]]: [[Ramzan Kadirov]], ĉefministro kaj prezidento de [[Ĉeĉenio]] ([[Rusio]]) * [[1978]]: [[Koppány Zsolt Nagy]], hungara verkisto kaj tradukisto * [[1985]]: [[Gergely Illyés]], rumania hungara politika analisto, ĵurnalisto == Mortoj == * [[610]]: [[Fokas]], [[Bizanca imperio|bizanca]] imperiestro (n. ĉirkaŭ [[570]]) * [[877]]: [[Karlo la 2-a (Francio)|Karlo la 2-a]], [[listo de francaj reĝoj|okcidentfranka reĝo]] (n. [[823]]) * [[1056]]: [[Henriko la 3-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 3-a]], romia-germana imperiestro (n. [[1017]]) * [[1112]]: [[Sigebert de Gembloux]], benedikta monaĥo el [[Namuro (provinco)|Namuro]], [[humanismo|humanisto]], hagiografo, historiisto, teologo, kronikisto (n. [[1030]]) * [[1214]]: [[Alfonso la 8-a (Kastilio)|Alfonso la 8-a]], [[reĝo de Kastilio]] (n. [[1155]]) * [[1225]]: [[An-Nasir]], [[abasida]] [[kalifo]] (n. [[1158]]) * [[1285]]: [[Filipo la 3-a (Francio)|Filipo la 3-a]], reĝo de Francio (n. [[1245]]) * [[1354]]: [[Giovanni Visconti]], itala episkopo, [[senjoro]] de [[Milano]] (n. [[1290]]) * [[1470]]: [[Matteo Carreri]], itala [[dominikanoj|dominikano]], [[stigmato|stigmatito]], katolika beatulo (n. [[1420]]) * [[1607]]: [[Matthäus Dresser]], germana filologo, historiisto, pedagogo, [[humanismo|humanisto]] (n. [[1536]]) * [[1725]]: [[Johann Sinapius (rektoro)|Johann Sinapius]], slovaka erudiciulo, historiisto, filologo, bibliotekisto, genealogo (n. [[1657]]) * [[1763]]: [[Aŭgusto la 3-a (Pollando-Litovio)|Aŭgusto la 3-a]], [[princo-elektisto]] de [[Saksio]] kaj [[listo de reĝoj de Pollando|reĝo de Pollando]] (n. [[1696]]) * [[1777]]: [[János András Segner]], hungara-germana kemiisto, matematikisto, kuracisto, fizikisto, astronomo, universitata instruisto (n. [[1704]]) * [[1782]]: [[Heinrich Sander]], germana instruisto, teologo kaj verkisto (n. [[1754]]) * [[1791]]: [[Grigorij Potjomkin]], rusa [[feldmarŝalo]] (n. [[1739]]) * [[1813]]: [[Tecumseh]], [[indianoj|indiana]] tribestro de [[Shawnee]], adepto de indiana konfederacio (n. ĉirkaŭ [[1768]]) * [[1813]]: [[Eleonore Prochaska]], germana kuiristino kaj heroino kontraŭnapoleona (n. [[1785]]) * [[1816]]: [[Camilo Torres Tenorio]], kolombia [[advokato]] kaj movadestro por sendepenceco de [[Kolombio]] (n. [[1766]]) * [[1855]]: [[Salamon János Petényi]], hungara pastro, zoologo, ornitologo, [[iĥtiologio|iĥtiologo]], [[paleontologo]], kavernisto (n. [[1799]]) * [[1857]]: [[Wenzel Scholz]], aŭstra aktoro (n. [[1787]]) * [[1864]]: [[Imre Madách]], hungara verkisto (n. [[1823]]) * [[1880]]: [[William Lassell]], angla astronomo (n. [[1799]]) * [[1880]]: [[Jacques Offenbach]], franca-germana komponisto kaj muzikisto (n. [[1819]]) * [[1883]]: [[Joachim Barrande]], franca [[paleontologo]] kaj geologo (n. [[1799]]) * [[1904]]: [[Frédéric Auguste Bartholdi]], franca [[skulptisto]] (n. [[1834]]) * [[1913]]: [[Patrick Augustine Sheehan]], irlanda pastro, politikisto kaj verkisto (n. [[1852]]) * [[1925]]: [[Anna Schäffer]], germana stigmatita mistikulino, katolika beatulino (n. [[1882]]) * [[1933]]: [[Nikolaj Judeniĉ]], rusa generalo (n. [[1862]]) * [[1934]]: [[Jean Vigo]], franca filmreĝisoro (n. [[1905]]) * [[1936]]: [[Jan Jacob Slauerhoff]], nederlanda poeto kaj romanverkisto (n. [[1898]]) * [[1938]]: [[Marian Zdziechowski]], pola filozofo, [[filologo]], historiisto (n. [[1861]]) * [[1938]]: [[Faustyna Kowalska]], pola [[monaĥo|monaĥino]], [[mistikismo|mistikulino]], katolika sanktulino kaj [[vizio|viziistino]] (n. [[1905]]) * [[1946]]: [[István Bethlen]], grafo, ĉefministro de Hungario (n. [[1874]]) * [[1953]]: [[Friedrich Wolf]], germana kuracisto, verkisto, diplomato kaj soldato de [[Internaciaj Brigadoj]] (n. [[1888]]) * [[1955]]: [[Andor Tevan]], hungara presisto kaj eldonisto (n. [[1889]]) * [[1960]]: [[Alfred Kroeber]], usona [[antropologo]] (n. [[1876]]) * [[1962]]: [[Edwin Müller]], aŭstra-usona filatelisto (n. [[1898]]) * [[1975]]: [[Karl Lechner]], aŭstra historiisto kaj arkivisto (n. [[1897]]) * [[1986]]: [[Géza Kozma]], hungara komponisto (n. [[1902]]) * [[1996]]: [[Károly Székely]], rumania hungara kuracisto, universitata profesoro (n. [[1913]]) * [[2000]]: [[Elemér Bakó]], hungara lingvisto, bibliotekisto, redaktoro, kunlaboranto de [[Kongresa Biblioteko]] (n. [[1915]]) * [[2000]]: [[Zef Luigj Mjeda]], albana esperantisto, [[Esperanto-vortaristo]], eldoninto de la [[Listo de Esperanto-vortaroj|albana vortaro]], [[honora membro de UEA]] (n. [[1921]]) * [[2003]]: [[Timothy Treadwell]], usona [[ekologio|ekologo]] (n. [[1957]]) * [[2005]]: [[Ferenc Visky]], rumania hungara reformita teologo (n. [[1918]]) * [[2010]]: [[Bernard Clavel]], franca verkisto (n. [[1923]]) * [[2011]]: [[Steve Jobs]], usona entreprenisto, kunkreinto de ''[[Apple]]'' (n. [[1955]]) * [[2012]]: [[Claude Pinoteau]], franca reĝisoro kaj scenaristo (n. [[1925]]) * [[2015]]: [[Henning Mankell]], sveda verkisto de [[krimfikcio]], [[porinfana literaturo]], kaj dramisto, [[socia kritikisto]] (n. [[1948]]) * [[2016]]: [[György Márkus]], hungara [[marksismo|marksista]] filozofo (n. [[1934]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Anna Schäffer]], germana sanktulino; [[Faustyna Kowalska]], pola [[monaĥino]], mistikulino, sanktulino * Monda Tago de [[Raoul Wallenberg]], ekde 1989 * [[Internacia tago de instruistoj|Monda Tago de Instruisto]] - proklamita de [[Unesko]] en 1994 == Tagoj de [[semajno]] == La '''5-a de oktobro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; {{Projektoj}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]. [[Kategorio:5-a de oktobro| ]] [[Kategorio:Oktobro|05]] [[Kategorio:5-a tago de la monato|#10]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1005]] 05apy2nbaayj5zl6nckmx899hmt17uu 13-a de aprilo 0 4876 9406258 9352500 2026-06-18T11:04:08Z ~2026-35601-37 258882 /* Naskiĝoj */ 9406258 wikitext text/x-wiki {{KalendaroAprilo}} {{Aprilo}} La '''13-a de aprilo''' estas la 103-a tago de la jaro (la 104-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 262 tagoj restas. Je la 13-a de aprilo okazis, interalie: == Eventoj == * [[989]]: En batalo en [[Abidoso]] armeo de [[Basileios la 2-a Bulgaroktonos]] venkis armeon de sia uzurpista militestro al [[Bizanca Imperio|bizanca trono]] * [[1055]]: [[Viktoro la 2-a]] iĝis papo * [[1059]]: Papo [[Nikolao la 2-a (papo)|Nikolao la 2-a]] en [[sinodo]] de [[Laterano]] finanoncis [[dekreto]]n ''In Nomine Domini'', en kiu li rajtigis la [[Kardinala Kolegio|kardinalan kolegion]] elekti [[papo]]n * [[1111]]: Papo [[Paskalo la 2-a]] kronis germanan reĝon [[Henriko la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 5-a]] imperiestro de la [[Sankta Romia Imperio]] * [[1204]]: Meze de la [[kvara krucmilito]], la krucmilitistoj rabis kaj detruis [[Konstantinopolo]]n; ili provizore abolis la [[Bizanca Imperio|Bizancan Imperion]] establante [[Latina Imperio|Latinan Imperion]] * [[1438]]: [[Centjara milito]]: franca armeo komandata de [[Arturo la 3-a (Bretonio)|Arturo la 3-a]] konkeris [[okupacio|okupatan]] de Anglio [[Parizo]]n * [[1598]]: Franca reĝo [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]] proklamis [[Nanta edikto|Nantan edikton]] donante [[religia libereco|religian liberecon]] al [[hugenoto]]j * [[1603]]: [[Livonio]]: pola militisto [[Jan Karol Chodkiewicz]] forprenis de [[svedoj]] [[fortikaĵo]]n Dorpat (nun [[Tartu]]) * [[1734]]: [[Pollando]]: armeo fidela al [[Stanislao la 1-a]] venkis [[saksoj]]n en batalo de [[Miechów]] * [[1742]]: En [[Dublino]] okazis premiero de la [[oratorio]] [[Mesio (oratorio)|''Mesio'']] de [[Georg Friedrich Händel]] * [[1794]]: Franca politikisto [[Pierre-Gaspard Chaumette]] estis [[gilotino|gilotinita]] * [[1796]]: Al [[Novjorko]] estis alveturigita de [[Barato]] la unua [[elefanto]] * [[1796]]: [[Napoleonaj Militoj]]: [[batalo de Millesimo]] komenciĝis * [[1823]]: [[Tampico]] en [[Meksiko]] akiris [[urborajto]]jn * [[1824]]: [[Persona unio]] inter [[Okcidenta Prusio]] kaj [[Orienta Prusio]] * [[1829]]: En [[Britio]] kaj [[Irlando]] [[katolikismo|katolikoj]] ricevis [[voĉdonrajto]]jn * [[1841]]: Inaŭguro de la [[Semper-Operejo]] en [[Dresdeno]] * [[1865]]: [[Usona Enlanda Milito]]: armeo de Unio konkeris ĉefurbon de [[Norda Karolino]] [[Raleigh (Norda Karolino)|Raleigh]] * [[1870]]: Inaŭguro de la [[Metropola Muzeo de Arto]] en [[Nov-Jorko]] * [[1883]]: [[Pollando]]: profesoroj [[Zygmunt Wróblewski]] kaj [[Karol Olszewski]] kiel unuaj en la mondo ricevis likvan [[azoto]]n * [[1895]]: [[Rusa Muzeo]] fondiĝis en [[Sankt-Peterburgo]] * [[1903]]: [[Botanika Ĝardeno de Berlino]] ekfunkciis * [[1904]]: Papo [[Pio la 10-a]] agnoskis feston al [[Virgulino de Ĉenstoĥovo]] * [[1918]]: [[Unua mondmilito]]: Germanaj trupoj de generalo Rüdiger von der Goltz, aliancitaj kun finna Blanka Gvardio, konkeris [[Helsinko]]n en la [[Finna Enlanda Milito]] post du tagoj de stratbatalado * [[1919]]: Dum [[Novembra Revolucio (Germanio)|Germana Revolucio]] en [[Munkeno]] oni proklamis [[Bavara Soveta Respubliko|Bavaran Sovetan Respublikon]] * [[1919]]: En [[Brita Hindio]] okazis la [[masakro de Amritsar]]: [[britoj|britaj]] soldatoj pafmortigis 379 personojn, pli ol 1100 vundiĝis * [[1923]]: Franca [[marŝalo]] [[Ferdinand Foch]] estis nomumita marŝalo de [[Pollando]] * [[1927]]: Unuaj [[sciencisto]]j atingis lokon de la [[evento de Tungusko]] * [[1936]]: [[Ioanis Metaxas]] iĝis ĉefministro de Grekio * [[1939]]: Premiero de filmo [[Wuthering Heights|''Sovaĝaj altaĵoj'']] * [[1940]]: [[Dua mondmilito]]: nokte al la 13 de aprilo sovetaj regopovoj komencis la duan etapon de amasa [[deportado]] de poloj; [[Operaco Weserübung]]: brita venko en la [[bataloj je Narviko]] - [[liniŝipo]] "Warspite" kaj 9 [[destrojero]]j sinkigis apud [[Narvik]] 8 germanajn destrojerojn * [[1941]]: [[Japanio]] kaj Sovetunio subskribis pakton pri neagreso; [[Balkana kampanjo]]: en [[Grekio]] generalo Henry Maitland Wilson decidis retiriĝi al defendpozicio en [[Termopiloj]], germanaj atakantaj unuoj eniris [[Beogrado]]n kaj postkuris retiriĝantan al [[Bosnio]] jugoslavian armeon; [[Sieĝo de Tobruko]]: komencita germana [[sturmo]] estis reĵetita sekvan tagon; [[Sovetunio]]: oficiala malfermo de la [[Ribinska Rezervujo]] * [[1942]]: nokte de la 13-a de aprilo Bomba Korpuso de [[brita aerarmeo|RAF]] atakis [[Essen]] * [[1943]]: [[ukrainoj]] vivbruligis en Huta Majdańska (nun en [[Rivna provinco]]) 175 polojn; dum gazetara konferenco en [[Berlino]] oni informis pri polaj [[militkaptito]]j pafmortigitaj de sovetoj printempe 1940 kaj la radio komunikis pri malkovro en arbaro de [[Katin]] de 12 000 kadavroj de polaj [[oficiro]]j; nokte post la tago [[brita aerarmeo]] atakis [[La Spezia]]; [[Usono]]: [[monumento de Jefferson]] en [[Vaŝingtono]] ekstaris en la 200-a datreveno de la naskiĝo de [[Thomas Jefferson]] (pro la milito oni provizore uzis [[gipsoŝtono]]n imitantan [[bronzo]]n) * [[1944]]: [[Ordnungspolizei|Germana polico]] [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en [[Varsovio]] 115 personojn; atako de usona 8-a Armeo al unusola en [[Tria Regno]] fabriko de [[rullagro]]j en [[Schweinfurt]]; en [[Krimeo]] trupoj de la sovetunia 4-a Ukraina Fronto liberigis [[Eŭpatorio]]n, [[Simferopolo]]n kaj [[Belogorsko (Krimeo)|Karasubazar]], kie ili ligiĝis kun Memstara Apudmara Armeo dislokiĝanta en [[Teodozio]]; usona 9-a Aviada armeo kaj brita la 2-a komencis ataki germanajn subtaĉmentojn de apudmara [[artilerio]] en [[Normandio]]; [[Nov-Gvineo]]: kadre de usona operaco al [[Jayapura]]-regiono el 104 japanaj aviadiloj oni pafalterigis 59 kaj detruis surtere 34; [[Usono]] postulis de ĉiuj [[Neŭtraleco (internaciaj rilatoj)|neŭtralaj]] ŝtatoj haltigon de varliverado * [[1945]]: [[Ruĝa Armeo]] konkeris [[Vieno]]n; [[Gardelegena masakro]]: [[SS (organizaĵo)|SS]]-anoj, soldatoj de [[Luftwaffe]] kaj [[Hitlera junularo]] [[murdo|murdis]] en Isenschnibbe 1016 malliberulojn, evakuitajn pere de [[marŝo de morto|marŝoj de morto]] el [[koncentrejo]]j en [[Koncentrejo Mittelbau-Dora (Nordhausen)|Mittelbau-Dora]]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: en [[Orienta Prusio]] trupoj de la 3-a Belorusa Fronto atakis germanan grupiĝon en [[Sambio]]; en [[Ĉeĥoslovakio]] trupoj de la 4-a Ukraina Fronto okupis [[Hodonin]], kaj de la 3-a finis purigon de [[Vieno]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: trupoj de usona 9-a Armeo konkeris [[Tangermünde]]; 30-a Armea Korpuso de brita 2-a Armeo direkte al [[Bremeno]] atingis [[Cloppenburg]]regionon kaj [[Goldenstedt]]; [[Provizora Nacia Kabineto]] de [[Béla Miklós Dálnoki]] translokiĝis de [[Debrecen]] al [[Budapeŝto]]; nokte de la 13-a/14-a de prilo Bomba Korpuso de [[brita aerarmeo|RAF]] atakis [[Kilo (urbo)|Kilon]] * [[1946]]: Nakam, juda organizaĵo serĉanta venĝon pro [[holokaŭsto]], sensukcese provis [[veneno|veneni]] [[SS (organizo)|SS]]-anojn, kaptitojn en internigejo Langwasser (norda [[Bavario]]); en [[Francio]] oni eksterleĝigis [[prostituo]]n * [[1947]]: [[Pollando]]: ministro pri [[industrio]] kaj [[komerco]] Hilary Minc anoncis likvidon de privata komerco * [[1948]]: [[Enlanda Milito dum la Mandato Palestino]]: venĝe pro la [[masakro de Deir Jassin]] [[araboj]] frakasis judan medicinan [[karavano]]n veturantan al [[Monto Skopus]] en [[Jerusalemo]], mortigante 79 personojn * [[1953]]: [[CIA]] komencis sekretan esplorprogramon ''[[Project MKUltra]]'' pri ebleco kontroli laboron de la homa [[cerbo]] * [[1957]]: [[Mariapreĝejo (Krakovo)|Mariapreĝejo]] regajnis [[retablo de Krakovo|retablon de Krakovo]], rabita de germanoj dum la dua mondmilito, kiu revenis post 10-jara konservado * [[1960]]: Lanĉo de usona [[satelito]] ''Transit 1B'', kiu testis [[navigado]]n por usonaj [[submarŝipo]]j * [[1961]]: [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]] kondamnis politikon de [[apartismo]] en [[Sud-Afriko]] * [[1962]]: [[Ahti Karjalainen]] iĝis ĉefministro de Finnlando * [[1964]]: [[Sidney Poitier]] kiel unua nigra aktoro ricevis [[Oskar-premio]]n kiel la plej bona aktoro * [[1967]]: [[Pál Losonczi]] iĝis prezidento de Hungario; en [[Varsovia Kultur- kaj Sciencpalaco]] okazis du koncertoj de [[The Rolling Stones]], kio eblis danke al [[nepo|nepinoj]] de [[Władysław Gomułka|W. Gomułka]] * [[1970]]: Eksplodo en servo-[[modulo]] de [[Apollo 13]] dum flugo al la [[Luno]] kaŭzis rezignon pri la misio kaj revenon de [[kosmonaŭto]]j al la [[Tero]] * [[1975]]: [[Libana Interna Milito]] komenciĝis; prezidento de Ĉado [[François Tombalbaye]] estis murdita dum armea [[puĉo]] * [[1979]]: Kosmosondilo [[Voyager 1]] finis sian observadon de [[Jupitero (planedo)|Jupitero]] * [[1984]]: La [[Barataj Armitaj Fortoj]] komencis preventan atakon en [[Siaĉen]] - komenco de la [[konflikto]] pri [[Kaŝmiro]] kun [[Pakistano]] * [[1986]]: Papo [[Johano Paŭlo la 2-a]] vizitis la [[Granda sinagogo de Romo|Grandan sinagogon de Romo]], kie li renkontiĝis kun ties ĉefrabeno [[Elio Toaff]] * [[1987]]: Oni subskribis [[Portugalio|portugalan]]-[[Ĉina Popola Respubliko|ĉinan]] interkonsenton pri redono de [[Makao]] en 1999 * [[1990]]: [[Sovetunio]] oficiale konfirmis ke la [[masakro de Katin]] okazis laŭ ordono de Stalin * [[1993]]: [[Ĉeĥio]] malpermesis al eksterlandanoj tie abortigi * [[1995]]: En [[Finnlando]] ekfunkciis la unua registaro de [[Paavo Lipponen]] * [[1997]]: En [[golfo (sporto)|golfo]], 21-aĝa [[Tiger Woods]] iĝis la plej juna ludanto venkinta la usonajn majstrojn, fiksante rekordon de la turniro * [[2001]]: En [[Egiptio]] arkeologoj trovis 22 [[Orumisto|orumitajn]] [[mumio]]jn * [[2005]]: Al [[Vatikanaj Grotoj]] sub la [[Baziliko Sankta Petro]] alvenis unuaj [[pilgrimado|pilgrimantoj]], kiuj povis trairi apud la [[tombo]] de [[Johano Paŭlo la 2-a]] * [[2008]]: [[Italio]]: dum antaŭtempa parlamenta balotado gajnis partio de [[Silvio Berlusconi]] - [[La Popolo de Libereco]] * [[2009]]: Prezidento de Pakistano [[Asif Ali Zardari]] konfirmis interkonsenton kun [[talibano]]j por refunkciigi [[ŝario]]n en Valo de rivero Swat * [[2014]]: Ukraina kontraŭ[[terorismo|terorisma]] operaco koncerne [[separismo|separistojn]] en orienta parto de la lando komenciĝis * [[2015]]: [[Prokopis Pavlopoulos]] iĝis prezidento de Grekio * [[2020]]: Premiero de [[dokumenta filmo]] ''[[Masakro de Katin|Katina mensogo]]'' en [[YouTube]] de la [[Muzeo de Pola Historio en Varsovio]], kun [[angla]] kaj [[rusa]] versioj * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: raketa [[krozŝipo]] Moskva estis detruita de kontraŭŝipaj raketoj Neptuno; [[Francio]] frostigis [[aktivo]]jn de Rusio (23,7 mld da eŭroj) * [[2023]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: datrevene de la detruo de rusia [[militŝipo]] "Moskvo" [[Volodimir Zelenskij]] establis feston por laborantoj de armea [[industrio]] * [[2026]]: Papo [[Leono la 14-a]] komemcis sian unuan [[apostolo|apostolan]] viziton en [[Afriko]] venante al patrujo de [[Sankta Aŭgusteno]], en la nuna islama [[Alĝerio]] * En estonteco: [[Asteroida zono]]: ** [[2029]]: Asteroido [[99942 Apophis|''Apophis'']] preterpasos la [[Tero]]n en distanco de 40 mil km ** [[2036]]: Ebla [[kolizio]] de la [[asteroido]] ''Apophis'' kun la Tero == Naskiĝoj == * [[1458]]: [[Johano la 2-a (Kleve-Mark)|Johano la 2-a]], duko de la [[duklando Kleve]] (m. [[1521]]) * [[1506]]: [[Pierre Favre]], franca teologo kaj la unua [[jezuitoj|jezuito]] (m. [[1546]]) * [[1519]]: [[Katerino de Mediĉo]], reĝino de Francio (m. [[1589]]) * [[1570]]: [[Guy Fawkes]], angla komplotisto kontraŭ Jakobo la 1-a (m. [[1606]]) * [[1631]]: [[Edmund Sinnhuber]], aŭstra benediktana abato (m. [[1702]]) * [[1648]]: [[Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon]], franca mistikulino (m. [[1717]]) * [[1743]]: [[Thomas Jefferson]], tria prezidento de Usono (m. [[1826]]) * [[1746]]: [[Franz Michael Leuchsenring]], germana verkisto kaj pedagogo (m. [[1827]]) * [[1769]]: [[Thomas Lawrence]], angla pentristo (m. [[1830]]) * [[1771]]: [[Richard Trevithick]], angla [[mininĝeniero]], inventisto de [[fiksa vapormotoro]] (m. [[1833]]) * [[1779]]: [[Carl Christian Friedrich Glenck]], germana entreprenisto, ministo kaj salfareja direktoro (m. [[1845]]) * [[1779]]: [[Friedrich von Müller]], germana politikisto (m. [[1849]]) * [[1808]]: [[Antonio Meucci]], usona inventinto de [[telefono|telefona konekto]] (m. [[1889]]) * [[1810]]: [[Félicien David]], franca komponisto (m. [[1876]]) * [[1825]]: [[Ferdinando Lasalo]], germana politikisto, socialista verkisto (m. [[1864]]) * [[1830]]: [[György Molnár]], hungara aktoro, reĝisoro, teatroorganizinto kaj verkisto (m. [[1891]]) * [[1830]]: [[Ferdinand Pauwels]], belga pentristo (m. [[1904]]) * [[1832]]: [[Farkas Deák]], hungara verkisto kaj historiisto (m. [[1888]]) * [[1843]]: [[Rudolf Goethe]], germana ĝardenisto kaj faklernejestro, [[pomo]]logo (m. [[1911]]) * [[1851]]: [[Daniel Ozro Smith Lowell]], usona edukisto, prezidanto de [[Esperanto-Asocio de Norda Ameriko]] (m. [[1928]]) * [[1860]]: [[James Ensor]], belga pentristo (m. [[1949]]) * [[1866]]: [[Butch Cassidy]], usona bankrabisto (m. [[1908]]) * [[1867]]: [[Leon Petrażycki]], pola [[juristo]], filozofo, sociologo, etikisto kaj logikisto, propagandisto de [[virinaj rajtoj]] en Rusio (m. [[1931]]) * [[1870]]: [[Rudolf Kaftan]], aŭstra-germana instruisto, prezidanto de [[Esperanto-klubo|Esperanto Grupo]] "Danubio" kaj "Viena Unio" (m. nekonata) * [[1871]]: [[Jurgis Matulaitis]] (Jerzy Matulewicz), katolika [[kleriko]], [[ĉefepiskopo]] de [[Vilno]], esperantisto konata de pollingva artikolo ''[[Esperanto]] serve al [[katolikismo]]'', beatigita (m. [[1927]]) * [[1872]]: [[Alexander Roda Roda]], aŭstra verkisto kaj publicisto (m. [[1945]]) * [[1880]]: [[Gizella Kántor Ürmösi Károlyné]], rumania hungara poetino (m. [[1938]]) * [[1881]]: [[Viktor Papp]], hungara primuzika verkisto (m. [[1954]]) * [[1885]]: [[György Lukács]], hungara filozofo, historiisto pri literaturo kaj [[estetiko]] (m. [[1971]]) * [[1889]]: [[Alfred Butts]], usona arkitekto, elpensinto de [[skrablo]] (m. [[1993]]) * [[1889]]: [[Tibor Fáskerti]], hungara ĵurnalisto, filozofo, redaktoro (m. [[1964]]) * [[1889]]: [[György Feszt (patro)|György Feszt]], rumania hungara kuracisto (m. [[1952]]) * [[1891]]: [[Danielius Dolskis]], litova kantisto de popularaj [[kanzono]]j, koncertisto (m. [[1931]]) * [[1894]]: [[Gyula Derkovits]], hungara pentristo, grafikisto (m. [[1934]]) * [[1899]]: [[Elek Bakk]], rumania hungara kuracisto (m. [[1972]]) * [[1899]]: [[Theo Kellner]], germana arkitekto kaj pentristo (m. [[1969]]) * [[1901]]: [[Jacques Lacan]], franca [[psikoanalizo|psikoanaliziisto]] (m. [[1981]]) * [[1906]]: [[Samuel Beckett]], irlanda verkisto Nobelpremiita (m. [[1989]]) * [[1906]]: [[Endre Koréh]], hungara operkantisto (m. [[1960]]) * [[1906]]: [[István Szirmai]], hungara politikisto, redaktoro (m. [[1969]]) * [[1907]]: [[Paulo Rónai]], hungara lingvisto, [[romanistiko|romanistikisto]] kaj [[interlingvistiko|interlingvistikisto]] (m. [[1992]]) * [[1909]]: [[Stanisław Ulam]], pola matematikisto, kunkreinto de [[hidrogeno|hidrogena]] bombo, partoprenanto de [[projekto Manhattan]] (m. [[1984]]) * [[1917]]: [[József Kis]], hungara reĝisoro, scenaristo (m. [[1990]]) * [[1919]]: [[Howard Keel]], usona aktoro (m. [[2004]]) * [[1920]]: [[Karel Otčenášek]], ĉeĥa episkopo (m. [[2011]]) * [[1920]]: [[Claude Cheysson]], franca politikisto, ano de [[Eŭropa Komisiono]] kaj de [[Eŭropa Parlamento]] (m. [[2012]]) * [[1922]]: [[Julius Nyerere]], unua prezidento de Tanzanio (m. [[1999]]) * [[1923]]: [[György Erdélyi]], hungara ĵurnalisto (m. [[1983]]) * [[1926]]: [[Hilli Reschl]], aŭstra kantistino, aktorino kaj televida moderigistino (m. [[2018]]) * [[1929]]: [[Antal Kapusy]], rumania hungara kuracisto, scienca publicisto, tradukisto (m. [[1978]]) * [[1931]]: [[Éva Györffy]], hungara pentristino, scenejdekoraciistino * [[1932]]: [[Orlando Letelier]], ĉilia ministro kaj diplomato, murdita (m. [[1976]]) * [[1939]]: [[Seamus Heaney]], irlanda Nobelpremiita poeto, dramaturgo, tradukisto (m. [[2013]]) * [[1940]]: [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]], franc-maŭricia Nobelpremiita verkisto, eseisto * [[1945]]: [[István Incze (fotisto)|István Incze]], rumania hungara fotisto * [[1949]]: [[Christopher Hitchens]], brit-usona verkisto, ĵurnalisto kaj literatura kritikisto (m. [[2011]]) * [[1954]]: [[Walter Bauer-Wabnegg]], germana [[amaskomunikiloj|komunikil]]-sciencisto * [[1953]]: [[Dany Laferrière]], haitia-kanada ĵurnalisto kaj franclingva verkisto * [[1955]]: [[Irina Ĥakamada]], sovetia, rusia politikistino, socia aktivulino * [[1963]]: [[Garri Kasparov]], sovetia, rusia ŝakisto, mondĉampiono, politikisto, fondinto kaj gvidanto de la [[Unuigita Civitana Fronto]] * [[1964]]: [[Doku Umarov]], lasta prezidento de la neagnoskita Ĉeĉena Respubliko [[Iĉkerio]] kaj [[emiro]] de la [[Kaŭkaza Emirlando]], teroristo internacie serĉita, mortigita dum speciala operaco (m. [[2014]]) * [[1967]]: [[Olga Tañón]], portorika kantistino * [[1975]]: [[Lou Bega]], germana kantisto == Mortoj == * [[799]]: [[Paŭlo Diakono]], longobarda monaĥo, historiisto, poeto (n. ĉirkaŭ [[720]]) * [[814]]: [[Krum]], bulgara [[ĥano]] * [[862]]: [[Donaldo la 1-a]], reĝo de [[piktoj]] kaj [[Listo de skotlandaj reĝoj|skotoj]] (n. [[812]]) * [[1084]]: [[Hoel la 2-a (Bretonio)|Hoel la 2-a]], duko de [[Bretonio]], grafo de [[Kornvalo]] (n. ĉirkaŭ [[1030]]) * [[1113]]: [[Ida de Loreno]], princino de Loreno, beatigita (n. ĉirkaŭ [[1040]]) * [[1213]]: [[Guy de Thouars]], edzo de [[Konstanca (Dukino de Bretonio)]] (n. nekonata) * [[1377]]: [[Guillaume de Machaut]], franca komponisto kaj poeto (n. ĉirkaŭ [[1300]]) * [[1570]]: [[Daniele Barbaro]], itala kardinalo kaj humanisto (n. [[1514]]) * [[1605]]: [[Boris Godunov]], [[caro]] de Rusio (n. ĉirkaŭ [[1551]]) * [[1695]]: [[Jean de La Fontaine]], franca poeto, aŭtoro de [[fablo]]j (n. [[1621]]) * [[1772]]: [[Károly József Batthyány]], hungara oficiro, [[magnato]], [[banuso]] (n. [[1698]]) * [[1794]]: [[Pierre-Gaspard Chaumette]], franca revoluciulo (n. [[1763]]) * [[1826]]: [[Franz Danzi]], germana dirigento kaj komponisto (n. [[1763]]) * [[1853]]: [[Leopold Gmelin]], germana kemiisto, mineralogo, kuracisto kaj profesoro (n. [[1788]]) * [[1875]]: [[Peter Christian Skovgaard]], dana pentristo (n. [[1817]]) * [[1882]]: [[Bruno Bauer]], germana filozofo kaj teologo, [[Biblia kritiko|biblikritikisto]] (n. [[1809]]) * [[1894]]: [[Philipp Spitta]], germana muzikologo, biografiisto de [[Johann Sebastian Bach]] (n. [[1841]]) * [[1904]]: [[Vasilij Vereŝĉagin]], rusa pentristo j kaj verkisto, vojaĝanta tra [[Azio]] (n. [[1842]]) * [[1918]]: [[Lavr Kornilov]], rusa generalo, komandanto de la Volontula Armeo de la [[Blanka movado]] (n. [[1870]]) * [[1919]]: [[Zoltán Jakab]], hungara pentristo (n. [[1883]]) * [[1929]]:[[Gotoo Shinpei]], japana kuracisto kaj politikisto, guberniestro de [[Tajvano]], rekonstruisto post [[Granda tertremo de Kantō]] (n. [[1857]]) * [[1929]]: [[Emilia Wojtyła]], pola [[tajloro|tajlorino]], patrino de [[Johano Paŭlo la 2-a]] (n. [[1884]]) * [[1937]]: [[Ilja Arnoldoviĉ Ilf]], rusa verkisto (n. [[1937]]) * [[1941]]: [[Annie Jump Cannon]], usona astronomino (n. [[1863]]) * [[1956]]: [[Emil Nolde]], dana-germana pentristo (n. [[1867]]) * [[1964]]: [[Veit Harlan]], germana reĝisoro, aŭtoro de propagandaj filmoj (n. [[1899]]) * [[1966]]: [[Carlo Carrà]], itala pentristo (n. [[1881]]) * [[1975]]: [[François Tombalbaye]], unua prezidento de [[Ĉado]], murdita (n. [[1918]]) * [[1977]]: [[Aleksandr Rodimcev]], soveta generalo, [[Heroo de Sovetunio]] (n. [[1905]]) * [[1983]]: [[Mercè Rodoreda]], kataluna verkistino (n. [[1908]]) * [[1986]]: [[Srdjan Flego]], kroata reĝisoro kaj [[Esperanto-aktoro]], gvidanto de [[Internacia Arta Teatro]] kun sia edzino [[Jana Flego]], ĉefrolinto en ''[[Angoroj]]'', unua longdaŭra filmo originale parolata en [[Esperanto]] (n. [[1920]]) * [[1994]]: [[Nikolaj Krjuĉkov]], soveta aktoro (n. [[1911]]) * [[1994]]: [[Kurt Aland]], germana teologo kaj profesoro (n. [[1915]]) * [[1999]]: [[Willi Stoph]], orientgermana politikisto, ĉefministro de [[GDR]] (n. [[1914]]) * [[2001]]: [[Imre Robotos]], rumania hungara redaktoro, verkisto, literaturhistoriisto (n. [[1911]]) * [[2006]]: [[Muriel Spark]], skota verkistino (n. [[1918]]) * [[2008]]: [[John Archibald Wheeler]], usona fizikisto (n. [[1911]]) * [[2008]]: [[Bob Luitweiler]], dana-usona [[pacismo|pacisto]], fondinto de [[Servas International|Servas]] (n. [[1918]]) * [[2014]]: [[Ekkehard Böhmer]], germana televida reĝisoro (n. [[1929]]) * [[2014]]: [[Bernd Hartung]], germana kuracisto kaj pentristo (n. [[1942]]) * [[2015]]: [[Günter Grass]], germana verkisto Nobelpremiita (n. [[1927]]) * [[2015]]: [[Eduardo Galeano]], urugvaja verkisto kaj ĵurnalisto (n. [[1940]]) * [[2016]]: [[Márton Balázs (matematikisto)|Márton Balázs]], rumania hungara matematikisto kaj fakverkisto (n. [[1929]]) * [[2018]]: [[Miloš Forman]], ĉeĥa-usona filmreĝisoro (n. [[1932]]) * [[2019]]: [[Paul Greengard]], usona [[neŭrologo]] Nobelpremiita (n. [[1925]]) * [[2020]]: [[Kaŭasaki Rjo]], japana ĵaza [[gitaristo]], komponisto, [[soninĝeniero]], [[programisto]] (n. [[1947]]) * [[2023]]: [[Mary Quant]], brita modfasonistino (n. [[1934]]) * [[2025]]: [[Mario Vargas Llosa]], perua verkisto Nobelpremiita (n. [[1936]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Marteno la 1-a]], lasta martira [[papo]], [[kristanismo|kristana]] sanktulo * Tago de [[Brazila Nacia Himno]] * Nova Jaro: [[Kamboĝo]], [[Laoso]], [[Srilanko]], [[Tajlando]] * [[Ĉado]]: Nacia Festo * [[Tago de instruisto]]: [[Ekvadoro]] * [[Memor-Tago pri Viktimoj de Krimo en Katin|Memor-Tago pri Viktimoj de Soveta Krimo en Katin]] == Tagoj de [[semajno]] == La '''13-a de aprilo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; {{Projektoj}} * [[Merkredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]. [[Kategorio:13-a de aprilo| ]] [[Kategorio:Aprilo|13]] [[Kategorio:13-a tago de la monato|#04]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0413]] lmjoxer1bv5bj2516tneni2nw3y2txs 1860 0 5097 9406260 8588287 2026-06-18T11:04:47Z ~2026-35601-37 258882 /* Naskiĝoj */ 9406260 wikitext text/x-wiki {{Jaroj}} {{Jaro en la aliaj kalendaroj|jaro=1860}} [[Dosiero:1860_Events_Collage_V_1.0.jpg|eta|243x243ra|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.]] '''1860''' estis [[superjaro komenciĝanta dimanĉe]] (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1860 post Kristo okazis, interalie: == Eventoj == * [[3-a de aprilo]] : La unua livero de la [[Poneo-Ekspreso]], usona transkontinenta poŝtservo. * [[20-a de decembro]] : [[Sud-Karolino]] secesiis el la [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko]]. * [[Belogorsk]] fondita. == Naskiĝoj == * [[17-a de januaro]]: [[Dúbhglás de hÍde]], unua prezidento de Irlando (m. [[1949]]) * [[29-a de januaro]]: [[Anton Ĉeĥov]], rusa verkisto (m. [[1904]]) * [[19-a de marto]]: [[Fernand Doré]], franca esperantisto (m. [[1922]]) * [[13-a de aprilo]]: [[James Ensor]], belga pentristo (m. [[1949]]) * [[29-a de majo]]: [[Isaac Albéniz]], hispana komponisto kaj pianisto (m. [[1909]]) * [[23-a de junio]]: [[Albert Giraud]], belga poeto (m. [[1929]]) * [[15-a de julio]]: [[Emmanuel Robert]], franca esperantisto (m. nekonata) * [[23-a de julio]]: [[Adolf Schmidt]], germana geofizikisto kaj esperantisto (m. [[1944]]) * [[29-a de julio]]: [[Vittorio Bottego]], itala esploristo (m. [[1897]]) * [[21-a de aŭgusto]]: [[Paul Gottfried Christaller]], germana esperantisto (m. [[1941]]) * [[22-a de aŭgusto]]: [[Gustaf Fröding]], sveda poeto kaj verkisto (m. [[1911]]) * [[26-a de aŭgusto]]: [[Aleksandro Dambrauskas]], litova esperantisto kaj verkisto (m. [[1938]]) * [[5-a de oktobro]]: [[William Harvey]], brita esperantisto (m. nekonata) * [[10-a de oktobro]]: [[Joan Maragall]], kataluna poeto (m. [[1911]]) * [[17-a de decembro]]: [[Carl A. Lindhagen]], sveda politikisto kaj esperantisto (m. [[1946]]) == Mortoj == * [[27-a de januaro]]: [[János Bolyai]], hungara matematikisto (n. [[1802]]) * [[29-a de januaro]]: [[Ernst Moritz Arndt]], germana sciencisto kaj verkisto (n. [[1769]]) * [[1-a de aprilo]]: [[Jozefo Guislain]], belga pionira psikiatro (n. [[1797]]) * [[8-a de aprilo]]: [[István Széchenyi]], hungara grafo (n. [[1791]]) * [[14-a de majo]]: [[Ludwig Bechstein]], germana verkisto (n. [[1801]]) * [[24-a de junio]]: [[Jérôme Bonaparte]], pli juna frato de Napoléon Bonaparte (n. [[1784]]) * [[21-a de septembro]]: [[Arthur Schopenhauer]], germana filozofo (n. [[1788]]) * [[18-a de oktobro]]: [[Casimiro de Abreu]], brazila [[poeto]] kaj [[Romano|romanverkisto]] (n. [[1839]]) {{Projektoj}} 5zijaxqitdegx6c0s2wxrok8d03496d 19-a de novembro 0 5249 9406263 9368350 2026-06-18T11:06:31Z ~2026-35601-37 258882 /* Mortoj */ 9406263 wikitext text/x-wiki {{KalendaroNovembro}} {{Novembro}} La '''19-a de novembro''' estas la 323-a tago de la jaro (la 324-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 42 tagoj restas. Je la 19-a de novembro okazis, interalie: == Eventoj == * [[461]]: [[Hilario]] iĝis papo * [[1190]]: [[Ordeno de germanaj kavaliroj]] fondiĝis * [[1493]]: [[Kristoforo Kolumbo]] [[navigado|alnavigis]] al [[Porto-Riko]] * [[1523]]: [[Klemento la 7-a]] iĝis papo * [[1544]]: [[Papo]] Paŭlo la 3-a eldonis [[buleo]]n por okazigi la [[koncilio de Trento|Koncilion de Trento]] * [[1608]]: [[Matiaso la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Matiaso la 1-a]] kroniĝis kiel reĝo de Hungario * [[1622]]: [[Francisko el Dietrichstein]] eldonis universalan pardonon por la [[Moravio|Moraviaj]] nobeloj, kio signifis ke ili ne estos ekzekutitaj, sed konfisko de posedaĵoj ne estis pardonita * [[1688]]: [[Glora Revolucio]]: venko de [[Vilhelmo la 3-a (Anglio)|Vilhelmo la 3-a]] super [[Jakobo la 2-a (Anglio)|Jakobo la 2-a]] en batalo de Wincanton * [[1702]]: [[Pollando]]: [[Dynów]] estis prirabita kaj bruligita de [[svedoj|sveda]] armeo * [[1765]]: Reĝo [[Stanislao Aŭgusto Poniatowski]] malfermis en [[Varsovio]] unuan publikan [[scenejo]]n, de 1807 nomatan Nacia Teatro * [[1807]]: Angla [[kemiisto]] [[Humphry Davy]] skribis al [[Reĝa Societo de Londono]] pri la ecoj de [[elemento]], kiun li ĵus malkovris, [[kalio]] * [[1809]]: [[Milito de Hispana Sendependiĝo]]: en la [[Batalo de Ocaña]] franca armeo sub komando de [[Jean-de-Dieu Soult|marŝalo Soult]] kaj reĝo [[Joseph Bonaparte]] akiris sian plej grandan venkon * [[1816]]: Fondo de la Ĉefa Lernejo, kies fondan diplomon subskribis [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], imperiestro de Rusio kaj reĝo de Pollando — la altlernejo sekvan jaron iĝis Reĝa [[Universitato de Varsovio]] * [[1816]]: Super [[Pollando]] estis vidita plena [[suna eklipso]] (laŭ la linio [[Słupsk]]-[[Przemyśl]]) * [[1819]]: Malfermo de la [[Prado-Muzeo]] en [[Madrido]] * [[1831]]: Disfalo de [[Granda Kolombio]] * [[1835]]: [[Pacifiko]]: al ĉefa insulo de la [[Chatham-insularo]] albordiĝis [[Britio|brita]] ŝipo kun 500 armitaj [[maorioj]], kiuj komencis [[masakro]]n de praloĝantoj * [[1842]]: [[Universitato de Ĉilio]] fondiĝis en [[Santiago de Ĉilio]] * [[1849]]: [[Germanio]]: en [[Lepsiko]] okazis premiero de [[4-a simfonio (Schubert)|''4-a simfonio'']] de [[Franz Schubert]] * [[1850]]: [[Hispanio]]: [[Reĝa Teatro (Madrido)|Reĝa Teatro]] malfermiĝis en [[Madrido]], en ĉeesto de la reĝino [[Isabel la 2-a (Hispanio)|Isabel la 2-a]] * [[1850]]: [[Egiptio]]: franca arkeologo kaj egiptologo [[Auguste Mariette]] trovis [[La sidanta skribisto|sidantan skribiston]] en la [[nekropolo]] de [[Sakkara]] ([[skulptarto]] de la [[Malnova imperio de Egiptio]]) * [[1863]] [[Usona Enlanda Milito]]: prezidento de Usono [[Abraham Lincoln]] elparolis la faman mesaĝon [[Diskurso apud Gettysburg]] sur la tombejo en loko de la [[batalo de Gettysburg]] * [[1885]]: Bulgara armeo venkis la serban en batalo de [[Slivnica]], en la milito de Princlando [[Bulgario]] kaj Reĝlando [[Serbio]] * [[1889]]: [[Flago de Brazilo]] oficialiĝis kaj kreiĝis [[blazono de Brazilo|la blazono]] * [[1892]]: En [[Hungario]] ekfunkciis [[Unua Kabineto Wekerle|unua registaro]] de [[Sándor Wekerle]] * [[1912]]: [[Unua Balkana milito]]: serba armeo konkeris [[Bitola]], finante kvinjarcentan [[Otomana Imperio|turkan regadon]] super geografi-historia regiono Makedonio ([[Nord-Makedonio]] kaj partoj de Grekio kun Bulgario) * [[1916]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Centraj Potencoj]] okupis [[Bukareŝto]]n * [[1917]]: [[Unua Mondmilito]]: Armea unuo de la [[Otamana Imperio]] internigis en [[Nazareto]] [[Latina Patriarkato de Jerusalemo|Latinan Patriarkon de Jerusalemo]] * [[1918]]: [[Pola-ukraina milito]]: subkolonelo [[Michał Tokarzewski-Karaszewicz]] ekmarŝis kun [[trupo (armeo)|trupoj]] malantaŭ kirasita trajno - komenco de la sukcesa militiro por batalanta [[Lvovo]] (nun Lvivo) * [[1919]]: [[Usona Senato]] malakceptis ratifon de la [[Traktato de Versajlo]], malebligante al [[Usono]] aliĝi al la [[Ligo de Nacioj]] * [[1933]]: En [[Dua Hispana Respubliko]] dum la unua demokratia baloto kun partopreno de virinoj venkis [[CEDA|Hispana Konfederacio de Aŭtonomaj Dekstro-partioj]] * [[1934]]: Testoflugo de franca patrola [[hidroplano]] ''Loire 130'' * [[1939]]: [[Dua Mondmilito]]: [[Britio]] kaj [[Francio]] donis al Pollando la rajton partopreni en laboroj de Supera Milita Konsilio; 14 polaj [[literaturo|literaturistoj]] subskribis deklaron salutantan transdonon de Okcidenta [[Ukrainio]] al [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko]] * [[1940]]: Albana Fronto: brita [[aviado]] en [[Grekio]] komencis agadon, kies [[ĉasaviadilo]]j pafalterigis super [[Korçë]]-regiono 9 italajn aviadilojn; [[Mediteraneo]]: "Fortoj H" finis 5-tagan operacon transporti aviadilojn al [[Malto]] (el 14 startantaj de [[aviadilŝipo]] nur 5 atingis la insulon) * [[1941]]: de [[Varsovio]] al [[koncentrejo]] en [[Aŭŝvico]] foriris transporto kun pli ol 170 malliberuloj, dum kiu dekkelkaj sukcesis fuĝi; [[germanoj]] establis [[punlaboro|punlaborejon]] en [[distrikto Zamojski]]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: la soveta 16-a Armeo retiriĝis de [[Volokolamsk]]-regiono al antaŭurboj de [[Klin (Moskva provinco)|Klin]]; apud [[Azova maro]] germana 1-a Kirasita Ameo atingis nordan randon de [[Rostov-na-Donu]] * [[1942]]: En [[geto]] de [[Drohobiĉ]] estis murdita verkisto kaj pentristo [[Bruno Schulz]]; [[Ordnungspolizei|germana polico]] forveturigis de [[Varsovio]] 80 virojn al [[Aŭŝvico]]; [[Operaco Urano]]: komenco de la sovetia kontraŭofensivo dum la [[batalo ĉe Stalingrado]] ** [[1943]]: [[Operaco Reinhardt]]: dum likvido de [[koncentrejo]] en [[Lvovo]] ĉe la strato Janowska [[germanoj]] murdis kelke da miloj de [[judoj]] el 200 mil [[viktimo]]j; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: la [[Ruĝa Armeo]] malfondis la Nord-Okcidentan Fronton; [[Cordell Hull]] postulis de [[francoj]] agnoski [[sendependeco]]n de [[Libano]] * [[1944]]: [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]: 30 membroj de luksemburgia rezistado defendis la urbon [[Vianden]] kontraŭ atako de [[Waffen-SS]] * [[1943]]: [[Dominikanoj|Dominikanino]] [[Margareta de Hungario]] el [[Árpád-dinastio]] estis [[kanonizo|kanonizita]] * [[1946]]: [[Afganio]], [[Islando]] kaj [[Svedio]] aniĝis al [[Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1948]]: [[Pollando]]: gvidantoj de [[Pola Partio Socialista]]-Libero, Egaleco, Sendependeco, akuzitaj pri provo faligi reĝimon de [[Bolesław Bierut]] estis kondamnitaj al ĝis 10 jaroj de mallibero; [[Ĉina enlanda milito]]: komunista venko en la batalo de [[Ŝuĝoŭo]] * [[1949]]: [[Rainier la 3-a (Monako)|Rainier la 3-a]] ektroniĝis kiel [[princo de Monako]] * [[1954]]: [[Monako]]: [[TMC Monte Carlo]] ekfunkciis * [[1957]]: [[Antonín Novotný]] iĝis prezidento de Ĉeĥoslovakio, elektita kiel unua sekretario de [[Centra Komitato]] de la [[Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio]] * [[1968]]: Prezidento de Malio [[Modibo Keïta]] forigita per armea [[puĉo]] * [[1969]]: [[Stadiono Maracanã]]: brazila futbalisto [[Pelé]] akiris sian milan golon ludante en la [[futbalteamo]] [[Santos FC]] en [[Rio-de-Ĵanejro]]; [[Freiberg (Saksio)|Freiberg]]: en Tivoli germana rokmuzika grupo ''[[Puhdys]]'' ludis unuan koncerton * [[1972]]: En [[Okcidenta Germanio]] parlamentan baloton gajnis [[koalicio]] [[Socialdemokratia Partio de Germanio]]-[[Libera Demokrata Partio]] * [[1976]]: Civitanoj de [[Alĝerio]] referendume agnoskis novan konstitucion * [[1977]]: Prezidento de Egiptio [[Anvar Sadat]] faris sian historian viziton en [[Kneset]] - kiel unua [[araboj|arabo]] oficiale vizitis [[Israelo]]n * [[1978]]: Post 46 jaroj la kongreso de la [[Hispana Komunista Partio]] okazis en [[Madrido]] * [[1982]]: [[Belorusio|Belorusa]] [[futbalklubo]] ''[[Dinamo Minsko]]'' iĝis ĉampiono de [[Sovetunio]] * [[1984]]: [[Ĥaosa Komputila Klubo]] fariĝas konata al pli vasta [[publiko]]; En antaŭurboj de [[Meksikurbo]], kvar grandaj kaj diversaj pli malgrandaj [[LPG]]-stokujoj eksplodis * [[1985]]: [[Malvarma Milito]]: unua renkontiĝo inter [[Ronald Reagan]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] okazis en [[Ĝenevo]]; en [[Usono]] fondiĝis Fondaĵo [[Solidareco (Pollando)|"Solidareco"]] * [[1989]]: [[Senkomunismigo]]: Restaĵoj de [[Vasil Stus]] kaj du aliaj ukrainaj [[disidento]]j, membroj de [[Ukrainia Helsinka unio]], estis transportitaj de la puntendaro Perm-36 ([[gulago]]) kaj reentombigitaj en la Bajkov-[[tombejo]] en [[Kievo]]; [[Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989|Ĉeĥoslovaka revolucio]]: en [[Prago]] estiĝis Civitana Forumo, kiun eniris [[antikomunismo|kontraŭkomunistoj]] kun neformala gvidanto [[Vaclav Havel]] * [[1990]]: 22 ŝtatoj de [[NATO]] kaj [[Varsovia Traktato]] subskribis en [[Parizo]] pakton pri [[Konvencia milito|konvenciaj armiloj]] en [[Eŭropo]]; [[Teknologio]]: [[Ofica programaro]] [[Microsoft Office]] lanĉita por [[Microsoft Windows]] * [[1996]]: [[Kofi Annan]] iĝis [[Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1999]]: En [[Svislando]] oni malfermis [[tunelo]]n Vereina, la plej longan en la mondo tunelon de [[etŝpura fervojo]] (19 058 m); [[Kosmoesploro]]: [[Ĉinio]] lanĉis kosmoŝipon [[Shenzhou (kosmoŝipo)|Shenzhou]] - ĝia unua spaca misio * [[2004]]: [[Kievo]]: en [[Domo kun ĥimeroj]] oni inaŭguris muzean-kulturan centron - [[belarto|Belartaj]] ĉefverkoj de Ukrainio; Detrua [[uragano]] frapis la [[pino|pinarbarojn]] de [[Altaj Tatroj]] * [[2005]]: [[Irako]]: [[Masakro de Haditha]] - soldatoj de [[Usona Marinfanteria Korpuso]] murdis 24 personojn; [[Srilanko]]: [[Mahinda Rajapaksa]] iĝis prezidento; [[Monako]]: [[Alberto la 2-a (Monako)|Alberto la 2-a]] ektroniĝis; Japana asteroidsondilo [[Hajabusa]] atingis Itokaŭan * [[2006]]: Premiero de [[ludkonzolo]] [[Wii]] * [[2009]]: [[Herman Van Rompuy]] iĝis [[prezidanto de la Eŭropa Konsilio]] kaj [[Catherine Ashton]] [[alta reprezentanto pri eksterlandaj aferoj kaj sekureca politiko]] * [[2010]]: Norvega insulo [[Janmajeno]] en [[Arkta Oceano]] iĝis [[naturrezervejo]] * [[2012]]: [[Pollando]] iĝis membro de [[Eŭropa Kosma Agentejo]] * [[2013]]: 24 personoj pereis kaj 146 vundiĝis pro [[atenco]] kontraŭ [[ambasadejo]] de [[Irano]] en [[Bejruto]] * [[2017]]: Monda Tago de [[Malriĉeco|Malriĉuloj]] unuafoje festata - laŭ iniciato de papo [[Francisko (papo)|Francisko]] == Naskiĝoj == * [[1600]]: [[Karlo la 1-a (Anglio)|Karlo la 1-a]], reĝo de Anglio, Skotio kaj Irlando (m. [[1649]]) * [[1650]]: [[Henriko (Saksio-Römhild)]], germana duko (m. [[1710]]) * [[1711]]: [[Miĥail Lomonosov]], rusa sciencisto kaj poeto, pioniro de [[fizika kemio]], kreinto de la [[Moskva Ŝtata Universitato]] (m. [[1765]]) * [[1730]]: [[Domenico Pignatelli Di Belmonte]], itala teologo kaj kardinalo (m. [[1803]]) * [[1735]]: [[Vital Mösl]], aŭstra filozofo, benediktano kaj tradukisto (m. [[1809]]) * [[1752]]: [[George Rogers Clark]], usona [[Usona Milito de Sendependeco|revolucia militestro]] (m. [[1818]]) *[[1763]]: [[Carl Ludwig Fernow]], germana arthistoriisto * [[1769]]: [[Elise Bürger]], germana aktorino kaj verkistino (m. [[1833]]) * [[1770]]: [[Bertel Thorvaldsen]], dana skulptisto (m. [[1844]]) * [[1775]]: [[Johann Karl Wilhelm Illiger]], germana [[entomologo]] kaj [[zoologo]] (m. [[1813]]) * [[1799]]: [[René Caillié]], franca esploristo de [[Okcidentafriko]] (m. [[1838]]) * [[1805]]: [[Ferdinand de Lesseps]], franca diplomato kaj entreprenisto efektiviginta [[Sueza kanalo|Suezan kanalon]] kaj [[Panama kanalo|Panaman kanalon]] (m. [[1894]]) * [[1819]]: [[Auguste Vacquerie]], franca ĵurnalisto kaj [[intelektulo]] (m. [[1895]]) * [[1829]]: [[Philibert Vrau]], franca industriisto kaj katolika aktivulo (m. [[1905]]) * [[1831]]: [[James A. Garfield]], prezidento de Usono (m. [[1881]]) * [[1833]]: [[Wilhelm Dilthey]], germana filozofo (m. [[1911]]) * [[1853]]: [[Gabriel Hanotaux]], franca politikisto, historiisto kaj diplomato, kontraŭa al la akcepto de [[esperanto]] kiel laborlingvon de la [[Ligo de Nacioj]] (m. [[1944]]) * [[1854]]: [[Henri Vallienne]], franca kuracisto kaj pacifisto, vicprezidanto de [[Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio]], elektita dum [[UK 1908]], laŭverse esperantiginta la du unuajn kantojn de ''[[Eneido]]'' de [[Vergilio]], ''[[Metamorfozoj]]'' de ''[[Ovidio]]'' kaj franclingvan romaneton ''[[Manon Lescaut]]'', aŭtoro de du originalaj [[romano]]j ''[[Kastelo de Prelongo]]'' kaj ''[[Ĉu li?]]'', konata de la broŝuro ''Por kaj kontraŭ Esperanto'' (m. [[1908]]) * [[1854]]: [[Jan Sztolcman]], pola [[bestoscienco|bestosciencisto]], vojaĝisto kaj ornitologo, protekt-iniciatinto de la [[eŭropa bizono]] (m. [[1928]]) * [[1854]]: [[Benedek Jancsó]], hungara historiisto, publikisto (m. [[1930]]) * [[1859]]: [[Maurice Rollet de l'Isle]], franca hidrografia inĝeniero pri marmapoj, pioniro de kartografia aerfotado, kunorganizanto de neokazinta [[UK 1914]], prezidanto de [[Espéranto-France]], membro de [[Internacia Centra Komitato]], gvidanto de [[Internacia Scienca Asocio Esperanta]], aŭtoro de ''Provo de marista terminaro'', ''Konsilaro por la farado de la sciencaj kaj teknikaj vortoj'' (m. [[1943]]) * [[1865]]: [[Otto Eckmann]], germana pentristo kaj dezajnisto (m. [[1902]]) * [[1870]]: [[Walter Runciman]], brita politikisto kaj diplomato (m. [[1949]]) * [[1872]]: [[Alberto Alessio]], itala matematikisto, admiralo kaj [[esperantisto]], partopreninta [[UK 1920]], honora membro de la [[Itala Katedro de Esperanto]] (m. [[1944]]) * [[1875]]: [[Miĥail Kalinin]], sovetia politikisto, membro de [[Politburoo]] de la [[Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio]] (m. [[1946]]) * [[1882]]: [[Dezső Végh]], hungara komunisto, ĵurnalisto, redaktoro, vicurbestro de [[Debreceno]] (m. [[1953]]) * [[1883]]: [[Ágoston Marich]], hungara oficisto de poŝto kaj polico, sekretario de unua [[Esperanto-grupo]] en [[Budapeŝto]], redaktoro kaj eldonisto de kelkaj [[Esperanto-gazeto]]j kiel "[[La Verda Standardo]]" kaj "[[La Polico]]", kontribuanta al [[polico|polica]] [[Esperanto-movado]], Esperanto-kolektisto (m. [[1955]]) * [[1885]]: [[Evža Faulhaber-Čiškovská]], ĉeĥa esperantistino, edzino de [[Frits Faulhaber]], estrarano de la [[Federacio de Laboristaj Esperantistoj]], redaktinta infanrevuon "[[La vojo|La Vojo]]", kuntradukistino al [[Esperanto]] de ''[[Skizoj pri Nederlando (Čapek)|Skizoj pri Nederlando]]'' (m. [[1961]]) * [[1885]]: [[Kazimierz Sosnkowski]], pola generalo kaj politikisto, ĉefkomandanto de la [[Asocio de Armita Batalado]] kaj eksterlande Supera Komandanto de Polaj [[Armitaj fortoj|Armitaj Fortoj]], ministro en la [[pola ekzila registaro]] (m. [[1969]]) * [[1886]]: [[Bohumil Hanč]], ĉeĥa sportisto, skiisto, [[skikurado|skikuranto]] (m. [[1913]]) * [[1888]]: [[José Raúl Capablanca]], kuba [[ŝakmondĉampiono]] (m. [[1942]]) * [[1896]]: [[Bruno Migliorini]], itala lingvisto kaj [[itala esperantisto]], fondinto de [[Esperanta grupo "L.L.Zamenhof"]] en [[Venecio]], kunverkinto de ''[[Esperanta Legolibro]]'', preleganto de [[Somera Universitato]] kadre de [[UK 1930]] kaj [[UK 1932]], membro de la honora komitato de [[UK 1955]] en [[Bolonjo]] (m. [[1975]]) * [[1900]]: [[Anna Seghers]], germana verkistino (m. [[1983]]) * [[1905]]: [[Tommy Dorsey]], usona ĵazmuzkisto, [[trombono|trombonisto]] (m. [[1956]]) * [[1917]]: [[Indira Gandhi]], ĉefministrino de Barato (m. [[1984]]) * [[1918]]: [[Hendrik Christoffel van de Hulst]], nederlanda astronomo kaj matematikisto (m. [[2000]]) * [[1921]]: [[Max Kruse (verkisto)|Max Kruse]], germana verkisto (m. [[2015]]) * [[1925]]: [[Zygmunt Bauman]], pola-juda oficiro kontraŭbatalinta [[Anatemitaj Soldatoj|anatemitajn soldatojn]], filozofo kaj sociologo (m. [[2017]]) * [[1926]]: [[Adalberto Huleŝ]], hungara verkisto, poeto, filozofo, tradukisto, profesoro kaj [[Esperanto-verkisto]], laboranto de [[Hungaria Esperanto-Asocio]] (m. [[2002]]) * [[1926]]: [[Erzsébet Bálint]], hungara muzikinstruistino, primuzika verkistino * [[1927]]: [[László Lator]], hungara poeto kaj [[tradukisto]] (m. [[2023]]) * [[1927]]: [[Judit Petre]], rumania hungara libroeldoneja redaktorino * [[1931]]: [[Sámuel Jakab]], rumania hungara geografo (m. [[2023]]) * [[1936]]: [[Tibor Béla Prezenszky]], rumania hungara inĝeniero pri mekaniko * [[1936]]: [[Ljubiša Samardžić]], serba aktoro, funkciulo de la [[Komunista Partio de Jugoslavio]] (m. [[2017]]) * [[1938]]: [[Ted Turner]], usona amaskomunikila entreprenisto (m. [[2026]]) * [[1943]]: [[László Király (poeto)|László Király]], rumania hungara poeto, prozisto kaj redaktoro * [[1944]]: [[Eugeniusz Rzewuski]], pola afrikisto kaj diplomato, spertulo pri [[svahila lingvo]], [[bantuoj]] kaj portugallingva [[Afriko]] * [[1946]]: [[Győző Székely]], rumania hungara inĝeniero, libroeldoneja redaktoro * [[1950]]: [[Katalin Halmos]], rumania hungara muzikpedagogino * [[1952]]: [[Petra Janů]], ĉeĥa muzikistino, kantistino kaj aktorino * [[1956]]: [[József Sándor (matematikisto)|József Sándor]], rumania hungara matematikisto kaj profesoro * [[1957]]: [[Ofra Haza]], israela kantistino, komponistino kaj aktorino (m. [[2000]]) * [[1961]]: [[Meg Ryan]], usona aktorino * [[1962]]: [[Jodie Foster]], usona aktorino kaj reĝisorino * [[1967]]: [[Gyula Lőrincz]], rumania hungara grafikisto, pentristo, scenejdekoraciisto * [[1972]]: [[Éva Borbély-Bartis]], rumania hungara etnografino * [[1981]]: [[Yfke Sturm]], nederlanda [[fotomodelo|fotomodelino]] == Mortoj == * [[496]]: [[Gelasio la 1-a]], papo * [[498]]: [[Anastazio la 2-a]], papo * [[766]]: [[Egbert (Jorko)|Egbert]], ĉefepiskopo de Jorko, Anglio (n. nekonata) * [[1092]]: [[Malikŝah la 1-a]], [[sultano]] de [[Selĝuka Imperio]] (n. [[1055]]) * [[1408]]: [[Bálint Alsáni]], hungara kardinalo, [[kanoniko]], diplomato (n. [[1330]]) * [[1492]]: [[Ĝami]], persa [[sufiismo|sufiisma]] poeto, mistikulo, historiisto, teologo (n. [[1414]]) * [[1557]]: [[Bona Sforza]], dukino de [[Bari]], reĝino de Pollando (n. [[1494]]) * [[1580]]: [[Jiří Melantrich]], ĉeĥa libropresisto kaj eldonisto (n. [[1511]]) * [[1630]]: [[Johann Hermann Schein]], germana poeto kaj [[komponisto]] (n. [[1586]]) * [[1665]]: [[Nicolas Poussin]], franca pentristo (n. [[1594]]) * [[1672]]: [[John Wilkins]], angla episkopo, [[naturfilozofio|naturfilozofo]], [[kriptografiisto]], kunfondinto de la [[Reĝa Societo de Londono]], kies libro ''[[Reala Karaktero]] kaj Filozofia Lingvo'' inspiris Ludovikon Zamenhof krei esperanton (n. [[1614]]) * [[1729]]: [[Johann Franz Buddeus]], germana teologo, historiisto kaj filozofo, profesoro pri [[morala teologio]] (n. [[1667]]) * [[1825]]: [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], imperiestro de Rusio (n. [[1777]]) * [[1828]]: [[Franz Schubert]], aŭstra komponisto (n. [[1797]]) * [[1855]]: [[Mihály Vörösmarty]], hungara verkisto (n. [[1800]]) * [[1883]]: [[Dániel Benkő]], hungara agrikulturisto kaj akademiano (n. [[1799]]) *[[1883]]: [[Arnold Schaefer]], germana historiisto * [[1884]]: [[George Bissell]], usona nafto-magnato (n. [[1821]]) * [[1891]]: [[Gergely Csiky]], hungara dramverkisto kaj tradukisto (n. [[1842]]) * [[1895]]: [[Tivadar Törös]], hungara ĵurnalisto, esploristo pri [[armenoj]] en [[Hungario]] (n. [[1858]]) * [[1910]]: [[Rudolph Fittig]], germana kemiisto, izolinta [[fenantreno]]n el ŝtonkarbo, esplorinta strukturon de [[naftalino]] (n. [[1835]]) * [[1915]]: [[Joe Hill]], sveda-usona politika [[kantisto]] kaj membro de la sindikato [[Industriaj Laboristoj de la Mondo]] (n. [[1879]]) * [[1936]]: [[August Possecker]], germana paleontologo, kolektanto de [[fosilio]]j (m. [[1936]]) * [[1942]]: [[Bruno Schulz]], pola verkisto, desegnisto kaj [[literatura kritiko|literaturkritikisto]], murdita (n. [[1892]]) * [[1945]]: [[Albert Fogarasi]], hungara filologo, historiisto, rektoro (n. [[1851]]) * [[1949]]: [[James Ensor]], belga pentristo (n. [[1860]]) * [[1950]]: [[Gregor Eisvogel]], germana trapisto kaj abato (n. [[1873]]) * [[1967]]: [[Kazimierz Funk]], pola [[biokemio|biokemiisto]], esploristo, kreinto de scienco pri [[vitamino]]j, okupiĝanta pri kuracado de malsanuloj kun [[avitaminozo]] (n. [[1884]]) * [[1967]]: [[João Guimarães Rosa]], brazila verkisto, kuracisto, diplomato, [[poligloto]] scipovanta [[Esperanto]]n (n. [[1908]]) * [[1968]]: [[Leonard Nowell Mansell Newell]], angla [[asekuro|asekuristo]], sekretario kaj vicprezidanto de [[Londona Esperanto-Klubo]], ĉefredaktoro de "[[International Language]]", kunorganizanto de [[UK 1930]] kaj [[UK 1932]], kontribuanto al "[[Literatura Mondo]]" kaj poemantologio ''[[Dekdu Poetoj]]'', prezidanto de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio]] (n. [[1902]]) * [[1970]]: [[Andrej Ivanoviĉ Jeremenko]], sovetia [[militisto]], marŝalo de Sovetunio (n. [[1892]]) * [[1989]]: [[Elvira Lippe]], latva [[Esperanta literaturo|Esperanto-poetino]] (n. [[1904]]) * [[1993]]: [[Leonid Gajdaj]], sovetia, rusia filmreĝisoro (n. [[1923]]) * [[2007]]: [[Magda Szabó]], hungara verkistino (n. [[1917]]) * [[2010]]: [[Lajos Demény]], rumanihungara historiisto (n. [[1926]]) * [[2012]]: [[Arkadij kaj Boris Strugackij|Boris Strugackij]], sovetia, rusia verkisto pri [[sciencfikcio]] (n. [[1933]]) * [[2017]]: [[Charles Manson]], usona [[krimo|krimulo]] (n. [[1934]]) * [[2017]]: [[Jana Novotná]], ĉeĥa tenisistino (n. [[1968]]) * [[2019]]: [[Fritz von Weizsäcker]], germana kuracisto, specialisto pri [[interna medicino]] kaj [[gastroenterologio]] (n. [[1960]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Orientaj katolikaj eklezioj]]: [[Obadja (profeto)|Obadja]], biblia juda [[profeto]] * [[Sankta Elizabeto]] de [[Hungario]], landgrafino en [[Turingio]] * [[Nacia tago]] en [[Monako]], nomfesto de princo [[Rainier la 3-a (Monako)|Rainier la 3-a]] * [[Internacia tago de viroj]], ekde 1992 * [[Monda Neceseja Tago|Monda Tago de Necesejoj]], decidita en 2001 * [[Internacia Tago de Infanaj Viktimoj de Agreso|Internacia Prevento-Tago kontraŭ Perforto al Infanoj]] - ekde 2001 == Tagoj de [[semajno]] == La '''19-a de novembro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]. {{Projektoj}} [[Kategorio:19-a de novembro| ]] [[Kategorio:Novembro|19]] [[Kategorio:19-a tago de la monato|#11]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1119]] 4ushfedxq2ogqvqvyv8g5i88d5w2ldr 14-a de januaro 0 5462 9406190 9277086 2026-06-18T10:00:01Z Tirolischleioans 254019 /* Mortoj */ 9406190 wikitext text/x-wiki {{KalendaroJanuaro}} {{Januaro}} La '''14-a de januaro''' estas la 14-a tago de la jaro laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 351 tagoj restas (352 en superjaroj). Je la 14-a de januaro okazis, interalie: == Eventoj == * [[1129]]: Sinodo en [[Troyes]] sub gvido de [[Bernardo de Clairvaux]] validigis fondon de la Ordeno de [[Templanoj]] * [[1236]]: Angla reĝo [[Henriko la 3-a (Anglio)|Henriko la 3-a]] edziĝis al [[Eleanora de Provenco]] * [[1301]]: Kun morto de la hungara reĝo [[Andreo la 3-a (Hungario)|Andreo la 3-a]] formortis [[Árpád-dinastio]] * [[1343]]: [[Arnošt z Pardubic]] iĝis lasta [[episkopo]] de [[Prago]] * [[1392]]: Pola reĝo [[Ladislao la 2-a Jogajlo]] donis [[urborajto]]n al [[Chełm]] * [[1506]]: [[Romo]]: en [[vitejo]] sur [[Eskvilino]] estis malkovrita skulpta grupo ''[[Laokoonto]] kaj liaj filoj'' * [[1539]]: [[Hispanio]] aneksis [[Kubo]]n * [[1604]]: [[Hampton Court]]: [[konferenco]] sub gvido de reĝo [[Jakobo la 1-a (Anglio)|Jakobo la 1-a]] komencis diskuton pri postuloj de [[puritanoj]] pri ŝanĝo de la [[doktrino]] de [[Eklezio de Anglio]] - rezulte ekestis nova traduko de la [[Biblio]]: [[Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo]] * [[1701]]: Unua [[Maro|Mara]] [[Lernejo]] en Rusio fondiĝis * [[1724]]: Reĝo de Hispanio [[Filipo la 5-a (Hispanio)|Filipo la 5-a]] abdikis favore al sia filo [[Ludoviko la 1-a (Hispanio)|Ludoviko la 1-a]] * [[1761]]: [[La tria batalo de Panipato]] ([[Harjano]]): invada afgana armeo de [[Durana Imperio]] frakasis [[Maratha Imperio|Marathan Imperion]] - la plej sanga batalo en la [[18-a jarcento]], post kiu [[Ahmad Ŝaho Durrani]] atingis sian potencon * [[1784]]: [[Usona Kongreso]] ratifis Parizan Traktaton pri fino de la [[Usona Milito de Sendependeco]] * [[1797]]: [[Napoleonaj Militoj]]: venko de franca armeo kontraŭ la aŭstra en batalo de [[Rivoli Veronese]] * [[1814]]: [[Danio-Norvegio]] kun [[Svedio]] kontraktis [[Traktato de Kiel|Traktaton de Kiel]] rezulte de kiu Svedio ricevis [[Norvegio]]n kaj [[Napoleonaj militoj]] en [[Skandinavio]] finiĝis * [[1863]]: [[Kongresa Pollando]]: [[rusoj]] organizis [[deviga militservo|devigan militservon]], kies celo estis malhelpi aranĝon de [[Januara ribelo]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]] * [[1866]]: Milito de [[Ĉilio]] kaj [[Peruo]] kun [[Hispanio]] komenciĝis * [[1895]]: Unua itala-[[Etiopio|abisinia]] milito: venko de [[italoj]] en batalo de Coatit ([[Eritreo]]) * [[1900]]: Premiero de la opero ''[[Tosca]]'' de [[Giacomo Puccini]] * [[1907]]: [[Jamajko]]: [[Tertremo]] registrita laŭ 6.5 [[Momant-magnituda skalo]] trafis [[Kingstono]]n, mortigante proksimume 1000 personojn * [[1911]]: [[Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso]] surteriĝis en [[Balengolfo]] sur [[Ross-glacikampo]] kaj komencas konstrui bazon por siaj ekiroj al la [[suda poluso]] * [[1916]]: Rezulte de tempestego super la golfo [[Zuiderzee]] subakviĝis marbordo de [[Nederlando]], kio kaŭzis decidon de la parlamento konstrui [[fermdigo]]n kaj [[poldero]]jn en regiono de elfluejo de [[IJssel]] * [[1917]]: Provizora Ŝtatkonsilio komencis agadon en [[Pola Reĝlando]], kreita de [[okupado|okupaciaj]] regopovoj de [[Germana Imperio]] kaj [[Aŭstrio-Hungario]] * [[1919]]: [[Litovio]]: 50-lita [[malsanulejo]] por [[litovoj|litovaj]] soldatoj estis fondita en [[Kaŭno]] laŭ iniciato de [[Ruĝa Kruco]] * [[1919]]: [[Argentino]]: [[Tragedia Semajno (Argentino)|Tragedia Semajno]] en [[Bonaero]] finiĝis * [[1919]]: [[Ĉarlota (Luksemburgo)|Ĉarlota]] iĝis [[grandduko|granddukino]] de [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] * [[1925]]: [[Dua Pola Respubliko]]: tria kunsido de eksterleĝa [[komunismo|Komunista]] [[partio (politiko)|Partio]] de Laborista [[Dua Pola Respubliko|Pollando]] komenciĝis - dum ĝi oni alinomis ĝin al Komunista Partio de Pollando * [[1930]]: [[Berlino]]: komunisto morte vundigis [[Horst Wessel]], aŭtoron de la teksto al [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|germana-nazia]] [[himno]] * [[1933]]: [[Alexandru Vaida-Voevod]] la trian fojon iĝis ĉefministro de Rumanio * [[1938]]: [[Norvegio]] anoncis [[Lando de Maud|Landon de Maud]] sur [[Antarkto]] sia dependa teritorio * [[Dua mondmilito]]: ** [[1940]]: [[August Zaleski]] anoncis nome de [[pola ekzila registaro]] la militan helpon al [[Finnlando]] batalanta kontraŭ [[Sovetunio]]; [[Francio]]: decido de Supera Komandejo pri preteco realigi enir-planon al [[Belgio]] ** [[1941]]: nokte de la 15-a/16-a de januaro Bomba Korpuso de [[RAF]] atakis havenon en [[Wilhelmshaven]] ** [[1942]]: [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: en [[Krimeo]] germana [[Wehrmacht|11-a Armeo]] konkeris [[Teodozio (Krimeo)|Teodozio]] - trupoj de Kaŭkaza Fronto retiriĝis; [[Sudameriko]]: [[Tutamerikismo]] konferenco (21 landoj) en [[Rio-de-Ĵanejro]] ** [[1943]]: [[Franklin D. Roosevelt]], [[Winston Churchill]] kaj [[Charles de Gaulle]] komencis konferencon de [[Kazablanko]] por prilabori [[strategio]]n de [[Aliancanoj]]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: armeoj de Sud-Okcidenta Fronto aliris sudan [[Donec]], oriente de [[Kamensk-Ŝaĥtinskij]] ** [[1944]]: [[belorusoj|belorusa]] vilaĝo ''Ala'' en [[Homela regiono]] estis bruligita de germanoj kun 1758 loĝantoj; Leningrada kaj [[Volĥov]]a Frontoj komencis atakojn helpataj de Balta Ŝiparo; 59-a Armeo atakis apud [[Velikij Novgorod|Novgorod]]; Orienta [[Polesio]]: armeoj de Belorusa Fronto liberigis [[Mazir]] kaj [[Kalinkaviĉi]]; [[Britio]] aeratakis [[Braunschweig]] de la 14-a/15-a de januaro ** [[1945]]: trupoj de 2-a Belorusa Fronto ekatakis de [[Serock]], kaj la 1-a de la [[distrikto Kozienicki]] kaj [[Puławy]]; [[Ĉeĥoslovakio]]: 40-a kaj 27-a armeoj liberigis [[Lučenec]] kaj [[Plešivec]]; [[Birmo]]: maldekstre de [[Iravadio]] [[Barato|barata]] 19-a [[infanterio|Infanteria]] Divizio sekurigis eron de [[Mandalajo]]-regiono * [[1945]]: [[Pollando]]: inaŭguro de unua [[lekcio|lernojaro]] ĉe [[Universitato Maria Curie-Skłodowska]] en [[Lublin]] * [[1953]]: [[Josip Broz Tito]] iĝis prezidento de [[Socialisma federacia respubliko Jugoslavio]] * [[1954]]: En [[San-Francisko]] okazis nupto de [[Marilyn Monroe]] kun [[Joe DiMaggio]] * [[1961]]: [[Portugala Barato]] estis aligita al [[Barato]] * [[1962]]: [[Eŭropa Ekonomia Komunumo]] akceptis unuajn principojn de [[Komuna Agrikultura Politiko]] * [[1962]]: Posta [[papa legato]] en [[Pollando]] kaj [[primaso]] [[Józef Kowalczyk]] [[ordino|ordiniĝis]] * [[1965]]: Unua post 44 jaroj renkonto inter ĉefministroj de [[Irlando]] kaj [[Nord-Irlando]] * [[1967]]: Komenco de la [[Hipio|hipia movado]]: dum [[amsomero|amsomera]] vespero en [[Golden-Gate-Parko]] de [[San-Francisko]] okazis [[manifestacio]] de 250 000 personoj proteste de eksterleĝigo de [[LSD]]-uzado kaj unuigo kun politikemuloj de la [[Universitato de Kalifornio en Berkeley]] * [[1970]]: Memproklamita Respubliko [[Biafro]] en sudorienta [[Niĝerio]] kapitulacis antaŭ federacia registaro malpli ol tri jarojn post deklarado de sendependeco, finante [[Niĝeria Enlanda Milito|Niĝerian Enlandan Militon]] * [[1972]]: [[Margareta la 2-a (Danio)|Margareta la 2-a]] iĝis reĝino de Danio * [[1978]]: En [[San-Francisko]] okazis la lasta, antaŭ 18-jara paŭzo, koncerto de brita [[punko|punka]] muzikbando [[Sex Pistols]] * [[1980]]: [[Barata Nacia Kongreso]] transprenis regopovon en Barato * [[1980]]: [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]] kondamnis [[Afgana milito (1979-1989)|sovetian agreson al Afganio]] akceptinte rezolucion alvokantan al tuja, senkondiĉa kaj tuta retiriĝo de la [[trupo (armeo)|trupoj]] el [[Afganio]] * [[1982]]: [[Pollando]]: unua numero de registara gazeto "[[Rzeczpospolita (gazeto)|Rzeczpospolita]]" aperis * [[1991]]: [[Litova]]j disaŭdigaĵoj de la radiostacio [[Radio Libera Eŭropo]] estis elsenditaj en la dua programo de Litova Radio - tagon post la [[masakro]] de [[Vilno|vilnanoj]] fare de [[Ruĝa Armeo]] * [[1994]]: En [[Moskvo]] [[prezidento de Usono]] [[William J. Clinton]] subskribis interkonsenton kun la rusia prezidento [[Boris Jelcin]], post kio [[misilo]]j ne plu celas kontraŭajn celojn, kaj oni decidis malmunti [[nuklea armilo|nukleajn armilojn]] de [[Ukrainio]] * [[1996]]: [[Jorge Sampaio]] gajnis prezidentan balotadon en Portugalio * [[2000]]: [[Litovio]] aliĝis al la komuna [[Nordio|nord]]-[[Baltio|balta]] programo por lukti kontraŭ [[tuberkulozo]] * [[2004]]: [[Parlamento de Kartvelio]] oficialigis [[flago de Kartvelio|novan flagon]] * [[2005]]: [[Misio Cassini-Huygens]]: sondilo [[Huygens (sondilo)|Huygens]] sendis unuajn fotojn desur [[Titano (luno)|Titano]], la plej granda luno de [[Saturno (planedo)|Saturno]] * [[2005]]: Unua vintra [[grimpado|grimpo]] al [[Shishapangma]] farita de pol-itala paro * [[2008]]: [[Álvaro Colom Caballeros]] iĝis prezidento de Gvatemalo * [[2008]]: Usona kosmosondilo [[MESSENGER]] alproksimiĝis al [[Merkuro (planedo)|Merkuro]] je distanco de 200 kilometroj * [[2010]]: [[Aeroflot]] rezignis pri utiligado de [[Tupolev Tu-154]] * [[2010]]: [[Jemeno]] deklaris malfermitan militon kontraŭ terorisma grupo [[Alkaido]] * [[2010]]: [[horo|Hor]]-montriloj ĉe la simbola [[apokalipsa horloĝo]] en la [[Universitato de Ĉikago]] estis delokitaj de 11:55 al 11:54 * [[2011]]: [[Tunizia ribelo en 2010-2011|Tunizia ribelo]]: prezidento [[Zine El Abidine Ben Ali]] fuĝis kun sia familio al [[Sauda Arabio]] * [[2011]]: [[Papo]] [[Benedikto la 16-a]] anoncis dekreton pri agnosko de [[miraklo]] de [[Johano Paŭlo la 2-a]] kaj daton de lia [[beatigo]] * [[2014]]: 31 personoj pereis kaj pli ol 50 vundiĝis en bomba [[atenco]] de sinmortiginto farita de [[islamo|islama]] [[teroro|terorisma]] organizaĵo [[Boko Haram]] en niĝeria urbo [[Maiduguri]] * [[2017]]: [[Pollando]]: Solena oficiala bonvenigo de [[Usono|usonaj]] soldatoj alvenintaj kun Kirasita [[Brigado]] al [[Żagań]], por defendi orientan [[landlimo|landliman]] regionon de [[NATO]] * [[2020]]: [[Microsoft]] finis apogon por [[operaciumo]] [[Windows 7]] * [[2021]]: [[Ĉinio]]: al [[Vuhano]] alvenis internacia 10-membra [[skipo]] de spertuloj el [[Monda Organizaĵo pri Sano]] por esplori genezon de [[Covid-19]] * [[2021]]: papo [[Francisko (papo)|Francisko]] kaj [[emerito|emerita]] papo [[Benedikto la 16-a]] prenis [[vakcino]]n kontraŭ [[SARS-CoV-2]] * [[2024]]: [[Danio]]: Abdiko de reĝino [[Margareta la 2-a (Danio)|Margareta]] kaj surtroniĝo de reĝo [[Frederiko la 10-a]] == Naskiĝoj == * [[-83]]: [[Marko Antonio]], romia politikisto kaj militisto, membro de [[triumviraro]], sinmortiginto (m. [[-30]]) * [[-38]]: [[Nero Claudius Drusus]], romia politikisto kaj militisto (m. [[-9]]) * [[1507]]: [[Katarina de Kastilio]], arkidukino de Aŭstrio, princino de Hispanio (m. [[1578]]) * [[1659]]: [[Jacob Roggeveen]], nederlanda mar-esploristo, malkovrinto de [[Paskinsulo]] (m. [[1729]]) * [[1683]]: [[Gottfried Silbermann]], germana konstruisto de [[orgeno]]j (m. [[1753]]) * [[1699]]: [[Jakob Adlung]], germana orgenisto, komponisto, muzika verkisto kaj instrumentkonstruisto (m. [[1762]]) * [[1700]]: [[Christian Friedrich Henrici]], germana poeto kaj [[libreto|libretisto]] (m. [[1764]]) * [[1705]]: [[Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier]], franca maristo kaj [[esplorado|esploristo]] (m. [[1786]]) * [[1708]]: [[Johann Poppo von Greiner]], germana bibliotekinspektisto kaj registara konsilisto (m. [[1772]]) * [[1751]]: [[Corona Schröter]], germana muzikistino, aktorino kaj kantistino (m. [[1802]]) * [[1754]]: [[Jacques Pierre Brissot]], franca juristo kaj revoluciulo (m. [[1793]]) * [[1770]]: [[Adam Jerzy Czartoryski]], pola verkisto kaj politikisto (m. [[1861]]) * [[1780]]: [[Pierre Jean Robiquet]], franca kemiisto kaj apotekisto, kunidentiganto de [[asparagino]] kaj [[kodeino]] (m. [[1840]]) * [[1792]]: [[Áron Benedek]], hungara reformita pastro, poeto (m. [[1879]]) * [[1800]]: [[Ludoviko de Köchel]], aŭstra muzikologo, verkisto, botanikisto kaj eldonisto (m. [[1877]]) * [[1806]]: [[Matthew Fontaine Maury]], usona astronomo, [[oceanografo]], [[meteologo]], [[kartografo]], historiisto (m. [[1873]]) * [[1815]]: [[Eduard Petzold]], germana pejzaĝarĥitekto (m. [[1891]]) * [[1816]]: [[Thilo Irmisch]], germana botanikisto (m. [[1879]]) * [[1818]]: [[Zacharias Topelius]], [[svedlingvaj finnlandanoj|svedlingva finnlandano]], verkisto, poeto, ĵurnalisto kaj historiisto (m. [[1898]]) * [[1829]]: [[Ottília Wass]], grafino, hungara poetino, mecenatino (m. [[1917]]) * [[1836]]: [[Henri Fantin-Latour]], franca pentristo (m. [[1904]]) * [[1841]]: [[Berthe Morisot]], franca pentristino (m. [[1895]]) * [[1848]]: [[Georg Kugel]], germana skulptisto kaj pedagogo (m. [[1930]]) * [[1850]]: [[Pierre Loti]], franca oficiro de [[mararmeo]] kaj verkisto, vicreĝo de la [[Insulo de la Fazanoj]] (m. [[1923]]) * [[1857]]: [[Alice Pike Barney]], usona pentristino (m. [[1931]]) * [[1875]]: [[Albert Schweitzer]], franca-germana filozofo kaj kuracisto, protestanta teologo, [[muzikologio|muzikologo]], gajninto de la [[Nobel-premio pri paco]] (m. [[1965]]) * [[1881]]: [[István Kiss (historiisto)|István Kiss]], hungara historiisto, profesoro, rektoro (m. [[1957]]) * [[1882]]: [[Geoffrey Dalrymple Nash]], angla multprofesia esperantisto, aŭtoro de poemaro ''[[Miniaturoj]]'' (m. nekonata) * [[1884]]: [[Peter Sellemond]], aŭstra skulptisto (m. [[1942]]) * [[1887]]: [[Hugo Steinhaus]], pola matematikisto, partoprenanto de [[Polaj Legioj (1914-1918)|Polaj Legioj]] (m. [[1972]]) * [[1891]]: [[Leo Blaas]], aŭstra-germana help-juĝisto, prezidanto de [[Esperanto-klubo]] de [[Innsbruck]], tradukinto por "[[Aŭstria Esperantisto]]", okupiĝanta pri [[etimologio]], kunlaboranto de [[Eugen Wüster]] (m. [[1951]]) * [[1892]]: [[Martin Niemöller]], germana oficiro, teologo, pastoro, radikala pacisto, ekumenisto (m. [[1984]]) * [[1896]]: [[John Dos Passos]], usona verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1970]]) * [[1900]]: [[Jenő Barcsay]], hungara pentristo, grafikisto (m. [[1988]]) * [[1901]]: [[Sergej Rublov]], sovetia inĝeniero kaj kemiisto, membro de la [[Centra Komitato]] de [[Sovetrespublikara Esperantista Unio]] kaj de la [[Lingva Komitato]], [[Esperanto-verkisto]] kaj [[Esperanto-vortaristo]] (m. [[1979]]) * [[1901]]: [[József Bihari]], hungara aktoro (m. [[1981]]) * [[1901]]: [[Alfred Tarski]], pola filozofo, matematikisto kaj [[logiko|logikisto]] (m. [[1983]]) * [[1912]]: [[Rudolf Hagelstange]], germana verkisto kaj sportisto (m. [[1984]]) * [[1913]]: [[Motoo Tatsuhara]], japana [[futbalisto]] (m. [[1984]]) * [[1917]]: [[Marianna Cel]], pola soldato-virino, unusola en [[partizano|partizana]] taĉmento de majoro [[Henryk Dobrzański]] * [[1919]]: [[Giulio Andreotti]], ĉefministro de Italio (m. [[2013]]) * [[1920]]: [[Jean Dutourd]], franca verkisto (m. [[2011]]) * [[1921]]: [[Murray Bookchin]], usona verkisto, filozofo, anarkiisto, fondinto de [[socia ekologio]] kaj unu de la pioniroj de [[ekologiisma movado]] (m. [[2006]]) * [[1925]]: [[Mishima Yukio]], japana verkisto, aktoro, reĝisoro (m. [[1970]]) * [[1927]]: [[Magda Győri]], rumania hungara redaktorino * [[1931]]: [[Caterina Valente]], itala kantistino, dancistino, [[gitaro|gitaristino]] kaj aktorino (m. [[2024]]) * [[1932]]: [[Ernő Albert]], rumania hungara etnografo kaj folkloristo (m. [[2022]]) * [[1934]]: [[Marek Hłasko]], pola verkisto kaj filma scenaristo (m. [[1969]]) * [[1937]]: [[Hucalo Eŭhen]], ukraina verkisto kaj poeto (m. [[1995]]) * [[1941]]: [[Faye Dunaway]], usona aktorino * [[1941]]: [[Milan Kučan]], slovena juristo, komunista aganto de [[Socialisma federacia respubliko Jugoslavio]], unua prezidento de [[Slovenio]] * [[1943]]: [[Ralph Marvin Steinman]], kanada [[biologo]], Nobelpremiita postmorte pro esplorado de [[dendrita ĉelo|dendritaj ĉeloj]] (m. [[2011]]) * [[1952]]: [[Dénes Máthé (redaktoro)|Dénes Máthé]], rumania hungara studaĵverkisto, redaktoro * [[1952]]: [[Călin Popescu Tăriceanu]], ĉefministro de Rumanio * [[1953]]: [[Attila Ara-Kovács]], hungara filozofo, ĵurnalisto, kunlaboranto de la [[Radio Libera Eŭropo]] * [[1955]]: [[Zoltán Biró A.]], rumania hungara sociesploristo, universitata profesoro *[[1957]]: [[Alfonso de Galarreta]], hispana episkopo * [[1963]]: [[Zsolt Balázs]], rumania hungara alpa skiisto, trejnisto * [[1963]]: [[Steven Soderbergh]], usona reĝisoro, scenaristo, filmproduktoro * [[1963]]: [[Mao Zifu]], ĉina matematikisto, [[Esperanto-verkisto]], kunlaboranto de "[[Monato (gazeto)|Monato]]", honorigita per la Diplomo pri Elstara Arta Agado de [[UEA]] * [[1965]]: [[Ŝamil Basajev]], gvidanto de separistoj kaj [[islamistoj]] en [[Ĉeĉenio]] kaj [[Norda Kaŭkazio]] ĝenerale, respondeca pri pluraj terorismaj atakoj (m. [[2006]]) * [[1969]]: [[Jason Bateman]], usona aktoro kaj reĝisoro * [[1981]]: [[Rosa López]], hispana kantistino * [[1982]]: [[Víctor Valdés]], kataluna [[golulo]], reprezentanto de la [[Hispana nacia teamo de futbalo]] * [[1998]]: [[Nick Romeo Reimann]], germana infana aktoro == Mortoj == *[[935]]: [[Adalberto la 2-a (Salcburgo)|Adalberto la 2-a]], ĉefepiskopo de Salcburgo * [[1092]]: [[Vratislav la 2-a (Bohemio)|Vratislav la 2-a]], reĝo de Ĉeĥio (n. post [[1032]]) * [[1163]]: [[Ladislao la 2-a (Hungario)|Ladislao la 2-a]], reĝo de Hungario (n. [[1131]]) * [[1235]]: [[Sankta Savao]], unua ĉefepiskopo de Serbio (n. ĉirkaŭ [[1175]]/[[1176]]) * [[1301]]: [[Andreo la 3-a (Hungario)|Andreo la 3-a]], reĝo de Hungario (n. ĉirkaŭ [[1265]]) * [[1648]]: [[Casparus Barlaeus]], nederlanda [[humanismo|humanisto]], teologo, poeto, historiisto verkinta i.a. pri [[Nederlanda Okcident-hinda Kompanio]] (n. [[1584]]) * [[1676]]: [[Francesco Cavalli]], itala komponisto, orgenisto kaj kantisto ([[tenoro]]) (n. [[1602]]) * [[1687]]: [[Nikolao Merkator]], germana matematikisto famiĝinta pri studo de [[logaritmo]]j (n. [[1620]]) * [[1742]]: [[Edmond Halley]], angla astronomo, [[terfiziko|terfizikisto]], matematikisto, [[meteologio|meteologo]] kaj [[demografio|demografo]] (n. [[1656]]) * [[1753]]: [[George Berkeley]], irlanda anglikana [[episkopo]] kaj filozofo, kies ĉefa atingo estis subjektiva aŭ nemateriisma [[idealismo]], kontribuinta al [[infinitezima kalkulo]] (n. [[1685]]) * [[1766]]: [[Frederiko la 5-a (Danio)|Frederiko la 5-a]], reĝo de [[Danio-Norvegio]] (n. [[1723]]) * [[1833]]: [[Serafimo de Sarov]], rusa [[monaĥo]], mistikulo kaj ortodoksa sanktulo (n. [[1759]]) * [[1841]]: [[Ignaz Döllinger]], germana anatomo (n. [[1770]]) * [[1867]]: [[Jean Auguste Dominique Ingres]], franca pentristo (n. [[1780]]) * [[1874]]: [[Philipp Reis]], germana instruisto kaj inventisto pri [[elektrotekniko]] ([[telefono]]) (n. [[1834]]) * [[1887]]: [[Friedrich von Amerling]], aŭstra pentristo (n. [[1803]]) * [[1894]]: [[Jób Sebesi]], hungara poeto, ĵurnalisto, folkloristo (n. [[1860]]) * [[1898]]: [[Lewis Carroll]], angla verkisto, matematikisto kaj logikisto, aŭtoro de ''[[La aventuroj de Alicio en Mirlando]]'' (n. [[1832]]) *[[1900]]: [[Rudolf Scheller]], germana entreprenisto kaj apotekisto * [[1901]]: [[Charles Hermite]], franca [[matematikisto]] kaj teoriisto pruvinta, ke la [[nombro]] [[e (matematiko)|e]] estas [[transcenda nombro]], konata de la [[nocio]]j [[polinomo de Hermite]] aŭ [[konjugita transpono]] (n. [[1822]]) * [[1905]]: [[Ernst Abbe]], germana fizikisto, kunfondinto de la [[entrepreno]] ''[[Carl Zeiss Jena]]'' (n. [[1840]]) * [[1907]]: [[Hermann Iseke]], germana poeto, juristo kaj romkatolika pastro (n. [[1856]]) * [[1907]]: [[Wilhelm von Hartel]], aŭstra klasika filologo kaj politikisto (n. [[1839]]) * [[1920]]: [[John Francis Dodge]], usona pionira fabrikanto de [[aŭtomobilo]]j (n. [[1864]]) * [[1926]]: [[August Sedláček]], ĉeĥa historiisto, [[genealogio|genealogo]] kaj [[heraldiko|heraldikisto]] (n. [[1843]]) * [[1939]]: [[Elisabeth Streller]], germana padomigristino kaj regionhistoriistino (n. [[1879]]) * [[1949]]: [[Joaquín Turina]], hispana komponisto kaj pianisto (n. [[1882]]) * [[1951]]: [[Maxence Van der Meersch]], franca verkisto, ricevinta [[Premio Goncourt|Premion Goncourt]] (n. [[1907]]) * [[1954]]: [[József Sándor Vitalis]], rumania hungara [[franciskanoj|franciskano]], provincestro (n. [[1884]]) * [[1954]]: [[Nikodem Sulik]], pola komandanto de la [[Asocio de Armita Batalado]] en [[Vilno]], [[brigada generalo]] de [[Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento]] (n. [[1893]]) * [[1957]]: [[Humphrey Bogart]], usona aktoro (n. [[1899]]) * [[1958]]: [[Paul Axel Nylén]], sveda redaktoro, [[pioniro de Esperanto]], vicprezidanto de [[Esperanto-klubo]]j en [[Uppsala]] kaj [[Stokholmo]], [[Esperanto-vortaristo]], redaktoro de "[[Lingvo Internacia (gazeto)|Lingvo Internacia]]", kunfondinto de [[Sveda Esperanto-Federacio]], eldonisto, tradukisto, ĉefkunlaboranto de la ''[[Enciklopedio de Esperanto]]'', membro de [[Lingva Komitato]], vicprezidanto de la [[Akademio de Esperanto]] (n. [[1870]]) * [[1959]]: [[Béla Entz]], hungara kuracisto, [[patologio|patologo]] (n. [[1877]]) * [[1960]]: [[Ralph Chubb]], brita poeto, presisto kaj artisto (n. [[1892]]) * [[1966]]: [[Sergej Korolov]], soveta inĝeniero, konstruisto de [[Balistika misilo|balistikaj misiloj]], organizinto de la raketa-kosma industrio, patro de [[kosmonaŭtiko]] (n. [[1907]]) * [[1967]]: [[Miklós Kállay]], hungara [[juristo]], ĉefministro de [[Hungara reĝlando (1920-1946)|Hungara reĝlando]], kontraŭstaranta al [[faŝismo]], elmigrinto (n. [[1887]]) * [[1971]]: [[Julia C. Isbrücker]], [[nederlanda esperantistino]] iniciatinta postmilitan [[UK 1920]], kunfondinta [[Universala Ligo|Universalan Ligon]], Honora Membro de [[Universala Esperanto-Asocio]] kaj de [[Internacia Centra Komitato]], edzino de [[J. R. G. Isbrücker]], tradukistino (n. [[1887]]) * [[1972]]: [[Frederiko la 9-a (Danio)|Frederiko la 9-a]], reĝo de Danio (n. [[1899]]) * [[1972]]: [[István Kovács (historiisto)|István Kovács]], hungara juĝisto kaj historiisto (n. [[1899]]) * [[1974]]: [[Cassiano Ricardo]], brazila verkisto, poeto, kritikisto (n. [[1895]]) * [[1977]]: [[Anthony Eden]], ĉefministro de Britio (n. [[1897]]) * [[1978]]: [[Kurt Gödel]], aŭstra matematikisto, pruvinto de la [[teoremoj de nekompleteco]] (n. [[1906]]) * [[1981]]: [[János Fodor]], hungara [[tipografio|tipografo]] kaj [[presarto|presisto]] (n. [[1909]]) *[[1984]]: [[Ray Kroc]], usona entreprenisto * [[1986]]: [[Daniel Balavoine]], franca verkisto, komponisto, kantisto (n. [[1952]]) * [[1987]]: [[György Ürögdi]], hungara historiisto (n. [[1904]]) * [[1988]]: [[Georgij Malenkov]], ĉefministro de Sovetunio (n. [[1902]]) * [[1999]]: [[Jerzy Grotowski]], pola [[teatro]]-reformisto, reĝisoro kaj [[pedagogio|pedagogo]], kreinto de aktora metodo (m. [[1933]]) * [[2002]]: [[József Mátyás (pentristo)|József Mátyás]], rumania hungara pentristo (n. [[1930]]) * [[2008]]: [[Ervin Béla Schnedarek]], rumania hungara filmfakulo (n. [[1920]]) * [[2010]]: [[Agustín Cano Delgado]], hispana diplomato kaj latinisto (n. [[1921]]) * [[2013]]: [[Conrad Bain]], kanad-usona aktoro (n. [[1923]]) * [[2014]]: [[Juan Gelman]], argentina poeto kaj ĵurnalisto (n. [[1930]]) * [[2016]]: [[Alan Rickman]], angla aktoro, reĝisoro kaj scenaristo (n. [[1946]]) * [[2017]]: [[Zhou Youguang]], ĉina [[lingvoscienco|lingvosciencisto]], kreinto de [[hanyu pinyin]] (n. [[1906]]) * [[2017]]: [[Krzysztof Maurin]], pola matematikisto kaj matematika fizikisto, spertulo pri [[grupa prezento]] kaj [[Hilberta spaco]], [[antropozofo]], [[esoterismo|esoterulo]] (n. [[1923]]) * [[2021]]: [[Günter Anton]], germana pedagogo kaj idisto (n. [[1929]]) * [[2022]]: [[Ricardo Bofill]], kataluna arĥitekto, reprezentanto de [[postmoderna arkitekturo]] (n. [[1939]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: ** [[Malaĥi (profeto)|Malaĥi]], [[profeto]] de la [[Malnova Testamento]], aŭtoro de la [[Libro de Malaĥi]] ** [[Sankta Nino de Kartvelio]], [[apostolo|apostolino]] kaj [[Patrona Sanktulo|Patrona Sanktulino]] de [[Kartvelio]] ** [[Odoriko de Pordenone]], itala [[franciskanoj|franciskano]] kaj misiisto, esploristo de [[Fora Oriento]] ** [[Devasahayam Pillai]] (Lazaro), barata katolika sanktulo el [[bramano|bramana]] familio * Malnova [[Novjaro]]: [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] festas novan jaron laŭ la [[julia kalendaro]] * [[Sidera tempo|Steltempa]] [[vintra solstico]] festata en [[Suda Azio]] kaj [[Sud-Orienta Azio]], markanta transiron de la Suno al [[Kaprikorno]] * [[Monda Tago de Logiko]] proklamita de [[Unesko]] == Tagoj de [[semajno]] == La '''14-a de januaro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1590]] [[1596]] [[1601]] [[1607]] [[1618]] [[1624]] [[1629]] [[1635]] [[1646]] [[1652]] [[1657]] [[1663]] [[1674]] [[1680]] [[1685]] [[1691]] [[1703]] [[1714]] [[1720]] [[1725]] [[1731]] [[1742]] [[1748]] [[1753]] [[1759]] [[1770]] [[1776]] [[1781]] [[1787]] [[1798]] [[1810]] [[1816]] [[1821]] [[1827]] [[1838]] [[1844]] [[1849]] [[1855]] [[1866]] [[1872]] [[1877]] [[1883]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1912]] [[1917]] [[1923]] [[1934]] [[1940]] [[1945]] [[1951]] [[1962]] [[1968]] [[1973]] [[1979]] [[1990]] [[1996]] [[2001]] [[2007]] [[2018]] [[2024]] [[2029]] [[2035]] [[2046]] [[2052]] [[2057]] [[2063]] [[2074]] [[2080]] [[2085]] [[2091]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1602]] [[1608]] [[1613]] [[1619]] [[1630]] [[1636]] [[1641]] [[1647]] [[1658]] [[1664]] [[1669]] [[1675]] [[1686]] [[1692]] [[1697]] [[1704]] [[1709]] [[1715]] [[1726]] [[1732]] [[1737]] [[1743]] [[1754]] [[1760]] [[1765]] [[1771]] [[1782]] [[1788]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1822]] [[1828]] [[1833]] [[1839]] [[1850]] [[1856]] [[1861]] [[1867]] [[1878]] [[1884]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1918]] [[1924]] [[1929]] [[1935]] [[1946]] [[1952]] [[1957]] [[1963]] [[1974]] [[1980]] [[1985]] [[1991]] [[2002]] [[2008]] [[2013]] [[2019]] [[2030]] [[2036]] [[2041]] [[2047]] [[2058]] [[2064]] [[2069]] [[2075]] [[2086]] [[2092]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1592]] [[1597]] [[1603]] [[1614]] [[1620]] [[1625]] [[1631]] [[1642]] [[1648]] [[1653]] [[1659]] [[1670]] [[1676]] [[1681]] [[1687]] [[1698]] [[1710]] [[1716]] [[1721]] [[1727]] [[1738]] [[1744]] [[1749]] [[1755]] [[1766]] [[1772]] [[1777]] [[1783]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1812]] [[1817]] [[1823]] [[1834]] [[1840]] [[1845]] [[1851]] [[1862]] [[1868]] [[1873]] [[1879]] [[1890]] [[1896]] [[1902]] [[1908]] [[1913]] [[1919]] [[1930]] [[1936]] [[1941]] [[1947]] [[1958]] [[1964]] [[1969]] [[1975]] [[1986]] [[1992]] [[1997]] [[2003]] [[2014]] [[2020]] [[2025]] [[2031]] [[2042]] [[2048]] [[2053]] [[2059]] [[2070]] [[2076]] [[2081]] [[2087]] [[2098]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1598]] [[1604]] [[1609]] [[1615]] [[1626]] [[1632]] [[1637]] [[1643]] [[1654]] [[1660]] [[1665]] [[1671]] [[1682]] [[1688]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1722]] [[1728]] [[1733]] [[1739]] [[1750]] [[1756]] [[1761]] [[1767]] [[1778]] [[1784]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1818]] [[1824]] [[1829]] [[1835]] [[1846]] [[1852]] [[1857]] [[1863]] [[1874]] [[1880]] [[1885]] [[1891]] [[1903]] [[1914]] [[1920]] [[1925]] [[1931]] [[1942]] [[1948]] [[1953]] [[1959]] [[1970]] [[1976]] [[1981]] [[1987]] [[1998]] [[2004]] [[2009]] [[2015]] [[2026]] [[2032]] [[2037]] [[2043]] [[2054]] [[2060]] [[2065]] [[2071]] [[2082]] [[2088]] [[2093]] [[2099]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1588]] [[1593]] [[1599]] [[1610]] [[1616]] [[1621]] [[1627]] [[1638]] [[1644]] [[1649]] [[1655]] [[1666]] [[1672]] [[1677]] [[1683]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1712]] [[1717]] [[1723]] [[1734]] [[1740]] [[1745]] [[1751]] [[1762]] [[1768]] [[1773]] [[1779]] [[1790]] [[1796]] [[1802]] [[1808]] [[1813]] [[1819]] [[1830]] [[1836]] [[1841]] [[1847]] [[1858]] [[1864]] [[1869]] [[1875]] [[1886]] [[1892]] [[1897]] [[1904]] [[1909]] [[1915]] [[1926]] [[1932]] [[1937]] [[1943]] [[1954]] [[1960]] [[1965]] [[1971]] [[1982]] [[1988]] [[1993]] [[1999]] [[2010]] [[2016]] [[2021]] [[2027]] [[2038]] [[2044]] [[2049]] [[2055]] [[2066]] [[2072]] [[2077]] [[2083]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1594]] [[1600]] [[1605]] [[1611]] [[1622]] [[1628]] [[1633]] [[1639]] [[1650]] [[1656]] [[1661]] [[1667]] [[1678]] [[1684]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1718]] [[1724]] [[1729]] [[1735]] [[1746]] [[1752]] [[1757]] [[1763]] [[1774]] [[1780]] [[1785]] [[1791]] [[1803]] [[1814]] [[1820]] [[1825]] [[1831]] [[1842]] [[1848]] [[1853]] [[1859]] [[1870]] [[1876]] [[1881]] [[1887]] [[1898]] [[1910]] [[1916]] [[1921]] [[1927]] [[1938]] [[1944]] [[1949]] [[1955]] [[1966]] [[1972]] [[1977]] [[1983]] [[1994]] [[2000]] [[2005]] [[2011]] [[2022]] [[2028]] [[2033]] [[2039]] [[2050]] [[2056]] [[2061]] [[2067]] [[2078]] [[2084]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1584]] [[1589]] [[1595]] [[1606]] [[1612]] [[1617]] [[1623]] [[1634]] [[1640]] [[1645]] [[1651]] [[1662]] [[1668]] [[1673]] [[1679]] [[1690]] [[1696]] [[1702]] [[1708]] [[1713]] [[1719]] [[1730]] [[1736]] [[1741]] [[1747]] [[1758]] [[1764]] [[1769]] [[1775]] [[1786]] [[1792]] [[1797]] [[1804]] [[1809]] [[1815]] [[1826]] [[1832]] [[1837]] [[1843]] [[1854]] [[1860]] [[1865]] [[1871]] [[1882]] [[1888]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1922]] [[1928]] [[1933]] [[1939]] [[1950]] [[1956]] [[1961]] [[1967]] [[1978]] [[1984]] [[1989]] [[1995]] [[2006]] [[2012]] [[2017]] [[2023]] [[2034]] [[2040]] [[2045]] [[2051]] [[2062]] [[2068]] [[2073]] [[2079]] [[2090]] [[2096]]. {{Projektoj}} [[Kategorio:14-a de januaro| ]] [[Kategorio:Januaro|14]] [[Kategorio:14-a tago de la monato|#01]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0114]] pxdy114bc67hms2nila54bfxk26bo2t Chuck Smith 0 6222 9405796 9333515 2026-06-17T21:18:27Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405796 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo = Chuck Smith | dosiero = 2017-12-11 Chuck Smith Unesco Paris.jpg | priskribo = Chuck Smith en 2017 ĉe Unesko | nacieco = [[usonanoj|usonano]] | esperantistiĝis en = [[2001]] }} '''Chuck SMITH''' [ĉak smit] (naskiĝis la {{daton|24|junio|1979}}<ref>https://tejo.org/vikio/Cirk_N12{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> en [[Hershey]]) estas [[Usono|usondevena]] [[Esperantisto]]. == Vivo kaj esperanta agado == Smith esperantistiĝis en februaro de 2001 kaj fondis la [[Vikipedio en Esperanto|Vikipedion en Esperanto]] en novembro de 2001. Li estis estrarano de la [[Usona Esperantista Junularo]] (USEJ) kaj [[Esperanto ĉe Interreto]] (E@I). Li ankaŭ estis reprezentanto de [[Universala Esperanto-Asocio]] (UEA) ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]]. De julio 2002 ĝis januaro 2003, li vojaĝis tra 14 landoj ([[Brazilo]], [[Argentino]], [[Britio]], [[Francio]], [[Germanio]], [[Svedio]], [[Ĉeĥio]], [[Slovenio]], [[Kroatio]], [[Serbio]], [[Turkio]], [[Aŭstrio]], [[Luksemburgo]] kaj [[Nederlando]]) partoprenante en multaj [[Esperanto-renkontiĝo|Esperanto-renkontiĝoj]] survoje. Dum tiu vojaĝo li en Ĉeĥio prelegis pri [[Vikipedio]] dum [[Konferenco pri Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko|KAEST]] kaj sekve instigis [[Miroslav Malovec]] fondi la [[Ĉeĥlingva Vikipedio|ĉeĥlingvan Vikipedion]]. Ekde januaro [[2003]] ĝis januaro [[2004]], li [[Volontuloj de TEJO|volontulis]] plentempe en la Centra Oficejo de la [[Tutmonda Esperantista Junulara Organizo]] en [[Roterdamo]]. De aprilo 2004 ĝis junio 2004, li estis plentempa oficisto de [[Esperanto Antaŭen]] en la [[Kalgaria Esperanto-Centro]] en [[Kalgario]], [[Kanado]]. Li estis estrarano pri informado de TEJO kaj la reprezentanto de TEJO ĉe UEA. Ekde la printempo de 2008 li loĝas en [[Berlino]], [[Germanio]]<ref>{{Citaĵo el la reto | url = http://www.liberafolio.org/Members/AlKo/chuck-smith-la-esperantisto-de-la-jaro-2015-1 | titolo = Chuck Smith - la Esperantisto de la Jaro 2015 | alirdato = 2015-12-16 | familia nomo = Korĵenkov | persona nomo = Aleksander | dato = 2015-12-15 | verko = Libera Folio | citaĵo = Chuck Smith, la 36-jara usona komputisto loĝanta en Berlino,... | arkivurl = https://web.archive.org/web/20151217224824/http://www.liberafolio.org/Members/AlKo/chuck-smith-la-esperantisto-de-la-jaro-2015-1 | arkivdato = 2015-12-17 }}</ref>, kie li oficis kiel [[prezidanto]] de la [[Esperanto-Junularo Berlin]] kaj laboras kiel programisto de [[Poŝtelefona aplikaĵo|poŝtelefonaj aplikaĵoj]]. En novembro 2006, li lanĉis [[Eklaboru]], retejon por serĉi laboron aŭ laboranton. En januaro 2007, li lanĉis [[Amikumu (retejo)|Amikumu]], [[interkona retejo|interkonan retejon]] por trovi amikojn kaj alŝuti fotojn. Amikumu malaperis senkomente en julio 2008, Eklaboru ankaŭ estas malfermita. En 2014–2016 li ĉeforganizis (kun [[Judith Meyer]]) en Berlino la unuajn tri jarojn de [[Poliglota renkontiĝo]], kun la celo proponi kunvenon al lingvoŝatantoj kaj transdoni dum ĝi la etoson de [[Esperanto-renkontiĝo|Esperanto-renkontiĝoj]] al neesperantista publiko. Organizadon de la evento ekde 2017 transprenis la asocio [[E@I]]. En 2015 li estris teamon kiu preparadis la [[angla lingvo|angla]]-Esperantan kurson ĉe la lingvolerna retejo [[Duolingo]], kie post unu jaro Esperanton eklernis pli ol 400 mil personoj. En decembro de la sama jaro li estis proklamita la [[Esperantisto de la Jaro|Esperantisto de la jaro]] 2015 pro ampleksa diskonigado kaj utiligado de Esperanto en Interreto, precipe, pro la menciita pretigo kaj lanĉo de la Esperanto-kurso por anglalingvanoj ĉe Duolingo.<ref>{{Citaĵo el la reto | url = http://www.liberafolio.org/Members/AlKo/chuck-smith-la-esperantisto-de-la-jaro-2015-1 | titolo = Chuck Smith - la Esperantisto de la Jaro 2015 | alirdato = 2015-12-16 | familia nomo = Korĵenkov | persona nomo = Aleksander | dato = 2015-12-15 | verko = Libera Folio | citaĵo = Chuck Smith, ..., estas proklamita la Esperantisto de la jaro 2015 pro ampleksa diskonigado kaj utiligado de Esperanto en interreto, precipe, pro ĉi-jara pretigo kaj lanĉo de Esperanto-kurso por anglalingvanoj ĉe la lingvolerna retejo Duolingo, kie dum kelkaj monatoj Esperanton eklernis pli ol 200 mil personoj. | arkivurl = https://web.archive.org/web/20151217224824/http://www.liberafolio.org/Members/AlKo/chuck-smith-la-esperantisto-de-la-jaro-2015-1 | arkivdato = 2015-12-17 }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto | url = http://sezonoj.ru/2015/12/smith/ | titolo = Chuck Smith - la Esperantisto de la Jaro 2015 | alirdato = 2015-12-16 | familia nomo = Korĵenkov | persona nomo = Aleksander | dato = 2015-12-15 | verko = La Balta Ondo | citaĵo = Chuck Smith, ..., estas proklamita la Esperantisto de la jaro 2015 pro ampleksa diskonigado kaj utiligado de Esperanto en interreto, precipe, pro ĉi-jara pretigo kaj lanĉo de Esperanto-kurso por anglalingvanoj ĉe la lingvolerna retejo Duolingo, kie dum kelkaj monatoj Esperanton eklernis pli ol 200 mil personoj.}}</ref> En 2016 Chuck kune kun [[Evildea|Richard Delamore]] (prezentanta sin sub la [[Pseŭdonimo|kaŝnomo]] ''Evildea'') rekreis la projekton Amikumu en la formo de [[Amikumu (aplikaĵo)|samnoma poŝtelefona aplikaĵo]], kiu ebligas al la uzantaro trovi fizike proksimajn uzantojn surbaze de ilia lingvo.<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.liberafolio.org/2017/04/23/amikumu-rapide-ekhavis-pli-ol-mil-novajn-uzantojn/ | titolo = Amikumu ekhavis pli ol mil novajn uzantojn | alirdato = 2017-04-23 | dato = 2017-04-23 | verko = Libera folio}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.archive.org/details/UnuaIntervjuoKunChuckSmithPriVikipedio Intervjuo kun Chuck Smith en la Pola Radio la 28-an de aprilo 2002] * [http://www.transparent.com/esperanto/ Transparent Language: Esperanto Blog] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120415144145/http://www.transparent.com/esperanto/ |date=2012-04-15 }} verkata de Chuck Smith ([[angla lingvo|angle]]) * {{Twitter|ChuckSmith}} * La [[YouTube|jutuba]] kanalo de Chuck Smith: [https://www.youtube.com/user/amuzulo Amuzulo] {{Eo-Jaro}} {{Unua}} {{Vivtempo|Smith, Chuck}} [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] [[Kategorio:Usonaj vikimedianoj]] ‎[[Kategorio:Volontuloj de TEJO]] [[Kategorio:Komitatanoj de TEJO]] [[Kategorio:Estraranoj de TEJO]] [[Kategorio:Estraranoj de E@I]] [[Kategorio:Esperanto en Berlino]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Usono]] [[Kategorio:Jutubistoj]] pll7wh30eab2vb2hqjmu6i4zlij8p24 Cirila alfabeto 0 7115 9405919 9293813 2026-06-18T00:51:53Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405919 wikitext text/x-wiki {{Informkesto skribo |nomo = Cirila alfabeto |tipo = [[Alfabeto]] |tipo-priskribo = |epoko = ekde mezo de la 10a jarcento |lingvoj = |fam1 = [[Fenica skribo]] |fam2 = [[Greka alfabeto]] |fam3 = [[Glagolico]] |inventinto = |fratinaj = |idoj = |parencaj = [[Latina alfabeto]]<br />[[Kopta alfabeto]]<br />[[Armena alfabeto]]<br /> [[Glagolico]] |ekzemplo = Cyrillicalphabet.jpg |grandeco de ekzemplo = 280px |unikodo = <span style="font-size:65%">[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0400.pdf U+0400–U+04FF] Cyrillic<br /> [https://www.unicode.org/charts/PDF/U0500.pdf U+0500–U+052F] Cyrillic Supplement<br /> [https://www.unicode.org/charts/PDF/U2DE0.pdf U+2DE0–U+2DFF] Cyrillic Extended-A<br /> [https://www.unicode.org/charts/PDF/UA640.pdf U+A640–U+A69F] Cyrillic Extended-B<br /> [https://www.unicode.org/charts/PDF/U1C80.pdf U+1C80–U+1C8F] Cyrillic Extended-C</span> |iso15924 = Cyrl }} La '''cirilaj alfabetoj''' aŭ '''cirila alfabetaro''' estas familio da [[alfabeto]]j devenantaj el [[kirilico]] kaj uzataj por skribi en kelkaj lingvoj. La plej vaste parolata inter ili estas la [[rusa lingvo]]. La cirilajn alfabetojn (kiel la sola oficiala alfabeto aŭ unu el oficialaj alfabetoj) oni uzas por la lingvoj [[belorusa lingvo|belorusa]], [[bulgara lingvo|bulgara]], [[kazaĥa lingvo|kazaĥa]], [[kirgiza lingvo|kirgiza]], [[makedona lingvo|makedona]], [[mongola lingvo|mongola]], rusa, [[serba lingvo|serba]] (kaj aparte [[montenegra lingvo|montenegra]]), [[taĝika lingvo|taĝika]] kaj [[ukraina lingvo|ukraina]], kiuj estas oficialaj lingvoj en respektivaj ŝtatoj.<ref name=Mutin>Roman Mutin, ''La cirila alfabeto'', revuo [[Kontakto (revuo)|Kontakto,]] 277 (2017:1), [[Tutmonda Esperantista Junulara Organizo|TEJO]], p. 8</ref> Krome, en la [[Neagnoskita ŝtato|neagnoskitaj ŝtatoj]] [[Abĥazio]], [[Sud-Osetio]] kaj [[Ĉednestria Moldava Respubliko]] oni uzas la cirilajn alfabetojn por respektive la lingvoj [[abĥaza lingvo|abĥaza]], [[oseta lingvo|oseta]] kaj [[moldava lingvo|moldava]] (en [[Moldava Respubliko|Moldavio]] por la sama moldava lingvo oni uzas la [[latina alfabeto|latinan alfabeton]]). La cirilaj alfabetoj estas uzataj en plejmulto da minoritataj lingvoj de [[Rusio]], multaj el kiuj estas [[Listo de oficialaj lingvoj en Rusio|regione oficialaj]].<ref name=Mutin/> En [[Serbio]], en la regiono [[Vojvodino]], unu el oficialaj lingvoj estas la [[rusina lingvo]], kies alfabeto ankaŭ estas cirila. Pli frue cirila alfabeto oficiale estis uzata ankaŭ en la lingvoj [[Uzbeka lingvo|uzbeka]], [[Turkmena lingvo|turkmena]], [[Kirgiza lingvo|kirgiza]] kaj [[Azerbajĝana lingvo|azerbajĝana]], en [[1990-aj]] en respektivaj regnoj oni ŝanĝis la alfabetojn de siaj oficialaj lingvoj al la latinaj, sed dume la cirilaj estas plu uzataj neoficiale. [[Kazaĥio]] planas ŝanĝi la alfabeton al la latina en [[2025]].<ref name=kaz>{{citaĵo el la reto |titolo= О переводе алфавита казахского языка с кириллицы на латинскую графику |alirdato=2019-12-18 |dato= 2017-10-25 |eldoninto= Управление делами Президента РК |lingvo= ru|url=http://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-perevode-alfavita-kazahskogo-yazyka-s-kirillicy-na-latinskuyu-grafiku}}</ref> Ekde la aliĝo de Bulgario al la [[Eŭropa Unio]], cirila alfabeto estas unu el la tri oficialaj eŭropuniaj alfabetoj, post la latina kaj la [[greka alfabeto|greka]].<ref>{{citaĵo el la reto |url= https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/SPEECH_07_330 |titolo= Cyrillic, the third official alphabet of the EU, was created by a truly multilingual European |alirdato=2019-12-18 |familia nomo = Orban |persona nomo = Leonard |dato= 2007-03-24 |eldoninto= Eŭropa Unio }}</ref> [[Dosiero:Cyrillic alphabet distribution map.png|eta|450x450px|maldekstra|Distribuo de la cirilaj alfabetoj:<br /> {{Priskribo |#075107|La cirila alfabeto estas la sola oficiala alfabeto.}} {{Priskribo|#079A07|La cirila alfabeto estas unu el oficialaj alfabetoj.}}]] == Nomo == La alfabeton plejverŝajne kreis kaj disvastigis la disĉiploj de la sanktaj fratoj [[Cirilo kaj Metodo]], sed ne tiuj mem, do la nomo de la alfabeto ne estas indiko al la aŭtoro, sed nur omaĝo al la sankta Cirilo. La nomo povas perpleksigi homojn, ĉar ĝi ne indikas lingvon, de kiu devenas la alfabeto (komparu kun “[[latina alfabeto]]”, “[[greka alfabeto]]”, “[[armena alfabeto]]”). Oni fojfoje nomas la tutan alfabetaron “la rusa alfabeto”, ĉar la rusa estas la plej vaste parolata inter lingvoj, kiuj uzas cirilan alfabeton. Sed nomi la alfabetaron tiel estas maljuste, ĉar la unua cirila alfabeto ne estis kreita en Rusio. Nomi la alfabetaron “la bulgara alfabeto”, kiel proponis, ekzemple, la bulgara verkisto Stefan Canev,<ref>Стефан Цанев. ''Български хроники, том 4'', Sofia, 2009, p. 165</ref> eble estus pli juste, sed preferinde uzi la nomon “la cirila alfabeto”, ĉar alfabetoj bulgara kaj rusa estas nur du el la tuta aro. == Historio == === Kirilico === {{Ĉefartikolo|Kirilico}} [[Dosiero:Samuil-fortress-stone-inscription.jpg|200px|maldekstre|eta|<small>La epitafo fare de [[Bulgario|bulgara]] caro Samuilo — la plej frua specimeno de kirilico, en kiu oni indikis la daton ([[993]])</small><ref>{{citaĵo el libro |titolo= В пространстве филологии |familia nomo= Борисова |persona nomo= Л. П. |jaro= 2002 |eldoninto= Юго-Восток |paĝo= 85}}</ref>]] En [[862]]<ref>{{citaĵo el libro |titolo= Очерки истории Византии и южных славян |familia nomo= Каждан |persona nomo= А. П. |kunaŭtoroj= Литаврин Г. Г. |jaro= 1998 |eldoninto= Алетейя |loko= Sankt-Peterburgo |isbn= 5-89329-083-7 |paĝo= 157}}</ref> aŭ [[863]]<ref>{{citaĵo el libro |titolo= Константин-Философ и Мефодий |familia nomo= Бернштейн |persona nomo= С. Б. |jaro= 1984 |eldoninto= Московский университет |loko= Moskvo |isbn= |formato= PDF |paĝo = 78 |url=https://imwerden.de/pdf/bernstein_konstantin-filosof_i_mefody_1984_text.pdf}}</ref> laŭ peto de la [[Grandmoravia imperio|Moravia]] princo [[Rostislavo (princo de Grandmoravio)|Rostislavo]] la bizancia imperiestro [[Miĥaelo la 3-a (Bizancio)|Miĥaelo la 3-a]] sendis sanktan [[Cirilo kaj Metodo|Cirilon]] en Moravion kiel misiisto. Kun li tien iris lia frato sankta Metodo. Anticipe Cirilo kreis alfabeton por la slava lingvo kaj en Moravio la fratoj instruis skribi kaj legi en la slava lingvo. Krome, Cirilo tradukis [[Biblio]]n kaj diservajn librojn en la slavan lingvon. Tiel estas skribite en “Biografio de sankta Cirilo”<ref>[http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2163 “Biografio de sankta Cirilo”] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160312214007/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2163 |date=2016-03-12 }} ([[rusa lingvo|ruse]] kaj [[slavono|slavone]]).</ref>, atribuinta al unu el disĉiploj de sanktaj Cirilo kaj Metodo. La fratoj naskiĝis en [[Tesaloniko]], kie tiam loĝis multaj slavoj. Cirilo kaj Metodo posedis la slavan lingvon (tiam la slavaj lingvoj ne tiom diferencis inter si, kaj en Moravio oni komprenis la sud-slavan lingvon de la fratoj). [[Dosiero:Hlaholice-nazev.gif|eta|<small>La vorto “glagolica” skribita glalolice</small>]] Sed aperis la problemo: jam en la [[10-a jarcento]] ekzistis du slavaj alfabetoj, [[kirilico]] kaj [[glagolico]], kiun el ili kreis sankta Cirilo? La alfabetojn oni uzis samtempe kaj samloke, fojfoje en sama manuskripto troviĝas literoj de ambaŭ. La nomoj de alfabetoj aperis pli malfrue. La alfabetoj aspektas tre malsame, sed krome ne tre diferencas, la nomoj de la literoj kaj ilia ordo en alfabetoj estas proksimume samaj. La konsistoj malsamas, sed ne tre. La kirilico evidente devenas de la greka [[uncialo|unciala]] skribo, glagolico similas al nenio. [[Dosiero:DidacticGospelAlphabetPrayerConstantinePreslavski.jpg|eta|<small>La alfabeta preĝo, atribuita al bulgara episkopo Konstantino de Preslav, disĉiplo de sanktaj Cirilo kaj Metodo</small>]] Ekzistas opinio, ke kirilico estas pli frua, kaj Cirilo inventis ĝin. La glagolicon oni opinias kripta skribo, kiu aperis poste. Laŭ aliaj du opinioj, unu el la du alfabetoj (aŭ kirilico, aŭ glagolico) ekzistis antaŭ Cirilo, kaj tiu inventis la duan. Nun dominis la opinio, ke Cirilo inventis glagolicon, kaj kirilicon en la fino de la [[9-a jarcento]] inventis liaj disĉiploj en Bulgario, el tiuj ofte la inventon oni atribuas al sankta Klemento de [[Ohrid]].<ref>{{citaĵo el libro |titolo=Старославянский язык |familia nomo= Иванова |persona nomo= Т. А |jaro= 1998 |eldoninto= Издательство Санкт-Петербургского университета |loko= Sankt-Peterburgo |isbn= 5-288-02012-4 |formato= PDF |paĝoj= 31-32 |url=http://lingvo.mamif.org/staroslav/ivanova.pdf}}</ref> [[Dosiero:Miroslav's Gospel 001.jpg|eta|maldekstra|<small>La Evangelio de Miroslav, Serbio, ĉ. [[1180]]</small>]] Kirilico devenas de la unciala greka skribo, ĝi enhavas la tutan grekan alfabeton (24 literojn), sed kelkaj literoj ([[Ksio (cirila alfabeto)|Ѯ]], [[Psio (cirila alfabeto)|Ѱ]], [[Fita|Ѳ]], [[Iĵica|Ѵ]], kiuj oni ne uzis por slavaj vortoj, nur por vortoj, prenitaj el la greka) estis transmetitaj de sia kutima loko en la fino de la alfabeto. Por slavaj fonemoj, kiuj ne ekzistas en la greka, oni aperigis novajn literojn. Kelkaj el ili estis [[ligaturo]]j. La literojn [[Ŝa (cirila alfabeto)|Ш]] kaj, eble, [[Ĵe (cirila alfabeto)|Ж]] oni prenis el glagolico. Kiom da literoj estis en la unua varianto de kirilico oni ne scias precize, da ili estis pli ol 40. La literojn oni uzis ankaŭ por [[Cirilaj ciferoj|kalkulado]], same kiel en la [[Grekaj ciferoj|greka]], kaj tiuj literoj, kiuj mankas en la greka, ordinare ne havis nombrajn valorojn. Oni fojfoje eĉ uzis la literon [[Koppa (cirila alfabeto)|Ҁ]] (se eblas nomi ĝin litero), kiu signifis neniun fonemon, sed ja havis la valoron 90.<ref>{{citaĵo el libro |titolo=Старославянский язык |familia nomo= Иванова |persona nomo= Т. А |jaro= 1998 |eldoninto= Издательство Санкт-Петербургского университета |loko= Sankt-Peterburgo |isbn= 5-288-02012-4|paĝo= 29}}</ref> === Antaŭ 18-a jarcento === En Bulgario kirilicon estiĝis vaste uzata en la tempo de la caro Simeono la 1-a (la Granda, lian regadon oni nomas la ora epoko) kiu regis ekde [[893]] ĝis [[927]]. Kirilico atingis [[Serbio]]n, kaj en la fino de [[10-a jarcento]] aperis en Rusjo.<ref group="noto">Ruse: ''Русь''. En frua mezepoko teritorio loĝata de orientslavaj gentoj; heredintoj de '''''Rusjo''''' estas nuntempaj Rusio, Ukrainio kaj Belorusio; la vorto estas difinita en [http://vortaro.ukrainio.org.ua la vortaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201209203849/http://vortaro.ukrainio.org.ua/ |date=2020-12-09 }} de [[Volodimir Pacjurko]]</ref> Kun kirilico iris la lingvo [[Slavono]], kiu fariĝis ne nur eklezia lingvo, sed ankaŭ lingvo de skriba kulturo. Sed ĝi estis influata de lokaj slavaj lingvoj kaj malsame ŝanĝiĝis en diversaj slavaj popoloj, kio koncernas ankaŭ la alfabeton.<ref>{{citaĵo el libro |titolo=Старославянский язык |familia nomo= Иванова |persona nomo= Т. А |jaro= 1998 |eldoninto= Издательство Санкт-Петербургского университета |loko= Sankt-Peterburgo |isbn= 5-288-02012-4|paĝo= 11}}</ref> Krome, iom post iom oni komencis skribi en siaj propraj lingvoj, kaj diversaj cirilaj alfabetojn komencis evoluigi paralele, kvankam influante unu la aliajn.{{-}} [[Dosiero:OstromirGospel.jpg|eta|160px|maldekstra|<small>Specimeno de la skribo de la [[Evangelio]]j de Ostromir, [[1556]]-[[1557]], skribita ustave.</small>]] Dekomenca skribmaniero de cirilaj manuskriptoj tre similis al tiu de la greka unciala skribado de la 9–11-aj jarcentoj. Oni uzis [[Majuskla skribo|majusklan skribon]]. Literojn oni skribis aparte per rekta longaj strekoj, je la sama distanco inter si, rekte laŭ linioj, ĉiu litero estis skrupule desegnita kaj kvazaŭ enskribita en kvadraton, el kiu nemultaj elementoj de la litero povis elstari. Tiun skribmanieron oni nomas ''ustavo'' (slavone ''оуставъ''). Kaj sudaj kaj orientaj slavoj skribis per ustavo. Detaloj de la skribmaniero diferencis depende de loko kaj tempo de skribado: literoj fariĝis iom longformaj, aperis deklino de ili dekstre aŭ maldekstre, la skribmaniero povis dependi de la vasteco de la pinto de skribilo. Sed ĝenerale ĝis de 15-a jarcento restis la sama ustavo. En la komenco de 14-a jarcento sudaj kaj en la fino de la sama jarcento orientaj slavoj komencis skribi per ''duonustavo'', kiu estis pli rapida, ne tiom skrupula skribmaniero, kaj en 15-jarcento duonustavo forpuŝis ustavon. La limo inter ustavo kaj duonustavo ne estas strikta. Ambaŭ tiuj skribmanieroj estis uzataj por “alta” skribo, por ekleziaj libroj, [[kroniko]]j ktp. Oni skribis ustave kaj duonustave sur [[pergameno]] kaj pli malfrue (15–17-aj jarcentoj) ankaŭ sur papero. Kiam oni komencis [[Presarto|presi]] librojn, oni uzis duonustavan fasonon de literoj.<ref>La artikoloj '''УСТАВ''' fare de О. А. Князевская kaj '''ПОЛУУСТАВ''' fare de А. Г. Шицгал en la enciklopedio [http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/default.asp «Краткая литературная энциклопедия»''] Moskvo: Советская Энциклопедия. (en diversaj tomoj)</ref> [[Dosiero:Birch bark alphabet of Novgorod.jpg|eta|<small>La alfabeto sur betulŝelo, Novgorod, [[1025]]‒[[1050]]</small>]] En mezepoko oni skribis ne nur grandajn librojn, sed ankaŭ leterojn, notojn, testamentojn ktp. Sed tiujn lastajn oni ne tiom zorge konservas, kiel belajn kaj multekostajn librojn, do nun ili ne multas. La escepto estas [[betulŝelaj dokumentoj]] de 11–15 jarcentoj, kiujn oni trovis en diversaj lokoj en Rusio, [[Ukrainio]] kaj [[Belorusio]], sed plejparte en [[Velikij Novgorod|Novgorodo]] (En Novgorodo ĝis la [[2019]] estis trovitaj ne malpli ol 1102 kaj en la apuda urbo [[Staraja Russa]] – ne malpli ol 48, en ĉiuj aliaj lokoj ne pli ol cento.<ref>Laŭ la [http://gramoty.ru/birchbark/ plena datumbazo de betulŝelaj dokumentoj], kontrolita je 2019-12-21. Oni ne tuj post la trovo aldonas dokumenton al datumbazo.</ref> Tio ne signifas, ke nur novgorodanoj scipovis skribi; la kialo estas malordinara eco de la novgoroda grundo, en ĝi organikaj materialoj bone konserviĝas. Verŝajne oni skribis por ĉiutagaj bezonoj sur iu malmultekosta materialo ĉie, sed ne ĉie konserviĝis forĵetitaj skribaĵoj). Inter tiuj dokumentoj estas literoj (inkluzive amleterojn<ref>[http://gramoty.ru/birchbark/document/show/novgorod/752/ La dokumento № 752] en la datumbazo de betulŝelaj dokumentoj.</ref>), komercaj kaj juraj dokumentoj (kun iliaj malnetoj), preĝoj, [[Onfim|ekzercoj de lernantoj]], eĉ malgranda vortareto rusa-[[Karela lingvo|karela]]<ref>[http://gramoty.ru/birchbark/document/show/novgorod/403/ La dokumento № 403] en la datumbazo de betulŝelaj dokumentoj.</ref>. Tekstojn oni ne skribis per inko (eble skribis ankaŭ per inko, sed inko ne konserviĝas engrunde), sed gratis per specialaj iloj sur [[betulŝelo]]. La skribo estas majuskla, kun strekoj longaj kaj rektaj, per tio ĝi similis al ustavo, sed literojn ne estas skribitaj same skrupule. {{-}} [[Dosiero:Автограф Алексея Михайловича.JPG|eta|<small>Skoropis' fare de [[Aleksej Miĥajloviĉ]], [[1657]].</small>]] Aperis pli rapida skribo ol ustavo kaj duonustavo, ĝin oni uzis por ĉiutagaj oficialaj aŭ privataj bezonoj, sed ankaŭ por libroj. Tiu skribmaniero komencis formiĝi en fino de la 14-a jarcento el la duonustava, en la 16-a ĝi jam estis skribmaniero plene aparta de la duonustava. En la rusa oni nomas tiun skribmanieron ''skoropis''' (''скоропись''). En ĝi mankas la grekaj literoj (Ѯ, Ѱ, Ѳ, Ѵ), [[diakrita signo|diakritaj signoj]] por [[aspiracio]] kaj [[akcento]], la [[ortografio]] ĝenerale estis pli simpla. La literoj fariĝis pli rondaj, malaperis longaj rektaj strekoj de ustavo, sed aperis parafoj. Literoj estis apartigitaj, ilia formo dependis de najbaraj literoj. Ofte oni uzis ligaturojn. Tiu ĉi skribmaniero evoluigis en la nuntempan manieron de permana skribo.<ref>{{citaĵo el la reto |url= http://expositions.nlr.ru/rusautograph/pismo/skoropis/ |titolo= Образы русского письма. Скоропись |alirdato=2019-12-21}}</ref>{{-}} [[Dosiero:LordsPrayerRomanianCyr.svg|maldekstre|eta|<small>[[Patro nia]] skribita cirile en la rumana</small>]] Krom slavaj popoloj kirilicon uzis ankaŭ rumanoj, kiuj prenis ĝin de bulgaroj. Ĝi estis uzata ekde [[14-a jarcento|14]]–[[15-a jarcento|15-aj jarcentoj]] ĝis [[1862]]. La plej malnovan dokumenton oni datigas [[1392]]. Dum la transiro al la latina alfabeto en [[19-a jarcento]] oni uzis la alfabeton, kiu enhavis latinajn kaj cirilajn literojn. La cirilan alfabeton, kiun oni uzis en [[Moldava Soveta Socialisma Respubliko]] kaj uzas nun en neagnoskita ŝtato Ĉednestria Moldava Respubliko por la moldava lingvo, devenas ne de la rumana kirilico, sed de la rusa alfabeto.<ref>Laŭ la [[:ro:Alfabetul chirilic român|rumana Vikipedio]].</ref>{{-}} [[Dosiero:Geometria Slavenski Zemlemerie.jpg|eta|<small>La unua libro, presita per la civila fasono.</small>]] === Ekde 18-jarcento ĝis nun === Al la komenco de 18-a jarcento duonustavo, kun komplika ortografio, troŝarĝita per superliniaj signoj, jam estis arkaika kaj ne taŭga por novaj bezonoj. En la komenco de [[1707]] estis faritaj desegnaĵoj por 32 literoj, superfluajn literojn oni strebis forigi el la alfabeto. Ekzistas supozoj ke la aŭtoro estis la rusia caro [[Petro la Granda]] mem. La nova fasono estis simila al la tiamaj latinaj fasonoj. La tiparon oni fandis en [[Amsterdam]]o laŭ la desegnaĵoj de la caro, kaj el Amsterdamo oni invitis tri [[tipografo]]jn por laboro kaj instruado. {{daton|1|01|1708}} Petro la Granda ordonis ekde nun presi librojn por civilaj bezonoj per tiuj novaj literoj. {{daton|17|03|1708}} laŭ ordono de la rusia caro [[Petro la Granda]] estis presita la unua libro, lernolibro pri geometrio, por kiu oni uzis novan fasonon por presado. La fasonon oni poste nomis “civila fasono” aŭ “amsterdama fasono”.<ref>La artikolo [[s:ru:ЭСБЕ/Амстердамская азбука|Амстердамская азбука]] en la ''Enciklopedia vortaro de Brockhaus kaj Efron''.</ref> Ĝis [[1710]] Petro multfoje ŝanĝis fasonon kaj enhavon de la nova alfabeto.<ref>{{citaĵo el libro |titolo= Шрифтовая графика |familia nomo= Кашевский |persona nomo= П.А. |jaro= 2017 |eldoninto= Вышэйшая школа |loko= [[Minsko]] |isbn= 978-985-06-2903-6 |paĝoj= 144–145}}</ref> Petro la 1-a ne tute memstare elpensis la novan fasonon, ion similan renkonteblis en la teritorio de Ukrainio ekde la komenco 17-a jarcento. La caro nur ordigis kaj oficialigis tiun uzadon. En la Rusia enciklopedia vortaro de [[1870-aj]] estis skribite, ke unuafoje civilajn literojn uzis [[Petro Mogila]] ([[metropolito]] de [[Kievo]] en [[1632]]–[[1647]]), kaj definitive enkondukis ilin Petro la 1-a.<ref>{{citaĵo el libro |redaktinto= Березин И.Н. |titolo= Русский энциклопедический словарь |formato= JPG |volumo= 5 |jaro= 1873–1879 |eldoninto= Тип. т-ва «Общественная польза» |loko= Sankt-Peterburgo |lingvo= ru |paĝo= 804 |ĉapitro= Гражданскія буквы |ĉapitrourl= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Русский_энциклопедический_словарь_Березина_1.5_804.jpg}}</ref> La uzado de la duonustava fasono estis limigita nur por diservaj libroj, aliaj oni devis presi per la nova fasono. Poste, en 18–19-aj jarcentoj, laŭ modelo de la civila fasono estis reformitaj aliaj cirilaj alfabetoj. Nur la rumana cirila alfabeto ĝis la fino konservis duonustavon — oni ŝanĝis ne fasonon, sed la alfabeton. Sed en transiraj alfabetoj lastajn cirilajn literojn oni presis laŭ la civila fasono. ==== En la bulgara lingvo ==== [[Dosiero:Bulgarska Azbuka.png|150px|eta|maldekstra]] La civila alfabeto estis adaptita al la bulgara lingvo en la 18-a jarcento. Aperis diversaj variantoj de la alfabeto, kiuj enhavas ekde 28 ĝis 44 literojn. La plej populara en 1870-aj fariĝis la alfabeto kun 32 literoj, proponita de [[Marin Drinov]]. Dum la reformo de [[1945]] oni forigis el alfabeto la literojn [[Ѫ]] kaj [[Ѣ]], do la moderna bulgara alfabeto enhavas 30 literojn.{{-}} ==== En la serba lingvo ==== {| class="Unicode" style="margin:0 0 1.5em 1.5em; float:right; clear:right; border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9; font-size:95%;" |- ! colspan=14 bgcolor=#ccccff style="font-family:inherit;font-weight:normal;" | '''La moderna serba alfabeto''' |- align=center | А а | Б <span lang="sr">б</span> | В в | Г г | Д д |- align=center | Ђ ђ | Е е | Ж ж | З з | И и |- align=center | Ј ј | К к | Л л | Љ љ | М м |- align=center | Н н | Њ њ | О о | П п | Р р |- align=center | С с | Т т | Ћ ћ | У у | Ф ф |- align=center | Х х | Ц ц | Ч ч | Џ џ | Ш ш |} La serban alfabeton reformis en la 19-jarcento [[Vuk Karadžić]]. La nova alfabeto sekvis la principon: “''Skribu tiel, kiel vi diras, legu tiel, kiel estas skribite''”. Lia reformo movis la literaturan serban lingvon de Slavono al la ĉiutaga parola lingvo. Karadžić forigis superfluajn literojn, kiuj ne plu signifis iujn apartajn fonemojn en tiama serba lingvo, kaj aldonis novajn. En lia alfabeto restis la 24 literoj de kirilico: {| cellpadding=4 style="font-size:larger; text-align:center;" class="Unicode" |- | '''А а''' || '''Б б''' || '''В в''' || '''Г г''' || '''Д д''' || '''Е е''' || '''Ж ж''' || '''З з''' |- | '''И и''' || '''К к''' || '''Л л''' || '''М м''' || '''Н н''' || '''О о''' || '''П п''' || '''Р р''' |- | '''С с''' || '''Т т''' || '''У у''' || '''Ф ф''' || '''Х х''' || '''Ц ц''' || '''Ч ч''' || '''Ш ш''' |} El la latina alfabeto li prenis la literon '''[[Ј|Ј ј]]''', el la rumana cirila alfabeto — la literon '''[[Џ|Џ џ]]''', faris la du ligaturojn '''[[Љ|Љ љ]]''' kaj '''[[Њ|Њ њ]]''', la literoj '''[[Ћ|Ћ ћ]]''' kaj '''[[Ђ|Ђ ђ]]''' devenis de la arkaika litero [[djerv]] Ꙉ, kiu ĉeestis en la loka varianto de kirilico. 19 kirilicajn literojn Karadžić forigis: {| cellpadding=6 style="font-size:larger; text-align:center;" class="Unicode" |- | '''Ѥ ѥ''' || '''Ѣ, ѣ''' || '''І ї''' || '''Ѵ ѵ''' || '''Ѹ ѹ''' || '''Ѡ ѡ''' || '''Ѧ ѧ''' || '''Ѫ ѫ''' || '''Ы ы''' |- | '''Ю ю''' || '''Ѿ ѿ''' || '''Ѳ ѳ''' || '''Ѕ ѕ''' || '''Щ щ''' || '''Ѯ ѯ''' || '''Ѱ ѱ''' || '''Ъ ъ''' || '''Ь ь''' || '''Я я''' |} La reformo de la serba alfabeto estis oficiale agnoskita en [[1868]], je kvar jaroj post la morto de Vuk Karadžić. ==== En la makedona lingvo ==== {| class="Unicode" style="margin:0 1.5em 1.5em 0; float:left; clear:left; border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9; font-size:95%;" |- ! colspan=14 bgcolor=#ccccff style="font-family:inherit;font-weight:normal;" | '''La moderna makedona alfabeto''' |- align=center | А а | Б <span lang="mk">б</span> | В в | Г г | Д д | Ѓ ѓ | Е е | Ж ж |- align=center | З з | И и | Ѕ ѕ | Ј ј | К к | Л л | Љ љ | М м |- align=center | Н н | Њ њ | О о | П п | Р р | С с | Т т | Ќ ќ |- align=center | У у | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Џ џ | Ш ш |} La moderna makedona alfabeto estis oficiale agnoskita {{daton|3|05|1945}}. La makedona alfabeto enhavas 31 literojn, kompare kun la serba alfabeto en ĝi mankas la literoj Ђ kaj Ћ; kaj ĝi aldone enhavas la literojn [[Ѕ| Ѕ ѕ]], [[Ѓ|Ѓ ѓ]] kaj [[Ќ|Ќ ќ]].<ref>[https://web.archive.org/web/20080115112721/http://faq.macedonia.org/language/the.macedonian.language.in.the.balkan.language.environment.html The Macedonian Language in the Balkan Language Environment].</ref> Ѕ estas malnova litero de kirilico, malaperinta el preskaŭ ĉiuj cirilaj alfabetoj, Ѓ kaj Ќ aperis en la verko de [[1903]] “Pri makedonaj aferoj” (''За македонцките работи'') fare de [[Krste Misirkov]] en la formoj Г’ kaj К’,<ref>[[s:mk:За македонцките работи|За македонцките работи]] en la malnova ortografio.</ref> en la unufoje eldonita revuo “Vardar” en 1905 li jam uzis la literojn Ѓ kaj Ќ.<ref>La revuo [[s:mk:Списание „Вардар“|Списание „Вардар“]] en la malnova ortografio.</ref> Krome, estas uzataj la simboloj [[Ѐ|Ѐ, ѐ]] kaj [[Ѝ|Ѝ, ѝ]], sed neniujn specialajn fonemojn ili signifas, servas por distingo de [[homonimo]]j kaj oni ne rigardas ilin kiel apartaj literoj.{{-}} ==== En la rusa lingvo ==== {| class="Unicode" style="margin:0 0 1.5em 1.5em; float:right; clear:right; border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9; font-size:95%;" |- ! colspan=14 bgcolor=#ccccff style="font-family:inherit;font-weight:normal;" | '''La moderna rusa alfabeto''' |- align=center | А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е |- align=center | Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к |- align=center | Л л | М м | Н н | О о | П п | Р р |- align=center | С с | Т т | У у | Ф ф | Х х | Ц ц |- align=center | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь |- align=center | Э э | Ю ю | Я я |} Jam Petro la 1-a dum la enkonduko de la civila fasono forigis multajn superfluajn literojn. La decido ne estis definitive: li mem kaj post li oni jen forigis iun literon, jen revenigis ĝin, jen denove forigis, kaj eĉ enkondukis novajn. Fine okazis la alfabeta reformo de [[1918]], kaj la alfabeto fariĝis preskaŭ nuna, nur la literon [[Ё]] oni oficialigis nur en [[1942]]. Post ĉiuj reformoj estis forigitaj la sekvaj literoj: {| cellpadding=6 style="font-size:larger; text-align:center;" class="Unicode" |- | '''Ѣ, ѣ''' || '''І ї''' || '''Ѵ ѵ''' || '''Ѹ ѹ''' || '''Ѡ ѡ''' || '''Ѧ ѧ''' || '''Ѫ ѫ''' |- | '''Ѩ ѩ''' || '''Ѭ ѭ''' || '''Ѿ ѿ''' || '''Ѳ ѳ''' || '''Ѕ ѕ''' || '''Ѯ ѯ''' || '''Ѱ ѱ''' |} Aperis du novaj literoj [[Э|Э э]] kaj [[Ё|Ё ё]], Э aperis jam antaŭ Petro la 1-a, kaj la literon Ё proponis [[Jekaterina Daŝkova]] en [[1783]] sed ĝi fariĝis oficiale aparta litero nur en 1942,<ref name="ussr_4384">[http://www.libussr.ru/doc_ussr/ussr_4384.htm НАРОДНЫЙ КОМИССАРИАТ ПРОСВЕЩЕНИЯ РСФСР. Приказ от 24 декабря 1942 г. № 1825 «О применении буквы „ё“ в русском правописании»]</ref> kaj ĝis nun uzi la literon Ё ne estas devigite, oni ĉiam ĝin uzas nur en porinfanaj eldonoj kaj en eldonoj por tiuj, kiuj lernas la rusan.{{-}} ==== En la ukraina lingvo ==== {| class="Unicode" style="margin:0 0 1.5em 1.5em; float:right; clear:right; border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9; font-size:95%;" |- ! colspan=14 bgcolor=#ccccff style="font-family:inherit;font-weight:normal;" | '''La moderna ukraina alfabeto''' |- align=center | А а | Б б | В в | Г г | Ґ ґ | Д д |- align=center | Е е | Є є | Ж ж | З з | И и | І і |- align=center | Ї ї | Й й | К к | Л л | М м | Н н |- align=center | О о | П п | Р р | С с | Т т | У у |- align=center | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ |- align=center | Ь ь | Ю ю | Я я |} Laŭ influo de la rusa post la enkonduko de la civila fasono ankaŭ el la ukraina skribo malaperis la superfluaj literoj, [[Ѵ|Ѵ ѵ]], [[Ѡ|Ѡ ѡ]], [[Ѿ|Ѿ ѿ]], [[Ѕ|Ѕ ѕ]] [[Ѯ|Ѯ ѯ]], [[Ѱ|Ѱ ѱ]]. En la 19-a jarcento ekzistas provoj fari la ortografion laŭ fonema principo, laŭ ekzemplo de la reformo fare de Karadžić en la serba lingvo. Al tio en la rusia parto de Ukrainio malhelpas limigoj de uzado de la ukraina; la ukazo, subskribita en [[1876]] fare de [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]] en la germana urbo [[Bad Ems]], malpermesis importadon de ukraine skribita literaturo kaj tre limigis la eldonadon, interalie devigis uzi nur rusan alfabeton.<ref>[[s:ru: Эмский указ|Эмский указ]], la teksto de la ukazo (ruse).</ref> En la aŭstria parto estis propono ŝanĝi alfabeton al la latina, kaj konservativaj subtenantoj de la cirila alfabeto volis neniun reformon de tiu, sed la skribo iom post iom evoluis. La ukazo de 1876 estis nuligita en [[1905]]. Jam ekzistis la moderna alfabeto, kion oni povas rimarki en la “Vortaro de ukraina lingvo” de [[1907]]–[[1909]] fare de [[Boris Hrinĉenko]]. En [[1933]] oni forigis la literon [[Ґ|Ґ ґ]], sed en [[1990]] ĝi revenis en sian lokon. Kompare kun la rusa alfabeto en la ukraina mankas la literoj Ё ё, [[Ъ|Ъ ъ]], [[Ы|Ы ы]], [[Э|Э э]] kaj anstataŭ ĉeestas Ґ ґ, [[Є|Є є]], [[І|І і]] kaj [[Ї|Ї ї]], do la kvanto da literoj en ambaŭ alfabetoj estas sama. En la ukraina skribo oni uzas ankaŭ [[apostrofo]]n.{{-}} ==== En la belorusa lingvo ==== {| class="Unicode" style="margin:0 0 1.5em 1.5em; float:right; clear:right; border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9; font-size:95%;" |- ! colspan=14 bgcolor=#ccccff style="font-family:inherit;font-weight:normal;" | '''La moderna belorusa alfabeto''' |- align=center | А а | Б б | В в | Г г | (Ґ ґ) | Д д |- align=center | Е е | Ё ё | Ж ж | З з | І і | Й й |- align=center | К к | Л л | М м | Н н | О о | П п |- align=center | Р р | С с | Т т | У у | Ў ў | Ф ф |- align=center | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Ы ы | Ь ь |- align=center | Э э | Ю ю | Я я |} En la moderna belorusa lingvo ekzistas du ortografioj, sed ili havas preskaŭ la saman alfabeton (nur en la [[Belorusa klasika ortografio]] estas la litero Ґ, sed uzado de ĝi ne estas devigita<ref>Саўка З., Вячорка В., Санько З. Ф., Бушлякоў Ю.: ''Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў: сучасная нармалізацыя.'' Вільня—Менск, 2005, с. 33</ref>). La moderna belorusa alfabeto formale ekzistas ekde la oficiala aprobo de la gramatiko fare de B. Taraŝkeviĉ en 1918. En [[1920-aj]] ekzistis proponoj aldoni la literojn є, ј, и, ӡ kaj ǯ, sed tiuj ne estis aldonitaj. En 1933 okazis reformo de la ortografio, sed ĝi apenaŭ tuŝis la alfabeton. Kompare kun la rusa alfabeto en la belorusa mankas la literoj И и, Щ щ, Ъ ъ kaj anstataŭ ĉeestas І і kaj [[Ў|Ў ў]]. Se oni kalkulas ankaŭ Ґ ґ, do la kvanto da literoj en ambaŭ alfabetoj estas sama. Krome, oni foje rigardas la [[digrafo]]jn ''Дж'' kaj ''Дз'' apartaj literoj. En la belorusa skribo oni uzas ankaŭ apostrofon.{{-}} ==== En aliaj lingvoj de eksa Sovetunio ==== En [[1920-aj|1920]]–[[1930-aj]] en [[Sovetunio]] oni komencis latinigon de alfabetoj. Oni intencis latinigi ĉiujn alfabetojn, inkluzive la rusan,<ref>{{citaĵo el gazeto| url = http://crecleco.seriot.ch/textes/Lunacharskij30.html | aŭtoro = Луначарский А. В.| titolo = Латинизация русской письменности | gazeto = Культура и письменность Востока| jaro = 1930 | paĝoj = 20–26| numero = 6| lingvo = ru}}</ref> sed agis malrapide kaj komencis de tiuj lingvoj, kiuj antaŭe uzis [[araba alfabeto|arabajn alfabetojn]] aŭ tute ne havis skribsistemon. En [[1927]] surbaze la antaŭ nelonge aperinta latina alfabeto por la [[azerbajĝana lingvo]] estis kreita la universala [[tjurka lingvaro|tjurka]] alfabeto (Nova Tjurka Alfabeto — NTA) el 34 literoj, al kiu oni povis aldoni aliajn literojn por fari alfabeton por ĉiu tjurka lingvo.<ref group="noto">Ne konfuzu kun la komuna tjurka alfabeto, kiu estas same latina kaj same havas 34 literojn, kaj estis proponita en [[Turkio]] en [[1991]].</ref> Kiam oni komencis uzi ĉi tiun alfabeton por netjurkaj lingvoj, la vorto "tjurka" el la nomo de la alfabeto malaperis.<ref name=enc>{{citaĵo el libro |titolo= [[Granda Rusia Enciklopedio]] |volumo= 23 |jaro= 2013 |loko= Moskvo |lingvo= ru |paĝoj= 244–245 |ĉapitro= НОВЫЙ АЛФАВИТ |ĉapitrourl= https://bigenc.ru/linguistics/text/2668948}}</ref> Antaŭ [[1936]] jam estis latinigita plejmulto da lingvoj de Sovetunio, inkluzive la lingvoj [[komia lingvo|komia]] kaj [[jakuta lingvo|jakuta]], kiuj antaŭe havis cirilajn alfabetojn.<ref>{{citaĵo el gazeto| url = http://crecleco.seriot.ch/textes/Jakovlev36.html | aŭtoro = Яковлев Н. Ф.| titolo = О развитии и очередных проблемах латинизации алфавитов | gazeto = Революция и письменность| jaro = 1936 | paĝoj = 25–38| numero = 2| lingvo = ru}}</ref> Sed en [[1936]] oni haltigis la latinigon. Komenciĝis la renversa projekto: ciriligo. Por ĉiuj ĵus latinigitaj lingvoj oni kreis cirilajn alfabetojn. Oni eĉ denove ciriligis la komian, kiu jam havis cirilan alfabeton de [[Vasilij Molodcov|Molodcov]], sed oni anstataŭis tiun per fakte la rusa alfabeto kun du aldonaj literoj. En [[1941]] la plejmulto da lingvoj estis ciriligitaj, nemultajn el latinigitaj oni ciriligis poste: la [[kurda lingvo|kurdan]] en [[1946]], la [[ujgura lingvo|ujguran]] en [[1947]] kaj la [[dungana lingvo|dunganan]] en [[1953]]. Ne ekzistis la universala cirila alfabeto simila al NTA/NA, kaj ĉiun lingvon oni ciriligis aparte.<ref>{{citaĵo el la reto |url= http://www.miu.su/wp-content/uploads/2008/03/gorshok.doc |titolo= Языковая политика СССР в 20 – 30-е годы |alirdato= 2020-01-06 |formato= DOC |lingvo= ru |arkivurl= https://web.archive.org/web/20090823183900/http://www.miu.su/wp-content/uploads/2008/03/gorshok.doc |arkivdato= 2009-08-23 }}</ref> El la lingvoj, uzataj en Sovetunio en 1953, restis ne ciriligitaj nur la lingvoj [[Armena lingvo|armena]], [[Estona lingvo|estona]], [[Finna lingvo|finna]], [[Germana lingvo|germana]], [[Jida lingvo|jida]], [[Kartvela lingvo|kartvela]], [[Latva lingvo|latva]], [[Litova lingvo|litova]] kaj [[Pola lingvo|pola]]. La armena kaj la kartvela siatempe ankaŭ ne estis latinigitaj, la aliaj jam antaŭ longe havis latinajn alfabetojn. Post la disfalo de Sovetunio la oficialajn alfabetojn oni ŝanĝis al la latinaj por la lingvoj uzbeka, [[Karakalpaka lingvo|karakalpaka]], turkmena, kirgiza kaj azerbajĝana (la lasta estas oficiala lingvo ankaŭ en rusia [[Dagestano]], kaj tie ĝia oficiala alfabeto estas cirila). En [[Moldava Respubliko|Moldavio]] la oficiala alfabeto ankaŭ estis ŝanĝita al latina, sed en la neagnoskita ŝtato Ĉednestria Moldava Respubliko oni uzas la cirilan alfabeton por la moldava. Kazaĥio planas ŝanĝi la alfabeton al la latina en 2025.<ref name=kaz/> ==== En la mongola lingvo ==== {| class="Unicode" style="margin:0 0 1.5em 1.5em; float:right; clear:right; border:1px solid #aaa;background-color:#f9f9f9; font-size:95%;" |- ! colspan=14 bgcolor=#ccccff style="font-family:inherit;font-weight:normal;" | '''La mongola cirila alfabeto''' |- align=center | А а | Б б | В в | Г г | Д д |- align=center | Е е | Ё ё | Ж ж | З з | И и |- align=center | Й й | К к | Л л | М м | Н н |- align=center | О о | Ө ө | П п | Р р | С с |- align=center | Т т | У у | Ү ү | Ф ф | Х х |- align=center | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ |- align=center | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |} La [[mongola lingvo]] jam ekde 12–14-aj jarcentoj havis sian propran [[Mongola tradicia alfabeto|alfabeton]]. Trans la ujgura skribo ĝi devenas de la araba alfabeto, sed evoluis en tute memstaran alfabeton. Per ĝi oni skribas vertikale, de supro al malsupro (verŝajne, laŭ influo de la [[ĉina skribo]]), kaj tion apenaŭ eblas ŝanĝi (malsame al la ĉina skribo). Krome, kleraj homoj ofte skribis fakte en la mezepoka mongola lingvo, kiu estis komuna por ĉiuj [[Mongola lingvaro|mongolaj lingvoj]] kaj unuigis ilin, sed estis malfacile komprenebla por malklera homo. Laŭ la influo de Sovetunio en Mongolio okazis la latinigo, kaj poste, en [[1940-aj]], la ciriligo. La mongola alfabeto estas sama kiel la rusa alfabeto, kun la du aldonitaj literoj, [[Ө]]ө kaj [[Ү]]ү. Post [[1990]] aperis proponoj reveni al la tradicia alfabeto, sed ili ne estis aprobitaj, aŭ, pli ĝuste, estis aprobitaj parte. La mongolan tradician alfabeton oni instruas en lernejoj, kaj uzas ĝin por sigeloj kaj reklampaneloj, sed la plej vaste uzata estas la mongola cirila alfabeto.{{-}} == La cirila alfabeto == {{Cirila alfabeto |nomo = Literoj de diversaj<br />cirilaj alfabetoj |bildo = Azbuka 1574 by Ivan Fyodorov v3.png }} {{Ĉefartikolo|Listo de cirilaj literoj}} La cirila alfabeto estas uzata por diversaj lingvoj. Kiam ne aperas prononcindiko, por iu litero en iu lingvo, tio signifas ke la litero ne estas uzata en la menciita lingvo. Iuj literoj estas uzataj en ĉiuj lingvoj, aliaj nur en kelkaj aŭ eĉ en nur unu lingvo. {| class=wikitable |- ! Maj !! min !! belorusa !! bulgara !! makedona !! mongola !! rusa !! colspan="3" | serba<br /> kun latinaj ekvivalentoj !! ukraina |- | [[А]] || а || [a] || [a] || [a] || [a] || [a] || [[A]] || A || [a] || [a] |- | [[Б]] || б || [b] || [b] || [b] || [p] || [b] || [[B]] || b || [b] || [b] |- | [[В]] || в || [v] || [v] || [v] || [ŭ] || [v] || [[V]] || v || [v] || [v] |- | [[Г]] || г || [h] || [g] || [g] || [g] || [g] || [[G]] || g || [g] || [h] |- | [[Ґ]] || ґ || || || || || || || || || [g] |- | [[Д]] || д || [d] || [d] || [d] || [t] || [d] || [[D]] || d || [d] || [d] |- | [[Ѓ]] || ѓ || || || [dj] || || || || || || |- | [[Ђ]] || ђ || || || || || || [[Đ]] || đ || [dj] || |- | [[Е]] || е || [je] || [e] || [e] || [je] || [je] || [[E]] || e || [e] || [e] |- | [[Ё]] || ё || [jo] || || || [jo] || [jo] || || || || |- | [[Є]] || є || || || || || || || || || [je] |- | [[Ж]] || ж || [ĵ] || [ĵ] || [ĵ] || [ĉ] || [ĵ] || [[Ž]] || ž || [ĵ] || [ĵ] |- | [[З]] || з || [z] || [z] || [z] || [ts] || [z] || [[Z]] || z || [z] || [z] |- | [[I]] || i || [i] || || || || || || || || |- | [[Ѕ]] || Ѕ || || || [dz] || || || || || || |- | [[И]] || и || || [i] || [i] || [i] || [i] || [[I]] || i || [i] || {{Markita referenco|Ы|a|none}} |- | [[І]] || і || || || || || || || || || [i] |- | [[Ї]] || ї || || || || || || || || || [ji] |- | [[Й]] || й || [j] || [j] || || [j] || [j] || || || || [j] |- | [[Ј]] || ј || || || [j] || || || [[J]] || i || [j] || |- | [[К]] || к || [k] || [k] || [k] || [k] || [k] || [[K]] || k || [k] || [k] |- | [[Л]] || л || [l] || [l] || [l] || [l] || [l] || [[L]] || l || [l] || [l] |- | [[Љ]] || љ || || || [lj] || || || Lj || lj || [lj] || |- | [[М]] || м || [m] || [m] || [m] || [m] || [m] || [[M]] || m || [m] || [m] |- | [[Н]] || н || [n] || [n] || [n] || [n] || [n] || [[N]] || n || [n] || [n] |- | [[Њ]] || њ || || || [nj] || || || Nj || nj || [nj] || |- | [[О]] || о || [o] || [o] || [o] || [o] || [o] || [[O]] || o || [o] || [o] |- | [[Ө]] || ө || || || || [o] || || || || || |- | [[П]] || п || [p] || [p] || [p] || [p] || [p] || [[P]] || p || [p] || [p] |- | [[Р]] || р || [r] || [r] || [r] || [r] || [r] || [[R]] || r || [r] || [r] |- | [[С]] || с || [s] || [s] || [s] || [s] || [s] || [[S]] || s || [s] || [s] |- | [[Т]] || т || [t] || [t] || [t] || [t] || [t] || [[T]] || t || [t] || [t] |- | [[Ќ]] || ќ || || || [cj] || || || || || || |- | [[Ћ]] || ћ || || || || || || [[Ć]] || ć || [cj] || |- | [[У]] || у || [u] || [u] || [u] || [u] || [u] || [[U]] || u || [u] || [u] |- | [[Ў]] || ў || [ŭ] || || || || || || || || |- | [[Ф]] || ф || [f] || [f] || [f] || [f] || [f] || [[F]] || f || [f] || [f] |- | [[Х]] || х || [ĥ] || [ĥ] || [ĥ] || [ĥ] || [ĥ] || [[H]] || h || [ĥ] || [ĥ] |- | [[Ц]] || ц || [c] || [c] || [c] || [c] || [c] || [[C]] || c || [c] || [c] |- | [[Ч]] || ч || [ĉ] || [ĉ] || [ĉ] || [ĉ] || [ĉ] || [[Č]] || č || [ĉ] || [ĉ] |- | [[Џ]] || џ || || || [ĝ] || || || Dž || dž || [ĝ] || |- | [[Ш]] || ш || [ŝ] || [ŝ] || [ŝ] || [ŝ] || [ŝ] || [[Š]] || š || [ŝ] || [ŝ] |- | [[Щ]] || щ || || [ŝt] || || [ŝĉ] || [ŝĉ] || || || || [ŝĉ] |- | [[Ъ]] || ъ || || « [[ŝva]] » sono {{Markita referenco|Ъ|d|none}} || || {{Markita referenco|ъ|e|none}} || {{Markita referenco|ъ|e|none}} || || || || |- | [[Ы]] || ы || {{Markita referenco|Ы|a|none}} || || || {{Markita referenco|Ы|a|none}} || {{Markita referenco|Ы|a|none}} || || || || |- | [[Ь]] || ь || {{Markita referenco|Ь|b|none}} || {{Markita referenco|Ь|b|none}} || {{Markita referenco|sensona|c|none}} || {{Markita referenco|Ь|b|none}} || {{Markita referenco|Ь|b|none}} || || || || {{Markita referenco|Ь|b|none}} |- | [[Э]] || э || [e] || || || [e] || [e] || || || || |- | [[Ю]] || ю || [ju] || [ju] || || [ju] || [ju] || || || || |- | [[Я]] || я || [ja] || [ja] || || [ja] || [ja] || || || || [ja] |} :a.{{Markita noto|Ы|a|none}} guturalo, kiel ''y'' en la pola kaj ĉeĥa, ''ы'' en la rusa kaj ''â'', ''î'' en la rumana :b.{{Markita noto|Ь|b|none}} мягкий знак (mjagkij znak), (mola signo) indikas ke la antaŭa konsonanto estas palatala :c.{{Markita noto|sensona|c|none}} sensona :d.{{Markita noto|Ъ|d|none}} « [[ŝva]] » sono kiel a en angla about, e en germana Gabe :e.{{Markita noto|ъ|e|none}} (sensona), твёрдый знак (''tvjordij znak''), malmola signo {{Kolumno-kom|larĝeco=auto|stilo=margin:0.5em auto}} {{Kolumno|valign=bottom}} {{Aŭskultu |dosiero = russian_alphabet.ogg |titolo = Rusa alfabeto |priskribo = Prononco de la nomoj de la literoj de la rusa alfabeto }} {{Kolumno|valign=bottom|spaco=1em}} {{Aŭskultu |dosiero = Српска азбука (изговор).ogg |titolo = Serba alfabeto |priskribo = Prononco de la literoj de la serba alfabeto }} {{Kolumno-fino}} == Duskribismo (digrafio) == [[Nikola Raŝiĉ]] en sia eseo ''Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo''<ref>Nikola Raŝiĉ, ''Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo'' [2000]. En ''[[Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj]]'', diversaj aŭtoroj, [[UEA]], [[Roterdamo]], [[2015]]. ISBN 9789290171232. 271 paĝoj. Paĝoj 47-66.</ref> ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la [[skribsistemo]]. La sinsekvo okazas ĉiam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni skribas. En tiu evoluo iam oni elektas [[alfabeto]]n kaj tio estas socia, politika kaj tre ofte eĉ religia decido. Tiu elekto povas esti ne ununura, tiele Rasiĉ klarigas la koncepton de duskribismo, kiel "du alfabetoj ene de unu lingva komunumo", kaj ene de ĝi la pli specifa kazo de digrafio nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas "socifunkcie determinita". Foje la kunekzisto de la du alfabetoj povas indiki kazon de transiro de unu al la alia, tiele temus pri alfabetŝanĝo por kio ĉiam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj auz eĉ religiaj faktoroj kaj tialoj. Foje ne temas pri du alfabetoj, sed pri du [[ortografio]]j, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de tio. La aŭtoro proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj ''skizoskribio'' kaj ''skizografio'') same kiel komentas la diversajn kazojn en precizajn lingvajn situaciojn de ĉiuj kontinentoj. Ekzemple oni analizas almenaŭ supraĵe la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn aŭ ŝanĝojn de alfabetoj en [[Balkanio]] ĝis [[Moldavio]] ĉefe rilate al la cirila kaj al la latina alfabetoj, sed ankaŭ kun historia uzado de la [[araba]]. Kiam okazas skismografio, temas pri "konkurenco de du alfabetoj", kiel okazis kaj okazas en [[Hindio]] precipe inter arabidaj haj hindidaj normoj. La kazo de [[Bosnio]] estas speciale studita. Ĉiuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura [[diglosio]], kie nepras diferenco de socia prestiĝo, dum ĉe duskribismo la divido de la taskoj estas precipe funkcia. == Notoj == {{Notoj}} == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Cirilaj numeraloj]] * [[Cirilo kaj Metodo]] * [[Glagolico]] * [[Jato]] * [[Jeroj]] * [[Jusoj]] * [[Listo de cirilaj literoj]] * [[Listo de lingvoj kun cirilaj alfabetoj]] * [[Vikipedio:Esperantigo de rusaj nomoj en Esperanta Vikipedio]] * [[Letero de Neacşu]] pri antikva [[rumana]] dokumento verkita per cirila alfabeto * [[Unikoda alfabeto]] * [[Ĉefa cirila kodo]] * [[Cirila kodo de Macintosh]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Cite web |url= http://wiki.lingvafestivalo.org/index.php/%C4%88efpa%C4%9Do |title= Enciklopedio pri lingvoj |language= eo |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2009-10-20 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20091023065456/http://wiki.lingvafestivalo.org/index.php/%C4%88efpa%C4%9Do |arkivdato= 2009-10-23 |accessdate= 2009-10-20 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20091023065456/http://wiki.lingvafestivalo.org/index.php/%C4%88efpa%C4%9Do |archivedate= 2009-10-23 }} * [[Sergio Pokrovskij]]: [http://esperanto-ondo.ru/Diverse/Azbukoj/H-iskoni.htm La slavonaj skriboj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171004042430/http://esperanto-ondo.ru/Diverse/Azbukoj/H-iskoni.htm |date=2017-10-04 }}. [[LOdE]], n-roj 50–54 (1998–1999)., K? * {{Citaĵo el la reto|url=http://www.easybulgarian.com/members/u0a_sample.html|titolo=Bulgara cirila alfabeto|lingvo=en}} * {{Cite web |url= http://www.languagehelpers.com/Russian/TheRussianAlphabet.html |title= Ruslingva fonetiko |language= en |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2009-10-20 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20041009202637/http://languagehelpers.com/Russian/TheRussianAlphabet.html |arkivdato= 2004-10-09 |accessdate= 2009-10-20 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20041009202637/http://languagehelpers.com/Russian/TheRussianAlphabet.html |archivedate= 2004-10-09 }} * {{Citaĵo el la reto|url=http://www.russki-mat.net/trans.htm|titolo=Kompara tabelo enhavanta transskribaĵoj el la rusa lingvo al diversaj eŭropaj lingvoj, araba lingvo, kartvela lingvo, brajlo kaj morsa kodo|lingvo=en}} * {{Citaĵo el la reto|url=http://www.jewishgen.org/jri-pl/translit.htm|titolo=Informoj pri la cirila alfabeto kaj indikoj por skribi ĝin permane|lingvo=en}} * Telefono : [http://www.apprenti-polyglotte.net/eo/ciriligilo.php?lang=en Esperanta-cirila konvertilo kun kelkaj variantoj de literoj] * Komputilo : [http://russian.typit.org/ Uzi retan cirilan klavaron] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220331172031/http://russian.typit.org/ |date=2022-03-31 }} {{Specialaj signoj}} {{Havenda artikolo|Cirila alfabeto}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cirila alfabeto| ]] [[Kategorio:Skribsistemoj]] bjwdkb6mi6m2npuq22lg3z0bkx8omdi Denaskaj Esperanto-parolantoj 0 8943 9405795 9336482 2026-06-17T21:17:15Z Lu Wunsch-Rolshoven 2282 /* Literaturo pri denaskuloj (inkl. de scienca) */ korektetoj, aldoneto 9405795 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Stela speaking the Esperanto language.webm|eta|Stela parolas pri la lingvo Esperanto]] '''Denaskaj Esperanto-parolantoj''' (ankaŭ nomataj '''denaskuloj''') estiĝas en [[familio]]j, en kiuj oni uzas [[Esperanto]]n (kaj plej ofte ankaŭ aliajn lingvojn). Kutime unu el la gepatroj elektas uzi Esperanton kiel ĉefan lingvon en komunikado kun la infano, kiu do akiras la lingvon same kiel aliaj infanoj akiras siajn denaskajn lingvojn. (Kelkfoje tiun rolon transprenas ankaŭ alia familiano, ekzemple avino.) Ordinare tiaj infanoj fariĝas denaske dulingvaj, trilingvaj aŭ eĉ pli plurlingvaj. Ankaŭ okazas, ke la gepatroj uzas Esperanton inter si, dum ili uzas aliajn lingvojn parolante kun la infano. Tiam la infano, kiu certe volas kompreni ankaŭ tion, kion la gepatroj diras inter si, ofte tamen lernas almenaŭ kompreni Esperanton. Ekzistas ankaŭ kazoj, en kiuj ambaŭ gepatroj uzas Esperanton hejme inter si kaj kun la infano(j). Tio signifas relative intensan lernadon de Esperanto. En kelkaj el tiuj kazoj la infanoj restas ĝenerale hejme kaj inter si kaj ''ne'' iras al infanejo (kie ili lernus la regionan aŭ nacian lingvon). Kelkaj el tiuj infanoj sekve eklernas la nacian lingvon nur enirante en la lernejon. Ili do estas Esperanto-unulingvuloj ĝis proks. la sesa vivojaro.<!-- Se iu posta redaktanto deziras forigi tiun informon ĉi tie, bv. enmeti ie pli sube. --> == Zamenhof pri Esperanto kiel familia lingvo == En letero al [[Abram Kofman]] (28-a de majo 1901) [[L. L. Zamenhof]] skribis pri la signifo de Esperanto kiel familia lingvo: "Lingvo Internacia fortikiĝos por ĉiam nur en tia okazo, se ekzistos ia grupo da homoj, kiuj akceptus ĝin kiel sian lingvon familian, heredan. Cento da tiaj homoj estas por la ideo de lingvo neŭtrala multege pli grava ol milionoj da aliaj homoj. Hereda lingvo de la plej malgranda kaj plej sensignifa popoleto havas vivon multege pli garantiitan kaj neestingeblan, ol senpopola lingvo, kiun uzus eĉ milionoj da homoj."<ref>[https://eo.wikisource.org/wiki/Letero_de_Zamenhof_al_Abraham_Kofman_%2828-a_de_majo_1901%29 Letero de LLZ al Kofman] (1901)</ref> == Gepatroj plej ofte kun sama denaska lingvo == Oni ĝenerale imagas, ke tio okazas plej ofte en familioj, en kiuj la gepatroj parolas malsamajn lingvojn, kaj renkontis unu la alian ĉe esperantaj kunvenoj. Tiaj familioj ja multas, sed tamen montriĝis, ke iomete pli ofte ambaŭ gepatroj de denaskuloj havas la saman denaskan lingvon. (En kelkaj internaciaj paroj oni ne interparolas en Esperanto kun la infanoj, ĉar oni volas anstataŭe transdoni la gepatrajn lingvojn; krome kelkfoje la paro loĝas en lando kun plia lingvo kaj oni timas superŝuti la infanojn kun sume kvar lingvoj). Kutime unu el la gepatroj, plej ofte la patro, elektas uzi Esperanton kun la infano. La motivo povas esti riĉigi ties denaskajn sciojn kaj spertojn kaj ankaŭ ebligi al la infano partopreni en la sociaj kontaktoj de la gepatroj kun aliaj Esperanto-parolantoj kaj ties infanoj. == Graveco de Esperanto-renkontiĝoj kaj pliaj kontaktoj == Al la lingvoscioj de denaskuloj multe helpas, se la gepatroj regule kunportas siajn infanojn en esperantaj vojaĝoj kaj al esperantaj kunvenoj. Samtempe tre utilas inviti esperantlingvajn gastojn, kiuj ne parolas la surlokan lingvon. Tio neprigas paroli la lingvon en la ĉiutaga hejma kunteksto, tiel ke Esperanto ne restu nur iu "feria" lingvo, sed iĝu vere ofte uzata. En modernaj cirkonstancoj eblas uzi sonregistrojn, malproksiman interparolon per telefono kaj [[Skajpo]] kaj aliaj rimedoj. Precipe grave estas por denaskuloj renkonti esperantlingvajn samaĝulojn. La jara [[Internacia Infana Kongreseto]] (IIK) okazas samtempe kun la plej granda esperanta kunveno, la [[Universala Kongreso]]. La Kongreseto estas organizita sub la gvidado de la faka sekcio de [[UEA]] pri familioj, [[Rondo Familia]]. Dum la IIK estas por ĉiuj infanoj inter 6 kaj 12 (aŭ 14) jaroj (do ankaŭ tiuj, kiuj uzas Esperanton malofte), la [[Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj]] direktiĝas al infanoj, kiuj pli malpli ĉiutage hejme aŭdas Esperanton. Ĝi tial intertempe ludas pli gravan rolon por denaskuloj ol la IIK. Ankaŭ aliaj familiaj renkontiĝoj, kiuj estiĝis en la pasintaj jardekoj, kiel [[Novjara Renkontiĝo]] aŭ [[Printempa Semajno Internacia]] ludas gravan rolon kiel renkontiĝejo de dudeko da denaskulaj infanoj kaj junuloj el kvin ĝis dek diversaj landoj. == Aliaj rimedoj: libroj, kantoj, filmoj, ludoj == Kompreneble por la denaskaj infanoj ankaŭ necesas libroj, kantoj kaj aliaj materialoj en Esperanto. Kelkaj [[infanfilmo]]j ekzistas nun, kaj pli kaj pli da ludoj en interreto, ekzemple la [[skrablo]]. == Lingva nivelo kaj posta evoluo == La lingva nivelo de denaskaj esperantoparolantoj tre varias. La regulaj partoprenantoj de Esperanto-renkontiĝoj kutime atingas plenan fluecon; aliaj kun malofta kontakto al pliaj (samaĝaj) Esperanto-parolantoj kelkfoje ne. Iuj denaskuloj ekaktivas en la Esperanto-movado, sed aliaj restas plene ekster ĝi kaj la Esperanto-komunumo, kaj eble eĉ tute forlasas Esperanton kiel plenkreskuloj. Tio ŝajne hodiaŭ okazas malpli ol en pli fruaj jardekoj, ĉar la denaskuloj nun havas pli da kontakto inter si. Ĝenerale eĉ la plej bonaj denaskuloj parolas la lingvon apenaŭ rimarkeble pli bone ol la elito de nedenaskaj Esperantistoj, kaj la denaskuloj ne havas en Esperanto tian gvidan rolon, kian havas denaskuloj en ordinaraj lingvoj. Verŝajne ili tamen havas iom pli da influo en Esperantujo ol la aliaj - necesas ja konsideri, ke hodiaŭ nur ĉirkaŭ 1 % de la (regula) Esperanto-parolantaro estas denaska (proksimume 1000 denaskuloj inter 100.000 regulaj uzantoj). Inter 200 vikipedio-kunlaborantoj, kiuj indikis almenaŭ nivelon 3 en Esperanto (3: "alta aŭ flua nivelo"; 4: "preskaŭ kiel denaskulo"), troviĝis 9 (do ĉirkaŭ 4,5 %), kiuj parolas la lingvon denaske (stato de aŭgusto 2008; en jan. 2014 estas 243 kun nivelo 3, 84 kun nivelo 4 kaj 7 kun denaska nivelo, do ĉirkaŭ 2 % da denaskuloj inter 243+84=327. Aŭ 7 denaskuloj inter 84 preskaŭ-denaskuloj, do 8,3 %)<ref><!-- {{EL}} Intervjuo kun 25-jara [http://hungario.hu/esencoj/2008/02/04/esperantistoj-denaskuloj-2/ denaskulo] - Bedaŭrinde la ligilo ne plu funkcias. Ĉu iu scias, kie nun troviĝas ĉi tiu intervjuo? --> </ref>. Eblas konstati du aferojn: # Denaskuloj ne estas "sklavoj" aŭ "devigataj resti en la movado" aŭ en la Esperanto-komunumo. Ili - plej malfrue kiel junuloj - tute libere povas elekti, kion fari. # La [[fenomeno]] de denaskuloj neniel detruas ajnan lingvan neŭtralecon de Esperanto. Kelkaj homoj ne komprenas tion, verŝajne ĉar ambaŭ aferoj normalkaze ne estas disigeblaj. La klarigo estas simpla: Male al etnaj lingvoj, Esperanto estas lernebla ĝis kvazaŭ denaskula nivelo. Tial denaskuloj ne havas daŭran lingvan avantaĝon kaj sekve ne restas iu elito, kiu pro sia avantaĝa situacio havas hegemoniajn fortojn. Ĝuste tio ne validas por etnaj lingvoj, pro kio oni ofte argumentas, ke "neŭtrala lingvo ne povas esti ies gepatra lingvo". Oni rekonsciu pri tio, ke tiu "nenies gepatra lingvo" nur estas valida kondiĉo por "neneŭtraleco" se denaskeco alportas lingvan nivelon, kiun ne eblas akiri alimaniere. == Historio == Laŭ la [[UEA-jarlibro]] de [[1966]], la unua flue parolanta denaska esperantisto estis [[Emilia Gastón]] el [[Hispanio]], naskita la [[2-an de junio]] [[1904]] kiel filino de [[Emilio Gastón]]. La unuaj gravaj Esperanto-aktivuloj, kiuj lernis la lingvon denaske, estis [[Inés Gaston]] (naskita la [[12-an de septembro]] [[1906]]) kaj [[Ino Kolbe]] (naskita la [[28-an de februaro]] [[1914]]). En [[1935]] la [[Esperanto-gazeto]] [[Hungara Heroldo]] raportas, ke bulgara esperantisto [[Boris Vasilev]] havis kun hungara esperantistino filinon Laŭra, kiu 2-jaraĝa estis tiam "unika esperantistino en la mondo, ne scianta alian lingvon". En 1957 publikiĝis raporto pri enketo rilate la nombron de infanoj kreskantaj kun Esperanto kiel denaska lingvo: sume 154 en 19 landoj<ref>Gepatra Bulteno 1957/4; laŭ Corsetti (A Mother Tongue Spoken Mainly by Fathers. 1996: 265)</ref>. En la Jarlibro de 1961 oni publikigis liston de denaskuloj en la mondo. Aperis 58 nomoj.<ref>Laŭ informo de Kata Bodnarova en la forumo de [http://www.esperanto.sk/babil/index.php?kio=EO&de=190&nombro=10 Esperanto.sk]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> La 'Cirkulaĵo por Esperantlingvaj Familioj kaj Paroj' estis sendita al 283 paroj aŭ familioj en januaro 1995<ref>Renato Corsetti. A Mother Tongue Spoken Mainly by Fathers. 1996: 265</ref>. Oni povas supozi ke en ili vivis proks. 400 - 600 esperantlingvaj infanoj. == Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj == {{Ĉefa|Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj}} La unua formo de organiziĝo de la denaskuloj estis la [[Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj|Renkontiĝoj de Esperantistaj Familioj]] (REF), kiujn iniciatis [[István Nemere]] en [[1967]] kaj kiujn ekorganizis [[Ernő Csiszár]] kun sia edzino [[Zsuzsa Csiszár|Zsuzsa]] dum pluraj jaroj ekde 1979. == Gazetoj por Esperanto-familioj, interreta komunikado == En la jaro [[1948]] aperis la unua periodaĵo por Esperanto-familioj, "[[Bulteno Gepatra]]", eldonata de [[Esperanto Press]] ĝis [[1960]]. En [[1967]] ĝian rolon transprenis "[[Gepatra Bulteno]]". En la [[1960]]-aj jaroj aperis porinfana gazeto "[[Nia voĉeto]]", kiu celis helpi denaske parolantajn infanojn. "Cirkulaĵo por Esperantlingvaj Paroj kaj Familioj" aperis ekde 1987, ĝis almenaŭ 1996 (laŭ Corsetti, 1996: 265). Nuntempe aperas "[[Familia Esperanto]]". Ekzistas retlisto DENASK ĉe Google-grupoj (pli frue: denask-l; ekde proks. 1995). == Nombro kaj denaskuloj de dua kaj tria generacio == [[Harald Haarmann]] (2002) parolas pri pluraj mil homoj, kiuj lernas Esperanton kiel denaskan lingvon; li aldonas, ke intertempe "ekzistas denaskuloj de dua kaj eĉ tria generacio"<ref>Haarmann, Harald. Kleines Lexikon der Sprachen. Von Albanisch bis Zulu. 2., überarb. Aufl. 02.10.2002; 455 S. Verlag: Beck, C H; ISBN 978-3-406-49423-9. P. 115/117 kaj sekvaj. Rete parte sur [http://www.fischer-zim.ch/esperanto/lingvaj-temoj/haarmann--leksikono-eo.htm Haarmann (leksikono)]</ref>. La informo pri denaskuloj de dua kaj tria generacio legeblas jam en "The Encyclopedia of Language and Linguistics", 1994<ref>[http://www.phon.ucl.ac.uk/home/wells/esperanto-encyc.htm The Encyclopedia of Language and Linguistics] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210306112259/http://www.phon.ucl.ac.uk/home/wells/esperanto-encyc.htm |date=2021-03-06 }}, ed. R.E. Asher, Oxford: Pergamon, 1994 (vol. 3, pages 1143-1145): "There is no other case in linguistic history of something that started as an intellectual scheme, a project on paper, being transformed into a language with native speakers of the second and indeed the third generation."</ref>. [[Renato Corsetti]] publikigis studon en 1996, laŭ kiu tiam la "Rondo Familia" havis registron pri proks. 350 familioj, en kiuj la infanoj kreskas kun Esperanto (oni povas supozi, ke temis pri sepcento da infanoj)<ref>Renato Corsetti. [http://www.ingentaconnect.com/content/jbp/lplp/1996/00000020/00000003/art00004 A Mother Tongue Spoken Mainly by Fathers]. Language Problems & Language Planning, Volume 20, Number 3, 1996, pp. 263-273(11)</ref>. La takso de almenaŭ mil homoj estas ĝenerale akceptata konsiderante, ke ekzemple jam dum pli ol dudek jaroj en REF regule partoprenas 30 - 40 denaskulaj infanoj inter kelkaj monatoj kaj proks. 15 jaroj. En 1957 en Gepatra Bulteno publikiĝis rezulto de enketo, laŭ kiu estis trovitaj 154 denaskuloj en 19 landoj. En la Jarlibro de 1961 oni publikigis liston de denaskuloj en la mondo, en kiu aperis 58 nomoj<ref>Jarlibro de UEA, 1961, Unua parto, p. 60 - 61</ref>; en 1962 estis 67 nomoj<ref>Jarlibro 1962, Unua parto, p. 62 - 64</ref>, en 1965 estis 83 listigitaj denaskuloj<ref>Jarlibro 1965, Unua parto, p. 88 - 90</ref>. == La "denaskulo" en la esperanta literaturo == La unua literaturaĵo kiu traktas la socian rolon de esperanto-familioj estas la triakta dramo [[La familio de Anto Speri]] de [[Giorgio Silfer]] ([[2003]]). La temon ankaŭ traktis satire [[Serge Sire]]. (Bildstrio aperinta en "[[Le Monde de L'Espéranto]]" Num 555) kaj Sara Larbar, denaskulino, en ŝia romano 'Karuseloj'<ref>Sara Larbar, Karuseloj, p. 133-135 (senkopirajte kaj senpage [http://eduinf.waw.pl/esp/lern/librejo/0048/karuseloj.pdf elŝutebla] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160509080016/http://eduinf.waw.pl/esp/lern/librejo/0048/karuseloj.pdf |date=2016-05-09 }}, PDF, 135 pp),1987, originala romano en Esperanto, dediĉita al la denaskaj Esperanto-parolantoj.</ref> == Fremdeca premo de eksterfamiliaj lingvoj == Gilbert R. Ledon kiel patro kiu uzis Esperanton kiel familian lingvon dum jardekoj, substrekis en eseo<ref>Gibert R. Ledon, '''Familia lingvo : Esperanto''<nowiki/>', [[Laŭte!]], nro. 140, marto 1999, p. 36-37, 18pp.</ref> ke la plej danĝera por la uzo de Esperanto en la familio estas la premo de la eksterfamiliaj lingvoj, precipe la nacia, loka lingvo. Por supervivi kaj venki tiun premon lia startpunkto estis ke "ni devas atingi psikologian staton kie ni devas konsideri nin, la uzantoj de Esperanto en familio, kiel normaluloj". Li substrekis ke tiu starpunkto funkciis ĉe ili dum jardekoj aplikante jenan strategion: 'En rondo kun eksterfamiliaj homoj, kvankam laŭdire tio estas malĝentila, eble malrespekta, kiam mi min direktis al mia edzino, mi nur uzis Esperanton, eĉ se mi poste devis traduki tion kion mi diris por la grupo. Mi same agis rilate al miaj infanoj, kiuj cetere ofte hontis pro mi..". == Esperanto-denaskularo kaj Esperanto kiel "vivanta lingvo" == Oni diras, ke lingvo mortas, kiam forpasas la lasta denaskulo. Analoge estas konsekvence konsideri Esperanton "vivanta lingvo", kiam konstateblas, ke ekzistas denaskuloj - ne nur kelkaj, sed denaska komunumo de proks. mil homoj, kiel hodiaŭ. Sabine Fiedler raportas, ke por eksteruloj ekscio pri la ekzisto de denaskuloj ofte kondukas al la konstato, ke Esperanto estas "vera" lingvo (2010: 163); la samon spertis ankaŭ aliaj Esperanto-parolantoj. La informo pri la denaskularo montriĝas kiel tre efika maniero por klarigi, ke Esperanto estas vera kaj vivanta lingvo. Certe multaj Esperanto-parolantoj opinias, ke Esperanto estis vivanta lingvo jam sen konsideri la grandiĝon de la denaskularo (pro literaturo, flua kaj ĉiutaga uzado k.s.). Tiel esprimis sin ankaŭ en 2004 la Lingvoscienca Instituto de la [[Hungara Scienca Akademio]]<ref>[http://www.eszperanto.hu/viva-kep5.htm dokumento]</ref>. La argumentado pri la kaŭzoj de la vivanteco de Esperanto tamen nun malpli gravas, ĉar tiu vivanteco estas intertempe klara laŭ ĉiuj eblaj kriterioj. == Ĉu Esperanto ne estu denaska lingvo? == En kelkaj tekstoj troviĝas la opinio, ke Esperanto ne estu denaska lingvo aŭ almenaŭ ne estis kreita por tio. Laŭ la konvinko de Sabine Fiedler <ref>[http://www.interlinguistik-gil.de/wb/media/beihefte/17/Fiedler_163-174.pdf (2010: 163)]</ref> la ekzisto de denaskuloj kontraŭas la esencon de planlingvo, kiu antaŭ ĉio ebligu samrajtan komunikadon per tio, ke ĉiu devas lerni ĝin. Aliflanke ŝi konstatas, ke la ekzisto de denaskuloj en diskutoj ofte montriĝas kiel argumento, ke Esperanto estas "vera" lingvo, pro kio ŝi volonte mencias la fakton. Johannes Klare raportis<ref>[http://www.interlinguistik-gil.de/wb/media/beihefte/17/Klare_9-37.pdf (2010: 25, 27, 29) ]</ref>, ke André Martinet vidis en Esperanto la avantaĝon, ke kvazaŭ ĉiu parolas tiun lingvon kiel denaskan lingvon - ke ĉiuj komunikaj partneroj devas unue lerni ĝin kaj ke neniu havas avantaĝon kiel denaskulo. Detlev Blanke konstatis en 2001 en artikolo pri lingvopolitiko, ke etnaj lingvoj kutime havas la funkcion esti denaska lingvo, dum planlingvo kiel Esperanto ne estis kreita por tio<ref>(Detlev Blanke. [http://www.interlinguistik-gil.de/wb/media/beihefte/06/Heft_6_Blanke.pdf Plansprachen und europäische Sprachpolitik], p. 89)</ref>. En multaj tekstoj de Esperanto-parolantoj oni apenaŭ mencias la denaskulojn. Humphrey Tonkin en 2015 prezentas Esperanton sur dek paĝoj; pri denaskuloj aperas la mencio, ke ekzistas neniu L1-parolanto pri kiu paroli ("no L1 users to speak of"); krome laŭ Tonkin Esperanto estas dua lingvo por kvazaŭ ĉiuj ĝiaj parolantoj <ref>(p. 183-184 en Humphrey Tonkin (2015)</ref>. Introduction: In Search of Esperanto. Interdisciplinary Description of Complex Systems 12 (2), p. 182-192). Same UEA okaze de la tago de la gepatra lingvo plurfoje informis sen mencii la Esperanto-denaskulojn (2017: [http://www.linguistic-rights.org/21-02-2017/21-a-de-februaro-Internacia-Tago-de-la-Gepatra-Lingvo.html 21-a de februaro. Internacia Tago de la Gepatra Lingvo]). Ankaŭ en personaj komunikoj multaj Esperanto-parolantoj informis, ke ili al eksteruloj ne mencias la denaskulojn, ĉar ili kredas, ke ties ekzisto forigas la argumenton de samrajteco. == En Esperanto aperis == * [[Verna Hills]]. '''Alko kaj Suna en siaj du Dometoj''' de [[Rüdiger Eichholz]]. Eld. [[Esperanto Press]], [[Oakville]], 1958. {{citaĵo|Komenciĝas flori la Esperanto-literaturo por infanoj. Jen tre ĝojiga fenomeno. Ankaŭ sur tiu tereno necesas kelkaj kuraĝaj. entreprenemaj, praktikaj kaj klarvidaj pioniroj. Verŝajne la plej elstara inter ili estas Rüdiger Eichholz kiu jam eldonis diversajn tiajn "orajn libretojn" sed de kiuj mi ricevis ĝis nun nur la suprenomitan. Li estas ankaŭ eldonato kaj redaktoro de ' [[Gepatra Bulteno]] ' kiun ni forte rekomendas a! ĉiuj gepatroj kaj pedagogoj. Tiu-ĉi verko havas [longan ankaŭ eldonanto kaj redaktoro de “ Gepatra Bulteno " kiun ni forte (''tiel'')] antaŭparolon direktitan al gepatroj kaj instruistoj. en kiu estas parolate pri infanaj psiko, imago kaj travivado. Sur tiurilataj spertoj estas bazitaj la 22 rakontoj koncerne la geknabojn Alko kaj Suna. Ni devas akcenti ke la aŭtoroj kontraŭstaras rakontojn kiel ekz. la famegajn de la [[fratoj Grimm]] ĉar tiuj montras ne-realan vivon kaj priskribas tro da ruzaĵoj kaj kruelaĵoj. R.E. pravas ke tre multaj de tiuj ne taŭgas por infanoj. Sed ĉu li scias ke Grimm ne imagis ilin, nur rerakontis popolajn rakontojn? Ja, Anderson imagis kaj skribis por infanoj. La aŭtoroj tie-ĉi, kontraŭe, volas eduki en la ekkono de la ĉiutagaj [[miraklo]]j de la reala ĉirkaŭanta mondo. Ni aldonu ke estas tre multaj, rave belaj desegnaĵoj. S-ano Rüdiger Eichholz presigis ankaŭ ĉiujaran murkalendaron kun bildo de Zamenhof kaj la nomoj dc monatoj kaj tagoj en Esperanto|F. R. [[Belga esperantisto]] n363 (jul-aug 1959) }} == Literaturo pri denaskuloj (inkl. de scienca) == '''Laŭ aperjaro''' * Butler, M.C. (1921). Infana Esperanto. Literaturo. 12 (Okt. – Dec. 1921) (laŭ Corsetti, 1996: 265) * (? (1957). Raporto pri enketo rilate la nombron de infanoj kreskantaj kun Esperanto kiel denaska lingvo: sume 154 en 19 landoj. Gepatra Bulteno 1957/4; laŭ Corsetti, 1996: 265)) * Fischer, Rudolf-Josef (1981). Dulingva edukado en Esperanto kaj la gepatra lingvo. En: Eŭropa dokumentaro 30, 18-20 * Wacha, Balázs (1986). Esperanto kaj ĝia uzado en familio. En: Kontribuo al Lingvaj Teorio kaj Praktiko IV. Poprad: Slovakia Esperanto-Asocio, 61-73 * Tišljar, Zlatko (1988). Ĉu denaskismo, kial ne? El Popola Ĉinio 5/1988. Represo en: Tišljar, Zlatko. Esperanto vivos malgraŭ la esperantistoj. Maribor, Zagreb. 1997, pp. 151-154 * Golden, B. (1991). Pli da sciigoj pri la familio Köry/Kovary. Ĉirkulaĵo por esperantlingvaj paroj kaj familioj 13 (Julio 1991): 11. (Pri denaskulo en la jaro 1919 en Ĉeĥoslovakio, laŭ Corsetti, 1996: 264) * Versteegh, Kees (1993). [https://www.researchgate.net/profile/Kees_Versteegh/publication/237911193_Esperanto_as_a_first_language_Language_acquisition_with_a_restricted_input/links/546ca3580cf2b0bc8e5392c4/Esperanto-as-a-first-language-Language-acquisition-with-a-restricted-input.pdf Esperanto as a first language]: language acquisition with a restricted input. Linguistics 31, 539-555. * Corsetti, Renato (1993). Macchina daddy lampo: alcune osservazioni su un caso di trilinguismo dalla nascita in italiano, inglese ed esperanto. L'esperanto. Numero speciale. 6/1993 * Tišljar, Zlatko (ed.) (1995). Internacia Familio - Utopio aŭ Realaĵo? Maribor: Inter-kulturo. * Csiszár, Ernö (1995, ne indikita): Dulingve – pli simple. Kajeroj por multlingveco 2. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio * Corsetti, Renato (1996). A Mother Tongue Spoken Mainly by Fathers. Language Problems and Language Planning 20: 263–273 * Corsetti, Renato (1996). Esperanto kaj kreolaj lingvoj: komunaj kaj malkomunaj trajtoj en la kreoliĝo. En: Kosecky, S. (red.). Multkulturaj familioj de nuntempa Eŭropo. Bratislavo (Esprima). pp. 11-36 * Bergen, Benjamin K. (2001). [http://www.cogsci.ucsd.edu/~bkbergen/papers/NEJCL.pdf Nativization processes in L1 Esperanto]. Journal of Child Language 28: 575–595. * Corsetti, Renato; M.A. Pinto; M. Tolomeo (2004). [https://www.academia.edu/6477095/Regularizing_the_regular_The_phenomenon_of_overregularization_in_Esperanto-speaking_children Regularizing the regular: The phenomenon of overregularization in Esperanto-speaking children]. Language Problems and Language Planning 28 (3/2004): 261–282. * Lindstedt, Jouko (2006). [http://www.linguistics.fi/julkaisut/SKY2006_1/1FK60.1.5.LINDSTEDT.pdf Native Esperanto as a Test Case for Natural Language.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190311233014/http://www.linguistics.fi/julkaisut/SKY2006_1/1FK60.1.5.LINDSTEDT.pdf |date=2019-03-11 }} * Sakaguchi, Alicja (2006): Einige Bermerkungen zur dreisprachigen Erziehung meiner Kinder (Polnisch – Esperanto – Deutsch). En: Cirko, L. / Grimberg, M. (Hrsg.): Phänomene im syntaktisch-semantischen Grenzbereich. Dresden: Neisse-Verlag, 133-143. * Csíszár-Salomon, Pálma (2009): Duboj kaj demandoj pri familia lingvo. En: Koutny, Ilona (Red.): Abunda fonto. Memorlibro omaĝe al Prof. István Szerdahelyi. Poznań: ProDruck&Steleto, 311-319. * Inés M. Jimenéz (2009): Mut zur Mehrsprachigkeit. So erziehe ich mein Kind in einer Fremd- oder Zweitsprache. Engelschoff: Auf dem Ruffel. * Lindstedt, Jouko (2010). [https://helda.helsinki.fi/bitstream/handle/10138/25665/Lindstedt_2010_Family.pdf Esperanto as a family language]. En: F Dervin (ed.) , Lingua francas : La véhicularité linguistique pour vivre, travailler et étudier. L'Harmattan, pp. 69-80 . * Fiedler, Sabine (2010). [http://www.interlinguistik-gil.de/wb/media/beihefte/17/Fiedler_163-174.pdf Zur Rolle des Esperanto-Muttersprachlers] innerhalb und außerhalb der Plansprachengemeinschaft. En: Fiedler, Sabine (Hg.), Die Rolle von Persönlichkeiten in der Geschichte der Plansprachen. Beiträge der 19. Jahrestagung der Gesellschaft für Interlinguistik e. V., 27.-29. November 2009 in Berlin (Interlinguistische Informationen, Beiheft 17), 163–174. Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik. * Fischer, Rudolf-Josef (2011). Esperanto im Quasi-L1-Erwerb. En: Brosch, Cyril, kaj Fiedler, Sabine (eld.): Florilegium Interlinguisticum. Festschrift für Detlev Blanke zum 70. Geburtstag. Lang: Frankfurt a.M., 285-295 * Fiedler, Sabine (2012). The Esperanto denaskulo: The status of the native speaker of Esperanto within and beyond the planned language community. Language Problems and Language Planning 36. pp. 69-84 * Lindstedt, Jouko (2016). [https://www.academia.edu/36417031/%C4%88u_infana_Esperanto_estas_natura_Esperanto Ĉu infana esperanto estas natura esperanto?] En: Federico Gobbo (red.). Lingua, politica, cultura. Serta gratulatoria in honorem Renato Corsetti. New York (Mondial), pp. 250-258 * Calligari, Ella (2022), Esperanto inter adopta kaj denaska lingvo: kial antaŭjuĝas la profesiaj lingvistoj? [[Literatura Foiro]], organo de la PEN-centro, jaro 53, oktobro 2022, n-ro 319, paĝoj 283-287. * Stępkowska, Agnieszka (2026). [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/applirev-2025-0201/html Family language policy of bilingual couples using Esperanto as a Lingua Franca]. de Gruyter, Berlin/Boston == Konferencoj == * 1996, Bratislava, organizita de Rondo Familia kaj Bratislava Centro por Familiaj Studoj (laŭ Corsettti, 1996: 270) == Vidu ankaŭ == * [[Listo de denaskaj esperantistoj|Listo de denaskaj esperantistoj, kiuj meritus (aŭ jam havas) Vikipedian artikolon]] * [[Familio#Esperantlingvaj_familioj|Esperantlingvaj familioj]] * [[Captain Fantastic]] (filmo) * [[Denaska parolanto]] * [[Kreola lingvo]] * [[Infanaĝo]] * [[Internacia Tago de la Gepatra Lingvo]] == Eksteraj ligiloj == * [http://groups.google.com/group/denask DENASK retdiskutgrupo por esperantaj familioj] * (eo) [https://www.youtube.com/watch?v=CbcJaUQc084 Babilado inter denaskuloj - Retoso 2021] * [http://familioj.wikispaces.com/ Vikio por familioj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200519122121/https://familioj.wikispaces.com/ |date=2020-05-19 }} : listigas kaj disponigas esperantajn librojn, kantojn, filmojn kaj aliajn, por infanoj * {{Citaĵo el la reto | url = http://www.liberafolio.org/2014/bildstrio-pri-denaskuloj-aperis-en-la-angla | titolo = Bildstrio pri denaskuloj aperis en la angla | titolo-aldono = | alirdato = 2014-12-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-11-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Libera Folio]] | paĝoj = | lingvo = eo | arkivurl = https://archive.today/20141206074612/http://www.liberafolio.org/2014/bildstrio-pri-denaskuloj-aperis-en-la-angla | arkivdato = 2014-12-06 | citaĵo = }} * YouTube : UK2015 Lillo: Kongresa temo, rakonta podio: Denaskaj Esperanto-parolantoj sub 40 jaroj #1/3. * [https://www.youtube.com/watch?v=UzDS2WyemBI Videointervjuoj kun kelkaj denaskaj Esperanto-parolantoj] * [https://anchor.fm/stela-besenyei-merger Podkasto kun intervjuoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210201070249/https://anchor.fm/stela-besenyei-merger |date=2021-02-01 }} preparitaj de [[Stela Besenyei-Merger]] kun aktivuloj, gepatroj kaj denaskuloj. Januaro 2021. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}}{{Esperanto}} [[Kategorio:Esperanto-movado|Denaskaj Esperanto-parolantoj]] [[Kategorio:Denaskaj esperantistoj| ]] e10aewocnyg8lhqbsl3unbjpfil9y41 Kariba Maro 0 9550 9405726 9391780 2026-06-17T20:26:19Z ThomasPusch 1869 9405726 wikitext text/x-wiki {{Informkesto maro | nomo = Kariba maro | dosiero = Topographic30deg_N0W60.png | priskribo1 = Mapo de Kariba maro. | priskribo2 = Mapo de Kariba maro. | maks-profundeco = 7686 | larĝeco = | longeco = | areo = 2754000 | superigo = [[Atlantika Oceano]] | najbaro = [[Meksika Golfo]] | subigo = | kontinento = [[Nordameriko]] <br /> [[Sudameriko]] | ŝtato = {{Venezuelo}} <br /> {{Kolombio}} <br /> {{Panamo}} <br /> {{Kostariko}} <br /> {{Nikaragvo}} <br /> {{Honduro}} <br /> {{Gvatemalo}} <br /> {{Belizo}} <br /> {{Meksikio}} <br /> {{Navasa Insulo}} <br /> {{Jamajko}} <br /> {{Haitio}} <br /> {{Domingo}} <br /> {{Kubo}} <br /> {{Puerto-Riko}} <br /> {{Britaj Virgulininsuloj}} <br /> {{Usonaj Virgulininsuloj}} <br /> {{Dominiko}} <br /> {{Gvadelupo}} <br /> {{Antigvo-Barbudo}} <br /> {{Sankta Kristofo kaj Neviso}} <br /> {{Barbado}} <br /> {{Grenado}} <br /> {{Martiniko}} <br /> {{Sankta Lucio}} <br /> {{Sankta Vincento kaj Grenadinoj}} <br /> {{Trinidado kaj Tobago}} <br /> {{Nederlandaj Antiloj}} <br /> {{Angvilo}} | noto = | alfluanto = [[Orinoko]] <br /> [[Magdalena (rivero)|Magdalena]] | regiono-ISO=XA | zomo = 4 }} La '''Kariba maro''' ({{lang-en|Caribbean Sea}}; {{lang-es|Mar Caribe}}; {{lang-fr|Mer des Caraïbes}}; en [[Haitia kreola lingvo|Haitia kreola]] ''Lamè Karayib''; en [[Jamajka-kreola lingvo|Jamajka-kreola]] ''Kiaribiyan Sii''; {{lang-nl|Caraïbische Zee}}; {{lang-pap|Laman Karibe}}) estas [[maro]] de [[Atlantiko]] situanta en la [[tropikoj]] de la [[okcidenta hemisfero]]. Ĝi estas limigita fare de la [[duoninsulo]] [[Jukatano]] de [[Meksiko]] kaj [[Mezameriko]] en la okcidento kaj sudokcidento, en la nordo fare de la [[Grandaj Antiloj]] komencante per la plej granda tiea insulo [[Kubo]], en la oriento proksime de la [[Malgrandaj Antiloj]], kaj en la sudo fare de la norda marbordo de [[Sudameriko]].<ref>[http://www.panda.org/about_wwf/where_we_work/latin_america_and_caribbean/our_solutions/marine_turtle_programme/projects/hawksbill_caribbean_english/caribbean_sea/index.cfm The Caribbean Sea] World Wildlife Fund. Retejo laste alirita la 5an de Decembro 2009</ref> La Kariba maro komunikas kun [[Atlantika Oceano]], sude de la [[Meksika Golfo]]. Ĝin bordas sude la [[ŝtato]]j [[Venezuelo]], [[Kolombio]], kaj [[Panamo]], okcidente [[Kostariko]], [[Nikaragvo]], [[Honduro]], [[Gvatemalo]], [[Belizo]], kaj la [[Jukatano]]-duoninsulo apartenanta al [[Meksiko]], norde [[Grandaj Antiloj|Grandaj Antilaj]] insuloj [[Kubo (insulo)|Kubo]], [[Hispanjolo]], [[Jamajko]], kaj [[Puerto-Riko]], kaj oriente [[Malgrandaj Antiloj]]. La ligo inter la Kariba maro kaj la Meksika Golfo estas la [[Jukatana Markolo]]. La tuta areo de la Kariba maro, la multaj insuloj de Karibio, kaj apudaj marbordoj, estas kolektive konata kiel [[Karibio]]. La Kariba maro estas unu el la plej grandaj maroj kaj havas areon de proksimume 2 754 000&nbsp;km² (1 063 000 kv. mejl.).<ref>[http://www.allthesea.com/Caribbean-Sea.html The Caribbean Sea] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180104065025/http://www.allthesea.com/Caribbean-Sea.html |date=2018-01-04 }} All The Sea. URL laste alirite la 7an de Majo, 2006</ref> La plej profunda punkto estas la [[Kajmana Fosaĵo]] inter Kubo kaj Jamajko, pli ol 7500 metrojn sub mara nivelo, inter la [[Kajmana Insularo]] kaj [[Jamajko]], precize ĝis 7 686 m (25 220&nbsp;ft) sub [[marnivelo]]. La kariba marbordo havas multajn [[golfo]]jn kaj [[golfeto]]jn: la [[Golfo de Gonave]], [[Golfo de Venezuelo]], [[Golfo Darieno]], [[Golfo de la Moskitoj]], [[Golfo Paria]] kaj [[Golfo de Honduro]]. [[Biogeografio|Biogeografie]] la suda parto de Kariba maro estas unu el la 43 maro-[[ekoregiono]]j de la [[Tutmondaj 200]]. Tiuj ĉi estas nombro de ekoregionoj elektitaj far la [[Monda Natur-Fonduso]] ([[WWF]]) kaj la [[Nacia Geografia Societo]] pro sia graveco pri la [[naturprotekto]]. == Historio == [[Dosiero:Columbus landing on Hispaniola adj.jpg|maldekstra|eta|[[Kristoforo Kolumbo]] alteriĝas sur [[Hispaniolo]] en 1492.]] La nomo "Karibio" estas derivita de la [[Indiĝeno|indiĝenaj]] "[[kariboj]]", unu el la dominaj [[Indianoj|indianaj]] grupoj en la regiono dum eŭropa kontakto okazinta en la fino de la [[15-a jarcento]]. Post la eltrovo de Karibio fare de [[Kristoforo Kolumbo]] en 1492, la hispana esprimo ''Antillas'' ([[antiloj]]) estis asignita al la teroj; devene de tio, "Maro de Antiloj" estas ofta alternativa nomo por la Kariba maro en diversaj eŭropaj lingvoj. Dum la unua jarcento da evoluo, la hispana domineco estis senkontesta. [[Dosiero:Tulum-Seaside-2010.jpg|eta|[[Tulum]], [[Majaoj|majaa]] grandurbo sur la marbordo de la Karibio en la ŝtato [[Quintana Roo]] ([[Meksiko]]).]] La unuaj loĝantoj de la insuloj Antiloj estis [[Tainoj]], [[Sedenteco|sedenta]] popolo kun religiaj kredoj de [[Politeismo|politeismaj]] trajtoj kiuj elstaris kiel kapablaj [[agrikulturisto]]j, [[fiŝkaptisto]]j kaj [[ceramikisto]]j;<ref>[http://www.dominicandata.com/histprecol.html Historia Precolombina] [https://web.archive.org/web/20090214195725/http://www.dominicandata.com/histprecol.html Arkivita] la 14an de februaro 2009 en la Wayback Machine., Dominican Data, alirita la 09/05/2007.</ref>​ kies lingvo derivis el tiu de [[Aravakoj]], familio el kiu ili devenis, migrinte el [[Sudameriko]] antaŭ proksimume ĉirkaŭ 3000 jaroj.<ref>Primeros habitantes de Puerto Rico, El portal educativo de América, URL alirita la 25/05/2007.</ref>​ En la epoko de la malkovro, la [[kariboj]], kiuj elstaris pro siaj kapabloj kiel [[navigisto]]j kaj [[militisto]]j,<ref>[https://web.archive.org/web/20080321192623/http://www.aldeaeducativa.com/aldea/tareas2.asp?which=489 Los Caribes,] Aldea educativa, URL alirita la 03/01/2021.</ref>​ okupis hegemonie la regionon, devenantaj el la bordoj de la rivero [[Orinoko]], kaj estis dum plena konkero de la teritorioj de la tainoj. En siaj unuaj kronikoj, kelkaj eŭropanoj asertis, ke la kariboj manĝis homan viandon,<ref>[https://www.elcastellano.org/parent02.html Parentescos sorprendentes,] Fernando Navarro, URL alirita la 03/01/2021.</ref>​ ideo kiu restis registrita en la vorto "[[kanibalo]]".<ref>[http://chuma.cas.usf.edu/~swohlmut/latam/civindigen.html Civilizaciones indígenas,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200702192921/http://chuma.cas.usf.edu/~swohlmut/latam/civindigen.html |date=2020-07-02 }} University of Florida, URL alirita la 25/05/2007.</ref>​ La Kariba maro estis nekonata akvoareo al la loĝantaroj de [[Eŭrazio]] ĝis [[1492]], kiam Kristoforo Kolumbo unue [[Velado|velis]] en karibajn akvojn serĉe por trovi [[marvojo]]n al Azio. En tiu tempo la [[Okcidenta Hemisfero]] ĝenerale estis malkonata al eŭropanoj. Sekvante la eltrovon de la insuloj fare de Kolumbo, la areo estis rapide [[Koloniismo|koloniigita]] fare de pluraj okcidentaj kulturoj (komence [[Hispanio]], kaj pli poste [[Portugalio]], [[Anglio]], la [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Nederlando]], [[Francio]] kaj [[Danio]]). Sekvante la koloniigon de la karibaj insuloj, la Kariba maro iĝis okupata areo fare de eŭrop-bazita mara [[komerco]] kaj [[Mara transporto|transporto]], kaj tiu komerco poste altiris [[piratado]]n. [[Dosiero:Toma aérea del Fuerte San Lorenzo.jpg|eta|maldekstre|Fortikaĵo de Sankta Laŭrenco ĉe Portobelo ([[Panamo]]).]] La [[Katolikaj Gereĝoj]] rajtigis en 1495 ĉiujn siajn [[subulo]]jn navigi al la ĵus malkovritaj [[Okcidentaj Hindioj|Hindioj]], kio ebligis, ke multaj ŝipoj trapasis la Atlantikon sen la taŭga preparado kaj protekto, iĝante facila predo por la "marlupaj" [[pirato]]j.<ref>González Arnao, Mariano, A prueba de piratas, n.º 61 de La aventura de la Historia, Arlanza Ediciones, novembro 2003.</ref>​ Sur la marbordoj de la Kariba maro, dum tiu epoko okazis kelkaj komercaj [[foiroj]] el kiuj eble plej fama estis tiu de [[Portobelo (Panamio)|Portobelo]], kiu daŭris 40 tagoj. Pro kio en tiu loĝloko okazis ankaŭ konstantaj atakoj fare de piratoj, kaj pro kio la hispanoj konstruis tre proksime la [[Fortikaĵo de Sankta Laŭrenco|Fortikaĵon de Sankta Laŭrenco]] fine de la 16a jarcento.<ref>[http://www.enlacespanama.com/fuertesanlorenzopanama.html Fuerte de San Lorenzo,]{{404|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Enlaces Panamá, URL alirita la 03/01/2021.</ref>​ Tiu sama problemo okazis en aliaj [[havenurbo]]j de Karibio kiel en [[Kartageno (Kolombio)|Kartageno]] kaj [[Havano]], kie same oni konstruis militdefendejojn, laboro por kiu estis transportitaj (kaj uzitaj) nombraj grupoj de afrikaj [[sklavo]]j al la regiono. [[Dosiero:Pyle pirate handsome.jpg|eta|"Buccaneer of the Caribbean" el la verko de [[Howard Pyle]] nome ''Book of Pirates''<ref>[http://etext.virginia.edu/toc/modeng/public/PylPira.html Book of Pirates]</ref>]] Tuj poste ties malkovro kaj okupado fare de Hispanio, la maro altiris la atenton de [[Anglio]] kaj [[Francio]], kiuj sendis maristojn al la konkero de teritorioj kiuj sukcesis kontroli la insulojn [[Martiniko]] kaj [[Gvadelupo]], por Francio, kaj [[Antigvo kaj Barbudo]], [[Moncerato]], [[Barbado]] kaj [[Jamajko]], por Anglio, kiuj estis la plej gravaj posedoj kiujn perdis la [[Hispana Imperio]] en Karibio. En 1625 oni kreis en la [[Insulo de la Testudo]] bazon en kiu [[korsaro]]j, [[bukaneroj]] kaj piratoj de ambaŭ naciecoj, sed ne nur, asociiĝis por ataki ŝipojn devenajn el la [[hispanaj kolonioj]] kaj el tie eliris ekspedicioj kiuj sieĝis la marbordajn urbojn ĝis fino de la 17-a jarcento. Alia fama bazo de piratoj estis establita en la jamajka havenurbo [[Port Royal (jamajko)|Port Royal]] en 1656, ĝis ties parta detruo fare de [[tertremo]] okazinta la 7an de junio [[1692]].<ref>Donny L. Hamilton (2000). [https://nautarch.tamu.edu/portroyal/ The Port Royal Project,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210125232357/https://nautarch.tamu.edu/portroyal/ |date=2021-01-25 }} Nautical Archaeology Program, Texas A&M University. URL alirita la 03/01/2021.</ref>​ ​ En la regiono estis reo konataj kaj timataj kelkaj nomoj de piratoj kiel [[Henry Morgan|Morgan]], Jean David Nau, pli ofte konata kiel François l'Olonnais, kaj Edward Thatch, pli ofte konata kiel Blackbeard (Nigrabarbulo), inter aliaj.<ref>Tagir, Daniel Eduardo (2006), Piratas, corsarios y filibusteros, Círculo Latino, Barcelona. pp.101-106.</ref>​ Laŭlonge de la 19-a jarcento sendependiĝis la iamaj koloniigitaj landoj, kvankam aktuale kelkaj posedaĵoj de [[Francio]], [[Britio]], [[Nederlando]], kaj eĉ de [[Usono]] restas sub kolonia administrado.<ref>Romero, Juvenal (1979), Historia y fantasía del Caribe y sus Antillas. Publicaciones de la embajada de Venezuela, Buenos Aires. p.107</ref>​ [[Kubo]] estis la lasta lando kiu sendependiĝis el Hispanio en [[1898]], sed por iĝi kolonio de Usono ĝis la 20-a jarcento. Samjare ankaŭ [[Puerto-Riko]] iĝis posedaĵo de Usono kiel [[militakiro]] kaj tia ĝi restas sub usona dominado. En 1903, pro interveno de Usono, separiĝis [[Panamo]] disde [[Kolombio]] kaj oni konstruis la [[Panama Kanalo|Panaman Kanalon]], kiu komunikas la Kariban Maron kun la [[Pacifika Oceano]]. Ĝi estis inaŭgurita la 15an de aŭgusto [[1914]], sed ĝi estis administrita de Usono ĝis la 31a de decembro [[1999]]. La [[Federacio de Karibaj Insuloj]] (ankaŭ nomata Britaj Antiloj) estis mallongdaŭra [[politika unio]] de karibaj insuloj, kiu ekzistis de la 3a de januaro 1958 ĝis la 31a de majo 1962. La intenco estis, ke la Okcident-Hindia Federacio fariĝu sendependa lando, sed antaŭ ol tio realiĝis, ĝi disfalis pro internaj streĉoj. [[Dosiero:Caribe-Político.svg|eta|230ra|maldekstre|Ŝtatoj de la Kariba Maro.]] Hodiaŭ la areo estas hejmo al 22 insulteritorioj kaj al limoj de 12 kontinentaj landoj. La 12an de decembro [[2001]], la [[ŝtatestro]]j de la landoj-membroj de la [[Asocio de Karibaj Ŝtatoj]], kunvenintaj en la [[Margarita Insulo]] (Venezuelo), adoptis la [[Deklaracio de Margarita|Deklaracion de Margarita]], «agnoskante la Kariban maron kiel komuna heredo de la regiono, kaj supervalora havaĵo al kiu ni donas prioritaton por ties [[Medikonservado|konservado]]», cele al la «plifirmigo de propra kariba identeco». Ili engaĝiĝis «por establi la regionon de la Granda Karibo kiel Zono de Kunlaborado», kiu «konsistos dekomence el kuna agado en la prioritataj areoj de la AKŜ, tio estas, [[komerco]], [[eltenebla turismo]], [[transporto]] kaj [[naturaj katastrofoj]]».<ref>Vidu la tekston de la [https://web.archive.org/web/20080928101245/http://www.acs-aec.org/Summits/III_summit/Spanish/declaracion_sp.htm Deklaracio de Margarita] subskribita en la 12/12/2001.</ref>​ Pro la abundo de [[sunbrilo]], jar-rondaj [[Tropika klimato|tropikaj temperaturoj]] moderigitaj per la preskaŭ konstantaj [[pasato]]j, kaj la bonega gamo da pitoreskaj cellokoj por viziti, dum la dua duono de la 20-a jarcento kaj la komenco de la 21-a, la Kariba maro iĝis tre populara loko por [[turismo]]. [[Dosiero:Anegada Horseshoe Reef.jpg|eta|[[Korala rifo|Koralrifoj]] en la [[Britaj Virgulininsuloj]].]] === Etimologio === La nomo ''Kariba'' estis derivita de la ''kariboj'', nomo uzita por aludi al la [[etno]] de [[indianoj]] dominanta en la regiono en la epoko de la unuaj kontaktoj kun la eŭropanoj fine de la [[15-a jarcento]].<ref name="gato">Cano, M. & Valderrama, J. (1996), ''Archipiélagos del Caribe colombiano'', IM Editores, Cali. pp. 26-27</ref> La itala navigisto [[Amerigo Vespucci]] asertis, ke fakte la termino ''Charaibi'' inter la indiĝenoj aludis al la 'saĝuloj' kaj eble tiu nomo estis uzitia por aludi al la eŭropanoj post ilia alveno al [[Ameriko]], fakte al Karibio.<ref>[[Bartolomé de las Casas|De las Casas, Bartolomé]] (1875), ''Historia de las Indias''. Eldono de Feliciano Ramírez de Arellano, markizo de la Fuentesanta del Valle kaj José Sancho Ramón. Madrid: M. Ginesta, ĉapitro 16.</ref> Post la malkovro de la [[Okcidentaj Indioj]] fare de Kristoforo Kolumbo, la termino [[hispana lingvo|hispanlingva]] ''Antillas'' ([[Antiloj]]) estis ofte uzata por la tuta geografia areo; derivita de tiu, ankaŭ "mar de las Antillas" (Antila Maro) estis ofta nomo por la Kariba Maro en kelkaj lingvoj. Dum la jardekoj post la "malkovro", la hispana hegemonio tie estis nedisputita kaj tiel ankaŭ la hispanlingvaj nomigoj laŭ Antiloj restis dum multaj jaroj. == Amplekso == La [[Internacia Hidrografia Organizo]] difinas la limojn de la Kariba maro jene:<ref>{{Cite web|url=http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf|title=Limits of Oceans and Seas, 3rd edition|year=1953|publisher=[[International Hydrographic Organization]]|accessdate=[[7-a de februaro]] [[2010]]|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2014-07-14|arkivurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf|arkivdato=2011-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf|archivedate=2011-10-08}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-07-14 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101015152118/http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf |arkivdato=2010-10-15 }}</ref> ::'' En la [[Jukatana Kanalo]].'' La sama limo kiel tiu priskribita por la [[Meksika golfo]] [linio enirante el la lumturo de [[Kabo Katoĉe]] ({{Koord|21|37|N|87|04|W|display=inline}}) al la lumturo de [[Kabo San Antonio (Kubo)|Kabo San Antonio]] en [[Kubo]]<nowiki>]</nowiki>. [[Dosiero:Great Blue Hole.jpg|eta|La [[Granda Blua Truo]] en Belizo.]] ::''Sur la Nordo.'' En la [[Venta Markolo]] - linio eniranta Caleta (74°15'W) kaj Pearl Point (19°40'N) en [[Haitio]]. En la [[Mona Markolo]] - linio kuniga de [[Kabo Engaño (Domingo)|Kabo Engaño]] kaj la pinto de Agujereada ({{Koord|18|31|N|67|08|W|display=inline}}) en [[Porto-Riko]]. ::''Orientaj limoj.'' El Punta San Diego (Puerto Rico) Norden laŭ la meridiano de (65°39'W) ĝis la 100 sonda linio, de tie Orienten kaj Suden, tiumaniere ke ĉiuj insuloj, sablejoj kaj mallarĝaj akvoj de la [[Malgrandaj Antiloj]] estas inkluditaj en la Kariba maro ĝis Galera Point (Nordorienta ekstremaĵo de la insulo [[Trinidado]]). De Galera Point tra Trinidado ĝis Galeota Point (Sudoriente ekstrema) kaj de tie ĝis Punta Baja (9°32′N 61°0′W ) en [[Venezuelo]]. Notu ke, kvankam [[Barbado]] estas insulo sur la sama [[kontinenta ŝildo]], estas konsiderita kiel en Atlantiko prefere ol ĉe la Kariba maro. == Geologio == La kariba maro estas oceana maro plejparte troviĝanta sur la [[Karibia plato]]. Ĝi estas apartigita de la oceano per pluraj [[insularko]]j de diversaj aĝoj. La plej nova de ili streĉadas de la [[Malgrandaj Antiloj]] ĝis la [[Virgulininsuloj]] kaj ĝis la nordoriento de [[Trinidado kaj Tobago]] de la marbordo de [[Venezuelo]]. Tiu arko estis formita per la [[kolizio]] de la [[Sudamerika plato]] kun la [[Karibia plato]] kaj inkludas aktivajn kaj formortintajn [[vulkano]]jn kiaj ekzemple [[Monto Pelee]] sur Martiniko, la ''Skribplumo'' (vulkano) sur [[Sint-Eustatius]] en la [[Karibia Nederlando]] kaj [[Morne Trois Pitons]] sur [[Dominiko]]. La plej grandaj insuloj en la norda parto de la maro, nome [[Kubo]], [[Hispaniolo]], [[Jamajko]] kaj [[Porto-Riko]], situas sur pli aĝa insularko. La geologia aĝo de la Kariba maro ne estas konata kun certeco sed estas taksita havi aĝon inter 160 kaj 180 milionoj da jaroj kaj estis formita per horizontala frakturo kiu disfendas la [[superkontinento]]n nomitan [[Pangeo]] en la [[Mezozoika Epoko]].<ref>Iturralde-Vinent, Manuel (2004), The first inhabitants of the Caribbean, Cuban Science Network . URL alirita la 28/07/2007</ref> [[Dosiero:Caribbean Ocean view from Bodden Town.jpg|eta|maldekstra|Kariba maro, vido el Bodden Town, [[Granda Kajmano]].]] Estas supozite, ke la prakariba baseno ekzistis en la [[Devonia periodo]]. En la komenco de la [[Karbonia Epoko|Karbonia]] movado de [[Gondvano]] en la nordo kaj ĝia konverĝo kun la Eŭropamerika baseno malpliiĝis en grandeco. La venonta scenejo de la formado de la Kariba maro komenciĝis en la [[Triaso]]. Potenca fendetiĝado kaŭzis la formadon de mallarĝaj [[trogo]]j, streĉante de moderna [[Novlando]] ĝis la okcidenta marbordo de la Meksika golfo kiu formiĝis [[Siliciklasto|siliciklastaj]] [[sedimentaj petroj]]. En la frua [[Ĵurasio]] pro potenca mara malobeo, akvo krevis en la nunan areon de la Meksika golfo kreante vastan malprofundan naĝejon tie. La apero de profundaj basenoj en la Karibio okazis dum la epoko de la Meza Ĵurasio fendetiĝante. La apero de tiuj basenoj markis la komencon de Atlantiko kaj kontribuis al la detruo de Pangeo ĉe la fino de la malfrua Ĵurasio. Dum la [[Kretaceo]] la Karibio akiris la formon proksiman al tio vidita hodiaŭ. En la frua [[Paleogeno]] pro [[mara regreso]] la Karibio iĝis separita de la Meksika golfo kaj Atlantiko de la tero de Kubo kaj Haitio. La Karibio restis kiel tio por la plej granda parto de la [[Kenozoiko]] ĝis la [[Holoceno]] kiam altiĝantaj [[akvonivelo]]j de la oceanoj reestigis komunikadon kun Atlantiko. La grundo de Karibio estas kunmetita de sub-oceanaj [[sedimento]]j de intense ruĝa [[argilo]] en la profundaj basenoj kaj trogoj. Sur kontinentdeklivoj kaj krestoj kalkecaj [[silto]]j estas trovitaj. [[Argila mineralo|Argilmineraloj]] verŝajne estis deponitaj el la kontinentaj riveroj [[Orinoko]] kaj [[Magdalena]]. Kuŝejoj sur la fundo de la Kariba maro kaj de la [[Meksika Golfo]] havas dikecon de proksimume 1&nbsp;km. Supraj sedimentaj tavoloj rilatigas al la periodo de la [[Mezozoiko]] ĝis la [[Kenozoiko]] (antaŭ 250 milionoj da jaroj ĝis nuntempo) kaj la pli malaltaj tavoloj de la [[Paleozoiko]] ĝis la [[Mezozoiko]]. [[Dosiero:Caribbean plate tectonics-en.png|eta|300ra|Karibiplata Tektoniko.]] La kariba [[marfundo]] estas dividita en kvin basenojn apartigitajn unu disde la alia per subakvaj krestoj kaj [[Montara sistemo|montaraj sistemoj]]. Atlantika akvo eniras la Karibion tra la [[Anegada Trairejo]] kuŝanta inter la [[Malgrandaj Antiloj]] kaj [[Virgulininsuloj]] kaj la [[Ventflanka Markolo]] situanta inter [[Kubo]] kaj [[Haitio]]. La [[Jukatana Markolo]] inter [[Meksiko]] kaj Kubo interligas la Meksikan Golfon kun Karibio. La plej profundaj punktoj de la maro situas en la [[Kajmana Fosaĵo]] kun profundaĵoj atingantaj ĉirkaŭ 7 686 m (25 220&nbsp;ft). Malgraŭ tio, la Kariba maro estas konsiderita relative malprofunda maro en komparo al aliaj [[Akvokorpo|korpoj de akvo]]. La premo de la [[Sudamerika plato]] en la oriento de la Karibio igas la regionon de la [[Malgrandaj Antiloj]] havanta altamezuran [[Vulkanismo|vulkanan agadon]]. Okazis tre grava [[erupcio]] de [[Monto Pelee]] en 1902 kiu kaŭzis multajn viktimojn. La kariba marfundo ankaŭ estas hejmo al du [[Profunda submara fosego|profundaj submaraj fosegoj]]: nome la [[Kajmana Fosaĵo]] kaj la [[Puertorika Fosego]], kiu metis la areon ĉe alta risko de [[sismo]]j. [[Subakva sismo|Subakvaj sismoj]] prezentas minacon de generado de [[cunamo]]j kiuj povis havi gigantan efikon al la karibaj insuloj. Sciencaj datenoj rivelas, ke dum la lastaj 500 jaroj la areo vidis dekduon da sismoj super 7.5 [[Magnitudo (tertremo)|magnitudo]].<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.whoi.edu/oceanus/viewArticle.do?id=3964|titolo=Tsunamis in the Caribbean? It's Possible.|alirdato=30a de aprilo 2006|familia nomo=Dawicki|persona nomo=Shelley|eldoninto=Oceanus}}</ref> Plej lastatempe, 7.1 sismo frapis Haition la [[12-an de januaro]] [[2010]]. * [[Listo de insuloj en Karibio]] == Klimato == [[Dosiero:NASA ASMR-E image of average SSTs of Hurricane Katrina.jpg|eta|maldekstre|Averaĝa temperaturo de la surfaco de la maro Kariba ([[25-a de aŭgusto]]–[[27-a de aŭgusto]] [[2005]]).<ref>[http://www.nasa.gov/vision/earth/lookingatearth/hurricane_record.html La satelitoj de NASA registras po monato por la libroj de historio de la uraganoj]</ref>]] La klimato de la Kariba Maro estas influita de la [[marfluo]]j [[Golfa Marfluo|Golfa]] kaj [[Humboldta Marfluo|Humboldta]].<ref>Silverstein, Alvin (1998) Weather And Climate (Science Concepts); pp. 17. 21st Century. ISBN 0-7613-3223-5</ref> La tropika situo de la maro helpas la eltenadon de akvo je temperaturo alta modera, en gamo inter 21 kaj {{GdC|32,2}} dum la jaro (70 kaj {{GdF|90}}). La Kariba Maro estas la naskejo de kelkaj [[uragano]]j de la [[Okcidenta duonglobo]]. La [[sezono de uraganoj]] de Karibio okazas inter la monatoj junio ĝis decembro, kaj plej forte inter aŭgusto kaj septembro. Averaĝe ĉiujare okazas ĉirkaŭ 9 [[Tropika ŝtormo|tropikaj ŝtormoj]] kaj el ili 5 atingas la intensecon de uragano. Laŭ la usona [[Nacia Centro pri Uraganoj]] en Karibio okazis 385 uraganoj inter [[1494]] kaj [[1900]]. La ventoj kiuj disvolviĝas ĉe la okcidenta marbordo de [[Afriko]] venas tra la Atlantika Oceano, kaj kelkaj el tiuj konvertiĝas en tropikaj ŝtormoj kaj eĉ povas ankaŭ konvertiĝi en uraganoj de la Atlantiko, partikulare en areoj de [[Malalta aeropremo|malalta premon]] en la oriento de la Kariba maro. Ene de la historiaj registroj de la plej detruegaj uraganoj estis registristaj jenaj: la Granda Uragano de 1780 aŭ Uragano de Sankta [[Kaliksto la 2-a]] inter la [[10-a de oktobro|10-a]] kaj [[16-a de oktobro]] [[1780]] kiu trapasis tra la [[Malgrandaj Antiloj]], [[Puerto-Riko]], [[Dominga Respubliko]] kaj probable [[Florido]], okazigante totalon de inter 22 000 kaj 24 000 mortintoj,<ref name="pr">Orlando Férez (1970) [http://www.aoml.noaa.gov/hrd/data_sub/perez_11_20.pdf Notas acerca de los Ciclones Tropicales de Puerto Rico] San Juan, Puerto Ricom Servicio Nacional Climático, alirita la 12an de februaro 2007</ref> kaj la [[Uragano Mitch]] kiu formiĝis en la areo de la Kariba Maro de [[Kolombio]] kaj trairis tra [[Centrameriko]] ĝis la [[Duoninsulo Jukatano]] kaj Florido inter la [[22-a de oktobro]] kaj la [[5-a de novembro]] [[1998]], okazigante inter 11 000 kaj 18 000 mortojn.<ref name="nhc">National Hurricane Center (1998] [http://www.nhc.noaa.gov/1998mitch.html NHC Hurricane Mitch Tropical Cyclone Report] Alirita la 20an de aprilo 2006. Arkivita en la 28an de novembro 2015.</ref> La uraganoj estas ĉiujara problemo por la insuloj kaj aliaj marbordoj de la Kariba Maro pro sia detruega kapablo. Ankaŭ la [[Korala rifo|koralrifoj]] suferas la riskon esti detruitaj de uraganoj, ĉar tiuj lasas sur ili grandan kvanton de [[sablo]], [[koto]], [[sedimento]]j kaj eĉ [[roko]]j, kiuj sufokigas ilin. == Ekologio == La Kariba Maro estas hejmo de ĉirkaŭ 9% el la [[koralrifo]]j de la tuta mondo kiuj kovras ĉirkaŭ 50 000&nbsp;km², plej el kiuj estas ĉe la Karibaj Insuloj kaj ĉe la marbordoj de [[Centrameriko]].<ref>[http://marine.wri.org/pubs_content_text.cfm?ContentID=744 Status of coral reefs in the Caribbean and Atlantic Ocean] En webarchive [https://web.archive.org/web/20060621003446/http://marine.wri.org/pubs_content_text.cfm?ContentID=744] la 1an de Junio, 2006. World Resource Institute. URL alirita la 29an de Aprilo, 2006.</ref> Inter ili rimarkindas la [[Barilrifo (Belizo)|Beliza Barilrifo]] kun areo de 963&nbsp;km² kiu estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1996. Ĝi formas parton de la [[Granda Majaa Barilrifo]] konata ankaŭ kiel [[Mezamerika Barilrifo]] estante ĉirkaŭ 1000&nbsp;km longa kaj la dua plej longa en la mondo. Ĝi longas laŭ la karibaj marbordoj de [[Meksiko]], [[Belizo]], [[Gvatemalo]] kaj [[Honduro]]. Dum la lastaj jaroj, malkutime tro varmaj karibmaraj akvoj estis pliigantaj la [[Koralblankigo|minacon al la karibaj koralrifoj]]. La koralrifoj subtenas kelkajn el la plej diversaj [[marhabitato]]j en la mondo, sed ili estas fragilaj [[ekosistemo]]j. Kiam la tropikaj akvoj iĝas malkutime tro varmaj dum etendaj tempoperiodoj, mikroskopaj plantoj nomitaj "[[zooksantelo]]j", kiuj estas [[Simbiozo|simbiozaj]] partneroj kiuj vivas ene de la [[koralpolipa]]j histoj, mortas. Tiuj plantoj havigas manĝon por la koraloj, kaj tiel havigas al ili ties koloron. La rezulto de la morto kaj disigo de tiuj fajnaj plantoj estas nomata [[koralblankigo]], kaj povas konduki al la fordetruo de grandaj areoj de koralrifo. Ĉirkaŭ 42% de la koraloj estas jam komplete blankigitaj kaj 95% estas suferantaj ioman tipon de blankigo.<ref>[http://www.ipsnews.net/2012/03/mesoamerican-coral-reef-on-the-way-to-becoming-a-marine-desert/] Inter Press Service News Agency – Mesoamerican Coral Reef on the way to becoming a Marine Desert</ref> Historie oni supozas, ke Karibio enhavas 14% el la totalaj koralrifoj de la tuta mondo.<ref>Elder, Danny and Pernetta, John. (1991). The Random House atlas of the oceans. New York : Random House. p. 124. {{ISBN|9780679408307}}.</ref> [[Dosiero:Belize Barrier Reef from space.png|eta|centre|La [[Barilrifo (Belizo)|Beliza Barilrifo]] fotita el la [[Internacia Kosmostacio]] en 2016.|700x700ra]] La [[habitato]]j subtenitaj de koralrifo suferas drastan riskon pro turismaj agadoj kiel sporta [[fiŝkaptado]] kaj [[Subakvado|subnaĝado]], kaj havigas ĉiujaran enspezon al la karibiaj landoj de 3.1–4.6 mil milionoj da usonaj dolaroj. Kontinua detruo de la koralrifoj povus draste damaĝi ankaŭ la ekonomion de la regiono.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/3679332.stm Alarm sounded for Caribbean coral]. BBC News. URL alirita la 29an de Aprilo, 2006.</ref> ''Protokolo de la Konvencio por la Protekto kaj Disvolvigo de Marmedio de la Granda Kariba Regiono'' ekvalidiĝis en 1986 por protekti la varie endanĝeritan [[marvivularo]] de Karibio pere de malpermeso de homa agado kiu povus antaŭenigi la kontinuan detruegon de tia marvivularo en variaj areoj. Nuntempe tiu protokolo estis [[Ratifo|ratifita]] de 15 landoj.<ref>[http://www.nmfs.noaa.gov/pr/international/saw.htm Protocol Concerning Specially Protected Areas and Wildlife to the Convention for the Protection and Development of the Marine Environment of the Wider Caribbean Region (SPAW)] NOAA Fisheries: Office of Protected Resources. URL alirita la 30an de Aprilo, 2006.</ref> Ankaŭ, kelkaj [[Bonfara organizo|bonfaraj organizaĵoj]] estis kreitaj por helpi la konservadon de la kariba marvivo, kiel la ''Caribbean Conservation Corporation'' kiu klopodas studi kaj protekti [[martestudo]]jn ekzemple per edukado pri ili.<ref>[http://www.oriononline.org/pages/ogn/vieworg.cfm?action=one&viewby=name&ogn_org_ID=893 Caribbean Conservation Corporation] En webarchive [https://web.archive.org/web/20061001211906/http://www.oriononline.org/pages/ogn/vieworg.cfm?action=one&viewby=name&ogn_org_ID=893] 1a de Oktobro, 2006. Orion Online. URL alirita la 1an de Majo, 2006.</ref> [[Dosiero:Sian Ka'an biosphere reserve.jpg|maldekstra|eta|Sian Ka'an Biosfera Rezervejo, Meksiko.]] Pri la estonteco, la Instituto de [[Mapscienco|Marsciencoj]] kaj [[Limnologio]] de la ''[[Universidad Nacional Autónoma de México]]'', kondukis regionan studon, financita de la Departamento de Teknika Kunlaborado de la [[Internacia Atomenergia Organizo]], en kiu fakuloj el 11 [[Latinameriko|Latinamerikaj landoj]] (Kolombio, Kostariko, Kubo, [[Gvatemalo]], Haitio, [[Honduro]], Meksiko, [[Nikaragvo]], Panamo, Dominika Respubliko (Domingo), Venezuelo) plus Jamajko partoprenis. Tiuj esploroj trovis, ke [[pezaj metaloj]] kiel [[hidrargo]], [[arseno]], kaj [[plumbo]], estis identigitaj en la marborda zono de la Kariba Maro. Analizo de [[Toksa metalo|toksaj metaloj]] kaj [[hidrokarbonido]]j estas bazita sur la esplorado de marbordaj sedimentoj kiuj estis akumulitaj je malpli ol 50 metroj profunde dum la lastaj cent kaj kvin dek jaroj. La rezultoj de la projekto estis prezentitaj en Vieno en la forumo "Water Matters" (Akvo gravas), kaj en la Ĝenerala Konferenco de 2011 de la menciita multflanka organizaĵo.<ref>[http://www.dgcs.unam.mx/boletin/bdboletin/2012_046.html Analysis of Contaminants in the Caribbean Sea over the last 150 years]. National Autonomous University of Mexico (UNAM) 2012 (Spa).</ref> == Flaŭro kaj faŭno == La regiono havas altan nivelon de [[biodiverseco]] kaj multaj specoj estas [[endemio]]j de Karibio. === Vegetaĵaro === [[Dosiero:Chryso caini 071010-0476 jtg.jpg|210ra|eta|[[Stelpomo]], ''[[Chrysophyllum cainito]]''.]] La vegetaĵaro de la regiono estas ĉefe [[tropika]] sed diferencoj en [[topografio]], [[grundo]] kaj [[Klimatzono|klimataj kondiĉoj]] pliigas la [[specidiverseco]]n. Kie estas pora [[Kalkoŝtono|kalkoŝtonaj]] [[Teraso|terasaj]] insuloj, tiuj estas ĝenerale malriĉaj en [[Nutraĵoj (de planto)|nutraĵoj]]. Oni ĉirkaŭkalkulis, ke 13 000 [[plantospecio]]j kreskas en Karibio el kiuj 6 500 estas [[endemia]]j. Por ekzemplo, [[gvajako]] (''Guaiacum officinale''), kies [[floro]] estas la [[nacia floro]] de [[Jamajko]] kaj la [[kiskejo]] (''[[Pereskia quisqueyana]]'') kies floro estas la nacia floro de la [[Dominga Respubliko]] kaj la [[Ceiba]] kiu estas la [[nacia arbo]] kaj de [[Puerto-Riko]] kaj de [[Gvatemalo]]. La [[mahogano]] estas la nacia arbo de la Dominga Respubliko kaj de [[Belizo]]. La kainito aŭ [[stelpomo]] (''[[Chrysophyllum cainito]]'') kreskas tra la tuta Karibio. En marbordaj zonoj estas [[Kokoso|kokospalmoj]] kaj en [[laguno]]j kaj [[estuaro]]j estas densaj areoj de nigra [[mangrovo]] (''[[Avicennia germinans]]'') kaj de ruĝa mangrovo (''[[Manglo|Rhizophora mangle]]''). En neprofunda akvo [[flaŭro]] kaj [[faŭno]] estas koncentrata ĉirkaŭ [[koralrifo]]j kie estas malmulta variado en akvotemperaturo, pureco kaj [[Saleco|salenhavo]]. [[Leo-flanko]] de [[laguno]]j havigas areojn de kresko por [[algo|algejoj]]. [[Testudherbo]] (''[[Thalassia testudinum]]'') estas ofta en Karibio kiel la [[manatiherbo]] (''[[Syringodium filiforme]]'') kiu povas kreski kune same kiel en kampoj de unusola specio je profundoj de 20 m. Alia tipo de [[fiŝarherbo]] (''[[Halodule wrightii]]'') kreskas sur sablaj kaj kotaj surfacoj je profundoj de ĝis 5 m. En [[saleta akvo]] de havenoj kaj [[estuaro]]j je profundoj de malpli ol 2.5 m longaj [[anasherbo]]j (''[[Ruppia maritima]]'') kreskas abunte. Reprezentantoj de tri specioj apartenantaj al la [[Genro (biologio)|genro]] ''[[Halophila]]'', (nome ''[[Halophila baillonii]]'', ''[[Halophila engelmannii]]'' kaj ''[[Halophila decipiens]]'') troviĝas je profundaĵoj de ĝis 30 m escepte pri la ''Halophila engelmani'' kiu ne kreskas sub 5 m kaj estas limigita al [[Bahamoj]], [[Florido]], la [[Grandaj Antiloj]] kaj la okcidenta parto de Karibio. ''Halophila baillonii'' troviĝas nur en la [[Malgrandaj Antiloj]].<ref>[https://web.archive.org/web/20111215112552/http://www.seagrasswatch.org/Caribbean.html Caribbean seagrass]. Seagrass watch, Alirita la 23an de Aprilo, 2009.</ref> === Faŭno === [[Dosiero:Puerto Rican parrot.jpg|maldekstra|eta|altdekstre|[[Puertorika amazono]].]] Maraj [[biomo (ekologio)|biomoj]] en la regiono havas reprezentantojn kaj de [[Hinda Oceano|Hinda]] kaj [[Pacifika Oceano|Pacifika]] oceanoj kiuj estis retenitaj en la Kariba Maro antaŭ la apero de la [[Istmo de Panamo]] antaŭ kvar milionoj da jaroj.<ref>Robert James Menzies, John C Ogden. [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/95846/Caribbean-Sea "Caribbean Sea"]. Britannica Online Encyclopaedia.</ref> En la Kariba Maro estas ĉirkaŭ milo da dokumentitaj specioj de fiŝoj kiel [[ŝarko]]j ([[taŭrŝarko]], [[tigroŝarko]], [[falĉilŝarko]] kaj [[karibrifa ŝarko]]), [[flugofiŝoj]], durostra [[rajo]], [[pomakantedo]]j aŭ [[anĝelfiŝo]]j, [[ĥetodonto]]j, [[skaredoj]], [[epinefeloj]], [[megalopedoj]] kaj [[mureno]]j. Tra la tuta Karibio estas [[industria fiŝkaptado]] de [[omaro]]j kaj [[sardino]]j (ĉe la marbordoj de la [[Jukatana Duoninsulo]]). Estas 90 specioj de [[mamuloj]] en Karibio inter kiuj [[kaĉaloto]]j, [[ĝibobaleno]]j kaj [[delfeno]]j. La insulo [[Jamajko]] estas hejmo de [[Pinipedoj|fokoj]] kaj [[manato]]j. La [[Kariba monaĥfoko]] kiu vivis en Karibio estas konsiderata formortinta. [[Solenodontoj]] kaj [[kapromiedoj]] estas [[mamuloj]] (malgrandaj [[ronĝuloj]]) kiuj troviĝas nur en [[Karibio]]; nur unu ekzistanta specio ne estas endanĝerita. [[Dosiero:Green sea turtle cayman turtle farm.jpg|eta|[[Kelonio|Granda verda martestudo]], [[Granda Kajmano]].]] Estas 500 specioj de [[reptilioj]] (94% el kiuj estas [[endemio]]j). Insuloj estas loĝataj de kelkaj endemiaj specioj kiel la [[cikluroj]] aŭ rok-[[Igvanedoj|igvanoj]] kaj la [[Centramerika krokodilo]]. La [[blua igvano]], endemia de la insulo [[Granda Kajmano]], estas endanĝerita. La [[igvano]] estas invada en [[Granda Kajmano]]. La [[kornocikluro]] kiu loĝas en la insulo [[Mona]], [[Puerto-Riko]], estas endanĝerita. Ankaŭ la samspecia [[rinocera igvano]] el la insulo [[Hispaniolo]], kiu estas kunhavata inter [[Haitio]] kaj la [[Dominga Respubliko]], estas endanĝerita. La regiono havas kelkajn tipojn de [[martestudo]]j ([[kareto]], [[kelonio]], [[Akcipitrobeka martestudo|akcipitrobeka]], [[leda martestudo]], [[kempa martestudo]] kaj [[oliveca martestudo]]). Kelkaj specioj estas minacataj je formorto.<ref>Severin Carrell, [https://www.independent.co.uk/environment/caribbean-sea-turtles-close-to-extinction-534854.html "Caribbean Sea Turtles Close to Extinction"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150925025412/http://www.independent.co.uk/environment/caribbean-sea-turtles-close-to-extinction-534854.html |date=2015-09-25 }}, ''[[The Independent]]'', 28a de Novembro 2004.</ref> Ties populacio ege malpliiĝis ekde la 17-a jarcento – la nombro de [[Verda testudo|verdaj testudoj]] malpliiĝis el 91 milionoj ĝis 300 000 kaj la [[Akcipitrobeka martestudo|akcipitrobekaj]] el 11 milionoj ĝis malpli ol 30 000 je 2006.<ref>[https://archive.today/20120711211016/http://news.mongabay.com/2006/0801-turtles.html Historic Caribbean Sea Turtle Population falls 99%. Plunge has significant ecological consequences]. Mongabay.com (1a de Aŭgusto, 2006).</ref> Ĉiuj 170 specioj de [[amfibioj]] kiuj vivas en la regiono estas endemiaj. La habitatoj de preskaŭ ĉiuj membroj de la familio de [[bufonedoj]], la [[dendrobatedoj]], la [[arborano]]j kaj la [[leptodaktiledoj]] estas limigitaj al nur unu insulo.<ref>[http://www.conservation.org/where/priority_areas/hotspots/north_central_america/Caribbean-Islands/Pages/default.aspx Conservation International Caribbean Islands], Threatened Species.</ref> La "[[Eleutherodactylus jasperi]]" estas sub serioza minaco de formorto. En Karibio, estis registritaj 600 specioj de birdoj, el kiuj 163 estas [[endemio]]j kiel la [[todedoj]], la [[Fernandina pego]] kaj la [[Dominika dulo]]. La [[ora parulio]] troviĝas en multaj areoj, same kiel la [[verda ardeo]]. El la endemiaj specioj estas 48 minacataj je formorto kiel la [[Puertorika amazono]], kaj la [[ferminio]]. Laŭ [[BirdLife International|Birdlife International]] en 2006 en [[Kubo]] 29 specioj de birdoj estas en danĝero de formorto kaj du specioj estas oficiale formortintaj.<ref>[http://www.birdlife.org/americas/news/vertebrates-get-red-list-treatment-cuba "Birdlife International"] – Red List Cuba.</ref> La [[jakutingo]] estas endanĝerita. La [[Antiloj]] kun [[Centrameriko]] kuŝas sur la [[flugovojo]] de [[migrobirdo]]j el Nordameriko kaj tiele la grando de populacioj suferas grandajn sezonajn flujtuojn. [[Papagoj]] kaj [[cerebedoj]] troviĝas en arbaroj. Je malferma maro videblas [[fregatoj]] kaj [[fetontedoj]]. == Ekonomio kaj homa aktiveco == [[Dosiero:Panorámica de San Andres.JPG|eta|maldekstre|Rigardo al [[Sankta Andreo (insulo)|insulo Sankta Andreo]], Kolombio.]] La Kariba regiono suferis gravan pliigon de homa aktiveco ekde la koloniiga periodo. La maro estas unu el la plej grandaj [[nafto]]-produktaj areoj en la mondo, kiu produktas proksimume 170 milionojn da tunoj jare.<ref name="marinepollution">[http://www.cep.unep.org/issues/lbsp.html An Overview of Land Based Sources of Marine Pollution] En Webarchive [https://web.archive.org/web/20061207011407/http://www.cep.unep.org/issues/lbsp.html] 2006-12-07. Caribbean Environment Programme. URL laste alirita la 14a de Majo, 2006.</ref> La areo generas ankaŭ grandan fiŝkaptan industrion por la najbaraj landoj, kalkulita je ĉirkaŭ 500 000 tunoj da fiŝoj jare.<ref>[http://na.nefsc.noaa.gov/lme/text/lme12.htm#fish LME 12: Caribbean Sea] En webarchive [https://web.archive.org/web/20060504182758/http://na.nefsc.noaa.gov/lme/text/lme12.htm] 2006-05-04. NOAA Fisheries Northeast Fisheries Science Center Narragansett Laboratory. URL laste alirita la 14a de Majo, 2006.</ref> La homa aktiveco en la areo rezultas ankaŭ en grava kvanto de [[poluado]]. La [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] ĉirkaŭkalkulis en 1993 ke nur ĉirkaŭ 10% el la [[rubakvo]] el la landoj de Centrameriko kaj Karibio estas taŭge traktita antaŭ veni al maro.<ref name=marinepollution/> La Kariba regiono subtenas grandan ekonomian sektoron de [[turismo]]. La Kariba Turisma Organizo kalkulas, ke ĉirkaŭ 12 milionoj da personoj jare vizitas la areon, inklude (en 1991–1992) ĉirkaŭ 8 milionoj da turistoj en [[krozoŝipo]]j. Turismo bazita sur [[aparatplonĝado]] kaj [[subakvado]] en [[koralrifo]]j de multaj karibaj insuloj faras gravan kontribuon al ties ekonomioj.<ref>[http://www.wri.org/publication/content/7909 Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology] En Webarchive [https://web.archive.org/web/20120227165202/http://www.wri.org/publication/content/7909] 2012-02-27. [[World Resources Institute]] 2009.</ref> == Listo de karibiaj marriveroj == Aguán rivero, Plantain Garden rivero, Pedregal rivero, Pedernales rivero, Ranchería rivero, Río Bucaná, Pagee rivero, Nare rivero, Lebrija rivero, Lézarde, Hueque rivero, Neverí rivero, Magdalena rivero, Maticora rivero, Manatee rivero, Mulatos rivero, Monay rivero, Holmul rivero, Río Grande de Matagalpa, Río Jacaguas, Soco rivero, Sino rivero, Sibun rivero, Roseau rivero, Socuy rivero, Teribe rivero, Tamanaco rivero, Unare rivero, Tuy rivero, Río Inabón, Rivière Roxelane, Rivière des Pères, Ravine du Sud rivero, Río Portugués, Río Matilde, rivière du Plessis, River Ocoa, Rivière de Beaugendre, Rivière de Bainet, Rivière des Côtes de Fer, Rivière de Cavaillon, Wawa rivero, Hanabana rivero, Guapo rivero, Rio Minho, Rio Cobre, Reventazón rivero, Plátano rivero, Sarstoon rivero, Acul rivero, Sixaola rivero, Bourceau rivero, Batán rivero, Caño de Santiago, [[Laguno Madre de Dios|Pacuare rivero]], New rivero, San Juan rivero, Coco (koko) rivero, Patuca rivero, Osama rivero, Tocuyo rivero, Black rivero, Yaque del Sur, Mendihuaca rivero, Chagres rivero, Guasare rivero, Canal del Dique, Capayo rivero, Gingoes Ghaut rivero, Galion, Güere rivero, Folks rivero, Panama, Grand Rivière de Jacmel, Grande Rivière des Vieux-Habitants, Grande de Matagalpa rivero, Guamá rivero, Great rivero, Cangrejal rivero, Estrella rivero, Dunn's River Falls, Changuinola rivero, Chamelecón rivero, Carare rivero, El Limón rivero, Chavón rivero, Cuyaguateje rivero, Cuja rivero, Dolĉa (rivero en Guatemalo), Dry rivero, Yaracuy rivero, == Bildaro == <gallery mode="packed"> Dosiero:Jamaica sunrise.JPG|Sunapero super suda strando de [[Jamaiko]]. Dosiero:Village Gran Roque.jpg|[[Insularo Los Roques]], [[Venezuelo]]. Dosiero:Marie Galante - on the beach (407689602).jpg|[[Marie-Galante]], [[Gvadelupo]]. Dosiero:Strand Auf Klein Curacao (213574363).jpeg|Strando de [[Curaçao]]. Dosiero:Mona Island, Puerto Rico.JPG|Insulo [[Mona]], [[Puerto Rico]]. Dosiero:Palm Beach, Aruba (4901990402).jpg|Palm Beach, [[Arubo]]. Dosiero:Beach Of Cayo Coco (108034377).jpeg|Cayo Coco, [[Kubo]]. Dosiero:Grosse Roche Beach in Saint-Marc, Haiti.jpg|[[Saint-Marc]], [[Haitio]]. Dosiero:Sunset over the Caribbean Sea.jpg |Sunsubiro en la Kariba Maro. Dosiero:Fernandinas Flicker (Colaptes fernandinae).jpg|Unu el multaj endemiaj birdospecioj de Karibio, nome [[Fernandina pego]]. Dosiero:Fregata magnificens1.jpg|[[Fregatedoj]] estas abundaj en Karibio. Dosiero:Grand Cayman Blue Iguana.jpg|[[Blua igvano]] estas endemio de la insulo [[Granda Kajmano]]. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Literaturo == * {{eo}} Mulders E.N. 1971 : Aruba : Miniatura Babelo en Kariba maro, ''[[Esperanto (revuo)|Esperanto]]'', n-o 784 (3), 46 - 49. * Snyderman, Marty (1996), ''[https://books.google.com/books?id=dyDiNyKSuiUC Guide to Marine Life: Caribbean-Bahamas-Florida]'', Aqua Quest Publications, pp.&nbsp;13–14, 19. {{ISBN|1-881652-06-8}} * Glover K., Linda (2004), ''[https://books.google.com/books?id=ZhOhtOQHeE8C Defying Ocean's End: An Agenda For Action]'', Island Press, p.&nbsp;9. {{ISBN|1559637536}} * Peters, Philip Dickenson (2003), ''Caribbean WOW 2.0'', Islandguru Media, p.&nbsp;100^^75;4. {{ISBN|1-929970-04-8}} * ''Reefs at Risk in the Caribbean: Economic Valuation Methodology'', [[World Resources Institute]] 2007. == Vidu ankaŭ == * [[Afrik-karibia popolo]] * [[Antiloj]] * [[Karibio]] * [[Listo de insuloj en Karibio]] * [[Lukaja Arkipelago]] * [[Mezameriko]] * [[Okcidentaj Indioj]] * [[Sudameriko]] * [[Iberameriko]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{en}} [http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/southern_caribbean_sea.cfm Tutmondaj 200; numero 237 : Suda-kariba maro (WWF)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150905082440/http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/southern_caribbean_sea.cfm |date=2015-09-05 }} * [https://web.archive.org/web/20170907214627/http://www.ceaprc.org/ Center For Advanced Study on Puerto Rico and the Caribbean] {{Leginda|jaro=2021 |monato=3 |tago=12}} {{Havenda artikolo|Kariba maro}} {{Bibliotekoj}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Mar Caribe|revizio=131903202}} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Caribbean Sea|revizio=996823040}} [[Kategorio:Kariba maro| ]] [[Kategorio:Global 200]] r1eszd92xjv59iw2zvh72vm8jpsshq1 Krono (cxapelo) 0 13967 9406049 219394 2026-06-18T07:22:18Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Krono (kapoornamo)]] 9406049 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Krono (kapoornamo)]] 76x9t3ld2q59tmrr7h8nkxeq8ezngnu Havano 0 16505 9405691 9322321 2026-06-17T19:30:23Z ThomasPusch 1869 9405691 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref><ref name=embassy_history>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5597 Embassy of Cuba in Beijing, History of Chinese in Cuba]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy Miguel Alejandro Figueras]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html|http://www.webcitation.org/5gdMtXToe{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">The effects of the U.S. embargo on medicines in Cuba have been studied in numerous reports.<br /> • '''R Garfield and S Santana'''. Columbia University, School of Nursing, New York; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • '''American Association for World Health'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • '''Felipe Eduardo Sixto'''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • '''Pan American Health organization'''; Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • '''Harvard Public Health'''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • '''[[The Lancet]] medical journal'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]], kantistino * [[Argeliers León Pérez]], muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]], sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]], gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]], historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] ll2pz090qceb2t8tkjxku4l5tpfyw6b 9405695 9405691 2026-06-17T19:40:31Z ThomasPusch 1869 /* Rimarkindaj havananoj */ 9405695 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref><ref name=embassy_history>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5597 Embassy of Cuba in Beijing, History of Chinese in Cuba]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy Miguel Alejandro Figueras]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html|http://www.webcitation.org/5gdMtXToe{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">The effects of the U.S. embargo on medicines in Cuba have been studied in numerous reports.<br /> • '''R Garfield and S Santana'''. Columbia University, School of Nursing, New York; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • '''American Association for World Health'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • '''Felipe Eduardo Sixto'''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • '''Pan American Health organization'''; Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • '''Harvard Public Health'''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • '''[[The Lancet]] medical journal'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero]] (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]] (1928-2002), kantistino * [[Argeliers León Pérez]] (1918-1991), muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]] (1881-1969), sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]] (1922-213), gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]] (1939-2024), historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] jbdnhimbsxlig3o4mrmvgvsjta2zk5a 9405697 9405695 2026-06-17T19:42:20Z ThomasPusch 1869 retejo morta, sed ne gravas, pri la fakto estas du aliaj referencoj 9405697 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref> Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy Miguel Alejandro Figueras]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html|http://www.webcitation.org/5gdMtXToe{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">The effects of the U.S. embargo on medicines in Cuba have been studied in numerous reports.<br /> • '''R Garfield and S Santana'''. Columbia University, School of Nursing, New York; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • '''American Association for World Health'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • '''Felipe Eduardo Sixto'''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • '''Pan American Health organization'''; Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • '''Harvard Public Health'''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • '''[[The Lancet]] medical journal'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero]] (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]] (1928-2002), kantistino * [[Argeliers León Pérez]] (1918-1991), muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]] (1881-1969), sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]] (1922-213), gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]] (1939-2024), historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] 8366dkt6zk57h35pgub2yq3is4l4ah8 9405699 9405697 2026-06-17T19:43:28Z ThomasPusch 1869 retejo morta, sed ne tre gravas, pri la fakto estas alia referenco 9405699 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref> Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy Miguel Alejandro Figueras]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">The effects of the U.S. embargo on medicines in Cuba have been studied in numerous reports.<br /> • '''R Garfield and S Santana'''. Columbia University, School of Nursing, New York; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • '''American Association for World Health'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • '''Felipe Eduardo Sixto'''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • '''Pan American Health organization'''; Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • '''Harvard Public Health'''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • '''[[The Lancet]] medical journal'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero]] (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]] (1928-2002), kantistino * [[Argeliers León Pérez]] (1918-1991), muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]] (1881-1969), sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]] (1922-213), gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]] (1939-2024), historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] tvere29j2freer1sdymr3w828d169uk 9405700 9405699 2026-06-17T19:50:53Z ThomasPusch 1869 /* Turismo */ 9405700 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref> Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf retejo morta, jam ekde antaŭ 2013, ne sukcese arkvigita en archive.org kaj archive..today-->Miguel Alejandro Figueras (2003): ''International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy'', [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">The effects of the U.S. embargo on medicines in Cuba have been studied in numerous reports.<br /> • '''R Garfield and S Santana'''. Columbia University, School of Nursing, New York; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • '''American Association for World Health'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • '''Felipe Eduardo Sixto'''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • '''Pan American Health organization'''; Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • '''Harvard Public Health'''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • '''[[The Lancet]] medical journal'''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero]] (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]] (1928-2002), kantistino * [[Argeliers León Pérez]] (1918-1991), muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]] (1881-1969), sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]] (1922-213), gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]] (1939-2024), historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] g12oat28yrnc3hn8las79afrsqcbbr4 9405701 9405700 2026-06-17T19:56:54Z ThomasPusch 1869 /* Sano */ 9405701 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref> Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf retejo morta, jam ekde antaŭ 2013, ne sukcese arkvigita en archive.org kaj archive..today-->Miguel Alejandro Figueras (2003): ''International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy'', [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">La efikoj de la usona embargo sur medikamentoj en Kubo estis studitaj en multaj raportoj..<br /> • ''R Garfield and S Santana''. [[Universitato Kolumbio]], School of Nursing, Novjorko; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • ''American Association for World Health'' (Usona Asocio por Monda Sano); [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • ''Felipe Eduardo Sixto''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • ''Pan American Health organization'' ([[Tutamerika Sanorganizo]]); Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • ''Harvard Public Health''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • medicina ĵurnalo ''[[The Lancet]]''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero]] (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]] (1928-2002), kantistino * [[Argeliers León Pérez]] (1918-1991), muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]] (1881-1969), sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]] (1922-213), gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]] (1939-2024), historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] 07r70pl75qng84bqf2glms9wa9bxnfl 9405724 9405701 2026-06-17T20:26:06Z ThomasPusch 1869 9405724 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Havano | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-es|''La Habana''}} | alia_nomo1 = | kategorio = ĉefurbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = San Cristóbal de La Habana | moto = | kromnomo = Parizo de Karibio <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = CollageHavana.jpg | dosiero2 = HavanaMontage.png | dosiero3 = CollageHavana2.jpg | dosiero4 = HavanaPhotoMontage.png | dosiero5 = | piedlinio = Fotomuntaĵo }} | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Havano <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of City of Havana.svg | blazono = Escudo de la Habana.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kubo | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = [[Provinco de Havano|Ciudad de La Habana]] | regiono_tipo = Provinco | distrikto = | distrikto_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono1_noto = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Karibio | parto = | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo_faldo = | memorindaĵo = Moleo de Havano | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | memorindaĵo3 = | memorindaĵo4 = | ŝoseo = [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]] | ŝoseo_tipo = Avenuo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] | konstruaĵo1 = Castillo de la Real Fuerza | konstruaĵo2 = Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano | konstruaĵo3 = Kastelo Morro | montaro = | planto_tipo = | planto = | planto1 = | planto2 = | orogenezo = | orogenezo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Havano | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 23 | lat_m = 08 | lat_s = | lat_NS = N | long_d = 82 | long_m = 23 | long_s = | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 59 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 721.1 | areo_rondumo = 1 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2148132 | loĝantaro_dato = 31.12.2008 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 3710100 | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 25-a de aŭgusto 1515 | establita_tipo = Fondita | establita1 = [[Diego Velázquez de Cuéllar]] | establita1_tipo = fondinto | dato = | urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = UTC | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = 10xxx–19xxx | areo_kodo = (+53) 7 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Havano | mapo_lokumilo = Havano | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situa mapo de Centra Havano | mapo1_lokumilo = Centra Havano | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Kubo | mapo2_lokumilo = Kubo <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.habananuestra.cu/ www.habananuestra.cu] | commons = La Habana <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo|zomo=10}} }} '''Havano''' ({{l-es|La Habana}}) estas [[ĉefurbo]], [[provinco]], plej granda [[haveno]], kaj komerca centro de [[Kubo]].<ref name="CIA Factbook">{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |arkivdato=2020-05-16 }}</ref> La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj<ref name="CIA Factbook"/>, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda [[metropola areo]] en [[Karibio]].<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Latin_America.htm Latin America Population] – Havana city population.</ref> . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La [[rivero Almendares]] trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la [[Florida Markolo]] kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.<ref>Anuario Estadistico de Ciudad de La Habana|http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |date=2011-08-04 }}</ref> Havano estis fondita de la hispanoj en la [[16-a jarcento]] sub la nomo ''Sankta Kristoforo de Havano'' (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la [[galiono]]j ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la [[Nova Mondo]] kaj la [[Malnova Mondo]].<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Havana Capital city] – capital of Spanish Cuba in 1552</ref> La reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanio]] donis al ĝi la titolon ''Urbo'' en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Old Havana]</ref> . La eksplodo de la usona [[kirasŝipo Maine]] en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la [[Hispana-usona milito]].<ref>[http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/] {{Webarchiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011117054641/http://www.humboldt.edu/~jcb10/spanwar.shtml#anchor433004/|date=2001-11-17}}, Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898</ref> Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]], kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj<ref>http://www.embassypages.com/cuba.php|publisher=Embassy pages</ref>. Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} de la [[Kuba Komunisma Partio]]. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20101216054154/http://www.one.cu/aec2009/esp/07_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2010-12-16 }}</ref> La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110804121625/http://www.one.cu/aed2010/03Ciudad%20Habana/esp/20080618_tabla_cuadro.htm |arkivdato=2011-08-04 }}</ref>, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>http://whc.unesco.org/en/list/204</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257242/Havana Britannica]</ref> Krome, la urbo estas konata pro la historio, [[kulturo]], [[arkitekturo]] kaj [[monumento]]j. == Nomo == Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la [[tainoj|taina]] [[kaciko]] nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fenix.co.cu/villa/VhistoriaH.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303191110/http://www.fenix.co.cu/villa/vhistoriah.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref> Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj [[aravakoj]] kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj [[Matanzas]], kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de ''haven'' aŭ ''gaven'', kio estas ''haveno'' en la mez[[nederlanda lingvo]]<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/habn%C5%8D Appendix:Proto-Germanic/habnō]</ref>. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara. == Geografio == [[Dosiero:Metropolitan Park of Havana.jpg|eta|220ra|[[Rivero Almendares]]]] [[Dosiero:Havana, Cuba.jpg|eta|dekstra|220ra|Satelita bildo de Havano]] Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la [[Florida Markolo]], kie la [[Golfo de Meksiko]] kuniĝas al [[Karibio]]. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto. La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la [[Universitato de Havano]] kaj la [[Kastelo de la Princo]]. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento. === Klimato === Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la [[pasato]]j kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]], Havano havas [[savano|tropikan savanan klimaton]]. Averaĝa temperaturo varias de {{GdC|22}} en januaro kaj februaro al {{GdC|28}} en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub {{GdC|10}}. La plej malalta temperaturo estis {{GdC|1}} en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis {{GdC|0}} en Bainoa, [[provinco Havano]]. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. [[Uragano]]j ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando. == Historio == === Kolonio === [[Dosiero:Panorama of La Habana (Amsterdam, 17th century).jpg|eta|maldekstra|250ra|Bildo pri Havano en la 17a jarcento]] La [[conquistador|konkeranto]] [[Diego Velázquez De Cuéllar]] fondis Havanon la [[25-an de aŭgusto]] [[1515]] aŭ [[1514]], en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo [[Batabanó|Surgidero de Batabanó]], aŭ pli probable ĉe la bordoj de la [[rivero Mayabeque]] proksime de la [[Strando Mayabeque|samnoma strando]]. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.<ref>[[commons:File:LaHabanaalSur.jpg|Fundación de La Habana a orillas del Río Onicajinal o Mayabeque]]</ref><ref>[http://mayabeque.blogia.com/2009/092601-san-cristobal-de-la-habana-en-el-sur-analisis-historico-geografico-de-su-localiz.php San Cristobal de La Habana en el Sur]</ref> Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la [[rivero Almendares]]. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon. Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de [[Pánfilo de Narváez]]: la nomo kombinas ''Sankta Kristoforo'', sankta patrono de la navigantoj, kaj ''Havano'', el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de [[Hispanujo]]. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. [[Hernán Cortés]] organizis ekspedicion al [[Meksiko]] ekde la insulo. Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de [[bukaneroj]], [[piratoj]] kaj francaj [[korsaroj]]. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro [[Jacques de Sores]] en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la [[Okcidentaj Indioj]], kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la [[Casa de Contratación de Sevilla]]. [[Dosiero:British fleet entering Havana.jpg|eta|dekstra|250ra|La britoj enirante en Havanon en 1762]] [[Dosiero:El Templete.jpg|eta|250ra|[[La Kirketo (Havano)|La Kirketo]], loko kie okazis la unua meso kaj urba kunsido en Havano.]] [[Dosiero:Havana MKL Bd. 8 1890 (130917971).jpg|eta|250ra|dekstra|Germana mapo pri havano, el 1890.]] Ŝipoj el la tuta [[Nova Mondo]] portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon. La [[20-an de decembro]] [[1592]], la reĝo [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a de Hispanujo]] koncedis al Havano la kategorion kaj titolon ''Urbo''. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris. Havano ege ekspansiiĝis en la [[17-a jarcento]]. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn. En 1649 tre fatala epidemio veninta el [[Kartageno]], [[Kolombio]], trafis trionon el la loĝantaro de Havano. Meze de la 18-a jarcento, Havano havis pli ol sepdek mil loĝantojn, kaj estis la tria plej granda urbo en la amerika kontinento, situante malantaŭ [[Limo]] kaj [[Meksikurbo]], sed antaŭ [[Bostono]] kaj [[Novjorko]].<ref>Thomas, Hugh: ''Cuba, A pursuit of freedom'', 2nd Edition, p.1.</ref> La urbo estis forprenita de la britoj dum la [[Sepjara milito]]. La epizodo komenciĝis la [[6-an de junio]] [[1762]], kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano<ref name="Seven Years War">Pocock, Tom: Battle for Empire: The very first world war 1756-63. Chapter Six.</ref>. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la [[Traktato de Parizo (1763)|Paco de Parizo]] estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis [[Florido]]n al [[Britio]] kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..<ref name="Siege">Thomas, Hugh: Cuba: The Pursuit of Freedom 2nd edition. Chapter One</ref> Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta [[Ameriko]]. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]], la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La [[15-an de januaro]] 1796, la restoj de [[Kristoforo Kolumbo]] estis senditaj al la insulo [[San-Domingo]]. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la [[katedralo de Sevilo]], post kiam Hispanujo perdis Kubon. Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la [[19-a jarcento]], Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel ''Parizo de la [[Antiloj]]''. En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj [[Bejucal]], kiu estis uzita por transporti [[sukero]]n el la valo de [[Güines]] al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la [[Teatro Tacón]], unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en [[Sudameriko]], inkluzive de plano de la [[Kavaliroj de la Ora Rondo]] krei '[[Ora Cirklo|Oran Cirklon]]' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la [[Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono]] estis venkitaj en la [[Usona Enlanda Milito]] en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj. En 1863, la urbomurego estis malkonstruita por ke la metropolo povu plivastiĝi. Fine de la 19a jarcento, Havano travivis la lastajn momentojn de la hispana koloniismo en Ameriko. === Respubliko === [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana 1920.jpg|eta|215ra|[[Komerca Centro de Havano]] (1920)]] [[Dosiero:HavanaNewCapitalBldg1920.jpg|eta|215ra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]] (ĉ. 1929)]] La [[20-a jarcento]] komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono<ref>Cantón Navarro, José. ''History of Cuba'', p. 81.</ref>. La usona okupado oficiale finiĝis kiam [[Tomás Estrada Palma]], unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la [[20-an de majo]] [[1902]]. Dum la Respublika Periodo, de 1902 al 1959, la urbo vidis novan epokon de disvolviĝo. Kubo resaniĝis pro la detruado de la pasintaj militoj kaj iĝis bonhava lando, kun la tria plej granda meza klaso en la [[hemisfero]]. La apartamentoj kaj aliaj konstruaĵoj por lokigi la novan mezan klason, samkiel palacoj por la kubaj magnatoj, estis konstruitaj je rapida ritmo. Multnombraj luksaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j kaj [[diskoteko|noktaj kluboj]] estis konstruitaj dum la [[1930-aj jaroj]] por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. [[Santo Trafficante, Jr.]] estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, [[Meyer Lansky]] estris la [[Hotelo Habana Riviera|Hotelon Habana Riviera]] kaj [[Lucky Luciano]] en la kazino de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]]. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn. Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie [[gangstero]]j kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol [[Las Vegas]], [[Nevado]]. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon. === Socialisma revolucio === Post la [[kastrisma revolucio|revolucio]] de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, {{N|publika loĝado}}, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de [[Sovetio]], sekvata de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|embargo de Usono]], forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100916065256/http://www.cubaheritage.org/articles.asp?lID=1&artID=236 |arkivdato=2010-09-16 }}</ref>). Okazis severa ekonomia krizo post la [[kolapso de Sovetio]] en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de [[orienta Eŭropo]]. Tamen, kontraŭe al tiuj [[satelita ŝtato|sovetiaj satelitaj ŝtatoj]] de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la [[1990-aj jaroj]]. Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En [[Malnova Havano]], penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.<ref>[https://web.archive.org/web/20071012210544/http://granma.cu/ESPANOL/2006/diciembre/juev7/elogian-e.html Old Havana restoration] – Success on the restoration program of Havana</ref> {{-}} == Administrado == [[Dosiero:Dmitry Medvedev in Cuba 28 November 2008-4.jpg|eta|Kuba prezidento [[Raúl Castro]] kaj rusa [[Dmitrij Medvedev]] en la [[Placo de la Revolucio]].]] Ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}, la nuna urbestro de Havano (prezidanto de la Provinca Asembleo de la Popola Potenco) estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6}}. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120505114226/http://www.parlamentocubano.cu/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=166 |arkivdato=2012-05-05 }}</ref> , elektita la [[5-an de marto]] [[2011]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110319070033/http://www.radioreloj.cu/index.php/noticias-radio-reloj/73-otros-titulares/3114-electa-nueva-presidenta-del-poder-popular-en-la-habana |arkivdato=2011-03-19 }}</ref> La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido. La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp. La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti [[senpartiano]]j. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (''Consejos Populares'') konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn. Havano limas kun la provinco [[Mayabeque]] sude kaj oriente kun [[Artemisa (provinco)|Artemisa]] en la okcidento. [[Dosiero:Comité Central PCC.jpg|eta|centre|altdekstre|600ra|[[Kuba Komunisma Partio|Centra Komitato de la Kuba Komunisma Partio]].]] == Urba pejzaĝo == [[Dosiero:Centro Habana (Cropped).jpg|eta|230ra|[[Centra Havano]] estas la plej dense loĝata municipo de Havano]] Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: [[Malnova Havano]], [[El Vedado]] kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo. Norde kaj okcidente, la nova sekcio, centrita en loko konata kiel [[El Vedado]], fariĝis la rivalo de Malnova Havano por komerca aktiveco kaj nokta vivo. [[Centra Havano]], kiu iam estis priskribita kiel parto de El Vedado, estas ĉefe komerca municipo kiu kuŝas inter Vedado kaj Malnova Havano. La Nacia Kapitolo markas la komencon de Centra Havano, la kvartalo de la laborista klaso<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 Centro Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070519110017/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=32 |date=2007-05-19 }}- Centro Habana guia turistica, Cuba</ref>. La Ĉina kvartalo de Havano kaj la [[Reĝa Fabrikejo de Tabakoj Partagás]], unu el la plej malnovaj cigarfabrikejoj de Kubo, situas en la areo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120729144224/http://www.cuba-junky.com/havana/havana-casas-particular-viejaycentro.html |arkivdato=2012-07-29 }}</ref> Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas [[Marianao]], unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la [[1920-aj jaroj]]. [[Dosiero:Coco taxis.JPG|eta|maldekstra|230ra|''KokosTaksioj'' (hispane: CocoTaxis) preterpasas la Nacian Bibliotekon.]] Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100208194543/http://www.cactuslanguage.com/en/book/course.php?course_id=1045 |arkivdato=2010-02-08 }}</ref>. La [[Internacia Lernejo de Havano]] situas en la kvartalo Miramar. En la [[1980-aj jaroj]] multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, [[Eusebio Leal Spengler]], granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes). === Municipoj === La urbo dividiĝas en 15 [[municipo]]jn<ref name=territorios>http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111001220152/http://www.one.cu/aec2009/datos/01TERRITORIO.pdf |date=2011-10-01 }} Population by Province and Municipality</ref> kiuj siavice estas subdividitaj en 105 ''popolajn konsiliojn''<ref>Oficial Stadistics for the city of Havana|url=http://www.one.cu/publicaciones/provincias_masinf/la%20habana.htm|publisher=Oficina Nacional de Estadisticas de Cuba (ONE)|accessdate=27 November 2011</ref>. <small>(la numeroj rilatas al la mapo).</small> # '''[[Playa, Havana|Playa]]''': Santa Fé, Siboney, Cubanacán, Ampliación Almendares, [[Miramar, Havana|Miramar]], Sierra, Ceiba, Buena Vista. # '''[[Plaza de la Revolución]] ''': El Carmelo, Vedado-Malecón, Rampa, Príncipe, Plaza, Nuevo Vedado-Puentes Grandes, Colón-Nuevo Vedado, [[Vedado]]. # '''[[Centra Havano]]''': Cayo Hueso, Pueblo Nuevo, Los Sitios, Dragones, Colon. # '''[[Malnova Havano|La Habana Vieja]] ''': Prado, Catedral, [[Plaza Vieja, Havana|Plaza Vieja]], Belén, San Isidro, Jesús Maria, Tallapiedra. # '''[[Regla]] ''': Guacanimar, Loma Modelo, [[Casablanca, Havana|Casablanca]]. # '''[[Orienta Havano|La Habana del Este]] ''': Camilo Cienfuegos, [[Cojimar]], Guiteras, [[Alamar|Alturas de Alamar]], [[Alamar|Alamar-Este]], [[Guanabo]], Campo Florido, [[Alamar|Alamar-Playa]]. # '''[[Guanabacoa]] ''': Mañana-Habana Nueva, Villa I, Villa II, Chivas-Roble, Debeche-Nalon, Hata-Naranjo, Peñalver-Bacuranao, Minas-Barreras. # '''[[San Miguel del Padrón]]''': Rocafort, Luyanó Moderno, Diezmero, San Francisco de Paula, Dolores-Veracruz, Jacomino. # '''[[Diez de Octubre]] ''': Luyanó, Jesús del Monte, Lawton, Vista Alegre, Acosta, Sevillano, Vibora, Santos Suárez, Tamarindo. # '''[[Cerro]]''': Latinoamericano, Pilar-Atares, Cerro, Las Cañas, El Canal, Palatino, Armada. # '''[[Marianao]] ''': CAI-Los Ángeles, Pocito-Palmas, Zamora-Cocosolo, Libertad, Pogoloti-Belén-Finlay, Sta Felicia. # '''[[La Lisa]] ''': Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, Cano-Bello26-Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín, Versalles Coronela. # '''[[Boyeros]]''': [[Santiago de Las Vegas]], Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana-Capdevila, Armada-Aldabo. # '''[[Arroyo Naranjo]]''': Los Pinos, Poey, Víbora Park, Mantilla, Párraga, Calvario-Fraternidad, Guinera, Eléctrico, Managua, Callejas. # '''[[Cotorro|El Cotorro]]''': San Pedro-Centro Cotorro, Santa Maria del Rosario, Lotería, Cuatro Caminos, Magdalena-Torriente, Alberro. === Arkitekturo === [[Dosiero:De Kapitol zu Havanna.JPG|eta|190ra|dekstra|[[Kapitolo de Havano|Nacia Kapitolo]]]] [[Dosiero:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|eta|maldekstra|200ra|Novklasika arkitekturo]] [[Dosiero:Hotel Plaza- Havana.JPG|eta|200ra|dekstra|Historia Hotel Plaza]] [[Dosiero:Edificio en la Habana.jpg|eta|maldekstra|Novbaroka apartamentaro]] Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj. ==== Novklasika ==== [[Novklasikismo]] estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la [[fervojo]] en 1837. En la dua duono de la [[18-a jarcento]], la produktado de [[sukero]] kaj [[kafo]] kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la ''Palaco Aldama'' konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj. En 1925 [[Jean-Claude Nicolas Forestier]], la majstro de la urba planado en [[Parizo]] translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la [[Granda Depresio]] en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]], Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto [[El Vedado]] (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj. ==== Kolonia kaj baroka ==== [[Dosiero:Building across Parque Central.jpg|eta|maldekstra|200ra|[[Manzana de Gomez|Komercejo Manzana de Gomez]]]] Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la [[Nova Mondo]] kaj [[Malnova Mondo]]. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]] (1558-1577) dizajnita de [[Battista Antonelli]] kaj [[Kastelo de Morro]] (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. [[Dosiero:Cat San Cristobal.jpg|eta|dekstra|[[Katedralo de Havano]].]] [[Malnova Havano]], ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La [[Katedralo de Havano]] (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775). ==== ''Art Déco'' kaj eklektika ==== [[Dosiero:Centro Habana.jpg|eta|maldekstra|185ra|Strato Sankta Lazaro]] La unuaj eĥoj de la movado ''[[Art Déco]]'' en Havano komenciĝis en 1927, en la restadeja areo Miramar. Oni diras ke la [[konstruaĵo Bacardí]] (1930) estas la plej bona ekzemplo de la stilo Art Déco en la urbo, sekvata de la [[Nacia Hotelo (Kubo)|Nacia Hotelo]] (1930) kaj la ''konstruaĵo Serrano López'', konstruita en 1932 de [[Ricardo Mira]] inspirita en la [[Rockefeller Center]] de [[Nov-Jorko]]. La jaro 1928 markis la komencon de la reago kontraŭ la hispana renesanca arkitekturo, Art Déco ekaperis en la densaj kaj riĉaj antaŭurboj Miramar, Marianao kaj Vedado. La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La [[Nacia Stacidomo de Havano]] (1912), kaj la [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]] (1920) estas ekzemploj de [[eklektikismo (arto)|eklektika arkitekturo]]. [[Dosiero:Edificio Focsa-La Habana-Cuba.jpg|eta|180ra|Apartamentaro FOCSA]] ==== Modernismo ==== Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la [[1950-aj jaroj]] draste ŝanĝis la horizonton. [[Modernismo]], sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la [[Hotelo Libera Havano]] (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata ''Hotel Havana Hilton'' kaj la kinejo La Rampa (1955). Famaj arkitektoj kiel [[Walter Gropius]], [[Richard Neutra]] kaj [[Oscar Niemeyer]] ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Havana, Portrait of a City|familia nomo=Juliet|persona nomo=Barclay|jaro=1993|loko=Londono|eldoninto=Casell|ISBN=978-1-84403-127-6|paĝo=92}}</ref>, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de [[Le Corbusier]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]].<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Havana guide: modern architecture|familia nomo=Rodriguez|persona nomo=Eduardo-Luis|ĉapitro=Introduction|loko=Nov-Jorko City|eldoninto=Princeton Architectural Press|ISBN=978-1-56898-210-6|paĝoj=1–8}}</ref> La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La [[Hotelo Havano Riviera]] (1957) dizajnita de [[Irving Feldman]], el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en [[Las Vegas]] kiu superis ĝin unu jaron poste. == Kulturo == [[Dosiero:Old Square, Havana.jpg|eta|240ra|[[Malnova Placo (Havano)|Malnova Placo]]]] [[Dosiero:Plaza de la Catedral (Havana) 2.jpg|eta|240ra|Placo de la Katedralo]] [[Dosiero:Basilica Menor de San Francisco de Asis in havana.JPG|eta|240ra|[[Monaĥejo Sankta Francisko el Asizo (Havano)|Konservatorio Sankta Francisko el Asizo]].]] [[Dosiero:Museum of Revolution Cuba.jpg|eta|240ra|[[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]]]] [[Dosiero:Centro Asturiano, Havana.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Nacia Muzeo de Belartoj]]]] [[Dosiero:Grand Theater of Havana 01.jpg|eta|dekstra|240ra|[[Granda Teatro de Havano|Granda Teatro]]]] Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde [[muzeo]]j, [[palaco]]j, publikaj [[placo]]j, [[avenuo]]j, [[preĝejo]]j, [[fortikaĵo]]j (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en [[Ameriko]] el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al [[baleto]] kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de [[Malnova Havano]] aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la [[kastrisma revolucio]]. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj. === Malnova Havano === [[Malnova Havano]] enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la [[Nova Mondo]]. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la [[natura haveno]] de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la [[Malnova Mondo]]. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo. Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.<ref>[http://www.galenfrysinger.com/old_havana.htm Travel Photos of Galen R Frysinger, Sheboygan, Wisconsin] 3,000 buildings found in Old Havana</ref> Malnova Havano estas la malnova urbo formita el la haveno, la oficiala centro kaj la Placo de Armiloj. [[Alejo Carpentier]] nomis ĝin la loko ''de la kolonoj''. La kuba registaro prenis multajn rimedojn por konservi kaj restaŭri ĝin, pere de la Oficejo de la Historiisto, gvidata de Eusebio Leal.<ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/43b/196.html Hartford Web Publishing] Cuban Restoration Project Pins New Hopes on Old Havana</ref> Malnova Havano kaj ĝiaj fortikaĵoj estis aldonitaj al la listo de [[Monda heredaĵo de Unesko]] en 1982.<ref>[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=204 Habana Vieja] – UNESCO World Heritage List</ref> === Ĉina kvartalo === La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en [[Latinameriko]]<ref name=chinatown>[http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm Havana's Chinatown] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927004533/http://www.cubanet.org/CNews/y01/apr01/27e5.htm |date=2007-09-27 }} – The once largest Chinatown in Latin America</ref><ref name=chi_cuba>[http://www.chinatoday.com.cn/hoy/2004/0409/24.htm China Today] Chinese in Cuba</ref> Surgido en la segunda mitad del siglo XIX, el Barrio Chino de La Habana experimentó un rápido desarrollo y llegó a convertirse, en la siguiente centuria, en el más importante de América Latina.</ref>, ekiĝis en la urbo en la unua parto de la [[20-a jarcento]] kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el [[Gŭangdongo]], [[Fujian]], [[Hongkongo]], kaj [[Makao]] pere de [[Manilo]], [[Filipinoj]], komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano. La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la [[3-an de junio]] [[1847]].<ref>[http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal/ver-noticias/ver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 Cuba Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120326194319/http://www.cubahora.cu/index.php?tpl=principal%2Fver-noticias%2Fver-not_cult.tpl.html&newsid_obj_id=1033916 |date=2012-03-26 }} "Aportes de los chinos en Cuba"</ref> La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis [[restoracio]]jn, lavejojn, [[banko]]jn, [[apoteko]]jn, [[teatro]]jn kaj plurajn [[ĉina lingvo|ĉinlingvajn]] ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko<ref name=chinatown/><ref name=Hist_immigration>{{Citaĵo el la reto |url=http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |titolo=Embassy of Cuba in Beijing-Immigration in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090203000000/https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |arkivdato=2009-02-03 }}</ref>. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe ''El Cuchillo de Zanja''. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paper[[drako]]j kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj. La Ĉina kvartalo havas du [[pajfango]]jn, unu granda situanta sur ''Strato Drakoj'', kies konstrumaterialoj estis donacitaj de [[Ĉina Popola Respubliko]]<ref>[https://web.archive.org/web/20071012163235/http://radiohc.cu/espanol/turismo/especiales/barriochino.htm El Barrio Chino de la Habana] – Havana's Chinatown {{es}}</ref>, en la fino de la [[1990-aj jaroj]], ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj [[hispana]] lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam [[Fidel Castro]] post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al [[Usono]]. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.<ref name=chi_cuba/> === Vidartoj === La [[Nacia Muzeo de Belartoj]] estas muzeo de [[belartoj]] kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110718163303/http://www.museonacional.cult.cu/historia.php |arkivdato=2011-07-18 }}</ref>. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la [[Avenuo Prado (Havano)|Avenuo Prado]], tio estas la ''Palaco de Belartoj'', dediĉita al kuba arto kaj la ''Palaco de la Asturia Centro'', dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj<ref>http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|http://web.archive.org/web/20080212132521/http://www.museonacional.cult.cu/asturiano/historia.php?&id=2|{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Mario_Muñoz">El Alma de la nación no se vende|http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010822182815/http://www.lajiribilla.cubaweb.cu/2001/n12_julio/334_12.html |date=2001-08-22 }}</ref>. La [[Muzeo de la Revolucio (Kubo)|Muzeo de la Revolucio]], dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el [[eklektikismo (arto)|eklektika dizajno]], harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959. La nov-klasika palaco de la ''Grafino de Revilla de Camargo'', hodiaŭ estas la [[Muzeo de Ornamaj Artoj]], konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en [[Parizo]] kaj inspirita de la franca [[Renesanco]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080112140502/http://www.mytravel.com/AniteNextPage.asp?p=SPECIFICGUIDE_42938%2F Museo de Artes Decorativos]- José Gómez Mena, one of Cuba's wealthiest aristocrats, built this house in 1927 to hold his staggering collection of antique furniture, rugs, paintings and vases.</ref>. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj [[Ludoviko la 15-a]], [[Ludoviko la 16-a]], kaj [[Napoleono la 3-a]]; kaj ankaŭ verkoj de [[Oriento]] el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj<ref>[http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 Paseos por La Habana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071007001624/http://www.paseosporlahabana.com/articles.asp?cID=51&sID=380&aID=1281 |date=2007-10-07 }}-El museo guarda en su interior mobiliario antiguo, porcelana y ceramica, cristalerias, espejos, bronces y objetos ornamentales.</ref>. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el [[porcelano]] de la fabrikejoj de [[Sèvres]] kaj [[Chantilly]], [[Francio]]; [[Meissen]], [[Germanio]]; kaj [[Wedgwood]], [[Britio]], samkiel ĉinaj de la epoko de la [[Imperiestro Qianlong]] kaj japanaj el [[Imari]]. La mebloj venas de [[Stéphane Boudin]], [[Jean Henri Riesener]] kaj pluraj aliaj. Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la [[Palaco de la Kapitanoj Generaloj]], kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj. Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el [[Mezoriento]] kaj [[Fora Oriento]]. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905. Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en [[El Vedado]]. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de [[Antropologio]]; la Muzeo [[Ernest Hemingway]]; la Memorejo [[José Martí]]; la Muzeo de la Aero. Ankaŭ estas muzeoj de [[Natursciencoj]], la Urbo, [[Arkeologio]], Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, [[Parfumo]], Apotekaĵoj, Sportoj, [[Numismatiko]] kaj Armiloj, Poŝto. === Dramarto === Vizaĝe al la [[Centra Parko de Havano]] troviĝas la [[Granda Teatro de Havano]], elstara teatro konstruita en 1837<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |titolo=170 Aniversario Gran Teatro |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111004200335/http://www.habanaenlinea.cu/musica_arte/03.html |arkivdato=2011-10-04 }}</ref>. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la [[Internacia Baletfestivalo de Havano]], unu el la plej malnovaj en la [[Nova Mondo]]. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de [[Giuseppe Moretti]], reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro<ref>[https://web.archive.org/web/20071020113649/http://www.radiohc.cu/espanol/turismo/kaleidoscopio/granteatro1.htm Radio Havana-Cuba].</ref>. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro [[Enrico Caruso]] kantis en ĝi, la rusa baletistino [[Anna Pavlova]] dancis, kaj la franca [[Sarah Bernhardt]] aktoris. Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la [[Nacia Teatro de Kubo|Nacian Teatron]], gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la [[Placo de la Revolucio]], ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la ''Aŭditorio Avellaneda'' kaj la ''Aŭditorio Covarrubias'', samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo. La [[Teatro Karl Marx]] kun granda aŭditorio havas spacon por 5.500 spektantoj, kaj ĝi estas ĝenerale uzata por koncertoj kaj aliaj okazaĵoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por la ĉiujara [[Internacia Filmfestivalo en Havano]]. <div class="center"> {| |- |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 3992.jpg|eta|maldekstra|200ra|Kinejo Payret]] |valign="top"| |valign="top"| [[Dosiero:Havana - Cuba - 4023.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| [[Dosiero:Gran Teatro de la Habana interior 2.jpg|eta|200ra|Granda Teatro interne]] |valign="top"| |} </div> == Turismo == [[Dosiero:Tour Bus, Habana.jpg|eta|230ra|Turisma buso en Havano]] [[Dosiero:Gemini Cruise, Havana Harbor.jpg|eta|230ra|Feriŝipo en la ''Terminalo Sierra Maestra'']] Havano akceptas pli ol miliono da turistoj ĉiujare. La Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, kresko de +20,0% en 2005.<ref name="Miguel">[http://world-tourism.org/quality_/E/docs/trade/cubacontrib.pdf retejo morta, jam ekde antaŭ 2013, ne sukcese arkvigita en archive.org kaj archive..today-->Miguel Alejandro Figueras (2003): ''International Tourism and the Formation of Productive Clusters in the Cuban Economy'', [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]</ref> La urbo jam delonge iĝis populara allogaĵo por turistoj. Inter 1915 kaj 1930, Havano gastigis pli da turistoj ol iu alia loko en Karibio. La enfluo estis en granda parto pro la proksimeco de Kubo al Usono, kie ekzistis la t.n. [[Prohibicio en Usono]] por la alkoholo kaj hazardludoj kiu kontrastis kun la tradicie libera sinteno en Kubo al la ferioj. Broŝuro eldonita de EC Kropp Co, Milwaukee, WI, inter 1921 kaj 1939 promociis turismon en Havano. Ĝi troveblas en la [http://digital.lib.uh.edu/ Bita Biblioteko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123012758/http://digital.lib.uh.edu/ |date=2010-01-23 }} de la [[Universitato de Houston]], Usono. Kun la malboniĝo de la rilatoj inter Kubo kaj Usono kaj la altrudo de la [[Usona embargo kontraŭ Kubo|komerca embargo]] sur la insulon en 1961, turismo falis draste kaj ne revenis al la antaŭ-revoluciaj niveloj ĝis 1989. La revolucia registaro ĝenerale, kaj [[Fidel Castro]] specife, komence kontraŭstaris konsiderindan disvolviĝon de la turisma industrio, ligante ĝin al la koruptado kaj krimaj agadoj de antaŭe. Tamen, en la fino de la [[1970-aj jaroj]], Castro ŝanĝis sian sintenon kaj, en 1982, la kuba registaro aprobis leĝkodon por eksterlandaj investoj kiu malfermis plurajn sektorojn, inkluzive de turismo, al eksterlandaj kapitaloj. Per la kreo de entreprenoj malfermitaj al tiaj eksterlandaj investoj (kiel Cubanacan), Kubo komencis altiri la disvolviĝon de hoteloj, sukcesante pliigi la nombron de turistoj el 130.000 (en 1980) al 326,000 (fine de la jardeko). Havano ankaŭ estis populara pro santurismo por pli ol 20 jaroj. Eksterlandaj pacientoj vojaĝas al Kubo, specife al Havano, por ampleksa gamo de san-aferoj, inter ili okul-kirurgio, neŭrologiaj problemoj kiel [[multloka sklerozo]] kaj [[Parkinson-malsano]], kaj [[ortopedio]]. Multaj pacientoj estas el Latinameriko, kvankam medicina traktado por [[pigmentoza retinito]], ofte konata kiel ''nokta blindeco'', allogis multajn pacientojn de [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]].<ref>[http://www.caribbeannetnews.com/news-3085--6-6--.html A Novel Tourism Concept] Caribbean News Net</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3284995.stm Cuba sells its medical expertise] BBC News</ref> == Ekonomio == [[Dosiero:Leyden freighter, Havana Harbor.jpg|eta|maldekstra|240ra|M.V. Leyden en la haveno]] [[Dosiero:Lonja del Comercio de La Habana.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[Komerca Centro de Havano]]]] [[Dosiero:CalleGy21.jpg|maldekstra|eta|240ra|[[El Vedado]]]] Havano havas diversigitan ekonomion, kun tradiciaj sektoroj, kiel fabrikado, konstruado, [[transporto]] kaj komunikado, kaj novaj aŭ revivigitaj kiel [[biotekniko]] kaj [[turismo]]. La urba ekonomio unue disvolviĝis surbaze de la strategia situo, kio igis ĝin unu el la unuaj grandaj komercaj centroj en la [[Nova Mondo]]. [[Sukero]] kaj floranta [[sklaveco|sklavkomerco]] unue alportis riĉecon al la urbo, kaj poste, post la sendependeco, ĝi fariĝis fama feriejo. Malgraŭ penoj de la registaro de [[Fidel Castro]] disvastigi la industrian aktivecon al ĉiuj partoj de la insulo, Havano restas la centro de granda parto de la nacia industrio. La tradicia [[sukero|sukerindustrio]], sur kiu la insula ekonomio baziĝis dum tri jarcentoj, estas centrita aliloke sur la insulo kaj ĝi regas tri kvaronojn de la eksportado. Tamen, la instalaĵoj de leĝera [[manufakturo]], viandpakado, kaj kemia kaj farmacia operacioj estas koncentritaj en Havano. Aliaj industrioj kiel la prilaborado de manĝaĵoj ankaŭ gravas, kune kun la industrioj de ŝipoj, fabrikado de veturiloj, produktado de alkoholaj trinkaĵoj, teksaĵoj, kaj tabako, precipe la mondofamaj cigaroj [[Habanos]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.is/20120805052129/http://www.macalester.edu/courses/geog61/jtahtinen/economy.html |arkivdato=2012-08-05 }}</ref>. Kvankam la havenoj de [[Cienfuegos]] kaj [[Matanzas]], estis disvolvigitaj sub la revolucia registaro, Havano restas kiel la ĉefa haveno pro la facilecoj: 50% de [[importo]] kaj [[eksporto]] de Kubo pasas tra Havano. La haveno ankaŭ posedas konsiderindan [[fiŝo|fiŝindustrion]]. En 2000, preskaŭ 89% de la urba loĝantaro estas oficiale registrita kiel laboristoj por registaraj agentejoj, institucioj aŭ entreprenoj. Havano, mezume, havas la landan plej altan enspezon kaj homan disvolviĝon. Post la kolapso de [[Sovetio]], Kubo re-emfazis turismon kiel ĉefan industrion kondukante al ĝia resaniĝo. Turismo nun estas la ĉefa ekonomia enspezfonto de Havano.<ref>http://www.uiowa.edu/ifdebook/conferences/cuba/TLCP/Volume%201/Facio.pdf|</ref> === Komerco kaj financo === Post la Revolucio, la tradicia sistemo de kapitalisma libera entrepreno estis anstataŭita per forte socialigita ekonomia sistemo. En Havano, la proprieto de entreprenoj kaj uson-poseditaj entreprenoj estis ŝtatigitaj kaj hodiaŭ plejparto de la entreprenoj funkcias nur sub ŝtata rego. En [[Malnova Havano]] kaj [[El Vedado]] estas pluraj malgrandaj privataj entreprenoj, kiel ŝuo-riparejoj aŭ brodejoj. La [[Banko]] ankaŭ estas sub ŝtata rego, kaj la [[Centra Banko de Kubo|Nacia Banko]], kun sidejo en Havano, estas la centro de la kuba ekonomio. Ĝiaj branĉoj en kelkaj kazoj okupas konstruaĵojn kiuj estis antaŭ la revolucio, la oficejoj de kubaj aŭ eksterlandaj [[banko]]j. En la fino de la [[1990-aj jaroj]], [[El Vedado]], situanta laŭlonge de la Kariba maro, ekreprezentis la ĉefan komercan areon. Ĝi amplekse disvolviĝis inter 1930 kaj 1960, kiam Havano iĝis grava celo por usonaj turistoj: altaj [[hotelo]]j, [[kazino]]j, restoracioj kaj luksaj komercejoj, multaj el ili el la stilo ''Art Déco''.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041013131209/http://www.paseosporlahabana.com/cats.asp?cID=83 |arkivdato=2004-10-13 }}</ref> El Vedado estas hodiaŭ la havana financa distrikto, la ĉefaj bankoj, oficejoj de flugkompanioj, vendejoj, sidejoj de entreprenoj, multnombraj apartamentaroj kaj hoteloj, situas en la zono<ref>http://www.britannica.com/eb/topic-624418/Vedado|work=Britanica.com</ref> . La [[Universitato de Havano]] ankaŭ troviĝas ĉi tie. == Demografio == [[Dosiero:Puerta de los Dragones - Barrio Chino de La Habana.JPG|dekstra|eta|250ra|Ĉefpordo de la Ĉina kvartalo de Havano]] [[Dosiero:StLouisHavana.jpg|eta|250ra|[[MS St. Louis]] kun rifuĝintaj judoj enirante en Havanon en 1939]] [[Dosiero:Gavana rus cathedral.JPG|eta|dekstra|250ra|[[Rusortodoksa Katedralo de Kubo]]]] Fine de 2009, 19.1% el la loĝantaro de Kubo vivis en Havano<ref name=Official_census>{{Cite web|url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|title=2012 Official Census|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-01-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf|arkivdato=2016-03-25}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160325091944/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20131107resumenadelantado/Tablas/4.pdf |arkivdato=2016-03-25 }}</ref> . Laŭ la censo de 2009, la loĝantaro estis 2.141.993<ref name=Official_census /> (6,139 malpli al la antaŭa jaro<ref name=Official_census />), inkluzive de 1.032.687 viroj<ref name=Official_census /> kaj 1.109.306 virinoj<ref name=Official_census />. La urbo havas averaĝan vivdaŭron de 76,81 jaroj ĉe naskiĝo<ref name=Official_census />. En 2009, estis 1.924 personoj vivantaj kun aidoso en la urbo, 78,9% el tiuj estis viroj kaj 21,1% virinoj.<ref>http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110421045422/http://www.one.cu/publicaciones/cepde/EncuestaSida/Informe%20resumen%20de%20la%20Encuesta%20a%20PVs%202009.pdf |date=2011-04-21 }} Official Census, people living with HIV/AIDS in Havana</ref> Laŭ la oficiala ras-censo de 1981<ref name=Censo_1981>CEE-ONE, "La población de Cuba según color de la piel, Cuba 1984". Centro de Estudios de Población y Desarrollo Anuario Demográfico de Cuba, ONE Cuba. 1981</ref> , oni ne uzis la vorton "raso" sed "haŭtkoloro": * Blankuloj: 63,4%, (multaj el galega kaj kanaria deveno)<ref name=immigracion>[http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 Embassy of Cuba in Beijing - History of Immigration in Cuba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203174406/http://embacuba.cubaminrex.cu/Default.aspx?tabid=5598 |date=2009-02-03 }} "The first (immigrants) came from various regions of Spain, mostly peasants from the Canaries and Galicia, which like those from China, were subjected to conditions of living and working conditions similar to those of slaves."</ref> * Afrokdevenaj kubanoj: 16.4%, (kies prapatroj estis sklavoj aŭ venis de Haitio aŭ Karibio ĝenerale) * Mulatoj (miksita raso): 20.4% * Azidevenaj kubanoj: 0.2% (precipe el Ĉinio)<ref name=immigracion/> Estas malmultaj indiĝenoj aŭ rektaj devenantoj de indiĝenoj, male al aliaj latinamerikaj landoj, ĉar la indiĝenoj estis preskaŭ formortintaj en koloniaj epokoj. La aglomeraĵo de Havano multe kreskis dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] ĝis atingo de 1 miliono da loĝantoj en 1943. La urbigado ekspansiiĝis trans la limoj de Havano ĝis proksimaj municipoj kiel Marianao, Regla kaj Guanabacoa. Ekde la jaroj 1980, la loĝantaro kreskas malrapide pro ekvilibra politiko pri disvolviĝo, malalta naskiĝ-indico, la relative alta imposto de elmigrado eksterlanden, kaj la regado sur la translokiĝo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |arkivdato=2012-01-21 }}</ref>. Pro la urba kaj landa malalta naskiĝ-indico kaj alta vivdaŭro, ĝia strukturo estas simila al evoluinta lando, kun Havano kiel loko kun pli granda proporcio de maljunuloj malsame al la najbaraj landoj.<ref name=Official_census /> La kuba registaro gvidas la movadon de personoj en Havano en la partoj de la metropola areo (hejmo de preskaŭ 20% de la landa loĝantaro) por racia uzado de la tereno, la akvo, elektro, transporto, kaj aliaj elementoj de la urba infrastrukturo. Ekzistas loĝantaro kiu konsistas el internaj migrantoj al Havano kromnomata "palestinos" (''palestinanoj'')<ref>[http://www.nytimes.com/1997/10/20/world/cuba-s-unwanted-refugees-squatters-in-havana-s-teeming-shantytowns.html Cuba's Unwanted Refugees Squatters in Havana's Shantytowns]</ref>, kelkfoje konsiderata rasisma termino<ref>[http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2009/04/2009428143812352234.html AlJazeera] A Palestinian filmmaker finds much in common with a homeless Cuban musician.</ref>, kiuj plejparte venas de la orientaj provincoj de Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100715134448/http://www.isreview.org/issues/36/farber_ext.shtml |arkivdato=2010-07-15 }}</ref> La urbo havas signifan minoritaton de [[ĉinoj]], plejparte devenantoj de [[Gŭangdongo|gŭangdongaj prapatroj]], kiuj estis alportitaj en la duono de la 19a jarcento por hispana kolonianoj tra [[Filipinoj]] kun laborkontraktoj kaj post kompletigi 8jara laboradon multaj ĉinaj enmigrintoj establis sian loĝejon en Havano. Antaŭ la revolucio, la ĉina loĝantaro kalkuliĝis je 200.000 homoj. Hodiaŭ, ĉinaj devenantoj estas kalkulataj je 100.000.<ref>CIA World Factbook. Cuba. 2006. September 6, 2006.</ref>. Nuntempe restas denaskaj ĉinoj (plejparte ĝuangdongaj) kiuj estas ĉirkaŭ 400. Ekzistas ĉirkaŭ 3.000 [[rusoj]] vivantaj en la urbo, kiel raportis la rusa ambasadejo en Havano, ili estas ĉefe virinoj kiuj geedziĝis kun kubanoj kiuj studis en iama Sovetio. Havano ankaŭ estis rifuĝejo kaj hejmo por aliaj malpli grandaj komunumoj. Ekzistas loĝantaro de ĉ. mil nordafrikaj rifuĝintoj. === Religio === [[romkatolika eklezio|Romkatolikoj]] formas la plej grandan religian grupon en Havano. La juda komunumo en Havano malpliiĝis post la Revolucio. Antaŭ ĝi, la juda komunumo havis pli ol 15.000 judoj,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |titolo=Present-Day Jewish Life in Cuba |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170701152154/https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Cuba.htm |arkivdato=2017-07-01 }}</ref>, multaj el ili estis fuĝintoj de la nazia persekutado kaj poste forlasis Kubon al [[Miami]] aŭ foriris al [[Israelo]] post kiam Castro prenis la potencon en 1959. La urbo iam havis kvin sinagogojn, sed nur tri restas (unu de ortodoksa, unu konservativa kaj unu sefarda), la Granda Sinagogo Bet Ŝalom estas unu el ili. En februaro 2007, [[New York Times]] kalkulis ke ĉirkaŭ 1.500 konataj judoj vivis en Havano<ref>[http://travel.nytimes.com/2007/02/04/travel/04journeys.html?em&ex=1170824400&en=254a263b2686376e&ei=5087%0A 1,500 Jews who live in Cuba; 1,100 reside in Havana, and the remaining 400 are spread among the provinces.] In Cuba, Finding a Tiny Corner of Jewish Life.</ref>. Aliaj malgrandaj komunumoj estas formataj de evangelianoj, [[Atestantoj de Jehovo]], [[Islamo en Kubo|islamanoj]], [[budhanoj]] kaj [[Bahaa Kredo|bahaanoj]]. [[Santerio]], estas vaste praktikata inter miloj da loĝantoj. == Infrastrukturo == === Edukado === [[Dosiero:University of Havana.JPG|eta|250ra|[[Universitato de Havano]]]] La nacia registaro alprenas la tutan respondecon pri edukado, kaj estas sufiĉe da lernejoj (bazaj, mezaj, altaj) kaj faklernejoj en tuta Havano. La kvalito de la lernejoj varias sed la edukado estas senpaga kaj deviga en ĉiuj niveloj krom supera instruado, kiu ankaŭ estas senpaga. La [[Universitato de Havano]], situanta en [[El Vedado]], estis establita en 1728 kaj estis konsiderita kiel grava institucio de supera instruado en la Okcidenta Hemisfero. Tuj post la Revolucio, la universitato, samkiel ĉiuj aliaj edukaj institucioj, estis ŝtatigita. Ekde tiam, pluraj aliaj universitatoj malfermiĝis, kiel la [[Politekniko José Antonio Echeverría]] kie la vasta plimulto de la hodiaŭaj kubaj inĝenieroj formiĝas. La [[Latinamerika Lernejo de Medicino]], en hispana ''Escuela Latinoamericana de Medicina'' (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la ''Programa Integral de Salud'' (PIS, sanprogramo) de Kubo. La [[Nacia Lernejo de Baleto]] kun 4.350 studentoj estas unu el la plej grandaj baletlernejoj en la mondo kaj la plej prestiĝa en Kubo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |titolo=La Escuela Nacional de Ballet |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090623000202/http://www.bohemia.cubasi.cu/2006/04/28/cultura/ballet-formacion-humanista.html |arkivdato=2009-06-23 }}</ref> La [[Universidad de las Ciencias Informáticas]] aŭ UCI estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano. Ĝi situantas precize en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. === Sano === [[Dosiero:HospitalSanFilipe.jpg|250ra|dekstra|eta|Hospitalo Sankta Filipo en Havano en 1900]] Ĉiuj loĝantoj de Havano havas senpagan aliron al sansistemo en hospitaloj<ref name="Harvard">[http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Harvard Public Health Review/Summer 2002] The Cuban Paradox</ref>, lokaj klinikoj, urĝejoj kaj ''famili-kuracistoj'' (hispane "médico de la familia") kiuj funkcias unu por averaĝe 170 familioj<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4583668.stm Medical know-how boosts Cuba's wealth] BBC online.</ref>, kiu estas unu el la plej altaj proporcioj de kuracisto-paciento en la mondo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |titolo=Commitment to health: resources, access and services |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20060718084329/http://hdr.undp.org/statistics/data/indicators.cfm?x=58&y=2&z=1 |arkivdato=2006-07-18 }}</ref>. Tamen, la sansistemo suferis pro la manko de provizoj, ekipaĵoj kaj kuraciloj post la kolapso de [[Sovetio]], lando kiu donis grandan subvencion, kaj pro la [[usona embargo kontraŭ Kubo]]<ref name="US embargo">La efikoj de la usona embargo sur medikamentoj en Kubo estis studitaj en multaj raportoj..<br /> • ''R Garfield and S Santana''. [[Universitato Kolumbio]], School of Nursing, Novjorko; [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 "The impact of the economic crisis and the US embargo on health in Cuba"] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801115953/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1380757 |date=2013-08-01 }} "this embargo has raised the cost of medical supplies and food Rationing, universal access to primary health services" <br /> • ''American Association for World Health'' (Usona Asocio por Monda Sano); [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8150565&dopt=Abstract Online]. American Association for World Health Report. March 1997. Accessed ''6 October 2006''. Supplementary source : [http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm American Public Health Association website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813155121/http://www.apha.org/wfpha/cuba.htm |date=2006-08-13 }} "After a year-long investigation, the American Association for World Health has determined that the U.S. embargo of Cuba has dramatically harmed the health and nutrition of large numbers of ordinary Cuban citizens." <br /> • ''Felipe Eduardo Sixto''; [http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf An evaluation of Four decades of Cuban Healthcare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100619225952/http://lanic.utexas.edu/project/asce/pdfs/volume12/sixto.pdf |date=2010-06-19 }}.<br /> "The lack of supplies accompanied by a deterioration of basic infrastructure (potable water and sanitation) resulted in a setback of many of the previous accomplishments. The strengthening of the U.S. embargo contributed to these problems." <br /> • ''Pan American Health organization'' ([[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]]); Health Situation Analysis and Trends Summary [http://www.paho.org/english/sha/prflcub.htm Regional Core Health Data System - Country Profile: CUBA] "The two determining factors underlying the crisis are well known. One is the dissolution of the Soviet Union and the socialist bloc, and the other is the economic embargo the Government of the United States." <br /> • ''Harvard Public Health''; [http://www.hsph.harvard.edu/review/review_summer_02/txt677cuba.html Review/Summer 2002 : The Cuban Paradox] "Because its access to traditional sources of financing is seriously hindered by the sanctions, which until recently included all food and medicine, Cuba has received little foreign and humanitarian aid to maintain the vitality of its national programs"<br /> • medicina ĵurnalo ''[[The Lancet]]''; [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8942780 Role of USA in shortage of food and medicine]. "The resultant lack of food and medicines to Cuba contributed to the worst epidemic of neurological disease this century."</ref>. Malgraŭ tio, la infanmorteco en 2009 estis 4.9 por 1.000 naskiĝoj, 5.12 en la lando kiel tuto, kiu estas pli malalta ol multaj evoluintaj landoj, kaj la plej malalta en la evoluanta mondo.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/mortality.htm United Nations World Population Prospects: 2011]</ref> Administrado de la sansistemo por la nacio centriĝas en Havano. Hospitaloj en Havano estas gvidataj de la nacia registaro. === Servoj === La publikaj servoj estas sub la rego de pluraj ŝtatigitaj entreprenoj kiuj disvolviĝis ekde la [[kastrisma revolucio]]. [[Akvo]], [[elektro]], kaj [[kloako]]reto estas administrataj en tiu maniero. Elektro estas provizita per [[generatoro]]j kiuj funkcias per [[petrolo]]. Granda parto de la originalaj energicentraloj, kiuj funkciis antaŭ la Kastrisma revolucio, fariĝis iom kadukaj. Elektraj malŝaltoj okazadis, kio devigis la nacian registaron en 1986 ekigi projekton (je valoro de 25,000,000 usonaj dolaroj) por modernigi la elektran sistemon. == Sporto == [[Dosiero:Estadio Latinoamericano.jpg|eta|250ra|Latinamerika Stadiono]] Multaj kubanoj estas avide fanatikaj sportemuloj, speciale amantoj de [[basbalo]] kiu havas longan tradicion en la insulo. La havanaj teamoj de la Nacia Kuba Serio estas [[Industriales]] kaj [[Metropolitanos]]. La urbo havas plurajn grandajn stadionojn, la plej granda estas la Latinamerika Stadiono kun sidiloj por 31 mil personoj. La akcepto en sportaj okazaĵoj estas ĝenerale senpaga, kaj improvizitaj ludoj okazas en kvartaloj tra la urbo. Sociaj kluboj en la strandoj disponigis facilecojn por akvosportoj kaj inkluzivas la restoraciojn kaj dancejojn. Havano estis gastiganto de la [[11-a Tut-Amerikaj Ludoj]] en 1991.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160303183434/http://www.quadrodemedalhas.com/jogos-pan-Americanos/jogos-pan-Americanos-1991-havana.htm |arkivdato=2016-03-03 }}</ref>. Stadionoj kaj instalaĵoj estis konstruitaj en la relative senhomaj orientaj antaŭurboj. Havano estis gastiganto de la [[Monda Pokalo de Atletismo]]<ref>http://www.gbrathletics.com/ic/wp.htm</ref> en 1992 kaj estis kandidato por gastigi la [[somera Olimpiko 2012|Someran Olimpikon]] en 2012, sed ne estis elektita.<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/3068323.stm</ref>. == Transporto == [[Dosiero:Havana Harbor Tunnel.jpg|eta|250ra|La haventunelo komunikas la urbocentron kun [[Orienta Havano]]]] [[Dosiero:Cubana taxiing at Madrid.jpg|eta|dekstra|250ra|Cubana Il-96 en [[flughaveno Madrido-Baraĥo|Madrido]], Hispanio]] [[Dosiero:Habana Harbour.jpg|eta|250ra|La Haveno de Havano]] [[Dosiero:Autobushabana.jpg|eta|250ra|Publikaj busoj (''Omnibus Metropolitanos'' OM)]] === Urbaj busoj === La urbaj publikaj busoj funkcias en du sekcioj, Metrobuso kaj Metropola buso.<ref name="www">http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Office - Transportation</ref> ==== Metrobuso ==== La Metrobuso (hispane ''Metrobús'') funkcias en la urba areo, kun maksimuma distanco de 20&nbsp;km. Ĝia busaro estis modernigita, sed antaŭ 2006 ili estis konataj kiel "camellos" (''kameloj''). La ''kamelbusoj'' funkciis en la stratoj kun pli da trafiko kaj tiuj busoj estis konataj kiel kameloj, pro la du ĝiboj kiujn ĝi havis. La Metrobuso konsistas el 17 ĉefaj linioj, identigitaj per la litero "P" okaze de longdistancaj itineroj. La haltoj estas kutime 800-1,000 metroj, kun pli oftaj aŭtobusoj en pinthoroj, je ĉiu 10 minutoj. Ĝi uzas grandajn modernajn artikulaciatajn busojn, kiel la ĉinajn [[Yutong]], rusiajn [[LiAZ]], aŭ MAZ de [[Belorusio]]. ==== Metropola buso ==== La Metropola buso (hispane: Ómnibus Metropolitano) ligas la apudajn vilaĝojn kaj urbojn en la metropola areo kun la urbocentro, kun maksimuma distanco de 40&nbsp;km. Ĉi tiu busaro estas unu el la plej uzataj kaj plej grandaj urbaj busaroj en la lando, kies floto konsistas el plejparte novaj ĉinaj Yutong-busoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |titolo="International transportation fair in Havana Business in excess of $100 million, Granma national newspaper note |alirdato=2004-10-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20041030233039/http://www.granma.cu/INGLES/2004/septiembre/juev30/40fit-i.html |arkivdato=2004-10-30 }}</ref>, sed ankaŭ malnovaj Busscar-busoj. En 2008 la kuba registaro elspezis milionojn da dolaroj por la akiro de 1.500 novaj Yutong-busoj por enurba transportado. === Flughavenoj === En Havano troviĝas la [[Internacia Flughaveno José Martí]]. La flughaveno situas proksimume je 11 kilometroj sude de la urbocentro, en la municipo Boyeros, kaj estas la ĉefa centro por la landa flugkompanio [[Cubana de Aviación]]. Ĝi estas la ĉefa internacia kaj nacia flughaveno en Kubo, kiu komunikas Havanon kun la resto de Karibio, Norda, Centra kaj Suda Ameriko, [[Eŭropo]] kaj unu flugo al [[Afriko]]. La urbo ankaŭ havas la flughavenon Strando Baracoa kiu estas malgranda flughaveno okcidente de la urbo uzata por kelkaj enlandaj flugoj, ĉefe de Aerogaviota. === Fervojo === Havano havas reton de enurbaj, interurbaj kaj longdistancaj fervojlinioj. La fervojoj estis ŝtatigitaj kaj gviditaj de la Unuiĝo de Kubaj Fervojoj (UKF). La UKF komunikas Havanon kun ĉiuj provincoj de Kubo. La ĉefaj fervojaj stacidomoj estas: [[Nacia Stacidomo de Havano|Nacia Stacidomo]], Stacidomo Coubre, [[Kazablanko (Havano)|Stacidomo Kazablanko]], kaj Stacidomo Tulipán. En 2004 la jara pasaĝer-kvanto estis 11 milionoj<ref name=Censo_transporte>http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110822200546/http://www.one.cu/aec2009/datos/13TRANSPORTE.pdf |date=2011-08-22 }} National Stadistics Census of Cuba - Transportation (Page 6)</ref>, kun la plej aktiva itinero inter Havano kaj [[Santiago de Kubo]], ĉ. 836 kilometroj per trajno. En 2000 la UKF aĉetis francan unuaklasan trajnon. En la [[1980-aj jaroj]] estis planoj por konstruado de [[metroo]] en Havano simila al la [[metroo de Moskvo]], kiel rezulto de la influo de Sovetio en Kubo dum tiu epoko. La studoj pri [[geologio]] kaj financoj faritaj de kubaj kaj sovetiaj fakuloj estis tre avancitaj en la 1980-aj jaroj<ref name=Hav_metro>[http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html Havana Metro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119181627/http://www.cubanet.org/sindical/news/y07/03290701.html |date=2012-01-19 }} Hace unos años parecía que la capital cubana tendría metro, cuando en la década de 1980 los estudios de geología y finanzas realizados por especialistas cubanos y soviéticos iban muy adelantados.</ref>. La kuba gazetaro montris la konstruprojekton kaj la itineron, ligante municipojn kaj kvartalojn en la ĉefurbo. Fine de la 1980-aj jaroj, la projekto komenciĝis, sed kun la falo de Sovetio en 1991 ĝi estis poste forlasita. === Ŝoseoj === La urba ŝoseoreto estas sufiĉe vasta, kaj ĝi havas larĝajn avenuojn, ĉefstratojn kaj grandajn alirojn al la urbo kiel la Nacia Aŭtovojo (A1), la [[Centra ŝoseo (Kubo)|Centra Ŝoseo]] kaj [[Vojo Blanka]]. La vojreto estis sub konstruo kaj kresko ekde la kolonia epoko, nuntempe ĝi spertas gravan difekton pro la malalta bontenado<ref>http://transporte-publico-en-la-habana.mundoviajero.net/</ref> . La Aŭtovojoj inkluzivas: * A1 - Nacia Aŭtovojo, de Havano al [[Santa Clara]] kaj [[Sancti Spíritus]], kun pliaj mallongaj sekcioj proksime al [[Santiago de Kubo]] kaj [[Guantánamo]]. * A4 - Aŭtovojo Oriento-Okcidento, de Havano al [[Pinar del Río]]. * Vojo Blanka, de [[Matanzas]] al [[Varadero]]. * Havana Ringovojo, kiu komenciĝas en tunelo sub la eniro al la haveno de Havano. * Aŭtovojo de Tagmezo, de Havano al [[Sankta Antonio de los Baños]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Melena del Sur]]. * Aŭtovojo de Havano al [[Mariel]]. == Rimarkindaj havananoj == <gallery perrow="7"> Jose Marti.jpg|[[José Martí]] Capablanca Chess Fever SU 1926.jpg|[[José Raúl Capablanca]] Felipe Poey.jpg|[[Felipe Poey]] Camilo Cienfuegos.jpg|[[Camilo Cienfuegos]] RitaA.jpg|[[Rita Montaner]] Carlos Hevia.jpg|[[Carlos Hevia]] Alicia Alonso 1955.jpg|[[Alicia Alonso]] Lezama lima.jpg|[[José Lezama Lima]] Celia Cruz, 1957 (cropped).jpg|[[Celia Cruz]] Ricardo Alarcon (TV Brasil, 2008).jpg|[[Ricardo Alarcón]] Daína Chaviano.jpg|[[Daína Chaviano]] Maria Teresa Mestre.jpg|[[Maria Teresa de Luksemburgo]] Tony Cortes.jpg|[[Tony Cortés]] Andy Garcia at the 2009 Deauville American Film Festival-01A.jpg|[[Andy García]] Carlos del Junco.jpg|[[Carlos del Junco]] Gloria Estefan 2009 White House.jpg|[[Gloria Estefan]] |[[Yoani Sánchez]] </gallery> Aliaj estas jenaj: * [[Chanel Terrero]] (n. 1991), popmuzika kantistino kaj aktorino * [[Elena Burke]] (1928-2002), kantistino * [[Argeliers León Pérez]] (1918-1991), muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto. * [[Fernando Ortiz Fernández]] (1881-1969), sciencisto, politikisto kaj juristo. Li validas kiel fondinto de la kuba antropologio kaj muzika etnologio. Krom tio li renomiĝis kiel verkinto de krimsciencaj kaj historisciencaj traktaĵoj. * [[César Portillo de la Luz]] (1922-213), gitaristo kaj komponisto. * [[Salvador Miranda]] (1939-2024), historiisto kaj eksa ano de kontraŭkomunisma liberigkorpuso == Internaciaj rilatoj == === Diplomatiaj Oficejoj === Havano gastigas 87 ambasadejojn, 11 konsulejojn, 1 interes-sekcion kaj komercoficejon.<ref name="Embassies in Havana">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.embassypages.com/cuba.php|titolo=Foreign Embassies in Havana|alirdato=1-a de decembro 2011|eldoninto=Embassy pages}}</ref> {{Div col|cols = 6}} ;Ambasadejoj * [[Alĝerio]] * [[Angolo]] * [[Argentino]] * [[Aŭstrio]] * [[Bahamoj]] * [[Barato]] * [[Barbadoso]] * [[Belgio]] * [[Belizo]] * [[Belorusio]] * [[Benino]] * [[Bolivio]] * [[Brazilo]] * [[Britio]] * [[Bulgario]] * [[Burkina Faso]] * [[Ĉilio]] * [[Ĉinio]] * [[Kolombio]] * [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[Ĉeĥio]] * [[Dominika Respubliko]] * [[Ekvadoro]] * [[Egiptio]] * [[Gvineo Ekvatora]] * [[Filipinoj]] * [[Francio]] * [[Gambio]] * [[Ganao]] * [[Germanio]] * [[Grekio]] * [[Grenado]] * [[Gujano]] * [[Gvatemalo]] * [[Gvineo]] * [[Gvineo Bisaŭa]] * [[Haitio]] * [[Hispanio]] * [[Honduro]] * [[Hungario]] * [[Indonezio]] * [[Irano]] * [[Irako]] * [[Italio]] * [[Jamajko]] * [[Japanio]] * [[Jemeno]] * [[Kamboĝo]] * [[Kanado]] * [[Kaboverdo]] * [[Kataro]] * [[Laoso]] * [[Libano]] * [[Libio]] * [[Malajzio]] * [[Malio]] * [[Meksiko]] * [[Mongolio]] * [[Mozambiko]] * [[Namibio]] * [[Nederlando]] * [[Nikaragvo]] * [[Niĝerio]] * [[Nord-Koreio]] * [[Norvegio]] * [[Pakistano]] * [[Panamo]] * [[Paragvajo]] * [[Peruo]] * [[Pollando]] * [[Portugalio]] * [[Rumanio]] * [[Rusio]] * [[Sankta Seĝo]] - [[Vatikano]] * [[Serbio]] * [[Slovakio]] * [[Sud-Afriko]] * [[Srilanko]] * [[Svedio]] * [[Svislando]] * [[Sirio]] * [[Turkio]] * [[Ukrainio]] * [[Urugvajo]] * [[Venezuelo]] * [[Vjetnamio]] * [[Zimbabvo]] ;Konsulejoj * [[Bangladeŝo]] * [[Kostariko]] * [[Kipro]] * [[Danio]] * [[Dominiko]] * [[Finnlando]] * [[Monako]] * [[Sankta Lucio]] ;Interes-sekcio * [[Usono]] ;Komercoficejo * [[Armenio]] </div> {{Div col end}} === Ĝemelurboj === Havano estis [[ĝemela urbo|ĝemeligita]] kun: {{Multkolumna}} * {{Flago|Hispanio}} '''[[Barcelono]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivurl=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html| arkivdato=2012-11-27| titolo=Barcelona sister cities| eldoninto=W3.bcn.es| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Ĉinio}} '''[[Pekino]]''', '''[[Ĉinio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |titolo=Beijing-International Sister Cities |alirdato=2007-10-12 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071012163601/http://ebeijing.gov.cn/ying/t693501.htm |arkivdato=2007-10-12 }}</ref> * {{Flago|Serbio}} '''[[Beogrado]]''', '''[[Serbio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130810044924/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b290507_e.html#N10| arkivdato=2013-08-10| titolo=Invitation for fraternization of Havana and Belgrade| eldoninto=Mfa.gov.rs| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Peruo}} '''[[Kuzko]]''', '''[[Peruo]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=http://www.e-volutionperu.com | url=http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivurl=https://web.archive.org/web/20090803122352/http://www.municusco.gob.pe/ver.php?id=6| arkivdato=2009-08-03| titolo=Cusco Sister Cities| eldoninto=Municusco.gob.pe| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Esfahano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |titolo=City of Esfahan official website – Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090801045410/http://www.isfahan.ir/VisitorPages/show.aspx?ItemID=1320 |arkivdato=2009-08-01 }}</ref> * {{Flago|Britio}} '''[[Glasgovo]]''', '''[[Britio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivurl=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/| arkivdato=2012-08-05| titolo=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow| eldoninto=Glasgow.gov.uk| dato=2009-08-03| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Turkio}} '''[[Istanbulo]]''', '''[[Turkio]]'''<ref>http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94185</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Madrido]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.madrid.es/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=76957c275129a310VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=ce069e242ab26010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&vgnextfmt=default&idCapitulo=7182437 | verko=madrid.es| eldoninto=Madrid | titolo=Agreements with cities | alirdato=2021-01-26 }}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[León (komunumo)|Leono]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |titolo=Leon, Guanajuato Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://archive.today/20120803184001/http://www.leon.gob.mx/noticias/index.php?idarticulo=634 |arkivdato=2012-08-03 }}</ref> * {{Flago|Filipinoj}} '''[[Manilo]]''', '''[[Filipinoj]]'''<ref name="Manila.Gov">{{citaĵo el la reto| url=http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivurl=https://web.archive.org/web/20130724041827/http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities| arkivdato=2013-07-24| titolo=Sister Cities of Manila| eldoninto=City Government of Manila| alirdato=2009-07-02}}</ref> {{Kolumnorompo}} * {{Flago|Usono}} '''[[Mobile|Mobilo]]''', '''[[Usono]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivurl=https://web.archive.org/web/20080115092617/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/Caribbean/Cuba| arkivdato=2008-01-15| titolo=Cuba Directory| aŭtoro=Sister Cities International| jaro=2007| alirdato=2007-05-07}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Oaxaca|Oahako]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades Oaxaca Sister Cities] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071012222851/http://www.oaxacainfo.gob.mx/index.php?mod=topic&topic=ciudades |date=2007-10-12 }} – Relación de la ciudades hermanadas con la ciudad de Oaxaca</ref> * {{Flago|Nederlando}} '''[[Roterdamo]]''', '''[[Nederlando]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20090115072746/http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html Granma – En La Habana vicealcalde de la ciudad de Rotterdam] La delegación visitante hará la entrega oficial de una donación de implementos deportivos, en momentos en que se celebra el aniversario 25 de las relaciones entre ambas urbes {{Wayback|url=http://www.granma.cu/espanol/2008/marzo/mar11/rotterdam.html|date =20090115072746}}</ref> * {{Flago|Rusio}} '''[[Sankt-Peterburgo]]''', '''[[Rusio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto| url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivurl=https://archive.today/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities| arkivdato=2009-02-24| titolo=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties| eldoninto=Eng.gov.spb.ru| alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Domingo}} '''[[San-Domingo]]''', '''[[Dominika Respubliko]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225150918/http://www.adn.gov.do/documents/memoria_adn_2002-2003.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 |titolo=Memoria Anual, Agosto 2002-Agosto 2003 |formato=PDF |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Brazilo}} '''[[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]]''', '''[[Brazilo]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |titolo=São Paulo's 40 Sister Cities |alirdato=2012-03-27 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090112020036/http://portal.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |arkivdato=2009-01-12 }}</ref> * {{Flago|Kolombio}} '''[[Bogoto]]''', '''[[Kolombio]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110727163224/http://www.bogota.gov.co/portel/libreria/php/01.27.html |arkivdato=2011-07-27 |titolo=Bogota sister cities |eldoninto=W3.bcn.es |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Hispanio}} '''[[Sevilo]]''', '''[[Hispanio]]'''<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |titolo=Nos Visitó El Poder Popular De Ciudad De La Habana « Comité Local Pca-Sevilla |alirdato=2009-06-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090630135554/http://pcasevilla.wordpress.com/2008/10/15/nos-visito-el-poder-popular-de-ciudad-de-la-habana/ |arkivdato=2009-06-30 }}</ref> * {{Flago|Irano}} '''[[Teherano]]''', '''[[Irano]]'''<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200411141138/http://www.payvand.com/news/01/mar/1053.html |arkivdato=2020-04-11 |titolo=Tehran, Havana named sister cities |eldoninto=Payvand.com |alirdato=2010-04-17}}</ref> * {{Flago|Meksiko}} '''[[Tijuana|Tiĥŭano]]''', '''[[Meksiko]]'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071212140843/http://www.tijuana.gob.mx/Apps/AppsPublico/Comunicados/VerComunicado.asp?ID=1026 New Monument to Tijuana's sister cities] – Inaugura el alcalde Kurt Honold monumento dedicado a ciudades hermanas de Tijuana</ref> {{Finmultkolumna}} {{Granda dosiero|Panorama_of_Havana,_from_Fortaleza_de_San_Carlos_de_la_Cabaña.jpg|2500ra|{{center|Panorama vido de la urbo prenita je 2015 el [[Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano]]}}}} {{Granda dosiero|Habana P.jpg|1000ra|{{center|Panorama vido de Havano je 2004}}}} == Vidu ankaŭ == * [[Habanero]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=havan}} * {{ueavikioniamondokat|Havano|Havano}} * https://uea.org/kongresoj/uk_2010.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130704070145/http://uea.org/kongresoj/uk_2010.html |date=2013-07-04 }} <!-- UK 2010 informoj de UEA --> * http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107152557/http://www.travel-impressions.de/cuba/cuba_mix/waves.htm |date=2006-01-07 }} <!-- (Fotoj, Fotas) de popolo kaj (Aspektoj, Aspektas, Celiloj, Celas) en Havano --> * http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080128184935/http://online.caup.washington.edu/courses/udpsp00/udp508b/havanamap.html |date=2008-01-28 }} <!-- Mapo de Havano. Al zomo en, alklaki areo de la mapo. Ĉi tiuj estas tre granda Alta rezolucio JPEG bildoj (~1 _Megabyte_) --> * http://www.guiahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060813033131/http://www.guiahabana.com/ |date=2006-08-13 }} <!-- Gvidi de Havano. --> * http://www.lahabana.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220212052845/https://lahabana.com/ |date=2022-02-12 }} <!-- _Официальный_ _сайт_ listo de urboj laŭ lando --> * [http://www.bildarchivaustria.at/Searcharchiv.aspx?txtQuickSearch=esperanto+Havanna Bildoj de Havano] en la [[Bildarkivo Aŭstria]] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | titolo = Muzeoj de Havano: arto kaj revolucio | titolo-aldono = | alirdato = 2017-04-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170610075241/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/04/muzeoj-de-havano-arto-kaj-revolucio.html | arkivdato = 2017-06-10 | citaĵo = }} ''(blogaĵo pri la vojaĝo en 2015)'' * [https://stanobelov.blogspot.com/p/havano.html Artikoloj pri Havano] {{eo}} {{Elstara}} {{ADLS|2012|20}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Havano| ]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Karibio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] [[Kategorio:Milionurboj]] rxnyxnq5n7g3qpk97yog09kj3clnkm7 Palestina Liberiga Organizo 0 18661 9406151 8931798 2026-06-18T09:38:31Z Alifono 114488 Palestina Liberiga Organizo 9406151 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |emblemo=Plo emblem.png |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}}<!--ĉikaze koordinatoj de la ĉefa sidejo--> |longitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=PS |situo sur mapo= |zomo=13 }} {{Informkesto partio|koloro=red|esperanta nomo=Organizaĵo por Liberigo de Palestino|propra nomo=منظمة لتحرير فلسطين Munaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah|emblemo=[[Dosiero:Plo emblem.png|eta|La emblemo de la OLP kun la Flago de Palestino]]|estro=Mahmoud Abbas|lando=Palestino|fondiĝo=28-an de majo 1964|dissolvo=|sidejo=Al-Bireh, West Bank|ideologio=|internacia aliĝo=|ĵurnalo=|junulara organizaĵo=|retejo=|pasinta=}} '''Palestina Liberiga Organizo''', akronime konata kiel '''[[PLO]]''' aŭ '''OLP''' ({{lang-ar|منظمة لتحرير فلسطين|t=Munaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah}}) estas organizaĵo por la liberigo de Palestino kiu gvidis dum la lastaj jardekoj la lukton por la sendependiĝo de [[Palestino]]. Kreita en [[1964]], de [[1969]] ĝis [[2004]] ĝi estis estrata de [[Jaser Arafat]]. La Organizaĵo estis fondita kun la apogo de la [[Araba Ligo]], por reprezenti la palestinan popolon, kun la instigo de la [[Egiptio|egipta]] prezidento [[Nasser]]. Ĝin fondis 422 gravuloj — entreprenistoj, reprezentantoj de la rifuĝkampoj, de aliaj asocioj —, kaj estis komence prezidata de [[Ahmed Ŝukeiri]]. Post la [[Sestaga milito]], la malprestiĝo de la arabaj landoj kondukis al plifortigo de la asocio, kiu baldaŭ estis regata de la partio [[Fatah|Al Fatah]], estrata de Arafat, kiu en 1969 fariĝis ĉefa gvidanto. Dua plej grava organizo en la OLP estas la [[Popola Fronto por la Liberigo de Palestino]]. La OLP fariĝis kvazaŭ-registaro, kun tre diversaj servoj, sekureca, milita, informa, de eksteraj rilatoj, kaj je la [[14-a de oktobro]] de [[1974]], ĝi estis agnoskita de la Ĝenerala Asembleo de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kiel reprezentanto de la palestina popolo kaj ricevis oficialan statuson. En [[1988]], la OLP agnoskis la ŝtaton de [[Israelo]] kaj oficiale forlasis la uzon de la perforto. Post la [[Interkonsentoj de Oslo|interkonsentoj kun Israelo]], kaj la kreado de la [[Palestina Aŭtonomio]], la OLP fariĝis la bazo de la palestina registaro depost [[1993]]. La nuna prezidanto de la organizaĵo estas [[Maĥmud Abbas]]. La [[Palestina Nacia Konsilio]] (PNK) estas la leĝofara organo de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino (OLP), elektas sian Plenumkomitaton (PK-OLP), kaj plenumas la estrecon de la organizaĵon inter kongresoj. '''Esperanto''' La esplorcentro de la PLO en Bejruto eldonis informfolion en sep lingvoj, inkl. de [[Esperanto]]<ref>(en) “''[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0031322X.1967.9968722 Palestine Liberation” literature, Beirut “research centres” output]'', paĝo 29, En: Patterns of Prejudice, Volumo 1, 1967, n-ro 6</ref>.{{projektoj|n=Organizaĵo por Liberigo de Palestino}} == Vidu ankaŭ == * [[Hamas]] * [[Leila Khaled]] * [[Libana milito de 1982]] * [[Historio de Israelo]] == Referencoj == [[Kategorio:Organizaĵo por Liberigo de Palestino| ]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Movadoj de nacia liberigo]] [[Kategorio:Movadoj pri sendependeco]] [[Kategorio:Esperanto]] jelt0ywqzmbfi2cued93acpoiaaieoo 9406152 9406151 2026-06-18T09:39:20Z Alifono 114488 Alifono movis paĝon [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]] al [[Palestina Liberiga Organizo]]: Problemo kun la ligilo al PLO kaj tial prefere ŝanĝi la titolon 9406151 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |emblemo=Plo emblem.png |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}}<!--ĉikaze koordinatoj de la ĉefa sidejo--> |longitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=PS |situo sur mapo= |zomo=13 }} {{Informkesto partio|koloro=red|esperanta nomo=Organizaĵo por Liberigo de Palestino|propra nomo=منظمة لتحرير فلسطين Munaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah|emblemo=[[Dosiero:Plo emblem.png|eta|La emblemo de la OLP kun la Flago de Palestino]]|estro=Mahmoud Abbas|lando=Palestino|fondiĝo=28-an de majo 1964|dissolvo=|sidejo=Al-Bireh, West Bank|ideologio=|internacia aliĝo=|ĵurnalo=|junulara organizaĵo=|retejo=|pasinta=}} '''Palestina Liberiga Organizo''', akronime konata kiel '''[[PLO]]''' aŭ '''OLP''' ({{lang-ar|منظمة لتحرير فلسطين|t=Munaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah}}) estas organizaĵo por la liberigo de Palestino kiu gvidis dum la lastaj jardekoj la lukton por la sendependiĝo de [[Palestino]]. Kreita en [[1964]], de [[1969]] ĝis [[2004]] ĝi estis estrata de [[Jaser Arafat]]. La Organizaĵo estis fondita kun la apogo de la [[Araba Ligo]], por reprezenti la palestinan popolon, kun la instigo de la [[Egiptio|egipta]] prezidento [[Nasser]]. Ĝin fondis 422 gravuloj — entreprenistoj, reprezentantoj de la rifuĝkampoj, de aliaj asocioj —, kaj estis komence prezidata de [[Ahmed Ŝukeiri]]. Post la [[Sestaga milito]], la malprestiĝo de la arabaj landoj kondukis al plifortigo de la asocio, kiu baldaŭ estis regata de la partio [[Fatah|Al Fatah]], estrata de Arafat, kiu en 1969 fariĝis ĉefa gvidanto. Dua plej grava organizo en la OLP estas la [[Popola Fronto por la Liberigo de Palestino]]. La OLP fariĝis kvazaŭ-registaro, kun tre diversaj servoj, sekureca, milita, informa, de eksteraj rilatoj, kaj je la [[14-a de oktobro]] de [[1974]], ĝi estis agnoskita de la Ĝenerala Asembleo de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kiel reprezentanto de la palestina popolo kaj ricevis oficialan statuson. En [[1988]], la OLP agnoskis la ŝtaton de [[Israelo]] kaj oficiale forlasis la uzon de la perforto. Post la [[Interkonsentoj de Oslo|interkonsentoj kun Israelo]], kaj la kreado de la [[Palestina Aŭtonomio]], la OLP fariĝis la bazo de la palestina registaro depost [[1993]]. La nuna prezidanto de la organizaĵo estas [[Maĥmud Abbas]]. La [[Palestina Nacia Konsilio]] (PNK) estas la leĝofara organo de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino (OLP), elektas sian Plenumkomitaton (PK-OLP), kaj plenumas la estrecon de la organizaĵon inter kongresoj. '''Esperanto''' La esplorcentro de la PLO en Bejruto eldonis informfolion en sep lingvoj, inkl. de [[Esperanto]]<ref>(en) “''[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0031322X.1967.9968722 Palestine Liberation” literature, Beirut “research centres” output]'', paĝo 29, En: Patterns of Prejudice, Volumo 1, 1967, n-ro 6</ref>.{{projektoj|n=Organizaĵo por Liberigo de Palestino}} == Vidu ankaŭ == * [[Hamas]] * [[Leila Khaled]] * [[Libana milito de 1982]] * [[Historio de Israelo]] == Referencoj == [[Kategorio:Organizaĵo por Liberigo de Palestino| ]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Movadoj de nacia liberigo]] [[Kategorio:Movadoj pri sendependeco]] [[Kategorio:Esperanto]] jelt0ywqzmbfi2cued93acpoiaaieoo Alberto la 2-a (Belgio) 0 19505 9406243 9285794 2026-06-18T10:52:08Z ~2026-35601-37 258882 9406243 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = | priskribo de dosiero = | kesteroj = {{informkestero sinsekvo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = State Coat of Arms of Belgium.svg | periodo = [[1993]]–[[2013]] | antaŭ = [[Baldueno la 1-a (Belgio)|Baldueno la 1-a]] | post = [[Filipo (Belgio)|Filipo]] }} }} {{Reĝa familio de Belgio}} [[Dosiero:George and Laura Bush, King Albert II and Queen Paola of Belgium.jpg|dekstra|eta|Alberto la 2-a (maldekstre).]] '''Alberto la 2-a''', plennome '''Alberto Felikso Humberto Teodoro Kristiano Eŭgeno Mario''', {{l-nl|Albert}} {{prononco|'''al'''bert}}, [[Franca lingvo|france]] ''Albert'' {{prononco|al'''ber'''}} (naskiĝis la {{daton|6|junio|1934}}), frato de [[Baldueno la 1-a (Belgio)|Baldueno la 1-a]] kaj edzo de la [[Reĝino Paola de Belgio|reĝino Paola]], estis la sesa [[Listo de belgaj reĝoj|reĝo de la belgoj]] de [[1993]] ĝis [[2013]]. Alberto estas la dua filo de [[Leopoldo la 3-a (Belgio)|Leopoldo la 3-a]] kaj reĝino Astrid. Li je la [[2-a de julio]] [[1959]] edziĝis kun la [[Italio|itala]] princino ''Paola Ruffo di Calabria'' kaj havas kun ŝi tri gefilojn (Filip, Astrid, Laurent). Krome oni ofte diras, ke li povas esti patro de ''[[Delphine Boël]]'', filino de ''Sybille de Selys-Longchamps''. Li longe rifuzis konfirmi ĝin kaj Delphine komencis [[Proceso (juro)|proceson]] por testo de [[patro|patreco]].<ref>[http://www.welt.de/vermischtes/article117243834/Delphine-Boel-will-endlich-eine-Koenigstochter-sein.html ''Delphine Boël volas finfine esti reĝidino.''] En: ''[[Die Welt]].'' 18-a de junio 2013.</ref> La [[27-a de januaro|27-an de januaro]] [[2020]] li post ekzameno de [[DNA]] agnoskis, ke Delphine estas lia filino<ref>RTBF: [https://www.rtbf.be/info/belgique/detail_albert-ii-pere-biologique-de-delphine-selon-le-test-adn?id=10418022 L'ADN a parlé: Albert II "arrête le combat judiciaire et accepte que Delphine Boël devienne son quatrième enfant"].</ref>. En oktobro 2020, kortumo en Bruselo konfirmis ke ŝi estas filino de Alberto kaj do princino de Belgio<ref>[https://www.sueddeutsche.de/panorama/belgien-koenig-uneheliche-tochter-urteil-prinzessin-1.5052768 artikolo] en [[Süddeutsche Zeitung]], 2020-10-02</ref>. Li iĝis reĝo je la [[9-a de aŭgusto]] [[1993]] post la morto de sia frato Baldueno, kies verkon kaj personecon li evidente admiras. Tiutempe ankoraŭ vivis lia pliaĝa fratino [[Jozefino-Ĉarloto (Luksemburgio)|Jozefino-Ĉarloto]], sed la nuna belga leĝo, kiu permesas al virinoj la reĝan sukcedon, ankoraŭ ne validis pri ŝi. La {{daton|3|julio|2013}} li anoncis sian abdikon, validante ekde la {{dato|21|julio|2013}}. Ĝis antaŭ nelonge Alberto entuziasmis pri motorveturado kaj fieris pri sia [[motorciklo]] de marko [[Harley-Davidson]]. Nur post kor-operacio en [[2000]] li tre reduktis siajn veturadojn. == Vidu ankaŭ == * [[Belgaj eŭro-moneroj]], ĉiuj kun la kapo de la reĝo en profilo. * [[Monarkio de Belgio]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.monarchie.be Oficiala retejo de la belga monarkio] {{de}} {{en}} {{fr}} {{nl}} {{Projektoj}}{{Saksio-Koburgo kaj Gotao}}{{Ordeno de Blanka Aglo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Belgaj reĝoj]] [[Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] ktc07ip5p4i34315pe59g4phkpm3jw5 Sonia Gandhi 0 20224 9405790 8454564 2026-06-17T20:52:55Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405790 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Sonia GANDHI''' ([sonja gandhi] naskita je la [[9-a de decembro]] [[1946]]), estas [[Barato|barata]] politikistino, [[nun en 2007|nun]] prezidantino de partio [[Barata Nacia Kongreso]]. Ŝia partio venkis en ĝenerala balotado jare [[2004]], sed ŝi rifuzis esti ĉefministrino de Barato. [[Dosiero:Sonia Gandhi - India Economic Summit 2006.jpg|eta|230ra|dekstra|Sonia GANDHI]] Ŝi naskiĝis kiel itala '''Sonia Maino''' en [[Lusiana, Vicenza]] ([[Italio]]), studis en [[Universitato de Kembriĝo]], kie ŝi konatiĝis kun aviadpiloto [[Raĝiv Gandhi]], filo de [[Indira Gandhi]], kaj poste edziniĝis al li en [[1968]], poste ŝi translokiĝis al Barato. Ŝi surprenis la baratan regnanecon nur en [[1983]], post 15 jaroj de la geedzeco kun Raĝiv. Kiel ŝia edzo antaŭe, ŝi ne intencis partopreni en politiko, sed post murdado de ŝia edzo la 21-an de majo [[1991]] la Kongresa partio faris premon al ŝi por partopreni en la politiko, plidaŭrigi la [[dinastio|dinastian]] tradicion de la [[Kongresa Partio]]. La partio estis tiom dividita, ke nur Gandhi-ano (eĉ fremda) povus esti akceptita de ĉiu partiero. En la jaro [[1998]] ŝi formale alpaŝis la politikon, la Kongresa Partio kandidatis ŝin por la posteno de ĉefministro. Ŝin helpis en la balotado 2004 la konata Gandhi-nomo, sed la tiam gvidanta partio ([[Barata Popola Partio]]) konstante ekspluatis la faktojn, ke ŝi ne naskiĝis en Barato kaj, ke, kvankam flue, parolas la hindian lingvon kun akĉento. Ŝi parolas angle kaj hindie, kaj rifuzas paroli la italan eĉ al italaj ĵurnalistoj. Ŝia filo [[Rahul Gandhi]] estis elektita kiel parlamentano en [[2004]] kaj ŝia filino [[Prijanka Gandhi]] estis ŝia kampanja manaĝero. {{-}} {{Nehru-Gandhi}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.soniagandhi.org Oficiala retejo] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gandhi, Sonia}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] egbbm7c5od0xe40ix1rn9euj45vo62w Gerardus Mercator 0 23544 9406236 8605078 2026-06-18T10:49:14Z ~2026-35601-37 258882 9406236 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Gerardus MERCATOR''' (Rupelmundanus) (prononcu: [merKA:tor]) ([[nederlanda]] nomo: ''Gerard DE KREMER'', [[germane]] ''Gerhard MERCATOR'', [[Esperanto|esperante]] Gerardo Merkator) (naskiĝis la 5-an de marto [[1512]], mortis la 2-an de decembro [[1594]]) estis [[Flandrio|Flandra]] [[kartografio|kartografo]], kiu jam dum sia vivo estis konsiderata kiel la '[[Ptolemeo]] de la tiama epoko'. Lia kromnomo ''Rupelmundanus'' devenas de lia naskiĝloko [[Rupelmonde]]. Li mortis en la germana urbo [[Duisburg]]. Honore al li la universitato de Duisburg estas nomata [[Gerhard-Mercator-Universitato Duisburg|Gerhard-Mercator-Universitato]]. [[Dosiero:GerardusMercatorFoto20051029.png|dekstra|eta|200px|Merkatora monumento en la naskiĝloko Rupelmonde]] == Merkatora projekcio == [[Dosiero:Mercator-proj.jpg|eta|[[Merkatora projekcio]] de la tero]] Li restas konata pro la sistemo "[[merkatora projekcio]]", per kiu li sukcesis bildigi (projekcii) la sferan surfacon de tero sur plata surfaco de mapo. Ĝi bazitas 1-e sur orta alĵeto de la sursferaj detaloj kvazaŭ sur cilindron ĉirkaŭantan ĝin, kaj 2-e por ne misformigi la kontinentojn, li pligrandigis ilin vertikaldirekte je la sama kvanto, laŭ kiu ili estas horizontale pligrandigitaj pro la orta elĵeto. Tiel ju pli la landoj estas alt[[Latitudo|latitudaj]], des pli ili aperas trograndaj sur la mapo; sed tio havas la avantaĝon konservi iliajn formojn. La ĉi-apuda ekzemplo montras la ekstreman pligrandigon de [[Antarkto]] kaj [[Gronlando]]: [[Dosiero:Die Weltkarte von Mercator redub EO.webm|eta|400x400ra|Video de la jutuba kanalo [[Scivolemo (projekto)|Scivolemo]] pri la merkatora projekcio]] == Vidu ankaŭ == * [[4798 Mercator]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.walkingtree.com La eŭropa atlaso de Mercator] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071123120133/http://www.walkingtree.com/ |date=2007-11-23 }} {{en}} * [http://lcweb.loc.gov/rr/geogmap/guide/gmillatl.html Atlasa biblioteko] {{en}} * [http://www.megaliths.net/mercator.htm Muzeo pri Mercator] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080511163429/http://www.megaliths.net/mercator.htm |date=2008-05-11 }} {{en}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mercator, Gerardus}} [[Kategorio:Flandraj kartografoj]] [[Kategorio:Flandraj inventistoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 9dux1ebeqe8xngsyrfbqn5hypk13zzy Monumento 0 23765 9405698 9192420 2026-06-17T19:42:55Z Stefangrotz 91903 /* Vidu ankaŭ */ Memorejo (arkitekturo) 9405698 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Ottawa banner National War Memorial.jpg|centra|eta|750px]] [[dosiero:Denkmal für die ermordeten Juden Europas .jpg|eta|[[Memorejo por la murditaj judoj de Eŭropo]] en [[Berlino]], [[Germanio]].]] '''Monumento''' estas: * [[Verko]] [[arkitekturo|arkitektura]] aŭ [[skulpturo|skulptura]], starigita por transdoni al la posteuloj [[memoro]]n pri granda(j) [[homo]](j) aŭ memorenda ago aŭ evento. * Speciala [[ŝtono|ŝtona]] [[arto|artaĵo]], metita sur ies [[tombo]], aŭ en [[preĝejo]]n, je la [[memoro]] de mortinto. * Grava, daŭra [[verko]]. Laŭ [[Francisko Azorín]] '''monumento''' estas ''Konstruo starigita por rememori homon, faron aŭ ideon.''<ref>[[Francisko Azorín]], arkitekto, [[Universala Terminologio de la Arkitekturo]] (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 143.</ref> Li indikas [[etimologio]]n el la latina ''monumentum'', el ''monendo'' (montrantre).<ref>Azorín, samloke.</ref> {{-}} ==Bildaro== <gallery mode="packed" heights="220"> Dosiero:Recoleta Cemetery - Mausoleums 37.jpg|Maŭzoleoj de la [[Tombejo Rekoleta]] Dosiero:Taj Mahal in March 2004.jpg|La [[Taĝ-Mahalo]], mendita de la [[Mogola]] Imperiestro [[Ŝaho Jahan]], kiel [[maŭzoleo]] por lia edzino, Arjumand Banu Begum. Dosiero:Nelson On His Column - Trafalgar Square - London - 240404.jpg|[[Nelsona Kolono]] en [[Trafalgara Placo]], [[Londono]], rememoras Admiralon [[Horatio Nelson]]. Dosiero:Lisbon monument.jpg|La "Monumento al la Malkovroj" en [[Lisbono]], [[Portugalio]], rememoras la famajn [[Portugaloj|portugalajn]] esploristojn. Dosiero:Battle Of The Nations-Monument.jpg|[[Völkerschlachtdenkmal]] Leipzig. </gallery> == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{projektoj|n=Kategorio:Monumentoj|q=Monumento|ReVo=monume}} * [[ICOMOS]] * [[Monda Fonduso por Monumentoj]] * [[Monument Valley]] * [[Sep mirindaĵoj de la antikva mondo]] * [[Memorejo (arkitekturo)]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Monumentoj| ]] 2nmcsmypoi5slhte2dbgwpwte0jvhtv Usona piedpilkado 0 28658 9406015 9296514 2026-06-18T06:37:44Z Sj1mor 12103 9406015 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Sporta fako | sporta fako = Usona piedpilkado | supera fako = <!--(nedeviga)--> | fakoj = | nomo de federacio = [[Internacia Federacio de Usona Piedpilko]] | fondo de federacio = [[1998]] | ttt de federacio = [https://americanfootball.sport/ https://americanfootball.sport/] | kategorio = Sporto }} [[Dosiero:Wilson American football.jpg|eta|250ra|dekstra|Pilko por Usona piedpilko.]] [[Dosiero:Vince Young scores a touchdown in the 2005 Big 12 Championship Game.JPG|eta|250ra|dekstra|Usona piedpilko.]] '''Usona piedpilkado''', estas konkurema [[teama sporto]] de la [[piedpilkado]]-familio, kiu postulas rapidecon, movlertecon, strategion kaj korpan forton, kiam ludantoj ĵetas pilkon, kaj korpoblokas, atakas, kaj forkuras. La celo estas devigi la pilkon en la teritorion de la kontraŭulo, kaj en la finzonon. Tiu sporto nomiĝas "''football''" en [[Usono]] (dum [[futbalo]]n oni nomas ''"soccer"''). La [[pilko]] de usona piedpilkado havas ovan formon kun pintaj finoj. Ofte, ĝi havas laĉon en unu flanko. Malgraŭ la nomo de la sporto la piedoj estas malprivilegiataj koncerne la pilkokontakton kaj servas precipe al kurado (kun la pilko enmane). Estas kelkaj similaĵoj kun [[futbalo]] (kiu tamen malpermesas tuŝi la pilkon per la manoj); ekzemple estas "penala kadro" ĉirkaŭ la golejoj, kaj [[faŭlo]] en tiu kadro estas punata per 11-metra (12-[[jardo|jarda]]) [[penalo]]. Tamen, la ludo pli similas al [[rugbeo]]. Ĉiu teamo havas 11 ludantojn kaj ĉiu ludanto havas specialan rolon: je ofensivo, la plej grava estas la "quarterback" (kvarona malantaûulo/ĵetulo), kiu ĵetas aû mane donas la pilkon al aliaj ofensivaj ludantoj. Nur kelkaj ofensivaj ludantoj permesas preni la pilkon de la kvarona malantaŭulo: la du "runningbacks" (kurantaj malantaûuloj/kuruloj), kiuj kutime portas aû kelkfoje kaptas la pilkon; la "tight-ends" (proksimaj ekstremuloj) kaj la "wide receivers" (malproksimaj ricevuloj/ricevuloj), kiuj nur kaptas kaj portas la pilkon. La aliaj ofensivaj ludantoj protektas tiun, kiu havas la pilkon. La defendaj ludantoj penas faligi la kontraŭludanton, kiu havas la pilkon. La sporto estas (apud [[bazopilkado]]) unu el la naciaj sportoj de Usono. Komence de ĉiu matĉo, eĉ inter du lernejklasaj teamoj, necesas kanti la nacian himnon. == Eksteraj ligiloj == [http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu32.htm "Usona futbalo" en Esperanto], ĉapitro el la libro [[Unuetaĝa Usono]] {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Arena piedpilkado]] * [[Internacia Federacio de Usona Piedpilko]] * ''[[National Football League]]'' * ''[[Super Bowl]]'' {{Bibliotekoj}} [[Usona piedpilkado| ]] <!--[[Kategorio:Rugbeo| ]]--> n19ndyg9vcmjhjmgccyliwjoitmnw9p 9406016 9406015 2026-06-18T06:38:02Z Sj1mor 12103 9406016 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Sporta fako | sporta fako = Usona piedpilkado | supera fako = <!--(nedeviga)--> | fakoj = | nomo de federacio = [[Internacia Federacio de Usona Piedpilko]] | fondo de federacio = [[1998]] | ttt de federacio = [https://americanfootball.sport/ https://americanfootball.sport/] | kategorio = Sporto }} [[Dosiero:Wilson American football.jpg|eta|250ra|dekstra|Pilko por Usona piedpilko.]] [[Dosiero:Vince Young scores a touchdown in the 2005 Big 12 Championship Game.JPG|eta|250ra|dekstra|Usona piedpilko.]] '''Usona piedpilkado''', estas konkurema [[teama sporto]] de la [[piedpilkado]]-familio, kiu postulas rapidecon, movlertecon, strategion kaj korpan forton, kiam ludantoj ĵetas pilkon, kaj korpoblokas, atakas, kaj forkuras. La celo estas devigi la pilkon en la teritorion de la kontraŭulo, kaj en la finzonon. Tiu sporto nomiĝas "''football''" en [[Usono]] (dum [[futbalo]]n oni nomas ''"soccer"''). La [[pilko]] de usona piedpilkado havas ovan formon kun pintaj finoj. Ofte, ĝi havas laĉon en unu flanko. Malgraŭ la nomo de la sporto la piedoj estas malprivilegiataj koncerne la pilkokontakton kaj servas precipe al kurado (kun la pilko enmane). Estas kelkaj similaĵoj kun [[futbalo]] (kiu tamen malpermesas tuŝi la pilkon per la manoj); ekzemple estas "penala kadro" ĉirkaŭ la golejoj, kaj [[faŭlo]] en tiu kadro estas punata per 11-metra (12-[[jardo|jarda]]) [[penalo]]. Tamen, la ludo pli similas al [[rugbeo]]. Ĉiu teamo havas 11 ludantojn kaj ĉiu ludanto havas specialan rolon: je ofensivo, la plej grava estas la "quarterback" (kvarona malantaûulo/ĵetulo), kiu ĵetas aû mane donas la pilkon al aliaj ofensivaj ludantoj. Nur kelkaj ofensivaj ludantoj permesas preni la pilkon de la kvarona malantaŭulo: la du "runningbacks" (kurantaj malantaûuloj/kuruloj), kiuj kutime portas aû kelkfoje kaptas la pilkon; la "tight-ends" (proksimaj ekstremuloj) kaj la "wide receivers" (malproksimaj ricevuloj/ricevuloj), kiuj nur kaptas kaj portas la pilkon. La aliaj ofensivaj ludantoj protektas tiun, kiu havas la pilkon. La defendaj ludantoj penas faligi la kontraŭludanton, kiu havas la pilkon. La sporto estas (apud [[bazopilkado]]) unu el la naciaj sportoj de Usono. Komence de ĉiu matĉo, eĉ inter du lernejklasaj teamoj, necesas kanti la nacian himnon. == Eksteraj ligiloj == [http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu32.htm "Usona futbalo" en Esperanto], ĉapitro el la libro [[Unuetaĝa Usono]] {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Arena piedpilkado]] * [[Internacia Federacio de Usona Piedpilko]] * ''[[National Football League]]'' * ''[[Super Bowl]]'' {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Usona piedpilkado| ]] <!--[[Kategorio:Rugbeo| ]]--> e4vwjde9wac6a5bv1v4hod0qfyikwxc 9406018 9406016 2026-06-18T06:39:00Z Sj1mor 12103 9406018 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Sporta fako | sporta fako = Usona piedpilkado | supera fako = <!--(nedeviga)--> | fakoj = | nomo de federacio = [[Internacia Federacio de Usona Piedpilko]] | fondo de federacio = [[1998]] | ttt de federacio = [https://americanfootball.sport/ https://americanfootball.sport/] | kategorio = Sporto }} [[Dosiero:Wilson American football.jpg|eta|250ra|dekstra|Pilko por Usona piedpilko.]] [[Dosiero:Vince Young scores a touchdown in the 2005 Big 12 Championship Game.JPG|eta|250ra|dekstra|Usona piedpilko.]] '''Usona piedpilkado''', estas konkurema [[teama sporto]] de la [[piedpilkado]]-familio, kiu postulas rapidecon, movlertecon, strategion kaj korpan forton, kiam ludantoj ĵetas pilkon, kaj korpoblokas, atakas, kaj forkuras. La celo estas devigi la pilkon en la teritorion de la kontraŭulo, kaj en la finzonon. Tiu sporto nomiĝas "''football''" en [[Usono]] (dum [[futbalo]]n oni nomas ''"soccer"''). La [[pilko]] de usona piedpilkado havas ovan formon kun pintaj finoj. Ofte, ĝi havas laĉon en unu flanko. Malgraŭ la nomo de la sporto la piedoj estas malprivilegiataj koncerne la pilkokontakton kaj servas precipe al kurado (kun la pilko enmane). Estas kelkaj similaĵoj kun [[futbalo]] (kiu tamen malpermesas tuŝi la pilkon per la manoj); ekzemple estas "penala kadro" ĉirkaŭ la golejoj, kaj [[faŭlo]] en tiu kadro estas punata per 11-metra (12-[[jardo|jarda]]) [[penalo]]. Tamen, la ludo pli similas al [[rugbeo]]. Ĉiu teamo havas 11 ludantojn kaj ĉiu ludanto havas specialan rolon: je ofensivo, la plej grava estas la "quarterback" (kvarona malantaûulo/ĵetulo), kiu ĵetas aû mane donas la pilkon al aliaj ofensivaj ludantoj. Nur kelkaj ofensivaj ludantoj permesas preni la pilkon de la kvarona malantaŭulo: la du "runningbacks" (kurantaj malantaûuloj/kuruloj), kiuj kutime portas aû kelkfoje kaptas la pilkon; la "tight-ends" (proksimaj ekstremuloj) kaj la "wide receivers" (malproksimaj ricevuloj/ricevuloj), kiuj nur kaptas kaj portas la pilkon. La aliaj ofensivaj ludantoj protektas tiun, kiu havas la pilkon. La defendaj ludantoj penas faligi la kontraŭludanton, kiu havas la pilkon. La sporto estas (apud [[bazopilkado]]) unu el la naciaj sportoj de Usono. Komence de ĉiu matĉo, eĉ inter du lernejklasaj teamoj, necesas kanti la nacian himnon. == Eksteraj ligiloj == [http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu32.htm "Usona futbalo" en Esperanto], ĉapitro el la libro [[Unuetaĝa Usono]] {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Arena piedpilkado]] * [[Internacia Federacio de Usona Piedpilko]] * ''[[National Football League]]'' * ''[[Super Bowl]]'' {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Usona piedpilko| ]] <!--[[Kategorio:Rugbeo| ]]--> mh1rhf4thpgkmnhcsie9opv7d5ne6ju René Magritte 0 31937 9406247 9403937 2026-06-18T10:54:49Z ~2026-35601-37 258882 9406247 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''René François Ghislain MAGRITTE''' [rene fransŭa gislen magRIT] (naskiĝis la [[21-a de novembro|21-an de novembro]] [[1898]] en [[Lessines]], [[Valonio]], mortis la [[15-a de aŭgusto|15-an de aŭgusto]] [[1967]] en [[Bruselo]]) estis [[Belgio|belga]] [[superrealismo|superrealista]] [[pentristo]]. Li iĝis tre fama pro siaj pentraĵoj, kie troviĝas ofte ege realisme pentritaj, ĉiutagaj objektoj en tute nekutimaj aŭ eĉ neeblaj kuntekstoj. Tiel li tiklis la sencon pri realeco de la rigardantoj kaj igis ilin dubi pri ŝajne evidentaj faktoj. == Vivo == === Infanaj jaroj === Magritte naskiĝis en Lessines, Belgio, en [[1898]], kiel unua filo de la tajloro kaj tekstilkomercanto Léopold Magritte kaj ties edzino Régina, kiu laboris kiel [[modistino]].<ref>Meuris, p. 11</ref> Post kiam la familio revenis al la domo de la avino en Gilly, naskiĝis la du pli junaj fratoj Raymond (1900-1970) kaj Paul (1902-1975). Dum la infanjaroj de René la familio ankoraŭ plurfoje translokiĝis: de Gilly al Châtelet, de tie al Charleroi, reen al Châtelet kaj fine al Bruselo. La familio apartenis al la [[etburĝaro]]. Oni havis sufiĉe da mono por certigi bonan edukadon al la knaboj kaj provizi ilin kun la bezonataĵoj de la vivo. Tamen oni ne aspiris altgradan kleriĝon aŭ partoprenon en la kulturo; la familio vivis konvencie. En 1910 la knabo René partoprenis sian unuan kurson pri pentraĵo en la ateliero de la pentristo Félicien Defoin (1869-1940). En [[1912]] okazis grava ŝanĝo en lia vivo: lia patrino drone mortigis sin en la rivero [[Sambro]], proksime al la urbo Châtelet kie la familio tiam loĝis. Ekzistas la aserto, ke la 13-jaraĝa René kaj liaj fratoj estis serĉantaj la patrinon kaj trovis ŝin borde de la rivero, preskaŭ nudan, vestitan nur per noktoĉemizo kiu tamen suprenvolviĝintis kaj kovris ŝian vizaĝon. Ne ekzistas pruvo por tiu versio de la historio. Sed en liaj pentraĵoj kelkfoje aperas homoj, kies vizaĝoj estas kovritaj de tukoj, ekzemple „''Les amants''“ (La geamantoj) aŭ „''L’histoire centrale''“ (La centra rakonto), ambaŭ el 1928. Kaj la subita sinmortigo de la patrino certe postlasis fortan impreson - sendepende de ĉu vere li estis tiu, kiu trovis ŝin. Post la morto de la patrino Léopold Magritte kaj la tri knaboj translokiĝis al Charleroi en 1913. La edukadon de la knaboj transprenis guvernistino.<ref>Meuris, p. 13</ref> René eskapis al la mondo de libroj, legis aŭtorojn kiel [[Gaston Leroux]], [[Edgar Allan Poe|Edgar Allen Poe]] kaj [[Robert Louis Stevenson]]. Multe li ŝatis la librojn pri [[Fantômas]], kiu aperis post multaj jaroj sur la pentraĵoj "''Le retour de flamme''" (La reveno de la flamo, 1947) kaj "''Le barbare''" (La barbaro, detruita dum 2a mondmilito). Sed en Charleroi li ankaŭ renkontis la unuan fojon Georgette Berger, knabinon du jarojn malpli aĝa, kiu havis la saman vojon al la lernejo. Ŝi iĝis lia unua modelo, por pentraĵoj laŭ impresionisma stilo. Sed pro la ekesto de la mondmilito ili baldaŭ perdis kontakton. === Akademiaj jaroj kaj debuto === René Magritte studis ĉe [[Académie Royale des Beaux-Arts]] en Bruselo inter 1916 kaj 1919. Inter liaj instruistoj estis [[Constant Montant]]. El tiu tempo ekzistas pentraĵoj en kubisma aŭ futurisma stilo. Kvankam Magritte dum sia junaĝo iom malestime parolis pri la akademio, li post kelkaj jaroj konfesis, ke li nun konsideras sian antaŭan konduton aroganta, ĉar li tiam eĉ ne komprenis la verajn celojn de la akademio.<ref>Scutenaire, L. (1977) ''Avec Magritte''. Bruselo</ref> En 1920 li hazarde revidis Georgette Berger dum vizito de la Botanika Ĝardeno de Bruselo. Ili geedziĝis en [[1922]]. Por gajni monon por vivteni la paron, Magritte laboris en murpapera industrio, kaj estis propaganda kaj reklama dezajnisto ĝis [[1926]]. Li mem malestimis la laboron, taksis ĝin „stulta“ propravorte<ref name=":0">SCHIRN KUNSTHALLE FRANKFURT (eld.) (2017) ''Magritte. Der Verrat der Bilder. Eine Einführung in die Ausstellung''. Rasch printejo kaj reeldonejo: Bramsche</ref>; sed rigardante liajn pentraĵojn, kelkfoje rimarkeblas teknikoj de la konstrukcio kaj surscenigo de la motivoj, kiujn li transprenis el la reklamoj. En 1924 Magritte publikigis aforismojn en la [[Dadaismo|dadaisma]] revuo „391“, kiun eldonis [[Francis Picabia]]. Li ekkonis la pentraĵojn de [[Giorgio de Chirico]], el kies ''pittura metafisica'' impresis lin ĉefe la „Kanto de l’Amo“ el la jaro 1914. Oni diras, ke li komentis poste sian impreson per la vortoj: „Estas la unua fojo, ke mi vidis pensojn.“ En [[1926]] Magritte kreis sian unuan superrealisman pentraĵon, ''La Perdita Ĵokeo'' (''Le Jockey Perdu''). Fondiĝis oficiale la grupo de belgaj superrealistoj, al kiuj apartenis krom Magritte kaj [[Paul Nougé]] ankaŭ Camille Goemans, Marcel Lecomte, Eduard Mesens kaj la komponisto André Souris.<ref name=":0" /><ref>Schneede, U. (2006) ''Die Kunst des Surrealismus: Malerei, Skulptur, Dichtung, Fotografie, Film''. C.H.Beck: Munkeno</ref> Kontrakto kun la brusela artgalerio "Le Centaure" nun ebligis al Magritte pentri la tutan tagon. Li faris sian unuan ekspozicion en Bruselo en [[1927]]. Kritikistoj tre mallaŭdis liajn ekspoziciaĵojn. === Parizo kaj posta kariero === Korpremita pro la malsukceso, Magritte kun sia edzino en 1927 transloĝiĝis al [[Le Perreux-sur-Marne|Le-Perreux-sur-Marne]], proksime de [[Parizo]], kie li amikiĝis kun [[André Breton]] kaj eniĝis en la superrealisman grupon. Goemans, kiu ekmalfermis galerion en Parizo, vendis liajn bildojn. Magritte nun regule renkontiĝis kun [[Max Ernst]], [[Salvador Dalí]], [[Jean Arp|Hans Arp]] kaj [[Joan Miró]].<ref name=":0" /> Tamen la rilato al la parizaj superrealistoj estas iom streĉita: Breton, kiel plenkora artisto kaj fervora komunisto, riproĉis al la geedzoj Magritte interalie ilian relative burĝan vivstilon. Magritte ja estis politike maldekstra, eĉ iĝis membro de la komunista partio, kvankam li plurfoje membriĝis kaj eksmembriĝis dum la jaroj. Tamen li ne subtenis ŝtalinismon, kiun Breton iam favoris. Krome la teorio de psikoanalizo ne tiom konvinkis Magritte – male al la pariza grupo. Li ne strebis al la malkovro de la nekonscio; ‚senkonscia‘ aŭ aŭtomata pentrado ne utilis al li. Li male estis pensema, tre konscie li decidis la prezenton de filozofiaj problemoj en siaj verkoj. En la revuo „La révolution surréaliste“ (La superrealisma revolucio) en 1929 Magritte aperigis sian teorian artikolon „''Les mots et les images''“ (Vortoj kaj bildoj), konsistanta el 18 spritaj bildo-vorto-paroj.<ref>Meuris, p. 126</ref> Tie li vortumis sian ideon pri la rilato (aŭ pli bone: mankanta rilato) inter vortoj kaj bildoj kaj la realaj objektoj – temo, kiu okupis lin fakte ĝismorte. Samjare la financa krizo trafis Eŭropon; la galerio „Le Centaure“ en Bruselo devis fermiĝi, kaj al Magritte mankis nun granda parto de liaj enspezoj. En Parizo li nek havis la sukceson nek la {{JN|interhoma rilato}}, kiujn li esperis, kaj li decidis reiri al Bruselo. En Bruselo li havis amikaron interesiĝantan pri arto. Tie li fondis reklamagentejon kune kun sia frato Paul. Per la agentejo almenaŭ eblis sin vivteni. En 1938 li partoprenis kun kelkaj pentraĵoj en la Exposition Internationale du Surréalisme (Internacia ekspozicio de superrealismo) en la galerio Beaux-arts en Parizo. Inter 1929 kaj 1966 li estis redaktanto de pluraj revuoj, faris prelegojn pri siaj artaj teorioj kaj sia verkaro. La rilato inter li kaj André Breton kiel gvidanto de la pariza superrealistoj fine rompiĝis dum la dua mondmilito, kiam René Magritte decidis, ke li restis en Belgio, kvankam la lando estis okupita de nazia Germanio. La vivsituacio malpliboniĝis dum tiu tempo, ankaŭ finance, precipe ĉar Magritte ŝanĝis la stilon de sia pentrado al la tielnomata „vache“-stilo. Magritte komencis falsi pentraĵojn de Picasso, Braques kaj Chirico, kiuj estis venditaj de Marcel Mariën, kun kiu li havis amikan rilaton.<ref>https://www.independent.co.uk/life-style/ceci-nest-pas-an-artist-1147477.html</ref> Li ricevis la premion Guggenheim por Belgio en la jaro 1956 kaj partoprenis en [[documenta]] II en [[Kaselo]] en 1959. Dum la 1960aj jaroj la intereso pri liaj pentraĵoj kreskis. Precipe ankaŭ en Usono oni agnoskis liajn bildojn. En 1965 okazis retrospektivo en la Muzeo pri Moderna Arto en Novjorko. Magritte mortis la 15an de aŭgusto 1967 pro kancero. == La arto de Magritte == Magritte estas la plej grava belga superrealisto. Li ne vidis sin mem tiom kiel artisto, kiom kiel pensanta homo esprimiĝanta per la bildoj.<ref>http://www.schirn.de/magazin/kontext/magritte/rene_magritte_ausstellung_exhibition_schirn_kunsthalle_frankfurt_verrat_bilder_treachery_images/</ref> Simile al de Chirico, kiu fascinis lin, li volis atentigi pri la misteroj de la vivo. Pro tio li pentris aĵojn ĉiutagajn, al kiu li donis ĉirkaŭaĵon aŭ kuntekston tute neatenditajn. Kaj li oponis la opinion, ke la pentrado estas hierarkie pli malalta arto ol ekzemple la literaturo. Tiel li dumvive kreis bildlingvon, per kiu li celis enigmajn, poeziajn pentraĵojn por pensigi la rigardantojn kaj starigi per la bildoj filozofiajn demandojn. Ekde la 1950aj jaroj li pli kaj pli okupiĝis pri filozofio, estis ankaŭ en perletera kontakto kun konataj filozofoj kiel [[Michel Foucault]]. En la pentraĵo ''La Condition humaine'' (La homa stato) el 1935 li ekzemple temigis la [[Parabolo de la kaverno|parabolon de la kaverno]] de [[Platono]], kaj eble li estis influata de la samenoma tiama ĵus eldonita [[Furorlibro|furorlibra]] romano de [[André Malraux]] ''[[La Condition humaine]]''. Tre konataj estas la bildoj kun objektoj, sub kiuj estas skribita „Tio ne estas ...“ Per la frazo Magritte volis atentigi, ke malgraŭ la tre realisma pentromaniero ĉiam nur temas pri pentraĵo kaj ke la pentrita objekto neniam povas esti la objekto mem. La pipon pentritan de li oni ne povas ŝtopi nek fumi.<blockquote>„Rilate mian pentradon oni ofte miskompreneble uzas la vorton „sonĝo“. Miaj verkoj ne apartenas al la regno de sonĝoj, tute male. Se sonĝoj ludas rolon, ili estas tute malsamaj ol tiuj, kiuj ni havas dumdorme. Estas memelektitaj sonĝoj, kun sentoj ne tiom vagaj kiel la sentoj aperantaj en sonĝoj. Sonĝoj, kiuj ne volas endormigi, sed veki.“ (René Magritte)</blockquote> === Oftaj objektoj sur la pentraĵoj de Magritte === Magritte evoluis bildlingvon ĉiam denove uzante la samajn aŭ similajn objektojn por meti ilin en malsamajn ĉirkaŭaĵojn. Oftaj objektoj estas ekzemple personoj, kies vizaĝojn tuko malrekonebligas. Tio laŭ supozo de spertuloj estas aludo al la suicido de lia patrino kaj la situacio de ŝia trovo. Ankaŭ ripetiĝas sonorigiloj, kiuj kutimis ĉe kaleŝoj ankoraŭ komence de la 20a jarcento kaj por Magritte estis memoro el sia infaneco. Aliaj objektoj ripetiĝintaj estas ovo, fajro, la viroj kun la bulĉapeloj, pentrista stablo aŭ malplenaj kadroj, fenestroj, nekutimaj malfermiĝoj. === La periodoj "Renoir" kaj "vache" === Sub la impresoj de la dua mondmilito kaj de la germana okupacio de Belgio Magritte en la jaroj inter 1943 kaj 1946 rimarkeble ŝanĝis sian stilon. Li trovis ekzemplojn en la pentromaniero de la impresionistoj, precipe ĉe Renoir. Lian antaŭan precizecon kaj realisman pentromaniero, per kiu apenaŭ videblas la strikoj de la peniko, li fordonis favore al pli rapida, malgrandstreka maniero. Li nun pentris en multe pli helaj, buntaj koloroj. Krome li aperigis la manifeston „La superrealismo en plena suno“ (La surréalisme en plein soleil), kie li kritikis la parizan grupon de superrealistoj kaj ilian inklinon al sombreco kaj samtempe propagandis novan pentromanieron influitan de lumo. La akra reago de Breton denove malplibonigis la rilaton inter ambaŭ. En 1948 li fine havas ŝancon montri siajn bildojn en la ''Galerie de Faubourg'' en Parizo. Kaj li preparis la ekspozicion kreante dum malmultaj monatoj aron da bildoj, kie li sekvis la stilon de la faŭvistoj. Tiun tempon oni nomas la periodon „''[[Faŭvismo|vache]]''“ (parolu: vaŝ; la vorto venas el la franca lingvo kaj signifas bovino, ĝi estas nocio por kruda stilo kun simplaj, dikaj linioj kaj kun parte groteskaj figuroj.) La artkritikistoj interpretis tion kiel gesto de defio: Magritte sentis sin ofendita, ke oni ne jam pli frue invitis lin por tiu ekspozicio. Post la ekspozicio Magritte revenis al sia kutima stilo. == Literaturo == En Esperanto ankoraŭ ne aperis signifa verko pri Magritte. Listigitaj verkoj pro tio estas nur en naciaj lingvoj: Blavier, A. (1991) René Magritte. Sämtliche Schriften. Ullstein: Berlino (en la germana) Foucault, M. (2010) ''Ceci n'est pas une pipe'', eld. Fata Morgana (en la franca) Gohr, S. (2009) ''Magritte: Das Unmögliche versuchen'', DuMont: Kolonjo (en la germana) Meuris, J. (2004) ''Magritte.'' Taschen: Kolonjo (en la germana) Ottinger, D. (2017) ''Magritte - La trahision des images'', Art Data: Londono (en la franca) Paquet, M. (2012) ''Magritte''. Taschen: Kolonjo (en la germana) Roisin, J. (1998) ''Ceci n’est pas une biographie de Magritte''. Alice Editions, Bruselo (en la franca) Scutenaire, L. (1977) ''Avec Magritte''. Bruselo (en la franca) SCHIRN KUNSTHALLE FRANKFURT (eld.) (2017) ''Magritte. Der Verrat der Bilder. Eine Einführung in die Ausstellung''. Rasch printejo kaj (re)eldonejo: Bramsche (en la germana) Schneede, U. (2006) ''Die Kunst des Surrealismus: Malerei, Skulptur, Dichtung, Fotografie, Film''. C.H.Beck: Munkeno (en la germana) Sylvester, D. (2009) ''Magritte'', Parkland: Kolonjo (en la germana) Torczyner, H. (1977) ''Magritte: Zeichen und Bilder.'' DuMont: Kolonjo (en la germana) == Filmoj == ''Magritte. Wie Tag und Nacht.'' Dokumentaĵo de Henri de Gerlache, ARTE Edition, 2010 (angl., germ., france) ''Monsieur René Magritte.'' Dokumentaĵo de Adrian Maben, France2 & Westdeutscher Rundfunk, 1978 == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Arto]] * [[Moderna arto]] * [[Surrealismo]] * [[Aĵpentraĵo]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.magritte.be/ Fondumo Magritte] * [http://www.fantasyarts.net/Rene_Magritte_paintings.htm Pentraĵoj de Magritte] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050614011418/http://www.fantasyarts.net/Rene_Magritte_paintings.htm |date=2005-06-14 }}, biografio kaj historiaj informoj * [http://www.abcgallery.com/M/magritte/magritte.html Magritte en la galerio Olga] * [https://www.fine-arts-museum.be/en Reĝa Muzeo de fajnaj artoj, Bruselo] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Magritte, Rene}} [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismo]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 0nlxp535wk47lu3kyju2ib1svt49tzg Cunamo 0 31940 9406224 9369516 2026-06-18T10:16:34Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406224 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tsunami WV banner.jpg|centre|775ra]] [[Dosiero:The Great Wave off Kanagawa.jpg|eta|250ra|[[Pentraĵo]] de cunamo far [[Katsushika Hokusai]] en [[1831]]. Fone videblas la [[Monto Fuĵio]].]] [[Dosiero:SH-60B helicopter flies over Sendai.jpg|eta|altdekstre=1.4|[[Tertremo de Sendajo en 2011]], elaera vido de damaĝo en la regiono [[Sendajo]] montranta nigran fumon el naftorafinejo de ''Nippon Oil Sendai''.]] [[Dosiero:Simulación Tsunami.ogv|eta|3D cunama ŝajnigo.]] [[Dosiero:NOAA_Tsunami_Animation-2016.webm|eta|altdekstre=1.4|3D cunama ŝajnigo.]] '''Cunamo''' (devenas el {{Fremdlingve|ja|津波}} [cunami] - ondego en haveno), aŭ ''sisma marondego'', estas ondego (aŭ serio de ondegoj) kaŭzita de neveteraj agadoj, kiaj submara [[sismo]], grunda terenglito, [[vulkano|vulkana agado]], [[meteorŝtono]], ktp., kiu okazigas movon de granda volumeno de akvo, ĝenerale en [[oceano]] aŭ granda [[lago]]. Krom la menciitaj kaŭzoj, menciindas ankaŭ aliaj subakvaj eksplodoj (kiaj eksplodigoj de subakvaj [[Atombombo|atomaj aparatoj]], nome [[bombo]]j), rompo de [[glaĉero]] aŭ [[glacimonto]], falo de [[meteorito]], [[satelito]] aŭ aliaj eksterteraj objektoj kaj aliaj okazigoj el super aŭ sube la akvo, kiuj havas eblon generi cunamon.<ref>Barbara Ferreira (17a de Aprilo, 2011). "When icebergs capsize, tsunamis may ensue". ''[[Nature (gazeto)|Nature]]''. Alirita 2011-04-27.</ref> Malkiel normalaj oceanaj ondoj kiuj estas generataj de [[vento]] aŭ [[tajdo]]j kiuj siavice estas generataj de la gravita pelo fare de la [[Luno]] aŭ la [[Suno]], cunamo estas generata de la movadego de akvo. Cunamaj ondoj ne similas al normalaj marondoj, ĉar ties ondolongo estas multe pli longa. Pli ol aperi kiel rompa ondo, cunamo povas anstataŭ dekomence aspekti kiel rapide supreinranta tajdo, kaj pro tiu tialo ili estas ofte referencataj kiel tajdaj ondoj, kvankam tiu uzado ne estas akceptita de la scienca komunumo ĉar cunamoj ne estas tajdaj nature. Cunamoj ĝenerale konsistas el serio de ondoj kun periodoj kiuj gamas el minutoj al horoj, alvenantaj laŭ tiele nomitaj "ondotrajno".<ref>Fradin, Judith Bloom kaj Dennis Brindell (2008). ''Witness to Disaster: Tsunamis. Witness to Disaster.'' Washington, D.C.: [[National Geographic Society]]. pp. 42, 43. [http://shop.nationalgeographic.com/ngs/product/books/kids-books-and-atlases/animals-and-nature/witness-to-disaster%3A-tsunamis?npd&npd&]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} alirita la 5an de Majo 2016</ref> Ondaltoj de dekoj da metroj povas esti generitaj de grandaj okazaĵoj. Kvankam la efiko de cunamoj estas limigitaj al marbordaj areoj, ties detrua povo povas esti enorma kaj ili povas tuŝi tutajn oceanajn basenojn; La [[Tertremo en Hinda Oceano en 2004|cunamo de la Hinda Oceano de 2004]] estis inter la plej mortigaj [[natura katastrofo|naturaj katastrofoj]] en la homa historio kun almenaŭ 230,000 personoj mortintaj aŭ malaperintaj en 14 landoj borde de la Hinda Oceano. La [[Antikva Grekio|greka]] [[historiisto]] [[Tucidido]] sugestis en sia verko de la fino de la 5a jarcento a.K. nome ''Historio de la Peloponeza Milito'', ke cunamoj estas rilataj al submaraj [[tertremo]]j,<ref>Tucidido: “A History of the Peloponnesian War”, 3.89.1–4 [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Thuc.+3.89.1&redirect=true] Alirita la 5an de Majo 2016.</ref><ref>Smid, T. C. (Aprilo 1970). 'Tsunamis' in Greek Literature. Greece & Rome 17 (2a eld.). pp. 100–104.</ref> sed la kompreno de la cunama naturo restis malmulta ĝis la 20a jarcento kaj ankoraŭ multo restas nekonata. Ĉefaj areoj de nuna esplorado estas la klopodoj determini kial kelkaj grandaj tertremoj ne generas cunamojn dum kelkaj aliaj pli malgrandaj ja generas cunamojn; klopodi akurate antaŭscii la pason de cunamoj tra la oceanoj; kaj ankaŭ antaŭscii kiel cunamaj ondoj interagas kun specifaj marbordoj. == Terminaro == === Cunamo === La termino ''cunamo'', internacie ankaŭ "tsunami", estas [[pruntovorto]] el la [[japana]] ''cunami'' {{lang|ja|津波}}, kio signifas "havena ondego". Por la [[pluralo]], oni povas sekvi la propran manieron de ĉiu lingvo aŭ male en la okazo de ''cunami'' aŭ ''tsunami'' subkompreni ke la esperantigo (aŭ alilingvigo) ne tute okazis kaj uzi nevarieblan pluralon kiel en la japana.<ref>[a. Jap. tsunami, tunami, f. tsu hveno + nami ondoj.—''Oxford English Dictionary'']</ref> === Tajda ondo === [[Dosiero:Tsunami 2004 aftermath. Aceh, Indonesia, 2005. Photo- AusAID (10730863873).jpg|eta|maldekstre|260ra|Cunamaj konsekvencoj en [[Aceh]], [[Indonezio]], Decembro 2004.]] Cunamoj estas foje referencataj kiel '''''tajdaj ondoj'''''.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/tidal%20wave|titolo=Definition of TIDAL WAVE|alirdato=3a de Novembro 2016}}</ref> Tiu iam-populara termino derivas el la plej ofta aspekto de cunamo, kiu estas tiu de eksterordinara alta [[tajda kurondo]]. Kaj cunamoj kaj tajdoj produktas ondojn el akvo kiuj povas veni internen, sed en la okazo de cunamo, la internan movon de akvo povas esti multe pli granda, okazigante impreson de nekredebla alta kaj fortega tajdo. En ĵusaj jardekoj, la termino "tajda ondo" perdis utilon, speciale en la scienca komunumo, ĉar la tialoj de cunamoj havas nenian rilaton kun tiuj de [[tajdo]]j, kiuj estas fakte produktitaj de [[gravito|gravita]] pelo fare kaj de la [[Luno]] kaj de la [[Suno]] pli ol de movo de akvo. Kvankam la signifoj de "tajda" inkludas ankaŭ "simila"<ref>"Tidal", The American Heritage Stedman's Medical Dictionary. Houghton Mifflin Company. 11a de Novembro 2008.[http://dictionary.reference.com/browse/tidal Dictionary.reference.com]</ref> aŭ "havanta formon aŭ trajton de"<ref>-al. (n.d.). Dictionary.com Unabridged (v 1.1). 11a de Novembro, 2008, [http://dictionary.reference.com/browse/-al Dictionary.reference.com]</ref> tajdoj, la uzado de la termino ''tajda ondo'' estas malkonsilita kiel evitenda fare de geologoj kaj oceanografoj. === Tertrema marondo === Ankaŭ la termino '''''tertrema marondo''''' estas uzata por referenci al la fenomeno, ĉar la ondoj plej ofte estas generataj de [[Tertremoscienco|sisma]] aktiveco kia estas la [[tertremo]]j.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://weready.org/tsunami/index.php?option=com_glossary&letter=S&id=56|titolo=Seismic Sea Wave – Tsunami Glossary|alirdato=3a de Novembro 2016|arkivurl=https://web.archive.org/web/20121101034626/http://weready.org/tsunami/index.php?option=com_glossary&letter=S&id=56|arkivdato=2012-11-01}}</ref> Antaŭ la popularigo de la uzado de la termino ''cunamo'', sciencistoj kaj fakuloj ĝenerale rekomendis la uzadon de la termino ''tertrema marondo'' pli ol ''tajda ondo''. Tamen, same kiel ''cunamo'', ankaŭ ''tertrema marondo'' ne estas komplete taŭga kaj ĝusta termino, ĉar aliaj fortoj diferencaj el tertremoj – kiel subakvaj [[terglito]]j, vulkanaj erupcioj, subakvaj eksplodoj, falo de glacio aŭ tero en la oceano, frapegoj de [[meteorito]]j, kaj la vetero kiam la atmosfera premo ŝanĝas tre rapide – povas generi tiajn ondegojn translokigante akvamasojn.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://earthsci.org/education/teacher/basicgeol/tsumami/tsunami.html|titolo=tsunamis|alirdato=3a de Novembro 2016}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.bom.gov.au/tsunami/info/faq.shtml|titolo=Joint Australian Tsunami Warning Centre|alirdato=3a de Novembro 2016|familia nomo=postcode=3001|persona nomo=corporateName=Bureau of Meteorology; address=GPO Box 1289, Melbourne, Victoria, Australia;}}</ref> == Historio == [[Dosiero:1755 Lisbon earthquake.jpg|eta|altdekstre=1.35|[[Lisbona tertremo en 1755|Lisbonaj tertremo kaj cunamo]] de Novembro 1755.]] Kvankam Japanio ebla havas la plej longan registritan historion de cunamoj, la terura detruo okazigita de la [[Tertremo en Hinda Oceano en 2004]] markis ĝin kiel la plej detruega de sia tipo en la moderna historio, ĉar ĝi mortigis ĉirkaŭ 230,000 personojn.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-30602159 Indian Ocean tsunami anniversary: Memorial events held] 26a de Decembro 2014, BBC News</ref> Ankaŭ la regiono de [[Sumatro]] estas alkutimiĝinta al cunamoj, ĉar tie tertremoj de variaj grandoj regule okazas antaŭ la marbordo de la insulo.<ref>[http://www.australiangeographic.com.au/journal/the-10-biggest-tsunamis-in-history.htm/ The 10 most destructive tsunamis in history] [https://web.archive.org/web/20131204022559/http://www.australiangeographic.com.au/journal/the-10-biggest-tsunamis-in-history.htm date=2013-12-04], Australian Geographic, 16a de Marto, 2011.</ref> Cunamoj estas ofte subkalkulitaj akcidentoj en la [[Mediteranea Maro]] kaj en partoj de Eŭropo. De historia kaj kuntempa gravo (rilate al la riskaj ebloj) estas la [[Lisbona tertremo en 1755|Lisbonaj tertremo kaj cunamo]] (kiu estis okazigita de la Azor–Ĝibraltara Faŭlto), la [[Tertremo en Italio en 1783|Kalabriaj tertremoj de 1783]], el kiuj ĉiu okazigis kelkajn dekojn da miloj de mortoj kaj la [[Tertremo en Italio en 1908|Mesinaj tertremo]] kaj cunamo de 1908. Tiu cunamo okazigis pli ol 123,000 mortojn en Sicilio kaj Kalabrio kaj inter oni enkalkulas ĝin inter la plej mortigaj {{J|natura katastrofo}} en la moderna Eŭropo. La Storegga Terglito okazinta en la Norvega Maro kaj kelkaj ekzemploj de cunamoj kiuj frapis kontraŭ la [[Brita Insularo]] referencas al terglitoj kaj meteocunamoj hegemonie kaj malpli al tertrem-okazigitaj tajdoj. Tiom frue kiom el la jaro 426 a.K. la [[Antikva Grekio|greka]] historiisto [[Tucidido]] pridemandis sin en sia libro ''Historio de la Peloponezia Milito'' pri la okazigoj de la cunamoj, kaj estis tiele la unua kiu argumentis, ke la oceanaj tertremoj devas esti la kaŭzo.<ref name="Thucydides 3.89.1-4">[[Tucidido]]: [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Thuc.+3.89.1 “Historio de la Peloponezia Milito”, 3.89.1–4]</ref><ref name="Smid, T. C. 103f.">{{Citaĵo el libro|titolo='Tsunamis' in Greek Literature|familia nomo=Smid|persona nomo=T. C.|dato=Aprilo 1970|publikaĵo=Greece & Rome|volumo=17|numero=1|eldono=2|paĝoj=100–104}}</ref> <blockquote>La kaŭzo, en mia opinio, de tiu fenomeno devas esti serĉarta en la tertremo. Ĉar tiu punkto estis plej violente frapita, la maro retiriĝas, kaj subite revenas kun reduobligita forto, kio okazigas la inundon. Sen tertremo mi ne vidas kiel tia katastrofo povus okazi.<ref name="Thucydides 3.89.5">[[Tucidido]]: [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Thuc.+3.89.1 “Historio de la Peloponezia Milito”, 3.89.5]</ref></blockquote> La [[Antikva Romo|romian]] historiisto [[Amiano Marĉelino]] (''Res Gestae'' 26.10.15–19) priskribis la tipan sekvencon de cunamo, inklude la dekomencan tertremon, la subitan retiriĝon de la maro kaj la postan gigantan tajdon, post la tertremo de 365 en Kreto detruis la urbon [[Aleksandrio]].<ref name="Kelly, Gavin (2004)">{{Cite journal|doi=10.2307/4135013|last=Kelly|first=Gavin|date=2004|title=Ammianus and the Great Tsunami|journal=The Journal of Roman Studies|volume=94|pages=141–167|issue=141|jstor=4135013}}</ref><ref name="Stanley, Jean-Daniel & Jorstad, Thomas F. (2005)">Stanley, Jean-Daniel & Jorstad, Thomas F. (2005), "[http://gsa.confex.com/gsa/2005AM/finalprogram/abstract_96386.htm The 365 A.D. Tsunami Destruction of Alexandria, Egypt: Erosion, Deformation of Strata and Introduction of Allochthonous Material] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170525095324/https://gsa.confex.com/gsa/2005AM/finalprogram/abstract_96386.htm |date=2017-05-25 }}"</ref> == Okazigo de cunamo == === Submaraj sismoj, kiuj formas fendegon === [[Dosiero:2004-tsunami.jpg|eta|maldekstra|200ra|Cunama ondo ĉe la [[Tajlando|tajlanda]] marbordo okaze de la [[Hinda-Oceana Tertremo en 2004|2004-a Hinda-Oceana Tertremo]].]] Dum tia [[sismo]], plato de la submara grundo malsupreniras, rilate al alia plato. Tiuokaze, la tuta superanta akvokolono malsupereniras, pro premaj kaŭzoj (subpremantaj ondoj). Sekvas Risorto-fenomeno (la premo-ondo, kiu malsuprenirigis la akvon fakte estas sinsekvo de fortaj / malfortaj premoj), kiu igas la akvon superanta la movintan platon supreniri, kaj malsupreniri plurfoje, kio klarigas la fakton, ke cunamo ofte estas sinsekvo de pluraj ondegoj. ==== Eksperimento ==== Oni povas maketigi tiun subpreman ondon submetigante [[glaso]]n en la akvo de iu akvujo (hejma fiŝujo, aŭ ĉiuj aliaj akvujoj, kiuj estas sufiĉe grandaj kaj travideblaj). La glaso devas esti minimume 1 centimetron sub la akvonivelo je la momento, en kiu oni faligas ĝin.). La akvonivelo malsupreniras pro la suba premo kreita, kaj resupreniras pro la "risorta" fenomeno. Oni povas mezuri la grandecon de la ondo per [[papero]] (kelkaj centimetroj por ĉiuj flankoj) jam parte metita en la akvon, sur kiun oni desegnadis per [[fontoplumo]]. Oni povas montri la ekan nivelon sur la papero, kaj oni povas ĝin kompari kun la plej granda nivelo de la ondo. La [[inko]] estas akvumita (tial oni bezonas fontoplumon) ĝis la plej granda nivelo de la ondo... La rezultoj estas tre klare videblaj. Se oni volas pli precizajn mezurojn, oni enmetu en la akvon du aŭ tri gutojn da puriglikvaĵo, tiel oni malkreskigos la supraĵan tension, kiu falsas la mezurojn, kaj tiel oni alproksimiĝos al la realeco (la [[maketo]] estas malpli granda fenomeno, do la fortoj devas esti malpli grandaj). === Submara terenglito === Dum submara [[terenglito]], la akvokolono, kiu superas la glitantan terenon ankaŭ estas aspirata per la malpli granda premo kreita. === Meteorŝtonoj === ==== Eta meteorŝtono ==== [[Dosiero:Propagation du tsunami en profondeur variable.gif|eta|200ra|Reago de la cunamondo en varia profundeco.]] Eta meteorŝtono transdonas sian energion al la akvo, estigante same kiel ĉi supre ejojn da etaj kaj grandaj premoj ktp... ===== Maketoj eksperimentaj ===== Oni povas maketigi la [[fenomeno]]n per faligo de la glaso en la akvon, ĉifoje 1&nbsp;cm super la akvo. Same oni povas mezuri la ondalton. Ĉifoje, la nivelo estas treege pli alta. Se oni metas la mezurilon en iu angulo de akvujo, oni eble rimarkos, ke la akvo-nivelo estos pli granda ĉe la [[angulo]]. Estas fenomeno konata : konverĝado de la ondo al angulo. Oni vidos tiun fenomenon pli profunde poste. Se oni volas ne vidigi tiun altigon de la ondo, oni faligu la glason en iun angulon de la akvujo, sed almenaŭ du centimetrojn for de la du flankoj (se oni tion ne faras, estas problemoj pri refleksado de ondoj sur la flankoj) kaj oni metu la mezurilon en la alia angulo, eble unu centimetron for de la angulo... ==== Grandega meteorŝtono ==== Se grandega meteorŝtono hazarde trafus la [[tero]]n en iu marego, ĝi transdonus sian preskaŭ tutan energion per varmigo de la akvo, kio estigus akvo-[[kratero]]. La tuta akvo sufiĉe proksime al la koliziejo gasiĝus. La akvo ĉirkaŭanta tiun krateron plenigus ĝin pro [[gravito]], kio estigus ankoraŭ premondoj... Tre grandega meteorŝtono sufiĉus por estigi ondon grandegan, kiu povus nuligi la tutan homaron (oni povas vidi usonan filmon : ''Deep Impact'', kiu montras sufiĉe precize kio okazus... Estas unu el la plej science ĝustaj filmoj el [[Holivudo]]). ===== Maketoj eksperimentaj ===== Por maketigi tiun fenomenon, prenu eksplodeblan [[balono]]n (''ballon de baudruche'' france). Kaj plenigu ĝin per aero, tiel, ke ĝi povu eniri la akvujon almenaŭ duone. Enigu ĝin en la akvon duone, kaj eksplodigu ĝin per [[nadlo]]. Atentu, tiu fenomeno estas tre granda, kaj tutcerte akvo foriros el la akvujo, do ne faru la eksperimenton en salono damaĝebla... Tio montras la fortecon de tia fenomeno. == Disvastigo de cunamo == [[Dosiero:Tsunami wall.jpg|eta|maldekstra|250ra|Cunamŝirmilo en [[Cu-Ŝi]], [[Japanio]].]] La cunamo disvastiĝas laŭ la [[rapideco]] : r = kvadrata radiko de (g*h), kie g egalas al 9.83 kaj h estas la profundo en la loko, kie la cunamo disvastiĝas. Tiu rapideco povas alproksimiĝi al 1000&nbsp;km/h. Oni komprenas, ke kiam la profundo malkreskiĝas (alveno apud marbordo), la cunamo malrapidiĝas. Tiun malrapidiĝon akompanas grandigo de la ondo, kiu povas esti tre grava fenomeno. La debeto de la ondo estas konstanta, do la volumeno estas inverse proporcia al la rapideco. La rapideco sur la marbordo kutime estas ĉe 100&nbsp;km/h. === Maketoj eksperimentaj === Tiun grandigon de la ondo oni povas maketigi per pluado de grundo supreniranta en la akvujo. Ĝi devas esti sufiĉe fortika (ne papero), do ligna planko estas sufiĉe bona solvo... Ree faligu la glason en angulon de la akvujo (nur 1&nbsp;cm super la akvo, aŭ tuŝante la akvon) kaj observu la mezurilon, kiun oni estos metinta en la fora angulo. Ĉifoje, la ondo ja devas kreskiĝi ĉe la angulo. Oni povas konkludi, ke la ondoj konverĝadis al tiu angulo, kie la tri planoj renkontiĝas (du flankoj de la akvujo + la planko, kiu devas preskaŭ tuŝi la akvonivelon de sube, sed ne tute). Tio klarigas, kial [[Hilo (Havajo)|Hilo]] estas loko, kie cunamoj kelkfoje estas rekordoj... Pro malrapidiĝo de la ondoj al la alveno en neprofundaj lokoj, la ondoj refraktas kaj difraktas, kaj tre ofte alvenas paralele al la marbordo. == Cunamaltoj == Estas diferencaj terminoj kiuj estas uzataj por priskribi diferencajn karakterojn de cunamoj laŭ ties altoj, kaj ĉiuj el ili estas uzataj por referenci al diferencaj karakteroj de cunamoj.<ref>[http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=1142&Itemid=1142 Tsunami Glossary]</ref><ref>[https://walrus.wr.usgs.gov/news/tsu-terms.html Tsunami Terms]</ref><ref>[http://www.jma.go.jp/jma/kishou/know/faq/faq26.html 津波について]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.coastal.jp/ttjt/index.php?%E6%B4%A5%E6%B3%A2 |titolo=津波の高さの定義 |alirdato=2012-02-19 |arkivurl=https://wayback.archive-it.org/all/20120219202854/http://www.coastal.jp/ttjt/index.php?津波 |arkivdato=2012-02-19 }}</ref> * Amplekso, Ondalto, aŭ Cunamalto: Amplekso de Cunamo referencas al alto relativa al la normala [[marnivelo]]. Ĝi estas kutime mezurita je marnivelo, kaj ĝi estas diferenca el la the krest-malsuprena alto kiu estas ofte uzata por mezuri alian tipon de ondalto.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://weready.org/tsunami/index.php?option=com_glossary&letter=T&id=73 |titolo=Cunama Amplekso |alirdato=2018-11-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20121101034626/http://weready.org/tsunami/index.php?option=com_glossary&letter=T&id=73 |arkivdato=2012-11-01 }}</ref> * Flualto, aŭ Inundalto: La alto atingita de cunamio surgrunde super la marnivelo, maksimuma flualto referencas al la maksimuma alto atingita de la akvo super la marnivelo, kiu estas foje registrita kiel la maksimuma alto atingita de cunamo. * Fluprofundo: Referencas al la alto de cunamo supergrunde, sen konsidero al la alto de la loko aŭ al marnivelo. * (Maksimuma) Akvonivelo: Maksimuma alto super la marnivelo vidita el spuro aŭ akvomarko. Diferenca el la maksimuma flualto en la senco ke ili estas ne necese akvomarkoj je inund- linio/limo. == Avertoj kaj antaŭvidoj == [[Dosiero:TsunamiHazardSign.svg|eta|Cunamaverta signalo.]] Akvoretiriĝoj povas utili kiel rapida avertilo. Personoj kiuj observas akvoretiriĝojn (multaj survivantoj informis pri akompana suĉosono), povas survivi nur se ili tuj forkuras sur altan grundon aŭ serĉas la suprajn etaĝojn de proksimaj konstruaĵoj. En 2004, dek-jaraĝa knabino Tilly Smith de [[Surrey]], Anglio, en la strando Maiĥao en [[Provinco Phuket|Phuket]], [[Tajlando]], kun siaj gepatroj kaj fratino, kaj ĵus lerninte pri cunamoj en lernejo, diris al sia familio, ke cunamo venu tuje. Ŝiaj gepatroj avertis aliulojn minutojn antaŭ la alveno de la tajdo, savante dekduojn de vivoj. Ŝi sekvis la instruojn de sia instruisto pri geografio, Andrew Kearney. En la [[Tertremo en Hinda Oceano en 2004|cunamo de la Hinda Oceano en 2004]] la retiriĝo ne estis informita en la marbordo de [[Afriko]] aŭ en ajnaj orient-frontaj marbordoj kiujn ĝi estis atinginta. Tio okazis ĉar la ondo moviĝis suben en la orienta flanko de la faŭlta linio kaj supren en la okcidenta flanko. La okcidenta batado frapis la marbordon de Afriko kaj aliajn okcidentajn areojn. Cunamo ne povas esti antaŭdirita, eĉ se la amplekso kaj loko de tertremo estas konata. [[Geologo]]j, [[oceanografo]]j, kaj [[Tertremoscienco|sismologoj]] analizas ĉiun tertremon kaj baze de multaj faktoroj decidas, ĉu povas aŭ ne povas esti cunamaverto. Tamen, estas kelkaj avertaj signaloj de venonta cunamo, kaj aŭtomataj sistemoj povas havigi avertojn tuj post tertremo akurate por savi vivojn. Unu el la plej sukcesaj sistemoj uzas fundopremajn sensilojn, ligitajn al buoj, kiuj konstante kontrolas la premon de la subkuŝa akvokolono. Regionoj kun alta cunamorisko tipe uzas cunamavertajn sistemojn por averti la populacion antaŭ ol la ondo atingos la landon. En la okcidenta marbordo de Usono, kiu estas celo de cunamoj el la Pacifika Oceano, avertaj signaloj indikas elirvojojn. En Japanio, la komunumo estas bone edukitaj pri tertremoj kaj cunamoj, kaj laŭlonge de la Japanaj marbordoj la cunamavertaj signaloj estas rememoriloj de naturaj katastrofoj kune kun reto de avertaj sirenoj, tipe sur la pintoj de la klifo de ĉirkaŭaj montetoj.<ref name="Chanson_2010">{{Cite book|author=Chanson, H.|author-link= |title= Tsunami Warning Signs on the Enshu Coast of Japan |url= http://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:203103 |publisher=Shore & Beach|pages=52–54|number=1|volume=78 |date=2010 |issn= 0037-4237}}</ref> La Pacifika Cunamaverta Sistemo havas sidejon en [[Honolulu]], [[Havajo]]. Ĝi kontrolas la sisman aktivecon de la Pacifika Oceano. Sufiĉe granda tertrema magnitudo kaj alia informaro startigas cunamaverton. Kvankam la subdukciaj zonoj ĉirkaŭ la Pacifiko estas sisma aktivaj, ne ĉiuj tertremoj generas cunamon. Komputiloj helpas en analizo de la cunamorisko de ĉiu tertremo kiu okazas en la Pacifika Oceano kaj en la apudaj teramasoj. <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Bamfield Tsunami Hazard Zone sign.jpg|Cunamalarma signalo ĉe Bamfield, [[Brita Kolumbio]] Dosiero:A tsunami warning sign in Kamakura, Japan.jpg|Cunamaverta signalo en [[Kamakuro]], Japanio Dosiero:The monument to the victims of tsunami.jpg|La monumento al la viktimoj de la cunamo de 1946 en Laupahoehoe, [[Havaja Insularo]] Dosiero:Tsunami Memorial Kanyakumari.JPG|Cunama memormonumento en la strando de Kanjakumario Dosiero:Zona de Inundabilidad.jpg|Cunamaverta signalo en [[Ikiko]], [[Ĉilio]]. Dosiero:Tsunami Evacuation Route signage south of Aberdeen Washington.jpg|alt=Photo of evacuation sign|Signalo por Cunameskapo ĉe la Aŭtoŝoseo 101 en [[Vaŝingtonio]] </gallery> Kiel rekta rezulto de la Hindoceana cunamo, oni entreprenis pritaksadon de la cunama minaco ĉe ĉiuj marbordaj areoj fare de la naciaj registaroj kaj de la Katastrofevita Komitato de la Unuiĝintaj Nacioj. Cunamaverta sistemo estas instalata en la Hindia Oceano. [[Dosiero:Dart tsunamicover.jpg|eta|altdekstre|Unu el la profundakvaj [[buo]]j uzataj en la DART cunamaverta sistemo.]] [[Komputilo|Komputila ŝajnigo]] povas antaŭdiri cunamalvenon, kutime minutojn post la alventempo. Fundopremaj sensiloj povas akiri informon en [[Estanteco|reala tempo]]. Baze sur tiuj premolegoj kaj alia sisma informaro kaj la formo de la fundo ([[batimetrio]]) kaj la marborda [[topografio]], la modeloj ĉirkaŭkalkulas la amplitudon kaj la alton de la ondo de la alproksimiĝanta cunamo. Ĉiuj landoj de la [[Pacifika Bordo]] kunlaboras en la Cunamaverta Sistemo kaj plej regule praktikas evakuon kaj aliajn koncernajn procedurojn. En Japanio, tia preparado estas deviga por la registaro, por la lokaj aŭtoritatoj, por urĝaj servoj kaj por la populacio. Kelkaj zoologoj hipotezas ke kelkaj animalaj specioj havas kapablon senti subsonajn ondojn Rayleigh el tertremo aŭ cunamo. Se tio pravas, kontroli ilian kutimaron povus havigi antaŭan averton pri tertremoj, cunamoj ktp. Tamen, la pruvaro pri tio estas ankoraŭ polemika kaj ne estas amplekse akceptita. Estas sensubstancaj postuloj pri tio ke dum la Lisbona tertremo kelkaj animaloj fuĝis al pli alta grundo, dum multaj aliaj animaloj en la samaj areoj dronis. La fenomeno estis ankaŭ notita fare de amaskomunikilaj fontoj en [[Srilanko]] en la [[Tertremo en Hinda Oceano en 2004]].<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4269847.stm|titolo=Tsunami: Anatomy of a disaster|familia nomo=Lambourne|persona nomo=Helen|dato=2005-03-27|eldoninto=BBC}}</ref><ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.slate.com/id/2111608|titolo=Surviving the Tsunami: What Sri Lanka's animals knew that humans didn't|familia nomo=Kenneally|persona nomo=Christine|dato=2004-12-30|eldoninto=Slate Magazine}}</ref> Eble kelkaj animaloj (ekz., [[elefanto]]j) povus esti aŭdintaj la sonojn de cunamo kiam tiu alproksimiĝis al la marbordo. La reago de la elefantoj estis foriri el la alproksimiĝanta bruo. Kontraste, kelkaj homoj iris surstranden por esplori kio okazas kaj multaj dronis kiel rezulto. Laŭlonge de la okcidenta marbordo de Usono, aldone al sirenoj, avertoj estas sendataj per televido kaj radio tra la Nacia Veterservo, uzante la Urĝalertan Sistemon. === Prognozo de cunamataka probableco === Kunihiko Ŝimazaki ([[Universitato de Tokio]]), grava membro de la Tertremesplora Komitato de la Stabanejo por Tertrema Esplorpromocio en Japanio, menciis ideon por institui sistemon de publika edukado rilate al la probableco de cunamorisko; tia sistemo estis anoncita de Shimazaki en la Japana Nacia Gazetara Klubo en Majo 2011. La prognozo inkludus detekton por media risko, inklude proponitan cunamalton, danĝerajn areojn frapeblaj de cunamoj, kaj ĝenerala probableco de okazigo. La prognozo integrus la sciencan sciaron de ĵusa [[interdisciplineco]] kun informaro arigita el la sekvo de la tertremo kaj cunamo de 2011 de Tōhoku. Pri tiu anonco, oni organizis planon realigotan por 2014; tamen, fidinda prognozo pri probableco de tertremoj kaj cunamoj ankoraŭ ne estas disponebla. Ŝimazaki agnoskis ke, konsiderinte la nunan literaturon pri la temo, la cunamprobablecaj avertoj estas ĝuste pli malfacile antaŭdireblaj ol la propra tertremriska probableco. == Mildigado == [[Dosiero:2011Sendai-NOAA-TravelTime-Ttvulhvpd9-06.jpg|eta|maldekstra|320ra|Tempo de antaŭeniro de la cunamo post la [[Tertremo de Sendajo en 2011]] laŭ [[Nacia Oceana kaj Atmosfera Administracio|NOAA]].]] En kelkaj cunam-inklinaj landoj, oni entreprenis mezurojn de [[inĝenierado]] pri tertremoj por malpliigi la damaĝon okazigitan en la marbordo. [[Japanio]], kie komencis la cunama scienco kaj reagaj mezuroj post katastrofo en 1896, produktis pli kaj pli prilaboritajn kontraŭmezurojn kaj reagoplanoj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://journalistsresource.org/studies/government/international/tsunami-japan/|titolo=Journalist's Resource: Research for Reporting, from Harvard Shorenstein Center|alirdato=2012-06-12|dato=2012-05-30|eldoninto=Content.hks.harvard.edu}}</ref> La lando estis konstruinta multajn cunamomuregojn de ĝis 12 m altajn por protekti troloĝatajn marbordajn areojn. Aliaj lokoj estis konstruintaj elir-[[kluzo]]jn de ĝis 15.5 m altajn kaj kanalojn por redirekti la akvon el venonta cunamo. Tamen, ties efektiveco estis pridemandita, ĉar cunamoj ofte superigas la barierojn. La [[atomkatastrofo de Fukuŝima-Dajiĉi]] estis rekte okazigita de la [[Tertremo de Sendajo en 2011]], kiam ondoj superis la alton de la marmuro de la [[atomcentralo]].<ref name=":18">Phillip Lipscy, Kenji Kushida, kaj Trevor Incerti. 2013. "[http://www.stanford.edu/~plipscy/LipscyKushidaIncertiEST2013.pdf The Fukushima Disaster and Japan’s Nuclear Plant Vulnerability in Comparative Perspective] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131029200435/http://www.stanford.edu/~plipscy/LipscyKushidaIncertiEST2013.pdf |date=2013-10-29 }}". ''Environmental Science and Technology'' 47 (Majo), 6082–6088.</ref> La [[Gubernio Iŭate]], kiu estas areo de alta risko el cunamoj, havis cunambarierajn murojn de totale 25&nbsp;km longo je marbordaj urboj. La cunamo de 2011 superis pli ol duono de la muroj kaj okazigis katastrofan damaĝon.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20110921f1.html|titolo=Iwate fisheries continue struggle to recover|alirdato=2016-09-18|aŭtoro=Fukada, Takahiro|dato=21a de Septembro 2011|eldoninto='' The Japan Times ''|paĝo=3}}</ref> La cunamo de 1993 kiu frapis la urbon [[Okuŝiri]] en la gubernio [[Hokajdo]] en la nordo de [[Japanio]], je du al kvin minutoj de la tertremo de la 12a de Julio, kreis ondojn tiom altaj kiom ĝis 30 m — kiel 10-etaĝa konstruaĵo. La havenurbo de Aonae estis komplete ĉirkaŭita de cunamomuro, sed la ondoj forbalais super la muro kaj detruis la lign-enkadritajn strukturojn de la areo. La muro eble sukcesis malrapidigi kaj moderi la alton de la cunamo, sed ĝi ne evitis ĉefan detruon kaj perdojn de vivo.<ref>{{cite web |url=http://www.drgeorgepc.com/Tsunami1993JAPANOkushiri.html |title=The Earthquake and Tsunami of July 12, 1993 in the Sea of Japan/East Sea |author=George Pararas-Carayannis |website=www.drgeorgepc.com |accessdate=2016-09-18}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Literaturo == * [http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1328&Itemid=1142&lang=en IOC Tsunami Glossary] de Interregistara Oceanografia Komisiono ĉe la [http://itic.ioc-unesco.org/index.php Internacia Cunaminforma Centro] (ICC) de [[UNESCO]] * [https://web.archive.org/web/20110225143835/http://nthmp-history.pmel.noaa.gov/terms.html Cunama Terminaro] de [[Nacia Oceana kaj Atmosfera Administracio]] * En Junio 2011, la VOA anglalingva servo de la radielsendejo [[Voĉo de Usono]] elsendis 15-minutan programon pri cunamoj kiel parto de sia ĉiusemajna serio Scienco en Novaĵoj. La programo inkludis intervjuon kun funkciulo de NOAA kiu superrigardas la agentejon de averta sistemo pri cunamoj. Transskribaĵo kaj MP3 de la programo, intencita por anglalingvaj lernantoj, povas troviĝi en [http://www.voanews.com/learningenglish/home/science-technology/Large-Tsunamis-Do-Not-Happen-Often-But-the-Threat-is-Always-Present-123226568.html The Ever-Present Threat of Tsunamis.] * [http://www.abelard.org/briefings/tsunami.php abelard.org.] ''tsunamis: tsunamis travel fast but not at infinite speed''. Alirita la 29an de Marto, 2005. * Dudley, Walter C. & Lee, Min (1988: 1a eldono) ''Tsunami!'' {{ISBN|0-8248-1125-9}} [https://web.archive.org/web/20120717025233/http://www.tsunami.org/references.html retejo] * Iwan, W.D., ''editor'', 2006, Summary report of the Great Sumatra Earthquakes and Indian Ocean tsunamis of December 26, 2004 and March 28, 2005: Earthquake Engineering Research Institute, EERI Publication #2006-06, 11 ĉapitroj, 100 paĝa resumo, plus CD-ROM kun kompleta teksto kaj suplementaj fotoj, EERI Report 2006-06. {{ISBN|1-932884-19-X}} [http://www.eeri.org/ retejo] * Kenneally, Christine (30a de Decembro, 2004). "Surviving the Tsunami." ''Slate''. [http://www.slate.com/id/2111608/ retejo] * Lambourne, Helen (27a de Marto, 2005). "Tsunami: Anatomy of a disaster." ''[[BBC News]]''. [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4381395.stm retejo] * Macey, Richard (1a de Januaro, 2005). "The Big Bang that Triggered A Tragedy," ''The Sydney Morning Herald'', p 11 — citante Dro. Mark Leonard, seismologo ĉe Geoscience Australia. * [http://maps.ngdc.noaa.gov/viewers/hazards/ Interaga Mapo de Historiaj Cunamoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141112144716/http://maps.ngdc.noaa.gov/viewers/hazards/ |date=2014-11-12 }} el National Geophysical Data Center de NOAA * Tappin, D; 2001. Lokaj cunamoj. Geoscientist. 11–8, 4–7. * [https://www.telegraph.co.uk/news/1480192/Girl-10-used-geography-lesson-to-save-lives.html Girl, 10, used geography lesson to save lives], ''Telegraph.co.uk'' * [http://www.noypi.ph/index.php/nation/3283-key-locations-in-philippines-warned-to-prepare-for-tsunami.html Filipinoj avertitaj por prepariĝi por Japana cunamo], ''Noypi.ph'' == Vidu ankaŭ == * [[Hinda-Oceana Tertremo en 2004]] * [[Tertremo de Sendajo en 2011]] * [[Mangrovo]] === Kromaj legadoj === * Boris Levin, Mikhail Nosov: ''Physics of tsunamis''. Springer, Dordrecht 2009, ISBN 978-1-4020-8855-1. * Kontar, Y. A. et al.: ''Tsunami Events and Lessons Learned: Environmental and Societal Significance''. Springer, 2014. ISBN 978-94-007-7268-7 (print); ISBN 978-94-007-7269-4 (eBook) * Kristy F. Tiampo: ''Earthquakes: simulations, sources and tsunamis''. Birkhäuser, Basel 2008, ISBN 978-3-7643-8756-3. * Linda Maria Koldau: ''Tsunamis. Entstehung, Geschichte, Prävention'', (Cunamoj, disvolvigo, historio kaj prevento) C.H. Beck, Munich 2013 (C.H. Beck Reihe Wissen 2770), ISBN 978-3-406-64656-0 (in German). * Walter C. Dudley, Min Lee: ''Tsunami!'' University of Hawaii Press, 1988, 1998, Tsunami! University of Hawai'i Press 1999, ISBN 0-8248-1125-9, ISBN 978-0-8248-1969-9. == Eksteraj ligiloj == * [http://geology.com/records/biggest-tsunami.shtml World's Tallest Tsunami] – geology.com * [http://ngdc.noaa.gov/hazard/tsu.shtml Tsunami Data and Information] – National Geophysical Data Center * [http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1328&Itemid=1142&lang=en IOC Tsunami Glossary] – International Tsunami Information Center ([[UNESCO]]) * [http://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/ Tsunami & Earthquake Research at the USGS] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050521082033/http://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/ |date=2005-05-21 }} – [[United States Geological Survey]] * [http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/ioc-oceans/ Intergovernmental Oceanographic Commission] – Interregistara Oceanografia Komitato * [http://www.tsunami.noaa.gov/ Tsunami] – [[Nacia Oceana kaj Atmosfera Administro]] * [http://www.pbs.org/nova/tsunami/ Wave That Shook The World] – ''Nova * [http://nctr.pmel.noaa.gov/database_devel.html Recent and Historical Tsunami Events and Relevant Data] – Pacific Marine Environmental Laboratory * [http://www.youtube.com/watch?v=k4w27IczOTk Raw Video: Tsunami Slams Northeast Japan] – [[Associated Press]] {{Projektoj|ReVo=cunam|ReVo titolo=Cunamo / Tsunamo}} {{Havenda artikolo|Cunamo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cunamo| ]] [[Kategorio:Naturaj katastrofoj]] [[Kategorio:Oceanografia terminologio]] 40vnqh9o4jngqsgvxu7oq2ypk3z07jl Olympia (Vaŝingtonio) 0 35661 9406157 9067594 2026-06-18T09:42:14Z ThomasPusch 1869 9406157 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | bildo = Olympia Collage.jpg | bildo-larĝeco = 300px | regiono-ISO = US-WA | situo de = Situo de {{#Invoke:String|replace|{{PAĜNOMO}}|%s%(.*%)||plain=false}} en [[Vaŝingtonio]] | situo sur mapo2 = Usono | situo de2 = Situo de {{#Invoke:String|replace|{{PAĜNOMO}}|%s%(.*%)||plain=false}} en [[Usono]] | zomo = 11 }} '''Olympia''' (prononcata ''o-LIM-pi-a'', esperante '''''Olimpio''''') estas la ĉefurbo de [[Vaŝingtonio]], [[usonaj subŝtatoj|ŝubŝtato]] de [[Usono]]. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Servoj == * [[Ŝtata Kolegio Evergreen]] == Bildoj == <gallery> Dosiero:Olympia-Washington.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|Olympia (Vaŝingtono) --> Dosiero:Olympia, Washington - Capital Lake Boardwalk.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_Olympia_ --> </gallery> {{Projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} {{Usonaj subŝtatoj kun ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantono Thurston (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Usono]] 2geg7amehifumkrz4kg97y1f6g6fnp4 9406160 9406157 2026-06-18T09:44:49Z ThomasPusch 1869 9406160 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | bildo = Olympia Collage.jpg | bildo-larĝeco = 300px | regiono-ISO = US-WA | situo de = Situo de {{#Invoke:String|replace|{{PAĜNOMO}}|%s%(.*%)||plain=false}} en [[Vaŝingtonio]] | situo sur mapo2 = Usono | situo de2 = Situo de {{#Invoke:String|replace|{{PAĜNOMO}}|%s%(.*%)||plain=false}} en [[Usono]] | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo = 11 }} '''Olympia''' (prononcata ''o-LIM-pi-a'', esperante '''''Olimpio''''') estas la ĉefurbo de [[Vaŝingtonio]], [[usonaj subŝtatoj|ŝubŝtato]] de [[Usono]]. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon interalie kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Servoj == * [[Ŝtata Kolegio Evergreen]] == Bildoj == <gallery> Dosiero:Olympia-Washington.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|Olympia (Vaŝingtono) --> Dosiero:Olympia, Washington - Capital Lake Boardwalk.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_Olympia_ --> </gallery> {{Projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} {{Usonaj subŝtatoj kun ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantono Thurston (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Usono]] 5xn65n1pfav2irh8vdfm5jklocedfns 9406161 9406160 2026-06-18T09:45:39Z ThomasPusch 1869 9406161 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | bildo = Olympia Collage.jpg | bildo-larĝeco = 300px | regiono-ISO = US-WA | situo de = Situo de {{#Invoke:String|replace|{{PAĜNOMO}}|%s%(.*%)||plain=false}} en [[Vaŝingtonio]] | situo sur mapo2 = Usono | situo de2 = Situo de {{#Invoke:String|replace|{{PAĜNOMO}}|%s%(.*%)||plain=false}} en [[Usono]] | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo = 11 }} '''Olympia''' (prononcata ''o-LIM-pi-a'', esperantigebla eventuale '''''Olimpio''''') estas la ĉefurbo de [[Vaŝingtonio]], [[usonaj subŝtatoj|ŝubŝtato]] de [[Usono]]. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|kantono Thurston]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon interalie kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Servoj == * [[Ŝtata Kolegio Evergreen]] == Bildoj == <gallery> Dosiero:Olympia-Washington.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|Olympia (Vaŝingtono) --> Dosiero:Olympia, Washington - Capital Lake Boardwalk.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_Olympia_ --> </gallery> {{Projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} {{Usonaj subŝtatoj kun ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantono Thurston (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Usono]] j428j2i5s15a6vblxjoijk5e8azm1yd Baldueno la 1-a (Belgio) 0 35866 9406242 9071244 2026-06-18T10:51:23Z ~2026-35601-37 258882 9406242 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = | priskribo de dosiero = |kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = State Coat of Arms of Belgium.svg | periodo = [[1951]]–[[1993]] | antaŭ = [[Leopoldo la 3-a (Belgio)|Leopoldo la 3-a]] | post = [[Alberto la 2-a (Belgio)|Alberto la 2-a]] }} }} [[Dosiero:Baudouin 1969.jpg|eta|250px|Baldueno kun sia edzino Fabiola en 1969.]] '''Baldueno''', plennome '''Baldueno Leopoldo Alberto Karlo Akselo Mario Gustavo''', [[Nederlanda lingvo|nederlande]] ''Boudewijn'' {{prononco|'''baŭ'''devejn}}, [[Franca lingvo|france]] ''Baudouin'' {{prononco|bod'''ŭe'''}} (naskiĝis la [[7-an de septembro]] [[1930]] en kastelo Stuyvenberg ĉe [[Bruselo]]; mortis la [[31-an de julio]] [[1993]] en [[Motril]], [[Hispanio]]). Li estis de [[1951]] ĝis sia morto reĝo de la [[belgoj]]. Baldueno estis filo de reĝo [[Leopoldo la 3-a (Belgio)|Leopoldo la 3-a]] kaj ties edzino Astrid de Belgio, naskita princino de [[Svedio]]. Kvankam li havis pli aĝan fratinon, li estis unua kandidato por la sukcedo de sia patro, pro la [[salfranka leĝo]], kiu difinis sukcedon tra viroj. De [[1991]] tiu leĝo ne plu validas en Belgio. Kiam Baldueno estis apenaŭ kvarjara, lia patro reĝiĝis, kaj Baldueno ricevis la titolon de "Duko de Brabanto", rezervita al onta reĝo. Kiam li estis kvinjara, li perdis sian patrinon per aŭtomobila akcidento. Komence de la [[Dua mondmilito]] lia patro sekurigis siajn infanojn en [[Francio]] kaj poste en [[Hispanio]], mem restante en Belgio imite de la rolo sia patro dum la [[Unua mondmilito]]. Post la kapitulaco de Belgio li revenigis siajn infanojn. La peto de Leopoldo, ke [[Adolf Hitler|Hitler]] redonu al li la reĝecon, estis malbone akceptita de la belga popolo. Fine de la milito la reĝa familio iris al [[Aŭstrio]] kaj post militfino libervole restis en [[Svislando]], ĝis la popolo estis preta, denove akcepti sian reĝon. Por klarigi la "reĝan demandon" okazis [[referendumo]], kiun la reĝo gajnis precipe danke al subteno en [[Flandrio]]. Pro rezisto de [[Valonio|valonaj]] laboristoj kontraŭ la "unua kunlaborinto kun la malamiko" okazis manifestacioj kaj ribeletoj. Tiutempe princo Baldueno studis en [[Ĝenevo]] kaj vojaĝis en [[Usono]]. Post ribeloj Leopoldo la 3-a devis retiriĝi. La [[11-an de aŭgusto]] [[1950]] princo Baldueno ĵuris la reĝan ĵuron, sed ne povis ekregi, ĉar li havis malpli ol 21 jarojn; lia onklo [[Princo Karolo de Belgio|Karolo]], grafo de Flandrio, iĝis regento. La [[16-an de julio]] [[1951]] Leopoldo subskribis sian [[abdiko]]n kaj du tagojn poste transdonis sian povon al Baldueno. En [[1960]] Baldueno edziĝis kun la [[Hispanio|hispanino]] [[Fabiola de Mora y Aragón]]. Ilia geedzeco restis sen infanoj, kvankam la reĝino plurfoje estis graveda. Dum la regado de Baldueno okazis severaj disputoj inter flandroj kaj valonoj, kiuj kondukis al la federaciigo de Belgio en [[1989]]. Oni tiam diris, ke la sola vera belgo estas la reĝo; krom li ekzistas nur valonoj kaj flandroj (kaj germanoj kaj enmigrintoj). En [[1990]] Baldueno pro religiaj kialoj rifuzis aprobi leĝon pri malstriktigo de la malpermeso de abortigoj. Por tamen ebligi la ekvalidon de la leĝo la belga registaro la [[4-an de aprilo]] deklaris la reĝon nekapabla regi kaj laŭ la konstitucio transprenis liajn funkciojn. Tiel ĝi povis aprobi la leĝon. La postan tagon ĝi deklaris la reĝon denove reg-kapabla. [[Dosiero:Koning Boudewijnstandbeeld, Aalst.jpg|eta|Statuo de Baldueno en [[Aalst]].]] Posteulo de Baldueno estas lia frato [[Alberto la 2-a (Belgio)|Alberto la 2-a]]. {{Saksio-Koburgo kaj Gotao}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Belgaj reĝoj]] [[Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] lnp3cugg8y8uwhv8et7thz04y0vgrop Leopoldo la 2-a (Belgio) 0 36623 9406289 9221495 2026-06-18T11:19:17Z ~2026-35601-37 258882 9406289 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo = 2-a [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = State Coat of Arms of Belgium.svg | periodo = [[1865]]–[[1909]] | antaŭ = [[Leopoldo la 1-a (Belgio)|Leopoldo la 1-a]], lia patro | post = [[Alberto la 1-a (Belgio)|Alberto la 1-a]], lia nevo }} }} '''Leopoldo la 2-a''', denaske '''Louis Philippe Marie Victor de Saksio-Koburgo-Gotao''' (naskita la [[9-an de aprilo]] [[1835]] en [[Bruselo]]; mortis la [[17-an de decembro]] [[1909]]) estis la dua [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]], ekde la morto de sia patro, [[Leopoldo la 1-a (Belgio)|Leopoldo la 1-a]], la [[10-an de decembro]] [[1865]], ĝis sia morto. Leopoldo edziĝis al [[Maria Henrietta de Aŭstrio]] kaj havis kun ŝi kvar gefilojn: * Louise, 1858 - 1924 * Leopold, 1859 - 1869 * Stefanie, 1864 - 1944 * Clementine, 1872 - 1955 Post mortiga akcidento de lia sola filo Leopold en [[1869]] lia frato [[Filipo de Belgio (princo)|Filipo]] iĝis tron-heredonto, sed ankaŭ li mortis, en [[1905]], antaŭ la reĝo. Tial posteulo de Leopoldo la 2-a iĝis lia nevo [[Alberto la 1-a (Belgio)|Alberto]], filo de Filipo. Leopoldo la 2-a havis la reputacion de elstara diplomato kaj negocisto; li iĝis konata precipe pro sia "privata" [[kolonio]] "[[Libera Ŝtato Kongo]]", kiun li en [[1884]] dekretis sia privata posedaĵo kaj kiu estis 70 fojoj pli granda ol [[Belgio]]. En [[1908]] la belga registaro aneksis la ŝtaton kaj nomis ĝin [[Belga Kongo]] (nuna [[Kongo Kinŝasa|Demokratia Respubliko Kongo]]). En la intertempo Leopoldo riĉigis sin per eksporto de eburo kaj kaŭĉuko, por kio li establis teroran reĝimon kun [[sklaveco]], forhako de manoj kaj kapumado. Kvin tagojn antaŭ sia morto Leopoldo edziĝis kun baronino Blanche Delacroix, kun kiu li jam havis du filojn, kiujn li preferis al la filinoj de sia unua edzino. Pro tio kaj pro lia krima ekspluatado de Kongo li tiutempe estis malŝatata de preskaŭ ĉiuj. == Viktimoj == * Vidu pli detalojn sub [[Libera Ŝtato Kongo#La viktimoj|Libera Ŝtato Kongo '''-''' La viktimoj]] Varias la taksoj pri la nombro de viktimoj: La [[Britio|brita]] diplomato ''Roger Casement'' parolas pri 3 milionoj en 12 jaroj, ''Peter Forbath'' taksas minimume 5 milionojn<ref>(en) Forbath, ''The River Congo: The Discovery, Exploration, and Exploitation of the World's Most Dramatic River, 1991 (Paperback)''. Harper & Row (oktobro 1977). ISBN 0-06-122490-1.</ref>, ''Adam Hochschild'' 10 milionojn<ref>(en) Hochschild, ''King Leopold's Ghost: A Story of Greed, Terror, and Heroism in Colonial Africa'' (2006), 225–33. ISBN 978-1-74329-160-3.</ref>, kaj laŭ [[Encyclopedia Britannica]] la loĝantaro malkreskis de 20 ĝis 30 milionoj al nuraj 8 milionoj. Tamen, aŭtoroj, kiuj atentigas pri la manko de fidindaj demografiaj datumoj estas pridubataj de aliaj, kiuj nomas ilin minimaligistoj kaj agnostikuloj<ref>(en) ''[http://eprints.whiterose.ac.uk/74340/2/roesAW2.pdf Towards a History of Mass Violence in the Etat Indépendant du Congo]'', 1885–1908. ''South African Historical'' 62 (4), 2010</ref>. Ĉar la unua censo de la kongola loĝantaro okazis en 1924, ekzistas konsento inter historiistoj ke ne eblas preciza takso de la malkresko de la loĝantaro aŭ la nombro de mortoj [35]. Tamen menciindas ke estis belgoj kiel [[Emile Vandervelde]], [[Georges Lorand]] aŭ [[Félicien Cattier]]<ref>(nl) Davy Verbeke, ''[https://www.scriptieprijs.be/sites/default/files/661d9456c3573022fb8188762a824c4a.pdf De onafhankelijkheid van Belgisch Congo. Het begin van een geschiedenis] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200612175511/https://www.scriptieprijs.be/sites/default/files/661d9456c3573022fb8188762a824c4a.pdf |date=2020-06-12 }},'' paĝo 37 (pdf). (La sendependeco de la Belga Kongo. La komenco de historio), Universiteit Gent, 2011</ref> kiuj vere malkonsentis kun la koloniado siatempe; sed neniu el ili ricevis honoron pere de stratŝildo kiu portas ilian nomon<ref>(nl) Mathieu Zana Etambala, [https://radio1.be/longoma-loya-lola-lokwa Longoma loya, lola lokwa], Radio 1</ref>. La belga verkisto [[David Van Reybrouck]] nomis la konkeradon, okupadon kaj koloniigon veran [[hekatombo]]. {{Saksio-Koburgo kaj Gotao}} == Bibliografio == * (nl) Etambala Mathieu Zana, ''Veroverd. Bezet. Gekoloniseerd. Congo 1876-1914 (''Konkerita. Okupita. Koloniigita. Kongo 1876-1914)'','' 2020 * (en, fr, nl) Van Reybrouck, ''Congo: The Epic History of a People''. Fourth Estate, London (2014). ISBN 978-0-00-756290-9. * Respondo al '[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14623520305651 The King, the Cardinal and the Pope: Leopold II's genocide in the Congo and the Vatican]', ''Journal of Genocide Research, 2003'' * Vanthemsche, ''Europe and the world in European historiography,'' Pisa University Press, Pisa (2006), “The Historiography of Belgian Colonialism in the Congo”, 89–119. * Dumoulin, ''Léopold II, un roi génocidaire? (Leopoldo la 2a, ĉu genocida reĝo?)''. Académie Royale de Belgique, Bruselo, 2005, ISBN 978-2-8031-0219-8. == Bildaro == <gallery widths="200" heights="200"> Dosiero:Timbre Belgique Leopold2 1905.jpg|Poŝtmarko de 1905 Dosiero:Statue de Léopold II à Kinshasa.jpg|Monumento de Leopoldo la 2-a en [[Kinŝaso]] Dosiero:Jubelpark - panoramio.jpg|Triumfarko en Bruselo konstruita dum la kolonia regado. Dosiero:Leopold ii belgien.jpg|Reĝo Leopoldo la 2a de Belgio </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[Reĝa Donaco (Belgio)]] * [[Libera Ŝtato Kongo]] * [[Kuba Federacio]] * [[Reĝa Muzeo por Mez-Afriko]] * [[Edmund Dene Morel]] == Referencoj == {{Commons|Leopold II of Belgium}}{{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Leopoldo la 2-a (Belgio)| ]] [[Kategorio:Belgaj reĝoj]] [[Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] jnmvjpqoz56f9pilfso4diqoxipikbl Christer Kiselman 0 37139 9405703 9361520 2026-06-17T20:00:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405703 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Fotita en 2014 fare de [[Mireille Grosjean]] en [[Colonia del Sacramento]], [[Urugvajo]] }} '''Christer Oscar KISELMAN''' (naskiĝis la {{daton|8|aprilo|1939}} en [[Stokholmo]]) estas [[Svedio|sveda]] [[matematikisto]] kaj esperantologo. == Kariero == * 1965–1966 membro de "[[Institute for Advanced Study]]" en [[Princeton (Nov-Ĵerzejo)|Princeton, Nov-Ĵerzejo]] (en Usono) * 1967 [[docento]] ĉe [[universitato de Stokholmo]] * 1967–1968 vizitanta profesoro ĉe la universitato de [[Nice]] (FR) * 1968–1979 asistanta profesoro ĉe [[universitato de Upsalo]] (SE) * Ekde 1979 profesoro tie * Ekde 2014 gastprofesoro ĉe la Instituto por informadika teknologio Kiselman estis direktoro de Matematika Instituto de universitato de Upsalo de 1971 ĝis 1975 kaj en 1977. Li estis prezidanto de la komisiono pri edukado en la matematikaj kaj komputaj sciencoj tie, 1977-1983. De 1985 ĝis 1987 li estis vicdekano de la sekcio pri matematiko kaj fiziko ĉe Universitato Uppsala (SE) kaj poste dekano 1992–1996 por matematiko kaj komputoscienco. De 1987 ĝis 1988 li estis scienca direktoro ĉe Instituto Mittag-Leffler, Djursholm (SE). Kiselman estas membro de pluraj sciencaj akademioj: * Reĝa Akademio de Artoj kaj Sciencoj, Uppsala (1983) * Reĝa Societo de Sciencoj Uppsala (1984) * Internacia Scienca [[Akademio Comenius]] (1986) * Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj (1990) * Polska Akademia Umiejetności (Pola Akademio de Kapabloj) en Krakovo ekde 2002. == En la Esperanto-movado == Kiselman membras en Akademio Internacia de [[San-Marino]] [[AIS]] ekde 1985. En [[1986]] li estis elektita kiel vicprezidanto de la [[Internacia Scienca Asocio Esperanta]] (ISAE). Li estis ĉefredaktoro de la lingvistika fakrevuo [http://www.cb.uu.se/esperanto/ Esperantologio / Esperanto Studies] (ok kajeroj publikigitaj 1999–2018).<ref> Parto de la ĉi-supraj informoj devenas el la [[Internacia Sciencista Dokumentaro]] de AIS.</ref> En 1992, li estis redaktoro de la revuo ''Matematiko translimen'' de la [[Internacia Asocio de Esperantistaj Matematikistoj]]. Dum la [[88-a UK 2003]] en [[Gotenburgo]] (SE) kaj dum la [[96-a Universala Kongreso de Esperanto]] en [[2011]] en [[Kopenhago]] (DK) li estis rektoro de la [[Internacia Kongresa Universitato]]. == Akademio de Esperanto == Christer Kiselman ekde 1989 estis membro de [[Akademio de Esperanto]]; lastatempe li oficis en ĝi kiel direktoro de la sekcio pri faka lingvo kaj membro en la sekcioj pri gramatiko, pri la ĝenerala vortaro kaj pri prononco. Ekde [[2013]] li estis la prezidanto de la Akademio,<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://sezonoj.ru/2013/10/kiselman/ |titolo= Christer Kiselman – nova prezidanto de la Akademio de Esperanto | alirdato= la 4-an de oktobro 201-10-04 | lingvo=eo}}</ref> kaj demisiis la 15-an de decembro 2015. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * [http://www.liberafolio.org/2013/nova-prezidanto-volas-atenti-pri-nehindeuropaj-lingvoj Nova prezidanto volas atenti pri nehindeŭropaj lingvoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140809052745/http://www.liberafolio.org/2013/nova-prezidanto-volas-atenti-pri-nehindeuropaj-lingvoj |date=2014-08-09 }} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|n=Kategorio:Christer Kiselman}} * [https://web.archive.org/web/20220924173232/https://www.cb.uu.se/~kiselman/ ĉefpaĝo de C. Kiselman (plurlingve: sv-eo-en-fr), arkivigita laste en 2022] * [http://www.cb.uu.se/~kiselman/eo.html bonvenon-paĝo de C. Kiselman (e-lingve)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150925131149/http://www.cb.uu.se/~kiselman/eo.html |date=2015-09-25 }} (2020) * [http://www.cb.uu.se/~kiselman/mathesp.html listo de e-lingvaj artikoloj pri matematiko, i.a. fare de C. Kiselman] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150925131418/http://www.cb.uu.se/~kiselman/mathesp.html |date=2015-09-25 }} (2008-11-25) * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?institution=43ACC_ONB&vid=ONB&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&mode=basi&highlight=true&query=any,contains,Christer%2 Kiselman Libroj kaj aliaj dokumentoj] de kaj pri li en la [[Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo]] de la [[Aŭstria Nacia Biblioteko]] ({{de}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Kiselman, Christer}} [[Kategorio:AIS]] [[Kategorio:Svedaj esperantistoj]] [[Kategorio:Akademio de Esperanto]] [[Kategorio:Svedaj matematikistoj]] [[Kategorio:Libroj de Christer O.Kiselman|*]] [[Kategorio:Esperantologoj]] t1f4tlndhvfvq7jowl6k7bjkt6hzhec Antonina Apollo 0 37559 9405882 8855271 2026-06-17T23:26:25Z ThomasPusch 1869 9405882 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | dato de naskiĝo = [[909]] }} '''Antonina APOLLO''' (naskiĝis en [[1909]] - mortis la [[15-a de januaro|15-an de januaro]] [[1993]] en [[Tallinn]], [[Estonio]]) estis estona esperantistino. Konatiĝinte kun [[Esperanto]] en [[1971]], ŝi baldaŭ jam poemis kaj tradukis, i. a. la novelaron ''[[En Fremda Urbo]]'' de [[Arvo Valton]] ([[1987]]). Pentristino, ŝi ilustris plurajn eldonaĵojn de LF-Koop. Ŝi estas aŭtoro de poezia verko ''Saluto'' ([[1986]]). == Eksteraj ligiloj == A.Apollo "Saluto" 1986 http://groups.google.com/group/estonio/browse_thread/thread/ce4016c56dda3ba8 {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Apollo, Antonina}} [[Kategorio:Libroj de Antonina Apollo| ]] [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] [[Kategorio:Estonaj esperantistoj]] 7gbeij6is0dy2bi0u2shcv8ecuj9bhw Indira Gandhi 0 39105 9405771 8239328 2026-06-17T20:45:21Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405771 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | honora titolo = | nomo = Indira Gandhi<br />''इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी'' | dosiero =Indira and Nixon.JPG | grandeco de dosiero =220px | priskribo =Richard Nixon kaj Indira Gandhi en 1971. | ofico3 = [[Ministroj de eksterlandaj aferoj de Barato|Ministrino de eksterlandaj aferoj de Barato]] | de3 = [[9-a de marto]] [[1984]] | ĝis3 = [[31-a de oktobro]] [[1984]] | antaŭulo3 = [[P. V. Narasimha Rao]] | sekvanto3 = [[Rajiv Gandhi]] | de4 = [[21-a de aŭgusto]] [[1967]] | ĝis4 = [[14-a de marto]] [[1969]] | antaŭulo4 = [[Mahommedali Currim Chagla]] | sekvanto4 = [[Dinesh Singh]] | ofice5 = [[Ministroj de financoj de Barato|ministrino de financoj de Barato]] | de5 = [[26-a de junio]] [[1970]] | ĝis5 = [[29-a de aprilo]] [[1971]] | antaŭulo5 = [[Morarji Desai]] | sekvanto5 = [[Yashwantrao Chavan]] | ofico6 = [[Nacia Kongreso de Barato|Prezidantino de Nacia Kongreso de Barato]] | de6= [[1959]] – [[1959]]<br />[[1978]] – [[1984]] | antaŭulo6 = [[U N Dhebar]]<br />[[Dev Kant Baruah]] | sekvanto6 = [[Neelam Sanjiva Reddy]]<br />[[Rajiv Gandhi]] | dato de naskiĝo = [[19-a de novembro]] [[1917]] | loko de naskiĝo = [[Allahabad]], [[Brita Hindio]] | dato de morto = [[31-a de oktobro]] [[1984]] | loko de morto = [[Nov-Delhio]], [[Barato]] | nacieco = [[baratanoj|baratanino]] | edzo/ino = [[Feroze Gandhi]] | partio = [[Nacia Kongreso de Barato]] | rilatoj = | infanoj = [[Rajiv Gandhi]] kaj [[Sanjay Gandhi]] | sidejo = | alma_mater = | okupo = [[politikisto|politikistino]] | profesio = | religio = [[Hinduismo]] | subskribo = | ttt-paĝo = [http://www.gandhiserve.org www.gandhiserve.org] | notoj = | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo |titolo= 3-a [[Listo de ĉefministroj de Barato|Ĉefministro de Barato]] |dosiero=Flago-de-Barato.svg |periodo= 1966–1977 |antaŭ=[[Lal Bahadur Shastri]]<br />[[Gulzarilal Nanda]] (aktuala) |post=[[Morarji Desai]] }} {{Informkestero sinsekvo |titolo= [[Listo de ĉefministroj de Barato|Ĉefministro de Barato]] |dosiero=Flago-de-Barato.svg |periodo= 1980–1984 |antaŭ=[[Charan Singh]] |post=[[Rajiv Gandhi]], ŝia filo }} }} [[Dosiero:Jawaharlal Nehru and his family in 1918.jpg|eta|maldekstre|200px|[[Nehru]] en 1918 kun edzino [[Kamala Nehru]] kaj filino Indira.]] '''Indira Priyadarshini GANDHI (''इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी'' en la [[Hindia lingvo|hindia]])''' (naskiĝis la [[19-a de novembro|19-an de novembro]] [[1917]], mortis la [[31-a de oktobro|31-an de oktobro]] [[1984]]) estis la filino de [[Jawaharlal Nehru]] kaj la [[ĉefministro]] de [[Barato]] ekde la [[19-a de januaro]] [[1966]] ĝis la [[24-a de marto]] [[1977]], kaj ekde la [[14-a de januaro]] [[1980]] ĝis iu ŝin mortigis en [[1984]]. Gandhi studis en [[Somerville College]] ([[Universitato de Oksfordo]]). {{-}} {{Nehru-Gandhi}} {{Ĝermo|baratano|politikisto}} {{Projektoj|commonscat=Indira Gandhi}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gandhi, Indira}} [[Kategorio:Atencitoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Barato]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] qjj8kxugtnkhh3k3w4me8qbatm2gkos Christopher Culver 0 40836 9405794 8902614 2026-06-17T20:59:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405794 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Christopher "Kriĉjo" CULVER''' (naskiĝis la {{daton|18|decembro|1981}}) estis junula [[usono|usona]] [[esperantisto]] inter [[1998]] kaj [[2004]], do inter la 16-a kaj 22-a vivjaro. Inter la fino de 2003 kaj la komenco de 2005 li forlasis la [[Esperanto-movado]]n publikigante siajn kialojn en interreta eseo de 2005 skribita en la angla. == Vivo de 2000 ĝis 2005 == Culver ekde plej frue aŭtuno 2002 estis studento ĉe [[Loyola-Universitato Ĉikago]], kie li studis lingvojn. Antaŭe, li laŭ propra aserto estis usona marsoldato dum malpli ol jaro, supozeble en 2000-2001, sed ricevis honoran eligon el la usona [[mararmeo]] (pro tio ke li dum deĵorado en la [[mararmeo]] konvertiĝis kaj al [[Pacismo|pacisma]] [[Ideismo|idealisma]] [[Esperantismo]] kaj [[Rom-katolikismo]]). De aŭgusto 2001 ĝis junio 2002 li malpli ol jaron servis kiel [[Volontuloj de TEJO|TEJO-volontulo]] en la [[Centra Oficejo]] de [[TEJO]]. Krome li ekde februaro ĝis la komenco de novembro 2003 malpli ol jaron kunlaboris en [[Vikipedio en Esperanto]] kaj krome kontribuis la anglalingva [[Citizendium]]. Li estis kandidato por Ĝenerala Sekretario de TEJO en somero [[2003]] - tamen, li ne estis elektita. === Forlaso de la Esperanto-movado === En 2004 li ĉesis aktivi en la Esperanto-movado. Poste en la interreto li publikigis eseon, ''{{lang|en|Why Esperanto Suppresses Language Diversity: Thoughts on Leaving the Esperanto Movement}}'' (Kial Esperanto Subpremas [[Lingva diverseco|Lingvan Diversecon]]; Pensoj je Forlaso de la Esperanto-Movado), en kiuj li ĝisradike kritikas la konduton kaj celojn de esperantistoj. Interalie li kritikas [[UEA]]-n kaj la Esperanto-movadon jene: * Esperanto-movado ne ĝuste sekvas sian propran [[Manifesto de Prago|Manifeston de Prago]]. Ja, laŭ li, la Manifesto estas memkontraŭdira laŭ multaj punktoj. * Parolado de Esperanto ĉe kongresoj estas deviga. Pro ĉi tio la kulturo de la gastiganta nacio estas malemfazata. * La movado silentas, dum lingvoj estas malaperantaj. Li citas, ke parolantoj de la [[Maria lingvo]] estas persekutataj pro sia denaska lingvo. * Esperanta edukado ĉe UK-o estu deviga. * UEA malŝparas publikan monon, ĉar ĝi ne elspezas sufiĉan monon por lingva diverseco. * La [[angla lingvo]] laŭ li estas pli bona alternativa lingvo ol Esperanto. === Respondoj al la eseo === Kelkaj homoj verkis eseojn, kiuj celas kontraŭi la asertojn de Culver. Ekzemple, [[Martin Minich]] ([[Volontuloj de TEJO|TEJO-volontulo]] por la jaro [[2005]]) respondis al la eseo de Culver, skribante ke: * Pro tio, ke ekzistas Esperanto, lingva diverseco povas flori kaj ne estas baro por universala kompreniĝo, ĉar tiun lastan Esperanto sekurigos sendiskriminacie, malmultekoste kaj bonkvalite. Anoj de UK-oj povas paroli multajn lingvojn, ne nur Esperanton. * Esperantistoj uzas precipe Esperanton en internacia komunikado ne por malsubteni naciajn lingvojn, sed simple pro tio, ke ĝi estas la plej bone funkcianta komunikilo. * La kritiko pri la movado silentanta, dum lingvoj malaperas, estas ĝusta. * La kritiko, ke UEA elspezas publikan monon, ŝajnas malkonvena, pro tio ke Culver ne estas eŭropa civitano. Tamen, ekzistas multaj ekzemploj de saĝa spezado de la UEA. * La alternativoj anstataŭ Esperanto, pri kiuj Culver skribis, ne estas konvenaj por la ordinara lernanto. Kelkaj estas opiniintaj, ke ne taŭgas nomi la aktivec-ĉeson de Culver "[[kabei|kabeo]]", pro tio ke Culver ne silente forlasis la movadon post signifaj kontribuoj, kiel faris [[Kabe]]. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.christopherculver.com/ Persona paĝaro]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (laŭdire estis angle, bulgare, hispane, rumane) * [http://www.christopherculver.com/en/writings/esperanto.php Why Esperanto Suppresses Language Diversity]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - la eseo de Culver rilate al Esperanto {{en}} * [https://web.archive.org/web/20070929151000/http://help.berberber.com/forum22/11071-esperanto.html] - respondo al Culver fare de esperantisto, kiu konis lin (angle) * {{retarkivo|2007|http://co.uea.org/~tejo/diversecon.html Kial Esperanto subtenas lingvan diversecon?}} - respondo de [[Martin Minich]] (esperante) * {{retarkivo|2007|http://co.uea.org/~tejo/diversity.doc Why Esperanto Supports Language Diversity}} - anglalingva traduko de la respondo de Minich, fare de [[Joel Amis]] * [http://www.languagehat.com/archives/001852.php/ Language Hat] - anglalingva debato pri Culver kaj Esperanto (19/4–20/5 2005) * [http://www.liberafolio.org/2005/persone/culverdisputo/ Artikolo en Libera Folio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929092424/http://www.liberafolio.org/2005/persone/culverdisputo |date=2007-09-29 }} (esperante) {{Vivtempo|Culver, Christopher}} [[Kategorio:Volontuloj de TEJO]] [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] 03tpe9b4xgcpgnmq2yx0l18rn0sid4f Monda Asembleo Socia 0 45396 9405960 9348712 2026-06-18T05:23:51Z Sj1mor 12103 9405960 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} La '''Monda Asembleo Socia''' ('''MAS''') estas tutmonda organizaĵo de [[Esperanto]]-parolantaj homoj kiuj konvinkiĝis ke pli bona mondo eblas kaj kiuj kune diskutas kaj agas por realigi ĝin. Ĝi estas fondita la {{daton|2|Aŭgusto|2005}}, post fondado per interreto, kiu komenciĝis la {{daton|5|marto|2005}}, lanĉite en [[Havano]] dum la Nacia Kongreso de la [[Kuba Esperanto-Asocio (KEA)]], kaj kiu, post diskutado, finaprobis sian statuton la {{daton|2|aŭgusto|2005}}. Kiel la sperto intertempe montris, la ĉefa agado de la MAS-anoj estas verki kaj traduki librojn kaj eldoni ilin el la eldonservo de la MAS. Ili eldonis jam pli ol ducent titolojn (vidu la liston de eldonitaj libroj sub la rubriko ''Eldonoj''). Dekomenca sidejo estas en [[Embres-et-Castelmaure]], en suda [[Francio]]. == Apartaĵoj == * Ĝi estas asocio kiu laboras ekskluzive per interreto, * ĝi havas nek estraron nek plenumkomitaton nek prezidanton nek konfliktkomisionon kaj praktikas [[bazdemokratio]]n, * ĝi estas organizita ne laŭ landoj aŭ naciecoj, sed individue kaj mondskale (do, kiel iuj dirus: sennaciece) * ĝi asertas esti komplete [[Travideblo|travidebla]] por ĉiuj siaj membroj, * ĝiaj membroj ne pagas kotizojn, * ĝi havas 3 kondiĉojn por membriĝi: 1. paroli Esperanton, 2. disponi pri funkcianta retpoŝt-adreso kaj 3. subskribi la statuton, * ĉiuj membroj de MAS rajtas publikigi siajn artikolojn (aŭ de ili tradukitajn artikolojn) en la retpaĝo de MAS aŭ libroforme, ekz-e en la eldonejo de MAS. == Celoj == La celoj estas, interalie - laŭ la statuto -: * agi por la monda paco, * defendi la interesojn de la tuta homaro , * ''klopodi por evoluigi - komencante ĉe si mem - eksternacian pens- kaj ag-manieron home solidaran'', * kontribui ''«al starigo de mondvaste senklasa socio sen ekspluatado, socio kiu respektas la dignon de siaj membroj sen distingo de aĝo, haŭtkoloro, sekso, seksemo, etna aŭ nacia aparteno kaj kredo - socio kiu organizas sian ekonomion laŭ la bezonoj de ĉiuj siaj membroj, protektante la planedon Tero por estontaj generacioj.»'' Ĝis nun, la agado de la MAS-anoj konsistas ĉefe en verkado, tradukado kaj eldonado, pri kio atestas i.a. la suba listo de libroj eldonitaj de MAS. == Eldonoj == Apud laŭokazaj paperaj eldonoj de ''[[Le Monde diplomatique en Esperanto]]'', MAS eldonas librojn verkitajn aŭ tradukitajn de MAS-anoj, ekde 2007, (foje kune kun ''Le Monde diplomatique en Esperanto'', foje kune kun la [[Sennacieca Asocio Tutmonda]]). Ĝis Oktobro de 2020 aperis: # [[C. F. Ramuz]]: [[Aline]] (novelo de la franclingva svisa aŭtoro en traduko de nia fama [[René de Saussure]], reeldonita post la unua eldono en 1911), 2007, 127 p., ISBN 918-2-9529537-0-2 # [[Arturo Ŝniclo]]: Rondo (Dek dialogoj); La fianĉino (Skizo), kun eseo pri verkoj de Ŝniclo de Hartmut Scheible, trad. de [[Vilhelmo Lutermano]], 2007, 127 p., ISBN 918-2-9529537-2-6 # [[Karlo Markso]]: [[Salajro, prezo kaj profito]] (prelego pri bazaj ekonomiaj fenomenoj antaŭ internaciaj delegitoj de la laborista movado), trad. de Vilhelmo Lutermano, 2007, 59 p., ISBN 978-2-9529537-1-9 # [[Kubaj infanrakontoj]], trad. de [[Jozefo de Jesús Campos Pacheco]] kun ilustraĵoj de [[Danny Daniel Pereyra]], 2007, 120 p., ISBN 978-2-9529537-4-0 # [[GBEGLO Koffi]]: Esperantujismo, 2008, 72 p., ISBN 978-2-9529537-5-7 # [[Johano Besada]]: Eseoj, 2008, 92 p., ISBN 978-2-9529537-3-3 # Karlo Markso Markso hodiaŭ – Nerefuteblaj citaĵoj, trad. de Vilhelmo Luter­mano, 2008, p.&nbsp;91 p., ISBN 978-2-9529537-8-8 # [[Fidel Castro Ruz]]: Dialogo de civilizacioj (2 paroladoj), elhispanigita de Amparado Cisnero, 2009, 84 p., ISBN 978-2-9529537-7-1 # [[Dominique Vidal]] kun [[Sébastien Boussois]]: Kiel [[Israelo]] elpelis la [[palestinanoj]]n 1947-1949, elfrancigis Vilhelmo Lutermano, 2009, 361 p., ISBN 978-2-9529537-6-4 # [[Unuiĝintaj Nacioj]]: [[Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj]], [[Universala Deklaro de Homrajtoj]], [[Konsilantaro pri Homrajtoj]], [[Internacia Traktato pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kul­turaj Rajtoj]], [[Internacia Traktatoj pri la Civilaj kaj Politikaj Rajtoj]], [[Konvencio pri la Rajtoj de la Infano]], [[Konvencio pri la Rajtoj de Handikapitoj]], [[Protokolo pri abolo de mortpuno]], [[Konvencio pri Indiĝenaj kaj Tribaj Popoloj]] ‒ trad. de Vilhelmo Lutermano, 2009, 230 p., ISBN 978-2-9529537-9-5 # Karlo Markso: [[Dunglaboro kaj kapitalo]], trad. de Vilhelmo Lutermano, 2009, 44 p., ISBN 978-2-918300-00-7 # Karlo Markso: [[Pri liberkomerco]], kun antaŭparolo de Frederiko Engelso, trad. de Vilhelmo Lutermano, 2009, 52 p., ISBN 978-2-918300-02-1 # Karlo Markso: [[Kritiko de la Gotaa Programo]], kun antaŭparolo de Frederiko Engelso, trad. de Vilhelmo Lutermano, 2009, 44 p., ISBN 978-2-918300-03-8 (2-a eld.: 978-2-918300-21-2) # [[Eddy Raats]]: La longa vojaĝo. Travivaĵoj de etulo, 2009, 103 p., ISBN 978 2-918300-05-2 # [[Dania Rodrí­guez García]]: Ni interŝanĝu; La nova leterportistino; Du kaj la fan­tazio. Tri infanteatraĵoj. Elhispanigitaj de [[Jozefo de Jesús Campos Pacheco]] kaj Vilhelmo Lutermano, 2009, 112 p., ISBN 978-2-918300-04-5 # Kien [[Ĉinio]]? Dek-du analizoj el diversaj landoj kaj vidpunktoj. [[François Jullien]]: Ĉinscienco en sakstrato ‒ Ĉinio en la spegulo de Okcidento; [[Manfred Szameitat]]: Sukcesa, sed ne socialisma; [[Ingo Nentwig]]: Naciaj malplimultoj kaj politiko pri naciaj malplimultoj en la PR Ĉinio; [[Barry Sautman]]: Protestoj kaj separismo en Tibeto; [[Michael Parenti]]: La mito de [[Tibeto]]; [[Enfu Cheng]]: Fundamentaj trajtoj de la [[socialisma merkatekonomio]]; [[Jian Xinhua]]: [[Harmonia socio]], salajrolaboro kaj [[klasbatalo]]j; [[Theodor Bergmann]]: La socialisma disvolvo-strategio de la PR Ĉinio; [[Rolf Berthold]]: Pri la interna kaj ekstera politiko de la KP de Ĉinio; [[Li Bingyan]]: Ĉi­nio sub influo de la [[novliberalismo]]; [[Helmut Peters]]: [[Popolrespubliko Ĉinio]]: 30 jaroj da reform- kaj malferm-politiko; Jean-Louis Rocca: Ĉu la ĉina meza klaso estas revolucia? Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2009, 142 p., ISBN 978-2-918300-06-9 # Karlo Markso: [[La mizero de la filozofio]], respondo al J. B. [[Prudono]]: „La filozo­fio de la mizero”; kun antaŭparoloj de Frederiko Engelso; Pri J. B. Prudono. Tradukitaj de Vilhelmo Lutermano, 2009, 196 p., ISBN 978-2-918300-08-3 # [[Jörg Goldberg]] k.a.: Ekonomia krizo ‒ Analizoj n-ro 1, Jörg Goldberg: La historia pozicio de la nuna ekonomia krizo ‒ pli da demandoj ol respondoj, [[Horst Hensel]]: La nomoj de la mono ‒ kontribuaĵo al karakterizo de la nuna kapitalismo, [[Harald Werner]]: Notoj pri la psiĥo­logio de la krizo, [[Sarah Wagenknecht]]: Brulfaristoj kiel fajrobrigado ‒ Kritiko de la krizmastr­umado, Elgermanigoj de Vilhelmo Lutermano, 2009, 57 p., ISBN 978-2- 918300-09-0 # [[Salim Lamrani]] (komp.): La [[terorismo de Usono kontraŭ Kubo]] ‒ La [[Kuba Kvinopo]], [[Howard Zinn]]: La radikoj de la politiko de Usono rilate Kubon, [[Noam Chomsky]]: [[Kubo]] kaj [[Usono]] ‒ preskaŭ duonjarcento da teroro, [[William Blum]]: La nepardonebla revolucio, [[Michael Parenti]]: Agreso kaj propagando kontraŭ Kubo, [[Piero Glejeses]]: Kubo, Afriko kaj la [[kvin kubanoj]], [[Ignacio Ramonet]]: [[Miamo]], nesto de teroristoj, [[Salim Lamrani]]: La Kuba-Usona Nacia Fondaĵo (KUNF) kaj la internacia terorismo, [[Leonard Weinglass]]: La proceso kontraŭ la [[Kuba Kvinopo]], [[Wayne Smith]]: Trista paĝo en la historio de usona juro, [[Saul Landau]]: [[Kvin kubanoj]] en malliberejo: viktimoj de la obsedo de Bush, [[Michael S. Smith]]: Raporto pri du procesoj, [[James Petras]]: La [[Kvin Kubanoj]] ‒ kandidatoj por la [[Nobel-premio]], [[Jitendra Sharma]]: Veraj batalantoj kontraŭ [[terorismo]], [[Ricardo Alarcón de Quesada]]: La kazo de la Kvin ‒ pruvo de la terorismo de Usono kontraŭ Kubo, Gianni Miná: Historio kiun la [[amaskomunikiloj]] kaŝas ‒ la [[kvin kubanoj]], [[Nadine Gordimer]]: La homaro kiel reflekto de la justeco, tradukoj de div. MAS-anoj, 2009, ISBN 978-2-918300-10-6 # [[Élisée Byelongo]]: Eĥoj el [[Bembujo]]. Tradicio, rilatoj kun [[Banya­mulenge]], la genezo de la milito en Kongolando-Kinŝaso, kaj la diasporo rilate al Esperan­to, 2009, 91 p., ISBN 978-2-918300-11-3 # [[Oktobra Revolucio]] kaj la sekvoj. [[Moshe Lewin]]: La Oktobra Revolucio rezistas al la historio; [[Hansgeorg Conert]]: Bazoj kaj evoluo de la sovetsocio; [[Robert Steigerwald]]: [[Socialismo]] kaj [[ŝtato]] ‒ dek tezoj, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2009, 48 p., ISBN 978-2-918300-07-6 # [[Ekonomia krizo]], Analizoj n-ro 2, [[Joachim Bischoff]]: La [[financkrizo]] kaj alternativ­oj, [[Andreas Fisahn]]: Demokratia stirado de la ekonomio, [[Manfred Sohn]]: Dek tezoj por sociigo de la [[cirkuladsfero]], [[Luciano C. Martorano]]: [[Socialismo]], sociigo, demokratio, [[Manfred Lauer­mann]]: La dialektika [[plan-ekonomio]] de [[Ĉinio]] ‒ respondo al la [[financkrizo]], Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2009, 81 p., ISBN 978-2-918300-12-0 # La homo kaj lia naturo ‒ La bildo pri la homo en la [[kapitalisma socio]] kaj en marksismaj sciencoj. [[Lucien Sève]]: Ĉu la homo? ‒ La marksa [[antropologio]] kaj ĝiaj bazaj konceptoj, [[Werner Seppmann]]: Mond- kaj hom-bildoj ‒ Pri la formoj de ideologiaj potenc­repro­duktado, [[Helga E. Hörz]]: Ĉu la hombildo krizas? [[Hans-Peter Brenner]]: Biopsiĥosocia unuo ho­mo ‒ kogna cerbesplorado kaj ties impulsoj por la marksisma hombildo, Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2009, ISBN 978-2-918300-15-1 # Karlo Markso: La kapitalo. Volumo I, Kritiko de la politika ekonomio. Libro I: La produktadprocezo de la kapitalo, Ĉapitroj unua ĝis naŭa, Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2009, 381 p., ISBN 978-2-918300-13-7 (vidu la kompletan verkon n-ro 68) # Karlo Markso; Frederiko Engelso: [[Tezoj pri Fojerbaĥo]]; [[Principoj de komunismo]] kaj aliaj verketoj, elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2010, ISBN 978-2-918300-17-5 # [[Frederiko Engelso]]: [[La origino de la familio, de la privata proprieto kaj de la ŝtato]], elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, ISBN 978-2-918300-16-8 # [[Arnold Petersen]]: Komentoj al la „[[Komunista Manifesto]]”, tradukis el la angla kaj kompilis [[T. Veder]], (reviziita reeldono de la sama, S.A.T., Parizo 1933), 2010, ISBN 978-2-918300-19-9 # [[Ekonomia krizo]], Analizoj n-ro 3 (2010), [[Werner Seppmann]]: [[Riskokapitalismo]];, [[Richard Sorg]]: [[Domenico Losurdo]] interpretas [[Niĉeo]]n;, [[Christina Kaindl]]: Subjektiveco en la [[krizo]]; [[Harald Werner]]: La krizo en la ordinara konscio; [[Christoph Butterwegge]]: Mondekonomia krizo, evoluo de la [[socialŝtato]] kaj [[malriĉeco]], Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, ISBN 978-2-918300-22-9 # [[Werner Seppman]]: Laboro kaj [[dialektiko]] ‒ Pri la emancip-horizonto de la Marksa pensado; [[Harald Neubert]]: La „historia misio de la [[laborista klaso]]” ĉe [[Markso]] kaj [[Engelso]] kaj la historia realeco; [[Hans Kölsch]]: [[Kubo]] ‒ [[Heinz Dieterich]] ‒ kontraŭece; [[Otto Meyer]]: [[Teologio de liberigo]] ‒ ĉu etikedo-trompo aŭ paŝoj al emancipiĝo? Eseoj elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2010, ISBN 978-2-918300-18-2 # [[Adjévi Adje]]: El togolanda saĝosako, 2010, ISBN 9782-918300-20-5 # [[Elmar Getto]]: [[Brazilo]] transe de piedpilko kaj sambo. Germanigita de Karl Weiss, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, ISBN 978-2-918300-25-0 (nur rete, vd la paperan eldonon n-ro 67) # [[Ivan Efremov]]: La [[nebulozo de Andromedo]], [[Sciencfikcia romano]], El la rusa tra­dukis [[Jurij Finkel]], 2010, 403 p., ISBN 978-2-918300-24-3 # [[Domeniko Losurdo]]: Ĉu fuĝi el la historio? La rusa kaj la [[ĉina revolucio]]j hodi­aŭ, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 199 p., ISBN 978-2-918300-26-7 # [[Maritza Gutiérrez]]: [[José Martí]] ‒ de kie kreskas la palmo, 2010, ISBN 978-2-918300-28-1 # Karlo Markso: La kapitalo. Volumo I, Kritiko de la politika ekonomio. Libro I: La produktadprocezo de la kapitalo, Ĉapitroj deka ĝis dektria, Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 243 p., ISBN 978-2-918300-14-4 (vd la kompletan verkon n-ro 68) # Kien la [[klimato]]? Post Kopenhago kaj Koĉabambo, Eseoj kaj raportoj, [[Alexis Passadakis]] kaj [[Hendrik Sander]]: [[Konkurenco]] en la forcejo Klimatpolitikaj perspektivoj post la fiasko de Kopenhago; Hans-Jôrg Schimmel: La ideologia dimensio de la CO2-diskuto; [[Karl Hermann Tjaden]]: Kapitalmoviĝo kaj klimata okaziĝo; raportoj, tradukitaj de Vilhelmo Luter­mano, 2010, ISBN 978-2-918300-31-1 # [[Georgo Pleĥanov]]: Pri rolo de la persono en la historio, El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]], 2010, 59 p., ISBN 978-2-918300-36-6. # [[Karlo Markso]]: [[Pri "La juda demando"]], elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 49 p., ISBN 978-2-918300-29-8 # Eddy Raats: Post la pluvo, pluvego, Travivaĵoj de junulo, 2010, ISBN 978-2-918300-34-2 # [[Adebayo Afolaranmi]]: Ronke, la ĵaluzulino, 2010, 85 p., ISBN 978-2-918300-35-9 # [[Jozefo Ŝlejfŝtejno]]: Enkonduko en la studadon de [[Markso]], [[Engelso]] kaj [[Lenino]], elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 271 p., ISBN 978-2-918300-27-4 # [[Ivan Efremov]]: [[La Horo de Bovo]]. [[Sciencfikcia romano]], El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]], 2010, 573 p., ISBN 978-2-918300-37-3 # [[Roger Martelli]]: La [[komunismo]] estas bona partio ‒ diru al ĝi JES, elfrancigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 80 p. ISBN 978-2-918300-36-6 # Karlo Markso: Kontribuaĵo al la [[kritiko de la hegela jurfilozofio]]. Enkonduko; Kontribuaĵo al la [[kritiko de la politika ekonomio]]. Antaŭparolo. Elgermanigitaj de Vilhel­mo Lutermano, 2010, 36 p., ISBN 978-2-918300-38-0 # [[Miriam Rodrígues]]; [[ALVERA]]: Desegni la parkon, elhispanigis [[Jozefo de Jesús Campos Pacheco]] (porinfana pentrolibro), 28 p., ISBN 978-2-918300-23-6 # Kien [[Afriko]] en la 21-a jarcento? [[Le Monde diplomatique en Esperanto]], 2010, 157 p., ISBN 978-2-918300-39-7 # [[Paŭlo Popo]]: Ĉu [[sekso]] subfosas? Maldekstraj teorioj de [[seksa liberiĝo]] kaj de malkonstruo de [[seksa identeco]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 80 p., ISBN 978-2-918300-41-0 # [[Roberto Ŝtejgervaldo]]: Komunistaj star- kaj disput-punktoj, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 151 p., ISBN 978-2-918300-40-3 # [[Jürgen Albohn]]: Teorio sen [[revolucia praktiko]] estas opio por la popolo ‒ Kritiko de la Wertkritik. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2010, 27 p., ISBN 978-2-918300-42-7 # V. I. [[Lenino]]: [[Ŝtato kaj revolucio]]. La instruo de la marksismo pri la [[ŝtato]] kaj task­oj de la [[proletaro]] en [[revolucio]]. Tradukis el la rusa [[Gregoro Demidjuk]], redaktis [[Jurij Finkel]], 2011, 181 p., ISBN 978-2-918300-43-4 # [[Unuiĝintaj Nacioj]]: [[Internacia Konvencio pri la protekto de la rajtoj de ĉiuj migraj laboristoj kaj de iliaj familianoj]]. Tradukita de Vilhelmo Lutermano, 2011, 52p., ISBN 978-2-918300-44-1 # [[Karlo Markso]] kaj [[Frederiko Engelso]]: [[Manifesto de la Komunista Partio]] en la tradukoj de [[Detlev Blanke]] (1990), [[Emil Pfeffer]] (1923), [[Arturo Baker]] (1908), T. Veder [1933]) kaj la germana originalo, komp. Vilhelmo Lutermano, 2011, 289 p., ISBN 978-2-918300-45-8 # Karlo Markso: La kapitalo. Volumo I, Kritiko de la politika ekonomio. Libro I: La produktadprocezo de la kapitalo, Ĉapitroj dekkvara ĝis dudekkvina, Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2011, 359 p., ISBN 978-2-918300-30-4 (vd la kompletan verkon n-ro 68) # Gvidlibreto por kompreni la internaciajn migradojn, tradukita de [[Jeanne-Marie Cash]], desegnaĵoj de la tradukinto, Monda Asembleo Socia (MAS), 2011, 15 p., ISBN 978-2-918300-47-2 # Miriam Rodríguez: Profiloj de Suno kaj Luno, elhispanigita de [[Jozefo de Jesús Campos Pacheco]], kun desegnaĵoj de [[Danny Daniel Perera Gutiérrez]], 2011, 30 p., ISBN 978-2-918300-46-5 # Frederiko Engelso: [[Ludoviko Fojerbaĥo kaj la fino de la klasika germana filozo­fio]], elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2011, 57 p., ISBN 978-2-918300.48-9 # [[Georgo Dimitrofo]]: Raporto al la 7-a Kongreso de la [[Komunista Internacio]]; [[Ha­rald Neubert]]: La [[Kominterno]] en la 1930-aj jaroj kaj la koncepto de unueco; kun enkon­duko de [[Günther Judick]], elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2011, 113 p., ISBN 978-2-918300-49-6 # [[José María Arguedas]]: [[Yawar-festo]] ([[Sangofesto]]), Esperantigita de [[Franklin Montene­gro]], 2011, 256 p., ISBN 978-2-918300-51-9 # [[Ekonomia krizo]] n-ro 4. [[Joachim Becker]]: EU ‒ de la ekonomia al la integriĝa krizo. [[Jörg Goldberg]]: La mondo de la du rapidoj. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2011, 52 p., ISBN 978-2-918300-52-6 # [[Frederiko Engelso]] en aktualaj diskutoj. [[Werner Seppmann]]: Privilegia loko por rigar­di en la laborejon de la marksisma pensado. Notoj pri la korespondado inter [[Markso]] kaj [[Engelso]]; [[Erwin Marquit]]: [[Engelso]] kaj logikaj kontraŭdiroj; [[Karl Hermann Tjaden]]: Kial ne estiĝis vera engelsismo, Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2011, 35 p., ISBN 978-2-918300-50-2 # V. I. [[Lenino]]: [[Tri fontoj kaj tri partoj de la marksismo]]; [[Anarĥiismo]] kaj [[socialismo]]; Pri la slogano de [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Eŭropo]]; La [[oportunismo]] kaj la kolapso de la [[2-a internacio]]; La diferencoj en la eŭropa [[laborista movado]]; Antaŭparolo al la broŝuro de [[Nikolao Buĥarin]]: „[[Mondekonomio]] kaj [[imperiismo]]”; elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2011, 40 p., ISBN 978-2-918300-53-3 # Daŭrigo de la [[Manifesto]], Moderna poziciiĝo de [[komunista partio]], La programo de la [[Germana Komunista Partio]] DKP, kun antaŭparolo de [[Helmut Dunkhase]], elgerman­igita de Vilhelmo Lutermano, 2011, 63 p., ISBN 978-2-918300-54-0 # [[Lode Van de Velde]]: Epizodoj, 2011, 57 p., ISBN 978-2-918300-55-7 # [[Jasuo Hori]]: [[Tertrema katastrofo de Japanio]]. [[Taglibro]], MAS kaj SAT, 2011, 165 p., ISBN 978-2-918300-56-4 # [[Werner Seppmann]]: La malkonfesata klaso.. Pri la [[laborista klaso]] hodiaŭ, elger­man­igita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2011, 176 p., ISBN 978-2-918300-57-1 # [[Roberto Ŝtejgervaldo]]: Sen [[laborista klaso]] okazas nenio esenca, sed sole kun ĝi –ankaŭ ne; [[Werner Seppmann]]: Remalkovro de la klasoj, elgermanigitaj de Vilhelmo Luter­mano, 2011, 35 paĝoj, ISBN 978-2-918300-58-8 # [[Elmar Getto]]: [[Brazilo]] transe de piedpilko kaj sambo. Germanigita de Karl Weiss, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2011, ISBN 978-2-918300-60-1 # Karlo Markso: [[La kapitalo]]. Volumo I, [[Kritiko de la politika ekonomio]]. Libro I: [[La produktadprocezo de la kapitalo]], elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2011, ISBN 978-2-918300-59-5 # Kien la [[klimato]]? N-ro 2, 2011, 61 p., ISBN 978-2-918300-61-8 # [[Berto Breĥto]]: [[Historioj pri S-ro Kojno]], elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2011, 43 p., ISBN 978-2-918300-62-5 (ekskluzive kiel materialo por seminario ĉe MAS) # [[Ivan Efremov]]: [[Rakontoj pri neordinaraĵoj]], tradukitaj el la rusa de [[Jurij Finkel]], 2011, 604 p., ISBN 978-2-918300-63-2 # [[Alfredo Bauer]]: Kritika [[historio de la judoj]], vol. 1, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2011, 459 p, ISBN 978-2-918300-64-9 # [[Karlo Markso]]: [[Respondo al V. I. Sasuliĉ]], kun [[Klaus Gietinger]]: La miskompreno, elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2011, 59 p., ISBN 978-2-918300-71-7 # [[Frederiko Engelso]]: [[La evoluo de la socialismo de utopio al scienco]], elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2012, 65 p., ISBN 978-2-918300-65-6 # [[Georgo Fulberto]]: „[[La kapitalo]]” koncize. Kun recenzo de [[Lucas Zeise]]. Elgerman­ig­ita de Vilhelmo Lutermano, 2012, 98 p., ISBN 978-2-918300-72-4 # [[Ivan Efremov]]: [[Tais el Ateno]]. El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. 2012, 533 p., ISBN 978-2-918300-73-1 # [[Berto Breĥto]]: [[Me-ti, libro de turnoj]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, en: Vilhelmo Lutermano: Materialo por la seminario de MAS: „Berto Breĥto kaj klasa moralo en liaj verkoj "Historioj pri S-ro Kojno" kaj "Me-ti, libro de turnoj", Parto 2-a: "Berto Breĥto: Me-ti, libro de turnoj”, 2012, 147 p., ISBN 978-2-918300-74-8 # [[Eddy Raats]]: Pasio, defio, amikeco. Spertoj de [[montgrimpisto]]. 2012, 95 p., ISBN 978-2-918300-70-0 # Eddy Raats: La longa vojaĝo. Travivaĵoj de etulo. 2-a eld., 2012, 99 p., ISBN 978-2-918300-76-2 # V. I. Lenino: [[Imperiismo, kiel la plej alta stadio de kapitalismo]]. (populara eseo) El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. Monda Asembleo Socia (MAS), 2012, 125 p., ISBN 978-2 918300-77-9 # [[Yoandry Martí­nez Rodrí­guez]]: Tri en la montaro. Tri [[infanteatraĵo]]j kun desegn­aĵoj de [[Adrián Armas González]]. Elhispanigita de Jozefo de [[J. Campos Pacheco]], 2012, 54 p., ISBN 978-2-918300-79-3 # Kien la [[klimato]]? N-ro 3 (2012) Pri la roloj de kresko kaj de [[merkato]] en la tasko protekti la klimaton, Kvin eseoj elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2012, 62 p., ISBN 978-2-918300-80-9 # [[Rolfo Lotero]]: Ĉu [[evolucio]] aŭ [[kreado]]? Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Mon­da Asembleo Socia (MAS), 2012, 22 paĝoj, ISBN 978-2-918300-81-6 # [[Hans' Magno Encensbergo]]: [[Defendo de la lupoj kontraŭ la ŝafidoj]]. [[Poemo]]j. Elger­manigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2012, 118 p., ISBN 978-2-918300-75-5 # [[Domeniko Losurdo]]: [[Libereco kiel privilegio]]. Kontraŭhistorio de la [[liberalismo]]. Esperantigita de Vilhelmo Lutermano, 2012, 379 p., ISBN 978-2-918300-82-3 # [[Franco Kafko]]: [[Letero al la patro]]. Kun akompanaj tekstoj kaj postparolo de [[Mi­chael Müller]]. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano. 2012, 81 p., ISBN 978-2-918300-83-0 # [[Aleksandro Grin]]: [[Skarlataj veloj]]. La ora ĉeno. Kuranta sur ondoj. Mallongaj [[rakonto]]j. El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. 2013, 418 p., ISBN 978-2-918300-84-7 # [[Lothar Peter]]: Postmoderna maldekstra radikalismo ‒ ĉu vojo al nova estonteco? Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2013, 25 p., ISBN 978-2-918300-85-4 # [[Ontologio]] kaj [[fremdiĝo]] nuntempe. [[Domeniko Losurdo]]: [[Hegelo]], [[Markso]] kaj la Onto­logio de la socia esto; [[Claudius Vellay]]: Fremdiĝo el la vidpunkto de la [[ontologio]] de [[Lukaĉo]]. [[Materiisma etiko]] ĉi-flanke de [[religio]] kaj [[kredo]]. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2013, 61 p., ISBN 978-2-918300-86-1 # [[Roberto Ŝtejgervaldo]]: [[Postmoderno]] estas nova melodio al malnova teksto. Elger­manigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2013, 28 p., ISBN 978-2-918300-87-8 # [[Heinz Dieterich]]: Transiroj al la [[socialismo en la 21-a jarcento]], elgermanigita de Vil­helmo Lutermano, 2013, 22 p., ISBN 978-2-918300-88-5 # Frederiko Engelso: Enkonduko al Karlo Markso: [[Klasbataloj en Francio 1848 ĝis 1850]] (1895), elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 23 p., 2013, ISBN 978-2-918 300-89-2 # [[Máté Zalka]]: [[Doberdo]]. [[Romano]] tradukita el la hungara de [[János Petik]], 2013, 317 p., ISBN 978-2-918300-90-8 # [[Jean-Guy Allard]]: [[Teroristoj de Usono kontraŭ Latinameriko]]. Artikoloj tradukitaj de [[Norberto Dí­az Guevara]] kaj de ceteraj MAS-anoj, 2013, 445 p., ISBN 978-2-918300-78-6 # [[Bartolomeo Laskaso]]: Raporto pri la detruado de Indio, kun [[Hans' Magno En­cens­bergo]]: Retrorigardo en la estontecon. Tradukitaj el la hispana de [[Ludoviko Serrano Pé­rez]] kaj el la germana de Vilhelmo Lutermano, 2013, 107 p., ISBN 978-2-918300-66-3 # [[V. Adoratskij]]: Kio estas [[marksismo]] kaj [[leninismo]]. El la rusa lingvo tradukis [[F. Ro­bi­ĉek]], lingve kontrolis [[Ernest Drezen]]. Reeldono de la verko aperinta ĉe [[EKRELO]] laŭ vortrekona skano de la [[Universala Esperanto-Asocio]] (UEA) fare de [[Roy McCoy]], redaktita de Vilhelmo Lu­termano, 2013, 36 p., ISBN 978-2-918300-92-2 # [[Lenino]]: [[Pri religio]]. Du artikoloj. [[Socialismo kaj religio]], trad. [[M. Lapin]] kaj [[Gregoro Demidjuk]]; Pri rilato de [[laborista partio]] al [[religio]], traduko de [[Gregoro Demidjuk]]; redaktitaj de Vilhelmo Lu­termano, 2013, 28 p., ISBN 978-2-918300-96-0 # [[Instituto Markso-Engelso-Lenino]]: La instruo de Karlo Markso. El la rusa lingvo tradukis P. Gavrilov, N. Incertov, V. Polakov, E. Ŝvedova. Lingve kontrolis V. Polakov. [[EKRE­LO]], [[Amsterdamo]], 1933. Reeldono ĉe MAS laŭ vortrekona skanado de la Universala Esperanto-Asocio (UEA) fare de Roy McCoy, redaktita de Vilhelmo Lutermano, 2014, 39 p., ISBN 978-2-918300-95-3 # [[Ignacio Ramonet]]: La eksplodo de la [[ĵurnalismo]]. De la [[amaskomunikiloj]] al la amaso de komunikiloj. Tradukita de [[Maria Julia Cárdenas Cápiro]] kaj Vilhelmo Lutermano, 2013, 104 p., ISBN 978-2-918300-95-3 # Karlo Markso kaj Frederiko Engelso: [[Manifesto de la Komunista Partio]], kun enkonduko de [[Eric Hobsbawm]], Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2014, 96 p., ISBN 978-2-918300-91-5 (aperonta en aŭtuno de 2014) # Frederiko Engelso: La libro de [[revelacio]] ([[La apokalipso de Johano]]). Elgermanig­ita de Vilhelmo Lutermano, 2014, 28 p., ISBN 978-918300-97-7 # [[Karlo Radeko]]: Kapitalisma sklaveco kaj socialisma labor-organizo, [[EKRELO]], [[Lepsiko]], 1931, reeldonita de laŭ vortrekona skanado de la [[Universala Esperanto-Asocio]] (UEA) fare de [[Roy McCoy]], redaktita de Vilhelmo Lutermano, 2014, 43 p., ISBN 987-2-918300-94-6 # Frederiko Engelso: [[Pri la loĝejproblemo]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2014, 80 p., ISBN 978-2-918300-98-4 # [[Aleksandro Grin]]: [[La mondo brilanta]]. [[La vojo nenien]]. [[Cent verstoj laŭ rivero]]. El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. Ilustraĵoj de [[S. G. Brodskij]], 2014, 434 p., ISBN 978-2-918 300-99-1 # Historio estas farata. Kontribuaĵoj al la [[materiisma koncepto de historio]]. [[Georg Fülberth]]: La invento de la [[meztavolo]]; [[Lucas Zeise]]: Pri la homo oeconomicus, pri la ekonomio kaj pri la laboro; [[Hans-Peter Brenner]]: La rilato inter [[homo kaj naturo]]. Elger­manigitaj de Vil­helmo Lutermano. Monda Asembleo Socia (MAS), 2014, 37 p., ISBN 978-2-36960-001-5 # [[Thomas Metscher]]: Lingvo kiel praktika [[mondkonscio]]. Rimarkoj pri la marksa kaj engelsa lingvokoncepto kaj pri ĝiaj sekvoj; [[Roberto Ŝtejgervaldo]]: Tutsimple marksismo (recenzo); [[Thomas Metscher]]: [[Breĥto]] kaj la alta arto de [[simpleco]]. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2014, 46 p., ISBN 978-2-36960-000-8 # [[Milito kaj paco]]. [[Berto Breĥto]]: [[La memoro de la homaro]]; [[Andrew Murray]]: Mili­to kaj kontraŭstaro al [[milito]]; [[Erhard Crome]]: Ĉu jarcento pacifika? [[Bernd Müller]]: Du strategioj de la [[ekspansio orienten]]; [[Thomas Metscher]]: „Malbenita estu la [[milito]]”. [[Politi­ka poezio]] ‒ pensadoj pri disputata nocio; 15 jaroj [[NATO-agreso]] kontraŭ la Federacia Respubliko [[Jugoslavio]]; [[Andreas Wehr]]: Pri la aktualeco de la [[imperiismo]]-demando. Elger­manigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2014, 62 p., ISBN 978-2-36960-002-2 # [[Thomas Metscher]]: Socialisma avangardo kaj realismo. Pri la estetiko de [[Dmitri Ŝostakoviĉ]]. Elgermanigis Vilhelmo Lutermano, 2014, 40 p., ISBN 978-2- 36960-003-9 # [[Berto Breĥto]] kaj la [[komunismo]]. Manfred Wekwerth: Breĥto 2006 ‒ kelkaj proponoj; Werner Seppmann: Breĥto kaj la perspektivoj de ŝanĝo; Ernst Schumacher: Pensado pri Breĥto en la epoko de tutmondiĝinta kapitalismo; Hans Heinz Holz: La plumarbo kaj la komunismo. Pri la partieco de breĥta liriko; Uwe Jens Heuer: Pri scio kaj kredo; Jost Hermand: Breĥto kiel instruisto de «senburĝeco»; Klaus Höpcke: «Breĥto sur la tagordon»; Sabine Kebir: Berto Breĥto ‒ sendependa komunista intelektulo. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2015, 116 p., ISBN 978-2-36960-004-6 # [[Thomas Metscher]]: La koncepto de integra [[marksismo]]. Teoria koncepto kaj pensado de nova kulturo. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2015, 33 p., ISBN 978-2-36960-005-3 # [[Claude Piron]]: [[La bona lingvo]]. Kun antaŭparolo de [[Renato Corsetti]]. ISBN 978-2-36960-006-0 # [[Karlo Markso]]: [[La interna milito en Francujo]] (1871 [[La Pariza Komunumo]]). Kun antaŭparolo de Frederiko Engelso. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. 2-a, reviziita eldono. # [[Frederiko Engelso]]: Malfruaj verketoj. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, 2015, 102 p., ISBN 978-2-36960-008-4 # [[Paul Cockshott]] kaj [[Allin Cottrell]]: [[Socialismo fareblas. Alternativoj el la komputilo]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2015, p., ISBN 978-2-36960- 009-1 # Karlo Markso: [[La kapitalo]]. Volumo I, [[Kritiko de la politika ekonomio]]. Libro I: La produktadprocezo de la kapitalo, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2-a eldono, 2015, 763 p., ISBN 978-2-36960-010-7 (en 2015 nur reta, ĉe: http://marxists.org) # [[Boris Kolker]]; Claude Piron: [[Kontribuo de la rusa al Esperanto]]; [[Esperanto ‒ ĉu lingvo okcidenta?]], 2015, ISBN 978-2-36960-020-6 # [[Alfredo Kozingo]]: [[Stalinismo]], [[leninismo]], [[marksismo]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2015, p., ISBN 978-2-36960-019-0 # Alberto Fumero: Nia vortaro por latinamerikanoj. Español-esperanto, Esperanto-hispana. 2015, p., ISBN 978-2-36960-021-3 # [[Vilhelmo Lutermano]]: Prezento de Ziskindo “[[La parfumo]]“. 2015, 98 p., ISBN 978-2-36960-023-7 # [[Claude Piron]]: [[La lingva defio]]. Elfrancigita de Vilhelmo Lutermano kun resumoj. 2015, 38 p., ISBN 978-2-36960-013-8 # [[Evald Vasiljeviĉ Iljenkov]]: Markso kaj la okcidenta mondo. Elrusigita de [[Jurij Finkel]]. 2015, 42 p., ISBN 978-2-36960-016-9 # [[Johano Besada]]: El la korkelo. Kun [[Biblio]]: “[[Ijobo]]“, notoj kaj postparolo de Vilhelmo Lutermano, 2015, 58 (68) p., ISBN 978-2-36960-022-0 # Jozefo de Jesus Campos Pacheco kaj Ramón Gómez Gaytán: Animoj en ludo. [[Teatraĵo]] por junuloj en Esperanto kaj en la hispana, kun bildoj de Ciro Hojko – Almas en juego, en esperanto y en español, con ilustraciones de Ciro Hojkar. 2015, 92 p., ISBN 978-2-36960-024-4 # [[Renato Corsetti]] (sub la respondeco de); Laborgrupo [[La Bona Lingvo]]): [[Faciliga vortaro por Fundamenta Esperanto]], 2-a eld., 2015, 112 p., ISBN 978-2- 36960-025-1 # [[Detlev Blanke]]; [[Sebastian Kirf]]: Pri [[planlingvo]]j, [[interlingvistiko]], Esperanto, [[lingvopolitiko]] kaj kelkaj aliaj temoj. Video-Intervjuo kun Detlev Blanke. Realigita kaj vidbende registrita de Sebastian Kirf, 2005-04-09 en la [[Interkultura Centro en Herzberg]]/Harz – Hercbergo ĉe Harco (la Esperanto-urbo). La teksto. Elgermanigita kaj kun “Averto de la tradukinto” kaj postparolo de Vilhelmo Lutermano, 2015, 150 p., ISBN 978-2-36960-026-8 # Vilhelmo Lutermano (ed.): La [[Eŭropa Unio]], [[Greklando]] kaj la eŭropanoj. Diversaj konceptoj por la estonteco. Tradukitaj de Vilhelmo Lutermano, 2015, 106 p., ISBN 978-2-36960-027-5 # [[C. F. Ramuz]]: [[Aline]] (vd n-ron 1), 2-a eldono, 2015, 142 p., ISBN 978-2- 36960-028-2 # Luĉano Kanforo: Mallonga historio de la [[demokratio]]. De [[Ateno]] ĝis la [[liberalismo]]. Kun postparolo de [[Oskar Lafontaine]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. 2015, 124 p., ISBN 978-2-36960-029-9 # [[Élisée Byelongo]]: Historio de la [[Esperanto-Movado]] en [[Sud-Afriko]] kaj ties periferioj. Biografie kaj omaĝe por [[Axel von Blottnitz]], kun antaŭparolo de [[Renato Corsetti]] kaj postparolo de Vilhelmo Lutermano, 2015, 188 p., ISBN 978-2-918300-67-0 # [[Georgo Fulberto]]: [[Marksismo]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2015, 106 p, ISBN 978-2-36960-030-5 # [[Imre Farkas]]: Mi trapasas “Király-hágó”-n, pordegon de [[Transilvanio]]. [[Infanromano]]. Esperantigis [el la hungara]: [[László Pásztor]]. Lingve reviziis [[Renato Corsetti]]. Kun postparolo de Vilhelmo Lutermano. 2015, 112 p., ISBN 978-2-36960-031-2 # [[Eugen Wüster]]: [[Enciklopedia vortaro]]. Volumo ses (literoj m – o). Ciferecigita, enpaĝigita kaj kun [[antaŭparolo]] de Vilhelmo Lutermano. 2015, 130 p., ISBN 978-2-36960-032-9 # Karlo Markso kaj Frederiko Engelso: Leteroj al [[Ludwig Kugelmann]] en la jaroj 1871 kaj 1872. Elgermanigitaj kaj kun postparolo de Vilhelmo Lutermano. 2015, 58 p., ISBN 978-2-36960-033-6 # [[Martemjan Nikitiĉ Rjutin]]: [[Stalino]] kaj krizo de la [[proletara diktaturo]]. El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. 2015, 168 p., ISBN 978-2-36960-034-3 135. [[Jean-Pierre Petit]]: [[Praeksplodo]]. Scio sen landlimoj. La aventuro de Anselmo Lupurlup'. Desegnaĵoj de la aŭtoro. Tradukita el la franca de [[Roland Platteau]]. Korektita de [[Javiero Ramos Nistal]]. 2015, 88 p., ISBN 978-2-36960-035-0 # [[Ernesto Che Guevara]]: La [[socialismo]] kaj la [[homo]] en [[Kubo]]. ‒ El socialismo y el hombre en Cuba. Elhispanigita de [[Norberto Díaz Guevara]]. Dulingva eldono. 2015, 74 p., ISBN 978-2-36960-036-7 # [[Eddy Raats]]: [[Rakonteto]]j. 2015, 54 p., ISBN 978-2-36960-037-4 # Eddy Raats: De lange reis. Tradukita de la aŭtoro el Esperanto (el MAS-libroj n-roj 79 kaj 39) al la nederlanda, 282 p., ISBN 978-2-36960-038-1 # Eddy Raats: La sagaa vojo de la aŭstria Ocvalo. 2015, 114 p., ISBN 978-2-36960-039-8 # [[José Martí]]: [[Nia Ameriko]]. Tradukita el la hispana de [[Orlando E. Raola]]. 40 p., ISBN 978-2-36960-040-4 # José Martí: Nia Ameriko. Tradukita el la hispana de Orlando E. Raola. E-Pub, ISBN 978-2-36960-041-1 # [[Jurij German]]: La afero, al kiu vi servas. El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. 2016, [359] 372 p., ISBN 978-2-36960-042-8 # Claude Piron (Klaŭdjo): Kompreniĝi inter [[afrikano]]j. Elfrancigita de Vilhelmo Lutermano. Se comprendre entre Africains. Dulingva eldono. 2016, 62 p., ISBN 978-2-36960-044-2 # [[Leo Trocko]]: [[Antaŭparolo]] kaj enkonduko al la germana eldono de “[[La konstanta revolucio]]” kaj La malsano de [[Lenino]]. Kun biografietoj de [[Jurij Finkel]]. Traduko el la germana kaj postparolo de Vilhelmo Lutermano, 2016, 112 p., ISBN 978-2-36960-045-9 # Maricela Prendes: Vintraj pretekstoj. Poemoj elhispanigitaj de [[Aleksandro Tilano]], 2016, 52 p., ISBN 978-2-36960-046-6 # [[Danielle Bleitrach]]; [[Marianne Dunlop]]: [[USSR]] dudek jarojn poste. Reveno el [[Ukrainujo]] en [[milito]]. Elfrancigita de [[Roland Platteau]] kaj Vilhelmo Lutermano, 2016, 240 p., ISBN 978-2-36960-047-3 # Claude Piron (Klaŭdjo): Vere masoĥistaj, tiuj teranoj! Vraiment maso, ces terriens! Elfrancigita de Vilhelmo Lutermano. Dulingva eldono. 2016, 50 p., ISBN 978-2-36960-048-0 # [[Jorge Camacho]]: [[Palestino]] strangolata. Kun antaŭparolo de [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]]. Kovrilo de [[Pedro de Arce Trujillo]]. 2016, 72 p., ISBN 978-2-36960-049-7 # [[Leo Trocko]]: La [[testamento de Lenino]]. Elangligis Vilhelmo Lutermano. 2016, 102 p., ISBN 978-2-36960-0052-7 # [[Jozefo de Jesús Campos Pacheco]] kaj Ramón Gómez Gaytán: Luddancejo, kie la [[nokto]] ne finiĝas / Bolera S.A. donde la noche no acaba. 2016, 82 p., ISBN 978-2-36960-053-4 # [[Roberto Ŝtejgervaldo]]: “Koba, por kio vi bezonas mian morton?” Pri la [[moskvaj procesoj]] 1936 ĝis 1938. [[Socialismo]] kaj [[ŝtato]]. Kun biografietoj de [[JurijFinkel]]. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano. 2016, 128 p., ISBN 978-2-36960-054-1 # L[ev Ivanoviĉ] [[Ĵirkov]]: Kial venkis Esperanto? Studo. [[Leningrada Ŝtata Histori-Lingvistika Instituto]]; [[Lingva Komisiono]] de [[Sovetrespublikara Esperantista Unio]]; [[EKRELO]]; Leipzig 1931 [Lepsiko 1931]; Reeldono. 2016, 54 p., ISBN 978-2-36960-055-8 # Karlo Markso: Enkonduko al [[Kontribuaĵo al la kritiko de la politika ekonomio]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. 2016, 54 p., ISBN 978-2-36960-056-5 # [[Hans Modrow]]: Survoje por progreso. Renkontiĝoj de diplomato. [[Sovetio]], [[Gorbaĉovo]], [[Ruslando]] kaj [[Latinameriko]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2016, 124 p., ISBN 978-2-36960-057-2 # Jozefo V. [[Stalino]]: Pri la mankoj de la partilaboro kaj la disponoj por likvidi la trockistajn kaj ceterajn falslangulojn. [[Referaĵo]] kaj finparolo en la plenkunsido de la CK de la VKP(b), la 3-an kaj 5-an de marto 1937. Tradukitaj de Vilhelmo Lutermano. Kun biografietoj de [[Jurij Finkel]]. 2016, 232 p., ISBN 978-2-36960-058-9 # Leo Trocko: [[La daŭrigata revolucio]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2016, 416 p., ISBN 978-2-36960-059-6 # [[Roza Luksemburgo]]: [[Pri la rusa revolucio]]. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, 2016, 60 p., ISBN 978-2-36960-060-2 # Vilhelmo Lutermano (ed.): [[Roza Luksemburgo]]. Biografieto. Tradukita kaj redaktita laŭ la germanlingva [[Vikipedio]] de Vilhelmo Lutermano. 96 p., ISBN 978-2-36960-061-9 # [[Jurij German]]: Kara mia homo. El la rusa tradukis [[Jurij Finkel]]. 2016, 584 p., ISBN 978-2-36960-062-6 # [[Karlo Markso]]: [[Salajro, prezo kaj profito]]. Thomas Kuczynski: [[Markso]] popularigas Markson. Enkonduko al Karlo Markso: Salajro, prezo kaj profito. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano. 2016, 110 p., ISBN 978-2-918300-01-4 # Claude Piron [Klaŭdjo]: Psiĥaj reagoj al Esperanto; [[Afazio]]; [[Letero]] al [[Leonard Orban]]; La [[rajto]] komuniki. 2016, 70 p., ISBN 978-2-36960-063-3 # [[Elian-J. Finbert]]: La plej belaj rakontoj pri hundoj. Elfrancigita de [[Roland Platteau]]. 2016, 82 p., ISBN 978-2-36960-064-0 # [[Dragan Bunić]]: La [[monda federacio]]. Prezento de la libro. Tradukis el la serba: [[Zlatoje Martinov]]. Reviziis: [[Mireille Grosjean]], [[Rob Moerbeek]], Vilhelmo Lutermano. 2016, 62 p., ISBN 978-2-36960-070-1 # [[Eugen Wüster]]: Enciklopedia Vortaro Esperanto-germana, kajero 5, ISBN 978-2-36960-066-4 MAS 163 # [[Alfredo Kozingo]]: Kiom socialisma estis la reala socialismo?, ISBN 978-2-36960-067-1 MAS 16434a [[Maritza Gutiérrez]]: José Martí – de kie kreskas la palmo, 2-a, ampleksig. eld., ISBN 978-2-36960-068-8 MAS 34a # [[Naomi Klein]]: La decido. Kapitalismo aŭ klimato, parto unua, ISBN 978-2-36960-069-5 MAS 165; 13a [[Karlo MARKSO]]: Kritiko de la Gotaa Programo. 3-a eld., ISBN 978-2-36960-072-5 MAS 13a # [[Karlo Markso]]: La kapitalo, vol. 1, 3-a eld., ISBN 978-2-36960-071-8 MAS 166 # [[A. Zimin]]: (pseŭdonimo de [[Elkon Lejkin]]) Socialismo kaj novstalinismo., ISBN 978-2-36960-073-2 MAS 167 # [[Leo Trocko]]: Tekstoj antaŭ kaj dum la germana katastrofo, ISBN 978-2-36960-074-9 MAS 168 # [[Karlo Markso]]: La dekoka de brumero de Luizo Bonaparto, ISBN 978-2-36960-075-6 MAS 169 # [[Fidel Castro Ruz]]: La historio absolvos min, 2-a eldono, ISBN 978-2-36960-076-3 MAS 170 # GBEGLO, Koffi, Esperantujismo, 2-a eldono 2016, ISBN 978-2-36960-077-0 MAS 171 # [[Rajno Mario Rilko]]; [[Bettina Krüger]]: La kanto pri amo kaj morto de la standardisto Kristoforo Rilko; [[Duinaj elegioj]] de la 1-a ĝis 3-a ISBN 978-2-36960-080-0 MAS 172 # [[Claude Piron]]: La ĉina – mitoj kaj realo. Le chinois – mythe et réalité, ISBN 978-2-36960-081-7 MAS 173 # [[Solidarecreto]] – [[Bernard Friot]]: La proponoj de Bernard Friot pri investkasoj, mono kaj dumviva salajro : Tri konkerendaj rajtoj : Ĉesigi la defendbatalojn, ISBN 978-2-36960-079-4 MAS 174; (epub-versio: MAS 174a ISBN 978-2-36960-116-6) # [[Claude Piron]]: Lingva komunikado: kompara esploro farita surloke – Communication linguistique: Étude comparative faite sur le terrain. Dulingva eldono, ISBN 978-2-36960-083-1 # [[Monda Asembleo Socia (MAS)]]: Kalendaro 2017 [kun datrevenoj gravaj por Esperantistoj kaj ceteraj progresemuloj], ISBN 978-2-36960-082-4 # [[Die Zeit]]: Ĉu Markso eble tamen pravis? ISBN 978-2-36960-084-8 MAS 177 # [[Karlo Markso]], [[Frederiko Engelso]]: La Manifesto de la Komunista Partio. En kvar (kvin) tradukoj ISBN 978-2-36960-085-5 MAS 178 # [[Jurij German]]: Mi responsas pri ĉio, ISBN 978-2-36960-086-2 MAS 179 # [[Hans Heinz Holz]]; [[Leo Trocko]]: La konstitucio de la USSR de 1936; La USSR en la spegulo de sia nova konstitucio, 978-2-36960-087-9 MAS 180. - Div.: Kubaj infanrakontoj. Trad. de Jozefo de Jesús Campos Pacheco, kun ilustraĵoj de Danny Daniel Pereyra, 2-a eld., ISBN 978-2-36960-088-6 # [[Leo Trocko]]: La rusa revolucio. La kopenhaga parolado. ISBN 978-2-36960-089-3 # [[Jany Quiñones Valdés]]: Panoramo de kuba popola muziko. ISBN 978-2-36960-090-9 # [[Leo Trocko]]: La Cimervalda Manifesto; Pri la aktualeco de la slogano „Unuiĝintaj Ŝtatoj de Eŭropo”; [[Rozo Luksemburgo]] kaj la 4-a Internacio; Burĝa demokratio kaj la batalo kontraŭ la faŝismo; Bolŝevismo kaj stalinismo. ISBN 978-2-36960-092-3 (epub-versio: 978-2-36960-102-9) # [[Leo Trocko]]: La laborista ŝtato, termidoro kaj bonapartismo; Pri dialektika materiismo. Eltiraĵoj el la notlibro de Trocko de 1933 ĝis 1935; Naŭdek jaroj da Komunista Manifesto. ISBN 978-2-36960-091-6 (epub-versio ISBN 978-2-36960-094-7) # [[Alfredo Kozingo]]: „Stalinismo”. Esploro pri origino, esenco kaj efikoj. ISBN 978-2-36960-093-0 # [[Theodor Bergmann]]: Strukturproblemoj de la komunista movado. Erarvojoj, kritiko, novigo. ISBN 978-2-36960-095-4 # [[Leo Trocko]]: 1917 La instruoj de la Oktobro (1924). ISBN 978-2-36960-096-1 (epub-versio ISBN 978-2-36960-103-6) # Альфред Козинг «Сталинизм». Исследование происхождения, сущности и результатов [ruslingva versio de MAS 185] 978-2-36960-101-2; (epub-versio: ISBN 978-2-36960-113-5) # [[Jozefo Kampo Paĉeko]]; [[José de Jesús Campos Pacheco]]: Ne kredu ĉion (aŭdvida scenaro) - Pa' que nadie te lo cuente (audiovisual). ISBN 978-2-36960-098-5 # [[Juan Ramón Rodríguez Gómez]]: El Esperanto en Cuba. Tomo 1 (1904-1973) ISBN 978-2-36960-099-2 # [[Vladimir Majakovskij]]: Bone! Poemo de l' Oktobro, 2-a eld. ISBN 978-2-36960-100-5 # [[Federico García Lorca]]: Liriko. Elhispanigita de K[onstantin] Gusev, 2-a eld. ISBN 978-2-36960-107-4 (epub-versio: 978-2-36960-163-0) # [[Div.]]: La masakro de Katino (Katyń). ISBN 978-2-36960-105-0 # [[Miĥail Lermontov]]: Elektitaj versaĵoj. 2-a eld. ISBN 978-2-36960-108-1 (epub-versio ISBN 978-2-36960-130-2) # Le Monde diplomatique en Esperanto La Oktobra Revolucio centjara. ISBN 978-2-36960-109-8 (epub-versio ISBN 978-2-36960-110-4) # Leo Trocko Ilia moralo kaj la nia; Por Grynspan. Kontraŭ faŝistaj pogromklikoj kaj stalinistaj friponoj; Pri la teroro; La usona pacismo; La aŭstra krizo, la socialdemokrataro kaj la komunismo; Arto kaj revolucio. ISBN 978-2-36960-111-1 (epub-versio ISBN 978-2-36960-115-9) # [[Jakvo Santano]]: Ĉu amo? Historietoj. ISBN 978-2-36960-112-8 # [[Paul Signoret]]: Nova gracio kaj senhaveco. ISBN 978-2-36960-145-6 (ne havebla) # [[Leo Trocko]]: Antaŭ nova mondmilito (1937); Instruoj de Hispanujo, lasta averto (1937); La ĝemelaj steloj Hitlero-Stalino (1939). ISBN 978-2-36960-114-2 (epub-versio ISBN 978-2-36960-116-6) # Eric Lee La eksperimento. La forgesita revolucio de Kartvelujo 1918-1921. ISBN 978-2-36960-117-3 (epub-versio ISBN 978-2-36960-126-5) # [[Majra Núñez Hernández]] k.a.: Tao de la vojaĝanto : Dek ses ĉinaj legendoj kaj infanrakontoj. ISBN 978-2-36960-118-0 # Epub-versio de MAS 201: ISBN 978-2-36960-128-9) # [[Jozefo Kampo Paĉeko]]; [[David Alonso Pupo]] / [[José de Jesús Campos Pacheco]]; David Alonso Pupo: Legendo pri Linko / La leyenda del Lince. ISBN 978-2-36960-120-3 # [[Jurij German]]: Operaco "Bonan novan jaron". ISBN 978-2-36960-119-7 (epub-versio ISBN 978-2-36960-121-0) # [[Ŝota Rustaveli]]: Kavaliro en tigra felo. 2-a eld. ISBN 978-2-36960-133-3 (epub-versio ISBN 978-2-36960-147-0) # [[Jozefo Kampo Paĉeko]] / [[José de Jesús Campos Pacheco]]: La nevo de mafio / El sobrino de la mafia. ISBN 978-2-36960-134-0 # [[Rozo Luksemburgo]]: La krizo de la socialdemokrataro (Junius-broŝuro). Kun [[Lenino]]: Pri la Junius-broŝuro. ISBN 978-2-36960-149-4 (epub-versio ISBN 978-2-36960-150-0) # [[Stéphane Charbonnier]]: Letero al la friponoj de islamofobio kiuj kaŝhelpas rasistojn. ISBN 978-2-36960-137-1 (epub-versio ISBN 978-2-36960-138-8) # [[Frederiko Kress von Kressenstein]]: Mia misio en Kaŭkazio. Memoraĵoj pri la [[Kartvela Respubliko]] en 1918. ISBN 978-2-36960-140-1 (epub-versio ISBN 978-2-36960-141-8) # [[Alberto Ejnŝtejno]] k.a.: Socialismo kaj komunismo. ISBN 978-2-36960-148-7 (epub-versio ISBN 978-2-36960-151-7) # [[Claude Piron]]: Pri lingvaj problemoj. ISBN 978-2-36960-152-4 (epub-versio ISBN 978-2-36960-153-1) # [[Eddy Raats]]: I La vivo de orkestromuzikisto; II La arĉinstrumentoj. ISBN 978-2-36960-154-8 # [[Gonçalo Neves]]; [[Bernhard Pabst]]: [[Historia Vortaro de Esperanto]] 1887-1890. Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto, vol. 12. 2017-2018. Stato: 2018-09-08. 1-a pres. eld. ISBN 978-2-36960-155-5 (epub-versio ISBN 978-2-36960-156-2) # [[Arkadij Gajdar]]: Du noveloj ISBN 978-2-36960-157-9 (epub-versio ISBN 978-2-36960-158-6) # Géza Gárdonyi La homo nevidebla (Historia romano) ISBN 978-2-36960-159-3 (epub-versio ISBN 978-2-36960-160-9) # [[Alfredo Kozingo]]: Supreniro kaj pereo de la reala socialismo. Okaze de la 100-a datreveno de la Oktobra Revolucio. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, MAS, 2018, ISBN 978-2-36960-167-8 (epub-versio ISBN 978-2-36960-168-5) # Tomaso Kraŭso ([[Tamás Krausz]]): 1917 – Cent jaroj, cent mesaĝoj. Okaze de la 100-jariĝo de la Oktobra Revolucio. Elhungarigita de Johano Petik, MAS, 2018, 76 p., ISBN 978-2-36960-169-2; (epub-versio ISBN 978-2-36060-170-8) # [[Leo Trocko]]: La milito kaj la Internacio (1914). Tradukita de Vilhelmo Lutermano, MAS, 2019, ISBN 978-2-36960-171-5 (epub-verso ISBN 978-2-3660-172-2) # MAS: Poŝkalendaro 2019. MAS, 2019, 118 p. ISBN 978-2-36969-173-9 # [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]]: [[Gramatiko de la jida lingvo]] Provo de gramatiko de la novjuda lingvo (de la ĵargono). Traduko el la rusa, ''Enkonduko'' kaj ''Rimarkoj'' de [[Josef Kohen-Cedek]], ''Pri la traduko'' de [[Adolf Holzhaus]]. Retajpita kaj enpaĝigita de Vilhelmo Lutermano, MAS, 2019, 132 p., bindita, ISBN 978-2-36960-176-0 (epub-versio ISBN 978-36960-177-7) # [[Ewa Geller]]: La multece miskonata Jida Gramatiko de [[Ludoviko Zamenhof]] ; [[Christer Kiselman]]:La jido­gramatiko de Zamenhof kaj lia [[Lingvo universala]]. Mallonga versio. Embres-et-Castelmaure, MAS, 2019, 60 p., ISBN 978-2-36960-182-1 (epub-versio ISBN 978-2-36960-183-8) # [[Zdravka Metz]]: Bestoj en nia domo. 2-a eldono, Embres-et-Castelmaure, MAS, 2019, 64 p., ISBN 978-2-36960-174-6 (epub 978-2-36960-175-3) # [[Ylljet Aliçka]]: Sloganoj el ŝtonoj. El la albana tradukis Bardhyl Salimi kaj Tomász Chmielik. Embres-et-Castelmaure, MAS, 2019, 140 p., ISBN 978-2-36960-178-4 (epub 978-2-3960-179-1) # [[Ylljet Aliçka]]: Die steinernen Parolen. Aus dem Esperanto übersetzt von Edmond Ludwig [El Esperanto germanigita de MAS-libro vd supre], Embres-et-Castelmaure, MAS, 2019, ISBN 978-2-36960-180-7 (epub 978-2-36960-181-4) # Альфред Козинг: Восхождение и гибель реального социализма (ruslingva eldono de MAS 216) Embres-et-Castelmaure, MAS, 2019, 736 p. ISBN 978-2-36960-184-5 (epub 978-2-36960-185-2) # [[Karlo Markso]]: [[Salajro, prezo kaj profito]]. [[Thomas Kuczynski]]: Markso popularigas Markson. Enkonduko al Karlo Markso: Salajro, prezo kaj profito. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano. 2-a, ĝisdatigita eld., Embres-et-Castelmaure, Monda Asembleo Socia (MAS), 2019, 114 p., bind., ISBN 978-2-36960-186-9 (epub 978-2-36960-187-6) # [[Adem Demaçi]]: La sangovenĝaj serpentoj. Romano.''' Traduko el la albana lingvo kaj antaŭparolo de Bardhyl Selimi, MAS, 2019, 120 p., ISBN 978-2-36960-186-3 (epub 978-2-36960-187-6) # E. Lanti kaj M. Ivon: Ĉu socialismo konstruiĝas en Sovetio? Reeldono de la eld. de 1935 kun notoj de Vilhelmo Lutermano kaj Jurij Finkel; Leo Trocko: Laborista ŝtato, Termidoro kaj bonapartismo. Historia-teoria esploraĵo (1932/35), MAS, 2019, 170 p., ISBN 978-2-36960-191-3 (epub 978-2-36960-192-0) # [[Leo Trocko]] k.a.: Platformo de la dek tri kaj aliaj tekstoj pri la reala situacio en Sovetio en la jaro 1927. Tradukita de Vilhelmo Lutermano kaj Jurij Finkel. MAS, 2019, 284 p., ISBN 978-2-36960-193-7 (epub 978-2-36960-194-4) # Л. Д. Троцкий и др.: Проект платформы большевиков-ленинцев (оппо­зиции) к XV съезду ВКП(б) (Кризис партии и пути его преодоления). [la ruslingva originalo de la 1-a parto de MAS 229], MAS, 2019, 134 p., ISBN 978-2-36960-195-1 (epub 978-2-36960-19-8) # [[Roland Platteau]] (komp.): En la lumo de ekmiroj. Travagado inter poeziaĵoj de la mondo. Tradukitaj de Roland Platteau. MAS, 2019, ISBN 978-2-36960-197-5 (epub: 978-2-36960-19-2) # [[Leo Trocko]]: Inter imperiismo kaj revolucio. La bazoj de la revolucio ĉe la unuopa ekzemplo de Kartvelujo. Tradukita de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2019, 200 p., ISBN 978-2-36960-199-9 (epub 978-2-36960-200-2) # [[Leo Trocko]]: Venko de Hitlero signifas militon kontraŭ la USSR; La 4-a Internacio kaj la USSR; La stalina burokrataro kaj la Kirov-murdo. Tradukitaj de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2019, 100 p., ISBN 978-2-36960-201-9 (epub 978-2-36960-202-6) # [[Alan Woods]]: La Oktobra Revolucio. Ĝia signifo. Intervjuo: Alan Woods pri la Rusa Revolucio. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2019, 86 p., ISBN 978-2-36960-203-3 (epub 978-2-36960-204-0) # [[Eddy Raats]]: The Long Journey. A Young Child's Experiences. Translated by Dr. Ian Richmond, Ph.D., [angla versio de MAS 79]. MAS, 2019, 130 p., ISBN 978-2-36960-205-7 (epub 978-2-36960-206-4) # [[Karlo Markso]]: Dunglaboro kaj kapitalo. Elgermanigita de Vilhelmo Luterma­no. 2-a eld., MAS, 2019, 72 p., ISBN 978-2-36960-207-1 (epub 978-2-36960-208-8) # [[Eddy Raats]]: From the Frying Pan … A Young Boy’s Experiences. Translated by Dr. Ian Richmond, Ph.D. [angla versio de MAS 39], MAS, 2019, 142 p., kolora, ISBN 978-2-36960-209-5 (epub 978-2-36960-210-1) # [[Ouida]]: La flandra hundo. Nelo kaj Patraco. El la angla tradukis Eddy Raats. MAS, 2019, 72 p., ISBN 978-2-36960-211-8 (epub 978-2-36960-212-5) # [[José Carlos Mariátegui]]: Sep interpretaj eseoj pri la perua realo. Elhispanigitaj de Franklin Montenegro Rosas, MAS, 2019, 400 p., ISBN 978-2-36960-213-2 (epub 978-2-36960-214-9) # Aage Kjelsø (red.): La permanenta revolucio. Organoj de la bolŝevistoj-leninistoj. Propagandas la Kvaran Internacion. Sola teoria marksisma organo en Esperanto (gazeto). MAS, 2020, A4, 100 p., ISBN 978-2-36960-215-6 (epub 978-2-36960-216-3) # [[Karlo Markso]]: Leĝo de la tendenca falo de la profitkvoto. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2020, 118 p., ISBN 978-2-36960-217-0 (epub 978-2-36060-218-7) # [[Vladimir Bogomolov]]: La momento de vero (En aŭgusto de la kvardek kvara). Elrusigis Jurij Finkel. MAS, 2020, 452 p., ISBN 978-2-36960-215-4 (epub 978-2-36960-220-0). # [[Franco Kafko]]: Rakontaro. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2020, 690 p., ISBN 978-2-36960-221-7 (epub 978-2-36960-222-4). # Alberto García Fumero; Guido Hernández Marín: Nia vortaro por latiname­rikanoj. 2-a, ampleksigita eld., MAS, 2020, …p., ISBN 978-2-36960-223-1 (epub 978-2-36960-224-8) [aperonta nur fine de 2020!] # Karlo Markso; Frederiko Engelso: Tezoj pri Fojerbaĥo; Principoj de komunismo kaj aliaj verketoj. 2-a, korektita eld. de MAS-numero 25, MAS, 2020, …p., ISBN 978-2-36960-225-5 (epub 978-2-36960-226-2) # [[Lucien Sève]]: Bioetiko kaj demokratio − Kio estas la homa persono? Elfrancigis Francis Thiedrez. MAS, 2020, …p, ISBN 978-2-36960-227-9 (epub 978-2-36960-22-6) ]aperonta nur komence de 2021!] # [[Carl Støp-Bowitz]] k.a.: Enkonduko en biologion. MAS, 2020, 62p. A4, ISBN 978-2-36960-229-3 (epub: 978-2-36960-230-9) # [[V. I. Lenin]]: Artikoloj. Tradukitaj el la rusa de Jurij Finkel. MAS, 2020, ISBN 978-2-36960-231-6 (epub 978-2-36960-232-3) # [[Vejdo (red.)]]: 300 Ci-poemoj. Tradukitaj el la ĉina de Vejdo, MAS, 2020, …p., ISBN 978-2-36960-233-0 (epub 978-2-36960-234-7) # [[MAS]]: Poŝkalendaro 2020. MAS, 2020, 118 p., ISBN 978-2-36960-236-1 # Paŭlo Lafargo (Paul Lafargue): La rajto je pigro. Tradukita el la franca de Kribo. 2-a eld. MAS kaj SAT, 2020, 86 p., ISBN 978-2-36960-238-5 (epub 978-2-36960-239-2) # [[Karlo Markso]]: Kontribuaĵo al la kritiko de la politika ekonomio. Antaŭparolo kaj Enkonduko. Elgermanigitaj de Vilhelmo Lutermano, MAS, 2020, ISBN 978-2-3660-240-8 (epub 978-2-36960-241-5) # [[Markso hodiaŭ. Nerefuteblaj citaĵoj]]. Tradukitaj de Vilhelmo Lutermano, MAS), 2020, 3-a eldono 2020, 120 p., ISBN 978-2-36960-242-2 (epub 978-2-36960-243-9 # [[Aitor Arana]]; [[Wim Jansen]]: Ni lernu la eŭskan. Gramatiko kaj ekzercoj. (en preparo) # [[Jules Romains]]: Knock aŭ La triumfo de la medicino. Dramo, MAS, 2020, 96 p. ISBN 978-2-36960-246-0 (epub 978-2-36960-247-7) # [[Karlo Markso]]: La tiel nomata fragmento pri maŝinoj. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2020,100 p., ISBN 978-2-36960-248-4 (epub 978-2-36960-249-1) # [[Karlo Markso]]: Kritiko de la Gotaa Programo. Kun antaŭparolo de Frederiko Engelso, la letero al Bracke kaj la letero al Bebelo. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. 4-a eldono. MAS, 2020, 70 p., ISBN 978-2-36960-250-7 (epub: 978-2-36960-251-4) # [[Xi Jinping]]: Parolado pri marksisma ekonomiko en Ĉinujo. Kun aldonaj tekstoj. Tradukita el la ĉina de [[Minosun]]. MAS, 2020, 102 p., ISBN 978-2-36960-252-1 (epub 978-2-36960-253-8 # [[Leo Trocko]]: La transira programo. Tradukita de Vilhelmo Lutermano. MAS, 2020, 84 p., ISBN 978-2-36960-255-2 (epub 978-2-36960-256-9) # [[Vejdo]] (komp.) : 300 poemoj de la [[Tang-Dinastio|Tang-dinastio]]. En Esperanto kaj la ĉina. Tradukitaj el la ĉina de A., Minosun, Vejdo. [aperos fine de 2021] ISBN 978-2-36960-258-3 (Epub 978-2-36960-259-0). # [[Nikolaj Buĥarin|Nikolao Buĥarin]] : Politika ekonomio de rentuloj. Tradukita el la rusa de [[Jurij Finkel]]. 2020, 192 p., ISBN 978-2-36960-262-0 (Epub 978-2-36960-263-7). # Н. И. Бухарин : [rusa versio (originala teksto) de n-ro 261], 2020, ISBN 978-2-36960-264-4 (Epub 978-2-36960-265-1). # Nikolai Bucharin : Die politische Ökonomie des Rentners [germana versio de n-ro 261 kaj 262]. 2020, ISBN 978-2-36960-266-8 (Epub 978-2-36960-267-5). # Vejdo (komp.) : 300 kant-poemoj. En Esperanto kaj la ĉina. [ankoraŭ ne aperis] (Stato: 2022-02-02) == Eksteraj ligiloj == * [http://mas-eo.org Oficiala retpaĝo de MAS] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101209053124/http://mas-eo.org/ |date=2010-12-09 }}, kiu enhavas la [http://mas-eo.org/accueil.php3?id_article=2 statuton] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060208215159/http://mas-eo.org/accueil.php3?id_article=2 |date=2006-02-08 }}, [http://mas-eo.org/article7.html «Oftajn demandojn»] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060203205240/http://mas-eo.org/article7.html |date=2006-02-03 }} kaj aliaj interkonsentitajn tekstojn. * [http://eo.mondediplo.com/article990.html «Perspektivoj de la Esperanto-movado en la nuntempa mondo»] - la diskuto pri la ideo fondi MAS, kun plurmonataj aldonoj kaj diskuteroj, do iel la fondohistorio de MAS - en la retpaĝo de [[Le Monde diplomatique en Esperanto]]. <!--* [http://www.unhchr.ch/udhr/lang/1115.htm Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj]--> {{NEA}} [[Kategorio:Esperanto-movado]] [[Kategorio:Laborista Esperanto-movado]] 7to2a8vgzszomhk75l3copcc9cjle9s La NASKa Fasko 0 46430 9405949 9131027 2026-06-18T05:18:35Z Sj1mor 12103 9405949 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} '''''La NASKa Fasko''''' estas bulteno aŭ ĵurnaleto, kiu aperas plurfoje dum la [[Nord-Amerika Somera Kursaro|Nord-Amerika Somera Kursaro de Esperanto]]. En ĝi aperas verkoj de la instruistoj kaj la kursanoj, anoncoj pri la ĉiutagaj okazaĵoj, fotoj, ktp. Redaktis [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] dum 2000, 2001 kaj 2002. [[Tim Westover]] prenis respondecon por la jaroj 2003, 2005 kaj 2007 kaj [[Hoss Firooznia]] redaktis de 2008 ĝis 2016. En 2017, la redaktoro estos Brian Harmon. == Eksteraj ligiloj == [http://nask.esperanto-usa.org/jxurnalo/ La NASKa Fasko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180713231606/http://nask.esperanto-usa.org/jxurnalo/ |date=2018-07-13 }}<br> {{DEFAŬLTORDIGO:NASKa Fasko, La}} [[Kategorio:Esperanto-gazetoj]] [[Kategorio:Usonaj gazetoj]] [[Kategorio:Nord-Amerika Somera Kursaro]] k7q9j23tcrup57ydcnvcivqvr3s79fc Petro Paŭlo Rubens 0 46693 9406300 9394446 2026-06-18T11:26:45Z ~2026-35601-37 258882 9406300 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |priskribo=Petro Paŭlo Rubens, [[memportreto]], [[1623]], [[Brita Reĝa Kolekto]]. }} '''Petro Paŭlo Rubens''' (naskiĝis la {{daton|29|junio|1577}} en [[Siegen]], mortis la {{daton|30|majo|1640}}) estis [[Flandrio|flandra]] arta [[pentristo]], desegnisto kaj [[diplomato]] de la [[Duklando Brabanto]] en Suda Nederlando (nuntempa Belgio).<ref>Weststeijn, T. (2008). ''The Visible world: Samuel van Hoogstraten's art theory and the legitimation of painting in the Dutch Golden Age''. Amsterdam University Press. ISBN 978 90 8964 027 7.</ref> Li sendube estas la plej populara flandra majstro de la [[baroko|baroka]] periodo per troigo de la emfazitaj movoj, koloroj kaj sensiveco, kiu disvolvis fakulajn aspektojn de klasika kaj kristana historio. Oni lin nomas ankaŭ ''Peter Paul'', ''Pieter Paul'', ''Pieter Pauwel'' aŭ ''Petrus Paulus''. Li estis konata ĉefe pro [[Kontraŭreformacio|kontraŭreformaciaj]] altarpecoj (retabloj), portretoj, pejzaĝoj kaj [[historia pentrarto|historiaj pentraĵoj]] de mitologiaj kaj alegoriaj temoj. Aldone al laboro en granda studio en [[Antverpeno]] kiu produktis pentraĵojn ege popularajn inter nobelaro kaj artokolektistoj tra la tuta Eŭropo, krom pentraĵojn por [[tapiŝo]]j. Rubens estis klasikisme edukita, humanisma fakulo kaj diplomato kiu estis [[kavaliro|kavalirigita]] kaj de [[Filipo la 4-a (Hispanio)|Filipo la 4-a]], reĝo de Hispanio, kaj de [[Karlo la 1-a (Anglio)|Karlo la 1-a]], reĝo de Anglio. Rubens estis tre fekunda artisto. La katalogo de liaj verkoj farita de Michael Jaffé listigis 1 403 artaĵojn, sen kalkuli multnombrajn kopiojn faritaj en lia [[ateliero]].<ref>Nico Van Hout, [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/1979/153/1/doctoraat.pdf Functies van doodverf met bijzondere aandacht voor de onderschildering en andere onderliggende stadia in het werk van P. P. Rubens,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304053626/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/1979/153/1/doctoraat.pdf |date=2016-03-04 }} Doktoriga disertacio, Katholieke Universiteit Leuven, 2005. (nederlande).</ref> [[Dosiero:Peter Paul Rubens - Self-Portrait (cropped).jpg|eta|200ra|maldekstre|Petro Paŭlo Rubens (memportreto - 1607).]] Liaj komisiitaj verkoj estis ĉefe [[Historia pentrarto|prihistoriaj pentraĵoj]], kio inkludis religiajn kaj mitologiajn temojn, kaj ĉasscenojn. Li pentris [[portreto]]jn, speciale de amikoj, kaj mem-portretojn, kaj en matura vivo pentris kelkajn pejzaĝojn. Rubens desegnis tapiŝojn kaj presaĵojn, same kiel sian propran hejmon. Li ankaŭ superrigardis la efemerajn dekoraciojn de reĝa enirado en [[Antverpeno]] fare de la Kardinal-Infanto Ferdinando de Aŭstrio en 1635. Li verkis libron kun ilustraĵoj de palacoj en [[Ĝenovo]], kiu estis publikigita en 1622 kiel ''Palazzi di Genova''. La libro estis ege influa en la disvastigo de la stilo de ĝenovaj palacoj en [[Norda Eŭropo]].<ref>Giulio Girondi, Frans Geffels, ''Rubens and the Palazzi di Genova'', pp. 183–199.</ref> Rubens estis avida artokolektisto kaj havis unu el la plej grandaj kolektoj de arto kaj libroj en Antverpeno. Li estis ankaŭ artokomercisto kaj estis konata pro vendado de grava nombro de artaĵoj al [[George Villiers]], la Duko de Buckingham.<ref>Joost vander Auwera, Arnout Balis, ''Rubens: A Genius at Work: the Works of Peter Paul Rubens in the Royal Museums of Fine Arts of Belgium Reconsidered'', Lannoo Uitgeverij, 2007, p. 33.</ref> Li estis unu el la lastaj gravaj artistoj kiuj faris konsistan uzadon de [[Tabulpentrado|lignaj tabuloj]] kiel eltena rimedo, eĉ por tre grandaj verkoj, sed li uzis ankaŭ tolaĵojn, speciale kiam la verko bezonis esti sendita longdistance. Por [[altarpeco]]j li foje pentris sur [[ardezo]] por malpliigi reflektoproblemojn. Peter Paul Rubens naskiĝis en la [[Germanio|germana]] urbeto [[Siegen]]. Lia patro estis edukita viro. En [[Kolonjo]] li edukiĝis [[humanismo|humanisme]]; poste li studis en [[Antverpeno]]. Post arta instruo ĉe [[Tobias Verhaegt]], [[Adam van Noort]] kaj [[Otto van Veen]], li en la antverpena [[gildo]] estis akceptata kiel majstro. La {{daton|9|majo|1600}} li ekiris al [[Italio]], kie li en [[Venecio]] eklaboris por la duko de Mantovo, [[Vincenzo Gonzaga]] ĝis 1608. Dum kelkaj jaroj li ankaŭ restadis en [[Hispanio]]. Denove en [[Nederlando]] li nun iĝis kortega pentristo por la arkidukoj [[Alberto la 7-a de Aŭstrio]] kaj [[Izabela Klara Eŭgena de Hispanio|Isabel de Hispanio]] en [[1609]]. Li pluloĝis en Antverpeno kaj en la sama jaro edziĝis kun [[Izabela Brant]]. En 1610 li ordigis grandan domon ĉe Antverpena areo Wapper, kiu ĝis hodiaŭ estas la ''[[Domo de Rubens]]'', ateliero kie li laboris kun kelkaj kunlaborantoj. Inter 1610 kaj 1620 ekestis la majstraj verkoj, kiuj daŭre estas admireblaj en la [[Katedralo de Nia Sinjorino (Antverpeno)]]: la ''Alkrucigo'' kaj la ''Dekrucigo'' kun rimarkinda ŝanĝo de stilo. Kunlabore kun [[Jan Brueghel la pliaĝa|Jan Brueghel]] ekestis tre valoraj raraĵoj. == Biografio == [[Dosiero:GARDENS IN THE RUBENS HOUSE - ANTWERP.jpg|eta|maldekstre|La ĝardeno Rubens planita ĉe [[Rubensdomo]], en [[Antverpeno]].]] === Komenca vivo === Rubens naskiĝis en la germana urbo [[Siegen]], kantono de [[Nassau (Lahn)|Nassau-Dillenburg]], al Jan Rubens kaj Maria Pypelincks. La familio de lia patro delonge loĝis en Antverpeno, spurante sian genealogion tie reen ĝis 1350. Registroj montras, ke iu Arnold Rubens aĉetis "domon kun korto" en la Gasthuisstraat en Antverpeno en 1396. La familio Rubens apartenis al la bonhava burĝa klaso, kaj ĝiaj membroj estis konataj pro funkciigado de nutraĵvendejoj kaj apotekoj. Jan Rubens decidis studi juron kaj loĝis de 1556 ĝis 1562 en la ĉefaj urboj de Italio por plustudi. Li gradiĝis kiel doktoro pri eklezia kaj civila juroj de la [[Universitato Sapienza]] en Romo.<ref> Gustaaf Segers, [https://www.dbnl.org/tekst/_vla023187701_01/_vla023187701_01_0039.php De moeder van Rubens. Biographische schets] en: ''De Vlaamsche Kunstbode. Jaargang'' 7 (1877), pp. 211-216 (nederlande) </ref> Reveninte al Antverpeno, li fariĝis advokato kaj okupis la oficon de [[skabeno]] en Antverpeno de 1562 ĝis 1568. Jan Rubens edziĝis kun Maria Pypelinckx, kiu devenis de eminenta familio origine el [[Kuringen]], proksime de [[Hasselt]]. Lia patro, [[Kalvinismo|kalvinisto]], kaj patrino eliris el Antverpeno al [[Kolonjo]] en 1568, post pliiĝanta religia maltrankvileco kaj persekutado de [[protestanto]]j dum la regado de [[Hispana Nederlando]] fare de la [[Fernando Álvarez de Toledo|Duko de Alba]]. Rubens estis baptita en [[Kolonjo]] en la preĝejo de Sankta Petro. Granda parto de la nobelaro kaj burĝaro en Suda Nederlando tiutempe subtenis la [[Reformacio]]n kaj ankaŭ Jan Rubens konvertiĝis al [[Kalvinismo]]. En 1566, la Malaltaj Landoj estis viktimo de la [[Ikonoklasmo|ikonoklasta]] furiozo, nomata nederlande la ''Beeldenstorm'' (prononcata [ˈbeːldə(n)ˌstɔr(ə)m]), dum kiu [[katolika arto]] kaj multaj formoj de preĝejaj aranĝoj kaj ornamaĵoj estis detruitaj en neoficialaj aŭ amasaj agoj fare de kalvinismaj protestantaj homamasoj kiel parto de la [[Protestanta Reformacio]].<ref name="Byfield2002">{{cite book|last=Byfield|first=Ted|title=A Century of Giants, A.D. 1500 to 1600: In an Age of Spiritual Genius, Western Christendom Shatters|year=2002|publisher=Christian History Project|language=en|isbn=9780968987391|page=297}}</ref> La reganto de la Malaltaj Landoj — la katolika hispana reĝo [[Filipo la 2-a]] — reagis al la maltrankvilo ordonante severan subpremadon kontraŭ la sekvantoj de la Reformacio. Pro tio en 1568, la familio Rubens, kun du knaboj kaj du knabinoj (Jan Baptist (1562–1600), Blandina (1564–1606), Clara (1565–1580) kaj Hendrik (1567–1583)), fuĝis al Kolonjo. Kiel kalvinistoj, ili timis persekuton en sia patrujo dum la severa regado de la [[Fernando Álvarez de Toledo|Duko de Alba]], kiu, kiel guberniestro de la Habsburga Nederlando, respondecis pri la efektivigo de la severa subpremado. [[Dosiero:Ignatius Joseph van den Berghe - Portrait of Jan Rubens, the father of Peter Paul Rubens (proof before letters)(cropped).jpg|eta|maldekstre|200ra|Jan Rubens, la patro de Petro Paŭlo Rubens.]] Jan Rubens iĝis jura konsilisto (kaj amanto) de Ana de Saksio, dua edzino de [[Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau]], setlis ĉe ŝia kortego en Siegen en 1570, kaj iĝis patro de ŝia filino Kristina kiu naskiĝis en 1571.<ref>H. C. Erik Midelfort, [http://books.google.com/books?id=dDu1OHSZ1_8C&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Anna+of+Saxony+rubens+christina&source=bl&ots=3_rxJ2wIlp&sig=7u8LkfT8kGa-auFY-QEvBIPPMFE&hl=en&sa=X&ei=tfMMUaywGoPHiwK3wICoDA&ved=0CC4Q6AEwADgK#v=onepage&q=Anna%20of%20Saxony%20rubens%20christina&f=false "Mad Princes of Renaissance Germany"], paĝo 58, ''University of Virginia Press'', 22a Januaro 1996. Alirita la 2an de Februaro 2013.</ref> Dekomence Ana loĝis en Kolonjo. Ŝi poste translokiĝis al Siegen ĉirkaŭ 90 kilometrojn el Kolonjo. Jan Rubens vizitis ŝin tie dum lia familio restis en Kolonjo. Ili disvolvis amaferon, kiu rezultis en gravedeco en 1571.<ref> H. C. Erik Midelfort, [https://books.google.es/books?id=dDu1OHSZ1_8C&pg=PA58&redir_esc=y "Mad Princes of Renaissance Germany",] p. 58, University of Virginia Press, 22a de Januaro 1996. Alirita la 2an de Februaro 2013. </ref> Rubens estis malliberigita en la Kastelo Dillenburg kaj kun minaco de ekzekuto pro sia leĝorompo. La [[ekstergeedzeca filino]], Christina de Dietz, naskiĝis la 22an de Aŭgusto 1571.<ref> Lamster (2010), pp. 40-58 </ref> Post enprizonigo de Jan Rubens, Peter Paul Rubens naskiĝis en 1577. La familio revenis al Kolonjo la venontan jaron. Pre de la ripetaj petegoj de lia edzino kaj per pagado de kaŭcio de 6 000 [[talero]]j, Jan Rubens rajtis eliri el la malliberejo post du jaroj. La kondiĉoj de lia liberigo estis malpermeso praktiki kiel advokato kaj la devo ekloĝi en Siegen, kie liaj movoj estos kontrolataj. Tio metis la ceteron de la familio, kiu aliĝis al Jan en Siegen, en financajn malfacilaĵojn. Dum tiu periodo naskiĝis du filoj: Filipo en 1574, sekvata en 1577 de Petro Paŭlo, kiu, kvankam verŝajne naskita en Siegen, laŭdire estis baptita en Kolonjo. Anna de Saksio mortis en 1577. La vojaĝmalpermeso trudita al Jan Rubens estis ĉesigita en 1578 kondiĉe ke li ne ekloĝu en la posedaĵoj de la Princo de Oranĝo nek en la heredaj regnoj de la Malaltaj Landoj kaj oni konservu la kaŭcion de 6 000 taleroj kiel garantion. Li rajtis forlasi sian ekzilon en Siegen kaj translokigi la familion Rubens al Kolonjo. Estante en Siegen, la familio necese apartenis al la Lutera Eklezio de Kolonjo; la familio tiam rekonvertiĝis al katolikismo.<ref name=white>White, Mr. Christopher (1987), p.3</ref>La plej aĝa filo, Jan Baptist, kiu eble ankaŭ estis artisto, foriris al Italio en 1586. Jan Rubens mortis en 1587 kaj estis entombigita en la preĝejo Sankta Petro de Kolonjo, nome katolika preĝejo.<ref name=lamster/> La vidvino Maria Pypelinckx revenis kun la cetero de la familio (t.e. Blandina, Filipo kaj Petro Paŭlo) al Antverpeno en 1590, kie ili translokiĝis al domo ĉe la Kloosterstraat.<ref name=lamster> Lamster (2010), pp. 40-58 </ref> ==== Metilernado ==== [[Dosiero:Portrait of a Man, Possibly an Architect or Geographer MET DT8854.jpg|eta|maldekstre|200ra|''Portreto de juna studento'', 1597.]] Rubens translokiĝis kun sia patrino Maria Pypelincks en Antverpenon, kie li edukiĝis kiel [[Romkatolika Eklezio|katoliko]]. Religio figuris elstare en multo de lia laboro kaj Rubens poste iĝis unu el la estraj voĉoj de la stilo de la Katolika Kontraŭreformacio por pentrarto<ref>Belkin (1998): 11–18.</ref> (li diris "Mia pasio venas el la ĉielo, ne el la surteraj kontempladoj"). En Antverpeno, Rubens ricevis [[Renesanco|renesancan]] [[Renesanca Humanismo|humanisman]] [[eduko|edukado]]n, kaj studis [[Latino]]n kaj klasikan literaturon. Estante ĉirkaŭ 14-jaraĝa li komencis sian artan metilernadoj kun [[Tobias Verhaecht]]. Sekve, li studis ĉe du el la tiam ĉefaj pentristoj de la urbo, nome la [[Manierismo|malfrumanieristaj]] artistoj [[Adam van Noort]] kaj [[Otto van Veen]].<ref>Held (1983): 14–35.</ref> Multo de lia plej frua trejnado konsistis en kopiado de verkoj de pli fruaj artistoj, kiel [[Ksilografio|lignogravuraĵoj]] de [[Hans Holbein la Juna]] kaj de [[gravuraĵo]]j de Marcantonio Raimondi laŭ artaĵoj de [[Rafaelo]]. Rubens kompletigis sian edukadon en 1598, kiam li eniris en la [[Gildo]] de Sankta Luko kiel sendependa majstro.<ref>Belkin (1998): 22–38.</ref> Ĝis sia morto en 1587, Jan Rubens intense okupiĝis pri la edukado de siaj filoj. Petro Paŭlo kaj lia pli aĝa frato Filipo ricevis [[humanismo|humanisman]] edukadon en Kolonjo, kiun ili daŭrigis post sia translokiĝo al Antverpeno. Ili studis ĉe la latina lernejo de Rombout Verdonck en Antverpeno, kie ili studis la latinan lingvon kaj klasikan literaturon. Filipo poste fariĝis eminenta [[antikvaĵisto]], bibliotekisto kaj [[filologo]], sed mortis juna. En 1590, la fratoj devis interrompi sian lernadon kaj labori, por finance kontribui al la doto de sia fratino Blandina. [[File:Rubens Painting Adam Eve.jpg|thumb|upright|''Adamo kaj Eva'', frua verko, ĉ. 1599]] Dum lia frato Philip daŭrigis sian humanisman kaj sciencan edukadon laborante kiel privata instruisto, Petro Paŭlo unue prenis postenon kiel [[paĝio]] al la Grafino Marguerite de Ligne-Arenberg, kies bopatro estis la ĝenerala guberniestro de la Hispana Nederlando. La grafino estis la vidvino de Grafo Philippe de Lalaing kaj verŝajne loĝis en Oudenaarde. Kvankam intelekte kaj temperamente taŭga por kariero kiel kortegano, Rubens de juna aĝo estis allogita de la ksilografiaj presaĵoj de [[Hans Holbein la Juna]] kaj Tobias Stimmer, kiujn li diligente kopiis, kune kun la kuprogravuroj de [[Marcantonio Raimondi]] laŭ [[Rafaelo]].<ref name=ox>Hans Devisscher. "Verhaecht, Tobias." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 29a de Majo 2024</ref> Agante laŭ sia ambicio okupiĝi pri kariero kiel artisto, li komencis metilernadon ĉe la pejzaĝisto [[Tobias Verhaecht]] en 1592.<ref name=lamster/> Verhaecht estis edziĝinta al Suzanna van Mockenborch, kiu estis nepino de la duonpatro de Petro Paŭlo Rubens, nome Jan de Landmetere, kaj ankaŭ kuzino de lia patrino.<ref>Marie-Anne Lescourret, ''Rubens: A Portrait'', Ivan R. Dee, 21a de Majo 2002</ref> Ĉi tiu familia ligo eble klarigas la elekton de Verhaecht kiel lia unua majstro. [[Dosiero:Peter Paul Rubens - Battle of the Amazons.jpg|thumb|maldekstre|''Batalo de Amazonoj'', 1598]] Rubens forlasis la metiejon de Verhaecht post ĉirkaŭ unu jaro, ĉar li deziris studi historian pentrarton anstataŭ pejzaĝpentraĵon.<ref name=ox/> Li poste daŭrigis siajn studojn kun unu el la plej elstaraj pentristoj de la urbo tiutempe, nome la artisto [[Adam van Noort]]. Van Noort estis tiel nomata ''romanisto'', termino uzata por indiki artistojn, kiuj vojaĝis de la [[Malaltaj Landoj]] al Romo por studi la verkojn de ĉefaj italaj artistoj de la periodo, kiel ekzemple [[Mikelanĝelo]], [[Leonardo da Vinci]], [[Rafaelo]] kaj [[Ticiano]], kaj kreis post sia reveno hejmen artaĵojn, kiuj reflektis ilian engaĝiĝon kun ĉi tiuj italaj novigoj. La metilernado de Rubens kun van Noort daŭris ĉirkaŭ kvar jarojn, dum kiuj li plibonigis sian manipuladon de figuroj kaj vizaĝoj.<ref name=oppen>Paul Oppenheimer, ''Rubens: a portrait ''. New York, 2002, pp. 121-123</ref> Li poste studis kun alia ''romanista'' pentristo, nome [[Otto van Veen]].<ref>Held (1983): 14–35.</ref> Van Veen proponis al Rubens la intelektan kaj artan stimulon, kiu konvenis al lia temperamento. Van Veen pasigis kvin jarojn en Italio kaj estis lerta portretisto kun larĝa humanisma edukado. Li konis la hispanan reĝan familion kaj ricevis portretajn komisiojn kiel kortega pentristo de [[Alberto la 7-a (Aŭstrio)|Alberto la 7-a]], Arkiduko de Aŭstrio, kaj [[Izabela Klara Eŭgena de Hispanio|Infantino Izabela Klara Eŭgenio de Hispanio]], la regantoj de la Habsburga Nederlando.<ref name=oppen/> Van Veen enstampis en Rubens la idealon de la 'pictor doctus' (klera pentristo), kiu komprenas, ke pentrado postulas ne nur praktikon, sed ankaŭ scion pri artteorio, klasika arto kaj literaturo, kaj la majstrojn de la itala Renesanco. Li ankaŭ enkondukis Rubens al la "kodo de konduto", kiun kortegaj pentristoj devis respekti por sukcesi.<ref name=cod>[https://www.codart.nl/feature/curators-project/rubenss-flemish-heritage Paul Huvenne, ''Rubens’s Flemish Heritage''], Oktobro 2013, en CODART</ref> Rubens kompletigis sian metilernadon ĉe van Veen en 1598, la jaron kiam li eniris en la Gildon de Sankta Luko kiel sendependa majstro. Kiel sendependa majstro, li rajtis akcepti mendojn kaj trejni metilernantojn. Lia unua lernanto estis Deodat del Monte, kiu poste akompanos lin dum lia vojaĝo al Italio.<ref>Belkin (1998): 22–38.</ref> Li ŝajne estis restinta asistanto en la studio de van Veen post fariĝi sendependa majstro. Liaj verkoj el ĉi tiu periodo, kiel ekzemple [[:File:Rubens Painting Adam Eve.jpg|''Adamo kaj Eva'']] ([[Rubenshuis]], Antverpeno, ĉ. 1599) kaj la ''Batalo de la Amazonoj'' (Bildgalerio Sanssouci, Potsdamo) montras la influon de lia majstro van Veen.<ref name=ox/> Ĉi tiu stilo estis karakterizita per okulfrapa ital-stila manierismo limigita de la antverpena metieja tradicio kaj la itala artoteorio de la Renesanco.<ref name=cod/> === Italio (1600–1608) === [[File:Peter Paul Rubens - Self-Portrait in a Circle of Friends at Mantua.jpg|thumb|''Memportreto en amikaro en Mantovo'', 1602-06]] En 1600 Rubens veturis al Italio. Li haltiĝis unue en [[Venecio]],<ref>Noyes, Ruth S. (2017). [https://books.google.es/books?id=kC82DwAAQBAJ&q=rubens+1600+arrival+venice&pg=PT271&redir_esc=y#v=snippet&q=rubens%201600%20arrival%20venice&f=false ''Peter Paul Rubens and the Counter-Reformation Crisis of the Beati moderni''.] Routledge. ISBN 9781351613200.</ref> kie li vidis pentraĵojn de [[Tiziano]], [[Veronese]], kaj [[Tintoretto]], antaŭ setlado en [[Mantovo]] kaj en la kortego de la Duko [[Vincenzo Gonzaga]]. La koloraro kaj komponaĵoj de Veronese kaj de Tintoretto havis tujan efikon super la pentrarto de Rubens, kaj lia posta, matura stilo estis profunde influita de Tiziano.<ref>Belkin (1998): 42; 57.</ref> Lia vizito al Venecio koincidis kun tiu de la duko [[Vincenzo Gonzaga|Vincenzo la 1-a Gonzaga]] de [[Mantovo]]. Eble li estis dungita de la duko dum lia restado en Venecio kaj Otto van Veen, kiu estis kortega pentristo de la arkidukoj Alberto kaj Izabela, kunguberniestroj de Flandrio, prezentis Rubens al la duko dum la vizito de ĉi-lasta al la brusela kortego. La malgranda duklando de Mantovo estis fama kiel artcentro kaj la duko kiel fervora artkolektanto kun riĉa kolekto de italaj majstroj. Rubens ĉefe pentris portretojn de la familio de la duko kaj ankaŭ kopiis la famajn renesancajn pentraĵojn en la kolekto de la duko.<ref name=ox/> Pere de financa subteno el la Duko, Rubens veturis al Romo tra [[Florenco]] en 1601. Tie li studis klasikajn grekan kaj romian artojn kaj kopiis verkojn de italaj majstroj. La [[Helenisma Epoko|helenisma skulptaĵo]] ''[[Laokoonto]] kaj liaj filoj'' estis tre influa sur lia arto, same kiel la arto de Michelangelo, Rafaelo kaj [[Leonardo da Vinci]].<ref>Belkin (1998): 52–57</ref> Li estis ankaŭ influita de ĵusaj, tre naturalismaj pentraĵoj de [[Caravaggio]]. Rubens poste faris kopion de "Entombigo de Kristo" de Caravaggio kaj rekomendis al sia patrono, nome la Duko de Mantovo, aĉeti la pentraĵon pri "La morto de la Virgulino" (nune en [[Luvro]]).<ref>Belkin (1998): 59.</ref> Post sia reveno al Antverpeno li ludis gravan rolon en la akiro de "La Madono de la Rozario" de Caravaggio (nune en la [[Muzeo de Arthistorio de Vieno]]) por la preĝejo de Sankta Paŭlo en Antverpeno.<ref>Sirjacobs, Raymond. ''Antwerpen Sint-Pauluskerk: Rubens En De Mysteries Van De Rozenkrans = Rubens Et Les Mystères Du Rosaire = Rubens and the Mysteries of the Rosary, Antwerpen: Sint-Paulusvrienden'', 2004</ref> Dum sia unua restado en Romo, Rubens plenumis sian unuan komision por altarero, nome ''Sankta Helena kun la Vera Kruco'' por la [[Baziliko Sankta Kruco en Jerusalemo]] en Romo. Rubens veturis al Hispanio por diplomata misio en 1603, kaj havigis donacojn el Gonzaga-oj por la kortego de [[Filipo la 3-a]].<ref>Rosen, Mark (2008). "The Medici Grand Duchy and Rubens' First Trip to Spain". ''Oud Holland'' (Vol. 121, No. 2/3): 147–152. doi:10.1163/187501708787335857.</ref> Estante tie, li studis la etendajn kolektjon de pentraĵoj de Rafaelo kaj de Tiziano kiu estis kolektita de [[Filipo la 2-a]].<ref>Belkin (1998): 71–73</ref> Li pentris ankaŭ ĉevalrajdan portreton de la Francisco de Sandoval y Rojas, 1a Duko de Lerma, dum sia restado (nune en la [[Muzeo Prado]], Madrido) kio montras la influon de verkoj kiel tiu de Tiziano ''[[:File:Tizian 082.jpg|Karolo la 5-a ĉe Mühlberg]]'' (1548; Prado, Madrido). Tiu vojaĝo estis la unua de multaj tiaj vojaĝoj dum lia kariero kiuj kombinis arton kaj diplomation. [[Dosiero:Peter Paul Rubens - The Fall of Phaeton (National Gallery of Art).jpg|eta|maldekstre|300px|''Falo de [[Faetono]]'', 1604. ''[[National Gallery of Art]]'', [[Vaŝingtono]].]] Li revenis al Italio en 1604, kie li restis dum la venontaj kvar jaroj, unue en Mantovo kaj poste en Ĝenovo kaj Romo. En Ĝenovo, Rubens pentris nombrajn portretojn, kiel tiuj de ''[[:File:Marchesa Brigida Spinola-Doria.jpg|Marchesa Brigida Spinola-Doria]]'' (''National Gallery of Art'', Vaŝingtono), kaj la portreton de Maria di Antonio Serra Pallavicini, laŭ stilo kiu influis postajn pentraĵojn de [[Antoon van Dyck]], [[Joshua Reynolds]] kaj [[Thomas Gainsborough]].<ref>Belkin (1998): 75.</ref> Li ilustris libron, kiu estis publikigita en 1622 kiel ''Palazzi di Genova''. El 1606 ĝis 1608, li estis plej ofte en Romo kiam li ricevis, je helpo de kardinalo Jacopo Serra (frato de Maria Pallavicini), sian plej gravan komision ĝis tiam por la Ĉefaltaro de la plej enmoda preĝejo de la urbo, nome ''Santa Maria in Vallicella'' konata ankaŭ kiel ''Chiesa Nuova'' (Nova Preĝejo). [[Dosiero:Rubens Madonna on Floral Wreath.jpg|eta|maldkstre|''Madonna sur flora krono'', kune kun [[Jan Brueghel la pliaĝa]], 1619.]] La temo estis la papo [[Gregorio la 1-a|Sankta Gregorio la Granda]] kun gravaj lokaj sanktuloj adoranta [[ikono]]n de la Virgulino kaj la Infano. La unua versio, simpla surtolaĵo (nune en la ''Musée des Beaux-Arts'', [[Grenoble]]), estis tuj anstataŭita de dua versio sur tri ardezaj paneloj kiu ebligas, ke la mirakla sankta bildo de "Santa Maria in Vallicella" estu montrita dum gravaj festotagoj pere de forigebla kuprokovrilo, same pentrita de la artisto mem.<ref>Jaffé (1977): 85–99; Belting (1994): 484–90, 554–56.</ref> La sciaro akirita de Rubens en Italio plue influis lian verkaron. li plue verkis multajn el siaj leteroj kaj korespondaĵoj en [[itala]], subskribante sian nomon kiel "Pietro Paolo Rubens", kaj parolis ofte pri reveno al Italio — espero kiun li neniam materiigis.<ref>Belkin (1998): 95.</ref> Rubens estis poligloto, kiu korespondis ne nur en la itala kaj nederlanda lingvoj, sed ankaŭ en la franca, hispana kaj latina lingvoj. Lia gepatra lingvo kaj plej ofte uzata idiomo tamen restis la dialekto de Brabanto. Tio montriĝas per tio, ke li skribis siajn plej spontaneajn leterojn en tiu dialekto kaj ankaŭ uzis ĝin por la notoj pri siaj desegnaĵoj.<ref> Paul Huvenne, [https://www.codart.nl/feature/curators-project/rubenss-flemish-heritage/ Rubens’s Flemish Heritage,] Oktobro 2013, en CODART </ref> === Antverpeno (1609–1621) === [[Dosiero:Peter Paul Rubens - Rubens and Isabella Brant in the honeysuckle bower.jpg|eta|maldekstra|''[[Memportreto kun edzino Isabella Brant]]'', ĉirkaŭ 1609. [[Malnova pinakoteko]], [[Munkeno]].]] Eksciinte pri malsano de sia patrino en 1608, Rubens planis sian foriron el Italio por veturi al Antverpeno. Tamen, ŝi mortis antaŭ li alvenis hejmen. Lia reveno koincidis kun periodo de renoviĝinta prospero en la urbo pro la subskribo de la Traktato de Antverpeno en Aprilo 1609, kio startigis la Dudekjaran Batalpaŭzo. Septembre 1609 Rubens estis nomumita kortega pentristo de Alberto la 7-a, Arkiduko de Aŭstrio, kaj de la Infantino [[Izabela Klara Eŭgena de Hispanio]], suverenoj de [[Malaltaj Landoj]]. Li ricevis specialan permeson bazigi sian studion en Antverpeno anstataŭ je ilia kortego en Bruselo, kaj ankaŭ por labori por aliaj klientoj. Li restis proksima al la Arkidukino Izabela ĝis ŝia morto en 1633, kaj estis konsiderita ne nur kiel pentristo sed ankaŭ kiel ambasadoro kaj diplomato. Rubens plue cimentis siajn ligojn al la urbo kiam la 3an de Oktobro 1609 li edziĝis al Izabela Brant, nome filino de grava civitano kaj humanisto de Antverpeno, nome Jan Brant. En 1610 Rubens translokiĝis al nova hejmo kaj studio kiujn li mem dezajnis. Nune Muzeo [[Rubenshuis]], la ital-influita vilao en la centro de Antverpeno enhavis lian atelieron, kie li kaj liaj metilernantoj faris plej grandan parton de la pentraĵoj, kaj liajn personajn artokolekton kaj bibliotekon, ambaŭ inter la plej etendiĝintaj en Antverpeno. En tiu epoko li kreis studion kun nombraj studentoj kaj helpantoj. Lia plej fama lernanto estis la juna [[Antoon van Dyck]], kiu tuj iĝis grava flandra portretisto kaj ofte kunlaboris kun Rubens. Li ofte ankaŭ kunlaboris kun multaj fakuloj aktivaj en la urbo, kiel la bestopentristo [[Frans Snyders]], kiu kontribuis per la aglo al la ''Prometeo katenita'' (ĉirkaŭ 1611–12, kompletigita ĉirkaŭ 1618), kaj kun sia bona amiko la flor-pentristo [[Jan Brueghel la pliaĝa]]. Alian domon konstruigis Rubens norde de Antverpeno en la [[poldero|poldera]] vilaĝo [[Doel]], nome "Hooghuis" (1613/1643), eble kiel investo. La "Alta Domo" estis konstruita proksime al la vilaĝa preĝejo. [[Dosiero:Peter Paul Rubens - Familie van Jan Brueghel de Oude.jpg|eta|dekstra|''Familio de [[Jan Brueghel la pliaĝa]]'', 1613–1615. ''Courtauld Institute of Art'', [[Londono]].]] Altarpecoj kiel ''La suprenigo de la Kruco'' (1610) kaj ''La malsuprenigo el la Kruco'' (1611–1614) por la [[Katedralo de Nia Sinjorino (Antverpeno)|Katedralo de Nia Sinjorino]] estis aparte gravaj por establi Rubens kiel ĉefa flandra pentristo tuj post lia reveno. ''La suprenigo de la Kruco'', por ekzemplo, montras en lia silo sintezon de la [[:File:Jacopo Tintoretto 021.jpg|''Krucigo'' de Tintoretto]] por la galerio ''Scuola Grande di San Rocco'' en Venecio, kun la dinamikaj figuroj de [[Michelangelo]] kaj la propran personan stilon de Rubens. Tiu pentraĵo estis konsiderita kie unuaranga ekzemplo de [[Baroko|baroka]] religia arto.<ref>Martin (1977): 109.</ref> Rubens uzis la produktadon de [[Presarto|presartaj]] kaj libraj titolpaĝoj, speciale por sia amiko Balthasar Moretus, posedanto de grava eldonejo Plantin-Moretus, por etendi sian famon tra tuta Eŭropo en tiu parto de sia kariero. En 1618, Rubens iniciatis presartan entreprenon postulante maloftan trioblan privilegion (frua formo de [[kopirajto]]) por protekti siajn desegnojn en Francio, Suda Nederlando (nuna Belgio), kaj la Unuiĝintaj Provincoj (nuna Nederlando).<ref name=Hottle>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Commerce and Connections: Peter Paul Rubens and the Dedicated Print|familia nomo=Hottle|persona nomo=Andrew D.|jaro=2004|gazeto=Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek|volumo=55|COI=10.1163/22145966-90000105|paĝoj=54–85}}</ref> Li dungis Lucas Vorsterman por gravurigi nombrajn el liaj elstaraj religiaj kaj mitologiaj pentraĵoj, al kiuj Rubens aldonis personajn kaj profesiajn dediĉojn al gravaj individuoj en Suda Nederlando, Unuiĝintaj Provincoj, Anglio, Francio kaj Hispanio.<ref name=Hottle/> Kun escepto de kelkaj [[akvaforto]]j, Rubens lasis la [[gravurado]]n al specialisoj, inter kiuj Lucas Vorsterman, Paulus Pontius kaj Willem Panneels.<ref>Pauw-De Veen (1977): 243–251.</ref> Li dungis ankaŭ nombrajn gravuristojn trejnitajn de Christoffel Jegher, kiun li zorge instruis en la pli vigla stilo kiuj li deziris. Rubens ankaŭ desegnis la lastajn gravajn [[ksilografio]]jn antaŭ la revivigo de tiu tekniko en la 19-a jarcento.<ref>A Hyatt Mayor, Prints and People, Metropolitan Museum of Art/Princeton, 1971, no.427–32, {{ISBN|0-691-00326-2}}</ref> === Ciklo de Maria de Mediĉo kaj diplomataj misioj (1621–1630) === [[Dosiero:Peter_Paul_Rubens,_,_Kunsthistorisches_Museum_Wien,_Gemäldegalerie_-_Die_vier_Flüsse_des_Paradieses_-_GG_526_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|eta|maldekstre|''La kvar riveroj de Paradizo'', ĉirkaŭ 1615, [[Kunsthistorisches Museum]].]] En 1621, la Reĝino-Patrino de Francio, nome [[Maria de Mediĉo]], komisiis Rubens pentri du grandajn alegoriajn ciklojn celebrantajn ŝian vivon kaj la vivon de ŝia lasta edzo, nome la reĝo [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]], por la [[Luksemburga Palaco (Francio)|Luksemburga Palaco]] en Parizo. La ciklo de Maria de Mediĉo (nune en [[Luvro]]) estis instalita en 1625, kaj kvankam Ribens eklaboris por la dua serio, ĝi neniam estis kompletigita.<ref>Belkin (1998): 175; 192; Held (1975): 218–233, esp. pp. 222–225.</ref> Maria estis ekzilita el Francio en 1630 fare de sia filo, [[Ludoviko la 13-a (Francio)|Ludoviko la 13-a]], kaj mortis en 1642 en la sama domo en Kolonjo kie Rubens estis loĝanta estante infano.<ref>Belkin (1998): 173–175.</ref> [[Dosiero:Anna of Austria by Rubens (1622-1625, Norton Simon Museum).jpg|eta|dekstre|''Portreto de [[Anna de Aŭstrio]]'', reĝino de Francio, ĉirkaŭ 1622–1625.]] Post la fino de la Dekdua Batalpaŭzo en 1621, la regantaj hispanaj [[Habsburgoj]] fidis al Rubens nombrajn diplomatiajn misiojn.<ref name="peace">Belkin (1998): 199–228.</ref> Estante en Parizo en 1622 por studi la ciklon de Maria de Mediĉo, Rubens engaĝiĝis en sekreta informado pri agado, kio tiam estis grava tasko de diplomatoj. Li fidis sur sia amikeco kun [[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] por akiri informadon pri politikaj disvolvigoj en Francio.<ref>Auwers: p. 25.</ref> Inter 1627 kaj 1630, la diplomatia kariero de Rubens estis aparte aktiva, kaj li moviĝis inter la kortegoj de Hispanio kaj Anglio kiel klopodoj alporti pacon inter Hispana Nederlando kaj la [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Unuiĝintaj Provincoj]]. Li faris ankaŭ kelkajn veturadojn al norda Nederlando kiel artisto kaj kiel diplomato. En la kortegoj li foje trafis la kutiman sintenon ke kortegano ne enmikisiĝas en arto aŭ komerco, sed li ankaŭ estis akceptita kiel gravulo fare de multaj. Rubens estis plialtigita fare de Filipo la 4-a de Hispanio al la nobelaro en 1624 kaj kavalirigita de Karolo la 1-a de Anglio en 1630. Filipo la 4-a konfirmis la statuson de Rubens kiel kavaliro kelkajn monatojn poste.<ref>Auwers: p. 32.</ref> Rubens ankaŭ ricevis honoran Artmajstrecon el la [[Universitato de Kembriĝo]] en 1629.<ref>Belkin (1998): 339–340</ref> Rubens estis en Madrido dum ok monatoj en 1628–1629. Aldone al siaj diplomatiaj negocadoj, li plenumis kelkajn gravajn verkojn por Filipo la 4-a kaj aliaj privataj patronoj. Li komencis ankaŭ plinovigan studadon de la pentraĵoj de Tiziano, kopiante nombrajn verkojn kiel la Madrida ''La Falo de Homo'' (1628–29).<ref>Belkin (1998): 210–218.</ref> Dum tiu restado, li amikiĝis kun la kortega pentristo [[Diego Velázquez]] kaj ambaŭ planis veturi al Italio kune la sekvan jaron. Rubens, tamen, revenis al Antverpeno kaj Velázquez faris la vojaĝon sen li.<ref>Belkin (1998): 217–218.</ref> [[Dosiero:Peter Paul Rubens - Adam and Eve, after Titian, between 1628 and 1629.jpg|eta|maldekstre|''La Falo de Homo'', 1628–29. Muzeo Prado, Madrido.]] Lia restado en Antverpeno estis mallonga, kaj li tuj forveturis al Londono kie li restis ĝis Aprilo 1630. Grava verko el tiu periodo estas la ''Alegorio de Paco kaj Milito'' (1629; [[Nacia Galerio (Londono)|National Gallery]], Londono).<ref>{{cite web |url=http://www.nationalgallery.org.uk/cgi-bin/WebObjects.dll/CollectionPublisher.woa/wa/work?workNumber=ng46 |title=Minerva protects Pax from Mars ('Peace and War') |access-date=15a de Oktobro 2010 |publisher=[[The National Gallery]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090531113432/http://www.nationalgallery.org.uk/cgi-bin/WebObjects.dll/CollectionPublisher.woa/wa/work?workNumber=NG46 |archive-date=31a de Majo 2009 }}</ref> Ĝi bildigas la fortan priokupon de la artisto pri [[paco]], kaj ĝi estis havigita al Karolo la 1-a kiel donaco. Kvankam la internacia reputacio de Rubens ĉe kolektantoj kaj nobelaro eksterlande plue kreskiĝis dum tiu jardeko, li kaj lia ateliero ankaŭ plue realigis monumentajn pentraĵojn por lokaj patronoj en Antverpeno. La ''Ĉieliro de la Virgulino Maria'' (1625–6) por la Katedralo de Antverpeno estas elstara ekzemplo. === Lasta jardeko (1630–1640) === Rubens pasigis sian lastan jardekon en kaj ĉirkaŭ Antverpeno. Gravaj verkoj por eksterlandaj patronoj ankoraŭ okupis lin, kiel la plafonpentraĵoj por la [[Banqueting House]] de [[Inigo Jones]] en la [[Palaco Whitehall]], sed li esploris ankaŭ pli personajn artajn direktojn. En 1630, kvar jarojn post la morto de sia unua edzino Izabela, la 53-jaraĝa pentristo edzinigis nevinon de sia unua edzino, nome la 16-jaraĝa [[Hélène Fourment]]. Hélène inspiris la voluptigajn figurojn de multaj el liaj pentraĵoj el la 1630-aj aroj, kiel ''[[:File:Peter Paul Rubens 117.jpg|La Festo de Venuso]]'' (Kunsthistorisches Museum, Vieno), ''[[:File:Rubens, Peter Paul - The Three Graces.jpg|La Tri Gracioj]]'' kaj ''La Juĝo de Pariso'' (ambaŭ ĉe Muzeo Prado, Madrido). En tiu lasta pentraĵo, kiu estis farita por la hispana kortego, la juna edzino de la artisto estis rekonita de vidantoj en la figuro de [[Venuso (diino)|Venuso]]. En pli intima portreto pri ŝi, nome ''Hélène Fourment felvolvita'', konata ankaŭ kiel ''Het Pelsken'' (La feleto), la edzino de Rubens estis parte modelita laŭ klasikaj skulptaĵoj de la [[Afrodito de Knido]] kaj de la [[Venuso de Mediĉoj]]. [[Dosiero:Peter_Paul_Rubens_-_The_Feast_of_Venus_-_Google_Art_Project.jpg|eta|350px|''La Festo de Venuso''.]] En 1635, Rubens aĉetis bienon ekster Antverpeno, nome Elewijt aŭ Steen, kie li pasigis multon de sia tempo. Pejzaĝoj, kiel sia ''Het Steen frumatene'' (National Gallery, Londono) kaj ''[[:File:Peter Paul Rubens 102.jpg|Farmistoj revenante el la kampoj]]'' (Pitti Galerio, Florenco), montras la pli personan naturon de multaj el liaj lastaj verkoj. Li ankaŭ turnis sin al la nederlandecaj tradicioj de [[Pieter Bruegel la pliaĝa]] por inspirado por lastaj verkoj kiel ''[[:File:Peter Paul Rubens 014.jpg|Flandra foiro]]'' (ĉirkaŭ 1630; Luvro, Parizo). === Morto === [[Dosiero:Maria omringd door heiligen - Rubens.jpg|eta|210px|maldekstre|''Virgulino kaj infano kun sanktuloj'', 1638–39.]] Rubens mortis pro koratako kiel rezulto de lia kronika [[podagro]] la 30an de Majo 1640. Li estis entombigita en la preĝejo de Sankta Jakobo de Antverpeno. Oni konstruis funebran kapelon por la artisto kaj lia familio en la preĝejo. La konstruado de tiu kapelo startis en 1642 kaj estis finita en 1650 kiam Cornelis van Mildert (la filo de amiko de Rubens, nome la skulptisto Johannes van Mildert) liveris la ĉefaltaron. La kapelo estas marmora altarportiko kun du kolonoj enkadrigantaj la altarpecon de la ''Virgulino kaj infano kun sanktuloj'' pentrita de Rubens mem. La pentraĵo montras la bazajn elementojn de la [[Kontraŭreformacio]] pere de la figuroj de la Virgulino kaj la sanktuloj. En la supra niĉo de la retablo estas marmora statuo priskribante la Virgulinon kiel "Mater Dolorosa" (Doloriĝanta Patrino) kies koro estas traborita per glavo, kiu estis plej verŝajne skulptita de Lucas Faydherbe, lernanto de Rubens. Ankaŭ la restaĵoj de la dua edzino de Rubens nome [[Helena Fourment]] kaj du el ŝiaj filoj (unu el kiuj filo de Rubens mem) estis poste entombigitaj en la kapelo. Laŭlonge de sekvaj jarcentoj ankaŭ ĉirkaŭ 80 posteuloj el la familio Rubens estis entombigitaj en la kapelo.<ref>Jeffrey Muller, ''St. Jacob's Antwerp Art and Counter Reformation in Rubens's Parish Church'', BRILL, 2016, pp. 359-364</ref> Je peto de [[kanoniko]] van Parijs, la [[epitafo]] de Rubens, verkita en [[Latino]] fare de lia amiko Gaspar Gevartius, estis ĉizita sur la kapela planko. En la tradicio de la Renesanco, Rubens estis komparita en la epitafo kun [[Apelles]], nome la plej fama pentristo de la Greka Antikveco.<ref>Antwerpen – Parochiekerken; 1. Afdeeling, Volume 1</ref><ref>[https://www.topa.be/en/antwerp/kerken-in-antwerpen/sint-jacob/syllabus/kooromgang/The Kompleta teksto de la epitfo jenas tiel]: "D.O.M./PETRVS PAVLVS RVBENIVS eques/IOANNIS, huius urbis senatoris/flfius steini Toparcha:/qui inter cæteras quibus ad miraculum/excelluit doctrinæ historiæ priscæ/omniumq. bonarum artiu. et elegantiaru. dotes/ non sui tantum sæculi,/ sed et omnes ævi/ Appeles dicit meruit:/atque ad Regum Principumq. Virorum amicitias/gradum sibi fecit:/a. PHILIPPO IV. Hispaniarum Indiarumq. Rege / inter Sanctioris Concilli scribas Adscitus,/ et ad CAROLVM Magmnæ Brittaniæ Regem/Anno M.DC.XXIX. delegatus,/pacis inter eosdem principes mox initæ/fundamenta filiciter posuit./ Obiit anno sal. M.DC.XL.XXX. May ætatis LXIV. Hoc momumenteum a Clarissimo GEVARTIO/olim PETRO PAVLO RVBENIO consecratum/ a Posteris huc usque neglectum,/ Rubeniana stirpe Masculina jam inde extincta/ hoc anno M.DCC.LV. Poni Curavit./ R.D. JOANNES BAPT. JACOBVS DE PARYS. Hujus insignis Eccelsiæ Canonicus/ ex matre et avia Rubenia nepos./ R.I.P." ("Honore al bono kaj al tutpova Dio. Peter Paul Rubens, kavaliro, filo de Jan, magistrato de tiu urbo kaj Senjoro de Steen, kiu, krom siaj aliaj talentoj, pere de kiuj li mirakle elstaris en la kono de (malnova) historio kaj de ĉiuj (utilaj) noblaj kaj belaj artoj, ankaŭ meritis la gloran nomon de Apelles, de sia tempo same kiel de ĉiuj jarcentoj, kaj kiuj akiris la amikecojn de reĝoj kaj princoj, estis plialtigita al la digneco de verkisto de la Sekreta Konsilio; kaj estis sendita de Filipo la 4-a, reĝo de Hispanio kaj Indio (Ameriko), kiel lia delegito al Karolo, reĝo de Granda Britio, en 1629, (feliĉe) metis fundamentojn por paco, kiu tuj fariĝis inter ambaŭ monarkoj. Li mortis en la jaro de la Senjoro 1640, 30a de Majo, estante 64-jaraĝa. Li ripozu pace.")</ref> == Pentrarta stilo == Rubens estis brila desegnisto. Tion montras la detalaj skizoj, kiuj postrestis de nekompletigitaj pentraĵoj. Li ofte faris ruĝajn subpentraĵojn, kiuj estis plialtigitaj per blanka koloro. Tiu ĉi koloro tralumetas en preskaŭ ĉiuj kompletigitaj verkoj. Kiel ĉiuj tipe barokaj pentristoj, la artaĵoj de Rubens estas tre kompleksaj. Liaj bibliaj kaj mitologiaj [[Nudeco (arto)|nudaĵoj]] estas speciale tre bone konataj. Pentritaj en la [[Baroko|baroka]] tradicio priskribi [[virino]]jn kiel mildakorpaj, pasivaj, kaj por nuntempa konsidero tre seksigitaj estaĵoj, liaj nudaĵoj emfazas la konceptojn de fekundeco, deziro, fizika beleco, tento kaj virto. La priskriboj de viroj fare de Rubens estas same stiligitaj, plenplenaj je signifoj, kaj forte male de liaj virinaj temoj. Liaj masklaj nudaĵoj reprezentas tre atletajn kaj grandajn mitajn aŭ bibliajn virojn. Malkiel ĉe liaj virinaj nudaĵoj, plej granda parto de liaj viraj nudaĵoj estas montritaj nur parte nudaj, kun bendoj, armaĵoj aŭ ombroj evitantaj kompletan senveston. == Labormaniero == [[File:Peter Paul Rubens - Hercules as Heroic Virtue Overcoming Discord (cropped).jpg|thumb|dekstre|''Herkulo kiel heroa virto superanta malkonsenton'', 1632–33]] Liaj bibliaj kaj mitologiaj nudpentraĵoj estas aparte konataj. Pentritaj laŭ la baroka tradicio prezenti virinojn kiel molkorpajn, pasivajn, kaj al la moderna okulo tre seksigitajn estaĵojn, liaj nudpentraĵoj emfazas la konceptojn de fekundeco, deziro, fizika beleco, [[tento]] kaj [[virto]]. Lerte reprezentitaj, ĉi tiuj pentraĵoj de nudaj virinoj estas konsiderataj de feministinoj kiel kreitaj por sekse allogi lian plejparte viran publikon de patronoj,<ref>{{Cite journal|jstor=431556 |last=Markowitz |first=Sally |title=Review of Nead, Lynda, ''The Female Nude: Art, Obscenity, and Sexuality'' |journal=The Journal of Aesthetics and Art Criticism |volume=53 |issue=2 |date=Spring 1995 |pages=216–218}}</ref> kvankam la ina nudpentraĵo kiel ekzemplo de beleco estis tradicia ĉefa temo en eŭropa arto dum jarcentoj. Rubens tre ŝatis pentri plenformajn virinojn, kio naskis terminojn kiel "Rubensa" aŭ "Rubeneska" (foje "Rubenseska"). Lia grandskala ciklo reprezentanta [[Maria de Mediĉo|Marian de Mediĉo]] fokusiĝas al pluraj klasikaj inaj arketipoj kiel la virgulino, kunulino, edzino, vidvino kaj diplomatia regento.<ref name="auto1">{{Cite journal|jstor=3177384|title=Rubens's France: Gender and Personification in the Marie de Médicis Cycle|last1=Cohen|first1=Sarah R.|journal=The Art Bulletin|year=2003|volume=85|issue=3|pages=490–522|doi=10.2307/3177384}}</ref> La inkludo de ĉi tiu ikonografio en liaj inaj portretoj, kune kun lia arto prezentanta nobelinojn de la tempo, servas por levi liajn inajn portretojn al la statuso kaj graveco de liaj viraj portretoj.<ref name="auto1" /> La bildigo de viroj fare de Rubens estas same stiligita, plena je signifo, kaj tute male al liaj virinaj temoj. Liaj viraj nuduloj reprezentas tre atletikajn kaj grandajn mitajn aŭ bibliajn virojn. Male al liaj virinaj nuduloj, la plej multaj el liaj viraj nuduloj estas prezentitaj nur parte nudaj, kun zonoj, kirasoj aŭ ombroj ŝirmantaj ilin disde esti tute senvestaj. Ĉi tiuj viroj tordiĝas, etendiĝas, fleksiĝas kaj kaptas: ĉio ĉi portretas liajn virajn temojn engaĝitajn en multe da fizika, foje agresema, ago. La konceptoj, kiujn Rubens artiste reprezentas, ilustras la viron kiel potencan, kapablan, fortan kaj konvinkan. La alegoriaj kaj simbolaj temoj, kiujn li pentris, referencas la klasikajn virajn tropojn de atletismo, alta atingo, kuraĝo en milito kaj civila aŭtoritato.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3424300308.html|title=Gender in Art – Dictionary definition of Gender in Art |website=www.encyclopedia.com|access-date=5a de Marto 2016}}</ref> Viraj arketipoj facile troveblaj en la pentraĵoj de Rubens estas heroo, edzo, patro, civitana gvidanto, reĝo kaj batalanto. === Ateliero === [[File:Rubens (Ecce Homo).jpg|thumb|maldekstre|''[[Ecce Homo (Rubens)|Ecce Homo]]'', aŭ ''Kristo vestante la dornokronon'', 1612, [[Muzeo Ermitejo]], [[Sankta Peterburgo]]]] La metiejaj pentraĵoj de Rubens povas esti dividitaj en tri kategoriojn: tiujn, kiujn li mem pentris, tiujn, kiujn li parte pentris (ĉefe manojn kaj vizaĝojn), kaj kopiojn sub kontrolo de liaj desegnaĵoj aŭ oleoskizoj. Kiel kutime tiutempe, li funkciigis grandan metiejon kun multaj metilernantoj kaj studentoj. Ne ĉiam eblis identigi la lernantojn kaj asistantojn de Rubens, ĉar kiel kortega pentristo, Rubens ne devis registri siajn lernantojn ĉe la Antverpena Gildo de Sankta Luko. Ĉirkaŭ 20 lernantoj aŭ asistantoj de Rubens estis identigitaj, kun diversaj niveloj de pruvo por inkluzivi ilin kiel tiajn. Ankaŭ ne estas klare el pluvivantaj registroj, ĉu specifa persono estis lernanto aŭ asistanto en la metiejo de Rubens, aŭ sendependa majstro kunlaboranta pri specifaj verkoj kun Rubens. La nekonata Jacob Moerman estis aligita kiel lia lernanto, dum Willem Panneels kaj Justus van Egmont estis registritaj en la registroj de la gildo kiel la asistantoj de Rubens. [[Antoon van Dyck]] laboris en la laborrenkontiĝo de Rubens post trejnado kun Hendrick van Balen en Antverpeno. Aliaj artistoj ligitaj al la metiejo de la Rubens kiel lernantoj, asistantoj aŭ kunlaborantoj estas Abraham van Diepenbeeck, Lucas Faydherbe, Lucas Franchoys la Pli Juna, Nicolaas van der Horst, Frans Luycx, Peter van Mol, Deodat del Monte, Cornelis Schut, Erasmus Quellinus la Pli Juna, Pieter Soutman, [[David Teniers la pli aĝa]], Thomas Frans I Wouper, Thomas Van Mol, Deodat del Monte. Thulden kaj Victor Wolfvoet (II).<ref>Balis, A, ''Rubens and his Studio: Defining the Problem''. en ''Rubens: a Genius at Work''. Rubens: a Genius at Work, Warnsveld (Lannoo), 2007, pp. 30–51</ref> [[File:Peter Paul Rubens - Old Woman and Boy with Candles.jpg|thumb|''Maljunulo kaj knabo kun kandeloj'', ĉirkaŭ 1616/17]] Li ankaŭ ofte subkontraktis elementojn kiel bestojn, pejzaĝojn aŭ [[Aĵpentraĵo|aranĝaĵojn]] en grandaj komponaĵoj al specialistoj kiel bestopentristoj [[Frans Snyders]] kaj Paul de Vos, aŭ aliaj artistoj kiel [[Jacob Jordaens]]. Unu el liaj plej oftaj kunlaborantoj estis [[Jan Brueghel la pliaĝa]]. == Verkoj == * [[Ĉasado de hipopotamo kaj krokodilo]] * ''[[Ecce Homo (Rubens)|Ecce Homo]]'' * [[La amĝardeno]] * [[La falo de la kondamnitoj]] * [[La naskiĝo de la Lakta Vojo]] * [[La tri Gracioj (Rubens)|La tri Gracioj]] * [[Memportreto kun edzino Isabella Brant]] * [[Ŝimŝono kaj Dalila (Rubens)|Ŝimŝono kaj Dalila]] * [[Tigroĉasado]] * [[Vido de Het Steen frumatene]] == Elektitaj verkoj == <gallery mode="packed" heights="170" caption="Komencaj verkoj"> Dosiero:0 Portrait d'une jeune femme avec un rosaire - P.P. Rubens - Musée Thyssen-Bornemisza (2).JPG|''Portreto de juna virino kun rozario'', [[Muzeo Thyssen-Bornemisza]], Madrido, ĉirkaŭ 1609 Dosiero:Rubens Venus at a Mirror c1615.jpg|''[[Venuso (diino)|Venuso]] ĉespegule'', 1615 Image:Peter Paul Rubens 091b.jpg|''Infantino Isabel Clara Eugenia (1566–1633)'', 1615. Kunsthistorisches Museum, Vieno. Dosiero:Peter Paul Rubens - Virgin in Adoration before the Christ Child - WGA20200.jpg|''Virgulino adoranta antaŭ Kristo infano'', ĉirkaŭ 1615 Dosiero:Peter Paul Rubens - Diana Returning from Hunt - WGA20290.jpg|''Diana revene el ĉasado'', 1615 [[Gemäldegalerie Alte Meister]] Dosiero:Peter Paul Rubens 110.jpg|''[[Tigroĉasado]]'', 1617-1618 Image:Peter Paul Rubens 083.jpg|''[[Ĉasado de hipopotamo kaj krokodilo|Hipopotama ĉasado]]'' (1616). Rubens estas konata pro la frenezeca energio kaj karna bolado de liaj pentraĵoj. Dosiero:07leucip.jpg|''La rabado de la filinoj de Leŭcipo'', ĉirkaŭ 1617 </gallery> <!-- File:Peter Paul Rubens - Night Scene - WGA20423.jpg|''Old woman and boy by candlelight''. 1616-1617. --> <!-- File:Peter Paul Rubens - Stormy Landscape - WGA20399.jpg --> <!--File:Peter Paul Rubens - Evening Landscape with Timber Wagon - Google Art Project.jpg --> <!--File:Rubens, Sir Peter Paul - Evening Landscape - Google Art Project.jpg --> <!--File:Rubens, Sir Peter Paul - Evening Landscape - Google Art Project.jpg--> <gallery mode="packed" heights="200" caption="Historiaj portretoj"> Dosiero:Peter Paul Rubens - Marchesa Brigida Spinola Doria (National Gallery of Art).jpg|''Portreto de Markizino Brigida Spinola-Doria'', 1606 Dosiero:Pieter Paul Rubens - Portrait of King Philip IV (Hermitage).jpg|''Portreto de la reĝo Filipo la 4-a de Hispanio'', ĉirkaŭ 1628/1629 Dosiero:Peter Paul Rubens 186.jpg|''Portreto de Elizabeto de Francio''. 1628, Kunsthistorisches Museum. Vieno Dosiero:Peter Paul Rubens - Portrait of Ambrogio Spinola - WGA20376.jpg|''Portreto de Ambrogio Spinola,'' ĉirkaŭ 1627 Nacia Galerio en Prago <!-- File:Marchesa Brigida Spinola-Doria.jpg|Marchesa Brigida Spinola Doria 1606 --> <!-- File:Peter Paul Rubens 144.jpg --> </gallery> <gallery mode="packed" heights="170" caption="Pejzaĝoj"> Image:Peter Paul Rubens - View of Het Steen Castle in the Early Morning.jpg|''[[Vido de Het Steen frumatene|Kastelo Het Steen kun ĉasisto]]'', ĉ.&nbsp;1635–8 ([[Nacia Galerio (Londono)]]) Dosiero:La Visión de San Huberto por Jan Brueghel el Viejo con Rubens.jpg|''Miraklo de Sankta Huberto'', pentrita kun Jan Bruegel, 1617 Dosiero:Peter Paul Rubens - Landscape with the Ruins of Mount Palatine in Rome - WGA20394.jpg |''Pejzaĝo kun la ruinoj de Monto Palatino en Romo'', 1615 Dosiero:Rubens Milkmaids cattle landscape.jpg|''Pejzaĝo kun laktistinoj kaj bovoj'', 1618 <!-- File:Winter The Interior of a barn PP Rubens.jpg --> <!-- File:Rubens-Landscape.with.Rainbow1632-1635.jpg|''Landscape with Rainbow'' 1632 --> </gallery> <gallery mode="packed" heights="200" caption="Mitologiaj"> Dosiero:Workshop of Peter Paul Rubens and Jan Brueghel (I) 002.jpg|''Nimfoj plenigantaj la kornon de abundo'', 1615, kun Jan Brueghel la Maljuna Dosiero:Rubens Vía Láctea.jpg|''[[La nasko de la Lakta Vojo]]'', 1636-1637, Madrido, Muzeo Prado Dosiero:Rubens - Venus and Adonis.jpg|''Venuso kaj Adoniso'' Dosiero:Peter Paul Rubens - Jupiter and Callisto - WGA20285.jpg |''Jupitero kaj Kalisto'', 1613, Museumslandschaft de Hesse en [[Kassel]] <!-- File:Los horrores de la guerra.jpg|''The Consequences of War 1637'' --> <!--File:Peter Paul Rubens - Nymphs and Satyrs, 1635.jpg --> </gallery> <gallery mode="packed" heights="200" caption="Ciklo Maria de Medici (1622-1625)"> Dosiero:Peter Paul Rubens 041.jpg|Serio pri Maria de Medici; ''Flugo el Blois'' Dosiero:Peter Paul Rubens 035.jpg| ''Alveno de Maria de Medici en Marsejlo'' Dosiero:Peter Paul Rubens - The Education of Marie de' Medici.jpg|''La edukado de la Princino'', el la Ciklo Maria de Medici Dosiero:Peter Paul Rubens 055.jpg|''La negocado de Angulemo'' </gallery> <gallery mode="packed" heights="200" caption="Religiaj pentraĵoj"> Dosiero:Peter Paul Rubens - Immaculate Conception - WGA20251.jpg|''La Virgulino de Senmakula Koncipiĝo'', 1626-1628. Madrido, Muzeo Prado. Dosiero:The Holy Family - Rubens.jpg|''La sankta familio'' 1630, Prado Dosiero:Peter Paul Rubens 018.jpg|''La festo de Herodo'' Dosiero:Peter Paul Rubens 160.jpg|''Lamenta Kristo'', 1614 <!-- File:Peter Paul Rubens - Saint Michael expelling Lucifer and the Rebellious Angels, 1622.jpg --> <!-- Pilt:Pope-peter pprubens.jpg --> <!-- File:Peter Paul Rubens 068.jpg|''The crucifiction'', 1610 --> <!-- File:Rubens Painting Adam Eve.jpg --> <!-- File:Jan Brueghel de Oude en Peter Paul Rubens - Het aards paradijs met de zondeval van Adam en Eva.jpg --> <!-- File:Peter Paul Rubens - St James the Apostle - WGA20192.jpg --> <!-- File:Peter Paul Rubens - Music Making Angels - WGA20442.jpg --> </gallery> <!-- <gallery widths="200px" heights="200px" perrow="5" caption="Surĉevalaj"> --> <!-- File:Peter Paul Rubens - Perseus and Andromeda - WGA20304.jpg --> <!-- File:Triumph of the Duke of Buckingham - Rubens.jpg|''Triumph of the Duke of Buckingham'' - After Peter Paul Rubens --> <!-- genre File:Le Chapeau de Paille by Peter Paul Rubens.jpg|''Lady with Hat'', possibly Helena Fourment's sister 1622 - 1625--> <gallery mode="packed" heights="170" caption="Nudaĵoj"> Dosiero:Peter Paul Rubens - Fortuna, 1638.jpg|''Fortuna'', 1638 Dosiero:Peter Paul Rubens - Susanna and the Elders (Galleria Borghese).jpg| ''Suzana kaj la maljunuloj'', 1608 Dosiero:Le Triomphe de la vertu - Rubens.jpg|''Triumfo de Virto'' 1608 Dosiero:Peter Paul Rubens - Hygeia.jpg |''[[Higia]]'', 1615 Dosiero:Peter Paul Rubens 147.jpg|''Ermito kaj dormanta Angelika'', 1628 Dosiero:Peter Paul Rubens, Frans Snyders and Jan Wildens - Cimone and Efigenia.jpg | ''Cimono kaj Efigenia'', 1615 Dosiero:Peter Paul Rubens – Venus, Cupid, Bacchus and Ceres – WGA20283.jpg |''Venuso, Kupido, Bakĥo kaj Cereso'', 1612 Dosiero:Rubens Sine Cerere 1.jpg| ''Amo kaj Venuso'' 1614 <!-- File:0 Prométhée supplicié - Rubens - Snyders - Philadelphia Museum of Art (W1950-3-1) - (1).JPG --> <!-- File:Rubens, Pieter Paul - The Union of Earth and Water (Antwerp and the Scheldt).jpg| ''The Union of Earth and Water'' --> </gallery> <gallery mode="packed" heights="200" caption="Helena Fourment kaj rilataj pentraĵoj"> Dosiero:Rubens.Helene.Fourment.jpg|''Rubens kun Helena Fourment kaj ties filo Peter Paul'', 1639, nune en la Metropolita Muzeo de Arto Dosiero:Helene Fourment in her Bridal Gown by Rubens (1630) - Alte Pinakothek - Munich - Germany 2017.jpg|''[[Helena Fourment]] en nuptovesto'', detalo, dua edzino de la artisto. ĉirkaŭ 1630, nune en Alte Pinakothek Dosiero:Peter Paul Rubens - Helena Fourment with a Carriage - WGA20391.jpg|''Helena Fourment kun ĉaro'', 1639 Luvro. Dosiero:Peter Paul Rubens - Rubens and his second wife in the garden.jpg|''Helena Fourment kun Rubens kaj ties filo'', ĉirkaŭ 1640 Dosiero:0 Vénus et Cupidon - P.P. Rubens - Musée Thyssen-Bornemisza (2).JPG|''Venuso kaj Kupido'', 1640 Dosiero:Peter Paul Rubens - Bathsheba at the Fountain - WGA20270.jpg|''Batŝeba ĉe fonto'', 1635 Dosiero:Peter Paul Rubens - Venus. Mars and Cupid.jpg| ''Venuso, Marso kaj Kupido'' Dosiero:Peter Paul Rubens - Pastoral Scene - WGA20325.jpg|''Paŝtista sceno'', 1636 <!-- File:Peter Paul Rubens 114.jpg| ''The judgement of Paris'', 1633 --> </gallery> <gallery mode="packed" heights="200" caption="Desegnoj"> Dosiero:Peter Paul Rubens 077.jpg|''Leono,'' ĉirkaŭ 1614-1615. Nigra kaj flava kreto, griza fono, altigita per blanka Dosiero:Peter Paul Rubens - Nicolaas Rubens Wearing a Coral Neckless, c. 1619 - Google Art Project.jpg|''Nikolao, filo de Peter Paul Rubens'' 1619 Dosiero:Peter Paul Rubens - Portrait of Isabella Brant (British Museum 1482535001).jpg|''Izabela Brant,'' (unua edzino de Peter Paul Rubens), 1621 Dosiero:Peter Paul Rubens - Self-portrait.jpeg|''Peter Paul Rubens'' (ebla memportreto), ĉirkaŭ 1636-aj jaroj </gallery> <!-- File:Peter Paul Rubens 162.jpg --> <!-- File:Baroque Rubens Assumption-of-Virgin-3.jpg --> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Fontoj == * Auwers, Michael, ''Pieter Paul Rubens als diplomatiek debutant. Het verhaal van een ambitieus politiek agent in de vroege zeventiende eeuw'', in: Tijdschrift voor Geschiedenis – 123e jaargang, nummer 1, p.&nbsp;20–33 nederlande * {{Citaĵo el libro|titolo=Rubens|familia nomo=Belkin|persona nomo=Kristin Lohse|jaro=1998|eldoninto=Phaidon Press|ISBN=0-7148-3412-2}} * {{Citaĵo el libro|url=https://books.google.com/books?id=kuWm7jVWFiEC|titolo=Likeness and Presence: A History of the Image before the Era of Art|familia nomo=Belting|persona nomo=Hans|jaro=1994|eldoninto=University of Chicago Press|ISBN=0-226-04215-4}} * Evers, Hans Gerhard: ''Peter Paul Rubens.'' F. Bruckmann, Munich 1942, 528 pages, 272 images, 4 color plates (Flemish edition at De Sikkel, Antwerp 1946). [https://archiv.evers.frydrych.org/rubens.html (Information on the book and download link)] * Evers, Hans Gerhard: ''Rubens und sein Werk. Neue Forschungen.'' De Lage Landen, Brussels 1943. 383 pages and plates [https://archiv.evers.frydrych.org/rubens.html (information on the book and download link)] * Held, Julius S. (1975) "On the Date and Function of Some Allegorical Sketches by Rubens." In: ''Journal of the Warburg and Courtauld Institutes.'' Vol. 38: 218–233. * Held, Julius S. (1983) "Thoughts on Rubens' Beginnings." In: ''Ringling Museum of Art Journal'': 14–35. {{ISBN|0-916758-12-5}}. * {{cite book |last = Jaffé |first = Michael |author-link = |title = Rubens and Italy |publisher = Cornell University Press |year = 1977 |isbn = 0-8014-1064-9 |url-access = registration |url = https://archive.org/details/rubensitaly00jaff }} * {{Cite book | last = Martin | first = John Rupert | title = Baroque | url = https://archive.org/details/baroque00mart | url-access = registration | publisher = [[HarperCollins]] | year = 1977 | isbn = 0-06-430077-3 }} * {{Citaĵo el libro|titolo=Prints and People|familia nomo=Mayor|persona nomo=A. Hyatt|jaro=1971|eldoninto=[[Metropolitan Museum of Art]]/[[Princeton University Press|Princeton]]|ISBN=0-691-00326-2}} * Pauw-De Veen, Lydia de. "Rubens and the graphic arts". In: ''Connoisseur'' CXCV/786 (Aug 1977): 243–251. == Bibliografio == * Alpers, Svetlana. ''The Making of Rubens''. New Haven 1995. * [http://www.vdg-weimar.de/katalog/rubens_zwischen_predigt_und_kunst-443.html Heinen, Ulrich, "Rubens zwischen Predigt und Kunst." Weimar 1996]. * {{Citaĵo el libro|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/90445|titolo=''Peter Paul Rubens: the Decius Mus cycle''|aŭtoro=Baumstark, Reinhold|jaro=1985|loko=Nov-Jorko|eldoninto=The Metropolitan Museum of Art|ISBN=0-87099-394-1}} * Büttner, Nils, Herr P. P. Rubens. Göttingen 2006. * ''Corpus Rubenianum Ludwig Burchard. An Illustrated Catalogue Raisonne of the Work of Peter Paul Rubens Based on the Material Assembled by the Late Dr. Ludwig Burchard in Twenty-Seven Parts'', Edited by the Nationaal Centrum Voor de Plastische Kunsten Van de XVI en de XVII Eeuw. * Lamster, Mark. ''[http://nan-a-talese.knopfdoubleday.com/2009/10/20/on-sale-now-master-of-shadows/ Master of Shadows, The Secret Diplomatic Career of Peter Paul Rubens] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110815053828/http://nan-a-talese.knopfdoubleday.com/2009/10/20/on-sale-now-master-of-shadows/ |date=2011-08-15 }}'' New York, Doubleday, 2009. * Lilar, Suzanne, ''Le Couple'' (1963), Paris, [[Grasset (eldonejo)|Grasset]]; Reedited 1970, Bernard Grasset Coll. Diamant, 1972, Livre de Poche; 1982, Brussels, Les Éperonniers, {{ISBN|2-87132-193-0}}; Translated as ''Aspects of Love in Western Society'' in 1965, by and with a foreword by Jonathan Griffin, New York, McGraw-Hill, LC 65-19851. * Sauerlander, Willibald. ''The Catholic Rubens: Saints and Martyrs'' (Getty Research Institute; 2014); 311 pages; looks at his altarpieces in the context of the Counter-Reformation. * Schrader, Stephanie, ''[http://shop.getty.edu/products/looking-east-rubenss-encounter-with-asia-978-1606061312 Looking East: Ruben's Encounter with Asia]'', Getty Publications, Los Angeles, 2013. {{ISBN|978-1-60606-131-2}} * Vlieghe, Hans, ''[https://books.google.com/books?id=AS_NXFoY0M4C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Flemish Art and Architecture 1585–1700]'', Yale University Press, Pelican History of Art, New Haven and London, 1998. {{ISBN|0-300-07038-1}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Petro Paŭlo Rubens}} * [http://www.rubensonline.be/ Datumaro kun verkoj de Rubens] * [http://www.artchiv.cz/GALERIE/MALIR/10060--Paulus-Peeter-Rubens.html Fotogalerio de verkoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071016033037/http://www.artchiv.cz/GALERIE/MALIR/10060--Paulus-Peeter-Rubens.html |date=2007-10-16 }} en la ĉeĥa arta datumbazo Artchiv * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Peter Paul Rubens|revizio=1134761366}} {{Vivtempo|Rubens, Petro Paulo}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} {{Leginda|2025|11|6}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] [[Kategorio:Petro Paŭlo Rubens| ]] 9q05oegkbw58r5cqd3u2y5h2e58np59 Guido Gezelle 0 47575 9406252 9338468 2026-06-18T10:57:22Z ~2026-35601-37 258882 9406252 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Guido Pieter Theodorus Josephus GEZELLE''' (naskiĝis la {{daton|1|majo|1830}} en [[Bruĝo]], mortis samurbe la {{daton|27|novembro|1899}}) estis [[Flandrujo|flandra]] lirika [[verkisto]], satiristo, [[lingvisto]], [[ĵurnalisto]] kaj [[tradukisto]]. Li precipe konatiĝis pro siaj poemoj pri la naturo kaj sia figura lingvaĵo. == Deveno == Lia patro, Pieter-Jan (1791-1871), originis el Heule (apud [[Kortrijk]]) kaj laboris kiel ĝardenisto en la ''malgranda seminario'' (mezlernejo preparanta al plua studado en [[seminario]]) de [[Roeselare]]. Poste li laboris en Bijloke-hospitalo en [[Gent]] kaj 37-jaraĝa li iĝis gardenisto ĉe bruĝa familio Th. Van de Walle. Lia patrino, Monica De Vriese (1804-1875), estis filino de farmista familio el [[Wingene]]. Ili geedziĝis {{daton|2|junio|1829}} kaj ekloĝis en Rolweg, kie ili povis okupi parton de la somerdomo de la familio Van de Walle. Guido Gezelle estis la onklo de la flandra verkisto [[Stijn Streuvels]] (Frank Lateur). == Biografio == === Roeselare === [[Dosiero:Guidogezelle.jpg|eta|150px|Guido GEZELLE ĉe placo, kiu portas lian nomon en [[Bruĝo]] ]]Li estis ordinita pastro en Bruĝo en 1854, sed jam antaŭe li iĝis instruisto en la malgranda seminario de Roeselare. Li i.a. instruis natursciencojn kaj lingvojn kaj respondecis pri grupo de angladevenaj lernantoj. Dum du lernejaj jaroj (1857-1859) li tie estris la ''poesis''-klason (la antaŭlastan klason de la mezlernejo). En favora kultura etoso kaj stimulata de siaj estroj, li provis evoluigi sendependan [[Okcidentflandra lingvo|okcidentflandran lingvon]], kiu laŭ li estis tre proksima al la malnova [[Nederlanda lingvo]]. La nederlandan li trovis tro [[Holando|holanda]] kaj tro [[Protestantismo|protestanta]]. Ekde 1858 ekestis liaj unuaj versaĵaroj Kerkhofblommen (Tombejaj floroj) kaj Dichtoefeningen (Poemekzercoj). === Bruĝo === Ĉiam Gezelle deziris iĝi katolika misiisto en [[Anglio]] sed lia revo ne realiĝis. Tamen, en 1860 li iĝis profesoro ĉe nove fondita angla seminario en Bruĝo. Jam en 1861 la seminario estis malfondita kaj samjare li faris sian unuan vojaĝon al Anglio, laŭ invito de [[kardinalo]] Nicholas Wiseman. En 1862 kaj 1863 sekvas pliaj restadoj en Anglio. En 1865 li iĝis vicparoĥestro. En la sama jaro li estis, kun James Weale, kunfondinto de "Rond den Heerd" (Ĉirkaŭ la fajrujo), historia-kultura revuo. De 1864 ĝis 1870 li estis, plimalpli kaŝe, la ĉefrespondeculo de la ekstrem-katolika kaj kontraŭ-liberala gazeto "'t Jaer 30" (La jaro 30; en 1830 [[Belgio]] iĝis sendependa). La jaroj 1868-1872 estis malfacilaj: la katolika partio perdis la komunumajn elektojn (1869), la patro de Gezelle mortis (1871), Gezelle malsaniĝis kaj envolviĝis en kelkaj skandaloj. === Kortrijk === En 1872 Gezelle estis nomumita vic-paroĥestro en Kortrijk. Tio estis ora tempo por li. Apud liaj oficialaj taskoj restis tempo por lingvostudado (''Loquela'', monata revuo en kiu li aperigis malnovajn flandrajn vortojn) kaj poezio (i.a. la versaĵaroj ''Tijdkrans'' (Tempokrono, 1893) kaj ''Rijmsnoer'' (Rimperlaro, 1897). En 1886 aperis lia traduko de ''Hiawatha'' de [[Henry Wadsworth Longfellow]]. En 1896 episkopo Waffelaert petis Gezelle traduki sian teologian verkon ''Meditationes Theologicae'' nederlanden. Estis malfacila tasko kiun Gezelle nur parte povis plenumi. === Bruĝo === En marto 1899 Gezelle iĝis direktoro de angla monaĥinejo en Bruĝo. En septembro li faris, kun Waffelaert, sian sesan kaj lastan vojaĝon al Anglio. La {{daton|27|novembro|1899}} Gezelle mortis post kelksemajna malsano. == Literatura situo == Dum la 19a jarcento la flandra literaturo disvolviĝis precipe ĉirkaŭ la kernoj [[Antwerpen]], [[Bruselo]] kaj [[Gent]] kaj estis parte dependa de francaj kaj nederlandaj ekzemploj. Kontraŭe, la iom izolita Okcident-Flandrio klopodis konservi la historion, la lingvon kaj la katolikan religion de la propra regiono. Gezelle estis elstara figuro de tiu ''partikularismo''. Li estis de kampara origino kaj bone konis la naturon. Per memstudado kaj restado en erudiciaj medioj li iĝis persono kun multflankaj, sed precipe lingvaj kapabloj. Malfacilas doni al li lokon en la tradiciaj kategorioj. Gezelle estas ĝis hodiaŭ konsiderata unu el la plej gravaj poetoj kaj kreinto de la moderna nederlanda poezio. == Tradukoj en Esperanto == * ''[[Se Aŭskultas la Animo]]''; 1900/1987; tradukis [[Hector Vermuyten]] * ''Se Aŭskultas la Animo''; 1900/1939; tradukis Hector Vermuyten * La poemtradukoj de Hector Vermuyten. (Tyneverum): Aldono al la poemaro ''Se Aŭskultas la Animo''; 1968 * De Winden; La ventoj; tradukis [[Maurice Seynaeve|M. Seynaeve]] * [[La skribisteto]]; 1899/1928; tradukis M. Seynaeve * Kor' mia estas kiel flor'; 1899/1928; tradukis Hector Vermuyten * Pri la salikoj; 1899/1928; tradukis [[Leon Paul Charles Cogen]] * Nenio; 1899/1928; tradukis [[Marcel Somerling]] * El ''Kerkhofblommen''; El 'Tombejaj floroj'; 1904; tradukis M. Seynaeve * Het schrijverke, uit 'dichtoefening'; La skribisteto; 1904; tradukis M. Seynaeve * VI van 'de zeven hoofdzonden, uit 'Tijdkrans'; Birdoj, forflugu!; 1904; tradukis M. Seynaeve * Geluwde legerscharen, uit 'Tijdkrans'; Unuaj folioj; 1904; tradukis M. Seynaeve * De winden, uit 'Rijmsnoer'; La ventoj; 1904; tradukis M. Seynaeve * Wintermuggen, uit 'Rijmsnoer'; Vintromusetoj; 1904; tradukis M. Seynaeve * La Flandra lingvo; 1930; tradukis Hector Vermuyten * La skribisteto; 1930; tradukis Hector Vermuyten * Kor' mia estas kiel flor'; 1930; tradukis Hector Vermuyten * La skribisteto; 1935; tradukis Kools, A.M.H. * Mi amas staradi; 1930; tradukis Hector Vermuyten * La skribisteto; 1935; tradukis Hector Vermuyten * La malnove breviero; 1935; tradukis Hector Vermuyten * Ho, melodi'; 1936; tradukis Redl, Fr. * Ja kial povas ni ne; 1935; tradukis Hector Vermuyten * Patrineto; 1935; tradukis Hector Vermuyten * Cindra merkredo; 1937; ? * Leviĝas la sun'; 1937; tradukis Hector Vermuyten * Se Aŭskultas la Animo...; 1937; tradukis Hector Vermuyten * Ho, melodi'; 1938; tradukis Redl, Fr. * Ho kant'; 1938; tradukis [[Jan Van Schoor]] * Ho! De l' kanaro tremsusur' !; 1938; Ewijk, H. van; SK-2 nr 6 (jun 1938)-88/89; P * Ho kant'; 1938; tradukis Hector Vermuyten * Se Aŭskultas la Animo; 1939; tradukis Hector Vermuyten * La Flandra lingvo; 1939; tradukis Hector Vermuyten * La skribisteto; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Susuro de l' gracila kan'; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Farmpentrado; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Mi amas staradi; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Kial ne povas ja ni; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Ho kanto; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Tiu rozo kaj tiu vespero; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Guto da poezio; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Leviĝas la sun'; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Estas al Versfaro baro; 1939; Vtradukis Hector Vermuyten * Ne aŭdas mi vin; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Majtago; 1939; tradukis Hector Vermuyten * La najtingalo; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Nun aŭskultu al la greno; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Kor' mia kiel viva flor'; 1939; tradukis Hector Vermuyten * La krucosigno ; 1939; tradukis Hector Vermuyten * La malnova breviero; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Kia malrapida fal'... ; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Patrinjo ; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Ego Flos ; 1939; tradukis Hector Vermuyten * Twee horsen; [[Hector Vermuyten#Ekzempla poemo|Du ĉevaloj]]; 1950; tradukis Hector Vermuyten * De avondtrompe; La vespera korno ; 1951; tradukis Hector Vermuyten * Het getouwe; La teksilo ; 1951; tradukis Hector Vermuyten * La funebra irado ; 1951; tradukis Hector Vermuyten * Versaĵetoj ; 1952; tradukis Hector Vermuyten * Sur monto preĝis sola vi...; 1952; tradukis Hector Vermuyten * Venu, Di', al mi ĉagrena; 1952; tradukis Hector Vermuyten * Komt, en 'n beidt niet meer; Nun, ne atendu plu; 1952; tradukis Hector Vermuyten * Sendu, sun', radiojn ree; 1952; tradukis Hector Vermuyten * Komt, en 'n beidt niet meer; Nun, ne atendu plu; 1953; tradukis Hector Vermuyten * Mietje; Manjo; 1953; tradukis Hector Vermuyten * Ik droome alree; Mi revas jam; 1956; tradukis Hector Vermuyten * Mietje; Manjo; 1956; tradukis Hector Vermuyten * Dien avond in die rooze; Ĉi horo kaj ĉi rozo; 1964; Samijn, A. * La skribisteto; 1968; tradukis Hector Vermuyten * La Flandra lingvo; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Kor' mia estas flor'; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Kor' mia kiel viva flor'; 1968; tradukis Hector Vermuyten * La muŝo; 1968; tradukis Hector Vermuyten * La funebra irado; 1968; tradukis Hector Vermuyten * La teksilo; 1968; tradukis Hector Vermuyten * La vespera korno; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Du ĉevaloj; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Mi revas jam; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Manjo; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Sur monto sola preĝis mi; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Venu, Di'; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Sendu, sun'; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Nun, ne atendu plu; 1968; tradukis Hector Vermuyten * La skribisteto; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Pri la salikoj; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Nenio; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Ho, melodi'; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Ho, kant' ; 1968; tradukis Hector Vermuyten * Ach hemellawerke; 1859; Aĥ alaŭdo; tradukis Leo De Cooman * 't Groeit overal entwat; 1896; Ĉie kreskas io; tradukis Leo De Cooman * Schuldeloos blommeke lief; Ĉarma floreto senkulpa; tradukis Leo De Cooman * Egelantiere, rooske, rooske; 1860; Eglanterio, roza rozo; tradukis Leo De Cooman * Boerke Naas; 1868; Kampulo Naz; tradukis Leo De Cooman * Het schrijverke; 1857; La skribisteto; tradukis Leo De Cooman * Niemands vriend; 1895; Nenies amiko; tradukis Leo De Cooman * Zwarte dorenhagen; 1891; Nigraj kratagoj; tradukis Leo De Cooman * Pisseblommen; 1891; Pisofloroj; tradukis Leo De Cooman * Sempervivum tectorum; 1894; Sempervivo; tradukis Leo De Cooman == Literaturo == (eo) Petro Desmet, ''Gezelle - Tyneverum, Tradukado - literaturanalizo''. Eseo kun multe da ekzemploj pri poemoj de la flandra verkisto Guido Gezelle esperantigitaj de Hector Vermuyten (Tyneverum), FEL, 2023, 99 paĝoj, <nowiki>ISBN 9789077066768</nowiki><ref>[https://katalogo.uea.org/?inf=7014 ''Gezelle - Tyneverum'',] eld. FEL, 2023, Libroservo de Universala Esperanto-Asocio.</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.gezelle.be/ Guido Gezelle-arĥivo de la urba biblioteko de [[Brugge]] (plej kompleta, aktualigita en 2020) * http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=geze002 Gezelle en la Cifereca Biblioteko de la Nederlanda Literaturo * http://www.ipernity.com/blog/paul_peeraerts/61210/?lg=eo Poemo "La najtingalo" en Esperanto-traduko * http://users.telenet.be/griza_leono/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080318150353/http://users.telenet.be/griza_leono/ |date=2008-03-18 }} Esperanto-tradukoj de Leo De Cooman * http://www.ua.ac.be/main.aspx?c=*ISLN&n=12050&ct=007877&e=t16219 ''Gezelliana'', duonjara revuo pri Gezelle-studado * http://users.skynet.be/fonds.vanbiervliet/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200923203604/http://users.skynet.be/fonds.vanbiervliet/ |date=2020-09-23 }} Ciferecigita versio de la Esperanto-traduko de Hector Vermuyten == Referencoj == [[Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Flandraj verkistoj]] [[Kategorio:Flandraj poetoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] {{Referencoj}}{{Bibliotekoj}} jah2dbl229vxxk2pzdvd7dwau0pg1r5 Batman 0 48188 9406027 9101307 2026-06-18T06:51:09Z Sj1mor 12103 9406027 wikitext text/x-wiki {{Apartigila paĝo|Batman (apartigilo)}} {{Informkesto rolulo}} {{Informkesto animea aktoro | dosiero = Batman on the Hollywood Walk of Fame.jpg | grandeco de dosiero = 250 | konvertita = j | priskribo de dosiero = aktoro en rolo de Batman, promenanta en [[Holivudo]] | nomo de animeulo = Vespertulo | reala nomo = Bruce Wayne | publikisto = [[DC Comics]] | debuto = [[Detective Comics|''Detective Comics'' #27]]<br />(May 1939) | kreintoj = [[Bill Finger]] kaj [[Bob Kane]] | aliancoj = [[Justice League]]<br />[[Wayne Enterprises]] Ligo de Justeco | hejma mondo = | Base of operations = [[Gotham City (komikso)|Gotham City]] | alinomitoj = Matches Malone, Sir Hemingford Grey, Mordecai Wayne, The Insider | fortoj = | cat = super | subcat = DC Comics | heroo = j | sortkey = Batman }} '''Batman''' ([[angle]] por "Vespertviro") estas [[usona]] [[bildstrio|bildstria]] [[heroo]] de [[DC Comics]], kreita de [[Bob Kane]] kaj [[Bill Finger]]. La unua historio de Batman aperis dum la jaro [[1939]]. Batman kaj [[Superman]] estas la plej popularaj kaj konataj [[rolulo]]j de DC Comics. Kontraŭe al multaj bildstriaj herooj, Batman ne uzas magiajn, sciencfikciajn aŭ eksterhomajn povojn, sed nur la forton kaj ruzon (kaj monon). Li reprezentas la malan miton de la mito de Superman. La vera nomo de Batman estas '''Bruce Wayne''', filo de riĉeguloj, kiu okjara perdis siajn gepatrojn pro [[murdo]], kaj tial decidis ĉiel kontraŭbatali [[krimo]]n. La plej konata Batman-aktoro estis verŝajne [[Adam West]] inter 1966-69. ''[[The Dark Knight Returns]]'' (La malhela kavaliro revenas, alternative titolita ''Batman: The Dark Knight Returns'') estas kvarnumera eta serio de [[grafika novelo|grafikaj noveloj]] de 1986 kies protagonisto estas Batman, verkita de [[Frank Miller]], ilustrita de Miller kaj Klaus Janson, kaj publikigita de [[DC Comics]]. Liaj malamikoj estas Argilvizaĝo (Clayface), Du-Vizaĝo (Two-Face), Enigmisto, Venena Hedero, Ĵokero (Joker), Deadshot, Deathstroke, Ventroparolisto (Ventriloquist), Timigilo (Scarecrow), Horloĝa Reĝo, Kalendara Viro. == Vidu ankaŭ == * [[Batman (filmo)]] * [[Batman (televidserio)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.batman.com Oficial paĝaro] ([[angle]]). * [http://batman.wikia.com ''Batman Wiki''] Redaktebla [[enciklopedio]] pri Batman en [[Wikia]], ([[angle]]). * [http://wf.toonzone.net/WF/batman ''Batman: The Animated Series''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050901183034/http://wf.toonzone.net/WF/batman/ |date=2005-09-01 }} Pri Batman-[[animacio]] kreita por usona [[televido]] ([[angle]]). * [http://www.guardian.co.uk/g2/story/0,,314504,00.html Ĝojan datrevenon, Batman!] Artikolo el la [[brita]] [[gazeto]] ''[[The Guardian]]'' pri la 60-a naskiĝtaga reveno de Batman ([[angle]]). {{Ĝermo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Batman| ]] [[Kategorio:Superherooj]] [[Kategorio:Bildstriaj fikciuloj]] [[Kategorio:Fikciaj orfoj]] [[Kategorio:Fikciaj usonanoj]] [[Kategorio:Roluloj de DC Comics]] cslwnyp1qm904n2vnmtr5l2e2pww025 Universitato de Glasgovo 0 51728 9405944 9084485 2026-06-18T05:11:35Z Crosstor 3176 /* Elektitaj docentoj */ 9405944 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |emblemo = Flag of the University of Glasgow.svg |moto = Via, Veritas, Vita<br/>(Vojo, vero, vivo) |lando = |situo = |establita = |gviadanto = |regiono-ISO = GB-GLG |situo sur mapo= Glasgovo |situo sur mapo2= Centra Glasgovo |zomo = 13 |retejo = }} '''Universitato de Glasgovo''' estas [[universitato]] en [[Britio]]. Ĝi lokiĝas en urbo [[Glasgovo]] en [[Skotlando]]. Temas pri unu el sume tri urbaj universitatoj: la aliaj du estas la [[Kaledonia Universitato de Glasgovo]] kaj la [[Universitato de Strathclyde]]. Ĝi estis fondita en jaro [[1451]] de reĝo de Skotlando Jakobo la 2-a. En jaro [[2005]] en ĝi studis ĉirkaŭ 19000 studentoj. == Elektitaj instruistoj == * [[Cecilia Tortajada]] (1962-), [[meksiko|meksika]] [[medio|media]] [[esploristino]], docento ekde januaro 2021 == Elektitaj instruistoj == * [[György Schöpflin]], hungara politologo == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.gla.ac.uk Retpaĝaro de la Universitato] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Universitato de Glasgovo| ]] [[Kategorio:Glasgovo]] irc1rmcrx92x8gr0lc8of7smdje2jcp Victor Horta 0 61143 9406245 9399980 2026-06-18T10:53:04Z ~2026-35601-37 258882 9406245 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}}[[Dosiero:Victor Horta.jpg|eta|dekstra|Victor Horta]] '''Victor HORTA''' (naskiĝis la [[6-a de januaro|6-an de januaro]] [[1861]] en [[Gent]], mortis la [[9-a de septembro|9-an de septembro]] [[1947]] en [[Bruselo]]) estis [[Belgio|belga]] [[arkitekto]], ludis gravan rolon en la ekesto kaj evoluo de la [[Novarto]]. Horta naskiĝis en [[Gent]]o, kie li studis en la [[Reĝa Ateneo Voskenslaan|Reĝa Ateneo ĉe la Ottogracht]]. == Plej gravaj verkoj == * 1890 : ''Domo Matyn'', Bordeaustraat, 50 en 1060 [[Sint-Gillis]] * 1890 : ''Aranĝo de du burĝoDomoj al unu de Henri Van Gutsem'' (momente la muzeo Charlier museum), protektita en 1993), Kunstlaan 16 en [[Sint-Joost-ten-Node]] (1210 Bruselo) * 1892-1893 : ''[[Hotelo Tassel]]'', Paul-Emile Jansonstraat 6 en Bruselo (protektata ekde la [[18a de novembro]] [[1976]]) * 1893 : ''Domo Autrique'', Haagsesteenweg 266 en Schaarbeek (protektita en 1976) [http://www.autrique.be/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110226233010/http://www.autrique.be/ |date=2011-02-26 }} * 1894 : ''Hotelo Wissinger'', Munthofstraat 66 en Sint-Gillis (protektita en 1984) * 1894 : ''Domo de advokato M. Frison'', Lebeaustraat 37 en Bruselo (protektita en 1994) * 1894 : ''Ateliero de [[Godefroid Devreese]]'', Vleugelstraat 71 en [[Schaarbeek]] (renovigita) * 1894 : ''[[Hoenl Solvay]]'', Louizalaan 224 en Bruselo (protektita en 1977). * 1895 : ''Aranĝo de la Domo de [[Anna BOCH]]'', Guldenvlieslaan 78 en Sint-Gillis (malkonstruita) * 1895-1898 : ''[[Hotelo van Eetvelde]]'', Palmerstonlaan 2/6 en Bruselo (protektita en 1971) * 1896-1898 : ''Domo de la popolo'', Vanderveldeplein en Bruselo (malkonstruita in 1965) * 1897-1899 : ''Infanĝardeno'', Sint-Gisleinstraat 40 en Bruselo (protektita en 1976) * 1898-1900 : ''[[Loĝdomo kaj ateliero de Victor Horta]]'', Amerikaansestraat 23-25 en Sint-Gillis (1060 Bruselo), momente la [[muzeo Horta]]; protektita en 1963. * 1899 : ''Domo Frison "Les Épinglettes"'', Ringlaan 70 en [[Ukkel]] * 1899 : ''Hotelo Aubecq'', Louizalaan 520 en Bruselo (malkonstruita en 1950) * 1900 : ''Plivastigo de la Domo Furnémont'', Gatti de Gamondstraat 149 en Ukkel * 1900 : ''Innovation'', granda vendejo, Nieuwstraat 111 en Bruselo (bruliĝis en 1967) * 1901 : ''Domo kaj ateliero de [[Fernant Dubois]]'', Brugmannlaan 80 en Vorst (protektita en 1972) * 1901 : ''Domo kaj ateliero de [[Pieter-Jan Braeckel]]'', Troonafstandstraat 51 en Bruselo * 1902 : ''Hotelo Max Hallet'', Louizalaan 346 en Bruselo (protektita en 1975) * 1903 : ''Tombeja monumento por la komponisto [[Johannes Brahms]]'' en la tombejo de [[Vieno]] (kunlabore kun la skulptistino [[Ilse Conrat]]) * 1903 : ''Granda vendejo Waucquez'', Zandstraat 20 en Bruselo (ekde 1989 la belga centro de la bildstrio; protektita en 1975) * 1903 : ''Domo de la arta kritikanto [[Sander Pierron]]'', Waterleidingsstraat 157 en Elsene * 1903 : ''Grand Bazar Anspach'', Bisschopsstraat 66 en Bruselo (malkonstruita) * 1903 : ''Domo Emile Vinck'', Washingtonstraat 85, [[Elsene]] (en 1927 renovigita de arkitekto A.Blomme). * 1903 : ''Innovation'', Elsenesteenweg 63-65 en Elsene (renovigo) * 1904 : ''Gimnastikejo por la lernejo "Les Peupliers"'' en [[Vilvoorde]]. * 1905 : ''Domego Fernand Dubois'', Maredretstraat, [[Sosoye]]. * 1906 : ''Dezajno de la malsanulejo Bruggemann'', Van Gehuchtplein en Jette; oni ĝin ekuzis en 1923 * 1907 : ''Granda vendejo Hicklet'', Nieuwstraat 20 en Bruselo (renovigita) * 1909 : ''Ĵuvelovendejo Wolfers'', Arenbergstraat 11-13 en Bruselo (protektita en 1981) * 1910 : ''Domo de dr. Terwagne'', Van Rijkswijcklaan 62, [[Antverpeno]]. * 1911 : ''Granda vendejo Absalon'', Sint-Kristoffelstraat 41 en Bruselo * 1911 : ''Domo Wiener'', Sterrekundelaan en [[Sint-Joost-ten-Node]] (malkonstruita) * 1912 : ''Dezajno de la Centra Stacidomo de Bruselo'' (unuaj dezajnoj), finpretigita de la arkitektoa Maxime Brunfaut kaj solene inaŭgurita en 1952. (parte protektita en 1995) * 1920 : ''Unuaj dezajnoj de la Palaco de la Belaj Artoj (Bruselo)'', Ravensteinstraat en Bruselo. Inaŭgurita en 1928 (protektita en 1977) * 1925 : ''Solena pavilono de [[Belgio]] por la Exposition des Arts décoratifs et industriels modernes'' en [[Parizo]] de 1925. * 1928 : ''Muzeo de la Belaj Artoj'' de [[Tournai]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commonscat=Victor Horta}} * [http://www.hortamuseum.be Horta muzeo en Bruselo] {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Horta, Victor}} [[Kategorio:Belgaj arkitektoj]] [[Kategorio:Arkitektoj de secesio]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] rdvikz14tkip7nvngwddqewu1w1vp23 Reĝo Arturo 0 63364 9405994 8752386 2026-06-18T06:00:41Z Sj1mor 12103 9405994 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = novembro 2012|stato=elstara|komento=Elstaraj artikoloj [[Vikipedio:Kriterioj por elstaraj artikoloj|estu faktaj]] kaj [[Vikipedio:Citi fontojn|citu fontojn]], aliokaze ili povas esti [[Vikipedio:Ne plu elstaraj artikoloj|malelstarigitaj]]}} {{Informkesto rolulo | bildo = | bildoteksto = }} [[Dosiero:Artus2.jpg|eta|Bronza statuo de ''Arturo'' [[platfero|platfera]] [[kiraso]] kun okulŝirmilo suprenigita kaj kun batala ŝildo estas unu el la [[kavaliro|kavaliraj]] funebrantoj ĉe la tombo de la [[Maksimiliano la 1-a|imperiestro Maksimiliano la 1-a]] (mortis [[1519]]) en [[Innsbruck|Insbruko]]]] [[Dosiero:KingArthurTombsite.jpg|eta|La Tombo de Reĝo Arturo ĉe [[Glastonbury Abbey]]]] '''Reĝo Arturo''' estas grava figuro de la [[mitologio (mitaro)|mitologio]] de [[Britio]], en kiu li prezentas la idealon de reĝado kaj en [[milito]] kaj en [[paco]]. Li estas la centra persono en la serio de [[legendo]]j konataj kiel la ''[[Artura legendo]]''. Oni disputas pri tio, ĉu Arturo aŭ ajna modelo por li entute iam ajn ekzistis. En la plej fruaj mencioj kaj en la [[kimra lingvo|kimraj]] tekstoj oni neniam donas al li la titolon "Reĝo". Fruaj tekstoj mencias lin kiel ''dux bellorum'' ("gvidanto de militoj", "militestro") kaj la [[mezepoko|mezepokaj]] kimraj tekstoj ofte nomas lin ''ameraudur'' ("[[imperiestro]]"; tiu vorto estas pruntita de la [[latina lingvo|latina]] ''imperator'', kio povus signifi ankaŭ "militestro"). La nomo devenas de la [[keltoj|kelta]] radiko "Arz" kiu signifas "[[urso]]", simbolo de forto, stabileco kaj protekto, karakteroj ekzistantaj en lia legendo: li estis homo forta, trankvila kaj kiel reĝo garantianto de la sekureco de siaj regatoj. En la kelta civilizacio la urso estis ĉefe besto emblema de la reĝeco. Troviĝas ankaŭ jenaj skribmanieroj: Arzur, Arthus aŭ Artus. La nomo "Pendragon" devenas de lia patro [[Uther Pendragon]]. == La historia Arturo == Laŭ kelkaj historiistoj Arturo estis [[Romio|romia]]-[[Britio|brita]] reĝo aŭ armea ĉefo kiu dumtempe haltigis la konkerojn de la [[saksoj]] en la Britio de la [[5-a jarcento|kvina]] aŭ [[6-a jarcento|sesa jarcento]], post kiam la romiaj [[legio]]j forlasis la [[provinco]]n. Eble la origino de la [[legendo]] estas la 'unu Reĝo' kiu unuigis la tutan [[Anglio]]n, en tempo kiam la [[Romia imperio|romianoj]] okupaciis grandan parton de la [[lando]]. Lia potenco verŝajne estis centralizita en [[Kimrio]] aŭ en la [[okcidento]] de [[Anglio]], sed veran klarecon pri tio, kaj pri la etendiĝo de lia potenco oni neniam atingis. Kelkiuj, kiel ''[[Geoffrey Ash]]'' kaj ''[[Fleuriot]]'' identigas Arturon kiel la sama persono kiel iu ''[[Riothamus]]'', "Bretona reĝo" kiu vivis dum la regado de ''Anthemius'' de Romo. Bedaŭrinde Riothamus estis persono pri kiu oni malmulte scias, kaj oni eĉ ne certas ĉu "Bretona reĝo" referencas al reĝo de [[Britio]] aŭ de [[Armoriko]]. Aliuloj rilatigas Arturon al [[Lucius Artorius Castus]], [[romiano]] el la [[2-a jarcento]], pri kies militaj diboĉaĵoj en Britio oni longe rakontis. Ankoraŭ aliuloj opinias ke Arturo estis ne pli ol duonforgesita [[Keltoj|kelta]] [[dio]], kiu estis evoluigita al persono (ĉe kiu kelkfoje estas citita ke ankaŭ reĝo ''Leir'' estis neniu alia ol la mara [[dio]] ''Lir''<!--Atentu ke la ligilo [[Lir]] estas io tute alia!! -->). Ankaŭ oni indikas ke Arturo estus fikcia persono, kiel ''[[Beowulf]]''. Ofte oni argumentas ke la alia [[romia brito]], kiel ekzemple [[Ambrosius Aurelianus]] estis la gvidanto dum la milito kontraŭ la [[saksoj]] en la [[batalo ĉe Mons Badonicus]]. == Kreado kaj enhavo de la Artura legendo == Probable la Arturaj legendoj kreiĝis jene: dum la malfrua [[5-a jarcento]] multaj [[britonoj]] fuĝante la saksajn invadojn alvenis ĉe la [[bretonoj]] (kontinentaj keltoj). Ĉirkaŭ [[1066]] la bretonoj kun la normanaj konkerantoj alvenis en Anglio, kio vivigis la naciajn [[tradicio]]jn. La tradicioj keltaj insulaj kaj kontinentaj kunstarigis en la malfrua dekunua jarcento la legendan [[figuro]]n, kiun [[Geoffrey de Monmouth]] uzis kaj plu kreskigis. La anglanormana [[poeto]] [[Wace]] verkis en malnova [[franca lingvo]] [[verso]][[kroniko]]n ([[Roman de Brut]]) pri la "[[Historio de Britio]]" bazita sur la verko de Geoffrey de Monmouth al kiu li aldonis kelkajn fantaziplenajn [[bildo]]jn (kiel ekzemple la [[ronda tablo|rondan tablon]] por eviti [[rango]][[kverelo]]jn) kaj la transiro de Arturo al [[Avalon]]. Almenaŭ tion lastan li ne inventis sole: [[vojaĝo]]j al [[transmondo]] estis firma enhavo de la kelta [[mitologio]], kvankam [[morto]] ne estis postulo pro tio. Wace rakontas la sekvon pri la vivo de Arturo: Arturo estus [[filo]] de Uther kaj Igraine, 15-jara li iĝus reĝo de Anglio kaj Kimrio. Siajn [[kavaliro]]jn li kunvenigus ĉirkaŭ rondan tablon por eviti rangokverelojn. Li gvidus multajn sukcesajn defendbatalojn kontraŭ saksoj kaj atakbatalojn kontraŭ [[Irlando]], [[Islando]], [[Norvegio]] kaj [[Gallio]], kie li venkus la romian [[Frollo]] kaj starigus kortegon en [[Parizo]]. Li edziĝus al [[Reĝino Ginevra|Ginevra]], filino de [[Patricio|nobla romia familio]]. En la "urbo de legioj" ([[Carlion]]) li starigus kortegon por la tuta [[Eŭropo]]. Pro liaj [[krimo]]j kontraŭ la [[romia imperio]] oni asignus lin al [[Romio]]. Duonvoje tien li mortigus la [[giganto]]n de la [[Monto Sankta Mikaelo]] kaj gajnus la decidan [[batalo]]n kontraŭ la [[romiano]]j apud [[Saussy]]. Irante al Romo li ricevus la novaĵon ke lia [[nevo]] [[Mordred]] puĉis kaj transprenis [[suvereneco]]n kaj [[reĝino]]n. Arturo reirus kaj dufoje sukcese batalus kontraŭ Mordred. Dum la tria batalo Mordred mortus kaj Arturo estus mortige vundata kaj forportita al [[insulo]] [[Avalon]]. Pri la morto de Arturo Wace ne diras pli ol faris [[sorĉisto]] Merlin: li dubas pri la morto de Arturo. Poste la legendoj pri reĝo Arturo intermiksis kun aliaj [[legendo]]j (i.a. legendo de la [[sankta gralo]]), tiel ke la legendo de Arturo pli kaj pli grandiĝis kaj baldaŭ ne plu estis vivrakonto de iu eble vivinta [[viro]], sed iĝis aro de [[heroo]]faroj, [[priskribo]] de ideala reĝo. == Fontoj == === Fruaj Arturo-rakontoj === [[Dosiero:History of the Kings (f.75.v) King Arthur.jpg|eta|Reĝo Arturo. Kruda ilustraĵo de 15-a-jarcenta kimra lingva versio de [[Geoffrey de Monmouth]] ''Historia Regum Britanniae'']] Arturo unuafoje estis menciita en [[kimra literaturo]]. En frua [[kimra poemo]], la ''[[Y Gododdin]]'' el [[594]] de la [[poeto]] [[Aneirin]] ([[535]]-[[600]]), legeblas pri unu el tiuj figuroj: 'Li donis manĝon al la [[korako]]j, kvankam li ne estis Arturo'. Ĉi tiu [[poemo]] estas dum la daŭro de la tempo ŝanĝita kaj kompletigita, kaj ne certas ĉu la koncerna linio estas pli posta kompletigo. Arturo ankaŭ estas nomata en la poemoj el [[Taliesin]], ekzemple ''[[La sidejo de la reganto]]'' referencas al ''Arturo la benata''. En aliaj poemoj aperas la [[frazero]] kiel ''la kuraĝo de Arturo'', ''ni iris kun Arturo en liaj grandiozaj agoj'' kaj ''kiel dum la [[batalo ĉe Badon]] kun Arturo, doninto de [[festo]]j, kun liaj [[glavo]]j ruĝaj de la batalo, kiel ĉiuj memoras". === La ''Historia Britonum'' === Ĉirkaŭ [[830]] la [[monaĥo]] [[Nennius]] verkis sian ''[[Historia Britonum]]''. Pri ĉi tiu [[verko]] oni diras ke ĝi estas kunigo de fruaj legendoj kaj [[historio]]j el Kimrio. En la libro Arturo estas nomata [[gvidanto]] en la batalo, kaj ne ''[[reĝo]]''. Du diversaj fontoj uzataj de Nennius referencas al dek du bataloj en kiuj Arturo batalis, inter kiuj la [[Batalo ĉe Mons Badonicus]]. En tiu batalo Arturo mem mortigus 960 [[malamiko]]jn. === La ''Annales Cambriae'' === Laŭ la ''Annales Cambriae'' Arturo mortis dum la [[Batalo de Camlann]] en [[537]]. === ''Culhwch'' kaj ''Olwen'' === En ĉi tiu rakonto el Kimrio, [[Culhwch]] aperas ĉe lia [[kortego]] por peti [[helpo]]n por amindumi al [[Olwen]]. Arturo, kiu estas nomata kiel familiano, akceptas, kaj plenumas la [[deziro]]jn de la [[patro]] de Olwen ([[giganto]]) [[Ysbadden]], interalie la [[ĉasado]]n je la enorma [[apro]] [[Twrch Trwth]]. === La ''Vitae'' el Kimrio === Arturo aperas en [[biografio]]j (''Vitae'') de [[sanktulo]]j el Kimrio. Ekzemple en la biografio de [[Illtud]] li estas nomata kiel la [[kuzo]] de tiu sanktulo. En multaj rakontoj Arturo figuras kiel sentima batalanto, kaj ne kompreneble kiel la nobla [[heroo]] kiel ni konas lin. Laŭ la kimra biografio de [[Gildas]], verkita en la [[11-a jarcento]] de [[Caradoc of Llancarfan]], la frato de [[Gildas Hueil]], [[pirato]] de [[Mankso|Manksinsulo]], estis mortigita de Arturo. == La legendo laŭ Monmouth == [[Dosiero:Nuremberg_chronicles_f_143v_2.jpg|eta|"Arturus rex" (Reĝo Arturo), ilustraĵo el 1493 el la [[Nurenberga Kroniko]]]] En la [[12-a jarcento|dekdua jarcento]] la aŭtoro [[Geoffrey de Monmouth]] kunigis por la unua fojo la legendojn de [[Merlin (mitologio)|Merlin]] kaj Arturo. Pli poste francaj romanverkistoj kiel [[Chrétien de Troyes]] aldonis la [[Sankta Gralo|Sanktan Gralon]], [[Lanceloto]]n, [[Avalon (mitologio)|Avalonon]] kaj aliajn elementojn. En la germana lingvo-regiono ekestis [[Parzival]] de [[Wolfram von Eschenbach]]. Preskaŭ ĉiuj postaj filmoj kaj adaptoj de la Arturlegendo retroiras al la granda verko de [[Thomas Malory]], [[Le Morte d'Arthur]], eldonita en [[1485]]. Du gravaj adaptoj en libroformo estas tiuj de [[Terence White]] kaj [[Marion Bradley]]. == La legendo kiel ĝi nun estas rakontata == [[Dosiero:Bedivere.jpg|eta|''Kiel la kavaliro, [[Bedivere]] ĵetas la glavon [[Excalibur]] en la akvon''. Bildo de [[Aubrey Beardsley]], 1894.]] [[Dosiero:King_Arthur_-_Chronicle_of_England.jpg|eta|Ilustraĵo de Reĝo Arturo en la [[Kroniko]] de 1307.]] Arturo estis la filo de reĝo [[Uther Pendragon]], unu el la regantoj en tre dividita Anglio. Kiam Uther mortis sur la batalkampo, dum klopodo unuigi Anglion sub unu Reĝo, li puŝis la magian [[glavo]]n [[Excalibur]] en rokon. Per siaj lastaj vortoj li profetis ke tiu kiu povas eltiri la glavon, regos super la tutan Anglion. Tuj poste [[Merlin (maitologio|Merlin]] - magiisto kaj [[druido]] – decidis loĝigi Arturon en la kortego de iu loka reganto. Tie Arturo grandiĝis kiel plej juna filo de relative malgrava viro. Tiel Merlin zorgis pri sufiĉe da sekureco. Je juna aĝo Arturo sukcesis eltiri la Excalibur-on el la roko, kaj kvankam la nobelaro en la komenco dubis, la neceso de unueco estis tiel granda ke ili decidis sekvi la knabon. Arturo edziĝis al la kristane edukita [[Reĝino Ginevra|Ginevra]] kaj regas je honesta maniero. <br />[[Feino Morgane]], la duonfratino de Arturo, fine nerekte renversis lin. Per uzo de ruzaĵo, ŝi sukcesis gravediĝi de Arturo. [[Mordred]] naskiĝis kaj estis edukata de Morgana en la doktrino de la druidoj. La junulo malamis Arturon kaj okazigis militon. Dum foresto de Arturo el Britio Mordred transprenis la povon. Arturo revenis kaj konfrontadis kun li. Arturo mortigis Mordred-on sed mem morte vundiĝis. Arturo estis ŝipe transportata de Morgana al [[Avalon]]. La fino de la legendo estas la promeso de Arturo ke li revenos kiam Anglio estas endanĝerigata. Arturo estis unu el la unuaj kiuj reprezentas la idealojn de kavalireco kaj la kortegan amon, kaj kiu regas kiel unua kvazaŭ inter egaluloj, strebante al ĝusteco por ĉiuj. Kiel simbolo de tio estas rigardata la [[Ronda Tablo]] ĉe kiu Arturo kun siaj kavaliroj kunsidas en la kastelo [[Camelot]] ; neniu sidas ĉe la ĉefsidejo de ronda tablo. Arturo estis edziĝinta al Ginevra; kavaliroj estas i.a. [[Lanceloto]], [[Galahad]], [[Gawain]] kaj [[Parsifalo]]. Laŭ aliaj fontoj ĉi-lasta estus filo de Arturo. En multaj Artur-legendoj Parsifal estas menciita kiel la persono kiu ricevis la taskon por serĉi al la Santa [[Gralo]]. Konataj temoj el la Artur-legendo: * Arturo pruvas la rajton je la krono per la eltiro de la glavo (Excalibur) el la roko. * [[Keltoj|Kelta]] religio kaj tradicioj kontraŭ [[kristaneco]] * La magiisto Merlin asistas Arturon. * Ginevra havas amrilaton kun Lanceloto. * La kavaliroj serĉas al la sankta gralo. * La malbona sorĉistino Morgana estas malamikino de Arturo. Verkistoj kiuj verkis la Artur-legendon aŭ uzis ĝin estas inter aliaj: frumezepoka: * [[Chrétien de Troyes]] * [[Geoffrey de Monmouth]] * [[Nennius]] * [[Giraldus Cambrensis]] malfrumezepoka: * [[Thomas Malory]] pli freŝdata: [[Dosiero:Yankee in KAC book.JPG|dekstra|eta|Kovrilo de brita eldono de "Jankio el Konektikuto ĉe la kortego de Reĝo Arturo" de [[Mark Twain]].]] * [[Walter Scott]] * [[Robert Buchanan]] * [[Thomas Campion]] * [[Alfred Tennyson]] (Idilio de la Reĝo), * [[Louis Couperus]] (La ŝvebanta Scaec), * [[Mark Twain]] (Jankio el Konektikuto ĉe la kortego de Reĝo Arturo) * [[Terence White]] (Arturo, La Nuna kaj Estonta Reĝo) * [[Nelly Montijn-de Fouw]] (Sagoj de Reĝo Arturo kaj la Kavaliroj de la Ronda Tablo) * [[Marion Bradley]] (Nebuloj de Avalon) * [[Harold Foster]] (Princo Valiant) * [[Mary Stewart]] (Merlin trilogio: "La Kristala Kavo", "La Kavaj Montetoj", "La Lasta Sorĉo") == Filmoj pri la Arturo-legendo == En la daŭro de la [[20-a jarcento|dudeka jarcento]] diversaj filmoj estas bazitaj je la Arturo-legendo: * [[Knights of the Round Table]] (Kavaliroj de la Ronda Tablo, 1953) * [[The Sword in the Stone (filmo)|The Sword in the Stone]] (La glavo en la ŝtono, animacia filmo de [[Walt Disney]], 1963) * [[Lancelot and Guinevere]] (Lanceloto kaj Ginevra, 1963) * [[Camelot]] (1967) * [[Lancelot du Lac]] (Lanceloto de la Lago, 1974) * [[Monty Python and the Holy Grail]] (Monty Pyton kaj la Sankta Gralo, 1975) * [[Perceval le Gallois]] (Perceval la Kmiro, 1979) * ''Excalibur'' (pri la legenda glavo [[Ekskaliburo]], 1981) * [[Indiana Jones and the Last Crusade]] (Indiana Jones kaj la Lasta Krucmilito, 1989) * [[Guinevere]] (Ginevra, 1994) * [[First Knight]] (Unua Kavaliro, 1995) * [[A Kid in King Arthur's Court]] (Knabo en la Kortego de Arturo, 1995) * [[Merlin]] (1998) * [[Quest for Camelot]] (Serĉado por Camelot, 1998) * [[The Mists of Avalon]] (La Nebuloj de Avalon, 2001) * [[King Arthur]] (Reĝo Arturo, 2004) * [[A Connecticut Yankee in King Arthur's Court]] (Konektikuta Jankio en la kortego de Reĝo Arturo) * [[Kaamelott]] (franca humura televida felietono, ekde 2005) <!-- La sekvaj du filmoj (estas tria en la serio) simple temas pri 10-jara knabo Arturo, simple samnoma, kaj ne videblas kroma rilato al la historia aŭ legenda Reĝo Arturo: * [[Arthur et les Minimoys (filmo)]] (2006) * [[Arthur et la Vengeance de Maltazard (filmo)]] (2009) --> == Vidu ankaŭ == * [[Naŭ Prodoj]] <!-- El la teksto ne ĉerpeblas ajna rilato al [[Alanoj]], [[Osetio]], [[Osetoj]]. Se mencii la tri temojn ĉi-tie, necesus pli bone klarigi kial. --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/146511.stm Indiko de ebleco de historia Arturo] Artikolo de la [[BBC]] ([[angle]]). * [http://www.britarch.ac.uk/ba/ba37/ba37news.html Indiko de la ebleco de la historia Arturo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051102005932/http://www.britarch.ac.uk/ba/ba37/ba37news.html |date=2005-11-02 }} ([[angle]]). * [http://www.marvunapp.com/Appendix2/arthurpendragon.htm La Reĝo Arturo en la fikcia "Universo de ''Marvel Comics''"] Pri la versio de la Reĝo Arturo en [[Bildliteraturo|bildliteraturaj]] serioj ([[angle]]). {{Elstara}} {{ADLS|2006|13}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Arturo, Reĝo}} [[Kategorio:Bretonaj mitologio kaj folkloro]] [[Kategorio:Kimra mitologio]] [[Kategorio:Mitaj reĝoj]] [[Kategorio:Monomitoj]] [[Kategorio:Naskiĝjaro nekonata]] [[Kategorio:Mortojaro nekonata]] [[Kategorio:Mitaj roluloj]] [[Kategorio:Fikciaj reĝoj]] [[Kategorio:Fikciaj keltoj]] [[Kategorio:Fikciuloj de la Mezepoko]] [[Kategorio:Artura literaturo| ]] [[Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo| ]] [[Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo| ]] [[Kategorio:Ĝermana mitologio]] no7i6hiacs06g5rko464ridhxe4zv4n Mário Chaves 0 66280 9405857 8851615 2026-06-17T22:44:02Z ThomasPusch 1869 9405857 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Mário de Magalhães CHAVES''', [[kuracisto]], naskiĝis en [[1920]]. Li diplomitiĝis pri [[odontologio]] kaj [[medicino]] en [[Rio-de-Ĵanejro]] kaj frue fariĝis [[profesoro]] pri ambaŭ fakoj. Kiel stipendiulo de Fondaĵo Kellogg ([[d:Q7945762|''W. K. Kellogg Foundation'']]) li magistriĝis pri publika sano en la [[Universitato de Miĉigano]]. Li lanĉis pioniran kurson pri sanitara odontologio en la [[Universitato de San-Paŭlo]], kies [[lernolibro]] fariĝis modelo por la odontologiaj [[fakultato]]j de [[Sudameriko]]. Li plurjare agadis pri odontologio en OPS/PAHO/OAS ([[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]], {{lang-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{lang-en|Pan American Health Organization}}, {{lang-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, [[Vaŝingtono]]), kiel ties respondeculo pri sanitara odontologio en [[Latinameriko]]. Agadis plurjare pri odontologio kaj medicino en MSO ([[Monda San-Organizo]], [[Ĝenevo]]), kie interalie li studis la dentan situacion en [[Afriko]] kaj ellaboris planon por prizorgo de denta sano en la tuta mondo. Li estis kundirektoro de ALAFO (Latinamerika Asocio de Odontologiaj Fakultatoj, {{lang-es|Asociacion Latinoamericana de Facultades de Odontologia}}) kaj de FEPAFEM (Tutamerika Federacio de Asocioj de Medicin-Facultatoj, {{lang-es|Federación Panamericana de Asociaciones de Facultades de Medicina}}). Li kundirektis la fondaĵon Kellogg, respondece pri teknika helpo al Latinameriko en ĉiuj kampoj. Post sia emeritiĝo, Mário ankoraŭ intense laboris por la plibonigo de san-sistemoj de la tuta mondo. Tiucele li partoprenis en la Monda Konferenco okazinta en [[Edinburgo]] ([[1988]]) por restrukturi la medicinajn fakultatojn por pli bone respondi al la nunaj bezonoj kaj konceptoj, por adekvate sekvi la rekomendojn faritajn en [[Alma-Ata]] ([[1978]]) kaj por atingi iliajn celojn. En lia longa kaj riĉa profesia [[kariero]] rezultis multaj gravaj [[libro]]j kaj [[artikolo]]j. En Esperanto aperis lia verko *Chaves, Mário M. (1988): [[Sano. Strategio por ŝanĝo]]. (tradukis [[Paulo Sérgio Viana]]), 1988 <br/> {{bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Chaves Mario}} [[Kategorio:Brazilaj kuracistoj]] [[Kategorio:Brazilaj esperantistoj]] 6anlws9v01qc10vr5820i3mn73ofqa8 9405860 9405857 2026-06-17T22:53:58Z ThomasPusch 1869 + Referenco 9405860 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |dato de naskiĝo = [[1920]] |loko de naskiĝo = |dato de morto = [[28-an de februaro]] [[2015]]<ref name="morto en PAHO"/> |loko de morto = [[Rio-de-Ĵanejro]] }} '''Mário de Magalhães CHAVES''' estis brazila [[kuracisto]], kiu naskiĝis en [[1920]] kaj mortis la [[28-an de februaro]] [[2015]] en [[Rio-de-Ĵanejro]].<ref name="morto en PAHO">https://www.paho.org/en/news/17-3-2015-memoriam-mario-chaves informo pri lia morto en la retejo de] [[[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] </ref> Li diplomitiĝis pri [[odontologio]] kaj [[medicino]] en [[Rio-de-Ĵanejro]] kaj frue fariĝis [[profesoro]] pri ambaŭ fakoj. Kiel stipendiulo de Fondaĵo Kellogg ([[d:Q7945762|''W. K. Kellogg Foundation'']]) li magistriĝis pri publika sano en la [[Universitato de Miĉigano]]. Li lanĉis pioniran kurson pri sanitara odontologio en la [[Universitato de San-Paŭlo]], kies [[lernolibro]] fariĝis modelo por la odontologiaj [[fakultato]]j de [[Sudameriko]]. Li plurjare agadis pri odontologio en OPS/PAHO/OAS ([[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]], {{lang-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{lang-en|Pan American Health Organization}}, {{lang-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, [[Vaŝingtono]]), kiel ties respondeculo pri sanitara odontologio en [[Latinameriko]]. Agadis plurjare pri odontologio kaj medicino en MSO ([[Monda San-Organizo]], [[Ĝenevo]]), kie interalie li studis la dentan situacion en [[Afriko]] kaj ellaboris planon por prizorgo de denta sano en la tuta mondo. Li estis kundirektoro de ALAFO (Latinamerika Asocio de Odontologiaj Fakultatoj, {{lang-es|Asociacion Latinoamericana de Facultades de Odontologia}}) kaj de FEPAFEM (Tutamerika Federacio de Asocioj de Medicin-Facultatoj, {{lang-es|Federación Panamericana de Asociaciones de Facultades de Medicina}}). Li kundirektis la fondaĵon Kellogg, respondece pri teknika helpo al Latinameriko en ĉiuj kampoj. Post sia emeritiĝo, Mário ankoraŭ intense laboris por la plibonigo de san-sistemoj de la tuta mondo. Tiucele li partoprenis en la Monda Konferenco okazinta en [[Edinburgo]] ([[1988]]) por restrukturi la medicinajn fakultatojn por pli bone respondi al la nunaj bezonoj kaj konceptoj, por adekvate sekvi la rekomendojn faritajn en [[Alma-Ata]] ([[1978]]) kaj por atingi iliajn celojn. En lia longa kaj riĉa profesia [[kariero]] rezultis multaj gravaj [[libro]]j kaj [[artikolo]]j. En Esperanto aperis lia verko *Chaves, Mário M. (1988): [[Sano. Strategio por ŝanĝo]]. (tradukis [[Paulo Sérgio Viana]]), 1988 == Referencoj == {{Referencoj}} <br/> {{bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Chaves Mario}} [[Kategorio:Brazilaj kuracistoj]] [[Kategorio:Brazilaj esperantistoj]] 2m76f1vqn1377vs1z94iut5oj5nixm6 9405862 9405860 2026-06-17T22:54:40Z ThomasPusch 1869 9405862 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |dato de naskiĝo = [[1920]] |loko de naskiĝo = |dato de morto = [[28-an de februaro]] [[2015]] <ref name="morto en PAHO"/> |loko de morto = [[Rio-de-Ĵanejro]] }} '''Mário de Magalhães CHAVES''' estis brazila [[kuracisto]], kiu naskiĝis en [[1920]] kaj mortis la [[28-an de februaro]] [[2015]] en [[Rio-de-Ĵanejro]].<ref name="morto en PAHO">[https://www.paho.org/en/news/17-3-2015-memoriam-mario-chaves informo pri lia morto en la retejo de] [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] ({{en}})</ref> Li diplomitiĝis pri [[odontologio]] kaj [[medicino]] en [[Rio-de-Ĵanejro]] kaj frue fariĝis [[profesoro]] pri ambaŭ fakoj. Kiel stipendiulo de Fondaĵo Kellogg ([[d:Q7945762|''W. K. Kellogg Foundation'']]) li magistriĝis pri publika sano en la [[Universitato de Miĉigano]]. Li lanĉis pioniran kurson pri sanitara odontologio en la [[Universitato de San-Paŭlo]], kies [[lernolibro]] fariĝis modelo por la odontologiaj [[fakultato]]j de [[Sudameriko]]. Li plurjare agadis pri odontologio en OPS/PAHO/OAS ([[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]], {{lang-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{lang-en|Pan American Health Organization}}, {{lang-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, [[Vaŝingtono]]), kiel ties respondeculo pri sanitara odontologio en [[Latinameriko]]. Agadis plurjare pri odontologio kaj medicino en MSO ([[Monda San-Organizo]], [[Ĝenevo]]), kie interalie li studis la dentan situacion en [[Afriko]] kaj ellaboris planon por prizorgo de denta sano en la tuta mondo. Li estis kundirektoro de ALAFO (Latinamerika Asocio de Odontologiaj Fakultatoj, {{lang-es|Asociacion Latinoamericana de Facultades de Odontologia}}) kaj de FEPAFEM (Tutamerika Federacio de Asocioj de Medicin-Facultatoj, {{lang-es|Federación Panamericana de Asociaciones de Facultades de Medicina}}). Li kundirektis la fondaĵon Kellogg, respondece pri teknika helpo al Latinameriko en ĉiuj kampoj. Post sia emeritiĝo, Mário ankoraŭ intense laboris por la plibonigo de san-sistemoj de la tuta mondo. Tiucele li partoprenis en la Monda Konferenco okazinta en [[Edinburgo]] ([[1988]]) por restrukturi la medicinajn fakultatojn por pli bone respondi al la nunaj bezonoj kaj konceptoj, por adekvate sekvi la rekomendojn faritajn en [[Alma-Ata]] ([[1978]]) kaj por atingi iliajn celojn. En lia longa kaj riĉa profesia [[kariero]] rezultis multaj gravaj [[libro]]j kaj [[artikolo]]j. En Esperanto aperis lia verko *Chaves, Mário M. (1988): [[Sano. Strategio por ŝanĝo]]. (tradukis [[Paulo Sérgio Viana]]), 1988 == Referencoj == {{Referencoj}} <br/> {{bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Chaves Mario}} [[Kategorio:Brazilaj kuracistoj]] [[Kategorio:Brazilaj esperantistoj]] p2t6bib4a5vk0a4h781sih78khvrd9r Sano. Strategio por ŝanĝo 0 66281 9405872 5835758 2026-06-17T23:15:52Z ThomasPusch 1869 9405872 wikitext text/x-wiki {{informkesto libro}} '''''Sano. Strategio por ŝanĝo''''' estas fakverko de [[Mário M. Chaves]] pri socia [[medicino]] eldonita de [[Brazila Esperanto-Ligo]] en [[1988]], kaj tradukita de [[Paulo Sérgio Viana]] el la originala portugallingva titolo ''Saúde: uma estratégia de mudança''. En tiu verko, la aŭtoro uzas ne nur sian longan kaj valoran sperton en la teknika helpo de [[Fondaĵo Kellogg]] kaj aliaj organoj, sed ankaŭ kaj precipe siajn multajn kontaktojn kaj partoprenojn en la pluraj ŝanĝoj, kiuj nun okazas en la mondo. Li helpas ĉiujn, fakuloj kaj nefakuloj, ordigi sian penson kaj metodigi sian agandon cele al socia sano. Doktoro CHAVES permesis ne nur la senkopirajtan tradukon al [[Esperanto]], sed ankaŭ la tradukojn pere de Esperanto al aliaj lingvoj. {{ĝermo|medicino}} [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] hn3n7ne47ttebjdum5kwitfdaiinlp3 9405875 9405872 2026-06-17T23:23:08Z ThomasPusch 1869 9405875 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro | titolo = | aŭtoro = Mário M. Chaves | eldonjaro = [[1988]] | eldonurbo = | eldoninto = [[Brazila Esperanto-Ligo]] | lingvo = [[Esperanto]] | isbn = | bildo = [[dosiero:WHO Rod.svg|50ra]] }} '''''Sano. Strategio por ŝanĝo''''' estas fakverko de [[Mário M. Chaves]] pri socia [[medicino]] eldonita de [[Brazila Esperanto-Ligo]] en [[1988]], kaj tradukita de [[Paulo Sérgio Viana]] el la originala portugallingva titolo ''Saúde: uma estratégia de mudança''. En tiu verko, la aŭtoro uzas ne nur sian longan kaj valoran sperton en la teknika helpo de [[Fondaĵo Kellogg]] kaj aliaj organoj, sed ankaŭ kaj precipe siajn multajn kontaktojn kaj partoprenojn en la pluraj ŝanĝoj, kiuj nun okazas en la mondo. Li helpas ĉiujn, fakuloj kaj nefakuloj, ordigi sian penson kaj metodigi sian agandon cele al socia sano. Doktoro CHAVES permesis ne nur la senkopirajtan tradukon al [[Esperanto]], sed ankaŭ la tradukojn pere de Esperanto al aliaj lingvoj. {{ĝermo|medicino}} [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] rj30gxx1d0b1iuyxxu1x70mizyyy47n 9405877 9405875 2026-06-17T23:24:11Z ThomasPusch 1869 9405877 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro | titolo = | aŭtoro = Mário M. Chaves | eldonjaro = 1988 | eldonurbo = | eldoninto = [[Brazila Esperanto-Ligo]] | lingvo = [[Esperanto]] | isbn = | bildo = [[dosiero:WHO Rod.svg|50ra]] }} '''''Sano. Strategio por ŝanĝo''''' estas fakverko de [[Mário M. Chaves]] pri socia [[medicino]] eldonita de [[Brazila Esperanto-Ligo]] en [[1988]], kaj tradukita de [[Paulo Sérgio Viana]] el la originala portugallingva titolo ''Saúde: uma estratégia de mudança''. En tiu verko, la aŭtoro uzas ne nur sian longan kaj valoran sperton en la teknika helpo de [[Fondaĵo Kellogg]] kaj aliaj organoj, sed ankaŭ kaj precipe siajn multajn kontaktojn kaj partoprenojn en la pluraj ŝanĝoj, kiuj nun okazas en la mondo. Li helpas ĉiujn, fakuloj kaj nefakuloj, ordigi sian penson kaj metodigi sian agandon cele al socia sano. Doktoro CHAVES permesis ne nur la senkopirajtan tradukon al [[Esperanto]], sed ankaŭ la tradukojn pere de Esperanto al aliaj lingvoj. {{ĝermo|medicino}} [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] n96g6di92hzarr8l5bo76lofclfa5q1 9405881 9405877 2026-06-17T23:24:47Z ThomasPusch 1869 9405881 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro | titolo = | aŭtoro = Mário M. Chaves | eldonjaro = 1988 | eldonurbo = | eldoninto = [[Brazila Esperanto-Ligo]] | lingvo = [[Esperanto]] | isbn = | bildo = [[dosiero:WHO Rod.svg|50ra]] }} '''''Sano. Strategio por ŝanĝo''''' estas fakverko de [[Mário M. Chaves]] pri socia [[medicino]] eldonita de [[Brazila Esperanto-Ligo]] en [[1988]], kaj tradukita de [[Paulo Sérgio Viana]] el la originala portugallingva titolo ''Saúde: uma estratégia de mudança''. En tiu verko, la aŭtoro uzas ne nur sian longan kaj valoran sperton en la teknika helpo de Fondaĵo Kellogg kaj aliaj organoj, sed ankaŭ kaj precipe siajn multajn kontaktojn kaj partoprenojn en la pluraj ŝanĝoj, kiuj nun okazas en la mondo. Li helpas ĉiujn, fakuloj kaj nefakuloj, ordigi sian penson kaj metodigi sian agandon cele al socia sano. Doktoro CHAVES permesis ne nur la senkopirajtan tradukon al [[Esperanto]], sed ankaŭ la tradukojn pere de Esperanto al aliaj lingvoj. {{ĝermo|medicino}} [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] r9werlqf80f57tti9g8hydqi26i2wba 9405884 9405881 2026-06-17T23:28:29Z ThomasPusch 1869 9405884 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro | titolo = | aŭtoro = Mário M. Chaves | eldonjaro = 1988 | eldonurbo = | eldoninto = [[Brazila Esperanto-Ligo]] | lingvo = [[Esperanto]] | isbn = | bildo = [[dosiero:WHO Rod.svg|50ra]] }} '''''Sano. Strategio por ŝanĝo''''' estas fakverko de [[Mário M. Chaves]] pri socia [[medicino]] eldonita de [[Brazila Esperanto-Ligo]] en [[1988]], kaj tradukita de [[Paulo Sérgio Viana]] el la originala portugallingva titolo ''Saúde: uma estratégia de mudança''. En tiu verko, la aŭtoro uzas ne nur sian longan kaj valoran sperton en la teknika helpo de Fondaĵo Kellogg kaj aliaj organoj, sed ankaŭ kaj precipe siajn multajn kontaktojn kaj partoprenojn en la pluraj ŝanĝoj, kiuj nun okazas en la mondo. Li helpas ĉiujn, fakuloj kaj nefakuloj, ordigi sian penson kaj metodigi sian agandon cele al socia sano. Doktoro Chaves permesis ne nur la senkopirajtan tradukon al [[Esperanto]], sed ankaŭ la tradukojn pere de Esperanto al aliaj lingvoj. {{ĝermo|medicino}} [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] cpg062gku50iho9n584xoyyyjjfk1nl Orsogna 0 68485 9405773 8646542 2026-06-17T20:46:18Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405773 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Orsogna | regiono = {{Italio ABR}} (2005) | provinco = {{Italio CH}} (2005) | latitudo_gradoj = 42 | latitudo_minutoj = 13 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 14 | longitudo_minutoj = 17 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 189 | koord_Y_en_mapo = 162 | alto = | areo = 25 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 4013 (2005) | denso_de_loĝantoj = 161 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Ari]], [[Arielli]], [[Canosa Sannita]], [[Castel Frentano]], [[Filetto]], [[Guardiagrele]], [[Lanciano]], [[Poggiofiorito]] (2005) | poŝtkodo = 66036 (2005) | telefona_kodo = 0871 (2005) | ISTAT_kodo = 069057 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = ABR-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Orsogna''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Abruco]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Chieti]] ljltrxi13gwwj8quzjmmho4ja9355hw Oria 0 68839 9405764 8663529 2026-06-17T20:41:45Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405764 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Oria | regiono = {{Italio PUG}} (2005) | provinco = {{Italio BR}} (2005) | latitudo_gradoj = 40 | latitudo_minutoj = 30 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 17 | longitudo_minutoj = 38 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 269 | koord_Y_en_mapo = 217 | alto = 166 | areo = 83 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 15414 (31-12-04) | denso_de_loĝantoj = 184 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Erchie]], [[Francavilla Fontana]], [[Latiano]], [[Manduria]] (TA), [[Mesagne]], [[Torre Santa Susanna]] (2005) | poŝtkodo = 72024 (2005) | telefona_kodo = 0831 (2005) | ISTAT_kodo = 074011 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = ''oritani'' | patrono = [[San Barsanofio]] | festo = [[29-a de aŭgusto]] (2005) | retpaĝo = http://www.comune.oria.br.it/ | mapo = ItalyPuglia.png | mapamplekso = 300 }} '''Oria''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Apulio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Brindisi]] e12mjnwep31z53rbtqq35aaaefvd9ks Olivadi 0 70016 9405749 8392994 2026-06-17T20:35:47Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405749 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Olivadi | regiono = {{Italio CAL}} (2005) | provinco = {{Italio CZ}} (2005) | latitudo_gradoj = 38 | latitudo_minutoj = 44 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 16 | longitudo_minutoj = 25 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 240 | koord_Y_en_mapo = 274 | alto = 485 | areo = 7 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 643 (2005) | denso_de_loĝantoj = 92 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[San Vito sullo Ionio]], [[Centrache]], [[Cenadi]] (2005) | poŝtkodo = 88060 (2005) | telefona_kodo = 0967 (2005) | ISTAT_kodo = 079088 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = ''olivadesi'' | patrono = [[Sant'Elia]] | festo = [[20-a de julio]] (2005) | retpaĝo = http://www.regione.calabria.it/comuni/comune/olivadi/ | mapo = CAL-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Olivadi''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Kalabrio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Catanzaro]] p3pf89wbbif6xmzvzrfmqvj5jgxarim Ospedaletto d'Alpinolo 0 70614 9405780 8395212 2026-06-17T20:49:26Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405780 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ospedaletto d'Alpinolo | regiono = {{Italio CAM}} (2005) | provinco = {{Italio AV}} (2005) | latitudo_gradoj = 40 | latitudo_minutoj = 56 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 14 | longitudo_minutoj = 45 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 200 | koord_Y_en_mapo = 203 | alto = | areo = 5 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 1639 (2005) | denso_de_loĝantoj = 328 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Avellino]], [[Mercogliano]], [[Summonte]] (2005) | poŝtkodo = 83014 (2005) | telefona_kodo = 0825 (2005) | ISTAT_kodo = 064067 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = CAM-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ospedaletto d'Alpinolo''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Kampanio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Avellino]] 9impici1sle6kk1i64czx4l0mcw0ne8 Odolo 0 72844 9405745 8391529 2026-06-17T20:33:50Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405745 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Odolo | regiono = {{Italio LOM}} (2005) | provinco = {{Italio BS}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 39 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 10 | longitudo_minutoj = 23 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 95 | koord_Y_en_mapo = 51 | alto = | areo = 6,5 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 1891 (2001) | denso_de_loĝantoj = 290,92 (2005) | subdividaĵoj = Botteghe, Brete, Cagnatico, Casa d'Odolo, Cereto, Cadella, Colombaio, Forno, Gnavla, Vico e Pamparane (2005) | najbaraj_komunumoj = [[Agnosine]], [[Preseglie]], [[Sabbio Chiese]], [[Vallio Terme]] (2005) | poŝtkodo = 25076 (2005) | telefona_kodo = 0365 (2005) | ISTAT_kodo = 017121 (2005) | imposta_kodo = G001 (2005) | nomo_de_loĝantoj = ''odolesi'' | patrono = [[San Zeno]] | festo = [[27-a de septembro]] (2005) | retpaĝo = | mapo = LOM-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Odolo''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Lombardio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Brescia]] rfhjf9mbltdntiwqyd9yylony52uj6h Offlaga 0 72846 9405746 8391621 2026-06-17T20:34:22Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405746 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Offlaga | regiono = {{Italio LOM}} (2005) | provinco = {{Italio BS}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 23 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 10 | longitudo_minutoj = 7 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 89 | koord_Y_en_mapo = 60 | alto = | areo = 22 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 3356 (2005) | denso_de_loĝantoj = 153 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Bagnolo Mella]], [[Barbariga]], [[Dello]], [[Leno]], [[Manerbio]], [[San Paolo]], [[Verolanuova]] (2005) | poŝtkodo = 25020 (2005) | telefona_kodo = 030 (2005) | ISTAT_kodo = 017122 (2005) | imposta_kodo = G006 (2005) | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.absol.it/comuneofflaga/ | mapo = LOM-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Offlaga''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Lombardio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Brescia]] mnlikpmjvzq571y3ei6778fravc6kp4 Ono San Pietro 0 72864 9405755 8393261 2026-06-17T20:38:13Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405755 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ono San Pietro | regiono = {{Italio LOM}} (2005) | provinco = {{Italio BS}} (2005) | latitudo_gradoj = 46 | latitudo_minutoj = 1 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 10 | longitudo_minutoj = 20 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 94 | koord_Y_en_mapo = 39 | alto = | areo = 13 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 927 (2005) | denso_de_loĝantoj = 71 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Capo di Ponte]], [[Cerveno]], [[Ceto]], [[Paisco Loveno]] (2005) | poŝtkodo = 25050 (2005) | telefona_kodo = 0364 (2005) | ISTAT_kodo = 017124 (2005) | imposta_kodo = G074 (2005) | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.comune.ono-san-pietro.bs.it/ | mapo = LOM-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ono San Pietro''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}}{{Projektoj}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Lombardio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Brescia]] 89br160esnfft6otn4ecrfk28kxzxtb Orzinuovi 0 72874 9405777 8851042 2026-06-17T20:47:48Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405777 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Orzinuovi | regiono = {{Italio LOM}} (2005) | provinco = {{Italio BS}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 24 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 9 | longitudo_minutoj = 56 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 84 | koord_Y_en_mapo = 59 | alto = 81 | areo = 48 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 11641 (31-12-04) | denso_de_loĝantoj = 232 (2005) | subdividaĵoj = Barco, Pudiano, Ovanengo, Coniolo (2005) | najbaraj_komunumoj = [[Barbariga]], [[Borgo San Giacomo]], [[Orzivecchi]], [[Pompiano]], [[Roccafranca]], [[San Paolo]], [[Soncino]] (CR), [[Torre Pallavicina]] (BG), [[Villachiara]] (2005) | poŝtkodo = 25034 (2005) | telefona_kodo = 030 (2005) | ISTAT_kodo = 017125 (2005) | imposta_kodo = G149 (2005) | nomo_de_loĝantoj = ''orceani'' | patrono = [[Apostolo Bartolomeo|San Bartolomeo]] | festo = [[24-a de aŭgusto]] (2005) | retpaĝo = http://www.comune.orzinuovi.bs.it/ | mapo = LOM-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Orzinuovi''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}}[[Dosiero:941Orzinuovi.JPG|eta|maldekstra|300px|Centro]] [[Dosiero:Rocca di San Giorgio (Orzinuovi) 02.jpg|eta|maldekstra|300px|Rocca]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Lombardio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Brescia]] op3dh44c53rulk6p1utn5e4xrac8yd8 Orzivecchi 0 72875 9405778 8395056 2026-06-17T20:48:18Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405778 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Orzivecchi | regiono = {{Italio LOM}} (2005) | provinco = {{Italio BS}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 25 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 9 | longitudo_minutoj = 58 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 85 | koord_Y_en_mapo = 59 | alto = | areo = 9 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 2286 (2005) | denso_de_loĝantoj = 254 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Comezzano-Cizzago]], [[Orzinuovi]], [[Pompiano]], [[Roccafranca]] (2005) | poŝtkodo = 25030 (2005) | telefona_kodo = 030 (2005) | ISTAT_kodo = 017126 (2005) | imposta_kodo = G150 (2005) | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.comune.orzivecchi.bs.it/ | mapo = LOM-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Orzivecchi''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Lombardio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Brescia]] m2yycnapx2zbcx237i1sp1lf36bdal7 Ortezzano 0 73606 9405775 8394980 2026-06-17T20:47:19Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405775 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ortezzano | regiono = {{Italio MAR}} (2005) | provinco = {{Italio FM}} (2005) | latitudo_gradoj = 43 | latitudo_minutoj = 2 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 13 | longitudo_minutoj = 36 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 172 | koord_Y_en_mapo = 136 | alto = | areo = 6 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 828 (2005) | denso_de_loĝantoj = 138 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Carassai]] (AP), [[Montalto delle Marche]] (AP), [[Monte Rinaldo]], [[Monte Vidon Combatte]], [[Montottone]] (2005) | poŝtkodo = 63020 (2005) | telefona_kodo = 0734 (2005) | ISTAT_kodo = 044055 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = MAR-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ortezzano''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}}[[Dosiero:Ortezzano.jpg|eta|maldekstra|500px|Panoramo]] [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Markio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Fermo]] tq7k1adje6cze63rxokke3efa353ujw Ostra Vetere 0 73609 9405781 8395292 2026-06-17T20:49:52Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405781 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ostra Vetere | regiono = {{Italio MAR}} (2005) | provinco = {{Italio AN}} (2005) | latitudo_gradoj = 43 | latitudo_minutoj = 36 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 13 | longitudo_minutoj = 3 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 159 | koord_Y_en_mapo = 117 | alto = | areo = 29 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 3535 (2005) | denso_de_loĝantoj = 122 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Barbara (Italio)|Barbara]], [[Castelleone di Suasa]], [[Corinaldo]], [[Montecarotto]], [[Ostra]] (2005) | poŝtkodo = 60010 (2005) | telefona_kodo = 071 (2005) | ISTAT_kodo = 042036 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = MAR-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ostra Vetere''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}}[[Dosiero:Ostra Vetere.jpg|eta|maldekstra|400px|Panoramo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Markio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Ancona]] 114p6bblevgk7ekdnki6mf50a710x0g Occhieppo Inferiore 0 74529 9405738 8391426 2026-06-17T20:31:46Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405738 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Occhieppo Inferiore | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio BI}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 31 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 0 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 38 | koord_Y_en_mapo = 55 | alto = | areo = 4 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 3946 (2005) | denso_de_loĝantoj = 987 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Biella]], [[Camburzano]], [[Mongrando]], [[Occhieppo Superiore]], [[Ponderano]] (2005) | poŝtkodo = 13055 (2005) | telefona_kodo = 015 (2005) | ISTAT_kodo = 096040 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.comune.occhieppo-inferiore.bi.it | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Occhieppo Inferiore''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Biella]] jehzgop3xc7heatel6hjgc5adyldmfx Odalengo Grande 0 74532 9405742 8391482 2026-06-17T20:32:49Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405742 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Odalengo Grande | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio AL}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 7 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 10 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 42 | koord_Y_en_mapo = 68 | alto = | areo = 15 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 527 (2005) | denso_de_loĝantoj = 35 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Cerrina Monferrato]], [[Murisengo]], [[Odalengo Piccolo]], [[Robella]] (AT), [[Verrua Savoia]] (TO), [[Villadeati]], [[Villamiroglio]] (2005) | poŝtkodo = 15020 (2005) | telefona_kodo = 0142 (2005) | ISTAT_kodo = 006116 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Odalengo Grande''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Alessandria]] j3wrau3d4kxfuyl7tfh4xs158pw3bcn Odalengo Piccolo 0 74533 9405743 8391483 2026-06-17T20:33:19Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405743 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Odalengo Piccolo | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio AL}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 4 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 12 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 43 | koord_Y_en_mapo = 70 | alto = | areo = 7 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 273 (2005) | denso_de_loĝantoj = 39 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Alfiano Natta]], [[Castelletto Merli]], [[Cerrina Monferrato]], [[Odalengo Grande]], [[Villadeati]] (2005) | poŝtkodo = 15020 (2005) | telefona_kodo = 0141 (2005) | ISTAT_kodo = 006117 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Odalengo Piccolo''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Alessandria]] ocq9b3to4edrwmbdl2mcib2ukyocaai Oggebbio 0 74534 9405747 8392459 2026-06-17T20:34:52Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405747 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Oggebbio | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio VB}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 59 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 39 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 53 | koord_Y_en_mapo = 40 | alto = | areo = 20 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 799 (2005) | denso_de_loĝantoj = 40 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Aurano]], [[Brezzo di Bedero]] (VA), [[Cannero Riviera]], [[Castelveccana]] (VA), [[Ghiffa]], [[Porto Valtravaglia]] (VA), [[Premeno]], [[Trarego Viggiona]] (2005) | poŝtkodo = 28824 (2005) | telefona_kodo = 0323 (2005) | ISTAT_kodo = 103049 (2005) | imposta_kodo = G007 (2005) | nomo_de_loĝantoj = ''oggebbiesi'' | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Oggebbio''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Verbano Cusio Ossola]] 2dnbrjco8epgfdc0ywqy5catgazwet1 Olivola 0 74540 9405751 8393048 2026-06-17T20:36:44Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405751 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Olivola | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio AL}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 2 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 22 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 47 | koord_Y_en_mapo = 71 | alto = | areo = 2 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 145 (2005) | denso_de_loĝantoj = 73 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Casorzo]] (AT), [[Frassinello Monferrato]], [[Ottiglio]], [[Vignale Monferrato]] (2005) | poŝtkodo = 15030 (2005) | telefona_kodo = 0142 (2005) | ISTAT_kodo = 006118 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Olivola''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Alessandria]] 0u0sglqlye4v0yegrpoykziew2b90hx Ornavasso 0 74547 9405772 8663761 2026-06-17T20:45:50Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405772 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ornavasso | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio VB}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 58 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 24 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 47 | koord_Y_en_mapo = 41 | alto = | areo = 25 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 3226 (2005) | denso_de_loĝantoj = 129 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Anzola d'Ossola]], [[Casale Corte Cerro]], [[Gravellona Toce]], [[Loreglia]], [[Mergozzo]], [[Premosello-Chiovenda]], [[Valstrona]] (2005) | poŝtkodo = 28027 (2005) | telefona_kodo = 0323 (2005) | ISTAT_kodo = 103051 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ornavasso''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Verbano Cusio Ossola]] f2v6mhoc8no7afrrf4nagpel3kody89 Ovada 0 74555 9405787 8395841 2026-06-17T20:51:32Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405787 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ovada | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio AL}} (2005) | latitudo_gradoj = 44 | latitudo_minutoj = 38 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 38 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 53 | koord_Y_en_mapo = 84 | alto = 186 | areo = 35,33 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 11673 (31-12-04) | denso_de_loĝantoj = 330 (2005) | subdividaĵoj = Costa, Gnocchetto, Grillano, San Lorenzo (2005) | najbaraj_komunumoj = [[Belforte Monferrato]], [[Cremolino]], [[Molare]], [[Rocca Grimalda]], [[Rossiglione]] (GE), [[Silvano d'Orba]], [[Tagliolo Monferrato]], [[Trisobbio]] (2005) | poŝtkodo = 15076 (2005) | telefona_kodo = 0143 (2005) | ISTAT_kodo = 006121 (2005) | imposta_kodo = A182 (2005) | nomo_de_loĝantoj = ''ovadesi'' | patrono = [[San Paolo della Croce]] | festo = [[19-a de oktobro]] (2005) | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ovada''' estas [[komunumo]] de [[Italio]] situa en la regiono [[Piemonto]] nordokcidente de la lando. Ĝi havis 11673 loĝantojn en 2004 (31-12-04). == Famuloj == * [[Paŭlo de la Kruco]] {{Ĝermeto}}{{Projektoj}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Alessandria]] jl1k4zri2v6ycwe703379t8hpg3tnw0 Ozzano Monferrato 0 74558 9405789 8395936 2026-06-17T20:52:20Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405789 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ozzano Monferrato | regiono = {{Italio PMN}} (2005) | provinco = {{Italio AL}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 6 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 8 | longitudo_minutoj = 22 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 47 | koord_Y_en_mapo = 69 | alto = | areo = 15 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 1567 (2005) | denso_de_loĝantoj = 104 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Casale Monferrato]], [[Cella Monte]], [[Cereseto]], [[Pontestura]], [[Rosignano Monferrato]], [[Sala Monferrato]], [[San Giorgio Monferrato]], [[Treville]] (2005) | poŝtkodo = 15039 (2005) | telefona_kodo = 0142 (2005) | ISTAT_kodo = 006123 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = | mapo = PMN-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ozzano Monferrato''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}}[[Dosiero:Ozzano Monferrato-panorama1.jpg|eta|maldekstra|400px|Panoramo]] [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Piemonto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Alessandria]] p9op8gzg3s2f4p5pecl79rfdteffvv8 Ospedaletto 0 76376 9405779 8395208 2026-06-17T20:48:53Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405779 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ospedaletto | regiono = {{Italio TAA}} (2005) | provinco = {{Italio TN}} (2005) | latitudo_gradoj = 46 | latitudo_minutoj = 3 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 11 | longitudo_minutoj = 33 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 123 | koord_Y_en_mapo = 38 | alto = | areo = 16 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 832 (2005) | denso_de_loĝantoj = 52 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Pieve Tesino]], [[Cinte Tesino]], [[Ivano-Fracena]], [[Villa Agnedo]], [[Grigno]], [[Asiago]] (VI) (2005) | poŝtkodo = 38050 (2005) | telefona_kodo = 0461 (2005) | ISTAT_kodo = 022130 (2005) | imposta_kodo = G168 (2005) | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.comune.ospedaletto.tn.it/ ''(itale)'' | mapo = TAA-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Ospedaletto''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Trento]] jcewfov8pcvorbainx31hd0ojc6bvtk Otricoli 0 76583 9405784 8395483 2026-06-17T20:50:48Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405784 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Otricoli | regiono = {{Italio UMB}} (2005) | provinco = {{Italio TR}} (2005) | latitudo_gradoj = 42 | latitudo_minutoj = 25 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 12 | longitudo_minutoj = 29 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 145 | koord_Y_en_mapo = 156 | alto = 209 | areo = 27,27 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 1811 ((Istat 2000)) | denso_de_loĝantoj = 66,40 (2005) | subdividaĵoj = Poggio (2005) | najbaraj_komunumoj = [[Calvi dell'Umbria]], [[Gallese]] (VT), [[Magliano Sabina]] (RI), [[Narni]], [[Orte]] (VT), [[Stroncone]] (2005) | poŝtkodo = 05030 (2005) | telefona_kodo = 0744 (2005) | ISTAT_kodo = 055024 (2005) | imposta_kodo = G189 (2005) | nomo_de_loĝantoj = ''otricolani'' | patrono = [[San Vittore]] | festo = [[14-a de majo]] (2005) | retpaĝo = http://www.comuneotricoli.it/ | mapo = UMB-Mappa.png | mapamplekso = 300 }} '''Otricoli''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Umbrio]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Terni]] 3oxoq6opyug8k92ytqthyf8ypz2x67p Occhiobello 0 76945 9405740 8391428 2026-06-17T20:32:19Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405740 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Occhiobello | regiono = {{Italio VEN}} (2005) | provinco = {{Italio RO}} (2005) | latitudo_gradoj = 44 | latitudo_minutoj = 55 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 11 | longitudo_minutoj = 35 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 124 | koord_Y_en_mapo = 75 | alto = 8 | areo = 33 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 10533 (31-12-04) | denso_de_loĝantoj = 325 (2005) | subdividaĵoj = S.Maria Maddalena, Gurzone (2005) | najbaraj_komunumoj = [[Canaro]], [[Ferrara]] (FE), [[Fiesso Umbertiano]], [[Stienta]] (2005) | poŝtkodo = 45030 (2005) | telefona_kodo = 0425 (2005) | ISTAT_kodo = 029033 (2005) | imposta_kodo = F994 (2005) | nomo_de_loĝantoj = | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.comune.occhiobello.ro.it | mapo = Map of Veneto.svg | mapamplekso = 300 }} '''Occhiobello''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Veneto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Rovigo]] ki6588fu5t1ggmmsktot5bl6k72vdsj Orgiano 0 76948 9405762 8394582 2026-06-17T20:41:11Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405762 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Orgiano | regiono = {{Italio VEN}} (2005) | provinco = {{Italio VI}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 21 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 11 | longitudo_minutoj = 28 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 121 | koord_Y_en_mapo = 61 | alto = | areo = 18 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 3084 (2005) | denso_de_loĝantoj = 171 (2005) | subdividaĵoj = | najbaraj_komunumoj = [[Alonte]], [[Asigliano Veneto]], [[Cologna Veneta]] (VR), [[Lonigo]], [[Poiana Maggiore]], [[San Germano dei Berici]], [[Sossano]] (2005) | poŝtkodo = 36040 (2005) | telefona_kodo = 0444 (2005) | ISTAT_kodo = 024075 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = ''orgianesi'' | patrono = | festo = | retpaĝo = http://www.comune.orgiano.vi.it | mapo = Map of Veneto.svg | mapamplekso = 300 }} '''Orgiano''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}} [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Veneto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Vicenza]] 76ojkgq6qptymg7oaoo8dgpkqx0290w Ormelle 0 76949 9405770 8394856 2026-06-17T20:45:19Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405770 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo de Italio | nomo = Ormelle | regiono = {{Italio VEN}} (2005) | provinco = {{Italio TV}} (2005) | latitudo_gradoj = 45 | latitudo_minutoj = 47 | latitudo_sekundoj = 0 | latitudo_direkto = N | longitudo_gradoj = 12 | longitudo_minutoj = 25 | longitudo_sekundoj = 0 | longitudo_direkto = E | koord_X_en_mapo = 144 | koord_Y_en_mapo = 47 | alto = | areo = 18 (2005) | kvanto_de_loĝantoj = 4070 (2005) | denso_de_loĝantoj = 226 (2005) | subdividaĵoj = Roncadelle e Tempio (2005) | najbaraj_komunumoj = [[Breda di Piave]], [[Cimadolmo]], [[Fontanelle]], [[Maserada sul Piave]], [[Oderzo]], [[Ponte di Piave]], [[San Polo di Piave]] (2005) | poŝtkodo = 31010 (2005) | telefona_kodo = 0422 (2005) | ISTAT_kodo = 026052 (2005) | imposta_kodo = | nomo_de_loĝantoj = ''ormellesi'' | patrono = [[Apostolo Bartolomeo|San Bartolomeo]] | festo = [[24-a de aŭgusto]] (2005) | retpaĝo = http://www.comuneweb.it/OrmelleHome/ | mapo = Map of Veneto.svg | mapamplekso = 300 }} '''Ormelle''' estas [[komunumo]] de [[Italio]]. {{Ĝermeto}}[[Dosiero:Tempio di ormelle chiesa.JPG|eta|maldekstra|400px|Kirko de Tempio]] [[Kategorio:Komunumoj de Italio]] [[Kategorio:Komunumoj de Veneto]] [[Kategorio:Komunumoj de Provinco Treviso]] 9aqyh285dnbkxetjuxa1sxxppd9c4mn Charlie Hebdo 0 82417 9405599 9089910 2026-06-17T17:22:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405599 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Kp148-charlie-hebdo.opus|eta|Epizodo de [[podkasto]] [[Kern.punkto]] pri Charlie Hebdo, provokema gazeto franca – iom da kunteksto]] '''''Charlie Hebdo''''' (<small>[[franca lingvo|franca]] prononco:</small> {{IFA|[ʃaʁli ɛbdo]}} ''ŝarli ebdo'') estas [[polemiko|polemika]] kaj [[satiro|satira]] [[Francio|franca]] [[gazeto]]. La politika direkto de la eldonaĵo estas ekstreme maldekstra, kontraŭreligia, ne timante eĉ [[blasfemo]]n. La gazeto ofte (2014) karikaturas islamajn ekstremistojn kaj ne timas bildigi la islaman profeton Mohamedo, kio estas granda ofendo, blasfemo en okuloj de la islam-kredantoj. La kritikado de kristanismo estas pli malofta, dum kritiko de judismo estas evitata por eviti akuzon je anti-semitismo (eĉ la kunlaborinto [[Siné]] estis forlasita en 2008 pro onidira anti-semitismo. Siné venkis en la jura proceso 2010 kontraŭ Charlie Hebdo.) Ĝi praktikas fojfoje esploradon per publikigo de raportaĵoj eksterlande aŭ pri temoj kiel la sektoj, la sporto, la ĉasado, ktp. ''Charlie Hebdo'' konservis sian [[politika maldekstro|maldekstre]] orientitan reputacion. Tamen, kvankam ĝi volonte skoldas la dekstrajn partiojn, ĝi ne estas tute komplezema kun la maldekstraj partioj, ĉu ili estas en la registaro aŭ ne. Ĝi estas antaŭ ĉio ajn unue respublikana gazeto, kiu praktikas esprimliberecon en sia propra sino: ne maloftas ke kronikistoj pli malpli malakordiĝas, ekzemple okaze de la referendumo pri la [[Eŭropa Konstitucio]]. La ĉefredaktoro estis [[Philippe Val]] de 1992 ĝis 2009 kaj [[Stéphane Charbonnier]] (alinome Charb) de 2009 ĝis 2015. La nomparto ''Hebdo'' deriviĝas de la [[franca lingvo|franca]] vorto ''hebdomadaire'' = "ĉiusemajna (gazeto)". == Historio == En Novembro 1970, post la morto de [[Charles de Gaulle]] hejme en [[Colombey-les-Deux-Églises]], la ĉiusemajna ''[[Hara-Kiri (gazeto)|Hara-Kiri Hebdo]]'' montris ĉefan titolon ''«Bal tragique à Colombey: 1 mort»'' ("Tragika danco en [[Colombey-les-Deux-Églises|Colombey]]: 1 morto"). Kiel kontrastigo, la elekto de la titolo aludis al la multe pli granda perdo de vivo la saman monaton: nome incendio en [[dancejo]] en kiu mortis 146 personoj. La registaro konsideris tiun elekton kiel ofendo de ''lèse-majesté'' (kontraŭgravula) kontraŭ la mortinta prezidento kaj la tiama ministro de enlandaj aferoj Raymond Marcellin ordonis tujan kaj definitivan malpermeson de reklamado kaj de vendado al minoritatuloj. ''[[Charlie Hebdo]]'' aperis tuj poste. Charlie en la titolo aludas al la Generalo de Gaulle (diris [[Georges Wolinski]]); sed ĝi estis ankaŭ la nomo de alia gazeto el Éditions du Square nome ĉiumonata ''Charlie Mensuel'', nomita laŭ la rolulo [[Charlie Brown]] el la verko de [[Charles M. Schulz]] nome ''[[Peanuts]]''. == Pafado de la 7-a de januaro 2015 == {{Ĉefartikolo|Atako en la redaktejo de Charlie Hebdo}} La {{daton|7|januaro|2015}}, almenaŭ du nigre vestitaj homoj profitas el la trapaso de poŝtisto por eniri la sidejon de la [[Parizo|pariza]] gazeto Charlie Hebdo kaj ekpafas per aŭtomata armilo<ref>[http://www.20minutes.fr/societe/1511743-20150107-charlie-hebdo-victime-attaque-arme-automatique Charlie Hebdo victime d'une attaque à l'arme automatique], 20minutes.fr, consulté le 7 janvier 2015</ref>, mortigante 12 homojn el kiuj 2 policanoj, kaj serioze vundante almenaŭ 3 homojn laŭ la prokuroro de Parizo<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.europe1.fr/faits-divers/paris-fusillade-au-siege-de-charlie-hebdo-des-victimes-2337151|titolo=Fusillade au siège de Charlie-Hebdo : dix morts, selon le parquet|tago=7|monato=januaro|jaro=2015|eldoninto=Europe1.fr|alirdato=7 januaro 2015|arkivurl=https://web.archive.org/web/20150107132734/http://www.europe1.fr/faits-divers/paris-fusillade-au-siege-de-charlie-hebdo-des-victimes-2337151|arkivdato=2015-01-07}}.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[François Cavanna]] * [[Georges Wolinski]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.charliehebdo.fr/ www.charliehebdo.fr] Retejo de Charlie Hebdo {{Projektoj|n=Kategorio:Charlie Hebdo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Francaj gazetoj]] [[Kategorio:Franclingvaj gazetoj]] 1fo1qrkif9oc0c00cc4p1iw7r10dydp Kontraŭmilitarismo 0 96920 9406038 9378713 2026-06-18T07:01:07Z Sj1mor 12103 9406038 wikitext text/x-wiki {{Purigu}}{{Informkesto organizaĵo}} '''Kontraŭmilitarismo''' estas la [[ideologio]] kiu kontraŭas [[militarismo|militarismon]], ĉefe kontraŭ armea hierarkio kaj [[aŭtoritatismo]], militemeco kaj [[naciismo]]. Plej komuna tendenco estas simple kontraŭo al [[milito]]. Pliradikala estas la [[Kontraŭmilita movado]], kiu kontraŭas ĉian tipon de [[Armeo|armeoj]] aŭ armeaj agadoj, [[militarismo]] kaj [[militreĝimo]]. Historie, la koncepto devenas de luktoj ligitaj al [[kontraŭkapitalismo]], [[kontraŭkoloniismo]], [[kontraŭimperiismo]], [[kontraŭaŭtoritatismo]], kiuj aperis dum la [[19a jarcento]]. Kontraŭmilitaristoj apartiĝas de [[Pacismo|pacistoj]], ĉar ili ne estas ĉiuj kontraŭ [[perforto|perforta]] lukto (inkluzive sociala memdefendo). == Difinoj == === Koncepto multsenca === === Laborista kontraŭmilitarismo === == Unua mondmilito == === Antaŭ la 1a mondmilito === === ''« La Guerre sociale »'' === === Dum la 1a mondmilito === == Intermilita periodo == === En Belgio === === En Francio === === Hispana Enlanda Milito === == Post la Dua Mondmilito == === Militrifuzo === === Alĝeria Milito de Sendependeco === === Vjetnama milito === === «&nbsp;Comités de soldats&nbsp;» (soldataj sindikatoj) === Dum la 1970aj jaroj, en Francio, cento da soldataj sindikatoj aperis, ĉefe post la voĉdono de la leĝo « Michel Debré&nbsp;» en 1973, kiu nuligis prokrasteblecojn pri enregimentiĝo de la studentoj. En februaro 1976, sindikatisto Gérard Jussiaux, loka sekretario de [[CFDT]]-[[Besançon]] (Francio), estas malliberigita. Ĉar li kuniris kun kontingentaj soldatoj, arigitaj en soldataj sindikatoj. Solidara movado vekiĝis tra la lando. 53 uloj estis akuzitaj, pro atako kontraŭ la armea moralo antaŭ speciala milita jurisdikcio (Cour de sureté de l'État). 26 estis malliberigitaj. En 1978 senkulpiga ordono por ĉiuj estis decidita. En la franca: {{Ill|lingvo=fr|trad=Comités de soldats|eo=Soldataj sindikatoj}} == Kontraŭmilitismo en kulturo == La kontraŭmilitarismo influas la popola kaj la alternativa kulturoj. La hipia movado kaj sia opono al vjetnama milito, multaj progresrokmuzikaj grupoj en 1980aj jaroj, kaj la puna muziko depostilas sian apartenon al kontraŭmilitarismo. === Literaturo === * ''La lignaj Krucoj ( fr : Les Croix de bois)'', Roland Dorgelès, [[Albin Michel eldonoj]], 1919 * ''La brava militisto Chvejk (fr : Le brave soldat Chvéïk),'' Jaroslav Hašek, 1921-1923 * ''Vojaĝo al noktfino (fr : Voyage au bout de la nuit)'', Louis-Ferdinand Céline, Denoël eldonoj, 1932 * ''Ĝoni foriras al milito (fr : Johnny s'en va-t-en guerre)'', Dalton Trumbo, 1939 * ''Ek infanoj (fr : Allons z'enfants)'', Yves Gibeau, Calmann-Lévy eldonoj, 1952 * ''Tempo por vivi, tempo por morti (fr : Un temps pour vivre, un temps pour mourir)'', Erich Maria Remarque, 1954 * ''La karcero (fr : Le cachot)'', Denis Langlois, Maspero eldonoj, 1967 * ''Rifuzo de patrio (fr : Déni de patrie)'', Thierry Maricourt, Chant d'orties eldonoj, ilustrita de Benoît Drouart, 2013 === Kantoj === * ''La dizertonto'' (fr: ''Le Déserteur'') de [[Boris Vian]] La 7an de majo 1954 (tago de la disvenkiĝo ĉe [[Diên Biên phu]]), Boris Vian kantas ''La Dizertonton'': leteron al la [[Prezidanto de la Respubliko (Francio)|prezidento de Francio]], longtempe prohibita ĉe ondoj. La fino de la teksto okazigis pasiajn diskutojn por scii, ĉu la dizertonto vere senarma, ĉu batalanto estis: Boris Vian unue kantis : "Sciigu al ĝendarmoj viaj : Ke mi tenos armilon : Kaj ke mi celpafas" Tiuj estas paroloj pri kiuj Mouloudji, unua interpretisto, preferintus pli neŭtralan version, kiu finfine sin trudis: : "Sciigu al ĝendarmoj viaj : Ke mi senarme estos : Kaj ke ili povos pafi." Starigita kiel kontraŭmilitarisma himno, la kanto de Vian, dum la sekvantaj jaroj, famiĝis eĉ ekstere de la historia kunteksto de la [[malkoloniigo]]. Ĝin rekantis multaj artistoj, ekzemple en Francio [[Renaud]] (kontraŭ militservo), [[Serge Reggiani]], [[Johnny Hallyday]] kaj [[Marc Lavoine]]. Krom en Francio, ĝi estis kantita de [[Joan Baez]], protestante kontraŭ la [[vjetnama milito]]. === Aliaj kantoj lasos spurojn en la moderna epoko. === * En 1952, Georges Brassens, ĉe ''La Malbona Reputacio (fr : La Mauvaise Réputation)'', elvokas "sian molan liton", prefere al "la muziko kiu takte marŝas" de la 14 julia defilado. Li sin abomenis disciplinon", Mi ŝatas Francion, ne patrion", taksante  en ''La Marsejezo (fr : La Marseillaise)'' "la muzikon ne malbela, sed parolojn ege kontesteblaj" * En 1972, Maxime Le Forestier, ĉe ''Paraŝutisto (fr : Parachutiste)'' kritikas la militistan institucion. En 1979, Serge Gainsbourg aperigas regean version de ''La Marsejezo (fr : La Marseillaise)'', registrita en Jamaiko, pri kiu li klarigas : "Oni dancis la Karmanjolon sur La Marsejezo, oni dancos nun regeon". Eksmilitistaj asocioj  perturbas sian turneon. Ĉe Strasburgo, li patigas ilin la 5an de julio 1980, kriegante kun svingita pugno, fronte al ruĝaj beretoj : "Mi estas servorifuzanto, iu redonis al Marsejezo ĝian unuan sencon, mi de vi petas, ke vi kantos ĝin kun mi" === Bildstrioj, karikaturoj === * Gaston Lagaffe, kreita de la belga desegnisto André franquin kaj plebiscitita de pluraj legistaj generacioj, estas antaŭekologia persono, konvinkita pacisto, furioza kontraŭmilitaristo, sed ankaŭ kontraŭpolicisto kaj kontraŭĉasisto<ref>{{Article|langue=fr|nom1=Frédéric Potet|titre=Gaston Lagaffe, icône antimilitariste, antiflics et écolo avant l’heure|périodique=Le Monde|jour=23|mois=décembre|année=2016|pages=|ISSN=1950-6244|url texte=https://www.lemonde.fr/m-moyen-format/article/2016/12/23/franquin-un-dessinateur-antimilitariste-antiflics-et-ecolo-avant-l-heure_5053494_4497271.html}}.</ref>. * La tuta verkaro de [[Cabu]] estas stampita per kontraŭmilitarismo : ** Eks! Ĉiuj armeoj! ''(fr : A bas toutes les armées !)'' (1979, Éditions du Square, 109 p.)<ref>Pour ce livre, Cabu et son éditeur sont condamnés chacun à une amende de {{unité|2500|francs}} le 22 mars 1979, (''Le Monde'', 24 mars 1979)</ref> ** Cabu, ''Adjudant Kronenbourg'', Éditions Mille et une nuits, <abbr>coll.</abbr> « Les petits libres », 1994, 64 <abbr>p.</abbr><small>([[International Standard Book Number|ISBN]] [[Spécial:Ouvrages de référence/978-2-910233-12-9|978-2-910233-12-9]])</small> ** Cabu, ''Merci Cabu ! : Les Unes du journal Union pacifiste'', Paris, Union pacifiste, 2015, 104 <abbr>p.</abbr> * [[Siné]]. * [[Jacques Tardi]]. == Bibliografio == * {{Fr}} [[Système universitaire de documentation]] : [http://www.sudoc.abes.fr//DB=2.1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=1016&SRT=RLV&TRM=Antimilitarisme rilataj eldonaĵoj] * [[Ferdinand Domela Nieuwenhuis]], ''Le militarisme et l'attitude des anarchistes et socialistes révolutionnaires devant la guerre'', Paris, [[Les Temps nouveaux (journal)|Les Temps nouveaux]], 1901 [http://gallica2.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k81937p] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20121212021821/http://gallica2.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k81937p |date=2012-12-12 }}. * [[Pierre Kropotkine]], ''La guerre'', Paris, [[Les Temps nouveaux (journal)|Les Temps nouveaux]], 1912, [http://gallica2.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k81967m]{{404|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * [[René Chaughi]], ''Les trois complices'', Paris, [[Les Temps nouveaux (journal)|Les Temps nouveaux]], 1912, [http://gallica2.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k819668] {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130801102203/http://gallica2.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k819668 |date=2013-08-01 }}. * [[Roger Monclin]], ''[[Les Damnés de la guerre]] : les crimes de la justice militaire'', 1935, réédition avec préf. de [[Jean Gauchon]], postf. de [[François Cavanna]], [[Union pacifiste de France]], 1978. * Jean-Jacques Becker, ''Le [[Carnet B]]. Les pouvoirs publics et l'antimilitarisme avant la guerre de 1914'', Éditions [[Klincksieck]], Paris, 1973 {{ISBN|2252015195}}. * [[Nicolas Faucier]], ''[[Pacifisme]] et antimilitarisme dans l’entre-deux guerres'', [[Éditions Spartacus]], 1983, <small>notice éditeur</small>. * Yolande Cohen, ''Les jeunes, le socialisme et la guerre'', Paris, L'Harmattan, coll. « Chemins de la mémoire », 1989 {{ISBN|2738403034}}, [http://classiques.uqac.ca/contemporains/cohen_yolande/jeunes_socialisme_guerre/jeunes_socialisme_guerre.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210614193345/http://classiques.uqac.ca/contemporains/cohen_yolande/jeunes_socialisme_guerre/jeunes_socialisme_guerre.html |date=2021-06-14 }}. * Guy Rousseau, ''Le temps du Gouyat - L'enracinement socialiste dans le Puy-de-Dôme, 1870-1914'', Presses universitaires Blaise Pascal, Clermont-Ferrand, 1991, page 215. * [[Marc Angenot]], ''Antimilitarisme : idéologie et utopie'', Québec, Presses de l'Université Laval, 2003. * [[Thierry Maricourt]], ''Histoire de la littérature [[libertaire]] en France'', Albin Michel, 1990, {{p.|36-49}}. * Olivier Bourderionnet, ''« Flower. Power » avant l'heure : antimilitarisme et émancipation sexuelle'', in ''Swing Troubadours - Brassens, Vian, Gainsbourg : les Trente Glorieuses en 33 tours'', Summa Publications, 2012, {{p.|105-138}}. * [[Philippe Grandcoing]], ''Antimilitarisme et engagement politique'', in ''La baïonnette et le lancis'', PULIM éditeur, 2002, {{p.|199-201}}. * [[Jean Rabaut]], ''L'Antimilitarisme en France (1810-1975)'', Paris, Hachette, 1975. * Aurélie Stern, ''L’antimilitarisme en Turquie'', [[Atelier de création libertaire]], 2015, <small>présentation éditeur</small>. * {{en}} Paul B. Miller, ''From Revolutionaries to Citizens : Antimilitarism in France, 1870–1914'', Duke University Press, 2002, <small>extraits en ligne</small>. * {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Maurice Balmet|auteur2=Patrice Bouveret|auteur3=Guy Dechesne|auteur4=Jean-Michel Lacroûte|auteur5=François Ménétrier|auteur6=Mimmo Pucciarelli|titre=Résister à la militarisation|sous-titre=Le Groupe d'action et de résistance à la militarisation, Lyon 1967-1984|lieu=Lyon|éditeur=Atelier de création libertaire|année=2019|pages totales=324|isbn=978-2-35104-121-5|bnf=45640171}} === Artikoloj === * [[Le Monde libertaire]] : antimilitarisme * [[Maurice Laisant]], ''Demeurer antimilitaristes... Les anarchistes et l’Internationale durant la Première Guerre mondiale'', [[Le Monde libertaire]], septembre 1964, * [[Jean Maitron]] (dir), ''L'anarchisme, ici et là, hier et aujourd'hui'', [[Le Mouvement social]], <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 83, avril-juin 1973, * René Laplanche, ''Antimilitarisme en Bourbonnais au début du siècle'' (<abbr>xx<sup>e</sup></abbr>), Le Débredinoir, <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 36, 1981. * Cohen Yolande, ''L'antimilitarisme des jeunesses avant 1914'', Matériaux pour l'histoire de notre temps, <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 16, 1989, <abbr>p.</abbr> 42-48, * Marc Angenot, ''L’antimilitarisme contre la « religion patriotique »'', Mots, Les langages du politique, 76|2004, * [[Hem Day]], ''Et des anarchistes partirent en guerre…'', [[Le Monde libertaire]], <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 1732, 13 février-5 mars 2014, * ''La grogne antimilitariste, une particularité de [[Mai 68]] en Suisse'', [[Swissinfo]], 31 décembre 2017, * Zvonimir Novak, «  », ''[[Charles (revue)|Charles]]'', <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 23,‎ automne 2017 [http://revuecharles.fr/une-breve-histoire-graphique-de-lantimilitarisme] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200206124701/http://revuecharles.fr/une-breve-histoire-graphique-de-lantimilitarisme/ |date=2020-02-06 }} == Filmografio == === Fikcioj === === Dokumentaj filmoj === == Kontraŭmilitistaj kantoj == == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Kontraŭmilitaj kantoj]] * [[Paca movado]] * [[Pacismo]] {{Projektoj}} {{Ĝermo}} [[Kategorio:Armeo]] [[Kategorio:Ideologioj]] [[Kategorio:Ismoj]] odrq70bkkqymg6ot4tmiw06yg99r0b5 DARPA Grand Challenge 0 101635 9406334 9369533 2026-06-18T11:45:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406334 wikitext text/x-wiki '''DARPA Grand Challenge''' estas konkuro de semhomaj veturiloj, kion sponsoris [[DARPA]]. == La unua konkuro, 2004 == La unua konkuro okazis la [[13-an de marto]] [[2004]] en la [[Mojave-dezerto]] de la usona federacia ŝtato Nevada. DARPA ofertis unu milionon da usona dolaro kiel premion por tiu veturilo, kiu 150 mejlojn (241,4&nbsp;km) ene de 10 horoj plenumas. Kvanak registris sin pli ol 100 teamoj, neniu venkis. La plej sukcesa teamo povis veturi nur 7,4 mejlojn (11,9&nbsp;km) – tio estas malpli ol 5&nbsp;% de la tuta vojo. == La dua konkuro, 2005 == La dua ''Grand Challenge'' okazis ekde la 8-a ĝis la 9-a de oktobro 2005 same en la [[Mojave-dezerto]]. La premio nun estis duobla, 2 milionoj da USD. Por la konkuro registris sin 195 teamoj el 36 usonaj federaciaj ŝtatoj kaj 4 aliaj landoj. La tutan vojon sukcesis plenumi nur 5 teamoj, ilia veturilo postlasis 132,2 mejlojn (212,76&nbsp;km), el ili 4 teamoj ene de 10 horoj. Venkinto estis la teamo de [[Universitato de Stanford]] per modifita [[VW Touareg]] nome '''[[Stanley (veturilo)|Stanley]]''', kiu plenumis la vojon dum 6 horoj, 53 minutoj kaj 58 sekundoj. == 2007: Urban Challenge == En 2007 la konkuro okazis en urba kunteksto. La aŭtomobiloj devis respekti la strat-regulojn kaj interagi kun aliaj aŭtomobiloj. Esperantisto Francesco Maurelli partoprenis en la konkuro kun la teamo [http://www.spiritofberlin.eu Team Berlin] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170919152852/http://spiritofberlin.eu/ |date=2017-09-19 }}. == Reguloj == * La veturilo devas esti tute aŭtonoma, surtere veturanta kaj la konkuron devas plenumi ene de 10 horoj. * La veturilo ne povas forlasi la fare de DARPA difinitan areon. * La veturilo povas uzi ekz. je [[Global Positioning System|GPS]]. * Oni ne rajtas sendi stirkomandojn al la veturilo. * La veturilo ne povas tuŝi alian veturilon. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.darpa.mil/grandchallenge The home page of the DARPA Grand Challenge] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080913175500/http://www.darpa.mil/GRANDCHALLENGE/ |date=2008-09-13 }} === Team-paĝoj === * [http://www.avengi.com Autonomous Vehicle Engineers (Team AVE)] * [http://www.autonvs.com Autonomous Vehicle Systems] * [http://www.ravllc.com Team RAV] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180330231939/http://ravllc.com/ |date=2018-03-30 }} * [http://www.aimotorvators.com A.I. Motorvators] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120209101024/http://www.aimotorvators.com/ |date=2012-02-09 }} * [http://www.armaniproject.com Armani] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190521181736/http://armaniproject.com/ |date=2019-05-21 }} * [http://www.axionracing.com Axion Racing] * [http://www.ghostriderrobot.com Blue Team] * [http://dgc.cornell.edu Cornell DARPA Team] * [http://www.cyberrider.org CyberRider] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210213215856/http://cyberrider.org/ |date=2021-02-13 }} * [http://www.ece.osu.edu/ion Desert Buckeyes] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051027010530/http://www.ece.osu.edu/ion/ |date=2005-10-27 }} * [http://www.pontifier.com/darpa/ FutureNova] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060526135106/http://www.pontifier.com/darpa/ |date=2006-05-26 }} * [http://gcart.rit.edu Grand Challenge Autonomous Race Team] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160628051949/http://www.gcart.rit.edu/ |date=2016-06-28 }} * [http://www.grayinsco.com/darpa Gray Team] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051008183452/http://grayinsco.com/darpa/ |date=2005-10-08 }} * [http://www.golemgroup.com/ The Golem Group] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071006122227/http://www.golemgroup.com/ |date=2007-10-06 }} * [http://grandchallenge.njit.edu/ Highlander Racing] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071212092452/http://grandchallenge.njit.edu/ |date=2007-12-12 }} * [http://www.horizonclub.net/racee1.html Maximum Exposure] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081118071154/http://www.horizonclub.net/racee1.html |date=2008-11-18 }} * [http://www.mechiq.com Mech I.Q.] * [http://www.mitre.org/tech/meteor/ MITRE Meteorites] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070930160344/http://www.mitre.org/tech/meteor/ |date=2007-09-30 }} * [http://oregonstate.edu/grandchallenge/ Oregon WAVE] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071117065200/http://oregonstate.edu/grandchallenge/ |date=2007-11-17 }} * [http://pvrw.com The Palos Verdes High School Road Warriors home page] * [http://www.teamprodigies.com The Prodigies] * [http://www.redteamracing.org Red Team] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060424075938/http://www.redteamracing.org/ |date=2006-04-24 }} * [http://www.redteamracing.org Red Team Too]{{404|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.roversystems.com ROVER SYSTEMS] * [http://www.stanfordracing.org Stanford Racing Team] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040926215534/http://www.stanfordracing.org/ |date=2004-09-26 }} * [http://www.sciautonics.com SciAutonics] * [http://www.sciautonics.com SciAutonics II] * [http://www.videoptions.com/Darpapage.htm Team 1010Delta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080705060959/http://www.videoptions.com/Darpapage.htm |date=2008-07-05 }} * [[Universitato de Kalifornio ĉe Davis]]: [http://www.teamaggiespirit.com/ Team Aggie Spirit - UC Davis]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.gi.alaska.edu/DGC Team Arctic Tortoise] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071010123201/http://www.gi.alaska.edu/DGC/ |date=2007-10-10 }} * [http://aimagic.org Team AV Andrea Morgan] * [http://aimagic.org Team AV Sydney Bristow] * [http://aimagic.org Team AV Wendy Darling] * [http://www.cajunbot.com/ Team CajunBot] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080908100559/http://www.cajunbot.com/ |date=2008-09-08 }} * [http://www.teamtormenta.com Team Tormenta] * [http://www.ee.calpoly.edu/telab/gc2005/ Team Cal Poly] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070314031341/http://www.ee.calpoly.edu/telab/gc2005/ |date=2007-03-14 }} * [http://team.caltech.edu Team Caltech] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071111022804/http://team.caltech.edu/ |date=2007-11-11 }} * [http://cimar.mae.ufl.edu/grand_challenge/ Team CIMAR] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070811002642/http://cimar.mae.ufl.edu/grand_challenge/ |date=2007-08-11 }} * [http://www.ensco.com Team ENSCO] * [http://home.netcom.com/~aimo Team Go It Alone] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071205161955/http://home.netcom.com/~aimo/ |date=2007-12-05 }} * [http://www.cabecomposites.com/team.html Team LoGHIQ] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050404072454/http://www.cabecomposites.com/team.html |date=2005-04-04 }} * [http://www.overbot.com Team Overbot] * [http://www.taylortechnology.com/darpa/index.asp Team Rambo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060623072755/http://www.taylortechnology.com/darpa/index.asp |date=2006-06-23 }} * [http://www.remotei.com/dgc Team Remote-I] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20040220132054/http://remotei.com/dgc |date=2004-02-20 }} * [http://www.ewm.biz/grandchallenge.htm Team South Carolina] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060210094642/http://www.ewm.biz/grandchallenge.htm |date=2006-02-10 }} * [http://www.terramax.com Team Terramax] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090506221415/http://www.terramax.com/ |date=2009-05-06 }} * [http://www.ubcthunderbird.com/ Team Thunderbird - UBC]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://dept.fvtc.edu/darpa/ Team Visionary Endeavor -- Fox Valley Technical College] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929230655/http://dept.fvtc.edu/darpa/ |date=2007-09-29 }} * [http://www.ics.uci.edu/~darpagc/live/ Team XAR] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051220205651/http://www.ics.uci.edu/~darpagc/live/ |date=2005-12-20 }} * [http://robotic.darktech.org Viva Las Vegas] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080820091138/http://robotic.darktech.org/ |date=2008-08-20 }} * [http://www.me.vt.edu/grandchallenge/ Virginia Tech Grand Challenge Team Rocky] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071107053702/http://www.me.vt.edu/grandchallenge/ |date=2007-11-07 }} * [http://www.me.vt.edu/grandchallenge/ Virginia Tech Grand Challenge Team Cliff] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071107053702/http://www.me.vt.edu/grandchallenge/ |date=2007-11-07 }} [[Kategorio:Robotoj]] erx1rewlm1gvhetkepjgdtz2x7ckf94 Omikron Baleno 0 111581 9405754 8668725 2026-06-17T20:37:41Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405754 wikitext text/x-wiki {{Stelo | Nomo = [[Omikron]] Baleno | Indikoj = '''ο Cet''', '''ο Ceti''', '''68 Ceti''', '''Omikron Baleno''', '''Mira''' | Speco = Duopa varia stelo | Spektroklaso = M7IIIe | bildo = Mira 1997.jpg | bildo-larĝeco = 200px | bildo-priskribo = Omikron Baleno | Rektascensio = 02h 19m 20,79s | Deklinacio = -02° 58′ 39.5″ | Fota_magnitudo = | Videbla_magnitudo = 2,0 ... 10,1 | Distanco = 418 [[lumjaro]]j (128,15 [[parseko]]j) ± 14% | Absoluta_magnitudo = 0,93 | Radia_rapido = +63.8 km/s | Moviĝo_rektascensio = 10,33 [[mas]]/jaro | Moviĝo_deklinacio = -239,48 [[mas]]/jaro | Paralakso = 7,79 ± 1,23 [[mas]] | Lumeco = 15000 de [[Suno]] | Temperaturo = 2200 K | Konstelacio = Baleno | Epoko = [[J2000.0]] | Trovinto = David Fabricius | Dato_de_trovo = ekde [[3-a de aŭgusto]] [[1596]] }} '''Omikron Baleno''' estas [[varianta stelo|varia]] [[duopa stelo]] en [[konstelacio]] [[Baleno (konstelacio)]]. Ĝi havas ankaŭ propran nomon "'''Mira'''". {{Projektoj}} {{Ĝermo|astronomia objekto}} [[Kategorio:Baleno (konstelacio)]] [[Kategorio:Duopaj steloj]] kqfy6k2tfp3za3vkstawl3i0jzt6fc3 J. Arch Getty 0 121424 9406338 6746413 2026-06-18T11:55:32Z Tonyo 735 9406338 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''J. Arch GETTY''' (n. 1950 en [[Luiziano]], mortis en 2025) estis [[profesoro]] kaj [[historiisto]], kiu estas konata pro siaj verkoj pri la moderna [[historio de Rusio]] kaj [[Sovetunio]]. Ŝi studis en [[Universitato de Pensilvanio]], kaj specialistiĝis pri la [[Stalin]]a periodo kaj la historio de la [[Soveta Komunista Partio]]. == Kelkaj verkoj == * ''The Road to Terror: Stalin and the Self-Destruction of the Bolsheviks, 1932-1939'', (kun Oleg V. Naumov), Yale University Press, 1999. * ''Stalinist Terror: New Perspectives'', (ed., kun Roberta T. Manning), Cambridge University Press, 1993. * ''Origins of the Great Purges: The Soviet Communist Party Reconsidered, 1933-1938'', Cambridge University Press, 1985. naŭan eldonon en 1996. {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Getty, J. Arch}} [[Kategorio:Usonaj historiistoj]] 032htxqmkbfjfnxvzvewmumek09c90v Nikolaj Ostrovskij 0 123995 9405782 9206129 2026-06-17T20:50:17Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405782 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | nomo = OSTROVSKIJ N.A. | dosiero =[[Dosiero:N Ostrovskiy.jpg|222px]] | priskribo = | dato de naskiĝo = [[29-an de septembro]] [[1904]] | loko de naskiĝo = [[Dosiero:Russian Empire 1914 17.svg|20px]] vilaĝo Vilija, Volinj gubernio, [[Rusia Imperio]] | nacieco = ukraino | sukcesis kiel = verkisto | dato de morto = [[22-an de decembro]] [[1936]] | loko de morto = [[Dosiero:Flag of the Soviet Union 1923.svg|20px]][[Moskvo]], [[Sovetunio]] | artista nomo = | artista celigo = | reprezentivaj verkoj = ''"Kiel la ŝtalo estis hardata"'', ''"La ŝtormo nin generis"'' }} '''Nikolaj Aleksejeviĉ Ostrovskij''' ({{lang-ru|Николай Алексеевич Островский}}, {{lang-uk|Микола Олексійович Островський}}; naskiĝis la {{JULGREGDATO|29|9|1904|FormatJUL=j"-an"|ligilo=jes|akuzativo=jes}}, mortis la {{daton|22|decembro|1936}}) estis ruslingva soveta verkisto. == Historion == Li naskiĝis en ukraina vilaĝo Vilija situanta en sud-okcidenta parto de [[Rusia Imperio]] nomata Volinj (nun Rovni provinco, Ostrog ragiono de [[Ukrainio]]). Lia patro ''Aleksio Ivanoviĉ Ostrovskij'' estis laboristo de la loka maltoproduktanta fabriko. Patrino ''Olga Jozefovna'' originis el ĉeĥaj kolonianoj venintaj tien en la 19-a jarcento. ''Aleksio Ivanoviĉ'' estis vidvo kaj multe pli aĝa ol lia dua edzino. La gepatroj havis alian filon nomitan ''Demetrion''. Juna Nikolao havis neordinarajn mensajn kapablojn, pro kio oni permesis al li lerni en la loka klerika-paroĥa lernejo pli frue ol kutime. Li ĝin sukcese finis en [[1913]] kun la laŭdinda atesto, kiam li estis naŭjara knabo. Post komenco de la [[Unua mondmilito]] en [[1914]] la familio translokiĝis al urbo Ŝepetovka situanta pli oriente ol tiama milita fronto. En [[1917]] post disfalo de [[Rusia Imperio]] en ĝia sudokcidenta parto aperis [[Ukraina Popola Respubliko]], kiun gvidis [[hetmano]] [[Pavlo Skoropadskij|Skoropadskij]]. La [[10-an de marto]] [[1919]] estis proklamita la memstara Ukraina Soveta Socialisma Respubliko kun ĉefurbo [[Ĥarkivo]], kiu la [[30-an de decembro]] [[1922]] subskribis la unian pakton kaj eniris [[Sovetio]]n. En Ŝepetovka juna Nikolao laboris kiel nekvalifika laboristo en kelkaj lokoj. Samtempe li daŭrigis sian klerecon en la baza kolegio, kiu uzis la nacian ukrainan lingvon. Multe efikis konscion de adolesko Nikolao rimarkinda balado ''"Kobzar"'' far eminenta ukraina verkisto [[Taras Ŝevĉenko]]. En [[1918]] [[Ukrainio]]n invadis armeo de la aŭstra-germana koalicio kaj baldaŭ okupis la tutan landon. Tiam Nikolao konatiĝis kun lokaj bolŝevikoj, kiuj kaŝe agadis kontraŭ la konkerintoj, kaj plenumis iujn ties komisiojn. Ekde la [[20-a de julio]] [[1919]] Ostrovskij estis komsomolano. Iom poste li aliĝis kiel volontulo al [[Ruĝa Armeo]] kaj sukcese militis sub gvido de ''Kotovskij'' kaj ''Budenij''. Aŭguste de [[1920]] Nikolao estis serioze vundita, pro kio liaj movokapablo kaj vidpovo grave malboniĝis. Tiam li demisiis. Ekde [[1921]] Nikolao loĝis en [[Kievo]], ĉefurbo de [[Ukrainio]], kaj laboris kiel elektristo en la Ĉefa metiejo. En ĝi li estris tiean [[komsomol]]an organizon. Kvankam lia sano ne estis bona, en [[1922]] li aktive partoprenis kune kun ceteraj [[komsomol]]anoj en konstruado de la mallarĝa fervojo inter [[Kiev]]o kaj stacio {{stacidomo|Bojarka}} (ĉ.20 km), por debiti hejtolignon en la frostantan ĉefurbon. Ili sukcesis savi multajn homvivojn de terura morto. Pro malfacila, longa laboro kaj netolereblaj malbonaj vivkondiĉoj Nikolao grave malsaniĝis je tifo kaj malvarmumo. Post resaniĝo Ostrovskij okupiĝis pri klerigo en kelkaj okcidentukrainiaj urbetoj ĝis [[1924]]. Tiam li aliĝis al [[Komunista Partio de Sovetunio|Tutunia komunista partio de bolŝevikoj]] kaj estis elektita kiel [[komsomol]]a sekretario de urbo Ŝepetovka. Tamen la progresinta malsano ne permesis al li intense labori. Li suferis pro doloroj, lia sanstato permanente malboniĝis. La diagnozo de kuracistoj restigis al li neniun esperon. Kaj finfine venis la tempo, kiam li jam tute ne povis moviĝi. Baldaŭ li perdis ankaŭ vidpovon. Aŭtune de [[1927]] komenciĝis literatura agado de Nikolao Ostrovskij. Li decidis priskribi rememorojn pri siaj kamaradoj kaj pri si mem en eseo "Pri kotovskij-anoj". Tamen la manuskripto estis perdita dum transportado al eldonejo. Fine de [[1930]] Ostrovskij ekverkis sian romanon &nbsp;''"Kiel la ŝtalo estis hardata"''. Li konstante troviĝis en lito kaj ne kapablis vidi, sed helpe de stencilo, kiun li mem inventis kaj faris, la unuaj literĉenoj aperis sur papero. Verkado daŭris pli ol unu jaron. Al la malsana verkisto helpis kelkaj asistantoj, inter kiuj estis iuj profesiaj literaturistoj. Tiuj ne nur korektis la tekston, sed ankaŭ sugestis kromajn ideojn por perfektigi kaj poluri la romanon. Aprile de [[1932]] revuo "Juna Gvardio" komencis eldoni popece la romanon ''"Kiel la ŝtalo estis hardata"'' ({{lang-ru|Как закалялась сталь}}) ''far Nikolao Ostrovskij. Samjare ĝia unua parto aperis kiel libro. Baldaŭ oni eldonis la duan parton. Tuj la verko akiris grandan sukceson kaj popularecon. En la libro legantoj povis vidi heroecan batalon de rusa kaj ukraina proletaro kontraŭ la ekspluatantoj, pro nova justa sociordo, kiun neniam antaŭe konis la mondo, pro konstruado de socialisma lando. La protagonisto havis la kutiman rusan nomon - ''Paŭlo Korĉagin'' ({{lang-ru|Павел Корчагин}}), kvankam ĉiuj ĉefaj eventoj okazas en [[Ukrainio]]. Ostrovskij indiferente rilatis al nacieco de sia prototipo. Por li plej grava estis aparteno de ''Korĉagin'' al la laborista klaso. La [[Komunista Partio de Sovetunio|komunista partio]] kaj soveta registaro alte taksis lian talentan verkon kaj dekoris lin per plej valora [[Ordeno de Lenin]]. Li ankaŭ ricevis novajn loĝejojn en [[Soĉi]] kaj [[Moskvo]]. Sufiĉe plialtiĝis lia militrango - de tiam li estis brigada komisaro. Suferanta pro teruraj doloroj Ostrovskij sukcesis verki la alian libron ''"La ŝtormo nin generis"'' ({{lang-ru|Рожденные бурей}}), kies temo estis sama, kiel en la perdita manuskripto "Pri kotovskij-anoj". Decembre de [[1936]] oni ĝin eldonis. Tamen la verkisto ne sukcesis ĝin mantuŝi, ĉar la [[22-an de decembro]] [[1936]] li mortis. Lin oni sepultis en [[Novodeviĉje tombejo]] en [[Moskvo]]. La romano ''"Kiel la ŝtalo estis hardata"'' estas tradukita en multajn lingvojn de la mondo. En [[1942]], [[1956]] kaj en [[1975]] oni ĝin filmis en [[Sovetunio]], en [[1985]] en [[Jugoslavio]], en [[2000]] en [[Ĉinio]]. En [[1997]] [[Solomon Iljiĉ Cins]] esperantigis la romanon ''"Kiel la ŝtalo estis hardata"'', kiu estas legebla krome en [[Interreto]]. * [[Kiel ŝtalo estis hardata]]: Romano. [[N.Ostrovskij]]. Tradukis el la rusa, antaŭparolo, postparolo [[S.Cins]]. — Jekaterinburg: [[Sezonoj]], 368 pĝ. == Citaĵo == La sekva alineo el la libro "Kiel ŝtalo estis hardata" estis vaste diskonigita kaj citita. {{Citaĵo | teksto = La plej alta valoro por la homo estas la vivo, kaj ĝi estas donataj al li nur unufoje. La homo devas vivi tiel, ke la pasintaj jaroj ne suferigas lin sencele, kaj ke li ne devos bruli per honto de lia malestiminda kaj mizera pasinteco. Kaj en sia morto la homo povos diri, ke lia tuta vivo kaj ĉiuj liaj energioj estis dediĉitaj al la plej sublima afero: al la liberigo de la homaro. }} <gallery> Dosiero:Eckartsberga, plaque to Nikolai Ostrovsky.jpg|surmura memorsigno Ostrovskij en germana urbo Eckartsburg Dosiero:The Soviet Union 1964 CPA 3033 stamp (Soviet Writers. Nikolai Ostrovsky (1904-1936). Illustration for the novel 'How the Steel Was Tempered').jpg|poŝtmarko de [[USSR]] "Ostrovskij", 1964" Dosiero:N Ostrovsky House(Museum)-Moscow-Tverskaya str,14.jpg|Ĉi-dome N.Ostrovskij loĝis kaj verkis. Nun muzeo </gallery> == Eksteraj ligiloj == * [https://web.archive.org/web/20000525170947/http://www.sezonoj.itgo.com/Stal1-0.htm] libro "Kiel la ŝtalo estis hardata" {{eo}} * [http://intv.ru/view/?film_id=62758&playNow=1] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090221183319/http://intv.ru/view/?film_id=62758&playNow=1 |date=2009-02-21 }} filmo "Kiel la ŝtalo estis hardata" ĉefrolas Vladimiro Konkin {{ru}} * [http://shepetivka.km.ua/] ttt-ejo de Ŝepetovka '''ukraine''' {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ostrovskij, Nikolaj}} [[Kategorio:Nikolaj Ostrovskij| ]] [[Kategorio:Ruslingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj militistoj]] [[Kategorio:Blindaj verkistoj]] [[Kategorio:Homoj de la Rusia enlanda milito]] [[Kategorio:Homoj de la Pola-bolŝevika milito]] [[Kategorio:Mortintoj en Moskvo]] 7s4q53322d2tdfos0kotuo2fw8nape0 Cristiano Ronaldo 0 124511 9405451 9012933 2026-06-17T12:49:59Z Kani 670 9405451 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Cristiano Ronaldo kaj Hamza Mehhar}} '''Cristiano RONALDO DOS SANTOS AVEIRO''' (naskiĝis la {{daton|5|februaro|1985}}), kutime nomata '''Ronaldo''', estas [[Portugalio|portugala]] [[futbalisto]]. Li estas membro de la [[portugala nacia teamo de futbalo]] kaj la araba teamo Al-Nassr. Interalie li partoprenis la matĉojn pri la [[Futbala Mondpokalo 2006]] en [[Germanio]], la [[Futbala Mondpokalo 2010]] en [[Sud-Afriko]], la [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012]] en [[Pollando]] kaj [[Ukrainio]], pri la [[Futbala Mondpokalo 2014]] en [[Brazilo]], pri la [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016]] en [[Francio]], en kiu la portugala teamo atingis la ĉampionecon, pri la [[Futbala Mondpokalo 2018]] en [[Rusio]], kaj pri la [[Futbala Mondpokalo 2022]] en [[Kataro]]. [[Dosiero:Cristiano Ronaldo, 2010.jpg|eta|maldekstra|<center>Ronaldo en 2010]] == Meritoj == En la jaro 2008 li estis nomita la plej bona futbalisto de Eŭropo kaj la mondo, kaj ricevis la premiojn ''Ballon d'Or'' kaj ''FIFA World Player of the Year Award''. Jam en la antaŭa jaro li ricevis la Oran Ŝuon, farinte 42 golojn en 49 maĉoj en sia tiama klubo ''[[Manchester United]]''<ref>[http://www.liberafolio.org/2018/04/01/ronaldo-ludos-en-la-esperanto-teamo/ Ronaldo ludos en la Esperanto-teamo] (ŝerco...), La Libera Folio, la 1-a de aprilo 2018!</ref>. {{Portugala nacia teamo - Futbala Mondpokalo 2006}} {{Portugala nacia teamo - Futbala Mondpokalo 2010}} {{Portugala nacia teamo - Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012}} {{Portugala nacia teamo - Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016}} {{Portugala nacia teamo - Futbala Mondpokalo 2018}} {{Portugala nacia teamo - Futbala Mondpokalo 2022}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|portugala futbalisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ronaldo, C}} [[Kategorio:Portugalaj futbalistoj]] mfeaek820497haipbd27r1a30yju7vu Tacoma 0 129428 9406264 8871428 2026-06-18T11:06:55Z ThomasPusch 1869 9406264 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Mount Rainier over Tacoma.jpg|eta|La malnova kvartalo ("Old Town") de Tacoma, kun Monto Rajnera en la fono]] [[Dosiero:Tacoma Narrows Bridge Falling.png|eta|Ponto ("Tacoma Narrows Bridge") en Tacoma kolapsas en ŝtormo la {{daton|7|novembro|1940}}]] '''Tacoma''' (''elparolu'' "takoma", pli precize "təkoŭmə"; en Esperanto, eventuale esperantigebla '''Takomo''') estas urbo en [[Vaŝingtonio]], situanta ĉirkaŭ {{unuo|50|km}} sude de [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]], kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel {{unuo|195629}} homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de [[Kantono Pierce (Vaŝingtonio)|Kantono Pierce]]. Tacoma estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En la urbo situas filia tereno de [[Universitato de Vaŝingtonio]] kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj [[Pacific Lutheran University|Pacifika Luterana Universitato]] kaj [[University of Puget Sound|Universitato de Puĝetio]]. Tacoma ricevis sian nomon laŭ la proksima (93&nbsp;km) dormema vulkano [[Monto Rainier]], kies pli frua nomo estis Takoma ( ''təqʷúʔbəʔ'' ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la [[transkontinenta fervojo]] Northern Pacific. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.cityoftacoma.org/ Oficiala retejo (anglalingva)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tacoma (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)]] 64leyziu5dr3gre64h3fa5dztxy5m74 9406265 9406264 2026-06-18T11:07:16Z ThomasPusch 1869 9406265 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Mount Rainier over Tacoma.jpg|eta|La malnova kvartalo ("Old Town") de Tacoma, kun Monto Rajnera en la fono]] [[Dosiero:Tacoma Narrows Bridge Falling.png|eta|Ponto ("Tacoma Narrows Bridge") en Tacoma kolapsas en ŝtormo la {{daton|7|novembro|1940}}]] '''Tacoma''' (''elparolu'' "takoma", pli precize "təkoŭmə"; eventuale esperantigebla '''Takomo''') estas urbo en [[Vaŝingtonio]], situanta ĉirkaŭ {{unuo|50|km}} sude de [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]], kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel {{unuo|195629}} homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de [[Kantono Pierce (Vaŝingtonio)|Kantono Pierce]]. Tacoma estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En la urbo situas filia tereno de [[Universitato de Vaŝingtonio]] kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj [[Pacific Lutheran University|Pacifika Luterana Universitato]] kaj [[University of Puget Sound|Universitato de Puĝetio]]. Tacoma ricevis sian nomon laŭ la proksima (93&nbsp;km) dormema vulkano [[Monto Rainier]], kies pli frua nomo estis Takoma ( ''təqʷúʔbəʔ'' ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la [[transkontinenta fervojo]] Northern Pacific. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.cityoftacoma.org/ Oficiala retejo (anglalingva)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tacoma (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)]] n0qef2wbng0gn0hgyc9x9puvw646tmk 9406269 9406265 2026-06-18T11:09:29Z ThomasPusch 1869 9406269 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Mount Rainier over Tacoma.jpg|eta|La malnova kvartalo ("Old Town") de Tacoma, kun Monto Rajnera en la fono]] [[Dosiero:Tacoma Narrows Bridge Falling.png|eta|Ponto ("Tacoma Narrows Bridge") en Tacoma kolapsas en ŝtormo la {{daton|7|novembro|1940}}]] '''Tacoma''' (''elparolu'' "takoma", pli precize "təkoŭmə"; eventuale esperantigebla '''Takomo''') estas urbo en [[Vaŝingtonio]], situanta ĉirkaŭ {{unuo|50|km}} sude de [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]], kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel {{unuo|195629}} homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. Tacoma estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En la urbo situas filia tereno de [[Universitato de Vaŝingtonio]] kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj [[Pacific Lutheran University|Pacifika Luterana Universitato]] kaj [[University of Puget Sound|Universitato de Puĝetio]]. Tacoma ricevis sian nomon laŭ la proksima (93&nbsp;km) dormema vulkano [[Monto Rainier]], kies pli frua nomo estis Takoma ( ''təqʷúʔbəʔ'' ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la [[transkontinenta fervojo]] Northern Pacific. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.cityoftacoma.org/ Oficiala retejo (anglalingva)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tacoma (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)]] cm5okilyh8qwu6chj0fhawngaxymp84 9406270 9406269 2026-06-18T11:10:01Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Tacoma (Vaŝingtonio)]] al [[Tacoma]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406269 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Mount Rainier over Tacoma.jpg|eta|La malnova kvartalo ("Old Town") de Tacoma, kun Monto Rajnera en la fono]] [[Dosiero:Tacoma Narrows Bridge Falling.png|eta|Ponto ("Tacoma Narrows Bridge") en Tacoma kolapsas en ŝtormo la {{daton|7|novembro|1940}}]] '''Tacoma''' (''elparolu'' "takoma", pli precize "təkoŭmə"; eventuale esperantigebla '''Takomo''') estas urbo en [[Vaŝingtonio]], situanta ĉirkaŭ {{unuo|50|km}} sude de [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]], kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel {{unuo|195629}} homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. Tacoma estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En la urbo situas filia tereno de [[Universitato de Vaŝingtonio]] kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj [[Pacific Lutheran University|Pacifika Luterana Universitato]] kaj [[University of Puget Sound|Universitato de Puĝetio]]. Tacoma ricevis sian nomon laŭ la proksima (93&nbsp;km) dormema vulkano [[Monto Rainier]], kies pli frua nomo estis Takoma ( ''təqʷúʔbəʔ'' ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la [[transkontinenta fervojo]] Northern Pacific. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.cityoftacoma.org/ Oficiala retejo (anglalingva)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tacoma (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)]] cm5okilyh8qwu6chj0fhawngaxymp84 9406273 9406270 2026-06-18T11:10:19Z ThomasPusch 1869 9406273 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Mount Rainier over Tacoma.jpg|eta|La malnova kvartalo ("Old Town") de Tacoma, kun Monto Rajnera en la fono]] [[Dosiero:Tacoma Narrows Bridge Falling.png|eta|Ponto ("Tacoma Narrows Bridge") en Tacoma kolapsas en ŝtormo la {{daton|7|novembro|1940}}]] '''Tacoma''' (''elparolu'' "takoma", pli precize "təkoŭmə"; eventuale esperantigebla '''''Takomo''''') estas urbo en [[Vaŝingtonio]], situanta ĉirkaŭ {{unuo|50|km}} sude de [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]], kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel {{unuo|195629}} homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. Tacoma estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En la urbo situas filia tereno de [[Universitato de Vaŝingtonio]] kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj [[Pacific Lutheran University|Pacifika Luterana Universitato]] kaj [[University of Puget Sound|Universitato de Puĝetio]]. Tacoma ricevis sian nomon laŭ la proksima (93&nbsp;km) dormema vulkano [[Monto Rainier]], kies pli frua nomo estis Takoma ( ''təqʷúʔbəʔ'' ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la [[transkontinenta fervojo]] Northern Pacific. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.cityoftacoma.org/ Oficiala retejo (anglalingva)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tacoma (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)]] azn1rxvaghhs20qv64kkf18lqhsgio4 Puĝeta Fjordo 0 129549 9406215 9298313 2026-06-18T10:13:41Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Puĝeta Fjordo]] al [[Puĝeta fjordo]] 9298313 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|Markolo |priskribo de bildo=Satelita bildo de Puĝeto |regiono-ISO = US-WA |mapo lokumilo = |mapo1 lokumilo = iso |Mapo en angulo= |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 9 |longo = |longo unuo = km |larĝo = |larĝo unuo = km |parenco = |parenco_tipo = Akvejo |parenco1 = |parenco1_tipo = Insularo }} <!--[[Dosiero:PugetSound-NASA.jpg|eta|dekstra|278ra|Mapo de Puĝetio]]--> '''Puĝeta Fjordo''' (angle: '''Puget Sound''' (elparole ''ˈpjuĝet''), [[Laŝucida lingvo|laŝucide]] '''x<sup>w</sup>əlč''' (elparole ''ĥŭalĉ'') estas granda [[fjordo]] (kun fjordetaj branĉoj) ligita al [[Pacifiko]] per la [[Markolo de Juan de Fuca]] kaj [[Admiralty Inlet (Vaŝingtonio)|Admiralara Markolo]], en la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La ĉirkaŭan regionon, nomatan [[Puĝetio]], enloĝas proksimume kvar milionoj da homoj. La brita flotkapitano [[George Vancouver]] nomis la fjordon por honori sian subulon Peter Puget, kiu esploris ĝian sudan ekstremaĵon en [[majo]], [[1792]]. Vancouver pretendis alproprigi ĝin al la [[Brita Imperio]] je la [[4-a de junio]], 1792. Ĝi transiris al usona suvereneco per la [[Oregona Traktato]] subskribita en [[1846]]. Puĝeta Fjordo estas gravega celo de perŝipa komerco, precipe inter Usono kaj orienta [[Azio]]; ĝiaj plej grandaj komercaj [[haveno]]j estas [[Seatlo]] kaj [[Takomo]]. La usona [[mararmeo]] havas gravajn instalaĵojn en la malpli grandaj urboj [[Bremertono]] kaj [[Evereto]]. La politika ĉefurbo de Vaŝingtonio, [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], situas ĉe la plej suda ekstremaĵo de la fjordego. La [[Washington State Ferries|Vaŝingtonia Ŝtata Pramŝipa Sistemo]] konektas la orientan kaj okcidentan bordojn de la fjordo en diversaj lokoj, kaj alirebligas ankaŭ pluraj el la pli gravaj insuloj en la fjordo, kiel ekzemple [[Insulo Whidbey]], [[Insulo Bainbridge]], [[Insulo Vashon]]. Nur ĉe unu loko, inter Takomo kaj Gig Harbor, ŝosea ponto transiras la fjordon. ''Whidbey Island'' (kutime [[Vidbejo (Vaŝingtonio)|Vidbejo]] en Esperanto) estas insulo en [[Vaŝingtonio]], ĉe la norda ekstremaĵo de Puĝeta Fjordo. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Island County]]. == Vidu ankaŭ == * [[Insulo Fir (Vaŝingtonio)]] * [[Listo de maraj ekoregionoj]] * [[Rivero Skagit]] * [[Kicapa Duoninsulo]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Maraj ekoregionoj]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Puĝeta Fjordo| ]] tmikeliw2y91r98mwo9al9xhkypfwww 9406220 9406215 2026-06-18T10:14:22Z ThomasPusch 1869 9406220 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|Markolo |priskribo de bildo=Satelita bildo de Puĝeto |regiono-ISO = US-WA |mapo lokumilo = |mapo1 lokumilo = iso |Mapo en angulo= |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 9 |longo = |longo unuo = km |larĝo = |larĝo unuo = km |parenco = |parenco_tipo = Akvejo |parenco1 = |parenco1_tipo = Insularo }} <!--[[Dosiero:PugetSound-NASA.jpg|eta|dekstra|278ra|Mapo de Puĝetio]]--> '''Puĝeta fjordo''' (angle: '''Puget Sound''' (elparole ''ˈpjuĝet''), [[Laŝucida lingvo|laŝucide]] '''x<sup>w</sup>əlč''' (elparole ''ĥŭalĉ'') estas granda [[fjordo]] (kun fjordetaj branĉoj) ligita al [[Pacifiko]] per la [[Markolo de Juan de Fuca]] kaj [[Admiralty Inlet (Vaŝingtonio)|Admiralara Markolo]], en la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La ĉirkaŭan regionon, nomatan [[Puĝetio]], enloĝas proksimume kvar milionoj da homoj. La brita flotkapitano [[George Vancouver]] nomis la fjordon por honori sian subulon Peter Puget, kiu esploris ĝian sudan ekstremaĵon en [[majo]], [[1792]]. Vancouver pretendis alproprigi ĝin al la [[Brita Imperio]] je la [[4-a de junio]], 1792. Ĝi transiris al usona suvereneco per la [[Oregona Traktato]] subskribita en [[1846]]. Puĝeta fjordo estas gravega celo de perŝipa komerco, precipe inter Usono kaj orienta [[Azio]]; ĝiaj plej grandaj komercaj [[haveno]]j estas [[Seatlo]] kaj [[Takomo]]. La usona [[mararmeo]] havas gravajn instalaĵojn en la malpli grandaj urboj [[Bremertono]] kaj [[Evereto]]. La politika ĉefurbo de Vaŝingtonio, [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], situas ĉe la plej suda ekstremaĵo de la fjordego. La [[Washington State Ferries|Vaŝingtonia Ŝtata Pramŝipa Sistemo]] konektas la orientan kaj okcidentan bordojn de la fjordo en diversaj lokoj, kaj alirebligas ankaŭ pluraj el la pli gravaj insuloj en la fjordo, kiel ekzemple [[Insulo Whidbey]], [[Insulo Bainbridge]], [[Insulo Vashon]]. Nur ĉe unu loko, inter Takomo kaj Gig Harbor, ŝosea ponto transiras la fjordon. ''Whidbey Island'' (kutime [[Vidbejo (Vaŝingtonio)|Vidbejo]] en Esperanto) estas insulo en [[Vaŝingtonio]], ĉe la norda ekstremaĵo de Puĝeta fjordo. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Island County]]. == Vidu ankaŭ == * [[Insulo Fir (Vaŝingtonio)]] * [[Listo de maraj ekoregionoj]] * [[Rivero Skagit]] * [[Kicapa Duoninsulo]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Maraj ekoregionoj]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Puĝeta Fjordo| ]] s3t9jrck62jx9whg4fw41psovb0ydat Uzanto:Moldur 2 136645 9405793 9387996 2026-06-17T20:55:48Z Moldur 2507 /* 2026 */ {{Nehru-Gandhi}} 9405793 wikitext text/x-wiki {{BabelDevenLoĝLoko |lingvonombro=5 |l1=de-D |l2=eo-3 |l3=en-3 |l4=sv-3 |l5=fr-2 |devenlando=Germanio| |devenloko=Munkeno| |loĝlando=Svedio |loĝloko=Gotenburgo |nomo=Moldur }} '''Moldur''' &ndash; estas esperantisto [[Martin Weichert]]. Jen eta, tute senorda listo de kelkaj ekzemplaj vikipediaj paĝoj kiujn mi (tute aŭ grandparte) kontribuis: == ĝis 2019 == * [[Christer Fuglesang]] * [[Ŝaŭmburgo-Lipo]] * [[Hesio-Kaselo]] * [[Kristoforo de Bavario]] * [[Otto la 1-a (Grekio)]] * [[Dairat al-Muĥabarat al-Ammah]] * [[Reĝlando Libio]] * [[Christian Wulff]] * [[Georgo la 4-a (Britio)]] * [[Nathan Söderblom]] * [[Nyamko Sabuni]] * [[Diktaturo de la koloneloj]] * [[Fruktodona Societo]] * [[Savendulino]] * [[Senjatrollet]] * [[Brahe]] * [[Dilbert]] * [[Peppa Pig]] * [[Hello Kitty]] * [[Göta-kanalo]] * [[Evangelia eklezio de Aŭgsburga konfeso en Rumanio]] * [[Cadfael]] * [[Bamse]] * [[The No. 1 Ladies' Detective Agency]] * [[Ronjo, rabista filino]] * [[Karlsson sur la tegmento]] * [[ALMA-premio]] * [[Premio Andersen]] * [[Bajrona heroo]] * [[Chotek]] * [[Wonder Woman]] * [[Jessica Meir]] * [[Ento (Mez-Tero)]] == 2020 == * granda parto de la membroj de la [[Komisiono von der Leyen]] * [[Kabus ibn Sa'id Al Sa'id]] kaj [[Hajtam ibn Tarik Al Sa'id]] * [[Nestlé Smarties Book Prize]] * [[Adelajdo de Meißen]] * [[Don Camillo]] * {{ŝ|Komisiono von der Leyen}} kaj plejparto de la Komisionanoj en ĝi * [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)]] * [[Luitpold de Bavario]] * [[Antaŭdaŭrigo]] ("prequel") * {{ŝ|Reĝoj de la Hanovra dinastio}} * {{ŝ|Reĝoj de la dinastio Bernadotte}} * {{ŝ|Reĝoj de la dinastio Glücksburg}} * {{ŝ|Reĝoj de la dinastio Vasa}} * {{ŝ|Reĝa familio de Svedio}} * [[Les trois mousquetaires]] * [[Dentotroloj]] * {{ŝ|Reĝoj de la dinastio Wittelsbach}} * [[Konstantino la 1-a (Grekio)]] * [[Aleksandro (Grekio)]] * [[Konstantino la 2-a (Grekio)]] * [[Ferdinando la 1-a (Rumanio)]] * Unuigo de {{ŝ|informkesto reganto}} kaj {{ŝ|informkesto regantino}} * Refarado de {{ŝ|informkesto politikisto}} pere de {{ŝ|informkesto reganto}} * {{ŝ|Reĝoj de la Hohencolerna dinastio}} * [[Konrado la 4-a (Sankta Romia Imperio)]] * Unuigo de {{ŝ|informkesto reganto}} kaj {{ŝ|informkesto verkisto}} * Profunda rearanĝo de pluraj Informkestoj kaj Informkesteroj * [[:Kategorio:Fikciaj esperantistoj]] * [[Valérian kaj Laureline]] * [[Rustimuna Ŝtalrato]] * [[Norma Horzono de Filipinoj]] * [[Princino de Marso]] * [[:Kategorio:Fikciaj finnoj]] * [[:Kategorio:Naskiĝintoj en Teherano]] kaj rilataj * {{Ŝ|Reĝoj de la Haŝemida dinastio}} * [[:Kategorio:Fikciaj keltoj]] * [[:Kategorio:Specioj de Star Trek]] * [[:Kategorio:Fikciaj eksterteranaj specioj]] * [[Barbapapa]] * [[:Kategorio:Pikareskaj romanoj]] * [[Princlando Aĥeo]] == 2021 == * [[Axel Oxenstierna]] * [[Julian de Svedio]] * [[:Kategorio:17-a jarcento en fikcio]] * [[:Kategorio:18-a jarcento en fikcio]] * [[:Kategorio:Hunyadi]] * [[:Kategorio:Cindrulino]] * [[:Kategorio:Naskiĝintoj en Brunsvigo]] * [[:Kategorio:Mortintoj en Brunsvigo]] * [[:Kategorio:Naskiĝintoj en Vajmaro]] * [[:Kategorio:Mortintoj en Vajmaro]] {{Algebraj strukturoj}} * [[:Ŝablono:Algebraj strukturoj]] * [[Identa funkcio]] * [[:Ŝablono:Umajadaj kalifoj]] * [[Henriko (Saksio)]] * [[Heredo laŭ pliaĝeco]] * [[:Kategorio:Fikciuloj de la estonteco]] * [[:Kategorio:Fikciaj kavaliroj]] * [[:Kategorio:Kavaliroj]] * [[:Kategorio:Donkiĥoto]] * [[:Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo]] * [[:Kategorio:Mumin]] * [[:Kategorio:Filmoj laŭ fabeloj de fratoj Grimm]] * [[Lestadianismo]] * [[:Kategorio:Fikciaj fiŝoj]] * [[:Kategorio:Carl Friedrich Gauss]] * [[:Kategorio:Krucmilitoj en fikcio]] * [[:Ŝablono:Ĉefministroj de Finnlando]] * [[:Ŝablono:Ĉefministroj de Svedio]] * [[:Kategorio:Gottfried Wilhelm Leibniz]] * [[The Song of Hiawatha]] * [[:Kategorio:Fikciaj nordamerikaj indianoj]] * [[:Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Svedio]] * [[:Ŝablono:Tria ministraro de Stefan Löfven]] * [[:Ŝablono:Navigilo Kancelieroj de Germanio]] * [[Magdalena Andersson]] * [[:Kategorio:Svedaj ministroj pri financoj]] * [[Frederiko la 1-a (Brandenburgio)]] * [[:Kategorio:Premiitoj de Premio Goncourt]] * [[:Kategorio:Navigilo:Regantlisto]] == 2022 == * [[:Kategorio:Johano Keplero]] * [[:Kategorio:Misio Kepler]] * [[:Kategorio:Jesuo en populara kulturo]] * [[:Kategorio:Inkvizicio en fikcio]] * [[Franĉizo (populara kulturo)]] * [[:Ŝablono:Prezidantoj de Finnlando]] * ''[[Monster High]]'' * [[:Kategorio:The Big Bang Theory]] * [[Hägar]] * {{ŝ|Saksio-Koburgo kaj Gotao}} * [[:Kategorio:Venecio en fikcio]] * {{ŝ|Provincoj de Prusio}} * [[Doĵd]] * [[Sileziaj princlandoj]]/duklandoj kaj princoj/dukoj: ** [[Duklando Aŭŝvico]] * [[Duklando Zatoro]] * [[Opola princlando]] * [[Ratibora princlando]] * [[Opola-Ratibora princlando]] * [[Duklando Legnico]] * [[Duklando Glogovo]] * [[Mjeŝko la Tordokrura]] * [[Boleslao la Alta]] * [[Vladislao la Ekzilito]] * {{ŝ|Ĉefministroj de Danio}} * [[Elefant-ordeno]] * [[:Kategorio:Elefant-ordeno]] * [[Jonas Gahr Støre]] * [[Muhamad bin Zajid bin Sultan Al Nahjan]] * {{ŝ|Eŭropaj Komisionoj}} * [[Ulf Kristersson]] * {{ŝ|Reĝa familio de Britio}} * [[:Kategorio:Konestabloj de Francio]] * {{ŝ|Ministraro de Ulf Kristersson}} * [[Ebba Busch]] * [[Tobias Billström]] * [[:Kategorio:Premio de ĝusta vivmaniero]] * [[:Kategorio:Majordomoj]] * [[Nataša Pirc Musar]] * [[:Kategorio:Stefan Banach]] * [[klifpenda fino]] * [[Heinrich XIII. Prinz Reuß]] * [[Dina Boluarte]] * [[Svante Pääbo‎]] * [[Karl Barry Sharpless‎]] * [[Eva Kaili]] Kelkaj areoj kie mi multe laboris en vintro 2022/2023: # '''Kristanismo:''' Mi reverkis, renomis kaj rearanĝis pri [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Jesuo de Nazaret]], [[Jesuo Kristo]] kaj rilataj kategorioj, por krei prezenton pli neŭtralan, enciklopedian kaj malpli unuflanke kristanisman. # '''Proponlistoj:''' Mi poluris en [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj]] kaj [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]]: arkivigis malnovajn proponojn finfaritajn aŭ malaktualiĝintajn, finfaris kaj arkivigis deciditajn sed ne efektivigitajn proponojn, reaktivigis kaj finfarigis kaj fine arkivigis malfreŝajn proponojn, sume atingante signife reduktantitajn kaj pli taŭge uzeblajn proponlistojn. # '''Natoli - Polli:''' Havante subtilajn suspektojn pri la taŭgeco [[Angelo Polli]] kaj rilataj paĝoj, mi faris detekt(iv)an laboron kaj eksciis pri tuta aro da blufe kreitaj artikoloj pri la italaj familioj Natoli kaj Polli kaj diversaj italaj domoj kaj palacoj, kaj ekis poluran laboron. Fine pluraj fanfaronaj paĝoj sen fidindaj fontoj estas nun forigitaj. # '''Francaj postenuloj:''' Antaŭ jaroj iu ambiciulo kreis amason da ege detalaj listoj, kategorioj, ŝablonoj ktp. pri diversaj francaj postenuloj (urbestroj, ministroj, deputitoj ktp.), sed dume forlasis la projektegon. Ekde tiam plu restis amaso de ruĝaj ligiloj neniam aktualigotaj, nenecese detalaj kategorioj, malaktualaj listoj kaj ŝablonoj, alfabetaj listoj A-Z kiuj ne atingas pli ol A, ktp. Mi simpligis, rearanĝis, forigis kaj purigis por pli simpla kaj taŭga strukturo. # '''Finnlanda lingvopolitiko:''' Forigis tekston pri lingvopolitiko en Finnlando, kiu estis pli politika debato ol enciklopedio, estis ege tro longa kaj kun multaj senfontaj disputeblaj asertoj. Anstataŭis per multe malpli longa, pli neŭtrala artikolo kun klaraj fontindikoj, kaj prilaboris diversajn aliajn kontribuojn de la sama redaktinto. == 2023 == * [[Boris Pistorius]] * [[Ferdinando la 1-a (Bulgario)]] * [[:Kategorio:Seleŭkidoj]] * [[Thomas kaj amikoj]] * [[:Kategorio:Fikciaj hoteloj]] * {{ŝ|Ĉefministroj de Italio}} * [[Eŭzebio]]: ** signifa pliampleksigo de [[Eŭzebio]], kaj alinomado al tiu formo el la antaŭa "Eŭzebo", inkluzive diversajn portantojn de tiu nomo * {{ŝ|Ministraro de Olaf Scholz}} * [[:Kategorio:Berlino en romanoj]] * [[:Kategorio:Koboldoj]] * [[Ŝablono:Prezidantoj de Ĉeĥio]] * [[Ŝablono:Ĉefministroj de Ĉeĥio]] * [[Petr Fiala]] * [[Ŝablono:Prezidantoj de Litovio]] * [[Ŝablono:Ĉefministroj de Litovio]] * [[Ŝablono:Jogajlidoj]] * [[Ŝablono:Prezidantoj de Kroatio]] * [[Nikolaj Denkov]] * [[Ŝablono:Dinastio Nassau]] * [[:Kategorio:Japanaj princinoj]] * [[Ŝablono:Imperiestra familio de Japanio]] * {{ŝ|Luksemburga dinastio}} * {{ŝ|Dinastio Valois}} * {{ŝ|Ĉefministroj de Belgio}} * {{ŝ|Ĉefministroj de Nov-Zelando}} * [[Chris Hipkins]], [[Christopher Luxon]] * {{ŝ|Ĉefministroj de Norvegio}} * [[:Ŝablono:Ĉefministroj de Hispanio]] ekde 1975 == 2024 == * [[:Ŝablono:Ĉefministroj de Rumanio]] ekde 1989 * [[:Ŝablono:Ĉefministroj de Britio]] ekde 1922 * [[Princlando Bayreuth]] * [[:Kategorio:Waldeck]] * [[Borgia (familio)]], [[:Kategorio:Borgia]] * [[:Kategorio:Koptaj papoj]] * [[:Kategorio:Biblio en populara kulturo]] * [[Filipo de Ŝvabio]] * [[:Kategorio:Episkopoj de Seckau]] * [[:Kategorio:Episkopoj de Ljubljano]] * Aldono al [[VP:TA]] pri nomoj de historiaj personoj * [[Maria Malmer Stenergard]] * [[Komisiono von der Leyen 2]] * [[Jessika Roswall]], [[Hadja Lahbib]], [[Teresa Ribera]], [[Ekaterina Zaĥarieva]] == 2025 == * [[:Ŝablono:Familio Roosevelt]], [[:Kategorio:Roosevelt]] * [[:Ŝablono:Stuartoj]] * helpis pliigi informojn pri originale jidlingvaj verkoj de [[Ŝalom Alejĥem]] * [[:Kategorio:Bizancaj imperiestrinoj]] * [[:Kategorio:Ministraro de Friedrich Merz]] * [[Ciferecigo]] * [[Ofico]] == [[2026]] == * [[Episkopujo de Würzburg]] * {{ŝ|Reĝa familio de Belgio}} * {{ŝ|Prezidantoj de Bulgario}} * {{ŝ|Nuntempaj monarĥoj}} * {{ŝ|Nuntempaj tronheredontoj}} * [[dalekarlia ĉevalo]] * [[:Kategorio:Kalifornio en fikcio]] * [[Jon Klassen]] * {{ŝ|Shinawatra}} * [[:Kategorio:Navigilo:Tajlando]] * {{ŝ|Kennedy}}, [[Kennedy (familio)]], [[:Kategorio:Kennedy-familio]] * {{ŝ|Kancelieroj de Aŭstrio}} * [[:Kategorio:Toro (mitologio)]] * {{ŝ|Nehru-Gandhi}} * ... 96vo7pxj0m5qbd2n41lgmcd2ck7cuej Marc van Oostendorp 0 136736 9405956 9364813 2026-06-18T05:22:39Z Sj1mor 12103 9405956 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |Dosiero=2008-09-12 marc van oostendorp.JPG |priskribo=Marc von Oostendorp enkondukata al la ''Academiegebouw'', en 2008. }} '''Marc van OOSTENDORP''' ({{IFA|ˈmɑr(ə)k fɑn ˈoːstə(n)dɔr(ə)p}};{{noto|''Van'' kiam prononcata sola: {{IFA|[vɑn]}}.}}; {{dato|15|decembro|1967}}, [[Roterdamo]])<ref name=n1967>{{citaĵo el la reto| url=https://nias.knaw.nl/fellow/oostendorp-marc-van/ | titolo=Oostendorp, Marc van | eldoninto=NIAS | alirdato=2023-08-23 | lingvo=en}}</ref> estas [[Nederlando|nederlanda]] [[lingvisto]] kaj [[Esperantistoj|esperantisto]]. Ekde 2022 li estas ano de la [[Akademio de Esperanto]] (kun mandato ĝis 2028).<ref name=ade22>{{citaĵo el la reto| url=https://www.akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_37_2022.html | titolo=Elekto de triono de la Akademianoj| alirdato=2023-08-21 | eldoninto=Akademio de Esperanto | lingvo=eo}}</ref> == Studado == Van Oostendorp eklernis Esperanton en 1982, dum sia infanaĝo;<ref name=ker>{{YouTube|video=vqEhFIzPyVQ|titolo= Marc van Oostendorp - La interkonsento inter UEA kaj la Akademio pri KER ekzamenoj | alirdato=2023-08-21| dato=23-a de dicembro 2022 |lingvo=eo}}</ref> en intervjuo por ''[[Libera Folio]]'' li deklaris, ke pri Esperanto «lin altiras precipe la idealoj».<ref name=libera />{{noto|Laŭ li, «Esperantistoj strebas al mondo en kiu ni honeste parolas unu kun la alia surbaze de egalvaloro. Ĝuste tio mankas nun, dum la homaro verŝajne ĉiujn nunajn problemojn – de la klimatkrizo ĝis pandemioj ĝis la milito en Eŭropo – povas venki nur se ni estas pretaj interparoli en lingvo kiu estas nenies kaj konsekvence ĉies».<ref name=libera />}} Li studentis ĉe la Universitato de Lejdeno, kie li akiris la [[bakalaŭro]]n pri la nederlanda literaturo kaj lingvistiko (1987); poste, ĉe la [[Universitato de Tilburg]] li akiris la rangon de [[magistro]] pri [[Komputa lingvoscienco|komputa]] kaj ĝenerala lingvoscienco (1991) kaj ankaŭ la doktoriĝon pri lingvistiko (1995), ambaŭ ''cum laude''.<ref name=ru>{{citaĵo el la reto| url=https://www.ru.nl/en/people/oostendorp-m-van | titolo=Prof. M. van Oostendorp (Marc)| alirdato=2023-08-21| lingvo=en}}</ref> En 1995 fondis li la ''Projekton [[Laurens Janszoon Coster]]'', liberan bibliotekon de elektronikaj eldonoj de klasika nederlanda literaturo.<ref name=ru /> == Instruado kaj Esperanto == Dank'al financa subteno de [[Universala Esperanto-Asocio|UEA]], li iĝis asociita profesoro laŭ speciala nomumo ĉe la [[Universitato de Amsterdamo]] pri interlingvistiko kaj [[Esperanto]] (1997-2001).<ref name=ru /><ref name=ker /> De 1999 li estis altranga esploristo por la [[Meertens-Instituto]] kie, interalie, estas direktoro de la fakejo pri lingvistiko;<ref name=ru /> prelegis li kiel vizitanto ĉe la universitatoj en [[Universitato de Esekso|Esekso]], [[Universitato de Toronto|Toronto]], [[Universitato de Masaĉuseco ĉe Amherst|Amherst]] (Masaĉuseco), [[Universitato de Tromsø|Tromsø]], [[Teknika-naturscienca universitato de Norvegio|Trondheim]], [[Universitato de Verono|Verono]], [[Universitato de Barcelono|Barcelono]] kaj [[Universitato de Tubingeno|Tubingeno]].<ref name="ru" /> Li servis kiel ĉiusemajna raportisto pri lingvistiko por Radio Noord-Holland (de 2004); de 2007, esploris li [[Fonologio|fonologiajn mikrovariaĵo]]jn en la Universitato de Lejdeno.<ref name=ru /> [[Dosiero:2008-09-13 inauguratie mvo.JPG|eta|{{centre|Inaŭgura parolado de Marc van Oostendorp ĉe la [[Universitato de Lejdeno]], en 2008.}}]] En 2015 li okazigis kvin prelegojn pri lingva prononco ĉe la Universitato de Lejdeno (2015).<ref name=kijktip>{{citaĵo el la reto| url=https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2015/12/terugkijken-marc-van-oostendorp-bij-de-universiteit-van-nederland| titolo=Kijktip: Van Oostendorp bij Universiteit van Nederland| alirdato=2023-08-22| dato=2015-12-08| lingvo=nl}}</ref> Li estas profesoro pri lingvistiko kaj komunikado ĉe la [[Universitato Radboud]] en [[Nimego]] (de 2017);<ref name=libera /><ref name=ker /> li ankaŭ deĵoras kiel esploristo ĉe la Instituto Meertens de la Reĝa Nederlanda Akademio pri Arto kaj Sciencoj, en [[Amsterdamo]].<ref name=ker /><ref>{{citaĵo el la reto|url=https://www.ru.nl/nieuws-agenda/nieuws/vm/2017/juni/marc-oostendorp-hoogleraar-nederlands-academische/|titolo=Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie|alirdato=3-a de oktobro 2018|arkivurl=https://web.archive.org/web/20170622005048/http://www.ru.nl/nieuws-agenda/nieuws/vm/2017/juni/marc-oostendorp-hoogleraar-nederlands-academische/|arkivdato=2017-06-22}}</ref><ref name=coursera>{{citaĵo el la reto| url=https://www.coursera.org/instructor/mvanoostendorp| titolo=Marc van Oostendorp| alirdato=2023-08-22| lingvo=en}}</ref> La 21-an de majo 2022 li elektiĝis kiel prezidanto de la asocio [[Esperanto Nederland]], la [[Landaj asocioj de UEA|landa asocio de UEA]], dum ĝia jarkunveno en [[Lunteren]].<ref name=libera>{{citaĵo el novaĵo| eldoninto=[[Libera Folio]] | url=https://www.liberafolio.org/2022/05/30/van-oostendorp-estros-esperanto-nederland/ | titolo=Van Oostendorp estros Esperanto Nederland| dato=30-a de majo 2022| alirdato=2023-08-22| lingvo=eo}}</ref> Van Oostendorp estas kontribuanto al ''[[Genootschap Onze Taal]]'' («Socio por nia lingvo»),<ref name=taal>{{citaĵo el la reto| url=https://onzetaal.nl/schatkamer/kijken-en-luisteren/videos/marc-van-oostendorp| titolo=Marc van Oostendorp. Taalkundige Marc van Oostendorp vlogt over allerlei taalonderwerpen.| alirdato=2023-08-22| lingvo=nl}}</ref> al la gazeto ''[[NRC Handelsblad|NRC]]'',<ref name=NRC>{{citaĵo el la reto| url=https://www.nrc.nl/auteur/marc-van-oostendorp/ | titolo= Marc van Oostendorp | alirdato=2023-08-22 | lingvo=nl}}</ref> al la reta revuo ''Neerlandistiek'',<ref>{{citaĵo el novaĵo| url=https://neerlandistiek.nl/2023/04/bescherm-alleen-het-limburgs/ | titolo=Bescherm alleen het Limburgs?| propra nomo=Marc |familia nomo=van Oostendorp| dato=22-a de aprilo 2023 | alirdato=2023-08-22| lingvo=nl}}</ref> kaj al Radio Noord-Holland.<ref name=libera /> Li kunlaboras en ''Taalpost'',<ref name=taalpost>{{citaĵo el la reto| url=https://www.erikdams.com/taalpost| titolo=Taalpost| alirdato=2023-08-22| lingvo=nl}}</ref> retmesaĝo-servo (aperanta trifoje semajne) pri [[lingvo]] ĝenerale kaj la [[nederlanda lingvo|nederlanda]] specife; tie li laboras kune kun [[Belgio|belga]] eldonisto [[Erik Dams]] kaj la flandra ĵurnalisto [[Ludo Permentier]].<ref>{{citaĵo el novaĵo| url=https://neerlandistiek.nl/2018/02/2000-keer-taalpost/ | titolo=2000 keer Taalpost| dato=18-a de februaro 2018 | propra nomo= Marc| eldoninto=Neerlandistiek| familia nomo= van Oostendorp |alirdato=2023-08-22| lingvo=nl}}</ref> En 2022 li elektiĝis ano de la [[Akademio de Esperanto]], kun mandato ĝis 2028;<ref name=ade22 /> kiel akademiano, li estris la laborgrupon de la KER-ekzamenoj, kunlaborante kun UEA.{{noto|La ceteraj anoj de la grupo estis [[Duncan Charters]], [[Grant Goodall]], [[Jesper Jacobsen]], [[Jouko Lindstedt]], [[Ruth Kevess-Cohen]], [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]], [[Giridhar Rao]], kaj [[Nicola Ruggiero]]; kunlaboris ankaŭ [[Hans Becklin]] kaj [[Maria Rosaria Spanò]] kiel korespondantino.<ref name=ker />}}<ref name=ker /> La grupo laboris precipe por difini ekzamenan materialon (tekstoj, filmetoj, radi-intervjuoj, ktp) por la [[Komuna Eŭropa Referenckadro por Lingvoj|nivelo C2]].<ref name=ker /> == Verkoj == * {{citaĵo el libro| jaro=2011 | titolo=The Blackwell Companion to Phonology| redaktinto = Marc van Oostendorp [et al.] | loko= Malden, MA| eldoninto= Wiley-Blackwell |ISBN=978-1-4051-8423-6| lingvo=en}} * {{citaĵo el libro| jaro=2005 |titolo=The Internal Organization of Phonological Segments |redaktinto= Marc van Oostendorp |redaktinto2=Jeroen van de Weijer| loko= Berlino | eldoninto=Mouton De Gruyter |ISBN=3-11-018295-5 | lingvo=en}} * {{citaĵo el libro| jaro=2000 | titolo=Phonological Projection. A Theory of Feature Content and Prosodic Structure |loko= Berlino | eldoninto=Mouton De Gruyter | ISBN=9783110154221 | lingvo=en}} == Notoj == {{Notoj}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://vanoostendorp.nl}} ({{en}}) * {{YouTube|video=OaMd75xQy10| nomo= Marc van Oostendorp over de internationale taal Esperanto }} * {{YouTube| video=vkM00SgcMm8| nomo= Wat is Esperanto en waarom bestaat het? I ESPERANTO}} {{Unua}} {{DEFAŬLTORDIGO:Oostendorp, Marc van}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Nederlandaj esperantistoj]] [[Kategorio:Nederlandaj lingvistoj]] [[Kategorio:Historiistoj pri Esperanto]] [[Kategorio:Fonologoj]] [[Kategorio:Dialektologoj]] [[Kategorio:Esperanto-instruistoj]] [[Kategorio:Vivantaj homoj]] 14uqlevar8kmga4c6o71tqk767trscp Cormeilles-en-Parisis 0 136887 9406009 9071905 2026-06-18T06:30:37Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406009 wikitext text/x-wiki {{AliaSignifo|Cormeilles-en-Parisis (stacidomo)}} {{Informkesto urbo | regiono = {{Francilio}} | departemento = {{Val-d'Oise}} | arondismento = [[arondismento Argenteuil|Argenteuil]] | kantono = ''{{#invoke:Wikidata|claim|P7938|parameter=link}}'' | regiono-ISO=FR-95 | tipo1 = reliefo | zomo = 11 | situo sur mapo2=Francio | tipo2 = reliefo }} '''Cormeilles-en-Parisis''' estas [[franca komunumo]] lokita en la [[Francaj departementoj|departemento]] [[Val-d'Oise]] kaj en la [[Francaj regionoj|Pariza Regiono]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la [[arondismento]] [[arondismento Argenteuil|Argenteuil]] kaj al la [[kantonoj de Francio|kantono]] ''{{#invoke:Wikidata|claim|P7938|parameter=link}}'', troviĝante proksime de [[Argenteuil]]. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Geografio == Kvankam proksima al [[Parizo]], Cormeilles estas relative [[verdo|verda]] urbo kaj ĝi situas sur teramaso, samkiel [[Montigny-lès-Cormeilles]], [[Franconville]], [[Sannois]] kaj [[Argenteuil]]. == Listo de la urbestroj == Jean-Martin Viez ([[1789]]) - Darbon ([[1793]]) - Leclerc ([[1795]]) - Antheaume ([[1795]]) - Rolland ([[1800]]) - Laruaz ([[1813]]) - Avit ([[1827]]) - Foulon ([[1830]]) - Courtin ([[1843]]) - Delavallee ([[1847]]) - Le Foyer ([[1848]]) - Delaplace ([[1852]]) - Violette ([[1857]]) - Happey ([[1858]]) - Seguin ([[1860]]) - Martin ([[1865]]) - Montalant ([[1866]]) - Charpentier ([[1891]]) - Louis Gonse ([[1892]]) - Delorme ([[1899]]) - Louis Gonse ([[1900]]) - Dufour ([[1919]]) - Paul Bloch ([[1929]]) - Bruot ([[1934]]) - Duclaud ([[1945]]) - Carrat ([[1947]]) - Vérité ([[1953]]) - Jean Ferrier ([[1965]]) - Lucienne Malovry ([[1995]]) ([[Union pour un mouvement populaire|UMP]]) == Vidu ankaŭ == * [[Cormeilles-en-Parisis (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ville-cormeilles95.fr/ Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160609081640/http://www.ville-cormeilles95.fr/ |date=2016-06-09 }} ({{fr}}) [[Dosiero:Cormeilles-en-Parisis 29 gabrielperi.jpg|eta|maldekstra|250px|Cormeilles-en-Parisis ([[2004]])]] {{ĝermo|Francilio}} {{bibliotekoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cormeilles-en-Parisis| ]] [[Kategorio:Komunumoj de Val-d'Oise]] towvsh2z68qp6p49luo7kyfb2z6g8i3 Man Ray 0 137134 9405951 9397044 2026-06-18T05:20:03Z Sj1mor 12103 9405951 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} [[Dosiero:Man Ray 1934.jpg|eta|200ra|Man Ray, fotita ĉe ekspozicio Gaite-Montparnasse en Parizo de Carl Van Vechten 16-an de junio, 1934]] '''Man RAY''' (naskiĝinta la [[27-a de aŭgusto|27-an de aŭgusto]], [[1890]] - mortinta la [[18-a de novembro|18-an de novembro]], [[1976]]) estis [[Usono|Usona]] artisto kiu pasis la plejparton de sia kariero en [[Parizo]], [[Francio]]. Eble plej bone priskribita simple kiel [[Modernismo|modernisto]], li estis grava kontribuinto al ambaŭ la movadoj [[Dadaismo|Dada]] kaj [[Superrealismo|Superrealisma]], kvankam liaj ligoj al ambaŭ estis neformalaj. Plej bone konata en la arta mondo pro lia avangarda fotado, Man Ray produktis ĉefajn verkojn per vario da materialoj kaj sin konsideris pentristo supertute. Li ankaŭ estis fama moda kaj portreta fotisto. Dum ŝato por la verko de Man Ray preter lia moda kaj portreta fotado estis malrapida veni dum lia vivtempo, precipe en lia denaska Usono, lia reputacio kreskis neŝanĝiĝeme dum la jardekoj ekde tiam. En [[1999]], la magazino ''ARTnews'' nomis lin unu el la dudek-kvin plej influaj artistoj de la dudeka jarcento, citante lian radikalan fotadon kaj ankaŭ "liajn esplorojn de filmo, pentrado, skulptaĵo, kolaĝo, muntado, kaj pratipoj de tio, kio eventuale nomiĝus prezenta arto kaj koncepta arto" kaj dirante, "Man Ray oferis al artistoj, kiuj uzas ĉiujn materialojn, ekzemplon de kreema inteligencio, kiu en ĝia 'serĉo de plezuro kaj libereco,'" - la deklaritaj gvidprinciploj de Man Ray - "malŝlosis ĉiun pordon al kiu ĝi venis kaj marŝis libere tie, kie ĝi emis." == Biografio == === Fono kaj Frua Vivo === Ekde la tempo, kiam li ekallogis atenton kiel artisto ĝis lia morto pli ol sesdek jarojn pli malfrue, Man Ray permesis malmulte da sia fruviva aŭ familia fono esti konata al la publiko, eĉ rifuzinte agnoski, ke li iam havis nomon krom Man Ray. En realeco, Man Ray naskiĝis Emmanuel Rudzitsky, en la Suda Flanko de [[Filadelfio]], [[Pensilvanio]], en 1890, la plej maljuna infano de freŝdataj [[Rusio|Rusaj]]-[[Judoj|Judaj]] enmigrintoj. La familio eventuale enhavus alian filon kaj du filinojn, la plej juna naskiĝinta mallonge post ili ekloĝis en la Ŭiliamsburga sekcio de [[Broklino]], [[Novjorkio]], en [[1897]]. En frua [[1912]], la Rudzitsky familio ŝanĝis ilian familian nomon al Ray, nomo elektita per la frato de Man Ray, en reago al la etna diskriminacio kaj [[antisemitismo]] ordinaraj en tiu epoko. Emmanuel, kiun oni nomis "Manny" kiel kromnomo, ŝanĝis sian nomon al Man, kaj laŭgrade komencis uzi la nomon Man Ray kiel sia kombinita sola nomo. La patro de Man Ray estis laboristo en vestaĵ-uzino kiu ankaŭ mastrumis malgrandan tajlorkomercon en la familia hejmo, varbante siajn infanojn ekde frua aĝo. La patrino de Man Ray estis talenta amatora kudristino, kiu kreis la vestaĵojn de la familio de ŝiaj propraj desegnoj. Malgraŭ la deziro de Man Ray malkonektiĝi de sia familia fono, tiu sperto lasis daŭran markon sur lia arto. Tajloraj suĉiloj, gladiloj, kudromaŝinoj, pingloj, fadenoj, teksaĵeroj, kaj aliaj eroj parencaj al vestaĵoj kaj kudrado aperas ĉe ĉiu fazo de lia verko kaj en preskaŭ ĉiu materialo. Arthistoriistoj ankaŭ notis similecon en lia kolaĝaj kaj pentradaj teknikoj al tiuj uzataj en vestaĵ-farado. === Unuaj Artaj Klopodoj === Man Ray montris pruvon esti arte kaj mekanike inklina ekde infaneco. Lia edukado ĉe Gimnazio de Knaboj de [[1904]] al [[1908]] provizis lin kun solida fundamento tratado kaj aliaj bazaj artaj teknikoj. Samtempe, li edukis sin kun frekventaj vizitoj al la lokaj artmuzeoj, kie li studis la laborojn de la maljunaj majstroj. Post diplomiĝo de gimnazio, stipendio estis oferita al li studi [[arkitekturo]]n, sed li elektis alceli karieron kiel artisto anstataŭe. Malgraŭ kiom seniluziigis tiu decido la aspirojn de liaj gepatroj de supren-moviĝo kaj asimilo, ili rearanĝis la modestajn loĝejojn de la familio, por ke Man Ray estu povinta uzi ĉambron kiel ateliero. Li restis dum la venintaj kvar jaroj, laborante neŝanĝiĝeme al sia celo fariĝi profesia pentristo, dum enspezi monon kiel komerca artisto kaj teknika ilustristo ĉe kelkaj [[Manhatano|manhatanaj]] kompanioj. De la daŭrvivantaj ekzemploj de lia verkaro de tiu epoko, aperas, ke li provis plejparte pentraĵojn kaj desegnaĵojn en stiloj de la dek-naŭa jarcento. Li ankaŭ estis avida admiranto de arto de tiu epoko, kiel la [[Eŭropo|Eŭropajn]] modernistojn li vidis ĉe la galerio "291" de [[Alfred Stieglitz]] kaj verkaĵoj de Ashcan School, sed, kun kelkaj esceptoj, ne povis traduki tiujn novajn tendencojn en sian propran laboron. La artajn klasojn li sporade ĉeestis - enhavante iujn ĉe la Nacia Akademio de Desegnado kaj la [[Ligo de Artstudentoj]] - estis de malgranda utilo al li, ĝis li varbiĝis ĉe la Lernejo Ferrer dum la aŭtuno de 1912, tiel komencante epokon de intensa kaj rapida arta evoluado. === Novjorkio === En 1915, Man Ray havis sian unuan unuhoman ekspozicion de pentraĵoj kaj desegnaĵoj. Lia unua pra-Dada objekto, muntado titolita "Self-Portrait" ("Sinportreto"), estis ekspoziciita la sekvintan jaron. Li produktis siajn unuajn signifoplenajn fotojn en 1918. En 1913 Man Ray renkontis sian unuan edzinon, Adon Lacroix. Ili geedziĝis en 1914, disiĝis en 1919, kaj formale divorciĝis en 1937. Dum li loĝis en Novjorko, kun lia amiko [[Marcel Duchamp]], li formis la Amerikan branĉon de la movado Dada, kiu komencis en Eŭropo kiel radikala malakcepto de tradicia arto. Post kelkaj nesukcesaj eksperimentoj, kaj notinde post la eldono de unika eldonkvanto de ''New York Dada'' en 1920, Man Ray deklaris, "Dada ne povas vivi en [[Novjorko]]." === Parizo === En julio 1921, li iris vivi kaj labori en Parizo, Francio, kaj baldaŭ ekloĝis en la kvartalo [[Montparnasse]] ŝatata per multaj artistoj. Mallonge post li alvenis en Parizo, li konatiĝis kaj enamiĝis kun Kiki de Montparnasse (Alice Prin), artista pozistino kaj celebrita rolinto en la bohemaj rondoj de Parizo. Kiki estis kunulino de Man Ray dum la plejparto de la 1920-aj jaroj. Ŝi fariĝis la subjekto de kelkaj el liaj plej famaj fotaj bildoj kaj estis la stelulino en liaj eksperimentaj filmoj. En 1929 li komencis longan amo-aferon kun la Superrealista fotisto [[Lee Miller]]. [[Dosiero:Man Ray Salvador Dali.jpg|maldekstra|eta|300ra|[[Salvador Dalí]] kaj Man Ray en Parizo, la 16-an de junio, 1934, farante "sovaĝajn okulojn" por la fotisto Carl Van Vechten]] Dum la venintaj 20 jaroj en Montparnasse, Man Ray kreis sian markon sur la arto de fotado. Grandegaj artistoj de la epoko kiel [[James Joyce]], [[Gertrude Stein]], kaj [[Jean Cocteau]] pozis por lia fotilo. Kun [[Jean Arp]], [[Max Ernst]], [[André Masson]], [[Joan Miró]], kaj [[Pablo Picasso]], Man Ray estis rezprezentita en la unua Superrealista ekspozicio ĉe la Galerio Pierre en Parizo en [[1925]]. En 1934, Superrealista artisto [[Méret Oppenheim]], konata pro ŝia pelt-kovrita tetaso, pozis por Man Ray en kio fariĝis bone konata serio da fotoj figurantaj Oppenheim'on nudan, starantan apud presilo. Kune kun [[Lee Miller]] - lia fotista asistantino kaj amatino - Man Ray reinventis la fotadan teknikon de sunigado. Li ankaŭ kreis teknikon uzante fotajn siluetojn, kiujn li nomis [[rajografo]]j. Man Ray ankaŭ enscenigis nombron da influaj avangardaj mallongaj filmoj, kiel ''Le Retour à la Raison'' (2 minutoj, 1923); ''Emak-Bakia'' (16 minutoj, 1926); ''L'Étoile de Mer'' (15 minutoj, 1928); kaj ''Les Mystéres du Château du Dé'' (20 minutoj, 1929). === Pli Malfrua Vivo === [[Dosiero:Man Ray by Wolleh.jpg|eta|300ra|Man Ray fotita de [[Lothar Wolleh]], Parizo, 1975]] Pli malfrue en lia vivo, Man Ray reiris al Usono, kie li vivis en [[Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]] de [[1940]] ĝis [[1951]]. Kelkajn tagojn post lia alvenis en Los-Anĝeleso, Man Ray konatiĝis kun Juliet Browner, trejnita dancistino kaj sperta artista pozistino. Ili ekloĝis kune preskaŭ tuj kaj geedziĝis en 1946, en duobla geedziĝo kun iliaj geamikoj [[Max Ernst]] kaj [[Dorothea Tanning]]. Tamen, li nomis la kvartalon Montparnasse hejmo kaj reiris tien. Li enteriĝis en la [[Tombejo de Montparnasse]], Parizo. Lia tombŝtono legiĝis: ''nekoncerna, sed ne indiferenta''. [[Dosiero:Man Ray - Tombe - Cimetière du Montparnasse.jpg|float|eta|250ra|Tombo de Man Ray kaj Juliet Browner Man Ray, Tombejo de Montparnasse, Parizo]] Kiam Juliet Browner Man Ray mortis en [[1991]], ŝi enteriĝis en la sama tombo. Ŝia tombŝtono legiĝas: ''kune denove''. Juliet starigis financaĵon por lia verko kaj donacis multe da liaj verkaĵoj al muzeoj. == Citaĵoj == === De Man Ray === * "Ne estas progreso en arto, iom pli ol estas progreso en amorado. Simple estas malsamaj manieroj fari ĝin." (1948 tezo, "Kontinuota, Nerimarkita") * "Mi neniam pentris freŝdatan bildon." (1966 tezo) * "Kiam mi vidis, ke mi estis sub atako de ĉiuj flankoj, mi sciis, ke mi estis sur la ĝusta vojo." (1972 intervjuo, eldonita en 1973 en ''Man Ray'' de Sarane Alexandrian) === Pri Man Ray === * "Man RAY, n.m. synon. de Joie jouer jouir." (Traduko: "MAN RAY, vira [[substantivo]], samsignifa kun ĝojo, ludi, ĝui.") — Marcel Duchamp, kiel la komenca laŭdspritaĵo por la sinbiografio, ''Self-Portrait'' (sinportreto), 1963. * "Kun li vi povus provi ion - estis nenio, kion vi estis instrukciita ne fari, krom verŝi la kemiaĵojn. Kun Man Ray, vi estis libera fari kion via imago misterkreis, kaj tia kuraĝigo estis mirinda." - artisto kaj fotisto Naomi Savage, la nevino kaj protektitino de Man Ray, en gazetintervjuo en 2000. * "Man Ray estas junplena [[Alĥemio|alĥemiisto]] ĉiam serĉante la ŝtonon de la filozofo de la pentristo. Li neniam trovu ĝin, ĉar tio finus liajn eksperimentojn kiuj de la kondiĉo de vivanta arta eksperimentado." -Adolf Wolff, ''La Internacia'', N-ro 8, januaro 1914 (citita en Naumann, ''Konvertiĝo al Modernismo == Referencoj al Man Ray en Populara Kulturo == * La superrealisma arto de Man Ray inspiris la kanton de [[R.E.M.]] "Feeling Gravity's Pull," sur ''Fables of the Reconstruction.'' Ĝi enhavas la lineojn "Estas ĉielo kiel Man Ray. Lasu min montri vin kion mi povas fari kun ĝi." * Man Ray kaj lia verko estas la inspiro por la kanto "Man Ray" de la brita grupo The Futureheads. La kanto enhavas la lineon: "tuŝu unu la alian en nigra kaj blanka." * Estis rolanto nomita Man Ray en Spongebob Squarepants. * Unu fama pentraĵo de Man Ray estis la inspiro por la malbonfama lipa logotipo de ''The Rocky Horror Picture Show''. * La nomo de la grupo Man-Raze estas parte referenco al Man Ray. * La muzikvideo por la kanto "Otherside" de la Red Hot Chili Peppers enhavas la lipojn de la fama pentraĵo de Man Ray "La Amantoj." La heroo en la video uzas la lipojn kiel paro de flugiloj por eskapi drakon. * La grupo The Long Blondes de [[Sheffield]] enhavas kanton ("Madame Ray") sur ilia komenca albumo "Someone to Drive You Home" kiu estis inspirita per la amatino de Man Ray, [[Lee Miller]]. Ĝi ankaŭ referencas la sunigajn teknikojn uzitajn per Man Ray en lia fotada verko. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio de la 25-a de novembro, 2006. {{Vivtempo|Ray, Man}} [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] [[Kategorio:Superrealismaj artistoj]] [[Kategorio:Dadaistoj]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] [[Kategorio:Abstraktismaj pentristoj]] sst1p74she72d1ivspu04wu7bcubxbt Norda Karelio 0 137658 9405689 9383088 2026-06-17T19:15:20Z ~2026-35623-72 258853 9405689 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Provinco |lando = Finnlando |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = FI-13 |mapo1 lokumilo = iso |kodo = FI-13 |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |mapligilo = jes |zomo = 6 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Norda Karelio''' ({{lang-fi|Pohjois-Karjala}}) estas [[Provincoj de Finnlando|provinco]] de [[Finnlando]]. Ĝis la jaro 2009 ĝi estis parto de la gubernio [[Orienta Finnlando]], kaj antaŭe estis propra gubernio de [[1960]] ĝis [[1997]]. NLaŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la provinco vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj (el tio {{unuo|17.6|%}} estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Inter la loĝantoj {{unuo|98.4|%}} parolas la finnan kaj {{unuo|1|%}} la rusan. Hodiaŭ, la nomo de la provinco povas ŝajni stranga, ĉar la loĝantaro estas plejparte de savo-deveno. La dialektoj ankaŭ estas plejparte savo-dialektoj. La klarigo estas, ke en la 17-a jarcento, biskopo [[Johannes Gezelius la Juna]] volis devige luteranigi la loĝantojn. La plimulto de la loĝantoj de la regiono, kiuj estis plejparte ortodoksaj kareloj, fuĝis orienten. Savo-homoj translokiĝis anstataŭe. Historie, kiel la nomo indikas, la teritorio estis parto de la historia finna regiono [[Karelio (geografia regiono)|Karelio]], kies plej granda parto kadre de la [[Vintra Milito]] de novembro [[1939]] ĝis marto [[1940]] estis konkerita kaj prenita de [[Sovetunio]]. En 1960 - 1997 ekzistis ankaŭ [[Gubernio Norda Karelio]]. == Komunumoj == Norda Karelio havas 13 komunumojn, el kiuj kvin estas urboj (per dikaj literoj). * [[Heinävesi]] * [[Ilomantsi]] * '''[[Joensuu]]''' * [[Juuka]] * '''[[Kitee]]''' * [[Kontiolahti]] * '''[[Lieksa]]''' * [[Liperi]] * '''[[Nurmes]]''' * '''[[Outokumpu (urbo)|Outokumpu]]''' * [[Polvijärvi]] * [[Rääkkylä]] * [[Tohmajärvi]] === Iamaj komunumoj === * [[Kiihtelysvaara]] ligita al [[Joensuu]] en [[2005]] * [[Tuupovaara]] ligita al [[Joensuu]] en 2005 * [[Värtsilä]] ligita al [[Tohmajärvi]] en 2005 * [[Eno (Finnlando)|Eno]], ligita al [[Joensuu]] en 2005 * [[Kampara komunumo de Nurmes]], ligita al [[Nurmes]] en 1974 * [[Kesälahti]], ligita al [[Kitee]] 2013 * [[Korpiselkä]], plejparto el la areo cedita al Sovetunio 1940 kaj 1944, alia parto ligita al [[Tuupovaara]] post la milito * [[Pyhäselkä]], ligita al Joensuu en 2013 * [[Pälkjärvi]], plejparto el la areo cedita al Sovetunio 1944 kaj 1944, alia parto ligita al [[Tohmajärvi]] post la milito * [[Valtimo]], ligita al [[Nurmes]] en 2021 == Ekonomio == [[Dosiero:Road_on_north_carelia.jpg|eta|175px|Norda Karelio situas malproksime de centraj partoj de Finnlando. Vojo en Norda Karelio.]] En jaro 2003 el {{unuo|62000}} laborlokoj de la provinco {{unuo|5000}} estis en primara produktado, {{unuo|16000}} en prilaborado kaj {{unuo|41000}} en servoj. En 2004 el laboristoj {{unuo|17.1|%}} estis senlaboraj. Norda Karelio estas unu el maldense loĝataj provincoj de Finnlando kaj ĝia loĝantaro daŭre malkreskas. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.pohjois-karjala.fi retejo de Norda Karelio] ({{fi}}) [[Kategorio:Norda Karelio| ]] [[Kategorio:Provincoj de Finnlando]] [[Kategorio:Orienta Finnlando]] h4uxmhu00o41uotk4jip0tgftjmzdnd Jawaharlal Nehru 0 148820 9405753 9376069 2026-06-17T20:37:16Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405753 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | honora titolo = | ofico = [[Ĉefministro de Barato]] | nomo = Jawaharlal Nehru<br />जवाहरलाल नेहरू | dosiero = <!--Jawaharlal Nehru, 1947.jpg--> | grandeco de dosiero =210px | priskribo = <!--Jawaharlal Nehru en la jaro 1947--> | vico = 1-a | ofico = [[Ĉefministro de Barato]] | de = [[15-a de aŭgusto]] [[1947]] | ĝis = [[27-a de majo]] [[1964]] | prezidento = [[Rajendra Prasad]] kaj [[Sarvepalli Radhakrishnan]] | antaŭulo = ''pozicio kreita'' | sekvanto = [[Gulzarilal Nanda]] | vico2 = 1-a | ofico2 = [[Ministro pri eksteraj aferoj]] | de2 = [[15-a de aŭgusto]] [[1947]] | ĝis2 = [[27-a de majo]] [[1964]] | antaŭulo2 = ''pozicio kreita'' | sekvanto2 = [[Gulzarilal Nanda]] | ofico3 = [[Ministro de Financoj (Barato)|Ministro de Financoj de Barato]] | de3 = [[8-a de oktobro]] [[1958]] | ĝis3 = [[17-a de novembro]] [[1959]] | antaŭulo3 = [[T. T. Krishnamachari]] | sekvanto3 = [[Morarji Desai]] | dato de naskiĝo = [[14-an de novembro]] [[1889]] | loko de naskiĝo = [[Allahabad]], [[Unuiĝintaj Provincoj de Agra kaj Oudh|Unuiĝintaj Provincoj]], [[Brita Hindio]] | dato de morto = [[27-an de majo]] [[1964]] | loko de morto = [[Nov-Delhio]], [[Barato]] | nacieco = [[baratanoj|baratano]] | edzo/ino = [[Kamala Nehru]] | partio = | rilatoj = | infanoj = [[Indira Gandhi]] | sidejo = | alma_mater = | okupo = [[Ĉefministro de Barato]] | profesio = | religio = [[Agnostikismo|Agnostikulo]] aŭ [[Ateismo|ateisto]] | subskribo = | ttt-paĝo = | notoj = }} '''Jawaharlal Nehru''' {{prononco|Ĝavaharlal' Neru}}, {{lang-hi|जवाहरलाल नेहरू}} (naskiĝis la [[14-an de novembro]] [[1889]] en [[Alahabado]], mortis la [[27-an de majo]] [[1964]]), estis la unua [[ĉefministroj de Barato|ĉefministro de la sendependa]] [[Barato]]. Li estis centra figuro en politiko de Barato dum multe de la [[20-a jarcento]]. Li regis en Barato el ties establo kiel sendependa lando en 1947 ĝis sia morto en posteno en 1964. Nehru estas konsiderata la arkitekto de moderna barata naci-ŝtato: suvereno, socialisto, nereligiulo, kaj demokrata respublikano. Antaŭ la sendependeco li estis gvidanto en la [[Barata Nacia Kongreso]] kaj fariĝis vera famulo okaze de la lukto por [[Barato|barata]] [[sendependeco]], ankaŭ pro sia amikeco kun la [[Mahatmo Gandhio]]. Li estis la unua barata [[ĉefministro]] de la [[15-a de aŭgusto]] [[1947]] ĝis la [[27-a de majo]] [[1964]]. Ofte nomita '''''[[pandito|Pandit']]''''' (klerulo), Nehru estis verkisto kaj [[diletanto|diletanta]] [[historiisto]]. La filo de [[Motilal Nehru]], eminenta [[advokato]] kaj [[Naciismo|naciisma]] [[ŝtatisto]], Nehru estis diplomiĝinto de [[Trinity College (Kembriĝo)|Trinity College]] kaj de la ''Inner Temple'', kie li trejnis por esti apelaciadvokato. Post lia reveno al Hindio, li enskribiĝis ĉe la Allahabad Kasacia Kortumo, kaj prenis intereson pri nacia [[politiko]], kio poste anstataŭigis lian advokatecon. Aktiva naciisto ekde liaj dekaĝulaj jaroj, Nehru iĝis altiĝanta figuro en hinda politiko dum la renversiĝoj de la [[1910-aj jaroj]]. Li iĝis la eminenta gvidanto de la maldekstremaj frakcioj de la [[Barata Nacia Kongreso]] dum la [[1920-aj jaroj]], kaj poste de la tuta Kongreso, kun la silenta aprobo de lia mentoro, Gandhi. Kiel Kongresa Prezidento en 1929, Nehru postulis kompletan sendependecon de la [[Brita Hindio]] kaj iniciatis la decidan ŝanĝon de la Kongreso direkte al la maldekstro. Nehru kaj la Kongreso dominis hindan politikon dum la [[1930-aj jaroj]] kiel la lando proponita direkte al sendependeco. Lia ideo de laika naciŝtato estis ŝajne konfirmita kiam la Kongreso, sub lia gvidado, balais en la 1937-datitaj provincaj elektoj kaj formis la registaron en pluraj provincoj; aliflanke, la separista Muslima Ligo fartis multe pli malbona. Sed tiuj atingoj estis grave endanĝerigitaj en la sekvo de la Kvita Hindia Movado en [[1942]], kiu vidis la britojn efike dispremi la Kongreson kiel politika organizo. Nehru, kiu kontraŭvole atentis la postulon de Gandhi de tuja sendependeco, ĉar li deziris apogi la Aliancitan militinveston dum la [[Dua Mondmilito]], venis for el longeca prizontempo al multe ŝanĝita politika pejzaĝo. La Islama Ligo sub lia maljuna Kongreso-kolego kaj nun ''bête noire'', [[Muhammad Ali Jinnah]], dominis islaman politikon en Hindio. Intertraktadoj inter Nehru kaj Jinnah por potencdividado malsukcesis kaj kolapsis al la sendependeco kaj sanga [[Dispartigo de Hindio|disigo de Hindio]] en [[1947]]. Nehru estis elektita fare de la Kongreso kiel la unua ĉefministro de tiel sendependa Hindio, kvankam la demando de gvidado estis solvita same malproksime reen kiel 1941, kiam Gandhi agnoskis Nehru kiel sia politika heredanto kaj posteulo. Kiel ĉefministro, Nehru komencis realigi sian vizion de Hindio. La [[Konstitucio de Barato]] estis realigita en [[1950]], post kio li komencis ambician programon de ekonomiaj, sociaj kaj politikaj reformoj. Ĉefe, li vidis la transiron de Barato de [[monarkio]] ĝis [[respubliko]], nutrante pluralan, plurpartian demokration. En ekstera politiko, Nehru prenis ĉefrolon en [[Movado de Nealiancitaj Landoj|nealiancitismo]] projekciante Baraton kiel regiona hegemonio en [[Sudazio]]. Sub la gvidado de Nehru, la Kongreso aperis kiel ĉienhava partio, dominante nacian kaj ŝtatnivelan politikon kaj venkante en sinsekvaj elektoj en [[1951]], [[1957]], kaj [[1962]]. Li restis populara ĉe la homoj de Barato malgraŭ politikaj problemoj en siaj lastaj jaroj kaj fiasko de gvidado dum la [[Ĉin-barata Milito]] de [[1962]]. Nehru estis unu el la gvidantoj de la [[Movado de Nealiancitaj Landoj]]. == Biografio == ===Ekkariero (1889–1912)=== Jawaharlal naskiĝis je la [[14-a de novembro]] [[1889]] en [[Alahabado]], [[Brita Hindio]], kaj estis filo de [[Motilal Nehru]], riĉa advokato de la komunumo de [[Kaŝmiraj Panditoj]],<ref name="Moraes, 2008">Moraes, 2008.</ref> kaj grava gvidanto de la sendependista movado en [[Hindio]], fakte dufoje prezidanto de la [[Barata Nacia Kongreso]] dum la epoko de la lukto por la Barata Sendependiĝo. Lia patrino, Swaruprani Thussu (1868–1938), devena el tre konata Kaŝmir-brahmina familio setlis en [[Lahore]],<ref>Zakaria, Rafiq ''A Study of Nehru'' (studo pri Nehru), eldonejo ''Times of India Press'', 1960, paĝo 22</ref> estis la dua edzino de Motilal, ĉar la unua estis mortinta pro filnasko. Jawaharlal estis la plej aĝa el tri fratoj, el kiuj du fratinoj.<ref name="Moraes, 2008"/> La plej aĝa fratino, [[Vijaya Lakshmi Pandit|Vijaya Lakshmi]], poste iĝis la unua virino prezidanto de la [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]].<ref>Bonnie G. Smith; ''The Oxford Encyclopedia of Women in World History'' (La Oksforda Enciklopedio de Virinoj en Monda Historio ), eldonejo ''[[Oxford University Press]]'', 2008. ISBN 978-0195148909. paĝoj 406–407.</ref> La plej juna fratino, nome [[Krishna Hutheesing]], iĝis fama verkisto kaj aŭtoris kelkajn librojn pri sia frato. [[Dosiero:Jawaharlal Nehru as a young child with his parents.png|eta|maldekstre|175px|La familio Nehru ĉ. 1890-aj jaroj.]] Nehru priskribis sian infanaĝon kiel "sirma kaj senproblema." Li kreskiĝis en etoso privilegia de riĉaj hejmoj inklude grandan palacan bienon nome Anand Bhawan. Lia patro edukis lin hejme per privataj respondeculoj.<ref>Moraes, 2008, paĝo 22.</ref> Sub influo de tutoro, Ferdinand T. Brooks, Nehru ekinteresiĝis en scienco kaj [[teozofio]].<ref name="OPM">Om Prakash Misra; ''Economic Thought of Gandhi and Nehru: A Comparative Analysis'' (Ekonomia Penso de Gandhi kaj Nehru: Kompara Analizo ). M.D. Publications. 1995. ISBN 978-8185880716. paĝoj 49–65.</ref> Nehru sekve iniciiĝis en [[teozofia societo]] 13-jaraĝa fare de familiamikino [[Annie Besant]]. Tamen, lia intereso en [[teozofio]] ne daŭris kaj li lasis la societon tuj post Brooks jam ne plu estis lia tutoro.<ref>Moraes, 2008. p. 23.</ref> Nehru verkis: "dum preskaŭ tri jaroj [Brooks] estis kun me kaj multmaniere li ege influis min."<ref name="OPM"/> La teozofiaj interesoj de Nehru kondukis lin al la studo de [[sanktaj libroj]] el [[Budhismo]] kaj [[Hinduismo]].<ref name="BRN">Bal Ram Nanda; ''The Nehrus'' (La Nehru-oj), eldonejo ''[[Oxford University Press]]''. 1962. ISBN 978-0195693430. pg 65.</ref> Laŭ [[Bal Ram Nanda|B.R. Nanda]], tiuj sanktaj libroj estis la "unua enkonduko [de Nehru] al la religia kaj kultura heredo de [Hindio]....[ili] havigis al Nehru la komencan elanon por [lia] longa intelekta vojo kiu finis... en lia verko ''[[Malkovro de Barato]]''."<ref name="BRN"/> Nehru iĝis arda naciisto dum sia junaĝo. La [[Bura Milito]] kaj la [[Rus-Japana Milito]] intensigis sian sentaron. Pri tiu lasta li verkis, "[La] Japanaj venkoj kortuŝis mian entuziasmon... Naciismaj ideoj plenigis mian menson... Mi sopiris por hindia kaj azia liberecoj el la sklaveco fare de Eŭropo."<ref name="OPM"/> Poste kiam Nehru estis komencinta sian institucian lernadon en 1905 ĉe [[Lernejo Harrow|Harrow]], gravega lernejo en Anglio, li estis ege influita de verkoj de [[George Macaulay Trevelyan|G.M. Trevelyan]] pri [[Giuseppe Garibaldi|Garibaldi]], kiujn li estis ricevinta kiel premioj pro sia akademia merito.<ref>Moraes, 2008. p. 36.</ref> Nehru vidis Garibaldi kiel revolucian heroon. Li verkis: "Vizioj de similaj faroj en Hindio venis antaŭe, de [mia] kuraĝa lukto por la libereco [de Hindio] kaj en mia menso Hindio kaj Italio iĝis strange kunmiksitaj."<ref name="OPM"/> [[Dosiero:Nehru at Harrow.png|eta|dekstre|175px|Nehru vestanta uniformon ĉe Lernejo Harrow en Anglio.]] Jawaharlal studis [[juro]]n en la [[Universitato de Kembriĝo]]. Nehru iris al [[Trinity College (Kembriĝo)|Trinity College]], [[Universitato de Kembriĝo|Kembriĝo]] en oktobro 1907 kaj gradiĝis per honora gradiĝo en [[natura scienco]] en 1910.<ref>Moraes, 2008. p. 43.</ref> Dum tiu periodo, Nehru studis ankaŭ [[politiko]]n, [[ekonomiko]]n, [[historio]]n kaj [[literaturo]]n neregulare. Verkoj de [[George Bernard Shaw|Bernard Shaw]], [[Herbert George Wells|H.G Wells]], [[John Maynard Keynes|J.M. Keynes]], [[Bertrand Russell]], [[Goldsworthy Lowes Dickinson|Lowes Dickinson]] kaj [[Meredith Townsend]] estis bazo por multo de lia politika kaj ekonomika pensaro.<ref name="OPM"/> Post kompletigi sian gradigon en 1910, Nehru iris al Londono kaj restis tie du jarojn por juraj studoj ĉe la Urba Jurlernejo (''Inner Temple'').<ref name="Moraes, 2008. p. 47">Moraes, 2008. p. 47.</ref> Dum tiu tempo, li plustudis la fakulojn de la [[Fabia Societo]] kiaj [[Beatrice Webb]].<ref name="OPM"/> Nehru pasis sian advokat-ekzamenon en 1912 kaj estis akceptita ĉe la advokat.<ref name="Moraes, 2008. p. 47"/> [[Dosiero:Nehru barrister.png|eta|175px|maldekstre|Nehru ĉe Allahabada Tribunalo.]] Post reveni al Hindio en aŭgusto 1912, Nehru engaĝiĝis per si mem kiel advokato ĉe Allahabada Tribunalo kaj klopodis labori kiel proces-advokato. Sed, male al sia patro, li havis nur neregulan intereson en sia profesio kaj emis nek al la jur-praktiko nek al kompanado de advokataj kolegoj. Nehru verkis: "Definitive la atmosferon ne estis intelekte stimuliga kaj sento de sengusta vivo kreskis ĉe mi.<ref name="OPM"/> Lia engaĝiĝo en naciisma politiko iĝis laŭgrade anstataŭo de la jura praktiko en la venontaj jaroj.<ref name="OPM"/> ==Naciisma Movado (1912–38)== Post sia reveno en Hindion li engaĝis sin en la politika lukto. Li amikiĝis kun [[Mahatma Gandhi]], kaj estis baldaŭ konsiderata ties politika heredanto. En [[1929]] li estis nomumita prezidanto de la Naciisma Partio, kaj poste denove en 1936, 1937, kaj fine en 1946. === Britio kaj reveno al Hindio: 1912–1913 === Nehru estis disvolviginta intereson en politiko de Hindio dum sia epoko en Britio kiel studento kaj proces-advokato.{{sfn|Moraes|2007|p=37}} Monatojn post sia reveno al Hindio en 1912, Nehru ĉeestis ĉiujaran sesion de la Hindia Nacia Kongreso en [[Patna]].{{sfn|Ghose|1993|p=25}} La Kongreso en 1912 estis la partio de moderuloj kaj de elitoj,{{sfn|Ghose|1993|p=25}} kaj li estis iom konfuzita pro tio kion li vidis kiel "tre multe anglalingva afero de la [[supra klaso]]".{{sfn|Moraes|2007|p=49}} Nehru dubis pri la efektiveco de la Kongreso sed akceptis labori por la partio helpe al la [[Satyagraha|movado por hindiaj civilaj rajtoj]] estrita de [[Mahatma Gandhi]] en Sudafriko,{{sfn|Moraes|2007|p=50}} kolektante fondusojn por la movado en 1913.{{sfn|Ghose|1993|p=25}} Poste, li kampanjis kontraŭ [[Nepagita servisteco|nepagita laboro]] kaj aliaj tiaj diskriminacioj suferitaj de hindianoj en la [[Brita Imperio|britaj kolonioj]].<ref name="auto">En la membiografio de Jawaharlal Nehru, ''An Autobiography'' (1936) p. 33.</ref> === Unua Mondmilito: 1914–1915 === Kiam eksplodis la [[Unua Mondmilito]], la simpatioj en Hindio estis dividitaj. Kvankam kleraj hindianoj "pro multo adoptis vikarian plezuron" vidante la Britiajn regantojn humiligitaj, la regantaj supraj klasoj aliflankiĝis al la [[Triopa Entento|Aliancanoj]]. Nehru konfesis, ke li vidis la militon per kontraŭaj sentoj. Kiel Frank Moraes skribis, "se la simpatio de [Nehru] estis kun iu lando estis kun Francio, kies kulturon li ege admiris".{{sfn|Moraes|2007|p=52}} Dum la milito, Nehru volontulis por la organizo de la "St John Ambulance" kaj laboris kiel unu el la provincaj sekretarioj en Allahabad de la organizaĵo.{{sfn|Ghose|1993|p=25}} Li ankaŭ parolis kontraŭ la porcenzuraj leĝoj aprobitaj de la Britia registaro en Hindio.{{sfn|Moraes|2007|p=53}} Nehru aperis el la militaj jaroj kiel estro kies politikaj opinioj estis konsiderataj radikalaj. Kvankam la politika diskurso tiam estis dominata de moderulo [[Gopal Kriŝna Goĥale]],{{sfn|Moraes|2007|p=50}} kiu estis dirinta, ke estas "frenezo pensi pri sendependeco,"{{sfn|Ghose|1993|p=25}} Nehru estis parolanta, "malferme pri politiko de ne-kunlaborado, pri la neceso rezigni el honoraj postenoj de la registaro kaj pri ne pluigi la vanan politikon de reprezentado".{{sfn|Ghose|1993|p=26}} Li ridindigis la Hindian Civilservon kiel subtenanto de la Britia politiko. Li notis, ke iu iam estis difininta la Hindian Civilservon, "pro kiu ni ege bedaŭrinde estas ankoraŭ suferantaj en tiu lando, kiel nek hindia, nek civila, nek servo".<ref name="ics">Nehru, Jawaharlal ''Glimpses of world history: being further letters to his daughter'' (Rimarkoj de mondhistorio: estante pliaj leteroj al lia filino , eldonejo ''Lindsay Drummond Ltd.'', 1949), paĝo 94</ref> Motilal Nehru, elstara modera estro, agnoskis la limojn de la konstitucia agitado, sed avertis al sia filo, ke ne estas alia "praktika alternativo" al tio. Nehru, tamen, estis malkontenta kun la vojo de la nacia movado. Li iĝis engaĝiĝinta kun agresemaj naciistaj estroj kiuj postulis [[memregado]]n por hindianoj.{{sfn|Moraes|2007|p=56}} La influo de moderuloj en la politiko de la Kongreso vanuiĝis post la morto de Goĥale en 1915.{{sfn|Ghose|1993|p=25}} Kontraŭ-moderulaj estroj kiel Annie Besant kaj [[Bal Gangadhar Tilak]] ekhavis oportunon alvoki por nacia movado por Memregado. Tamen, en 1915, tiu propono estis malakceptita pro la malpreteco de moderuloj aliri al tia radikala agadplano.<ref>Argov, Daniel (Junio 1964). [https://eprints.soas.ac.uk/33772/1/11010545.pdf The Ideological Differences between Moderates and Extremists in the Indian National Movement with Special Reference to Surendranath Banerjea and Lajpat Rai 1885-1919 (PDF)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211026202042/https://eprints.soas.ac.uk/33772/1/11010545.pdf |date=2021-10-26 }} (Doktoriga disertacio pri "la ideologiaj diferencoj inter moderuloj kaj ekstremistoj en la barata nacia movado kun speciala referenco al Surendranath Banerjea kaj Lajpat Rai"). University of London School of Oriental and African Studies ([[Universitato de Londono]], Lernejo de Orienta kaj Afrika Studoj). paĝo 11.</ref> === Pormemregada movado: 1916–1917 === [[Dosiero:Kamala and Jawaharlal Nehru 1916.jpg|eta|dekstre|200px|Jawaharlal kaj Kamala Nehru dum sia nupto en Delhio, 1916.]] Nehru edziĝis al [[Kamala Nehru|Kamala Kaul]] en 1916. Ilia nura filino naskiĝis unu jaron poste en 1917. Kamala naskis ankaŭ knabon en Novembro 1924, sed li vivis nur unu semajnon.<ref name="windsor">{{Cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=tzA_AAAAIBAJ&pg=4355,5162968&dq=kamala+nehru |title=Nehru gave up life of ease and wealth (Nehru prirezignis vivon de facileco kaj riĉaĵo)|pages=24 |date=27-a de majo 1964 |work= The Windsor Star |access-date=19-a de januaro 2013}}</ref> Besant formis ligon por la postulo de la Memregado en 1916. Tilak, liberigita el prizono, estis forminta sian propran ligon en Aprilo 1916.{{sfn|Ghose|1993|p=25}} Nehru aliĝis al ambaŭ ligoj, sed laboris ĉefe por la unua menciita.{{sfn|Moraes|2007|p=55}} Li rimarkis poste, ke "[Besant] faris tre fortn influon sur mi en mia infanaĝo &nbsp;... eĉ poste kiam mi eniris en politika vivo ŝia influo pluis."{{sfn|Moraes|2007|p=55}} Alia disvolviĝo kiu havigis radikalan ŝanĝon en la politiko de Hindio estis la hindu–islama unueco pere de la [[Laknaŭo|Laknaŭa Pakto]] en la ĉiujara kunsido de la Kongreso en Decembro 1916. La pakto estis iniciatita antaŭe en la jaro en Allahabad en kunsido de la Tuthindia Kongreskomitato, kiu estis okazinta en la rezidejo de Nehru en Anand Bhavan. Nehru bonvenigis kaj kuraĝigis la alproksimigon inter ambaŭ hindiaj komunumoj.{{sfn|Moraes|2007|p=55}} Kelkaj naciismaj estroj kuniĝis en 1916 sub la estreco de Annie Besant por paroligi postulon de [[memregado]], kaj atingi la statuson de [[Dominio]] ene de la [[Brita Imperio]] kiel estis okazanta tiam ĉe Aŭstralio, Kanado, Sudafriko, Nov-Zelando kaj Novtero. Nehru aliĝis al la movado kaj plialtiĝis ĝis iĝi sekretario de la Pormemregada Ligo de Besant.{{sfn|Moraes|2007|p=55}}<ref name="JNACA">{{Cite web |url=http://www.jnmf.in/chrono.html |title=Jawaharlal Nehru – a chronological account (Jawaharlal Nehru - kronologia raporto )|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604220450/http://www.jnmf.in/chrono.html |archive-date=4-a de junio 2012 |access-date=23-a de junio 2012|website=Jawaharlal Nehru Memorial Fund (JNMF)}}</ref> [[Dosiero:Jawaharlal Nehru and his family in 1918.jpg|eta|maldekstre|200px|Nehru en 1918 kun edzino Kamala kaj filino [[Indira Gandhi|Indira]].]] En Junio 1917, la Britia registaro arestis kaj malliberigis Besant. La Kongreso kaj aliaj hindiaj organizaĵoj minacis lanĉi protestojn se ŝi ne estas liberigita. Poste, la Britia registaro estis devigita liberigi Besant kaj fari gravajn reformojn post periodo de intensaj protestoj.<ref>Remya, K. (2017). [http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/handle/10603/208789 War in City Scape Popular Responses in Kozhikode 1914 1918] (Doktoriga Disertacio). Universitato de [[Kalikuto]], Departemento pri Historio. hdl:10603/208789.</ref> === Ne-kunlaborado: 1920–1927 === La unua grava naciisma engaĝiĝo de Nehru venis en la sekvo de la [[nekunlabora movado]] en 1920.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=gLIixRjaz9sC&pg=PT47 |title=Indian National Movement & Constitutional Development (barata nacia movado kaj konstitucia evoluo)|last=Pratiyogita Darpan Editorial Board |publisher=Upkar Prakashan |pages=44 |series=Pratiyogita Darpan Extra Issue Series, Volume 12 |access-date=2a de Oktobro 2018}}</ref> Li estris la movadon en la Unuiĝintaj Provincoj (nune [[Utar-Pradeŝo]]). Nehru estis arestita pro akuzoj de kontraŭ-registaraj aktivecoj en 1921 kaj estis liberigita kelkajn monatojn poste.<ref name="auto3">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/ht-school/jawaharlal-nehru-freedom-struggle-icon-maker-of-modern-india/story-VdEiIZ6OtVV2NFtTuToL2I.html|title=Jawaharlal Nehru: Freedom struggle icon, maker of modern India (ikono pri liberbatalo, kreinto de moderna Barato )|date=2-a de decembro 2020|website=Hindustan Times}}</ref> En la kverelo kiu formiĝis en la Kongreso post la subita haltigo de Gandhi de la nekunlabora movado post la [[Ĉaŭri-ĉaŭra incidento]], Nehru restis fidela al li kaj ne aliĝis al la Sŭaraj Partio formita de lia patro Motilal Nehru kaj [[Ĉitaranĝan Das]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=gLIixRjaz9sC&pg=PT47 |title=Indian National Movement & Constitutional Development (barata nacia movado kaj konstitucia evoluo)|last=Pratiyogita Darpan Editorial Board |publisher=Upkar Prakashan |series=Pratiyogita Darpan Extra Issue Series, Volume 12 |access-date=2a de Oktobro 2018}}</ref> En 1923, Nehru estis enprizonigita en Nabha, [[princlando]], kie li estis kaj vidis la lukton kiun estis farintaj la [[Sikoj]] kontraŭ la koruptaj hinduismaj Mahantoj.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20140811-parkash-singh-badal-bhupinder-singh-hooda-hsgmc-row-sikhs-804806-2014-08-01|title=Nehru went to jail for Sikhs, Hooda is playing politics with them|first1=Asit|last1=Jolly|date=1a de Aŭgusto 2014|website=[[India Today]]}}</ref><ref name="hindustantimes.com">{{Cite web|date=15a de Novembro 2014|title=Nehru's Nabha jail ordeal lost in past|url=https://www.hindustantimes.com/chandigarh/nehru-s-nabha-jail-ordeal-lost-in-past/story-EBrTBPS8u8UPMHndqThAjP.html|first1=Vishav|last1=Bharti|website=Hindustan Times}}</ref> ==== Internaciigo de la lukto por la hindia sendependigo: 1927 ==== Nehru ludis estran rolon en la disvolvigo de la internaciisma rigardo de la hindia sendependiga lukto. Li serĉis eksterlandajn aliancanojn por Hindio kaj forĝis ligojn kun movadoj por sendependeco kaj demokratio tra la tuta mondo.<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=zE7VJZoHbzYC&q=Nehru+played+a+leading+role+in+the+development+of+the+internationalist+outlook+of+the+Indian+independence+struggle.&pg=PP4 | title=Jawaharlal Nehru: A Study in Ideology and Social Change| isbn=978-81-7099-071-0| last1=Dube| first1=Rajendra Prasad| year=1988|publisher=Mittal Publications}}</ref> En 1927, liaj klopodoj rezultis, kaj la Kongreso estis invitita partopreni en la kongreso de subpremataj naciecoj en Bruselo, Belgio. La kunsido estis organizita por kunordigi kaj plani komunan lukton kontraŭ [[imperiismo]]. Nehru reprezentis Hindion kaj estis elektita por la Plenumkonsilio de la Ligo kontraŭ Imperiismo kiu naskiĝis en tiu kunsido.<ref>{{Cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/45071841|jstor = 45071841|title = The Indian Nationalist Movement and the League of Nations: Prologue to the United Nations|last1 = Keenleyside|first1 = T. A.|journal = India Quarterly |year = 1983|volume = 39|issue = 3|pages = 281–298|doi = 10.1177/097492848303900303|s2cid = 150520531}}</ref> Pli kaj pli, Nehru vidis la lukton por sendependigo el [[Brita imperiismo]] kiel multnacia klopodo por la variaj kolonioj kaj dominioj de la Imperio; kelkaj el liaj asertoj pri tiu afero, tamen, estis interpretata kiel kompliceco kun la elstariĝo de [[Hitlero]] kaj kun liaj [[Fina solvo de juda demando|eksponitaj intencoj]]. Kontraŭ tiuj akuzoj, Nehru respondis:<ref>{{Cite book|last=Roland|first=Joan G.|title=The Jewish Communities of India: Identity in a Colonial Era|year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-7658-0439-6|edition=Second|page=193}}</ref>{{Citaĵo|Ni havas simpation por la nacia movado de [[Araboj]] en [[Palestino]] ĉar ĝi estas direktita kontraŭ la Britia Imperiismo. Niaj simpatioj ne povas esti malfortigitaj pro la fakto ke la nacia movado koincidas kun la interesoj de Hitlero.}} === Fundamentaj Rajtoj kaj Ekonomika Politiko: 1929 === [[Dosiero:Jawaharlal Nehru and Motilal Nehru in 1929.jpg|dekstre|eta|Jawaharlal Nehru, Prezident-elektito en la sesio de Lahore de la Hindia Nacia Kongreso en 1929, kun la estonta Prezidento, nome lia patro Motilal Nehru.]] Nehru skizis la politikojn de la Kongreso kaj la estontan hindian nacion en 1929.<ref>{{Cite book|last=Maheshwari|first=Neerja|url=https://books.google.com/books?id=okUSbReaevUC&pg=PA41|title=Economic Policy of Jawaharlal Nehru|date=1997|publisher=Deep & Deep|isbn=978-81-7100-850-6|pages=41|access-date=9a de Novembro 2018}}</ref> Li deklaris, ke la celoj de la Kongreso estis la [[religia libereco]]; la [[Libero de asociiĝo|rajto formi asociigon]]; la [[Parollibereco|esprimlibereco]]; la [[egaleco antaŭ la leĝo]] por ĉiu individuo sen distingo de [[kasto]], [[raso]], [[kredo]], aŭ [[religio]]; protekto de la [[Lingvoj de Barato|regionaj lingvoj]] kaj kulturoj, defendo de la interesoj de la [[kamparano]]j kaj de la [[laboristo]]j; abolo de la netuŝebleco; enkonduko de [[voĉdonrajto]] por plenkreskuloj; impono de malpermeso de [[alkoholaĵo]]j, [[ŝtatigo]] de industrioj; [[socialismo]]; kaj la establado de [[sekulareco]] en Hindio.<ref>{{Cite book|last=Kochar|first=R. C.|url=https://books.google.com/books?id=DuFW7RKqpt4C&pg=PA22|title=Congress and Socialism: Economic Programmes and Policies|year=1997|isbn=978-81-86565-24-7|pages=22|publisher=Anamika Publishers & Distributors}}</ref> Ĉiuj tiuj celoj formis la kernon de la rezolucio "Fundamentaj Rajtoj kaj Ekonomika Politiko" skizita de Nehru en 1929–1931 kaj ratifita en 1931 fare de la kongrespartia sesio en [[Karaĉi]] porparolita de [[Vallabhbhai Patel]].<ref name="NA2015">{{Cite book|last=BN Pandey (Editor)|url=https://books.google.com/books?id=KauwCwAAQBAJ&pg=PR7|title=The Indian Nationalist Movement 1885–1947: Select Documents|year=2015|publisher=Springer Publishing|isbn=978-1-349-86215-3|page=45}}</ref> ==== Deklaro de sendependenco ==== Nehru estis unu el la unuaj estroj kiuj postulis, ke la Kongresa Partio decidu fari kompletan kaj klaran elrompon de ĉiuj ligiloj kun la Brita Imperio. La Madrasa sesio de la Kongreso en 1927, aprobis lian rezolucion por la sendependeco spite la kritikojn fare de Gandhi. Tiam, li formis la Ligon por la Sendependecon de Hindio, premgrupo ene de la Kongreso.<ref>{{Cite book|last=Dutt|first=R.C.|url={{Google books|2WI31XdK8pkC|page=PR9|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Socialism of Jawaharlal Nehru|date=1981|publisher=Shakti Malik, Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-128-7|location=New Delhi|pages=54–55|access-date=[[8-a de septembro]] [[2017]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.org/details/patellife00rajm|title=Patel: A Life|date=[[28-a de novembro]] [[1991]]|publisher=Navajivan Publishing House|via=Internet Archive|pages=171|first=Rajmohan|last=Gandhi|author-link=Rajmohan Gandhi}}</ref> En 1928, Gandhi konsentis kun la postuloj de Nehru kaj proponis rezolucion kiu petis, ke la Britoj garantiu la statuson de Dominio por Hindio post du jaroj.<ref>{{Cite book|last=Nag|first=Kingshuk|url=https://books.google.com/books?id=duHwCgAAQBAJ&pg=PT61|title=Netaji: Living Dangerously|year=2015|isbn=978-93-84439-70-5|publisher=Paranjoy Guha Thakurta}}</ref> Se la Britoj malsukcesis trafi la limdaton, la Kongreso alvoki ĉiujn hindianojn lukti por kompleta sendependecon. Nehru estis unu el la estroj kiuj objekciis la limdaton proponitan al la Britoj — li premis Gandhi postuli tujan agadon el la Britoj. Gandhi negocadis pluan kompromison reduktante la proponitan limdaton el du jaroj ĝis unu.<ref>{{Cite web|url=http://archive.org/details/patellife00rajm|title=Patel: A Life|date=[[28-a de novembro]] [[1991]]|publisher=Navajivan Publishing House|via=Internet Archive|pages=171|first=Rajmohan|last=Gandhi}}</ref> La Britoj malakceptis la postulojn por la dominia statuso en 1929.<ref name="patel185">R. Gandhi, ''Patel: A Life'', p. 185</ref> Nehru ekkontrolis la prezidentecon de la Kongresa Partio dum la sesio de Lahore de la 29a de Decembro 1929 kaj enkondukis sukcesan rezolucion alvokanta al kompleta sendependecon.<ref name="patel185" /><ref>{{Cite web|title=Purna Swaraj: The Demand for Full Independence 26 January 1930|url=http://www.indiaofthepast.org/contribute-memories/read-contributions/major-events-pre-1950/283-purna-swaraj-the-demand-for-full-independence-26-january-1930-|access-date=6a de Julio 2015|publisher=indiaofthepast.org|archive-date=8a de Novembro 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108144457/http://www.indiaofthepast.org/contribute-memories/read-contributions/major-events-pre-1950/283-purna-swaraj-the-demand-for-full-independence-26-january-1930-|url-status=dead|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2021-11-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20181108144457/http://www.indiaofthepast.org/contribute-memories/read-contributions/major-events-pre-1950/283-purna-swaraj-the-demand-for-full-independence-26-january-1930-|arkivdato=2018-11-08}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181108144457/http://www.indiaofthepast.org/contribute-memories/read-contributions/major-events-pre-1950/283-purna-swaraj-the-demand-for-full-independence-26-january-1930- |date=2018-11-08 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.indiaofthepast.org/contribute-memories/read-contributions/major-events-pre-1950/283-purna-swaraj-the-demand-for-full-independence-26-january-1930- |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-11-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181108144457/http://www.indiaofthepast.org/contribute-memories/read-contributions/major-events-pre-1950/283-purna-swaraj-the-demand-for-full-independence-26-january-1930- |arkivdato=2018-11-08 }}</ref> Nehru skizis la deklaracion de Hindia sendependeco, kio asertis: [[Dosiero:Gandhi Nehru 1929.jpg|eta|maldekstre|Mahatma Gandhi kaj Jawaharlal Nehru en 1929.]] {{Citaĵo|Ni kredas, ke estas nemalhavebla rajto de la hindia popolo, kiel de ajna alia popolo, havi liberecon kaj ĝui la fruktojn de sia laboro kaj havi la vivnecesaĵojn, por le ili havu plenajn oportunojn por kresko. Ni kredas ankaŭ, ke se ajna registaro senigas popolon el tiuj rajtoj kaj subpremas ilin, la popolo havas rajton renversi aŭ aboli ĝin. La Britia registaro en Hindio ne nur senigis la hindian popolon de ĝia libero sed ankaŭ baziĝis sur la espluatado de la amasoj, kaj ruinigis Hindion ekonomie, politike, kulture, kaj spirite. Ni kredas tamen, ke Indio devas fortranĉi la Britian konekton kaj atinvi Purna Sŭaraj aŭ la kompletan sendependigon.<ref>{{Cite web|title=Declaration of independence|url=http://cs.nyu.edu/kandathi/swaraj.txt|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517214940/http://cs.nyu.edu/kandathi/swaraj.txt|archive-date=17a de Majo 2013|access-date=14a de Aŭgusto 2012}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130517214940/http://cs.nyu.edu/kandathi/swaraj.txt |date=2013-05-17 }}</ref>}} Meznokte de Novjaro 1929, Nehru hisis la [[Trikoloro|trikoloran]] [[flago de Barato|flagon de Barato]] super la bordoj de la [[Ravi (rivero)|rivero Ravi]] en Lahore.<ref>{{Cite web|first=Haroon|last=Khalid|url=https://scroll.in/article/866428/republic-day-story-on-ravis-banks-a-pledge-that-shaped-the-course-of-modern-india-88-years-ago|title=Republic Day story: On Ravi's banks, a pledge that shaped the course of modern India 88 years ago|website=[[Scroll.in]]|date=26a de Januaro 2018|access-date=16a de Aŭgusto 2021}}</ref> Oni legis proklamon de sendependeco, kiu inkludis pretecon reiri impostojn. Oni demandis al la amasa aro de publiko kiu ĉeestis en la ceremonio ĉu ili konsentis kun ĝi, kaj la majoritato de personoj kiuj estis atestantoj levis siajn manojn kiel aprobo. 172 hindiaj membroj de centra kaj provincaj parlamentoj rezignis en subteno de la rezolucio kaj kongrue kun la hindia publika sento. La Kongreso petis al la popolo de Hindio observi la 26an de Januaro kiel Sendependeca Tago.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/why-january-26-is-celebrated-as-republic-day-6230037/|title=Explained: Why India celebrates January 26 as Republic Day|date=30a de Januaro 2021}}</ref> Kongresaj volontuloj, naciistoj, kaj la ĝenerala publiko hisis la flagon de Hindio publike tra tuta Hindio. Krome ankaŭ planoj por amasa [[civila malobeo]] estis jam disvastigitaj.<ref>{{Cite book|last=Education|first=Pearson|url=https://books.google.com/books?id=ADFpDwAAQBAJ&pg=SA1-PA145|title=SSC topic-wise Previous Years Solved Papers General Awareness|isbn=978-93-5286-640-3|publisher=Pearson Education India}}</ref> Post la Lahore sesio de la Kongreso en 1929, Nehru laŭgrade aperis kiel suprema estro de la Hindia sendependeca movado. Gandhi retroeniris reen al pli spirita rolo. Kvankam Gandhi oficiale ne nomumis kiel Nehru kiel sia politika heredanto ĝis 1942, tiom frue kiom ĝis meze de la 1930-aj jaroj la lando vidis Nehru kiel la natura sukcedanto de Gandhi.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/opinion/op-ed/151118/the-greatest-indian-after-the-mahatma-why-gandhi-chose-nehru-to-lead.html|title=The greatest Indian after the Mahatma? Why Gandhi chose Nehru to lead India|first=Praveen|last=Davar|date=15a de Novembro 2018|website=Deccan Chronicle}}</ref> === [[Salomarŝo]]: 1930 === [[Dosiero:Gandhi Salt March.jpg|eta|240px|Dum Nehru estis en prizono, Gandhi dum la salomarŝo, marto - aprilo [[1930]].]] Nehru kaj plej el la kongresestroj estis dekomence disigitaj pri la plano de Gandhi startigi kampanjon de [[civila malobeo]] pere de la ''satjagraha'' cele al la brit-trudita [[salimposto]]. Post la protesto arigis energion, ili konstatis la povon de [[salo]] kiel simbolo. Nehru rimarkis pri la senprecedenca populara respondo, "aspektis kvazaŭ printempo estis subite liberigita".<ref name="gopalgandhi">Gandhi, Gopalkrishna. [http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/article388858.ece "The Great Dandi March – eighty years after"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161209183151/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/article388858.ece |date=2016-12-09 }}, ''[[The Hindu]]'', 5a de Aprilo 2010</ref> Li estis arestita la 14an de Aprilo 1930 estante en trajno el Allahabad al [[Raipur]]. Pli frue, post estri grandan mitingon kaj vastan procesion, li ceremonie faris ioman kontrabandon de salo. Li estis akuzita pro la rompo de la salregularo kaj kondamnita al ses monatoj de enprizonigo en la Centra Prizono.<ref>{{Cite web|first=Vinod|last=Khanal|title=Mahatma Gandhi describes Nehru's arrest in 1930 as 'rest' |website= [[Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/allahabad/Mahatma-Gandhi-describes-Nehrus-arrest-in-1930-as-rest/articleshow/45140212.cms|date=13a de Novembro 2014|access-date=16a de Aŭgusto 2021}}</ref> Li nomumis Gandhi por sukcedi li kiel la kongresa prezidento dum sia foresto estante en prizono, sed Gandhi malakceptis, kaj Nehru nomumis sian patron kiel sia sukcedanto.{{sfn|Moraes|2007|p=167}} Pro la aresto de Nehru, la civila malobeo atingis novan ritmon, kaj arestoj, pafado aŭ bastonado al homamasoj iĝis ordinaraj okazaĵoj.{{sfn|Moraes|2007|p=168}} ====Salomarŝa sukceso==== La [[Salomarŝo]] ("premo por reformoj tra pasiva rezistado") sukcesis altiri tutmondan atenton. Hindiaj, Britiaj, kaj tutmondaj opinioj pli kaj pli agnoskis la [[Legitimeco|legitimecon]] de la postuloj de la [[Barata Nacia Kongreso|Kongrespartio]] por sendependeco. Nehru konsideris la salan ''satjagraha'' la nemalhavebla markilo de sia asocio kun Gandhi,<ref>Fisher, Margaret W. June 1967. "India's Jawaharlal Nehru." ''Asian Survey'' 7(6):363–73. {{Doi|10.2307/2642611}}. Jstor 2642611. p. 368.</ref> kaj vidis la lastan gravon de la lukto estis ŝanĝante la sintenojn de hindianoj:<ref>Johnson, Richard L. 2005. ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi''. Lexington Books. {{ISBN|978-0-7391-1142-0}}. p. 37.</ref> {{Citaĵo|Kompreneble tiuj movoj faris enorman premon al la Britia Registaro kaj skuis la registaran maŝinaron. Sed la reala gravo, en mia menso, kuŝas en la efiko kiun ili havis sur sia propra popolo, kaj speciale al la vilaĝaj amasoj... Ne-kunlaborado eligis ilin el la kotejo kaj havigis ilin mem-respekton kaj memfidon... Ili agadis kuraĝe kaj ne submetiĝis tiom facile por malĝustigi subpremadon; ilia kompreno ampleksiĝis kaj ili ekpensis malmulte en terminoj de Hindio kiel tuto... Ĝi estis rimarkinda transformado kaj la Kongreso, sub la estreco de Gandhi, devas fidi je tio.}} === Balota politiko, Eŭropo, kaj ekonomiko: 1936–1938 === [[Dosiero:Jawaharlal Nehru at Karachi on return from Lausanne with Kamala Nehru’s ashes.jpg|maldekstre|eta|Jawaharlal Nehru en [[Karaĉi]] post reveni el [[Laŭzano]], [[Svisio]], kun la cindroj de sia edzino [[Kamala Nehru]] en Marto 1936.]] La vizito de Nehru al Eŭropo en 1926 montriĝis kiel la fonto de lia politika kaj ekonomika pensaro. Lia reala intereso en [[marksismo]] kaj ties [[Socialismo|socialisma]] modelo de pensaro derivis el tiu veturado. Lia posta restado en prizono ebligis lin studi marksismon pli profunde. Interesita en siaj ideoj, sed forpelita de kelkaj el ties metodoj, li neniam alvenis ĝis akcepto de la verkoj de [[Karl Marx]] kiel rivelita skribaĵo. Ekde tiam, la kerno de lia [[ekonomiko|ekonomika pensaro]] restis marksisma, kongruigita, se necese, al la vivkondiĉo de Hindio.<ref>{{Cite book|last=Hoiberg|first=Dale|url=https://archive.org/details/studentsbritanni04hoib/page/108/mode/2up|title=Students' Britannica India|publisher= Popular Prakashan |year=2000|isbn=978-0-85229-760-5|page=[https://archive.org/details/studentsbritanni03hoib/page/107 107]|url-access=registration}}</ref><ref name="Metcalf Metcalf 2006">{{Cite book|first1=Barbara D. |last1=Metcalf|author-link1= |first2=Thomas R. |last2=Metcalf|author-link2= |url= https://archive.org/details/concisehistoryof0000metc_s2n2/page/176/mode/2up|title=A Concise History of Modern India|year=2006|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-1-139-45887-0|page=176}}</ref> Nehru pasigis la jaron 1936 en [[Svisio]] vizitante sian malsanan edzinon, kie ŝi poste mortis. Estante en Eŭropo, li iĝis tre priokupita pro la probablo de alia mondmilito.<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/studentsbritanni04hoib/page/108/mode/2up|title=Students' Britannica India|first1=Dale|last1=Hoiberg|first2=Indu|last2=Ramchandani|date=21a de Novembro 2000|publisher=New Delhi : Encyclopaedia Britannica (India)|via=Internet Archive}}</ref> En tiu epoko, li emfazis, ke en okazo de milito, la loko de Hindio estus kun la demokratioj, kvankam li insistis, ke Hindio povus lukti apoge al Granda Britio kaj Francio nur estante libera lando.<ref name="Hoiberg2000">{{Cite book|last=Hoiberg, Dale|url=https://books.google.com/books?id=ISFBJarYX7YC&pg=PA108|title=Students' Britannica India|publisher= Popular Prakashan |year=2000|isbn=978-0-85229-760-5|pages=108–}}</ref> [[Dosiero:Jawaharlal Nehru with Rabindranath Tagore,1936.jpg|eta|dekstre|Jawaharlal Nehru kun la barata Nobel-premiita poeto [[Rabindranath Tagore]] en 1936.]] En sia sesio de 1936 en Laknaŭ, spite opozicion el la ĵus elektita Nehru kiel la partiprezidanto, la Kongres-partio interkonsentis partopreni en la provinca balotado kiu estis okazonta en 1937 laŭ la Leĝo de la Registaro de Hindio de 1935.<ref name="Tomlinson 1976">{{Cite book|last=B. R. Tomlinson|url=https://books.google.com/books?id=h5OuCwAAQBAJ&pg=PP7|title=The Indian National Congress and the Raj, 1929–1942: The Penultimate Phase|year=1976|publisher= Palgrave Macmillan UK|isbn=978-1-349-02873-3|pages=57–60}}</ref><ref>{{Cite journal|url=http://www.jstor.org/stable/312372|title=Congress-Muslim League Relations 1937-39: 'The Parting of the Ways'|author=Pandey, Deepak|year=1978|journal=Modern Asian Studies|volume=12|issue=4|pages=629-654|via=JSTOR}}</ref> La balotado kondukis la Kongres-partion al la povo en majoritato de provincoj kun pliiĝanta populareco kaj potenco por Nehru. Ĉar la [[Islama Ligo]] de [[Muhammad Ali Ĝinnah]] (kiu iĝos la kreanto de [[Pakistano]]) ne bone sukcesis en la balotado, Nehru deklaris, ke la nuraj du partioj kiuj gravas en Hindio estas la Britaj koloniaj aŭtoritatoj kaj la Kongreso. La asertoj de Ĝinnah, ke la Islama Ligo estis la tria kaj "egaleca partnero" ene de la politiko de Hindio estis amplekse malakceptitaj.<ref>https://archive.org/details/concisehistoryof0000metc_s2n2/page/196/mode/2up reference</ref> Nehru estis esperante plialtigi [[Abul Kalam Azad|Maulana Azad]] kiel la hegemonia estro de la [[Islamo en Barato|Hindiaj islamanoj]], sed Gandhi, kiu plue traktis Ĝinnah kiel la voĉo de la Hindiaj islamanoj, subfosis lin en tio.<ref>{{Cite news|last1=Ayoob|first1=Mohammed|date=25a de Majo 2018|title=Remembering Maulana Azad|author-link=Mohammed Ayoob|newspaper=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/remembering-azad/article23980998.ece}}</ref><ref>{{Cite web|date=21a de Majo 2019|title=Triumph of Nehruvianism – Part 2|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/courts-commerce-and-the-constitution/triumph-of-nehruvianism-part-2/}}</ref> [[Dosiero:Jawaharlal Nehru in a procession at Peshawar,North West Frontier Province, 14 October 1937.jpg|eta|maldekstre|alt=Photograph of 1000s of people in a procession |Nehru en procesio en [[Peŝaŭaro]], [[Nordokcidenta Limprovinco]], 14a de Oktobro 1937.]] En la 1930-aj jaroj, sub la estreco de [[Ĝajaprakaŝ Naraĝan]], [[Narendra Deo]], kaj aliaj, la grupo de la Kongresa Socialisma Partio estis formita ene de la HNK. Kvankam Nehru neniam aliĝis al la grupo, li funkciis kiel ponto inter ili kaj Gandhi.<ref name="Dutt1981">{{Cite book|last=Rabindra Chandra Dutt|url=https://books.google.com/books?id=2WI31XdK8pkC&pg=PR9|title=Socialism of Jawaharlal Nehru|publisher=Abhinav Publications|year=1981|isbn=978-81-7017-128-7|page=178}}</ref> Li havis la apogon de la maldekstraj kongresanoj Maulana Azad kaj [[Subhas Chandra Bose]].<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/on-parakram-diwas-a-look-at-bose-s-indian-national-army-101611393163491.html|title=On Parakram Diwas, a look at Bose’s Indian National Army|last1=Soni|first1=Mallika|date=23a de Januaro 2021|website=Hindustan Times}}</ref><ref name="auto6">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/galleries/nation/2017/dec/05/indian-national-congress-presidents-over-the-ages-the-ones-who-changed-course-of-history-101085.html|title=Indian National Congress Presidents over the ages: The ones who changed course of history|date=5a de Decembro 2017|website=The New Indian Express}}</ref> Tiu triopo kombinis por elpeli [[Rajendra Prasad]] kiel la Kongres-prezidanto en 1936.<ref name="auto6"/> Nehru estis elektita anstataŭe kaj tenis la prezidentecon dum du jaroj (1936–37).{{sfn|Moraes|2007|pp=234–38}} Liaj socialistaj kolegoj Bose (1938–39) kaj Azad (1940–46) sukcedis lin. Dum la dua regotempo de Nehru kiel ĝenerala sekretario de la Kongreso, li proponi kelkajn rezoluciojn pri la [[Ekstera politiko de Barato|Ekstera politiko de Hindio]].{{sfn|Moraes|2007|p=129}} Ekde tiam, li ricevis ''blankan ĉekon'' por skizi la eksteran politikon de ajna estonta hindia lando.<ref>Sharma, Rinkal. 2016. "[https://www.academia.edu/33066114/Nehru_a_passionate_advocate_of_education_for_Indias_children_and_youth_believing_it_essential_for_Indias_future_progress Nehru: a passionate advocate of education for India's children and youth, believing it essential for India's future progress]." ''International Research Journal of Management Sociology & Humanity'' 7(7):256–59.</ref> Nehru laboris kun Bose por disvolvigi bonajn rilatojn kun registaroj de liberaj landoj de la tuta mondo.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/jawaharlal-nehru-birth-anniversary-pandit-nehru-and-his-freedom-struggle-2386021.html|title=Jawaharlal Nehru Birth Anniversary: Pandit Nehru and His Freedom Struggle|date=14a de Novembro 2019|website=news18}}</ref> [[Dosiero:Jawaharlal Nehru on visit to Egypt, June 1938.jpg|eta|dekstre|Nehru en vizito al Egiptio en Junio 1938.]] Nehru estis unu el la unuaj naciistaj estroj kiuj konstatis la suferojn de la homoj en la ŝtatoj regataj de hindiaj princoj.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Modern_India/5tkTAQAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=Nehru+was+one+of+the+first+nationalist+leaders+to+realise+the+sufferings+of+the+people+in+the+states+ruled+by+Indian+princes.&dq=Nehru+was+one+of+the+first+nationalist+leaders+to+realise+the+sufferings+of+the+people+in+the+states+ruled+by+Indian+princes.&printsec=frontcover|title = Modern India: A Textbook of History for Middle Schools|year = 1973|publisher = National Council of Educational Research and Training}}</ref> La naciisma movado estis limigita al la teritorioj kiuj estis sub rekta Brita regado. Li helpis fari la lukton de la homoj en la princlandoj parto de la naciisma movado por la sendependeco.<ref name="hindustantimes.com" /><ref>{{Cite book|last=Chowdhary|first=Rekha|url=https://books.google.com/books?id=9-2oCgAAQBAJ&pg=PA21|title=Jammu and Kashmir: Politics of identity and separatism|year=2015|isbn=978-1-317-41405-6|publisher=Routledge}}</ref> Nehru ricevis ankaŭ la respondecon plani la ekonomion de estonta Hindio kaj tiucele li nomumis Nacian Plankomisionon en 1938 por helpi enkadrigi tiajn politikojn.<ref>{{Cite web|title=3rd Five Year Plan (Chapter 1)|url=http://planningcommission.nic.in/plans/planrel/fiveyr/3rd/3planch1.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326094741/http://planningcommission.nic.in/plans/planrel/fiveyr/3rd/3planch1.html|archive-date=[[26-a de marto]] [[2012]]|access-date=16a de Junio 2012|publisher=Government of India|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2021-11-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120326094741/http://planningcommission.nic.in/plans/planrel/fiveyr/3rd/3planch1.html|arkivdato=2012-03-26}} {{Citaĵo el la reto |url=http://planningcommission.nic.in/plans/planrel/fiveyr/3rd/3planch1.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-11-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120326094741/http://planningcommission.nic.in/plans/planrel/fiveyr/3rd/3planch1.html |arkivdato=2012-03-26 }}</ref> Tamen, multaj el la planoj planitaj de Nehru kaj liaj kolegoj restos neplenumitaj pro la neatendita [[Dispartigo de Hindio]] en 1947.<ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/history/past-continuous-nehru-independence|title=Past Continuous: Those Who Think Nehru Was Power Hungry Should Review Events Leading to Independence|website=The Wire}}</ref> La Tuthindia Konferenco de Ŝtatanoj estis formita en 1927 kaj Nehru, kiu estis defendinta la interesojn de la princlandanoj dum multaj jaroj, estis nomumita la prezidanto de la organizaĵo en 1939.<ref name="Bandyopādhyāẏa2004">{{Cite book|last=Śekhara Bandyopādhyāẏa|url=https://books.google.com/books?id=-EpNz0U8VEQC|title=From Plassey to Partition: A History of Modern India|publisher=Orient Blackswan|year=2004|isbn=978-81-250-2596-2|page=410}}</ref> Li malfermis ties organizon al membreco el la politika spektro. Tio ludos gravan rolon dum la politika integrigo de Hindio, helpante la hindiajn estrojn Vallabhbhai Patel kaj [[V. P. Menon]] (kiun Nehru estis komisiinta la integradon de la princlandojn en Hindion) negocadi kun centoj da princoj.<ref>{{Harvnb|Lumby|1954|p=232}}</ref><ref>{{Harvnb|Brown|1984|p=667}}</ref> == Naciisma movado (1939–1947) == [[Dosiero:Jawaharlal Nehru with Mahatma Gandhi during a meeting of Working Committee of the Congress at Wardha.jpg|maldekstre|eta|220px|Gandhi, Nehru, kaj [[Khan Abdul Ghaffar Khan]] en la Kongresa Laborkomitata kunsido en Wardha en Septembro 1939.]] Kiam la [[Dua Mondmilito]] startis, la Vicreĝo Linlithgow unuflanke deklaris Hindion batalanto en la flanko de Britio, sen konsulti la elektitajn hindiajn reprezentantojn.<ref>{{Cite book|last=Saraf|first=Nandini|url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Life_and_Times_of_Lokmanya_Tilak/A5YkBQAAQBAJ?|date=2012|title=The Life and Times of Lokmanya Tilak|isbn=978-81-84301-52-6|publisher=Ocean Books|pages=119}}</ref> Nehru urĝe revenis el vizito al Ĉinio, anoncante, ke en konflikto inter demokratio kaj [[faŝismo]], "niaj simpatioj devas neeviteble esti en la flanko de demokratio,&nbsp;... mi ŝatus, ke Hindio ludu sian tutan parton kaj metu ĉiujn siajn resursojn en la lukton por nova ordo".<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gk3WCgAAQBAJ&q=In+a+conflict+between+democracy+and+fascism%2C+that+%22our+sympathies+must+inevitably+be+on+the+side+of+democracy.%E2%80%A6+i+should+like+india+to+play+its+full+part+and+throw+all+her+resources+into+the+struggle+for+a+new+order.+Jawaharlal+Nehru&pg=PA60|title=Transfer of Power in India|first=Vapal Pangunni|last=Menon|author-link=V. P. Menon|date=8a de Decembro 2015|publisher=[[Princeton University Press]]|isbn=978-1-4008-7937-3|pages=60}}</ref> Post multa debato, la Kongreso estrita de Nehru informis al la registaro, ke ĝi kunlaboros kun la Britoj sub kelkaj kondiĉoj. Unue, Britio devas havigi sekurigon de kompleta sendependeco por Hindio post la milito kaj permesi la elekton de [[konstitucifara asembleo]] kiu redaktu novan konstitucion; due, kvankam la hindiaj armitaj fortoj povas resti sub la Brita Ĉefkomandanto, hindianoj devas esti tuj inkluditaj en la centra registaro kaj ricevi oportunon kunhavi povon kaj respondecon.<ref name="plassey-to-partition">{{Cite book|last=Bandyopadhyay|first=Sekhara|url={{Google books|-EpNz0U8VEQC|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=From Plassey to Partition: A History of Modern India|date=2004|publisher= Orient Longman |isbn=978-81-250-2596-2|location=India|page=412}}</ref> Kiam Nehru prezentis al Lord Linlithgow tiujn postulojn, tiu malakceptis ilin. Oni alvenis al sakostrato (reciproka blokado): "Oni ludas la saman malnovam ludon denove," Nehru skribis amare al Gandhi, "la fono estas la sama, nome variaj epitetoj estas la samaj kaj la agantoj estas la samaj kaj la rezultoj eble estos la samaj".<ref>{{Cite encyclopedia|title=Jawaharlal Nehru|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/biography/Jawaharlal-Nehru|last=Moraes|first=Frank R.|access-date=2a de Oktobro 2018}}</ref><ref>{{Cite book|last=W. Sears|first=Stephen|author-link= |url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Horizon_History_of_the_British_Empir/ABQqAAAAYAAJ|title=The Horizon History of the British Empire Volume 2|date=1973|publisher=American Heritage Publishing Company|pages=465|via=Google Books}}</ref> La 23an de Oktobro 1939, la Kongreso kondamnis la sintenon de la Vicreĝo kaj alvokis la kongresajn ministeriojn en la diversaj provincoj rezigni proteste.<ref name="gandhis-passions">{{cite book |title=Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi |last=Wolpert |first=Stanley |year=2001 |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-515634-X |pages=[https://archive.org/details/gandhispassionli00wolp/page/192 192]–193|url=https://archive.org/details/gandhispassionli00wolp |url-access=registration |access-date=2007-12-04 |df=dmy-all}}</ref> Antaŭ tiu ŝlosila anonco, Nehru urĝis Jinnah kaj la Islaman Ligon aliĝi al la protesto, sed Jinnah malakceptis.<ref name="plassey-to-partition" /><ref name="british-empire-fall">{{cite web |url=http://myweb.tiscali.co.uk/kenanderson/histempsequel/page5.html |title=Gandhi – The Great Soul |access-date=2007-12-04 |last=Anderson |first=Ken |work=The British Empire: Fall of the Empire |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180723053926/http://myweb.tiscali.co.uk/kenanderson/histempsequel/page5.html |arkivdato=2018-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723053926/http://myweb.tiscali.co.uk/kenanderson/histempsequel/page5.html |archivedate=2018-07-23 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://myweb.tiscali.co.uk/kenanderson/histempsequel/page5.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180723053926/http://myweb.tiscali.co.uk/kenanderson/histempsequel/page5.html |arkivdato=2018-07-23 }}</ref> Ĉar Nehru firme metis Hindion en la flanko de demokratio kaj libero dum tempo en kiu la mondo estis sub la minaco de faŝismo, li kaj Bose disiĝis fine de la 1930-aj jaroj kiam tiu lasta interkonsentis serĉi la helpon de faŝistoj por forpeli la Britojn el Hindio.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20150420-subhas-chandra-bose-jawahar-lal-nehru-spying-a-misguided-patriot-818140-2015-04-09|title=Unlike Nehru, Netaji believed that authoritarian rule was essential for achieving radical social goals|first1=Mridula|last1=Mukherjee|date=9a de Aprilo 2015|access-date=16a de Aŭgusto 2021|website=[[India Today]]}}</ref> Samtempe, Nehru estis apoginta la respublikanojn kiuj estis luktintaj kontraŭ la ribelaj fortoj de [[Francisco Franco]] en la [[Hispana Enlanda Milito]].<ref>{{Cite web|first=Shirsho|last=Dasgupta|url=https://thewire.in/history/80-years-later-a-homage-to-catalonia-indians-and-the-spanish-civil-war|title=Eighty Years Later, A Homage to Catalonia: Indians and the Spanish Civil War|website=[[The Wire (India)|The Wire]]|date=22a de Majo 2016|access-date=16a de Aŭgusto 2021}}</ref> Nehru kaj lia helpanto [[V. K. Krishna Menon]] vizitis Hispanion kaj deklaris apogon al la respublikanoj. Kiam [[Benito Mussolini]], diktatoro de Italio, esprimis sian deziron kunveni, Nehru malakceptis tion.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=q3rTCwAAQBAJ&q=Nehru+refused+to+meet+Benito+Mussolini&pg=PA119|title=Neonationalist Mythology in Postwar Japan: Pal's Dissenting Judgment at the Tokyo War Crimes Tribunal|first=Nariaki|last=Nakazato|date=27a de Aprilo 2016|publisher= Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4985-2836-8|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|first=R.|last=Prasannan|url=https://www.theweek.in/theweek/cover/2020/07/23/birth-of-a-nation.html|title=Birth of a nation|website= The Week|date=2a de Aŭgusto 2020|access-date=16a de Aŭgusti 2021}}</ref> ===Civila malobeo, Lahora Rezolucio, Aŭgusta propono: 1940=== [[Dosiero:Seva Dal.jpg|dekstre|260px|eta|Nehru kun volontuloj de la korpuso Seva Dal en Allahabad, 1940.]] En Marto 1940, Muhammad Ali Jinnah aprobis tion kio estas konata kiel Lahora aŭ Pakistana Rezolucio, deklarante, ke "islamanoj estas nacio laŭ ajna difino de nacio, kaj ili devas havi sian [[hejmlando]]n, sian teritorion kaj sian ŝtaton." Tiu ŝtato estos konata kiel Pakistano, kio signifas 'Purlando'.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-40961603|title=How Jinnah's ideology shapes Pakistan's identity|first=Secunder|last=Kermani|date=18a de Aŭgusto 2017|website=BBC}}</ref> Nehru kolera deklaris, ke "ĉiuj la malnovaj problemoj... paliĝas al banalo antaŭ la lasta aserto fare de la estro de la Islama Ligo en Lahore".<ref>{{Cite book|last=Chand|first=Attar|url=https://www.google.co.in/books/edition/India_and_Asia_Pacific_Security/mgUJAQAAMAAJ?|title=India and Asia-Pacific Security Volume 2|pages=223|date=21a de Majo 2010|publisher=Amar Prakashan|isbn=978-81-8542-031-8|via=Google Books}}</ref> Linlithgow faris proponon la 8an de Oktobro 1940, kiu asertis, ke la [[Dominio de Barato|Dominia statuso por Hindio]] estas la celo de la britia registaro.<ref>Radhey Shyam Chaurasia (2002). ''History of Modern India, 1707 A. D. to 2000 A.'' Atlantic Publishers. pp. 281-283</ref> Tamen, ĝi referencis nek al dato nek al metodo plenumonta tion. Nur Jinnah ricevis ion pli precizan: "La Britoj ne planas transigi la povon al Kongres-dominata nacia registaro, kies aŭtoritato estis malakceptita de variaj elementoj en la hindia nacia vivo".<ref>{{Cite book|last=Sears|first=Stephen W.|author-link=|url=https://books.google.com/books?id=7xt6BAAAQBAJ&pg=PT616|title=The British Empire|date=10a de Septembro 2014|publisher=New Word City|isbn=978-1-61230-809-8|via=Google Books}}</ref> En Oktobro 1940, Gandhi kaj Nehru, abandonante sian originan sintenon apogi Brition, decidis lanĉi limigitan civilan malobean kampanjon en kiu gravaj defendantoj de la Hindia sendependeco estis elektitaj por partopreni unu post unu. Nehru estis arestita kaj kondamnita al kvarjara enprizonigo.<ref name="auto3"/> La 15an de Januaro 1941, Gandhi asertis: {{Citaĵo|Iam Jawaharlal kaj mi apartiĝis. Oni bezonos multe pli ol diferenco de opinio por apartigi nin. Ni havis diferencojn el la tempo kiam ni iĝis kunlaboristoj kaj mi diris dum kelkaj jaroj kaj ankoraŭ diras, ke ne Rajaji sed Jawaharlal estos mia sukcedanto.<ref>{{Cite book|title=Science & culture, Volume 30|publisher=Indian Science News Association|year=1964}}</ref><ref>{{Cite book|last=Aditit De|url=https://books.google.com/books?id=AcQDAQAAQBAJ&pg=PT91|title=Jawaharlal Nehruh – The Jewel of India|date=8a de Septembro 2009|publisher= Puffin Books |isbn=978-81-8475-866-5|via=Google Books}}</ref>}} Post pasigi iom pli ol unu jaron en prizono, Nehru estis liberigita, kun la aliaj Kongres-prizonuloj, tri tagojn antaŭ la [[Atako kontraŭ Pearl Harbor]] en Havajo.<ref name="auto5">{{Cite book|last=Hoiberg|first=Dale|url=https://books.google.com/books?id=ISFBJarYX7YC&pg=PA109|title=Students' Britannica India|date=19a de Decembro 2018|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-760-5|via=Google Books}}</ref> === Japanaj atakoj al Hindio, misio de Cripps, eliro el Hindio: 1942 === [[Dosiero:Gandhi and Nehru 1942.jpg|eta|maldekstre|Gandhi kaj Nehru dum la redaktado de la [[Quit India|"Quit India" Rezolucio]] en [[Mumbajo]], Aŭgusto 1942.]] Kiam la japanoj [[Birma Kampanjo|faris atakojn tra Birmo]] ĝis la bordoj de Hindio en printempo de 1942, la brita registaro, fronte al tiu nova militminaco, decidis fari malfermojn en Hindio, kiel Nehru origine deziris.<ref>{{Cite book|last=History|first=Amy McKenna Senior Editor, Geography and|url=https://books.google.com/books?id=f3Lc8XRHz7kC&pg=PA223|title=The 100 Most Influential World Leaders of All Time|date=20a de Decembro 2009|publisher= The Rosen Publishing Group, Inc|isbn=978-1-61530-015-0|via=Google Books}}</ref> Ĉefministro [[Winston Churchill]] sendis Sir [[Stafford Cripps]], membro de Militkabineto kiu estis konata kiel politike proksima al Nehru kaj konis Jinnah, kun proponoj por starigo de la konstitucia problemo.<ref name="auto5"/> Tuj post sia alveno, li malkovris, ke Hindio estis pli profunde dividita ol li estis imaginta. Nehru, deziranta kompromison, estis esperplena; Gandhi ne. Jinnah plue opoziciis al la Kongreso: "Pakistano estas nia nura postulo, kaj pro Dio, ni havos ĝin," li deklaris en la gazeto de la Islama Ligo nome ''Dawn''.<ref>{{Cite book|last=Mansergh|first=Nicholas|url=https://books.google.com/books?id=tZiAAAAAQBAJ&pg=PA145|title=Survey of British Commonwealth Affairs: Problems of Wartime Cooperation and Post-War Change 1939–1952|date=21a de Aŭgusto 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-24289-2|via=Google Books}}</ref> La misio de Cripps malsukcesis ĉar Gandhi akceptis nur la sendependecon. Rilatoj inter Nehru kaj Gandhi malvarmiĝis pro la malakcepto de tiu lasta kunlabori kun Cripps, sed ambaŭ poste reamikiĝis.<ref>{{Cite web|title=The National Archives – Homepage|url=http://www.nationalarchives.gov.uk/education/resources/the-road-to-partition/cripps-nehru-gandhi/|work= nationalarchives.gov.uk |access-date=16a de Aŭgusto 2021}}</ref> En 1942, Gandhi alvokis la Britojn lasi Hindion; Nehru, kvankam malpreta malhelpi la militklopodojn de la aliancanoj, havis nuran alternativon aliĝi al Gandhi. Post la [[Quit India|"Quit India" Rezolucio]] estis aprobita de la Kongresa partio en Mumbajo la 8an de Aŭgusto 1942, la tuta Kongresa laborkomitato, inklude Gandhi kaj Nehru, estis arestita kaj enprizonigita.<ref>{{Cite web|url=https://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/1942-quit-india-movement|title=1942 Quit India Movement|website=[[Open University|open.ac.uk]]|accessdate=2021-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602213225/https://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/1942-quit-india-movement|archivedate=2021-06-02}}</ref> Plej el la Kongresa laborkomitato inklude Nehru, Abdul Kalam Azad kaj Sardar Patel estis enkarcerigitaj en la Fortikaĵo de Ahmednagar<ref name="Mufti2009">{{Cite book|last=Aamir R. Mufti|url=https://books.google.com/books?id=Y5C1uRIotD4C&pg=PA129|title=Enlightenment in the Colony: The Jewish Question and the Crisis of Postcolonial Culture|date=[[10-a de januaro]] [[2009]]|publisher=[[Princeton University Press]]|isbn=978-1-4008-2766-4|pages=129–131}}</ref> ĝis la 15a de Junio 1945.<ref>{{Cite book|last=History|first=Amy McKenna Senior Editor, Geography and|url=https://books.google.com/books?id=f3Lc8XRHz7kC&pg=PA224|title=The 100 Most Influential World Leaders of All Time|date=20a de Decembro 2009|publisher=The Rosen Publishing Group, Inc|isbn=978-1-61530-015-0|via=Google Books}}</ref> === En prizono 1943–1945=== [[Dosiero:Jawaharlal Nehru's room at Ahmednagar fort - 20151226 031536.jpg|eta|dekstre|alt=See caption |Ĉambro de Nehru en la Fortikaĵo de Ahmednagar kie li estis enkarcerigita el 1942 ĝis 1945, kaj kie li verkis ''[[Malkovro de Barato|The Discovery of India]]'']] Dum la periodo en kiu la Kongres-estroj estis en karcero, la Islama Ligo sub Jinnah pliigis sian potencon.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lS1LuJbhl9YC&pg=PA228|title=Civics & History|publisher=Pitambar Publishing|isbn=978-81-209-1088-1|via=Google Books}}</ref> En Aprilo 1943, la Ligo atingis la registarojn de Bengalio kaj, unu monaton poste, tiun de la [[Nordokcidenta Limprovinco]]. En neniu el tiuj provincoj la Ligo estis antaŭe havinta majoritaton — nur la aresto de la Kongresanoj ebligis tion. Kun ĉiuj el la islam-dominataj provincoj escepte Panĝabi suu la kontrolo de Jinnah, la koncepto de separata islama ŝtato ekvdiĝis kiel realo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7xt6BAAAQBAJ&q=In+April+1943%2C+the+League+captured+the+government+of+Bengal+and%2C+a+month+later%2C+that+of+the+North+West+Frontier+Province.&pg=PT619|title=The British Empire|first=Stephen W.|last=Sears|date=10a de Septembro 2014|publisher=New Word City|isbn=978-1-61230-809-8|via=Google Books}}</ref> Tamen, ĉirkaŭ 1944, la povo kaj prestiĝo de Jinnah ekvanuiĝis.<ref>{{Cite journal|url=http://www.jstor.org/stable/3518013|title=The All India Hindu Mahasabha and the End of British Rule in India, 1939-1947|author1=Gondhalekar, Nandini|author2=Bhattacharya, Sanjoy|year=1999|journal= Social Scientist |volume=27|issue=7/8|pages=48–74|via=JSTOR|doi=10.2307/3518013|jstor=3518013}}</ref> Ĝenerala simpatio al la enprizonigitaj Kongres-estroj estis disvolviĝinta ankaŭ inter islamanoj, kaj multo de la kulpo pro la katastroga [[malsatego]] de [[Bengalio]] en 1943–44 dum kiu du milionoj mortis venis sur la ŝultroj de la provinca registaro de la Islama Ligo. La homamasoj en la mitingoj de Jinnah, iam kalkulitaj en miloj, tuj estis kalkulitaj nur en kelkaj centoj. Desperanta, Jinnah lasis la politikan scenejon por resti en Kaŝmiro. Lia prestiĝo estis restaŭrigita senkonscie fare de Gandhi, kiu estis liberigita el prizono pro santialoj en Majo 1944 kaj estis kunsidinta kun Jinnah en Mumbajo en Septembro.<ref>{{Cite book|last=Gandhi|first=Mahatma|url={{Google books|pjN3jZQ74AoC|page=PA418|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=The Gandhi Reader: A Sourcebook of His Life and Writings|year=1994|isbn=978-0-8021-3161-4|publisher= Grove Press}}</ref> Tie, li proponis al la estro de la islam-estro plebisciton en la islamaj areoj post la milito por esplori ĉu ili volas separiĝi el la cetero de Hindio. Esence, ĝi estis akcepto de la principo de Pakistano — sed ne per tiom klaraj vortoj. Jinnah postulis, ke precizaj vortoj estu uzataj. Gandhi malakceptis kaj la negocadon oni rompis. Jinnah, tamen, ege plifortigis sian propran sintenon kaj tiun de la Ligo. La plej influa membro de la Kongreso estis vidita negocanta kun li per egalecaj terminoj.<ref>{{Cite book|last=Sears|first=Stephen W.|url={{Google books|7xt6BAAAQBAJ|page=PT619|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=The British Empire|date=[[10-a de septembro]] [[2014]]|isbn=978-1-61230-809-8|publisher=NewWord City}}</ref> ===Kabineta misio, provizora registaro 1946–1947=== [[Dosiero:Nehru with members of Interim gov't faction leaving Viceroy's home after Swearing in.jpg|eta|maldekstre|Nehru kaj Kongres-partianoj de lia provizora registaro post ĵuro ĉe la Vicreĝo, [[Archibald Wavell|Lord Wavell]], 2a de Septembro 1946.]] Nehru kaj liaj kolegoj estis liberigitaj antaŭ la alveno de la Brita Kabinetmisio de 1946 en Hindion por proponi planojn por la transigo de la povo.<ref name="ReferenceA">{{Cite book |url={{Google books|eeRFDwAAQBAJ|page=PA72|keywords=|text=|plainurl=yes}} |title=The Ideas of Modern Indian Political Thinkers on Women |last=Gaikwad |first=Dr. Meena |isbn=978-1-387-47768-5|publisher=Laxmi Book Publication}}</ref> La interkonsentita plano en 1946 kondukis al balotado por la provincaj asembleoj. Siavice, la membroj de la asembleoj elektis membrojn de la Konstitufara Asembleo. Kongreso atingis la majoritaton de sidlokoj en la asembleo kaj estris la Provizoran Registaron, kun Nehru kiel ĉefministro. La Islama Ligo aliĝis al la registaro poste kun [[Liakat Ali Ĥan]] kiel ministro pri financoj.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/september-2-when-indias-interim-govt-was-formed-in-1946-5959889/|title=Explained: When India's interim government was formed in 1946|date=3a de Septembro 2019}}</ref><ref>Gadgil, D. R. “The Economic Prospect for India.” Pacific Affairs, vol. 22, no. 2, Pacific Affairs, University of British Columbia, 1949, pp. 115–29, https://doi.org/10.2307/2751590.</ref><ref>V. Krishna Ananth. [https://books.google.com/books?id=X62Sc3muOyQC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''India Since Independence: Making Sense of Indian Politics'']. Pearson Education India. 2010. pp 28–30.</ref> ==Ĉefministro de Hindio, sekve de Barato (1947–1964)== [[Dosiero:Teen Murti Bhavan in New Delhi.jpg|eta|alt=See caption |Teen Murti Bhavan, nome la oficiala rezidejo de Nehru kiel ĉefministro, estas nune [[muzeo]].]] Nehru servis kiel ĉefministro dum 18 jaroj, unue kiel provizora ĉefministro kaj el 1950 kiel ĉefministro de Respubliko Barato. === Respublikismo === En Julio 1946, Nehru konstatis, ke neniu princlando povus survivi milite kontraŭ la armeo de sendependa Barato.<ref name="books.google.co.in">{{Cite book|last1=Sinha|first1=Shakti|url=https://books.google.com/books?id=VWJ2DwAAQBAJ&pg=PT170|title=Patel: Political Ideas and Policies|last2=Roy|first2=Himanshu|date=[[5-a de novembro]] [[2018]]|isbn=978-93-5280-854-0|publisher=SAGE Publications India}}</ref> En Januaro 1947, li diris, ke sendependa Barato ne akceptos la [[didevena rajto de reĝoj|didevenan rajton de reĝoj]].<ref>Lumby, E. W. R. 1954. ''The Transfer of Power in India, 1945–1947''. London: George Allen & Unwin. p. 228</ref> En Majo 1947, li deklaris, ke ajna [[princlando]] kiu malakceptus aliĝi al la [[Konstitucifara Asembleo de Hindio|Konstitucifara Asembleo]] estus traktita kiel malamika ŝtato.<ref name="books.google.co.in" /> Vallabhbhai Patel kaj V. P. Menon estis pli amikemaj al la princoj, kaj zorgitaj por la integrigo de la ŝtatoj, estis sukcesaj en la tasko.<ref name="SinhaRoy2018">{{Cite book|last1=Sinha, Shakti, and Roy, Himanshu|url=https://books.google.com/books?id=VWJ2DwAAQBAJ&pg=PT170|title=Patel: Political Ideas and Policies|date=[[5-a de novembro]] [[2018]]|publisher= SAGE Publications |isbn=978-93-5280-854-0|pages=170–}}</ref> Dum la skizado de la hindia konstitucio, multaj hindiaj estroj (escepte Nehru) estis favore al permeso al ĉiu princlando aŭ alianca ŝtato resti sendependa kiel federaci ŝtato ene de la kadro sugestita origine de la leĝo ''Government of India Act 1935''. Sed kiam la redaktado de la [[konstitucio]] progresis, kaj la ideo formi respublikon konkretiĝis, oni decidis, ke ĉiuj princlandaj ŝtatoj/aliancaj ŝtatoj kuniĝu ene de la hindia respubliko.<ref>{{Cite journal|url=http://www.jstor.org/stable/2753451|title=The Unification of India, 1947–1951|author=Furber, Holden|year=1951|journal= Pacific Affairs |volume=24|issue=4|pages=352–371|via=JSTOR|doi=10.2307/2753451|jstor=2753451}}</ref> La filino de Nehru, nome [[Indira Gandhi]], kiel ĉefministro malagnoskos ĉiujn regantojn per prezidenta ordono en 1969, decido kiu estos nuligita de la [[Barata Supera Kortumo]]. Finfine, ŝia registaro pere de la 26a amendo al la konstitucio sukcese malagnoskis tiujn iamajn regantojn finigante la ŝtatajn financadojn al ili en 1971.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20030818-56-events-that-changed-india-dissolution-of-princely-states-in-1950-791861-2003-08-18|title=56 events that changed India: Dissolution of princely states in 1950|date=18a de Aŭgusto 2003|access-date=16a de Aŭgusto 2021|website= India Today }}</ref> En serio de leteroj Nehru skribis al sia dek-jaraĝa filino Indira en 1928, ''Leteroj el patro al lia filino,'' li proponis la [[Respublikismo|respublikan modelon]] de regado al ŝi kaj akre kritikas la [[monarko]]jn de Barato.<ref>{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2016/01/india-is-a-republic-but-could-it-have-been-a-monarchy/|title = India is a Republic, but Could It Have Been a Monarchy?|first=Akhilesh|last=Pillalamarri|date=27a de Januaro 2016|website=thediplomat}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://core.ac.uk/download/pdf/159994296.pdf|title=India's Republican Moment: Freedom in Nehru's Political Thought|last=Ramgotra|first=Manjeet|website= COnnecting REpositories core.ac.uk}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/making-of-indian-democracy-nehru-s-role-115011300104_1.html|title = Making of Indian Democracy, Nehru's role|newspaper = Business Standard India|date = 13a de Januaro 2015}}</ref> ===Sendependeco, Dominio Hindio: 1946–1950=== [[Dosiero:Lord Mountbatten swears in Jawaharlal Nehru as the first Prime Minister of free India on Aug 15, 1947.jpg|eta|300px|alt=See caption |maldekstre|[[Louis Mountbatten|Lord Mountbatten]] dum ĵuro de Nehru kiel unua Ĉefministro de sendependa Barato la 15an de Aŭgusto 1947.]] La periodo antaŭ la sendependeco komence de 1947 estis komplikia per eksplodoj de komunuma perforto kaj politika malordo, kaj la opozicio de la [[Tuthindia Islama Ligo|Islama Ligo]] estita de Muhammad Ali Jinnah, kiu estis postulanta separitan islaman ŝtaton Pakistano.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Encyclopaedia_Indica_Independent_India_a/lfcvAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=After+failed+bid+to+form+coalition,+Nehru+reluctantly+supported+the+partition+of+India,+according+to+a+plan+released+by+the+British+on+3+June+1947.&dq=After+failed+bid+to+form+coalition,+Nehru+reluctantly+supported+the+partition+of+India,+according+to+a+plan+released+by+the+British+on+3+June+1947.&printsec=frontcover|isbn = 978-81-7041-859-7|title = Encyclopaedia Indica: Independent India and wars - I|year = 1996|publisher = Anmol Publications}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Encyclopaedia_of_Indian_War_of_Independe/x1MwAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=After+failed+bid+to+form+coalition,+Nehru+reluctantly+supported+the+partition+of+India,+according+to+a+plan+released+by+the+British+on+3+June+1947.&dq=After+failed+bid+to+form+coalition,+Nehru+reluctantly+supported+the+partition+of+India,+according+to+a+plan+released+by+the+British+on+3+June+1947.&printsec=frontcover|isbn = 978-81-261-3745-9|title = Encyclopaedia of Indian War of Independence, 1857-1947: Gandhi era : Jawahar Lal Nehru and Sardar Patel|year = 2009|publisher = Anmol Publications}}</ref> Nehru enposteniĝis kiel [[Ĉefministro de Barato]] la 15an de Aŭgusto kaj faris sian malferman diskurson titolitan "Rendevuo kun la destino". ====Murdo de Mahatma Gandhi, Kaŝmira krizo: 1948==== [[Dosiero:Nehru visiting Srinagar Brigade Headquarters Military Hospital in May 1948.jpg|eta|dekstre|Nehru vizitanta baratan soldaton kiu rekuperiĝas el vundoj en Milita Hospitalo en Srinagar, Kaŝmiro.]] La 30an de Januaro 1948, Gandhi estis mortpafita, kiam li estis iranta al platformo el kiu li estis estrante preĝokunvenon. La murdisto, [[Nathuram Godse]], estis [[Hindua naciismo|Hindua naciisto]] kun ligoj al la ekstremisma partio [[Hindu Mahasabha]], kiu faris Gandhi responsa pri la malfortigo de Barato insistante al pago al Pakistano.<ref>{{Cite book |url={{Google books|WFZwDwAAQBAJ|page=PA91|keywords=|text=|plainurl=yes}} |title=The Most Important People of the 20th Century (Part-I): Leaders & Revolutionaries |last=Thakur |first=Pradeep |isbn=978-0-557-77886-7|publisher = Pradeep Thakur & Sons}}</ref> Historiisto Yasmin Khan (Ĝasmin Ĥan) argumentis, ke la morto kaj funebro de Gandhi helpis plifirmigi la aŭtoritaton de la nova barata ŝtato sub Nehru kaj Patel. La Kongreso forte kontrolis la epikajn publikajn montrojn de doloro dum dusemajna periodo — nome funebro, mortoritoj kaj distribuado de la cindroj de la martiro kun milionoj da partoprenanto en diversaj eventoj.<ref>{{Cite book|url=https://www.cambridge.org/core/books/boundaries-of-belonging/performing-the-state-in-post1947-india-and-pakistan/51E29D5CE278C3362B5D10B45D35C71F/core-reader|title=Boundaries of Belonging|date=31a de Oktobro 2019|publisher=Cambridge University Press|pages=23–66|doi=10.1017/9781108164511.003|s2cid=211394653}}</ref><ref>https://core.ac.uk/download/pdf/78902926.pdf</ref> La celo estis plifortigi la povon de la registaro, legitimi la kontrolon fare de la Kongres-partio kaj subpremadi ĉiujn religiajn paramilitajn grupojn. Nehru kaj Patel subpremis la [[Rashtriya Swayamsevak Sangh]] (RSS), la Islamajn Naciajn Gvardiojn, kaj la Ĥaksarojn, per ĉirkaŭ 200 000 arestoj.<ref>{{Cite book |url={{Google books|GS-CAgAAQBAJ|page=PA175|keywords=|text=|plainurl=yes}} |title=Nehru |last=Zachariah |first=Benjamin |date=2a de Septembro 2004 |isbn=978-1-134-57740-8|publisher=Routledge}}</ref> La morto kaj funebro de Gandhi ligigis la distantan ŝtaton kun la barata popolo kaj helpis ilin kompreni la neceson subpremadi religiajn partiojn dum la transiro al la sendependeco fare de la barata popolo.<ref name="autogenerated1">Yasmin Khan 2011</ref> En postaj jaroj, aperis reviziisma skolo de historio kiu serĉis kulpigi Nehru pro la dispartigo de Hindio, ĉefe reference al tre forta centrigitaj politikoj por sendependa Barato en 1947, kion Jinnah opoziciis favore de pli decentrigita Hindio.<ref name="ibn">{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/gandhi-jinnah-both-failed-jaswant/99323-37.html |title=Gandhi, Jinnah both failed: Jaswant |last=Thapar |first=Karan |date=17a de Aŭgusto 2009 |publisher=ibnlive.in.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703195004/http://ibnlive.in.com/news/gandhi-jinnah-both-failed-jaswant/99323-37.html |archive-date=3a de Julio 2014 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140703195004/http://ibnlive.in.com/news/gandhi-jinnah-both-failed-jaswant/99323-37.html |arkivdato=2014-07-03 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140703195004/http://ibnlive.in.com/news/gandhi-jinnah-both-failed-jaswant/99323-37.html |date=2014-07-03 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://ibnlive.in.com/news/gandhi-jinnah-both-failed-jaswant/99323-37.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140703195004/http://ibnlive.in.com/news/gandhi-jinnah-both-failed-jaswant/99323-37.html |arkivdato=2014-07-03 }}</ref><ref>{{Cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/News/PoliticsNation/After-Advani-Jaswant-turns-Jinnah-admirer/articleshow/4900326.cms |title=After Advani, Jaswant turns Jinnah admirer |date=17a de Aŭgusto 2009 |access-date=15a de Aŭgusto 2021 |work= The Economic Times |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171020021442/https://economictimes.indiatimes.com/News/PoliticsNation/After-Advani-Jaswant-turns-Jinnah-admirer/articleshow/4900326.cms |archive-date=20a de Oktobro 2017 |location=India}}</ref> == Sekvo == [[Dosiero:1989 CPA 6121.jpg|eta|maldekstre|Jawaharlal Nehru ĉe [[poŝtmarko]] de 1989 de [[Soveta Unio]].]] Inter 1947 kaj ĉirkaŭ 1950, la diversaj ŝtatoj ĉu aŭtonomaj princlandoj ĉu provincoj el Britia Hindio, estis integritaj diversmaniere en provincoj kaj ŝtatoj de la nova lando fare de Nehru kaj Sardar Patel. En 1950 ekvalidiĝis la nova konstitucio kiu establis la aligon de la tri diversaj tipoj de teritorioj en la Barata Unio. Post la Konstitucifara Asembleo, en la unua balotado en 1952 la Kongres-partio sub estrado de Nehru atingis ampleksajn majoritatojn kaj en ŝtata kaj en tutlanda nivelo.<ref>Guha, Ramachandra (2002). [https://www.jstor.org/stable/40209795 "Democracy's Biggest Gamble: India's First Free Elections in 1952".] World Policy Journal. 19 (1): 95–103. doi:10.1215/07402775-2002-2005. JSTOR 40209795 – via JSTOR.</ref> La unua regotempo de Nehru kiel Ĉefministro estis de 1952 ĝis 1957. Nehru klopodis disvastigi senton de komunumeco inter baratanoj, kaj malakceptis reorganizi la ŝtatojn je religiaj aŭ etnaj kriterioj. En la balotado de 1957, la Kongres-partio sub estrado de Nehru atingis ampleksajn majoritatojn de 371 el la 494 sidlokoj, kio kondukis al dua regotempo. En 1962, Nehru kondukis la Kongreson denove al venko sed per pli malgranda majoritato. Kreskis la nombro de voĉdonatoj al komunismaj kaj socialismaj partioj, kaj aliflanke ankaŭ al kelkaj dekstremaj grupoj kiel Bharatiya Jana Sangh. La ĉefaj konfliktoj en tiu periodo estis la disputoj pri Kaŝmiro kun Pakistano kaj la [[Ĉin-barata Milito]] de 1962. Lia posteularo fariĝos speco de dinastio en la lando, kun granda politika influo. Lia filino [[Indira Gandhi]] estos ĉefministro post [[1966]], kaj lia nepo [[Rajiv Gandhi]] post [[1984]]. == Politikaj vidpunktoj == Laŭ vortoj de la prezidanto de UEA, [[Probal Dasgupta]], okaze de la 120-a datreveno de lia naskiĝo: * "Nehru rezolute efektivigis en sia lando modelon de socia evoluo -- la demokratian [[socialismo]]n -- kiu kreis bazon por stabilaj interreagoj kun la cetera mondo. La fakto, ke la lando startis ĉe treege magra rimeda bazo, kaj la konataj malglatecoj de la demokratia sistemo, evidente malrapidigis la progreson en la batalo kontraŭ la malriĉeco, la analfabeteco, kaj aliaj problemoj, kiujn nia lando heredis de la pasinteco. Sed ni laboras senhalte por tiuj celoj.(...) Nehru estis internaciisto kaj - en epoko kiam iuj naciistoj en Barato emis simpatii al la internacia dekstro - senkompromise opoziciis al la [[faŝismo]]. Li estis amiko de la pionira internaciisto [[Rabindranath Tagore|Robindronath Tagor]], en kies lernejo edukiĝis kelkajn jarojn lia filino Indira Nehru Gandhi." {{Nehru-Gandhi}} ==Bildaro== <gallery> NehruY.gif|Jawaharlal Nehru. Jawaharlal Nehru statue in Aldwych 1.jpg|Busto de Nehru ĉe [[Aldwych]], Londono. Indira Gandhi, Jawaharlal Nehru, Rajiv Gandhi and Sanjay Gandhi.jpg|[[Indira Gandhi]], Nehru, [[Rajiv Gandhi]] kaj [[Sanjay Gandhi]] en Junio 1949. Nehrucon.jpg|Nehru subskribanta la Baratan Konstitucion ĉirkaŭ 1950. Jawaharlal Nehru 1951-52 election poster.jpg|Nehru kiel ĉefa kandidato de la Barata Nacia Kongreso, balotadoj de 1951-52. Jawaharlal Nehru’s tour of Belgrade, Yugoslavia, 1961 (01).jpg|Nehru kun [[Gamal Abdel Nasser]] kaj [[Josip Broz Tito]] en Belgrado, Jugoslavio, 1961. </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj|2}} ==Literaturo== * Frank Moraes (2008). ''Jawaharlal Nehru''. Jaico Publishing House. ISBN 978-8179926956. * Sankar Ghose (1993). ''Jawaharlal Nehru''. Allied Publishers. ISBN 978-8170233695. * Jeffrey Kopstein (2005). ''Comparative Politics: Interests, Identitites, and Institutions in a Changing Global Order''. Cambridge University Press. ISBN 978-1139446044. * ''Jawaharlal Nehru: Life and work'' de M. Chalapathi Rau, National Book Club (1a Januaro 1966) * ''Nehru: The Years of Power'' de Geoffrey Tyson (1966). London: Pall Mall Press. * ''Nehru: A Political Biography'' de Michael Brecher (1959). London: Oxford University Press. {{Projektoj|q=Jawaharlal Nehru}} ==Vidu ankaŭ== * [[Familio Nehru-Gandhi]] {{sinsekvo |titolo= 1-a [[Listo de ĉefministroj de Barato|Ĉefministro de Barato]] |dosiero=Flago-de-Barato.svg |periodo= 1947–1964 |antaŭ= |post=[[Gulzarilal Nanda]] (aktuala)<br>[[Lal Bahadur Shastri]] }} {{Malvarma milito}} {{havenda artikolo}} {{Leginda|jaro=2021 |monato=12 |tago=22}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nehru, Jawaharlal}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Barato]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] rnsxdkgsq2kbeerhv8f1h128td2980p Christian Dior 0 148879 9405712 7907955 2026-06-17T20:10:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405712 wikitext text/x-wiki {{AliaSignifo|Christian Dior S.A}} {{Informkesto homo}} '''Christian DIOR''' (naskiĝis la [[21-an de januaro]] [[1905]] en [[Granville]], [[Normandio]], [[Francio]]; mortis la [[24-an de oktobro]] [[1957]] en [[Montecatini Terme]], [[Italio]]) estis fama franca kudristo kaj modumisto. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.france.diplomatie.fr/label_france/FRANCE/DOSSIER/MODE/dio.html Artikolo pri Christian Dior] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051022151811/http://www.france.diplomatie.fr/label_france/FRANCE/DOSSIER/MODE/dio.html |date=2005-10-22 }} (france) * [http://mesparfums.free.fr/historique/dior/dior.php Historio de Christian Dior] (france) * [http://www.jpdn.net/www_jpdn.net/nuc/item-95.html Fotoj montrante la entrepreno Christian Dior en Japanio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061223221236/http://www.jpdn.net/www_jpdn.net/nuc/item-95.html |date=2006-12-23 }} {{en}} * [http://www.dior.com Oficiala ttt-ejo de la entrepreno Christian Dior] (france) * [http://www.prestigium-fashion.com La kolektoj Dior] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201024174212/http://prestigium-fashion.com/ |date=2020-10-24 }} (france) {{-}} {{Ĝermo|franco}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Dior, Christian}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en Granville]] [[Kategorio:Kudristoj]] [[Kategorio:Modistoj]] [[Kategorio:Francaj tajloroj]] [[Kategorio:Francaj dezajnistoj]] [[Kategorio:Vestaj varomarkoj]] [[Kategorio:Vestodezajnistoj]] h6es3wm3yig8tokgj3e5k185xgrwn7c Csaroda 0 157366 9406149 8015392 2026-06-18T09:36:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406149 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |lando = [[Hungario]] |departemento = [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]] |regiono-ISO = HU |zomo = 11 |tel = 45 }} [[Dosiero:Csaroda1.jpg|eta|Preĝejo de Csaroda]] [[Dosiero:Csaroda2.jpg|eta|Preĝejo de Csaroda el la supro]] '''Csaroda''' [ĉaroda] estas [[vilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Norda Ebenaĵo]], en [[departemento]] [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]], en [[Distrikto Vásárosnamény]]. == Geografio == {{Koordinatoj gm|48|10|N|22|28|E|region:HU_type:city|montru=entekste}} Csaroda situas laŭ ĉef[[vojo]] [[Berehove]]-[[Nyíregyháza]]. La lasta urbo troviĝas 73, [[Vásárosnamény]] 12 km-ojn. == Historio == La unua mencio devenis el [[1299]]. Vilaĝservoj estas [[infanĝardeno]], [[lernejo]], [[kulturdomo]], [[poŝto]]. == Vidindaĵoj == Csaroda havas belan malgrandan mezepokan [[Kalvinana preĝejo (Csaroda)]]-n el la [[13-a jarcento]], kun gotikaj [[fresko]]j el la [[14-a jarcento]] kaj pentraĵoj el la [[17-a jarcento]] kaj ligno-[[skulptaĵo]]j. == Famuloj == En Csaroda naskiĝis [[operkantisto]] [[József Krémer]]. == Fontoj == * hungara Vikipedio * www.gyaloglo.hu == Eksteraj ligiloj == * [http://www.vendegvaro.hu/5-446 turismaj informoj]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061223144237/http://www.vendegvaro.hu/5-446 |date=2006-12-23 }} {{Szabolcs-Szatmár-Bereg}} [[Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg]] [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] ee5wlsfvlrifs8mp3tvx36uti2101l0 Filipina skolopo 0 162355 9406201 9027754 2026-06-18T10:06:35Z Kani 670 /* Bibliografio */ 9406201 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Filipina skolopo |koloro = pink |dosiero= Bukidnon Woodcock.jpg |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Ĥaradrioformaj]] ''Charadriiformes'' |familio = [[Skolopedoj]] ''Scolopacidae'' |genro = [[Skolopo]]j ''Scolopax'' |specio = '''Filipina skolopo''' ''S. bukidnonensis'' |statuso = LC |statuso sistemo = iucn3.1 |dunomo = ''Scolopax bukidnonensis'' |dunomo aŭtoritato = Kennedy, Fisher, Harrap, Diesmos & Manamtam, [[2001]] |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=250px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Filipina skolopo''' aŭ '''Bukidna skolopo''', ''Scolopax bukidnonensis'', estas mezgranda [[vadbirdo]] de la [[genro]] ''Scolopax'', familio de [[Skolopedoj]], kiun nomigas la genro, kaj ordo de [[Ĥaradrioformaj]], karakterizita de longa mallarĝa beko kaj kamufla malhelbruna plumaro. Ĝi estis priskribita kiel nova scienca specio nur tiom malfrue kiom [[2001]]; kvankam la unuaj ekzempleroj estis kolektitaj jam en la [[1960-aj jaroj]], tiuj estis dekomence misidentigitaj kiel ekzempleroj de [[Eŭrazia skolopo]]. Nur kiam la birdo estis unuafoje aŭdata en [[1993]] kaj novaj ekzempleroj estis atingitaj en [[1995]], oni komprenis, ke temas pri tute nova specio. Tiu [[Orientaliso|orientalisa]] specio loĝas nur ĉe montaraj arbaroj de insuloj [[Mindanao]] kaj [[Luzono]] en la [[Filipinoj]]. Ties medio estas tute malproksima kaj malfacile atingebla kaj taŭgas nek por homa loĝado nek por terkulturado, kio kompreneble favoras la specion. Malmulto estas konata pri la specio kaj ties vivo en libero, sed oni scias ion pri flugaj parigadaj ceremonioj similaj al tiuj de aliaj specioj de la sama genro. == Bibliografio == * ''A new species of woodcock from the Philippines and a re-evaluation of other Asian/Papuasian woodcock'' [[Forktail (gazeto)|Forktail]] '''17''' Pg 1-12, R.S. Kennedy, T.H. Fisher, S.C B. Harrap, A.C. Diesmos kaj A. S. Manamtam (2001) ==Vidu ankaŭ== *[[Filipinaj humidaj arbaroj]] == Eksteraj ligiloj == {{Portalo Birdoj}} * [http://www.birdlife.net/datazone/search/species_search.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=31050&m=0 '''Filipina skolopo''' ĉe Birdlife International]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Skolopoj]] [[Kategorio:Orientalisa faŭno]] mrx4zy0twylh0i1t92zazxmrd1g8p0r Czerniewice 0 165997 9406244 7922429 2026-06-18T10:52:17Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406244 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=PL}} [[Dosiero:NewChurchCzerniewice.jpg|250px|eta|Czerniewice - [[eklezio]] ([[20-a jarcento|20]] / [[21-a jarcento|21. jarcento]])]] '''Czerniewice''' estas [[vilaĝo]] en [[Pollando]], situante en la centro de la ŝtato. En [[2004]], ĝi enhavis 730 loĝantojn. Ĝi situas en [[vojevodio]] [[Lodzio]] [[poviato]] [[Tomaszów Mazowiecki]], ĉirkaŭ 90 km sudokcidento de [[urbo]] [[Varsovio]]. Ĝi situas ĉe la [[rivero]] Krzemionka. La unua mencio pri la vilaĝo datiĝas de [[1396]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.ziemialodzka.pl/05_czerniewice.htm Turismaj informoj]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080110221748/http://www.ziemialodzka.pl/05_czerniewice.htm |date=2008-01-10 }} [[Kategorio:Vilaĝoj de Pollando]] l22jopwmsnbz94y4ludngpbtuwwy7i2 Kantono King (Vaŝingtonio) 0 180546 9406311 9404243 2026-06-18T11:31:56Z ThomasPusch 1869 9406311 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Kantono King}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono King |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono King''' ({{lang-en|King County}} [kinkaŭnti]) estas la plej multnombre loĝata kantono el la 39 kantonoj de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] (kaj la 12-a en tuta Usono), havinte laŭ la censo de 2000 entute {{nombro|1737034}} loĝantojn. En 2005 la loĝantoj de la kantono nombris simile al la tuta subŝtato Nebrasko. La ĉefurbo de la kantono, kie situas la kantona administra sidejo, estas la plej granda urbo en la ŝtato, [[Seatlo]], kaj en Kantono King situas ĝiaj antaŭurboj (i.a. [[Bellevue (Vaŝingtonio)|Belvjuo]], [[Kirklando]], [[Redmond (Vaŝingtonio)|Redmondo]]...) La kantono etendiĝas de la marbordo (orienta flanko de [[Puĝeta Fjordo|Fjordego Puĝeta]]) ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Ĝi kovras areon de 5 974 km² (el kio 5 506 km² estas seka tero kaj 467 km² estas akva surfaco). == Historio == Origine (en 1852) la kantono ricevis sian nomon honore pri [[William Rufus King]], vicprezidento de Usono sub prezidento [[Franklin Pierce]]. Lastatempe oni ŝanĝis tion, tiel ke la nomo jure honoras pri [[Martin Luther King]]. === Komunumoj === * [[Bothell (Vaŝingtonio)]] * [[Burien (Vaŝingtonio)|Burien]] * [[Snoqualmie Pass (Vaŝingtonio)|Snoqualmie Pass]] * [[Tukwila (Vaŝingtonio)|Tukwila]] * [[Yarrow Point (Vaŝingtonio)|Yarrow Point]] == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} La oficiala retejo de la kantono (plejparte anglalingva) estas [https://web.archive.org/web/19991113220412/http://www6.metrokc.gov/ www.metrokc.gov]. [[Kategorio:Kantono King (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|King]] <!-- tiu kategorio restu, kvankam ekzistas "King (Vaŝingtonio)", ĉar alikaze la paĝo eskapas iujn aktualigojn --> pow75x2w0rybq8l4ykzlkz7xdhwqmqn Montesano 0 182054 9406281 7724442 2026-06-18T11:13:57Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Montesano (Vaŝingtonio)]] al [[Montesano]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 7724442 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} '''Montesano''' [mantisejnoŭ] estas malgranda urbo en [[Kantono Grays Harbor (Vaŝingtonio)|Kantono Grays Harbor]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Kvankam ĝi tute ne estas la plej granda urbo en la kantono, Montesano tamen estas la kantona ĉefurbo. Laŭ la popolnombrado de [[2000]], en Montesano loĝis entute {{unuo|3312}} homoj. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] kfmbcb9xcogosomgkqo55ke6qf0lwxf Oberhaid (Westerwald) 0 182981 9405731 9040637 2026-06-17T20:30:34Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405731 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |nomo = Oberhaid |blazono =DEU Oberhaid (Westerwald) COA.svg |zomo = 10 |federacia_lando = [[Rejnlando-Palatinato]] |distrikto = [[Distrikto Westerwald]] |komunumaro = [[Verbandsgemeinde Ransbach-Baumbach]] |alto = 242 |areo = 1,92 <!-- loĝantaro el metadatuma listo --> |poŝtkodo = 56237 |tel_antaŭkodo = 02626 |aŭtokodo = WW |oficiala_kodo = 07143059 |adreso-komunumestraro = Rheinstraße 50<br />56235 Ransbach-Baumbach |retpaĝaro = [http://www.oberhaid-ww.de/ www.oberhaid-ww.de] |komunumestro = Manfred Sabel |komunumestro-titolo = Ortsbürgermeister }} '''Oberhaid''' estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Westerwald]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Fine de la jaro [[{{#time: Y|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Rejnlando-Palatinato||STATO}}}}]] la komunumo havis {{formatnum:{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Rejnlando-Palatinato|{{#property:p439}}}}}} loĝantojn. {{Projektoj}} {{ {{Distriktonomo}}}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Westerwald]] [[Kategorio:Urboj de Rejnlando-Palatinato]] 5unwmu53pmle07qvav4vlurwra4pvdv Oberkail 0 183019 9405733 8391165 2026-06-17T20:30:57Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405733 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Setleja komunumo (''Ortsgemeinde'') |blazono = Wappen-Oberkail.png |zomo = 10 |situo-bildo = {{#property:P242}} |federacia_lando = [[Rejnlando-Palatinato]] |distrikto = [[Distrikto Bitburg-Prüm]] |komunumaro = [[Verbandsgemeinde Kyllburg]] |alto = 360 |areo = 24,26 <!-- loĝantaro el metadatuma listo --> |poŝtkodo = 54533 |tel_antaŭkodo = 06567 |aŭtokodo = BIT |oficiala_kodo = 07232282 |adreso-komunumestraro = Marktplatz 8 <br /> 54655 Kyllburg |retpaĝaro = [http://www.oberkail.de/ www.oberkail.de] |komunumestro = Rudolf Densborn |komunumestro-titolo = Ortsbürgermeister |komunumestro-partio = }} '''Oberkail''' estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Bitburg-Prüm]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Fine de la jaro [[{{#time: Y|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Rejnlando-Palatinato||STATO}}}}]] la komunumo havis {{formatnum:{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Rejnlando-Palatinato|{{#property:p439}}}}}} loĝantojn. [[Dosiero:F-16 Spangdahlem AB.jpg|eta|220px|<!-- _Ein_ _solches_ Ĉasaviadilo, Tipo ''F-16'', _verunglückte_ am 14. Septembro de 2006 _bei_ Oberkail -->]]{{Projektoj}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Bitburg-Prüm]] [[Kategorio:Urboj de Rejnlando-Palatinato]] hatxneq1zj5mogzi50c2gma1gje11tg Ortenberg (Badeno) 0 183514 9405774 8639942 2026-06-17T20:46:48Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405774 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |nomo = Ortenberg |blazono = DEU Ortenberg COA.svg |zomo = 10 |federacia_lando = [[Baden-Virtembergo]] |distriktaro = [[Distriktaro Freiburg]] |distrikto = [[Distrikto Ortenau]] |alto = 163 |areo = 5,66 |poŝtkodo = 77799 |tel_antaŭkodo = 0781 |aŭtokodo = OG |oficiala_kodo = 08317100 |adreso-komunumestraro = Dorfplatz 1<br />77799 Ortenberg |retpaĝaro = [http://www.ortenberg.de www.ortenberg.de] |komunumestro = Hermann Litterst }} '''Ortenberg''' - prononco {{prononco|ORtnberk}} - estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi apartenas al la [[distrikto Ortenau]], en la [[Regiono Suda Supra Rejno]] kaj en la [[distriktaro (Germanio)|distriktaro]] [[distriktaro Freiburg|Freiburg]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Baden-Virtembergo]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Baden-Virtembergo||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Baden-Virtembergo|08317100}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Geografie la urbo apartenas al la [[mezalta montaro]] [[Nigra Arbaro]]. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) [[Dosiero:Ortenberg-Baden.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>]] [[Dosiero:Schloss Ortenberg.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>]] {{Projektoj}} {{Distrikto Ortenau}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Urboj de Baden-Virtembergo]] 9iohsvtd4ga6yridspt81tzwv0pgrvf Kantono Adams (Vaŝingtonio) 0 194319 9405845 9402124 2026-06-17T22:17:18Z ThomasPusch 1869 9405845 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kantono Adams}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} La '''kantono Adams''' ({{lang-en|Adams County}} [Ædəmz kAŭnti]&nbsp;) estas subŝtata distrikto en la mez-sudorienta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La administra ĉefurbo de la kantono estas [[Ritzville (Vaŝingtonio)|Ritzville]] kaj la plej granda urbo estas [[Othello (Vaŝingtonio)|Othello]]. La kantono ampleksas 4 998 km² da areo, el kio 4 986 km² estas sektera kaj 12 km² estas akva surfaco). Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Adams estiĝis {{daton|28|novembro|1883}}, kiam la ŝtata leĝofara instanco kreis ĝin el parto de [[kantono Whitman (Vaŝingtonio)|kantono Whitman]]. Ĝi havas sian nomon honore al [[John Quincy Adams]], la sesa ŝtata [[prezidanto de Usono]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al aliaj kantonoj) == Fonto == La artikolo estas verkita surbaze de informoj en la samtema artikolo en la anglalingva Vikipedio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.adams.wa.us/default.aspx Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070524044758/http://www.co.adams.wa.us/default.aspx |date=2007-05-24 }} (anglalingva) [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Adams]] 5zo0zfhobyt2je2o6h4y40an5qzpgs4 9406119 9405845 2026-06-18T09:16:12Z ThomasPusch 1869 9406119 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kantono Adams}} {{Informkesto usona kantono |kantono= Adams |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Adams''' ({{lang-en|Adams County}} [Ædəmz kAŭnti]&nbsp;) estas subŝtata distrikto en la mez-sudorienta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La administra ĉefurbo de la kantono estas [[Ritzville (Vaŝingtonio)|Ritzville]] kaj la plej granda urbo estas [[Othello (Vaŝingtonio)|Othello]]. La kantono ampleksas 4 998 km² da areo, el kio 4 986 km² estas sektera kaj 12 km² estas akva surfaco). Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Adams estiĝis {{daton|28|novembro|1883}}, kiam la ŝtata leĝofara instanco kreis ĝin el parto de [[kantono Whitman (Vaŝingtonio)|kantono Whitman]]. Ĝi havas sian nomon honore al [[John Quincy Adams]], la sesa ŝtata [[prezidanto de Usono]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al aliaj kantonoj) == Fonto == La artikolo estas verkita surbaze de informoj en la samtema artikolo en la anglalingva Vikipedio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.adams.wa.us/default.aspx Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070524044758/http://www.co.adams.wa.us/default.aspx |date=2007-05-24 }} (anglalingva) [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Adams]] p4gqz0hb40k50ily0bngbwu6e6tgmt6 9406120 9406119 2026-06-18T09:16:59Z ThomasPusch 1869 9406120 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kantono Adams}} {{Informkesto usona kantono |kantono= Adams |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Adams''' ({{lang-en|Adams County}} [Ædəmz kAŭnti]&nbsp;) estas subŝtata distrikto en la mez-sudorienta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La administra ĉefurbo de la kantono estas [[Ritzville (Vaŝingtonio)|Ritzville]] kaj la plej granda urbo estas [[Othello (Vaŝingtonio)|Othello]]. La kantono ampleksas 4 998 km² da areo, el kio 4 986 km² estas sektera kaj 12 km² estas akva surfaco). Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Adams estiĝis {{daton|28|novembro|1883}}, kiam la ŝtata leĝofara instanco kreis ĝin el parto de [[kantono Whitman (Vaŝingtonio)|kantono Whitman]]. Ĝi havas sian nomon honore al [[John Quincy Adams]], la sesa ŝtata [[prezidanto de Usono]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al aliaj kantonoj) == Fonto == La artikolo estas verkita surbaze de informoj en la samtema artikolo en la anglalingva Vikipedio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.adams.wa.us/default.aspx Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070524044758/http://www.co.adams.wa.us/default.aspx |date=2007-05-24 }} (anglalingva) [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Adams]] ih8emqs3f3ih1tplxb75c41ox16l2tw 9406137 9406120 2026-06-18T09:27:03Z ThomasPusch 1869 9406137 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kantono Adams}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Adams |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Adams''' ({{lang-en|Adams County}} [Ædəmz kAŭnti]&nbsp;) estas subŝtata distrikto en la mez-sudorienta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La administra ĉefurbo de la kantono estas [[Ritzville (Vaŝingtonio)|Ritzville]] kaj la plej granda urbo estas [[Othello (Vaŝingtonio)|Othello]]. La kantono ampleksas 4 998 km² da areo, el kio 4 986 km² estas sektera kaj 12 km² estas akva surfaco). Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Adams estiĝis {{daton|28|novembro|1883}}, kiam la ŝtata leĝofara instanco kreis ĝin el parto de [[kantono Whitman (Vaŝingtonio)|kantono Whitman]]. Ĝi havas sian nomon honore al [[John Quincy Adams]], la sesa ŝtata [[prezidanto de Usono]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al aliaj kantonoj) == Fonto == La artikolo estas verkita surbaze de informoj en la samtema artikolo en la anglalingva Vikipedio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.adams.wa.us/default.aspx Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070524044758/http://www.co.adams.wa.us/default.aspx |date=2007-05-24 }} (anglalingva) [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Adams]] cblxtl2e0h5io9mo7hq86wrjnt6uyor Kantono Grays Harbor 0 194322 9406279 9404312 2026-06-18T11:13:13Z ThomasPusch 1869 9406279 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Grays Harbor |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Grays Harbor''' ({{lang-en|Grays Harbor County}} [grejz harba kaŭnti], esperantigebla kiel "kantono Grizhavena") estas subŝtata kantono en la okcidenta parto de [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. La kantono ampleksas 5 761 km², el kio 4 965 km² estas sektera kaj 797 km² estas akva surfaco. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La administra ĉefurbo de la kantono estas [[Montesano (Vaŝingtonio)|Montesano]], kaj la plej granda urbo estas [[Aberdeen (Vaŝingtonio)|Aberdeen]]. Ĝi formiĝis la {{daton|14|aprilo|1854}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]], kaj nomiĝis Kantono Chehalis ĝis [[1915]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al aliaj kantonoj) == Fonto == La artikolo estas bazita plejparte sur informoj en la samtema artikolo en la anglalingva Vikipedio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.grays-harbor.wa.us Oficiala retejo] (plejparte anglalingva) [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Grays Harbor]] 6so564jmz32x8wn2zvyohp5jih1tefu 9406280 9406279 2026-06-18T11:13:29Z ThomasPusch 1869 9406280 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Grays Harbor |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Grays Harbor''' ({{lang-en|Grays Harbor County}} [grejz harba kaŭnti], tradukebla kiel "kantono Grizhavena") estas subŝtata kantono en la okcidenta parto de [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. La kantono ampleksas 5 761 km², el kio 4 965 km² estas sektera kaj 797 km² estas akva surfaco. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La administra ĉefurbo de la kantono estas [[Montesano (Vaŝingtonio)|Montesano]], kaj la plej granda urbo estas [[Aberdeen (Vaŝingtonio)|Aberdeen]]. Ĝi formiĝis la {{daton|14|aprilo|1854}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]], kaj nomiĝis Kantono Chehalis ĝis [[1915]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al aliaj kantonoj) == Fonto == La artikolo estas bazita plejparte sur informoj en la samtema artikolo en la anglalingva Vikipedio. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.grays-harbor.wa.us Oficiala retejo] (plejparte anglalingva) [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Grays Harbor]] rqhe2pd14gc19ujou8dxhdqbz9xjro3 Antigona (mitologio) 0 194421 9406065 9133156 2026-06-18T07:29:19Z Sj1mor 12103 9406065 wikitext text/x-wiki En la PIV : '''Antigon/o''' {{Informkesto rolulo|bildoteksto =''Antigona''<br /> pentrita de<br /> [[Frederic Leighton, 1st Baron Leighton|Frederic Leighton]], 1882}} '''Antigona''' ([[Greka lingvo|greke]]: Αντιγόνη, Αντι-γόνη, "Kontraŭgenero", signifanta "La malon de siaj prauloj") estas la nomo de du malsamaj virinoj en [[greka mitologio]]. <!--[[Dosiero:Antigoneleigh.jpg|dekstra|eta|220px|--> == Filino de Edipo == ''Vidu ĉefan artikolon [[Antigona (Sofoklo)|Antigona]].'' Antigona estis la plej bone konata filino de [[Edipo]] kaj [[Jokasta]], aŭ, laŭ la pli malnova rakonto, de Eŭriganeja. Tamen, pro la incesta naturo de ilia rilato, Antigona ankaŭ estas duonfratino de Edipo kaj nepino de Jokasta. La karaktero de Antigona kaj la okazaĵoj en ŝia vivo provizis allogan temon al la grekaj tragedipoetoj. [[Sofoklo]] inkludis detalojn pri ŝia vivo kaj morto en siaj [[dramo]]j ''[[Antigona (Sofoklo)|Antigona]]'' kaj ''[[Edipo ĉe Kolono]]''. [[Eŭripido]], ankaŭ verkis alian dramon nomitan ''Antigona''. Nun perdita, ĝi estas parte konata per citaĵoj hazarde konservitaj de aliaj verkistoj, kaj de tekstopartoj en lia ''Foenisae'' (?, en:''Phoenissae''). Koncerne la tempan ordon de eventoj, almenaŭ, Sofoklo disiĝis de la originala legendo: Laŭ la originalo, la enterigo de Poliniko okazis dum Edipo ankoraŭ troviĝis en Tebo, ne post lia morto en Kolono. Ankaŭ, koncerne la tragikan finon de Antigono, Sofoklo malsamas de Eŭripedo, laŭ kiu la katastrofon evitigis interveno de [[Dionizo]], kaj ĝin sekvis la geedziĝo de Antigona kaj Haemon. En la versio de la legendo de [[Gaius Julius Hyginus|Hyginus]], bazita verŝajne sur tragedio de iu sekvanto de Eŭripedo, Antigona, transdonita de Kreono al Haemon por ekzekutiĝo, estis sekrete fuĝigita de li kaj kaŝita en kabaneto de ŝafaristo, kie ŝi naskis por li filon, Maeon. Plenkreskiĝinte, tiu vizitis iujn funebrajn ludojn ĉe Tebo, kaj oni lin rekonis per marko de drako sur lia korpo. Tio rezultigis la malkovron ke Antigona ankoraŭ vivas. Heraklo vane pledis ĉe Kreono por Haemon, kaj tiu mortigis kaj Antigonon kaj sin por eviti la venĝon de sia patro. La sceno de la interveno de Heraklo aperas sur pentrita vazo.<ref>Heydermann, ''Über eine nacheuripideische Antigone'', 1868.</ref> La metado de Antigono de la korpo de Poliniko sur la [[funebra ŝtiparo|funebran ŝtiparon]] montriĝas sur [[sarkofago]] en la [[vilao Pamfili]] en [[Romo]], kaj estas menciita en la priskribo de antikva pentraĵo de [[Filostrato]],<ref>''Imag.'' ii. 29.</ref> kiu diras ke la flamoj konsumantaj la du fratojn aparte disbrulis, indikante ilian neŝanĝeblan malamon, eĉ postmorte. La rakonto pri Antigona jam estadas populara temo por libroj, dramoj, kaj aliaj verkoj, inkluzive de: * ''[[Antigona (Sofoklo)|Antigona]]'', iu el la [[Tri Tebaj Tragedioj]] de [[Sofoklo]] * ''[[Antigona (opero)|Antigona]]'', opero de [[Carl Orff]] * ''[[Antigona (opero)|Antigona]]'', opero de [[Mikis Theodorakis]] * ''[[Antigona (Anouilh)|Antigona]]'', dramo de [[Jean Anouilh]] * ''[[The Island (1973)|The Island]]'', dramo de [[Athol Fugard]] * ''Antigona'', dramo de [[Jean Cocteau]] * ''Antigona'', bildstria libro de [[David Hopkins]] * ''Antigona'', adaptaĵo de la dramo de Sofoklo de perua poeto [[José Watanabe]], reĝisorita de [[Miguel Rubio]] kaj ludita de [[Teresa Ralli]], ambaŭ el kiuj estas fondintaj membroj de la teatra trupo [[Yuyachkani]]. * ''La Pasión Según Antígona Pérez'' (''La Pasio laŭ Antigona Pérez'' (Pérez estas ofta familinomo en la hispana lingvo), adaptaĵo de la dramo de Sofoklo de la Porto-Rika verkisto [[Luis Rafael Sánchez]], ĝisdatigita al la Latin-Ameriko de la 20-a jarcento. * ''Tegonni, An African Antigone'' de [[Femi Osofisan]] * ''Antigona'', reĝisorita de [[Gsl 141]] == Filino de Eŭritiono == Malsama Antigona estis la filino de [[Eŭritiono]] kaj la edzino de [[Peleo]]. Peleo kaj Telamon, lia frato, mortigis sian duonfraton, Foko, kaj fuĝis el Aegina por eviti punon. En [[Ftio]], Peleo estis pekpurigita de [[Eŭritiono]] kaj edziĝis al Antigona, filino de Eŭritiono. Peleo hazarde mortigis Eŭritionon dum ĉasado de la [[Kalidonia Virporko]] kaj fuĝis el Ftio. Pri la murdo de Eŭritiono Peleon pekpurigis [[Akasto]] en [[Iolko]]. Ankaŭ en Iolko, Peleon malvenkis en luktomatĉo en la funebraj ludoj de [[Pelio]], la patro de Akasto, [[Atlanto]]. [[Astydameia]], edzino de Akasto, enamiĝis al Peleo, sed li ŝin rifuzis. Amara, ŝi sendis mesaĝiston al Antigona por false raporti al ŝi, ke Peleo estas edziĝonta al la filino de Akasto. Antigona sin pendumis.<ref>Apolodoro, iii. 13.</ref> Astydameia tiam diris al Akasto ke Peleo provis ŝin perforti. Akasto kunprenis Peleon en ĉasad-veturon, kaŝis ties glavon, kaj forlasis lin tuj antaŭ atako de [[Centaŭro|centaŭraro]]. [[Ĥirono]], la saĝa centaŭro, redonis la glavon de Pelao, kaj Pelao sukcesis eskapi. Li prirabis Iolkon kaj dismembrigis Astydameia-n, kaj tiam marŝigis sian armeon tra inter la partojn. == Fontoj == * {{1911}} {{Projektoj}} == Piednotoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.cummingsstudyguides.net/antigone.html#Theban%20plays Antigone: A Study Guide] ~Antigona: studgvidilo. {{(en)}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Sep kontraŭ Tebo]] [[Kategorio:Sinmortigintoj en la helena mitologio]] [[Kategorio:Teba mitologio]] [[Kategorio:Princinoj en la helena mitologio]] [[Kategorio:Agenoridoj]] [[Kategorio:Sangadulto en helena mitologio]] [[Kategorio:Mirmidonidoj]] 7dnxay47urm3t3bn64wwnsyvflbtiqv 9406066 9406065 2026-06-18T07:30:09Z Sj1mor 12103 9406066 wikitext text/x-wiki En la PIV : '''Antigon/o''' {{Informkesto rolulo|bildoteksto =''Antigona''<br /> pentrita de<br /> [[Frederic Leighton]], 1882}} '''Antigona''' ([[Greka lingvo|greke]]: Αντιγόνη, Αντι-γόνη, "Kontraŭgenero", signifanta "La malon de siaj prauloj") estas la nomo de du malsamaj virinoj en [[greka mitologio]]. <!--[[Dosiero:Antigoneleigh.jpg|dekstra|eta|220px|--> == Filino de Edipo == ''Vidu ĉefan artikolon [[Antigona (Sofoklo)|Antigona]].'' Antigona estis la plej bone konata filino de [[Edipo]] kaj [[Jokasta]], aŭ, laŭ la pli malnova rakonto, de Eŭriganeja. Tamen, pro la incesta naturo de ilia rilato, Antigona ankaŭ estas duonfratino de Edipo kaj nepino de Jokasta. La karaktero de Antigona kaj la okazaĵoj en ŝia vivo provizis allogan temon al la grekaj tragedipoetoj. [[Sofoklo]] inkludis detalojn pri ŝia vivo kaj morto en siaj [[dramo]]j ''[[Antigona (Sofoklo)|Antigona]]'' kaj ''[[Edipo ĉe Kolono]]''. [[Eŭripido]], ankaŭ verkis alian dramon nomitan ''Antigona''. Nun perdita, ĝi estas parte konata per citaĵoj hazarde konservitaj de aliaj verkistoj, kaj de tekstopartoj en lia ''Foenisae'' (?, en:''Phoenissae''). Koncerne la tempan ordon de eventoj, almenaŭ, Sofoklo disiĝis de la originala legendo: Laŭ la originalo, la enterigo de Poliniko okazis dum Edipo ankoraŭ troviĝis en Tebo, ne post lia morto en Kolono. Ankaŭ, koncerne la tragikan finon de Antigono, Sofoklo malsamas de Eŭripedo, laŭ kiu la katastrofon evitigis interveno de [[Dionizo]], kaj ĝin sekvis la geedziĝo de Antigona kaj Haemon. En la versio de la legendo de [[Gaius Julius Hyginus|Hyginus]], bazita verŝajne sur tragedio de iu sekvanto de Eŭripedo, Antigona, transdonita de Kreono al Haemon por ekzekutiĝo, estis sekrete fuĝigita de li kaj kaŝita en kabaneto de ŝafaristo, kie ŝi naskis por li filon, Maeon. Plenkreskiĝinte, tiu vizitis iujn funebrajn ludojn ĉe Tebo, kaj oni lin rekonis per marko de drako sur lia korpo. Tio rezultigis la malkovron ke Antigona ankoraŭ vivas. Heraklo vane pledis ĉe Kreono por Haemon, kaj tiu mortigis kaj Antigonon kaj sin por eviti la venĝon de sia patro. La sceno de la interveno de Heraklo aperas sur pentrita vazo.<ref>Heydermann, ''Über eine nacheuripideische Antigone'', 1868.</ref> La metado de Antigono de la korpo de Poliniko sur la [[funebra ŝtiparo|funebran ŝtiparon]] montriĝas sur [[sarkofago]] en la [[vilao Pamfili]] en [[Romo]], kaj estas menciita en la priskribo de antikva pentraĵo de [[Filostrato]],<ref>''Imag.'' ii. 29.</ref> kiu diras ke la flamoj konsumantaj la du fratojn aparte disbrulis, indikante ilian neŝanĝeblan malamon, eĉ postmorte. La rakonto pri Antigona jam estadas populara temo por libroj, dramoj, kaj aliaj verkoj, inkluzive de: * ''[[Antigona (Sofoklo)|Antigona]]'', iu el la [[Tri Tebaj Tragedioj]] de [[Sofoklo]] * ''[[Antigona (opero)|Antigona]]'', opero de [[Carl Orff]] * ''[[Antigona (opero)|Antigona]]'', opero de [[Mikis Theodorakis]] * ''[[Antigona (Anouilh)|Antigona]]'', dramo de [[Jean Anouilh]] * ''[[The Island (1973)|The Island]]'', dramo de [[Athol Fugard]] * ''Antigona'', dramo de [[Jean Cocteau]] * ''Antigona'', bildstria libro de [[David Hopkins]] * ''Antigona'', adaptaĵo de la dramo de Sofoklo de perua poeto [[José Watanabe]], reĝisorita de [[Miguel Rubio]] kaj ludita de [[Teresa Ralli]], ambaŭ el kiuj estas fondintaj membroj de la teatra trupo [[Yuyachkani]]. * ''La Pasión Según Antígona Pérez'' (''La Pasio laŭ Antigona Pérez'' (Pérez estas ofta familinomo en la hispana lingvo), adaptaĵo de la dramo de Sofoklo de la Porto-Rika verkisto [[Luis Rafael Sánchez]], ĝisdatigita al la Latin-Ameriko de la 20-a jarcento. * ''Tegonni, An African Antigone'' de [[Femi Osofisan]] * ''Antigona'', reĝisorita de [[Gsl 141]] == Filino de Eŭritiono == Malsama Antigona estis la filino de [[Eŭritiono]] kaj la edzino de [[Peleo]]. Peleo kaj Telamon, lia frato, mortigis sian duonfraton, Foko, kaj fuĝis el Aegina por eviti punon. En [[Ftio]], Peleo estis pekpurigita de [[Eŭritiono]] kaj edziĝis al Antigona, filino de Eŭritiono. Peleo hazarde mortigis Eŭritionon dum ĉasado de la [[Kalidonia Virporko]] kaj fuĝis el Ftio. Pri la murdo de Eŭritiono Peleon pekpurigis [[Akasto]] en [[Iolko]]. Ankaŭ en Iolko, Peleon malvenkis en luktomatĉo en la funebraj ludoj de [[Pelio]], la patro de Akasto, [[Atlanto]]. [[Astydameia]], edzino de Akasto, enamiĝis al Peleo, sed li ŝin rifuzis. Amara, ŝi sendis mesaĝiston al Antigona por false raporti al ŝi, ke Peleo estas edziĝonta al la filino de Akasto. Antigona sin pendumis.<ref>Apolodoro, iii. 13.</ref> Astydameia tiam diris al Akasto ke Peleo provis ŝin perforti. Akasto kunprenis Peleon en ĉasad-veturon, kaŝis ties glavon, kaj forlasis lin tuj antaŭ atako de [[Centaŭro|centaŭraro]]. [[Ĥirono]], la saĝa centaŭro, redonis la glavon de Pelao, kaj Pelao sukcesis eskapi. Li prirabis Iolkon kaj dismembrigis Astydameia-n, kaj tiam marŝigis sian armeon tra inter la partojn. == Fontoj == * {{1911}} {{Projektoj}} == Piednotoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.cummingsstudyguides.net/antigone.html#Theban%20plays Antigone: A Study Guide] ~Antigona: studgvidilo. {{(en)}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Sep kontraŭ Tebo]] [[Kategorio:Sinmortigintoj en la helena mitologio]] [[Kategorio:Teba mitologio]] [[Kategorio:Princinoj en la helena mitologio]] [[Kategorio:Agenoridoj]] [[Kategorio:Sangadulto en helena mitologio]] [[Kategorio:Mirmidonidoj]] kad45022oul2jxflxb3z3vz20vr0u2j Ŝablono:NAM 10 195855 9405559 6801299 2026-06-17T16:00:19Z LoMo600 123808 Teksto anstataŭ la flago aperis 9405559 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Flago-de-Namibio.svg|border|link=|{{{1|20px}}}]]{{#ifeq:{{{li|}}}|#|<!-- nenio -->|&nbsp;{{#if:{{{li|}}}|{{#if:{{{te|}}}|[[{{{li}}}{{!}}{{{te}}}]]|[[{{{li}}}]]}}|[[Namibio]]}}}}<noinclude> {{Dokumentado por Landonomoj kun flageto|2={{PAGENAME}}}} [[Kategorio:Ŝablonoj landonomoj kun flageto|NAM]] </noinclude> drab5oy7alvkdicdxgaeilx7k8f44vw Kantono Whitman 0 196881 9405810 9404221 2026-06-17T21:43:03Z ThomasPusch 1869 /* Agrokulturo */ 9405810 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Whitman''' (angle: ''Whitman County'') estas kantono (''county'': subŝtata administra distrikto) situanta en la orienta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia nomo honoras la memoron de {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}, [[kristano|kristana]] [[misiisto]] mortigita (kun lia edzino) en [[1847]] de membroj de la [[Kajusa popolo|kajusa]] indiĝena popolo. La kantono ampleksas entute areon de 5 640 [[km²]]. El tio, 5 593 km² estas seka tero kaj 47 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}, el kiuj proksimume 60% loĝas en la plej granda urbo de la kantono, [[Pullman (Vaŝingtonio)|Pullman]]. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} (la kantono oriente limas al la najbara [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Idaho]]: la kantonoj [[kantono Benewah|Benewah]], [[kantono Latah|Latah]] kaj [[kantono Nez Perce|Nez Perce]] situas tie). La administra sidejo de la kantono estas en [[Colfax (Vaŝingtonio)|Colfax]]. Pullman estas la hejmo de [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] kaj de la [[Inĝenieraj Laboratorioj Schweitzer]]. Kantono Whitman formiĝis el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]] la {{daton|29|novembro|1871}}. == Agrokulturo == Laŭ la retejo [http://www.heartofwashington.com/growerparticipation.shtml Heart of Washington], kantono Whitman [[Agrokulturo|produktas]] pli da [[hordeo]], [[tritiko]], sekaj [[pizo (legomo)|pizoj]] kaj [[lento]]j ol iu ajn alia kantono en Usono. == Geografio == La kantono estas parto de [[Palouse (regiono en Vaŝingtonio)|Palouse]]{{mankas fonto}}, vasta kaj onduma stepeca regiono meze de la baseno de la rivero [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. === Ĉefaj ŝoseoj === * [[Usona ŝoseo US-195]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-23]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-26]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-27]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-270]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-271]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-272]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-127]] === Cense-agnoskitaj komunumoj === Cense-agnoskitaj komunumoj (censaj lokoj) en la kantono estas {{vikidatuma listo|p-kodo=P150|modo=kaj}}. En tio nur Steptoe estas censa loko kaj nekorporaciiĝinta setlejo, ĉiuj antaŭaj nomoj signas urbojn aŭ urbetojn. === Apudaj kantonoj kun direktoj === * [[kantono Spokane (Vaŝingtonio)]] norde (de Whitman) * [[kantono Benewah]] nordoriente (de Whitman) - en la najbara [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Idaho]] * [[kantono Latah]] oriente (de Whitman) - ankaŭ en [[Idaho]] * [[kantono Nez Perce]] sudoriente (de Whitman) - same en [[Idaho]] * [[kantono Asotin (Vaŝingtonio)]] sude/sudoriente (de Whitman) * [[kantono Garfield (Vaŝingtonio)]] sude &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Columbia (Vaŝingtonio)]] sude &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Franklin (Vaŝingtonio)]] sudokcidente &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Adams (Vaŝingtonio)]] okcidente &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Lincoln (Vaŝingtonio)]] nordokcidente &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al la ceteraj) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} :''(ĉiuj anglalingvaj)'' * [http://www.whitmancounty.org/ Oficiala retejo de Kantono Whitman] * [http://www.rootsweb.com/~wawcgs/ Genealogia Societo de Kantono Whitman] * [http://www.wsu.edu/%7esarek/wchs.html Historia Societo de Kantono Whitman] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110513233851/http://www.wsu.edu/%7esarek/wchs.html |date=2011-05-13 }} * [http://www.historylink.org/essays/output.cfm?file_id=5380 Historylink.org] * [http://www.ofm.wa.gov/localdata/whit.htm Datenaro ĉe la Vaŝingtonia Oficejo de Financa Administrado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050902204058/http://www.ofm.wa.gov/localdata/whit.htm |date=2005-09-02 }} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Whitman]] exuyk89y6ef64ohrj5m2uutk14f2en5 9406174 9405810 2026-06-18T09:53:24Z ThomasPusch 1869 9406174 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Whitman |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Whitman''' (angle: ''Whitman County'') estas kantono (''county'': subŝtata administra distrikto) situanta en la orienta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia nomo honoras la memoron de {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}, [[kristano|kristana]] [[misiisto]] mortigita (kun lia edzino) en [[1847]] de membroj de la [[Kajusa popolo|kajusa]] indiĝena popolo. La kantono ampleksas entute areon de 5 640 [[km²]]. El tio, 5 593 km² estas seka tero kaj 47 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}, el kiuj proksimume 60% loĝas en la plej granda urbo de la kantono, [[Pullman (Vaŝingtonio)|Pullman]]. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} (la kantono oriente limas al la najbara [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Idaho]]: la kantonoj [[kantono Benewah|Benewah]], [[kantono Latah|Latah]] kaj [[kantono Nez Perce|Nez Perce]] situas tie). La administra sidejo de la kantono estas en [[Colfax (Vaŝingtonio)|Colfax]]. Pullman estas la hejmo de [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] kaj de la [[Inĝenieraj Laboratorioj Schweitzer]]. Kantono Whitman formiĝis el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]] la {{daton|29|novembro|1871}}. == Agrokulturo == Laŭ la retejo [http://www.heartofwashington.com/growerparticipation.shtml Heart of Washington], kantono Whitman [[Agrokulturo|produktas]] pli da [[hordeo]], [[tritiko]], sekaj [[pizo (legomo)|pizoj]] kaj [[lento]]j ol iu ajn alia kantono en Usono. == Geografio == La kantono estas parto de [[Palouse (regiono en Vaŝingtonio)|Palouse]]{{mankas fonto}}, vasta kaj onduma stepeca regiono meze de la baseno de la rivero [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. === Ĉefaj ŝoseoj === * [[Usona ŝoseo US-195]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-23]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-26]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-27]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-270]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-271]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-272]] * [[Vaŝingtonia ŝoseo SR-127]] === Cense-agnoskitaj komunumoj === Cense-agnoskitaj komunumoj (censaj lokoj) en la kantono estas {{vikidatuma listo|p-kodo=P150|modo=kaj}}. En tio nur Steptoe estas censa loko kaj nekorporaciiĝinta setlejo, ĉiuj antaŭaj nomoj signas urbojn aŭ urbetojn. === Apudaj kantonoj kun direktoj === * [[kantono Spokane (Vaŝingtonio)]] norde (de Whitman) * [[kantono Benewah]] nordoriente (de Whitman) - en la najbara [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Idaho]] * [[kantono Latah]] oriente (de Whitman) - ankaŭ en [[Idaho]] * [[kantono Nez Perce]] sudoriente (de Whitman) - same en [[Idaho]] * [[kantono Asotin (Vaŝingtonio)]] sude/sudoriente (de Whitman) * [[kantono Garfield (Vaŝingtonio)]] sude &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Columbia (Vaŝingtonio)]] sude &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Franklin (Vaŝingtonio)]] sudokcidente &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Adams (Vaŝingtonio)]] okcidente &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " * [[kantono Lincoln (Vaŝingtonio)]] nordokcidente &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; " " == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] (por tabela komparado al la ceteraj) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} :''(ĉiuj anglalingvaj)'' * [http://www.whitmancounty.org/ Oficiala retejo de Kantono Whitman] * [http://www.rootsweb.com/~wawcgs/ Genealogia Societo de Kantono Whitman] * [http://www.wsu.edu/%7esarek/wchs.html Historia Societo de Kantono Whitman] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110513233851/http://www.wsu.edu/%7esarek/wchs.html |date=2011-05-13 }} * [http://www.historylink.org/essays/output.cfm?file_id=5380 Historylink.org] * [http://www.ofm.wa.gov/localdata/whit.htm Datenaro ĉe la Vaŝingtonia Oficejo de Financa Administrado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050902204058/http://www.ofm.wa.gov/localdata/whit.htm |date=2005-09-02 }} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Whitman]] qwo6oc4hf41397t2hifp4id2ow7hab3 Kantono Asotin 0 196935 9405844 9402123 2026-06-17T22:17:08Z ThomasPusch 1869 9405844 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} La '''kantono Asotin''' (angle: ''Asotin County'') estas kantono (subŝtata administra unuo) en la ekstrema sudoriento de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas la urbeto [[Asotin (Vaŝingtonio)|Asotin]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Clarkston (Vaŝingtonio)|Clarkston]]. La kantono ampleksas 1 659&nbsp;km² da tera areo, el kio nur 14&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Asotin kreiĝis el parto de [[Kantono Garfield (Vaŝingtonio)|kantono Garfield]] la {{daton|27|oktobro|1883}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.asotin.wa.us/ Oficiala kantona retejo (angle)] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Asotin]] k765e2x4xb3xq63kecez4cjgd2p89ee 9406122 9405844 2026-06-18T09:19:05Z ThomasPusch 1869 9406122 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Adams |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Asotin''' (angle: ''Asotin County'') estas kantono (subŝtata administra unuo) en la ekstrema sudoriento de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas la urbeto [[Asotin (Vaŝingtonio)|Asotin]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Clarkston (Vaŝingtonio)|Clarkston]]. La kantono ampleksas 1 659&nbsp;km² da tera areo, el kio nur 14&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Asotin kreiĝis el parto de [[Kantono Garfield (Vaŝingtonio)|kantono Garfield]] la {{daton|27|oktobro|1883}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.asotin.wa.us/ Oficiala kantona retejo (angle)] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Asotin]] fgpdhpgowfihedcclzsydudhqnuvfau 9406133 9406122 2026-06-18T09:23:20Z ThomasPusch 1869 9406133 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Asotin |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Asotin''' (angle: ''Asotin County'') estas kantono (subŝtata administra unuo) en la ekstrema sudoriento de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas la urbeto [[Asotin (Vaŝingtonio)|Asotin]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Clarkston (Vaŝingtonio)|Clarkston]]. La kantono ampleksas 1 659&nbsp;km² da tera areo, el kio nur 14&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Asotin kreiĝis el parto de [[Kantono Garfield (Vaŝingtonio)|kantono Garfield]] la {{daton|27|oktobro|1883}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.asotin.wa.us/ Oficiala kantona retejo (angle)] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Asotin]] 4im3xptc51hlp3xkss97dxsavqpt874 9406136 9406133 2026-06-18T09:26:48Z ThomasPusch 1869 9406136 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Asotin |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Asotin''' (angle: ''Asotin County'') estas kantono (subŝtata administra unuo) en la ekstrema sudoriento de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas la urbeto [[Asotin (Vaŝingtonio)|Asotin]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Clarkston (Vaŝingtonio)|Clarkston]]. La kantono ampleksas 1 659&nbsp;km² da tera areo, el kio nur 14&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono Asotin kreiĝis el parto de [[Kantono Garfield (Vaŝingtonio)|kantono Garfield]] la {{daton|27|oktobro|1883}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.co.asotin.wa.us/ Oficiala kantona retejo (angle)] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Asotin]] k3sqjyauhw4l7qvx90c2jzkmj4t2anr Kantono Garfield (Vaŝingtonio) 0 196940 9406150 9404445 2026-06-18T09:36:31Z ThomasPusch 1869 9406150 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Garfield}} {{Informkesto usona kantono |kantono= Garfield |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = Map of Washington highlighting Garfield County.svg |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]] |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} }} '''Kantono Garfield''' (angle ''Garfield County'') estas subŝtata administra unuo en la sudorienta parto de [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. La administra sidejo (kaj la sola municipo) de la kantono estas {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}<!--Pomeroy-->. La kantono Garfield ampleksas 1 860 km², el kio 20 km² estas akvo kaj la cetero seka tero. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. En la skemaj mapoj dekstre bone eblas vidi, ke la kantono sude konsistigas la limon de Koloradio - tie ĝi limas al [[Oregono]]. Kantono Garfield kreiĝis la {{daton|29|novembro|1881}} el parto de [[Kantono Columbia (Vaŝingtonio)|Kantono Columbia]]. En [[1889]] la kantono jam havis 3 879 loĝantojn, sed en postaj jardekoj la nombro malpliiĝis, ĉefe pro la <!--[[maŝinigo de agrokulturo]] -- Kiu vikidatuma ero estas tio??? --> maŝiniĝo de [[agrokulturo|terkultivado]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {| |[[Dosiero:Main Street streetscape - Pomeroy Washington.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|urbocentre de la kantona ĉefurbo [[Pomeroy]]}}]] |[[Dosiero:PomeroyJSHS01.jpeg|eta|maldekstra|245ra|{{centre|loka [[mezlernejo]]}}]] |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Garfield]] fz9yafthlr6848suzbwrnhvps8l4em1 Kantono Benton (Vaŝingtonio) 0 197066 9405843 9402102 2026-06-17T22:17:03Z ThomasPusch 1869 9405843 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Benton}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro |areo_akvo = 154 |komunumo = [[Kennewick (Vaŝingtonio)|Kennewick]] |komunumo tipo = Plej granda urbo }} La '''kantono Benton''' - [[angle]] ''Benton County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La administra centro estas en la urbeto [[Prosser (Vaŝingtonio)|Prosser]], sed ĝia plej granda urbo estas [[Kennewick (Vaŝingtonio)|Kennewick]]. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La tera areo de la kantono estas 4 410 km², kaj 148 km² estas akvo. La teritorio situas ĉe la suda rando de la subŝtato, lime al [[Oregono]]. Ĝi havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Kantono Benton kreiĝis la {{daton|8|marto|1905}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Vaŝingtonio}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Benton}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio]] busrql48o3u1gueugfn54v05kjeahgx 9406129 9405843 2026-06-18T09:21:47Z ThomasPusch 1869 9406129 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Benton}} {{Informkesto usona kantono |kantono= Adams |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= [[Kennewick]] |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Benton''' - [[angle]] ''Benton County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La administra centro estas en la urbeto [[Prosser]], sed ĝia plej granda urbo estas [[Kennewick]]. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La tera areo de la kantono estas 4 410 km², kaj 148 km² estas akvo. La teritorio situas ĉe la suda rando de la subŝtato, lime al [[Oregono]]. Ĝi havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Kantono Benton kreiĝis la {{daton|8|marto|1905}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Vaŝingtonio}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Benton}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio]] huyvizgwjdltme704oxwtb558f1s590 9406130 9406129 2026-06-18T09:22:09Z ThomasPusch 1869 9406130 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Benton}} {{Informkesto usona kantono |kantono= Benton |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= [[Kennewick]] |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Benton''' - [[angle]] ''Benton County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La administra centro estas en la urbeto [[Prosser]], sed ĝia plej granda urbo estas [[Kennewick]]. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La tera areo de la kantono estas 4 410 km², kaj 148 km² estas akvo. La teritorio situas ĉe la suda rando de la subŝtato, lime al [[Oregono]]. Ĝi havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Kantono Benton kreiĝis la {{daton|8|marto|1905}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Vaŝingtonio}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Benton}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio]] jqrefvjfjioa93jcvmqa87qwzrecost 9406135 9406130 2026-06-18T09:26:36Z ThomasPusch 1869 9406135 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Benton}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Benton |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= [[Kennewick]] |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Benton''' - [[angle]] ''Benton County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La administra centro estas en la urbeto [[Prosser]], sed ĝia plej granda urbo estas [[Kennewick]]. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La tera areo de la kantono estas 4 410 km², kaj 148 km² estas akvo. La teritorio situas ĉe la suda rando de la subŝtato, lime al [[Oregono]]. Ĝi havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Kantono Benton kreiĝis la {{daton|8|marto|1905}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Vaŝingtonio}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Benton}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio]] dy1lpr4560fshfyk3hc1l61tjp1bnpv Prosser 0 197069 9406125 7724333 2026-06-18T09:21:21Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Prosser (Vaŝingtonio)]] al [[Prosser]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 7724333 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Prosser Court House.jpg|eta|dekstra|250 px|Kortumo de Kantono Benton, en Prosser]] '''Prosser''' estas urbo en [[Kantono Benton (Vaŝingtonio)|Kantono Benton]], [[Vaŝingtonio]], Usono. Ĝi situas borde de la [[rivero Jakamaa]]. La poŝtkodo estas 99350. En 2004 oni nombris {{unuo|5138}} loĝantojn. Prosser estas la kantona sidejo de Kantono Benton. Prosser estis fondita de William Farrand Prosser, [[Pensilvanio|pensilvaniano]] kiu post militservado kiel kolonelo en la [[Usona Enlanda Milito]], migris okcidenten kaj ekloĝis en tiu ĉi regiono en 1882. La urbo jure municipiĝis la {{daton|2|marto|1899}}. == Eksteraj ligiloj == * [http://prosserchamber.org/ Komerca Ĉambro de Prosser] ''(angle)'' * [http://www.prosserballoonrally.org/ Granda Balona Festivalo en Prosser] ''(angle)'' [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] nox70xu0sbsqjzsja8ah3r7v5vvwnym Diskuto:Prosser 1 197071 9406127 1091320 2026-06-18T09:21:21Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Diskuto:Prosser (Vaŝingtonio)]] al [[Diskuto:Prosser]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 1091320 wikitext text/x-wiki Ĉiuj komencaj informoj fontas el la anglalingva Vikipedio. --[[Vikipediisto:Haruo|Haruo]] 04:38, 26. Apr 2007 (UTC) nus1rukzd3a8hznthjoi49qa8amkcsp Kennewick 0 197084 9406123 8766304 2026-06-18T09:21:08Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Kennewick (Vaŝingtonio)]] al [[Kennewick]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 8766304 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Richland_Pasco_Kennewick.JPG|eta|250px|La "Tri-Cities" regiono, vidita el Monto Beaver. Kennewick estas sur la dekstra flanko de la bildo]] '''Kennewick''' (angle, [kEneŭek], el indiĝena vorto por "herbejo") estas la plej granda urbo en la [[Vaŝingtonio|vaŝingtonia]] [[Kantono Benton (Vaŝingtonio)|Kantono Benton]], en nordokcidenta [[Usono]]. Ĝi estas la plej granda ankaŭ el la tri apudaj urboj nomataj "Tri-Cities", la aliaj estante [[Pasco (Vaŝingtonio)|Pasco]] kaj [[Richland (Vaŝingtonio)|Richland]]. En [[2004]] oni taksis ke Kennewick havas {{unuo|60118}} loĝantojn. Kennewick jure municipiĝis la {{daton|5|februaro|1904}}. La urbo donis sian nomon al prahistoria skeleto, nomata la [[Kennewick Man|Homo Kenevika]], pri kio estiĝis akraj disputoj inter sciencaj esploremuloj, kiuj volis testi kaj studi la restaĵojn, kaj indiĝenaj triboj de la regiono, kiuj rigardas la skeleton kiel prapatraĵon. [[Kategorio:Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] eaj3jvbjd9l52ubfslhvvtmna17tfcz Kantono Klickitat 0 197085 9405821 9404254 2026-06-17T21:59:50Z ThomasPusch 1869 9405821 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Klickitat''' (angle ''Klickitat County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbo [[Goldendale (Vaŝingtonio)|Goldendale]]. La kantono ampleksas 4 932&nbsp;km² da areo, el kio 82&nbsp;km² estas akva surfaco. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantonon oni kreis la {{daton|20|decembro|1859}} el parto de Kantono Walla Walla. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Klickitat]] curnf8r02t4vhu11tn967ix9jszommw 9406309 9405821 2026-06-18T11:31:29Z ThomasPusch 1869 9406309 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Klickitat |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Klickitat''' (angle ''Klickitat County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbo [[Goldendale (Vaŝingtonio)|Goldendale]]. La kantono ampleksas 4 932&nbsp;km² da areo, el kio 82&nbsp;km² estas akva surfaco. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantonon oni kreis la {{daton|20|decembro|1859}} el parto de Kantono Walla Walla. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Klickitat]] 0uqumvsi3uxcx0oqsly9y27t9amgm2n Kantono Chelan 0 197091 9405842 9402125 2026-06-17T22:16:58Z ThomasPusch 1869 9405842 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Chelan''' (angle: ''Chelan County'', [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]]: [ʃəˈlæn]) estas administra unuo en la norda parto de la [[usona subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Wenatchee]]. La areo de la kantono estas 7 753&nbsp;km², el kio 187&nbsp;km² estas akva surfaco, ĉefe de la longa kaj profundega sed mallarĝa [[Chelan (lago)|Lago Chelan]], de kiu la kantono prenis sian nomon. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Oni kreis la kantonon la {{daton|13|marto|1899}} el partoj de kantonoj [[Kantono Okanogan (Vaŝingtonio)|Okanogan]] kaj [[Kantono Kittitas (Vaŝingtonio)|Kittitas]]. == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Chelan]] ovpp5p8bpcc83cjg0e4y80cml2pmhls 9406139 9405842 2026-06-18T09:27:38Z ThomasPusch 1869 9406139 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Chelan |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Chelan''' (angle: ''Chelan County'', [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]]: [ʃəˈlæn]) estas administra unuo en la norda parto de la [[usona subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Wenatchee]]. La areo de la kantono estas 7 753&nbsp;km², el kio 187&nbsp;km² estas akva surfaco, ĉefe de la longa kaj profundega sed mallarĝa [[Chelan (lago)|Lago Chelan]], de kiu la kantono prenis sian nomon. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Oni kreis la kantonon la {{daton|13|marto|1899}} el partoj de kantonoj [[Kantono Okanogan (Vaŝingtonio)|Okanogan]] kaj [[Kantono Kittitas (Vaŝingtonio)|Kittitas]]. == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Chelan]] 9pwj38nwsoucah7qnamufa7dgfdzsdg Wenatchee 0 197138 9406131 7790802 2026-06-18T09:22:35Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Wenatchee (Vaŝingtonio)]] al [[Wenatchee]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 7790802 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} '''Wenatchee''' (esperantigite ''Venaĉio''; [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]]: [wɪ ˈnæt tʃi]) estas la plej granda urbo kaj administra sidejo de [[Kantono Chelan (Vaŝingtonio)|Kantono Chelan]], Vaŝingtonio, Usono. En 2000 oni nombris en la urbo {{unuo|27856}} loĝantojn. La preciza situo de la urbo estas ĉe 47°25′24″N latitude kaj 120°19′31″U longitude. La alteco de la urbo super la marnivelo estas proksimume {{unuo|237|m}}. Venaĉio situas ĉe la kunfluejo de la riveroj [[Venaĉia rivero|Venaĉia]] kaj [[Kolumbio (rivero)|Kolumbia]], apud la orienta flanko de la [[Kaskada Kresto]]. Trans Kolumbio (en [[Kantono Douglas (Vaŝingtonio)|Kantono Douglas]] situas la frata urbo [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. Venaĉio estas la ĉefa urbo en la urba aglomeraĵo Wenatchee, kiu ampleksas la tuton de Kantonoj Chelan kaj Douglas. Tamen en ordinara parolado la termino "Venaĉia regiono" nomas la terparton ambaŭborde de Kolumbio inter la digoj Rocky Reach kaj Rock Island; tio enhavas, krom Venaĉio mem kaj East Wenatchee, ankaŭ la urbon [[Rock Island (Vaŝingtonio)|Rock Island]], kaj la nemunicipa komunumo [[South Wenatchee (Vaŝingtonio)|Malaga]]. Venaĉio estas konata kiel la "Monda Ĉefurbo de Pomoj" pro la multaj pomujaroj en la valo de la rivero Venaĉia. La urbnomo venis de la apudloĝanta indiĝena popolo, angle literumita "Wenatchi indian tribe"; oni diras ke la vorto estas origine el la [[Jakamaa lingvo|jakamaa]]. Krom la urbo kaj la rivero, la nomon Wenatchee portas ankaŭ [[Lake Wenatchee|lago]] kaj [[Wenatchee National Forest|nacia arbaro]]. == Historio == <!--Archeological digs have uncovered [[Clovis culture|Clovis]] artifacts and other ancient artifacts dating back almost 12,000 years that enlightened us to the fact that people migrating during the last ice age settled in Wenatchee. Some believe that the people who remained became the [[Yakama]] Indians. The Yakama inhabited this area for ten millennia. The Columbia provided an ample supply of food. They took refuge from the flooding river on the [[Columbia Plateau|plateau]] or in high up caves in the [[coulee]] walls. As early as 1811, fur traders from the Northwest Fur Company entered the Wenatchee valley to trap and trade with the Indians. In 1863, Father Respari, a Catholic priest, began his missionary work with the Indians. He was followed some 20 years later by Father De Grassi, who built a log cabin on the Wenatchee River near the present town of [[Cashmere, Washington|Cashmere]]. Throughout the 1800s other white settlers came to homestead the land.--> Wenatchee jure municipiĝis la {{daton|7|januaro|1893}}. La {{daton|5|oktobro|1931}}, [[Clyde Pangborn]] kun kunpiloto [[Hugh Herndon]] alterigis sian aviadilon, [[Miss Veedol]], en la montetoj de East Wenatchee, tiel fariĝante la unua homo, kiu flugis senhalte trans Pacifikon. La flugo de Misawa, Japanio, daŭris 41 horojn, kaj gajnis la [[Trofeon Harmon]] por la plej granda atingo en flugado dum 1931. Misawa nun estas ĝemelurbo de Venaĉio. ==Ĝemelurboj== Venaĉio havas tri [[ĝemelurbo]]jn: * [[Kuroishi (Aomori)|Kuroishi]], [[Japanio]] * [[Misawa (Aomori)|Misawa]], [[Japanio]] * [[Tinda]], [[Rusio]] == Eksteraj ligiloj == :''(anglalingvaj)'' *[http://www.cityofwenatchee.com/ Oficiala urba retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080703152042/http://www.cityofwenatchee.com/ |date=2008-07-03 }} *[http://www.wenatcheevalley.org/ Regiona turisma/kongresa instanco] *[http://www.wenatchee.org/ Komerca Ĉambro de la Venaĉia Valo] *[http://www.wenworld.com/ ''Wenatchee World''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070429154935/http://www.wenworld.com/ |date=2007-04-29 }} (tagĵurnalo) *[http://ncwportal.com/chelan/cities/wenatchee Informoj kaj fotoj pri Wenatchee] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070426121856/http://ncwportal.com/chelan/cities/wenatchee |date=2007-04-26 }} :''(hispanlingva)'' * [http://www.elmundocom.net/ ''El Mundo''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070416004544/http://www.elmundocom.net/ |date=2007-04-16 }} (semajna ĵurnalo) [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] ppktusa8ljqpdbw911hzifot9blzg2q Kantono Okanogan 0 197154 9406296 9404196 2026-06-18T11:23:43Z ThomasPusch 1869 9406296 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Okanogan |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Okanogan''' (angle ''Okanogan County'') estas administra unuo en la norda parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]], apud la [[Kanado|kanada]] landlimo. Ĝia administra sidejo lokiĝas en [[Okanogan (Vaŝingtonio)|la samnoma urbo]], sed la plej granda urbo en la kantono estas [[Omak (Vaŝingtonio)|Omak]]. La kantono ampleksas areon de 13 766 km², el kio 122 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantonon oni kreis la {{daton|2|februaro|1888}} el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Okanogan (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Okanogan]] 7953f7knb3vpa3a5zqsif17gjztamz9 Kantono Kittitas 0 197155 9405822 9401325 2026-06-17T22:00:15Z ThomasPusch 1869 9405822 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Kittitas''' (angle: ''Kittitas County'') estas administra unuo en la centra parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la plej granda urbo, [[Ellensburg (Vaŝingtonio)|Ellensburg]]. La surfaca areo de la kantono estas 6 043 km², el kio 93 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono formiĝis la {{daton|24|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. (Laŭ la angla vikipedio<ref>[[:en:Kittitas County, Washington]]</ref> ĝi kreiĝis el parto de [[Kantono Yakima (Vaŝingtonio)|Kantono Yakima]], kiu fakte nun estas najbara.) Ĝia nomo deriviĝas el la nomo de samnoma [[indianoj|indiana tribo]]. == Komunumoj == * [[Snoqualmie Pass (Vaŝingtonio)|Snoqualmie Pass]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Kittitas]] 6fzqz9b0qavoit7esd1s5d3jwsosorn 9405825 9405822 2026-06-17T22:01:17Z ThomasPusch 1869 9405825 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Kittitas''' (angle: ''Kittitas County'') estas administra unuo en la centra parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la plej granda urbo, [[Ellensburg]]. La surfaca areo de la kantono estas 6 043 km², el kio 93 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono formiĝis la {{daton|24|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. (Laŭ la angla vikipedio<ref>[[:en:Kittitas County, Washington]]</ref> ĝi kreiĝis el parto de [[Kantono Yakima (Vaŝingtonio)|Kantono Yakima]], kiu fakte nun estas najbara.) Ĝia nomo deriviĝas el la nomo de samnoma [[indianoj|indiana tribo]]. == Komunumoj == * [[Snoqualmie Pass (Vaŝingtonio)|Snoqualmie Pass]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Kittitas]] 9tnbpr4epwgh02at1d0t07jx4ei5eui 9406310 9405825 2026-06-18T11:31:43Z ThomasPusch 1869 9406310 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Kittitas |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Kittitas''' (angle: ''Kittitas County'') estas administra unuo en la centra parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la plej granda urbo, [[Ellensburg]]. La surfaca areo de la kantono estas 6 043 km², el kio 93 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono formiĝis la {{daton|24|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]]. (Laŭ la angla vikipedio<ref>[[:en:Kittitas County, Washington]]</ref> ĝi kreiĝis el parto de [[Kantono Yakima (Vaŝingtonio)|Kantono Yakima]], kiu fakte nun estas najbara.) Ĝia nomo deriviĝas el la nomo de samnoma [[indianoj|indiana tribo]]. == Komunumoj == * [[Snoqualmie Pass (Vaŝingtonio)|Snoqualmie Pass]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Kittitas]] l15hjzk00k60fkefnf8l6553zi1ht0g Kantono Yakima 0 197158 9406175 9402122 2026-06-18T09:53:35Z ThomasPusch 1869 9406175 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Yakima |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Old North Yakima Historic District — 001.jpg <!-- pli bona bildo, ankaŭ por elporto al vikidatumoj --> }} '''Kantono Yakima''' estas administra unuo en la sudmeza parto de la [[usona subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo, [[Yakima (Vaŝingtonio)|Yakima]]. La kantono, la dua plej granda en la ŝtato, ampleksas areon de 11 167 km², el kio nur 40 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Kantono Yakima kreiĝis la {{daton|21|januaro|1865}} el la nun ne plu ekzistanta [[Kantono Ferguson (Vaŝingtona Teritorio)|Kantono Ferguson]]. == Urboj == * [[Union Gap (Vaŝingtonio)|Union Gap]] * [[Zillah (Vaŝingtonio)|Zillah]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Yakima]] 1hxhe3r1weiywojuq09zzxxt2vtqfzh Kantono Stevens (Vaŝingtonio) 0 197236 9405801 9404218 2026-06-17T21:30:05Z ThomasPusch 1869 9405801 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Stevens''' [stIvenz] (angle: ''Stevens County'') estas administra unuo en la nordorienta parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej larĝa urbo, [[Colville (Vaŝingtonio)|Colville]]. La kantono ampleksas areon de 6 580 km² (el kio 161 km² estas akvo). Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Oni kreis la kantonon la {{daton|20|januaro|1863}}. == Setlejoj == * [[Northport (Vaŝingtonio)|Northport]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Stevens]] amrmcg4govmw3lame2tjrzt7xz1dwb9 9406155 9405801 2026-06-18T09:40:51Z ThomasPusch 1869 9406155 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Stevens |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Stevens''' [stIvenz] (angle: ''Stevens County'') estas administra unuo en la nordorienta parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej larĝa urbo, [[Colville (Vaŝingtonio)|Colville]]. La kantono ampleksas areon de 6 580 km² (el kio 161 km² estas akvo). Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Oni kreis la kantonon la {{daton|20|januaro|1863}}. == Setlejoj == * [[Northport (Vaŝingtonio)|Northport]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Stevens]] o0bmjvjm78zsi4oozw5c22c7eufbq98 Kantono Ferguson 0 197237 9405831 9402121 2026-06-17T22:07:21Z ThomasPusch 1869 9405831 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtona Teritorio |regiono tipo = |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{unua}} '''Kantono Ferguson''' (angle: ''Ferguson County'') de la historia [[Vaŝingtona Teritorio]], nomita laŭ la tiutempa vaŝingtonia politikisto James L. Ferguson, estis establita la 23-an de januaro 1863, el [[kantono Walla Walla]] kaj malfondita la 18-an de januaro 1865; [[kantono Yakima]] estis establita anstataŭe.<ref>Paula Becker: {{cite web |url=http://www.historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&file_id=7486 |title=''«Ferguson County is established on January 23, 1863»'' (kantono Ferguson establiĝis en januaro 1863) |date=la 20-an de septembro 2005 |work=HistoryLink |access-date=la 5-an de marto 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&File_Id=5380 |title= ''«Milestones for Washington State History – Part 2: 1851 to 1900»'' (historio de Vaŝingtonio - parto 2: 1851 ĝis 1900) |date=la 6-an de marto 2003 |work=HistoryLink |access-date=la 5-an de marto 2012}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{ĝermeto|historio}} [[Kategorio:Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Ferguson]] [[Kategorio:Historio de Vaŝingtonio]] dth91vrkfq9x3210kc95z77llo5rjvu Kantono Wahkiakum 0 197248 9406170 9404213 2026-06-18T09:52:53Z ThomasPusch 1869 9406170 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Wahkiakum |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Wahkiakum''' [ŭakAjakam] (angle: ''Wahkiakum County'') estas administra unuo en sudokcidenta [[Vaŝingtonio]], laŭ la norda bordo de [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Cathlamet (Vaŝingtonio)|Cathlamet]]. La relative malgranda kantono ampleksas areon de 743 km² (el kio 58 km² estas akvo). En 2000 oni nombris 3 824 loĝantojn, kaj laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantonon oni kreis el parto de [[Kantono Cowlitz (Vaŝingtonio)|Kantono Cowlitz]] la {{daton|25|aprilo|1854}}. == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Wahkiakum]] iy9kiabg585v2u0w9y02hnumghrj8r8 9406176 9406170 2026-06-18T09:54:12Z ThomasPusch 1869 /* Vidu ankaŭ */ 9406176 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Wahkiakum |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Wahkiakum''' [ŭakAjakam] (angle: ''Wahkiakum County'') estas administra unuo en sudokcidenta [[Vaŝingtonio]], laŭ la norda bordo de [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Cathlamet (Vaŝingtonio)|Cathlamet]]. La relative malgranda kantono ampleksas areon de 743 km² (el kio 58 km² estas akvo). En 2000 oni nombris 3 824 loĝantojn, kaj laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantonon oni kreis el parto de [[Kantono Cowlitz (Vaŝingtonio)|Kantono Cowlitz]] la {{daton|25|aprilo|1854}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Wahkiakum]] 2uvwmimzokffsfbcvfjwh87550gcy5h Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio 14 197249 9406319 9182523 2026-06-18T11:37:47Z ThomasPusch 1869 9406319 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} Entute ekzistas <big><big>'''39'''</big></big> kantonoj de [[Vaŝingtonio]]. Do per unu rigardo eblas vidi ke ne plu mankas artikoloj en la esperantlingva vikipedio. [[Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono|Vaŝingtonio]] hsa6044epcopc86qe96tfgplpvwuhcy Kantono Spokane 0 198121 9406154 9404194 2026-06-18T09:40:41Z ThomasPusch 1869 9406154 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Spokane |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Spokane County Courthouse, Spokane, Washington (50082799648).jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} La '''kantono ''Spokane''''' (mankas ĉia pruvo pri fakta uzado de esperantigo ''kantono Spokena'';<ref>La esperantigo akcepteblus se estus iuj konvinkaj pruvoj pri efektiva uzo de tiu esperanta vorto ekster la paĝaro de Vikipedio, kio ĝis nun mankas</ref> angle ''Spokane County'') estas administra unuo en la orienta parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo estas en la plej granda urbo, [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane (eventuale esperante ''Spokeno'')]]. [[Spokane Valley (Vaŝingtonio)|Spokane Valley]] estas [[antaŭurbo]] de Spokane mem, situante oriente de la metropoleto. La kantono ampleksas areon de 4 612&nbsp;km², el kio 44&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantonon Spokenan oni kreis la {{daton|29|januaro|1858}}. La {{daton|19|januaro|1864}} ĝin aneksis [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]]. Ĝi rekreiĝis la {{daton|30|oktobro|1879}}. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Ĝermo}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Spokane]] tb13tn5sijw4m9m9ncxfosblt9l3znk Kantono Clallam 0 198163 9405841 9402126 2026-06-17T22:16:52Z ThomasPusch 1869 9405841 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Clallam''' [klElam] (angle: ''Clallam County'') estas administra unuo en okcidenta parto de la [[usona subŝtato]] [[Vaŝingtonio]], ampleksanta la plejparton de la norda triono de la [[Olimpia Duoninsulo]]. Ĝia administra sidejo estas lokita en la plej granda urbo de la kantono, [[Port Angeles (Vaŝingtonio)|Portanĝeleso]]. La surfaca areo de la kantono estas 6 916 km², el kio pli ol triono (2 411 km²) estas akvo, ĉefe la usona parto de la [[markolo]] Juandefuka, kiu formas la nordan bordon de la kantona tero. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Do ĝi norde limas je la provinco [[Brita Kolumbio]] de [[Kanado]]. == Historio == Oni jure kreis la kantonon la {{daton|26|aprilo|1854}}. == Setlejoj == * [[Neah Bay (Vaŝingtonio)|Neah Bay]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Clallam]] 8ga28alnp1au0vmj197vatv7lc4pebi Kantono Clark (Vaŝingtonio) 0 198253 9406140 9402127 2026-06-18T09:27:45Z ThomasPusch 1869 9406140 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Clark}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Clark |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Clark''' [klark] (angle: ''Clark County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Vancouver (Vaŝingtonio)|Vankuvero]], kiu estas la plej granda norda antaŭurbo de [[Portland (Oregono)|Portlando]], de kiu ĝin apartigas la fluo de [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. La surfaca areo de la kantono estas 1 700&nbsp;km², el kio 72&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == [[Dosiero:William Clark.jpg|eta|dekstra|William Clark (1770-1838)]] Kantono Clark kreiĝis la {{daton|3|septembro|1849}} el parto de la [[Oregona Teritorio]], kaj origine ampleksis la tutan parton de tiu teritorio norde de Kolumbio. Ĝia nomo venis de la esploristo William Clark, kiu kun la [[Ekspedicio de Lewis kaj Clark]] vizitis la regionon de la nuna kantono en decembro, [[1805]]. == Setlejoj == * [[Yacolt (Vaŝingtonio)|Yacolt]] == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} :''(anglalingvaj)'' * [http://www.clark.wa.gov/ Oficiala kantona retejo] * [http://www.columbian.com/reflections/name.html Retejo pri loknomoj en la kantono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041113084818/http://www.columbian.com/reflections/name.html |date=2004-11-13 }} * [http://www.clarkwa.com/ Gvidilo pri la kantono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200916101709/http://www.clarkwa.com/ |date=2020-09-16 }} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Clark]] i7dujexqr1uc8a7fomx0h7paaq2zzy1 Kantono Cowlitz 0 198391 9405838 9402129 2026-06-17T22:14:08Z ThomasPusch 1869 9405838 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Cowlitz''' [kAŭlec] (angle: ''Cowlitz County'') estas administra unuo en sudokcidenta [[Vaŝingtonio]], [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbo [[Kelso (Vaŝingtonio)|Kelso]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Longview (Vaŝingtonio)|Longview]]. La surfaca areo de la kantono estas 3 021 km², el kio 72 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Vaŝingtona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|21|aprilo|1854}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{ĝermo|Vaŝingtonio}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Cowlitz]] 76rmapenvs9i9scm4d0ahwo0hn8u683 9406142 9405838 2026-06-18T09:28:11Z ThomasPusch 1869 9406142 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Cowlitz |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Cowlitz''' [kAŭlec] (angle: ''Cowlitz County'') estas administra unuo en sudokcidenta [[Vaŝingtonio]], [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbo [[Kelso (Vaŝingtonio)|Kelso]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Longview (Vaŝingtonio)|Longview]]. La surfaca areo de la kantono estas 3 021 km², el kio 72 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Vaŝingtona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|21|aprilo|1854}}. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{ĝermo|Vaŝingtonio}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Cowlitz]] psfy9vpqvsrg1sonlbcwca0ar588djj Kantono Columbia (Vaŝingtonio) 0 198396 9405839 9402771 2026-06-17T22:15:25Z ThomasPusch 1869 9405839 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kantono Columbia}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Columbia''' [Kalambiə kAŭnti] (angle: ''Columbia County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La nomo de la kantono venis de la rivero [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, [[Dayton (Vaŝingtonio)|Dayton]]. La surfaca areo de la kantono estas 2 262 km², el kio nur 12 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de Vaŝingtona Teritorio kreis Kantonon Columbia la {{daton|11|novembro|1875}} el parto de [[Kantono Walla Walla (Vaŝingtonio)|Kantono Walla Walla]]. == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Columbia]] 1kldosxzlbflpbo5h19upohkxfvctx2 9405840 9405839 2026-06-17T22:16:14Z ThomasPusch 1869 /* Vidu ankaŭ */ 9405840 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kantono Columbia}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Columbia''' [Kalambiə kAŭnti] (angle: ''Columbia County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La nomo de la kantono venis de la rivero [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, [[Dayton (Vaŝingtonio)|Dayton]]. La surfaca areo de la kantono estas 2 262 km², el kio nur 12 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de Vaŝingtona Teritorio kreis Kantonon Columbia la {{daton|11|novembro|1875}} el parto de [[Kantono Walla Walla (Vaŝingtonio)|Kantono Walla Walla]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Columbia]] 4eerixfjgf7nbvppww9euwh6ymzspis 9406141 9405840 2026-06-18T09:28:01Z ThomasPusch 1869 9406141 wikitext text/x-wiki {{Apartigila paĝo|Kantono Columbia}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Columbia |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Columbia''' [Kalambiə kAŭnti] (angle: ''Columbia County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. La nomo de la kantono venis de la rivero [[Kolumbio (rivero)|Kolumbio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, [[Dayton (Vaŝingtonio)|Dayton]]. La surfaca areo de la kantono estas 2 262 km², el kio nur 12 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de Vaŝingtona Teritorio kreis Kantonon Columbia la {{daton|11|novembro|1875}} el parto de [[Kantono Walla Walla (Vaŝingtonio)|Kantono Walla Walla]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Columbia]] kxht8piqwwstmeyp2ospqqco2vkriv0 Kantono Whatcom 0 198402 9406172 9404225 2026-06-18T09:53:14Z ThomasPusch 1869 9406172 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Whatcom |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Whatcom''' [hŭAtkam] (angle: ''Whatcom County'') estas administra unuo en la nordokcidenta parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La administra sidejo estas en la plej granda urbo, [[Bellingham (Vaŝingtonio)|Bellingham.]] La surfaca areo de la kantono estas 6 484 km², el kio 995 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de Vaŝingtona Teritorio kreis Kantonon Whatcom la {{daton|9|marto|1854}}. == Lokoj == * [[Blaine (Vaŝingtonio)]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Whatcom]] 17v8gzunzhvqfufaso4qu42e9rs0gs8 Kantono Walla Walla 0 198410 9406171 9401628 2026-06-18T09:53:03Z ThomasPusch 1869 9406171 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Walla Walla |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Walla Walla''' [ŭalaŭAla] (angle: ''Walla Walla County'') estas administra unuo en la sudorienta parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. La kantona administra sidejo situas en la plej granda urbo, la samnoma [[Walla Walla (Vaŝingtonio)|Walla Walla]]. La kantono havas surfacan areon de 3 365 km², el kiu 74 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Vaŝingtona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|25|aprilo|1854}}. == Urboj == * [[Waitsburg (Vaŝingtonio)|Waitsburg]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Walla Walla]] 880zo2vvnntimywqybr3javpok1dmzv Kantono Thurston (Vaŝingtonio) 0 198502 9405803 9404217 2026-06-17T21:37:12Z ThomasPusch 1869 9405803 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Thurston}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Thurston''' (angle: ''Thurston County'') estas administra unuo en mezokcidenta parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]], situanta sude de la suda ekstremaĵo de [[Puĝeta Fjordo]]. Ĝia administra sidejo estas en [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], kiu estas la plej granda urbo en la kantono kaj ankaŭ la politika ĉefurbo de la tuta ŝtato. La kantono ampleksas surfacan areon de 2 004&nbsp;km², el kio 121&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis Kantonon Thurston, el parto de [[Kantono Lewis (Vaŝingtonio)|Kantono Lewis]], la {{daton|12|januaro|1852}}. == Komunumoj == * [[Yelm (Vaŝingtonio)]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Thurston]] eahjkjz3xoomc2pzu3ax40wjrag7bct 9405806 9405803 2026-06-17T21:38:56Z ThomasPusch 1869 9405806 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Thurston}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Thurston''' (angle: ''Thurston County'') estas administra unuo en mezokcidenta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]], situanta sude de la suda ekstremaĵo de [[Puĝeta Fjordo]]. Ĝia administra sidejo estas en [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], kiu estas la plej granda urbo en la kantono kaj ankaŭ la politika ĉefurbo de la tuta ŝtato. La kantono ampleksas surfacan areon de 2 004&nbsp;km², el kio 121&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis Kantonon Thurston, el parto de [[Kantono Lewis (Vaŝingtonio)|Kantono Lewis]], la {{daton|12|januaro|1852}}. == Komunumoj == * [[Yelm (Vaŝingtonio)]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Thurston]] py43etb8xli7aiv04rdx4sxb152j12y 9406156 9405806 2026-06-18T09:41:02Z ThomasPusch 1869 9406156 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Thurston}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Thurston |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Thurston''' (angle: ''Thurston County'') estas administra unuo en mezokcidenta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]], situanta sude de la suda ekstremaĵo de [[Puĝeta Fjordo]]. Ĝia administra sidejo estas en [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], kiu estas la plej granda urbo en la kantono kaj ankaŭ la politika ĉefurbo de la tuta ŝtato. La kantono ampleksas surfacan areon de 2 004&nbsp;km², el kio 121&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis Kantonon Thurston, el parto de [[Kantono Lewis (Vaŝingtonio)|Kantono Lewis]], la {{daton|12|januaro|1852}}. == Komunumoj == * [[Yelm (Vaŝingtonio)]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Thurston]] fjdohnxn2w5yvlxhax6mnjqjlndp3ip 9406163 9406156 2026-06-18T09:46:43Z ThomasPusch 1869 9406163 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Thurston}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Thurston |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Thurston''' (angle: ''Thurston County'') estas administra unuo en mezokcidenta parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]], situanta sude de la suda ekstremaĵo de [[Puĝeta Fjordo]]. Ĝia administra sidejo estas en [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olympia]] (esperantigebla eventuale ''Olimpio''), kiu estas la plej granda urbo en la kantono kaj ankaŭ la politika ĉefurbo de la tuta subŝtato. La kantono ampleksas surfacan areon de 2 004&nbsp;km², el kio 121&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis Kantonon Thurston, el parto de [[Kantono Lewis (Vaŝingtonio)|Kantono Lewis]], la {{daton|12|januaro|1852}}. == Komunumoj == * [[Yelm (Vaŝingtonio)]] == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Thurston]] ejfqvcy1kljbehintvnon7veukm7c69 Kantono Douglas (Vaŝingtonio) 0 198598 9405832 9402130 2026-06-17T22:07:36Z ThomasPusch 1869 9405832 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|kantono Douglas|Kantono Douglas (Viskonsino)}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Douglas |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Douglas County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |retejo= <!-- prefere en la teksto --> }} '''Kantono Douglas''' [dAgles] (angle: ''Douglas County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. La surfaca areo de la kantono estas 4 788 km², el kio 73 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono apartenas al la statistika aglomeraĵo de [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Venaĉio]]. La kantonon oni formis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)|Kantono Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Douglas]] [[Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)| ]] nk96en96zh97o2wtfe761od82wguajc 9405833 9405832 2026-06-17T22:08:05Z ThomasPusch 1869 9405833 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|kantono Douglas|kantono Douglas (Viskonsino)}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Douglas |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Douglas County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |retejo= <!-- prefere en la teksto --> }} '''Kantono Douglas''' [dAgles] (angle: ''Douglas County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. La surfaca areo de la kantono estas 4 788 km², el kio 73 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono apartenas al la statistika aglomeraĵo de [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Venaĉio]]. La kantonon oni formis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)|Kantono Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Douglas]] [[Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)| ]] 16a99cw7g3xo47zaqas9nksmi6m3aa1 9405835 9405833 2026-06-17T22:12:26Z ThomasPusch 1869 9405835 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|kantono Douglas|kantono Douglas (Viskonsino)}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Douglas |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]] |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Douglas County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |retejo= <!-- prefere en la teksto --> }} '''Kantono Douglas''' [dAgles] (angle: ''Douglas County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. La surfaca areo de la kantono estas 4 788 km², el kio 73 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono apartenas al la statistika aglomeraĵo de [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Venaĉio]]. La kantonon oni formis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)|Kantono Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Douglas]] [[Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)| ]] 1neoroh3e3de7noghggv2v32ejm7a11 9405836 9405835 2026-06-17T22:13:09Z ThomasPusch 1869 9405836 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|kantono Douglas|kantono Douglas (Viskonsino)}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Douglas |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]] |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Douglas County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |zomo = 7 |retejo= <!-- prefere en la teksto --> }} '''Kantono Douglas''' [dAgles] (angle: ''Douglas County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. La surfaca areo de la kantono estas 4 788 km², el kio 73 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono apartenas al la statistika aglomeraĵo de [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Venaĉio]]. La kantonon oni formis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)|Kantono Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Douglas]] [[Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)| ]] ose34ipk8c6hwblsqfjb20hk71qlzd9 9405837 9405836 2026-06-17T22:13:38Z ThomasPusch 1869 9405837 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|kantono Douglas|kantono Douglas (Viskonsino)}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Douglas |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]] |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Douglas County.svg |areo_suma_km2= {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |zomo = 7 |retejo= <!-- prefere en la teksto --> }} '''Kantono Douglas''' [dAgles] (angle: ''Douglas County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. La surfaca areo de la kantono estas 4 788 km², el kio 73 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono apartenas al la statistika aglomeraĵo de [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Venaĉio]]. La kantonon oni formis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)|Kantono Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Douglas]] [[Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)| ]] 4amk951pazs1zks0qq6dd5o18f7u06y 9406143 9405837 2026-06-18T09:28:20Z ThomasPusch 1869 9406143 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|kantono Douglas|kantono Douglas (Viskonsino)}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Douglas |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Douglas''' [dAgles] (angle: ''Douglas County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[East Wenatchee (Vaŝingtonio)|East Wenatchee]]. La surfaca areo de la kantono estas 4 788 km², el kio 73 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La kantono apartenas al la statistika aglomeraĵo de [[Wenatchee (Vaŝingtonio)|Venaĉio]]. La kantonon oni formis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)|Kantono Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Douglas]] [[Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)| ]] 8n3xy84v70tn9sjfthtn8zhskna49wo Kantono Kitsap 0 198600 9406197 8697768 2026-06-18T10:05:40Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)]] al [[Kantono Kitsap]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 8697768 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Kitsap''' [kIcep] (angle: ''Kitsap County'') estas administra unuo en la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝi ampleksas la nordajn du trionojn de la samnoma duoninsulo (la ceteron dividas Kantonoj [[Kantono Mason (Vaŝingtonio)|Mason]] kaj [[Kantono Pierce (Vaŝingtonio)|Pierce]]. La kantona administra sidejo situas en [[Port Orchard (Vaŝingtonio)|Port Orchard]], kaj la plej granda urbo estas [[Bremerton (Vaŝingtonio)|Bremertono]], grava konstruejo kaj riparejo de flotaj ŝipoj por la usona mararmeo. La kantono havas surfacan areon de 1 466 km², el kio 440 km² estas akvo. == Historio == La [[Vaŝingtona Teritorio|teritoria]] parlamento kreis Kantonon Slaughter la {{daton|16|januaro|1857}} el partoj de Kantonoj [[Kantono Jefferson (Vaŝingtonio)|Jefferson]] kaj [[Kantono King (Vaŝingtonio)|King]]. Oni post nelonge <!--KIAM?--> renomis ĝin Kitsap. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)| ]] mv7zdbp1vc8hx3x1p6dw5mxciv3q8r3 9406204 9406197 2026-06-18T10:08:21Z ThomasPusch 1869 9406204 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Kitsap''' [kIcep] (angle: ''Kitsap County'') estas administra unuo en la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝi ampleksas la nordajn du trionojn de la samnoma duoninsulo (la ceteron dividas Kantonoj [[Kantono Mason (Vaŝingtonio)|Mason]] kaj [[Kantono Pierce (Vaŝingtonio)|Pierce]]. La kantona administra sidejo situas en [[Port Orchard]], kaj la plej granda urbo estas [[Bremerton]], grava konstruejo kaj riparejo de flotaj ŝipoj por la usona mararmeo. La kantono havas surfacan areon de 1 466 km², el kio 440 km² estas akvo. == Historio == La [[Vaŝingtona Teritorio|teritoria]] parlamento kreis Kantonon Slaughter la {{daton|16|januaro|1857}} el partoj de Kantonoj [[Kantono Jefferson (Vaŝingtonio)|Jefferson]] kaj [[Kantono King (Vaŝingtonio)|King]]. Oni post nelonge <!--KIAM?--> renomis ĝin Kitsap. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)| ]] a6rqnojggfxj73day08t0cl5v4s9jor Kantono Ferry 0 198602 9405830 9402777 2026-06-17T22:06:31Z ThomasPusch 1869 9405830 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] ; oni |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Ferry''' [fEri] (angle: ''Ferry County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Republic (Vaŝingtonio)|Republic]]. Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas areon de 5 847 km², el kio 139 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|21|februaro|1899}} el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]]. Oni ne esperantigu ĝian nomon "Pramŝipa Kantono" aŭ simile, ĉar la nomo venis de [[Elisha P. Ferry]], la unua ŝtatestro de Vaŝingtonio. == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Ferry]] tpv9rs5demue5slwva7xvgpcc93ne3a 9406144 9405830 2026-06-18T09:28:53Z ThomasPusch 1869 9406144 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Ferry |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Ferry''' [fEri] (angle: ''Ferry County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo estas en la urbeto [[Republic (Vaŝingtonio)|Republic]]. Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas areon de 5 847 km², el kio 139 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|21|februaro|1899}} el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]]. Oni ne esperantigu ĝian nomon "Pramŝipa Kantono" aŭ simile, ĉar la nomo venis de [[Elisha P. Ferry]], la unua ŝtatestro de Vaŝingtonio. == Vidu ankaŭ == [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Ferry]] 4wdwckhbxnxwk3wu61aktbfueqbgyxi Kantono Pierce (Vaŝingtonio) 0 199167 9405813 9400843 2026-06-17T21:48:29Z ThomasPusch 1869 9405813 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Pierce}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{Informkesto usona kantono |kantono=Pierce |subŝtato=Vaŝingtonio |latitudo_g=47 |latitudo_m=3 |longituto_g=122 |longitudo_m=7 |sigelo= |sigela_larĝo= |mapo=Map_of_Washington_highlighting_Pierce_County.svg |mapa_larĝo= 150px |fondodato={{dato|22|decembro|1852}} |ĉefurbo=[[Tacoma]] |plej_granda_urbo= |areo_suma_km2=4 768 |areo_tera_km2=4 349 |areo_akva_km2=332 |loĝantaro=796 836 |censa_jaro= |taksa_jaro=2009 |denso_km2=170 |horzono=UTC-8 |retejo= |nomo_laŭ=Franklin Pierce |flago= |emblemo= }} '''Kantono Pierce''' [pIrs] (angle: ''Pierce County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]], situanta ambaŭborde de [[Puĝeta Fjordo]] kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], kaj norde situas la plej granda urbo de la ŝtato, [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]]. La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, [[Tacoma (Vaŝingtonio)|Takomo]]. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. En 2000, laŭ la tiujara usona censo, la kantono havis 700 820 loĝantojn. == Historio == La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]], kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{DEFAŬLTORDIGO:Pierce, Kantono}} [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)| ]] ihy4ds7ri4g1sfr7phdwne8ecyw3w4c 9405814 9405813 2026-06-17T21:52:02Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata (Tacoma, Washington (May 2023) - 073.jpg) 9405814 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Pierce}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |bildo = Tacoma, Washington (May 2023) - 073.jpg |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{Informkesto usona kantono |kantono=Pierce |subŝtato=Vaŝingtonio |latitudo_g=47 |latitudo_m=3 |longituto_g=122 |longitudo_m=7 |sigelo= |sigela_larĝo= |mapo=Map_of_Washington_highlighting_Pierce_County.svg |mapa_larĝo= 150px |fondodato={{dato|22|decembro|1852}} |ĉefurbo=[[Tacoma]] |plej_granda_urbo= |areo_suma_km2=4 768 |areo_tera_km2=4 349 |areo_akva_km2=332 |loĝantaro=796 836 |censa_jaro= |taksa_jaro=2009 |denso_km2=170 |horzono=UTC-8 |retejo= |nomo_laŭ=Franklin Pierce |flago= |emblemo= }} '''Kantono Pierce''' [pIrs] (angle: ''Pierce County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[usona ŝtato]] [[Vaŝingtonio]], situanta ambaŭborde de [[Puĝeta Fjordo]] kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olimpio]], kaj norde situas la plej granda urbo de la ŝtato, [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seatlo]]. La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, [[Tacoma (Vaŝingtonio)|Takomo]]. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. En 2000, laŭ la tiujara usona censo, la kantono havis 700 820 loĝantojn. == Historio == La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]], kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{DEFAŬLTORDIGO:Pierce, Kantono}} [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)| ]] dh9t6a5zdii8wz7h4fihlgf59s20but 9406165 9405814 2026-06-18T09:50:36Z ThomasPusch 1869 ampleksigo 9406165 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Pierce}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pierce |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Pierce''' [pIrs] (angle: ''Pierce County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] [[Vaŝingtonio]], situanta ambaŭborde de [[Puĝeta Fjordo]] kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olympia]], kaj norde situas la plej granda urbo de la subŝtato, [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seattle (Seatlo)]]. La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, [[Tacoma (Vaŝingtonio)|Takomo]]. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]], kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{DEFAŬLTORDIGO:Pierce, Kantono}} [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)| ]] elm43y3rldlkz29xe8t1cqf4e0d4r20 9406166 9406165 2026-06-18T09:51:59Z ThomasPusch 1869 9406166 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Pierce}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pierce |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Tacoma, Washington (May 2023) - 073.jpg |bildo-priskribo = eksa urba halo }} '''Kantono Pierce''' [pIrs] (angle: ''Pierce County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] [[Vaŝingtonio]], situanta ambaŭborde de [[Puĝeta Fjordo]] kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olympia]], kaj norde situas la plej granda urbo de la subŝtato, [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seattle (Seatlo)]]. La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, [[Tacoma (Vaŝingtonio)|Takomo]]. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Oregona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]], kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{DEFAŬLTORDIGO:Pierce, Kantono}} [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)| ]] q59tjq6ris4tbp947zcvvbx80ck0mam 9406226 9406166 2026-06-18T10:20:10Z ThomasPusch 1869 /* Historio */ 9406226 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Pierce}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pierce |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Tacoma, Washington (May 2023) - 073.jpg |bildo-priskribo = eksa urba halo }} '''Kantono Pierce''' [pIrs] (angle: ''Pierce County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] [[Vaŝingtonio]], situanta ambaŭborde de [[Puĝeta Fjordo]] kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olympia]], kaj norde situas la plej granda urbo de la subŝtato, [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seattle (Seatlo)]]. La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, [[Tacoma (Vaŝingtonio)|Takomo]]. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de la [[Oregona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de la [[kantono Thurston (Vaŝingtonio)|kantono Thurston]], kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{DEFAŬLTORDIGO:Pierce, Kantono}} [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)| ]] 56nhdv63ennwv3iu74apctwpm2p21ca 9406276 9406226 2026-06-18T11:11:39Z ThomasPusch 1869 9406276 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Pierce}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pierce |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Tacoma, Washington (May 2023) - 073.jpg |bildo-priskribo = eksa urba halo }} '''Kantono Pierce''' [pIrs] (angle: ''Pierce County'') estas administra unuo en la meza parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] [[Vaŝingtonio]], situanta ambaŭborde de [[Puĝeta Fjordo]] kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la [[Kaskada Montaro]]. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olympia]], kaj norde situas la plej granda urbo de la subŝtato, [[Seattle (Vaŝingtonio)|Seattle (Seatlo)]]. La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, [[Tacoma]]. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de la [[Oregona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de la [[kantono Thurston (Vaŝingtonio)|kantono Thurston]], kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{DEFAŬLTORDIGO:Pierce, Kantono}} [[Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)| ]] 4ksas09symd69x5qxc4x9addzh932u9 Kantono Mason (Vaŝingtonio) 0 199168 9405817 9404220 2026-06-17T21:57:11Z ThomasPusch 1869 la bildo kaj la mapo ne bildiĝu dufoje en sama paĝo 9405817 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Kantono Mason}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |bildo = |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Mason''' [mEjsen] (angle: ''Mason County'') estas administra unuo en la okcidenta parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en ĝia sola urbo, [[Shelton (Vaŝingtonio)|Shelton]]. Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas 2 722 km², el kio 233 km² estas akvo. Laŭ stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|23|marto|1854}} el parto de [[Kantono King (Vaŝingtonio)|Kantono King]], nomante ĝin ''Sawamish County''; en 1864 oni ŝanĝis la nomon al ''Mason County''. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Mason]] pa4lp0tlp8ufgaktg8803lyugkekx8f 9405818 9405817 2026-06-17T21:57:33Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata (Mason County Courthouse 2017.jpg) 9405818 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Kantono Mason}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |bildo = Mason County Courthouse 2017.jpg |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Mason''' [mEjsen] (angle: ''Mason County'') estas administra unuo en la okcidenta parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en ĝia sola urbo, [[Shelton (Vaŝingtonio)|Shelton]]. Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas 2 722 km², el kio 233 km² estas akvo. Laŭ stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|23|marto|1854}} el parto de [[Kantono King (Vaŝingtonio)|Kantono King]], nomante ĝin ''Sawamish County''; en 1864 oni ŝanĝis la nomon al ''Mason County''. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Mason]] 9grrtedkhir7jo8wpf1m2gdntvjhww7 9406298 9405818 2026-06-18T11:24:31Z ThomasPusch 1869 9406298 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Kantono Mason}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Mason |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Mason''' [mEjsen] (angle: ''Mason County'') estas administra unuo en la okcidenta parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia sola urbo, [[Shelton (Vaŝingtonio)|Shelton]]. Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas 2 722 km², el kio 233 km² estas akvo. Laŭ stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|23|marto|1854}} el parto de [[Kantono King (Vaŝingtonio)|Kantono King]], nomante ĝin ''Sawamish County''; en 1864 oni ŝanĝis la nomon al ''Mason County''. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Mason]] a669n12mnablmfm03twppscx53cm6bl 9406302 9406298 2026-06-18T11:27:44Z ThomasPusch 1869 bildo de hieraŭ realdonita, ankaŭ por vikidatumoj 9406302 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Kantono Mason}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Mason |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Mason County Courthouse 2017.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Mason''' [mEjsen] (angle: ''Mason County'') estas administra unuo en la okcidenta parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia sola urbo, [[Shelton (Vaŝingtonio)|Shelton]]. Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas 2 722 km², el kio 233 km² estas akvo. Laŭ stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|23|marto|1854}} el parto de [[Kantono King (Vaŝingtonio)|Kantono King]], nomante ĝin ''Sawamish County''; en 1864 oni ŝanĝis la nomon al ''Mason County''. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] * [[Kicapa Duoninsulo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Mason]] he8hm1i0mlh7njwcjwk3h8x6r57kpgy Kantono Franklin (Vaŝingtonio) 0 199263 9405829 9401454 2026-06-17T22:05:15Z ThomasPusch 1869 9405829 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Franklin}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Franklin |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Franklin County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= |areo_akva_km2= |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |retejo= }} La '''kantono Franklin''' - [[angle]] ''Franklin County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia plej granda urbo, kie situas la kantona administra sidejo, estas [[Pasco (Vaŝingtonio)|Pasco]]. La kantono ampleksas areon de 3 277 km², el kio 59 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Inter la aliaj setlejoj aparte menciindas [[Connell (Vaŝingtonio)|Connell]]. ==Historio== La kantonon oni kreis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whitman (Vaŝingtonio)|Kantono Whitman]]. Ĝia nomo honoras al [[Benjamin Franklin]]. ==Vidu ankaŭ== * [[kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Franklin}} [[Kategorio:Kantono Franklin (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Franklin]] nkdkfrtm2lrfxz8v2ct4w8woccw8l9x 9406145 9405829 2026-06-18T09:29:35Z ThomasPusch 1869 9406145 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Franklin}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Franklin |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Franklin''' - [[angle]] ''Franklin County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia plej granda urbo, kie situas la kantona administra sidejo, estas [[Pasco (Vaŝingtonio)|Pasco]]. La kantono ampleksas areon de 3 277 km², el kio 59 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Inter la aliaj setlejoj aparte menciindas [[Connell (Vaŝingtonio)|Connell]]. ==Historio== La kantonon oni kreis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whitman (Vaŝingtonio)|Kantono Whitman]]. Ĝia nomo honoras al [[Benjamin Franklin]]. ==Vidu ankaŭ== * [[kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Franklin}} [[Kategorio:Kantono Franklin (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Franklin]] lpkbnwl65iyt1numsk7w5skhnjzv2j6 9406146 9406145 2026-06-18T09:31:25Z ThomasPusch 1869 9406146 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Franklin}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Franklin |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Franklin County Courthouse in Pasco, Washington.JPG |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} La '''kantono Franklin''' - [[angle]] ''Franklin County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia plej granda urbo, kie situas la kantona administra sidejo, estas [[Pasco (Vaŝingtonio)|Pasco]]. La kantono ampleksas areon de 3 277 km², el kio 59 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Inter la aliaj setlejoj aparte menciindas [[Connell (Vaŝingtonio)|Connell]]. ==Historio== La kantonon oni kreis la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whitman (Vaŝingtonio)|Kantono Whitman]]. Ĝia nomo honoras al [[Benjamin Franklin]]. ==Vidu ankaŭ== * [[kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Franklin}} [[Kategorio:Kantono Franklin (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Franklin]] 4ui4vles5vl2449m2wgldo45qu616bv Kantono Grant (Vaŝingtonio) 0 199300 9405828 9401303 2026-06-17T22:04:31Z ThomasPusch 1869 9405828 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Grant}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Grant |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |mapo= Map of Washington highlighting Grant County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |retejo= <!-- prefere en la teksto --> }} '''Kantono Grant''' estas administra unuo en la meza parto de la usona [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[Ephrata (Vaŝingtonio)|Ephrata]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Moses Lake (Vaŝingtonio)|Moses Lake]]. La kantono ampleksas surfacan areon de 7 229 km², el kio 285 km² estas akvo. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La kantono kreiĝis la {{daton|24|februaro|1909}} el parto de [[Kantono Douglas (Vaŝingtonio)|Kantono Douglas]]. Oni nomis ĝin honore al [[Ulysses S. Grant]], usona generalo kaj prezidento. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} *[http://www.co.grant.wa.us/ Oficiala kantona retejo] *[http://ncwportal.com/grant/thumbs Fotaro pri Kantono Grant] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060518093603/http://ncwportal.com/grant/thumbs |date=2006-05-18 }} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Grant]] 9jopy9rmiwr21w2qwg3l2s0or17vm62 9406277 9405828 2026-06-18T11:12:42Z ThomasPusch 1869 9406277 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Grant}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Grant |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Grant''' estas administra unuo en la meza parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[Ephrata (Vaŝingtonio)|Ephrata]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Moses Lake (Vaŝingtonio)|Moses Lake]]. La kantono ampleksas surfacan areon de 7 229 km², el kio 285 km² estas akvo. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La kantono kreiĝis la {{daton|24|februaro|1909}} el parto de [[Kantono Douglas (Vaŝingtonio)|Kantono Douglas]]. Oni nomis ĝin honore al [[Ulysses S. Grant]], usona generalo kaj prezidento. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} *[http://www.co.grant.wa.us/ Oficiala kantona retejo] *[http://ncwportal.com/grant/thumbs Fotaro pri Kantono Grant] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060518093603/http://ncwportal.com/grant/thumbs |date=2006-05-18 }} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Grant]] e8lizbeh6ronszwtocxlxiabi6hlwgq Kantono Island 0 199325 9406313 9402779 2026-06-18T11:32:24Z ThomasPusch 1869 9406313 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Island |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Island''' [Ajlend] (angle: ''Island County''; esperantigite: ''Insula Kantono'') estas administra unuo en la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbeto [[Coupeville (Vaŝingtonio)|Coupeville]], kaj ĝia plej granda urbo estas [[Oak Harbor (Vaŝingtonio)|Oak Harbor]]. La kantono konsistas el du insuloj, la pli granda [[Whidbey (insulo)|Whidbey]] kaj la malpli granda [[Camano (insulo)|Camano]] (plus sep insuletoj: Baby, Ben Ure, Deception, Kalamut, Minor, Smith, kaj Strawberry). La surfaca areo de la kantono estas 1 340 km², el kio 800 km² estas akvo kaj nur 540 km² estas seka tero. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. ''Whidbey Island'' (kutime [[Vidbejo (Vaŝingtonio)|Vidbejo]] en Esperanto) estas insulo en Vaŝingtonio, ĉe la norda ekstremaĵo de [[Puĝeta Fjordo]]. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Island County]]. == Historio == La parlamento de [[Oregona teritorio]] kreis Insulan Kantonon la {{daton|6|januaro|1853}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]]. Komence ĝi ampleksis la tutan areon de la nuna kantonoj [[Kantono Snohomish (Vaŝingtonio)|Snohomish]], [[Kantono Skagit (Vaŝingtonio)|Skagit]], [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Whatcom]], kaj [[Kantono San Juan (Vaŝingtonio)|San Juan]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} :''(anglalingvaj)'' * [http://www.islandcounty.net/ Oficiala kantona retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070119085950/http://www.islandcounty.net/ |date=2007-01-19 }} * [http://www.islandcountyguide.com Island County Guide - Reta komerca kaj komunuma rimedaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090504233320/http://www.islandcountyguide.com/ |date=2009-05-04 }} * [http://www.islandtransit.org/ Island Transit] (senpaga kantona aŭtobussistemo) [[Kategorio:Kantono Island (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Island]] 9zwjv3rd0ofd1c2dnz6jz2bzsomgi2l Kantono Skamania 0 199366 9405802 9401620 2026-06-17T21:32:33Z ThomasPusch 1869 9405802 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Skamania''' [skamEjnja] (angle: ''Skamania County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝintonio]], lime al [[Oregono]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo en la kantono, [[Stevenson (Vaŝingtonio)|Stevenson]]. La kantono kovras surfacan areon de 4 361 km², el kio 71 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Vaŝingtona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|1|marto|1854}}. Ĝia nomo devenas de [[Ĉinukaj lingvoj|ĉinuklingva]] <!-- Rim.: ne temas pri ĉinuka piĝino --> vorto kun la signifo "rapida akvo", aludanta [[Kolumbio (rivero)|Kolumbion]], kiu formas ĝian sudan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skamania]] pobibxu3lwh29e9islweeapc17mh0i4 9406168 9405802 2026-06-18T09:52:33Z ThomasPusch 1869 9406168 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Skamania |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Skamania''' [skamEjnja] (angle: ''Skamania County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝintonio]], lime al [[Oregono]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo en la kantono, [[Stevenson (Vaŝingtonio)|Stevenson]]. La kantono kovras surfacan areon de 4 361 km², el kio 71 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Vaŝingtona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|1|marto|1854}}. Ĝia nomo devenas de [[Ĉinukaj lingvoj|ĉinuklingva]] <!-- Rim.: ne temas pri ĉinuka piĝino --> vorto kun la signifo "rapida akvo", aludanta [[Kolumbio (rivero)|Kolumbion]], kiu formas ĝian sudan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skamania]] jx960u61lb8ececpwjsp7uh7ikcpxaj 9406222 9406168 2026-06-18T10:15:47Z ThomasPusch 1869 9406222 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Skamania |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Skamania''' [skamEjnja] (angle: ''Skamania County'') estas administra unuo en la suda parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝintonio]], lime al [[Oregono]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo en la kantono, [[Stevenson (Vaŝingtonio)|Stevenson]]. La kantono kovras surfacan areon de 4 361 km², el kio 71 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Vaŝingtona Teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|1|marto|1854}}. Ĝia nomo devenas de [[Ĉinukaj lingvoj|ĉinuklingva]] <!-- Rim.: ne temas pri ĉinuka piĝino --> vorto kun la signifo "rapida akvo", aludanta [[Kolumbio (rivero)|Kolumbion]], kiu formas ĝian sudan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skamania]] noe66zuzf1v5gtmzw6cqkhih3wc4mqj Kantono Jefferson (Vaŝingtonio) 0 199369 9406312 9401323 2026-06-18T11:32:14Z ThomasPusch 1869 9406312 wikitext text/x-wiki {{aliaj signifoj|kantono Jefferson}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Jefferson |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} La '''kantono Jefferson''' - [[angle]] ''Jefferson County'' - estas [[county|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝi nomatas laŭ [[Thomas Jefferson]], iama [[prezidento de Usono]]. La administra centro estas la urbo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de [[Oregono|Oregona]] teritorio kreis la kantonon la {{daton|22|decembro|1852}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} {{DEFAŬLTORDIGO:Jefferson}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio]] d4vmemwj3rf53ug58mov8j9l8xpsowf Kantono Lewis (Vaŝingtonio) 0 199376 9405819 9401462 2026-06-17T21:58:40Z ThomasPusch 1869 9405819 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Lewis}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Lewis''' [lUis] (angle: ''Lewis County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[Chehalis (Vaŝingtonio)|Chehalis]], kaj ĝia plej granda urbo estas [[Centralia (Vaŝingtonio)|Centralia]]. Alia urbo estas [[Vader (Vaŝingtonio)|Vader]]. Pli malgrava [[Morton (Vaŝingtonio)|Morton]]. == Geografio == Kantono Lewis enhavas surfacan areon de 6 310&nbsp;km², el kio nur 74&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La provizora registaro de [[Oregona teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|19|decembro|1845}}. Ĝi ricevis la nomon Lewis honore al la usona esploristo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}''<!--Meriwether Lewis-->. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Lewis]] kh98pczf8q60c9sri3zvbgmgjnplh9b 9406308 9405819 2026-06-18T11:31:18Z ThomasPusch 1869 9406308 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Lewis}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Lewis |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Lewis''' [lUis] (angle: ''Lewis County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[Chehalis (Vaŝingtonio)|Chehalis]], kaj ĝia plej granda urbo estas [[Centralia (Vaŝingtonio)|Centralia]]. Alia urbo estas [[Vader (Vaŝingtonio)|Vader]]. Pli malgrava [[Morton (Vaŝingtonio)|Morton]]. == Geografio == Kantono Lewis enhavas surfacan areon de 6 310&nbsp;km², el kio nur 74&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La provizora registaro de [[Oregona teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|19|decembro|1845}}. Ĝi ricevis la nomon Lewis honore al la usona esploristo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}''<!--Meriwether Lewis-->. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Lewis]] 6x0u436sfffauksy0dv28xpf31eh7df Kantono Lincoln (Vaŝingtonio) 0 199517 9405820 9401364 2026-06-17T21:59:27Z ThomasPusch 1869 9405820 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Lincoln}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Lincoln County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Lincoln en Vaŝingtonio]] '''Kantono Lincoln''' (angle: ''Lincoln County'', prononco {{prononco|LINken KAŬNti}}, laŭ [[sistemo IFA]] [{{IFA|lˈɪŋkən kˈa͡ʊnti}}]) estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, [[Davenport (Vaŝingtonio)|Davenport]]. == Geografio == Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono kovras surfacan areon de 6 060&nbsp;km², el kio 74&nbsp;km² estas akvo. La loĝantaro laŭ la censo de aprilo 2000 konsistis el 10 184 homoj. En aprilo 2010 estis 10 570 homoj kaj en aprilo 2020 estis 10 876, do la loĝantaro restas pli-malpli konstanta kaj nur minimume kreskas. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La kantono kreiĝis la {{daton|24|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whitman (Vaŝingtonio)|Kantono Whitman]]; oni nomis ĝin laŭ la eksa usona prezidento [[Abraham Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Lincoln]] fb1p9rwxpzh7c3rdgbaks4mrdnxzb6t 9406306 9405820 2026-06-18T11:30:40Z ThomasPusch 1869 9406306 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Lincoln}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Lincoln |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Lincoln County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Lincoln en Vaŝingtonio]] '''Kantono Lincoln''' (angle: ''Lincoln County'', prononco {{prononco|LINken KAŬNti}}, laŭ [[sistemo IFA]] [{{IFA|lˈɪŋkən kˈa͡ʊnti}}]) estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, [[Davenport (Vaŝingtonio)|Davenport]]. == Geografio == Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono kovras surfacan areon de 6 060&nbsp;km², el kio 74&nbsp;km² estas akvo. La loĝantaro laŭ la censo de aprilo 2000 konsistis el 10 184 homoj. En aprilo 2010 estis 10 570 homoj kaj en aprilo 2020 estis 10 876, do la loĝantaro restas pli-malpli konstanta kaj nur minimume kreskas. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La kantono kreiĝis la {{daton|24|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whitman (Vaŝingtonio)|Kantono Whitman]]; oni nomis ĝin laŭ la eksa usona prezidento [[Abraham Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Lincoln]] 0596gvhmpwl6vsbh83pxgp2q2zz9hyu 9406307 9406306 2026-06-18T11:30:56Z ThomasPusch 1869 sama mapo ne estu dufoje 9406307 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Lincoln}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Lincoln |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Lincoln''' (angle: ''Lincoln County'', prononco {{prononco|LINken KAŬNti}}, laŭ [[sistemo IFA]] [{{IFA|lˈɪŋkən kˈa͡ʊnti}}]) estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, [[Davenport (Vaŝingtonio)|Davenport]]. == Geografio == Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono kovras surfacan areon de 6 060&nbsp;km², el kio 74&nbsp;km² estas akvo. La loĝantaro laŭ la censo de aprilo 2000 konsistis el 10 184 homoj. En aprilo 2010 estis 10 570 homoj kaj en aprilo 2020 estis 10 876, do la loĝantaro restas pli-malpli konstanta kaj nur minimume kreskas. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La kantono kreiĝis la {{daton|24|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whitman (Vaŝingtonio)|Kantono Whitman]]; oni nomis ĝin laŭ la eksa usona prezidento [[Abraham Lincoln]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Lincoln (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Lincoln]] anpxivb85buibtw22atgnvyw64s8gcm Kantono Pacific 0 199661 9406286 9404207 2026-06-18T11:17:13Z ThomasPusch 1869 9406286 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pacific |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Pacific''' [pasIfik] (angle: ''Pacific County'', esperantigebla ''kantono Pacifika'') estas administra unuo en la sudokcidenta angulo de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[South Bend (Vaŝingtonio)|South Bend]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Raymond (Vaŝingtonio)|Raymond]]. == Geografio == La kantono kovras areon de 3 169&nbsp;km², el kio 752&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de Oregona teritorio kreis la kantonon la {{daton|4|februaro|1851}}. Ĝia nomo venis de la oceano, kiu formas ĝian okcidentan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Pacific]] mgcoe86t0uhw3o1xiuevgpg25bnw4th 9406291 9406286 2026-06-18T11:19:34Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata 9406291 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pacific |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Pacific County Courthouse 2020.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Pacific''' [pasIfik] (angle: ''Pacific County'', esperantigebla ''kantono Pacifika'') estas administra unuo en la sudokcidenta angulo de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[South Bend (Vaŝingtonio)|South Bend]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Raymond (Vaŝingtonio)|Raymond]]. == Geografio == La kantono kovras areon de 3 169&nbsp;km², el kio 752&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La parlamento de Oregona teritorio kreis la kantonon la {{daton|4|februaro|1851}}. Ĝia nomo venis de la oceano, kiu formas ĝian okcidentan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Pacific]] 4biji6esyyifurdq1n46xhx4a3488ma 9406294 9406291 2026-06-18T11:22:27Z ThomasPusch 1869 /* Geografio */ 9406294 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pacific |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Pacific County Courthouse 2020.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Pacific''' [pasIfik] (angle: ''Pacific County'', esperantigebla ''kantono Pacifika'') estas administra unuo en la sudokcidenta angulo de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[South Bend (Vaŝingtonio)|South Bend]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Raymond (Vaŝingtonio)|Raymond]]. == Geografio == La kantono kovras areon de 3 169&nbsp;km², el kio 752&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} - la [[kantono Clatsop]] jam situas en la najbara suda subŝtato [[Oregono]], la aliaj tri estas en [[Vaŝingtonio]]. == Historio == La parlamento de Oregona teritorio kreis la kantonon la {{daton|4|februaro|1851}}. Ĝia nomo venis de la oceano, kiu formas ĝian okcidentan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Pacific]] b113xrxznb9cfpxq56ce9o157l6x317 9406295 9406294 2026-06-18T11:23:33Z ThomasPusch 1869 9406295 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pacific |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Pacific County Courthouse 2020.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Pacific''' [pasIfik] (angle: ''Pacific County'', esperantigebla ''kantono Pacifika'') estas administra unuo en la sudokcidenta angulo de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbo [[South Bend (Vaŝingtonio)|South Bend]], kaj la plej granda urbo en la kantono estas [[Raymond (Vaŝingtonio)|Raymond]]. == Geografio == La kantono kovras areon de 3 169&nbsp;km², el kio 752&nbsp;km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} - la [[kantono Clatsop]] jam situas en la najbara suda subŝtato [[Oregono]], la aliaj tri estas en [[Vaŝingtonio]]. == Historio == La parlamento de Oregona teritorio kreis la kantonon la {{daton|4|februaro|1851}}. Ĝia nomo venis de la oceano, kiu formas ĝian okcidentan limon. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Pacific]] q14feiwexzfechiid4n3s46cophaibj Kantono Pend Oreille 0 199702 9406164 9404209 2026-06-18T09:48:17Z ThomasPusch 1869 9406164 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pend Oreille |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Pend Oreille''' [pandorEj] (angle: ''Pend Oreille County'') estas administra unuo en la nordorienta angulo de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Newport (Vaŝingtonio)|Newport]]. == Geografio == Kantono Pend Oreille entenas surfacan areon de 3 692 km², el kio nur 65 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{Daton|1|marto|1911}} el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]]. La nomo de la kantono devenas de tiea indiĝena popolo, la tribo kalispela, aŭ "Pend d'Oreilles", kiu signifas en la franca lingvo "orelringoj", tiel nomataj pro la tradiciaj orelaj ornamaĵoj de tiu popolo. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Pend Oreille (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Pend Oreille]] nj5c15a3puklpmgx5y8vzco12cz2jki 9406225 9406164 2026-06-18T10:18:32Z ThomasPusch 1869 9406225 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Pend Oreille |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono Pend Oreille''' [pandorEj] (angle: ''Pend Oreille County'') estas administra unuo en la nordorienta angulo de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Newport (Vaŝingtonio)|Newport]]. == Geografio == Kantono Pend Oreille entenas surfacan areon de 3 692 km², el kio nur 65 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Ĝi norde limas al la provinco [[Brita Kolumbio]] de [[Kanado]] kaj oriente al la najbara subŝtato [[Idaho]]. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{Daton|1|marto|1911}} el parto de [[Kantono Stevens (Vaŝingtonio)|Kantono Stevens]]. La nomo de la kantono devenas de tiea indiĝena popolo, la tribo kalispela, aŭ "Pend d'Oreilles", kiu signifas en la franca lingvo "orelringoj", tiel nomataj pro la tradiciaj orelaj ornamaĵoj de tiu popolo. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono Pend Oreille (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Pend Oreille]] 2n98xv2b0ishcola4mt0dvlv90vjoqf Kantono San Juan (Vaŝingtonio) 0 199703 9405812 9402460 2026-06-17T21:47:34Z ThomasPusch 1869 9405812 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono San Juan}} {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono San Juan''' [senŭAn] (angle: ''San Juan County'', esperantigita kiel '''Kantono Sanjuana''') estas administra unuo en la nordokcidenta parto de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Friday Harbor (Vaŝingtonio)|Friday Harbor]]. == Geografio == La kantono konsistas el multaj insuloj de la [[Insularo Sanjuana]], el kiuj la plej grandaj estas * [[Insulo San Juan]] ''(San Juan Island)'' * [[Insulo Orcas]] ''(Orcas Island)'' * [[Insulo Lopez]] ''(Lopez Island)'' * [[Shaw Island (Vaŝingtonio)|Insulo Shaw]] ''(Shaw Island)'' La surfaca areo de la kantono estas 1 609&nbsp;km², el kio 1 156&nbsp;km² estas akvo kaj nur 453&nbsp;km² estas seka tero. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|31|oktobro|1873}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|kantono Whatcom]]. Ĝi prenis la nomon de la plej granda insulo, siavice nomita en [[1791]] de la hispana esploristo [[Francisco de Eliza]], la unua eŭropano ĝin vidinta, honore al la biblia sanktulo [[Johano la Baptisto]]. Insularo Sanjuana estis disputata teritorio inter Usono kaj Britio, 1846-1872, dum kio okazis la komika [[Porka milito]] ([[d:Q1064335]]) en [[1859]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono San Juan (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|San Juan]] 3gstjgl3gdfmxtfrfoeoytyspfu0d2n 9406167 9405812 2026-06-18T09:52:21Z ThomasPusch 1869 9406167 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono San Juan}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono San Juan |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} '''Kantono San Juan''' [senŭAn] (angle: ''San Juan County'', esperantigita kiel '''Kantono Sanjuana''') estas administra unuo en la nordokcidenta parto de la [[usona]] [[Usonaj subŝtatoj|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, [[Friday Harbor]]. == Geografio == La kantono konsistas el multaj insuloj de la [[Insularo Sanjuana]], el kiuj la plej grandaj estas * [[Insulo San Juan]] ''(San Juan Island)'' * [[Insulo Orcas]] ''(Orcas Island)'' * [[Insulo Lopez]] ''(Lopez Island)'' * [[Shaw Island (Vaŝingtonio)|Insulo Shaw]] ''(Shaw Island)'' La surfaca areo de la kantono estas 1 609&nbsp;km², el kio 1 156&nbsp;km² estas akvo kaj nur 453&nbsp;km² estas seka tero. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La ŝtata parlamento kreis la kantonon la {{daton|31|oktobro|1873}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|kantono Whatcom]]. Ĝi prenis la nomon de la plej granda insulo, siavice nomita en [[1791]] de la hispana esploristo [[Francisco de Eliza]], la unua eŭropano ĝin vidinta, honore al la biblia sanktulo [[Johano la Baptisto]]. Insularo Sanjuana estis disputata teritorio inter Usono kaj Britio, 1846-1872, dum kio okazis la komika [[Porka milito]] ([[d:Q1064335]]) en [[1859]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Kantono San Juan (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|San Juan]] ixrrin3twyx3m0yj970ojw4afgb0ndn Kantono Pierce 0 200148 9406266 5057381 2026-06-18T11:08:18Z ThomasPusch 1869 9406266 wikitext text/x-wiki '''Kantono Pierce''' ({{en}} ''Pierce County'') estas la nomo de kvin kantonoj en [[Usono]]: * [[Kantono Pierce (Georgio)]] * [[Kantono Pierce (Nebrasko)]] * [[Kantono Pierce (Norda Dakoto)]] * [[Kantono Pierce (Vaŝingtonio)]] * [[Kantono Pierce (Viskonsino)]] Escepte de la kantono Pierce en [[Norda Dakoto]], kiu nomiĝas laŭ [[Gilbert Ashville Pierce]], ili estis nomitaj laŭ la usona prezidento [[Franklin Pierce]]. {{Apartigilo}} 0lo3j5887xic1olkqek4j7rn5f0bqdc Kantono Skagit 0 200596 9405811 9401619 2026-06-17T21:46:42Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata (Skagit County Courthouse.jpg) 9405811 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |bildo = Skagit County Courthouse.jpg |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |situo sur mapo2=Vaŝingtonio |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 7 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Skagit County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Skagit en Vaŝingtonio]] '''Kantono Skagit''' [skEĝet] (angle: ''Skagit County'') estas administra unuo en norda parto de la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, nome [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]]. == Geografio == La kantono kovras 4 974 km² da surfaca areo, el kio 480 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. === Urboj kaj vilaĝoj === * [[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]] * [[Bow (Vaŝingtonio)|Bow]] * [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]] == Historio == La parlamento de Vaŝingtonio kreis la kantonon la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Kantono Whatcom]]. Oni nomis ĝin laŭ la rivero Skagit, kiu fluas tra la kantonon al la maro. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skagit]] towspi1l65rjna3eclzc0hiiaz9i7lx 9406078 9405811 2026-06-18T07:47:26Z ThomasPusch 1869 9406078 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Skagit |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]] ([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempo]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} |zomo = 8 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Skagit County Courthouse.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Skagit County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Skagit en Vaŝingtonio]] '''Kantono Skagit''' [skEĝet] (angle: ''Skagit County'') estas administra unuo en norda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, nome [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]]. == Geografio == La kantono kovras 4 974 km² da surfaca areo, el kio 480 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. === Urboj kaj vilaĝoj === * [[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]] * [[Bow (Vaŝingtonio)|Bow]] * [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]] == Historio == La parlamento de Vaŝingtonio kreis la kantonon la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Kantono Whatcom]]. Oni nomis ĝin laŭ la rivero Skagit, kiu fluas tra la kantonon al la maro. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skagit]] 3w37n007psg373vt2n1suyvyoji1ij1 9406079 9406078 2026-06-18T07:47:55Z ThomasPusch 1869 sama mapo ne estu dufoje 9406079 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Skagit |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]] ([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempo]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Skagit County Courthouse.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Skagit''' [skEĝet] (angle: ''Skagit County'') estas administra unuo en norda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, nome [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]]. == Geografio == La kantono kovras 4 974 km² da surfaca areo, el kio 480 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. === Urboj kaj vilaĝoj === * [[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]] * [[Bow (Vaŝingtonio)|Bow]] * [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]] == Historio == La parlamento de Vaŝingtonio kreis la kantonon la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Kantono Whatcom]]. Oni nomis ĝin laŭ la rivero Skagit, kiu fluas tra la kantonon al la maro. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skagit]] h6d2rbm0nd10h109d5xh0jtm4n7n3w3 9406118 9406079 2026-06-18T09:14:23Z ThomasPusch 1869 9406118 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Skagit |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Skagit County Courthouse.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Skagit''' [skEĝet] (angle: ''Skagit County'') estas administra unuo en norda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, nome [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]]. == Geografio == La kantono kovras 4 974 km² da surfaca areo, el kio 480 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. === Urboj kaj vilaĝoj === * [[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]] * [[Bow (Vaŝingtonio)|Bow]] * [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]] == Historio == La parlamento de Vaŝingtonio kreis la kantonon la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Kantono Whatcom]]. Oni nomis ĝin laŭ la rivero Skagit, kiu fluas tra la kantonon al la maro. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skagit]] icyjshov5lb535acdim4pawoziho7l2 9406121 9406118 2026-06-18T09:18:30Z ThomasPusch 1869 9406121 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Skagit |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Skagit County Courthouse.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Skagit''' [skEĝet] (angle: ''Skagit County'') estas administra unuo en norda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, nome [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]]. == Geografio == La kantono kovras 4 974 km² da surfaca areo, el kio 480 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. === Urboj kaj vilaĝoj === * [[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]] * [[Bow (Vaŝingtonio)|Bow]] * [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]] == Historio == La parlamento de Vaŝingtonio kreis la kantonon la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Kantono Whatcom]]. Oni nomis ĝin laŭ la rivero Skagit, kiu fluas tra la kantonon al la maro. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skagit]] byo3akm80eiun5tcdhn5m5yklh3trgx 9406138 9406121 2026-06-18T09:27:15Z ThomasPusch 1869 9406138 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Skagit |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = Skagit County Courthouse.jpg |bildo-priskribo = la kantona juĝejo }} '''Kantono Skagit''' [skEĝet] (angle: ''Skagit County'') estas administra unuo en norda parto de la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la plej granda urbo de la kantono, nome [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]]. == Geografio == La kantono kovras 4 974 km² da surfaca areo, el kio 480 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. === Urboj kaj vilaĝoj === * [[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]] * [[Bow (Vaŝingtonio)|Bow]] * [[Mount Vernon (Vaŝingtonio)|Mount Vernon]] == Historio == La parlamento de Vaŝingtonio kreis la kantonon la {{daton|28|novembro|1883}} el parto de [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Kantono Whatcom]]. Oni nomis ĝin laŭ la rivero Skagit, kiu fluas tra la kantonon al la maro. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Skagit]] 3vtmffhci4mmesr59y0y8gynf83kgy1 Kantono Snohomish 0 200645 9406169 9401621 2026-06-18T09:52:43Z ThomasPusch 1869 9406169 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Snohomish |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Snohomish County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Snohomish en Vaŝingtonio]] '''Kantono Snohomish''' [snohOŭmiŝ] (angle: ''Snohomish County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia plej granda urbo, kie situas ĝia administra sidejo, estas [[Everett (Vaŝingtonio)|Evereto]]. == Geografio == La surfaca areo de la kantono estas 5 689 km², el kio 278 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Plia signifa urbo estas [[Arlington (Vaŝingtonio)|Arlington]]. === Komunumoj === * [[Bothell (Vaŝingtonio)]] * [[Woodway (Vaŝingtonio)]] == Historio == La parlamento de [[Oregona teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|14|januaro|1852}} el parto de [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Kantono Island]]. La nomo venis de samnomaj [[Snohomiŝa rivero|rivero]] kaj [[Snohomiŝa popolo|indiĝena bando]], [[Laŝucida lingvo|laŝucide]] "sduhubš". == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Snohomish]] dieqh0d6q72birwlq6w8eff8a3m41lb 9406179 9406169 2026-06-18T09:55:16Z ThomasPusch 1869 9406179 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Snohomish |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Snohomish County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Snohomish en Vaŝingtonio]] '''Kantono Snohomish''' [snohOŭmiŝ] (angle: ''Snohomish County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia plej granda urbo, kie situas ĝia administra sidejo, estas [[Everett (Vaŝingtonio)]] (esperantigebla eventuale Evereto). == Geografio == La surfaca areo de la kantono estas 5 689 km², el kio 278 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Plia signifa urbo estas [[Arlington (Vaŝingtonio)|Arlington]]. === Komunumoj === * [[Bothell (Vaŝingtonio)]] * [[Woodway (Vaŝingtonio)]] == Historio == La parlamento de [[Oregona teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|14|januaro|1852}} el parto de [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Kantono Island]]. La nomo venis de samnomaj [[Snohomiŝa rivero|rivero]] kaj [[Snohomiŝa popolo|indiĝena bando]], [[Laŝucida lingvo|laŝucide]] "sduhubš". == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Snohomish]] nvthj7jiby2ne40ppkus19jokxb1jf1 9406180 9406179 2026-06-18T09:55:33Z ThomasPusch 1869 9406180 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Snohomish |ĉefurbo= {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} |plej_granda_urbo= |subŝtato= Vaŝingtonio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} <!-- Map of Washington highlighting ... County.svg --> |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]]<br/>([[Pacifika tempozono de Nordameriko (UTC-8)|Pacifika tempozono]]) |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 7 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |bildo = <!-- el vikidatumoj --> |bildo-priskribo = <!-- la kantona juĝejo --> }} [[Dosiero:Map of Washington highlighting Snohomish County.svg|eta|dekstra|Situo de Kantono Snohomish en Vaŝingtonio]] '''Kantono Snohomish''' [snohOŭmiŝ] (angle: ''Snohomish County'') estas administra unuo en la [[usona]] [[Usona ŝtato|ŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia plej granda urbo, kie situas ĝia administra sidejo, estas [[Everett (Vaŝingtonio)|Everett]] (esperantigebla eventuale Evereto). == Geografio == La surfaca areo de la kantono estas 5 689 km², el kio 278 km² estas akvo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Plia signifa urbo estas [[Arlington (Vaŝingtonio)|Arlington]]. === Komunumoj === * [[Bothell (Vaŝingtonio)]] * [[Woodway (Vaŝingtonio)]] == Historio == La parlamento de [[Oregona teritorio]] kreis la kantonon la {{daton|14|januaro|1852}} el parto de [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Kantono Island]]. La nomo venis de samnomaj [[Snohomiŝa rivero|rivero]] kaj [[Snohomiŝa popolo|indiĝena bando]], [[Laŝucida lingvo|laŝucide]] "sduhubš". == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Snohomish]] ech5ezjl86b4evko5b7tbqnwa8jz9kf Everett (Vaŝingtonio) 0 201635 9406181 9302974 2026-06-18T09:56:02Z ThomasPusch 1869 9406181 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:WAMap-doton-Everett.png|dekstra|Situo de Everett, Vaŝingtonio]] '''Everett''' (''Evret'', esperantigebla eventuale '''Evereto''') estas la administra sidejo kaj plej granda urbo en [[Kantono Snohomish (Vaŝingtonio)|Kantono Snohomish]], [[Vaŝingtonio]], Usono. Ĝi estas havenurbo ĉe la orienta bordo de [[Puĝeta Fjordo]], situanta ĉirkaŭ 40 km norde de [[Seattle]], al kies urba aglomeraĵo Evereto apartenas. Laŭ la usona censo en [[2000]] la urbo havis entute 91 488 loĝantojn, do estis la sesa plej multnombre loĝata urbo en la ŝtato kaj la kvara en Puĝetio. La ŝtata Oficejo de Financa Administrado, pro kresko kaj aneksado, taksis ke la loĝantaro plimultiĝis ĝis 101 100 en 2006. Evereto havas la duan plej grandan jaĥtejon en la pacifika bordo de Usono. La urbo estas la okcidenta finpunkto de Usona Ŝoseo 2. En Evereto troviĝas la plej granda konstruaĵo (laŭ volumeno: 13,3 milionoj da kubaj metroj) en la mondo, la fabriko kie la firmao [[Boeing]] kunmetas siajn aviadilojn [[Boeing#Boeing 747|747]], [[Boeing#Boeing 767|767]], [[Boeing#Boeing 787|787]] kaj [[Boeing#Boeing 777|777]]. En 1984 oni decidis tie konstrui Hejmhavenon de la usona [[mararmeo|mararmea]] [[floto]], "Naval Station Everett". Tiu haveno malfermiĝis en 1992. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Havenoj en Usono]] nqxn9f7vx7vabu52e1j7erjavthrg2h 9406182 9406181 2026-06-18T09:56:26Z ThomasPusch 1869 9406182 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:WAMap-doton-Everett.png|dekstra|Situo de Everett, Vaŝingtonio]] '''Everett''' (''Evret'', esperantigebla eventuale '''Evereto''') estas la administra sidejo kaj plej granda urbo en la [[kantono Snohomish (Vaŝingtonio)|kantono Snohomish]], [[Vaŝingtonio]], Usono. Ĝi estas havenurbo ĉe la orienta bordo de [[Puĝeta Fjordo]], situanta ĉirkaŭ 40 km norde de [[Seattle]], al kies urba aglomeraĵo Evereto apartenas. Laŭ la usona censo en [[2000]] la urbo havis entute 91 488 loĝantojn, do estis la sesa plej multnombre loĝata urbo en la ŝtato kaj la kvara en Puĝetio. La ŝtata Oficejo de Financa Administrado, pro kresko kaj aneksado, taksis ke la loĝantaro plimultiĝis ĝis 101 100 en 2006. Evereto havas la duan plej grandan jaĥtejon en la pacifika bordo de Usono. La urbo estas la okcidenta finpunkto de Usona Ŝoseo 2. En Evereto troviĝas la plej granda konstruaĵo (laŭ volumeno: 13,3 milionoj da kubaj metroj) en la mondo, la fabriko kie la firmao [[Boeing]] kunmetas siajn aviadilojn [[Boeing#Boeing 747|747]], [[Boeing#Boeing 767|767]], [[Boeing#Boeing 787|787]] kaj [[Boeing#Boeing 777|777]]. En 1984 oni decidis tie konstrui Hejmhavenon de la usona [[mararmeo|mararmea]] [[floto]], "Naval Station Everett". Tiu haveno malfermiĝis en 1992. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Havenoj en Usono]] 8o4kk6j4mwiodpg58ramycgkdozur2k Insularo San Juan 0 207469 9406044 1235872 2026-06-18T07:21:38Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sanjuana insularo]] 9406044 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanjuana insularo]] 0jnk2a72j4y8udfm3o05mq64lgezqjn Kategorio:Amaskomunikiloj en Francio 14 211198 9405662 9405398 2026-06-17T18:56:16Z ThomasPusch 1869 9405662 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Francio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Francio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Francio]] [[Kategorio:Komunikado en Francio]] 019y2auy0n58kn8y11fdnp8r8j5ifuv Nubia lingvo 0 212345 9405792 8403790 2026-06-17T20:55:45Z Samkugatano 204422 9405792 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lingvo}} La '''nubia lingvo''' estas [[aglutina lingvo]] de la [[nilo-sahara lingvaro]], parolata en nordorienta [[Sudano]] kaj suda [[Egiptio]] de la afrika popolo de la '''nubianoj'''. La malnova nubia lingvo estis grava lingvo dum la [[Egipta civilizo]]. La moderna nubia lingvo estas disdividata en du [[dialekto]]j, unu parolata ĉe la [[Nilo|Nilo-valo]] (''nila nubia, nòbíín''), l'alia en la okcidenta sudana provinco de Kordofano (''monta nubia, midob''). Ambaŭ estas skribita per la [[araba alfabeto]]. La frazstrukturo estas [[Subjekto Objekto Verbo|SOV]]. La vortaro estas arĥaja kaj tre malvasta. Kiel aglutina lingvo ĝi havas multajn prefiksojn kaj sufiksojn. Ĉi tiu surstrukturo estas tamen komplikiĝata kaŭze de la celado je kompleksa asimilado inter [[morfemo]]j por harmoniigi kaj glatigi la prononcado. Ĉi tio komplikas la penadojn por krei vortaron, ĉar vortoj fleksias parte nur aglutinante morfemojn. Vortaro momente estas kompilata en la universitato de [[Kairo]]. == Vidu ankaŭ == * [[Dongola lingvo]] * [[Kenzia lingvo]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Nubia lingvaro]] [[Kategorio:Lingvoj de Sudano]] [[Kategorio:Lingvoj de Egiptio]] c4q8r32npbo85ee5vpxrlvr424jll2z Luciano 0 212865 9405492 9405074 2026-06-17T14:38:38Z Moldur 2507 9405492 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Lukiano el Antioĥio}} {{Informkesto gravulo | dato de naskiĝo = [[125]] | dato de morto = [[192]] }} '''Luciano de Samosato''' ([[Greka lingvo|greke]] ''{{lang|grc|Λουκιανὸς ὁ Σαμοσατεύς}}'', [[Latina lingvo|latine]] ''{{lang|la|Lucianus Samosatensis}}''; n. 125 – m. 180), aŭ simple '''Luciano'''<ref>[[PIV]]: [https://vortaro.net/#Luciano_kdc Lucian/o <sup>Z</sup>. Vira nomo, i.a. de helena satira verkisto (2a jc p.K.).]</ref> aŭ '''Lukiano'''<ref>tiel ĉe [[Gerrit Berveling]], tradukinto de pluraj liaj verkoj.</ref>, estis konata asiria verkisto de [[satiro]]j, filozofo epikura kaj komediisto, kiu verkis en la greka lingvo. Luciano naskiĝis en [[Samosato]], kie hodiaŭ estas [[Turkio]], sed tiame ĝi estis [[romia provinco]]. Li estas konata pro sia spirita kaj mokema stilo. Inter liaj plej konataj verkaĵoj, estas: ''Vera historio'' (eble la unua verkaĵo [[sciencfikcio|sciencfikcia]] en la historio), ''Aleksandro la profetaĵvendisto, La morto de Peregrino, Vendado de kredoj, Dialogoj inter la dioj,'' kaj ''Dialogoj de la mortuloj.'' Luciano admiris [[Epikuro]]n kaj liajn verkaĵojn. Lia kritiko de Aleksandro la fraŭda profeto enhavas la laŭdon jenan al la ''Precipaj Doktrinoj'' de lia filozofo preferita: {{Citaĵo|Kiajn benojn tiu libro kreas por siaj legantoj kaj kian pacon, trankvilecon, kaj liberon ĝi produktas en ili, liberigante ilin de la teruroj kaj aspektoj kaj aŭguroj, de la vantaj esperoj kaj la ekstravagancaj deziregoj, evoluigante en ili inteligenton kaj veron, kaj vere purigante ilian komprenon, ne kun torĉoj kaj aliaj malsaĝecaĵoj, sed kun klara pensado, vereco kaj malkaŝemo.}} == Verkaro kaj stilo == Kvankam lia origina lingvo estis la [[Aramea lingvo|aramea]], li verkis en la greka. [[Dosiero:Lucianus_van_Samosata_en_de_Satire_Titelpagina_voor_Lucianus_Samosatenis,_Opera,_1743,_RP-P-OB-65.211.jpg||eta|maldekstre|300px|<center>El la verko "Opera omnia" ("Verko kompleta"), eldonita en 1743 fare de Jacobus Wetstein (1693-1754).</center>]] Li provis pri diversaj verkstiloj, sed fine inventis la humuran dialogan stilon - inter filozofia dialogo kaj komedio. Kvankam iuj el ili eble ne estas originalaj, li lasis pli ol okdek verkojn atribuitajn al li, el kiuj la plej gravaj estas: "''Dialogoj de la dioj''" kaj "''Dialogoj de la mortintoj''". Lia ĉefrolulo Manipus supreniras al la ĉielo kaj renkontas la dion [[Zeŭso]], kiu ricevas helpopetojn de la tuta mondo sed ne scias kiun helpi unue. Luciano mokis la diojn pro ilia neekzistado, la riĉulojn pro ilia [[avareco]] kaj la malriĉulojn pro ilia [[ĵaluzo]]. Kvankam li ankaŭ mokis la filozofojn, li adoris [[Epikuro]]n kaj skribis pri li: “Ĉi tiuj estas la benoj kaj trankvileco, kiujn Epikuro donas al siaj legantoj; Li liberigas ilin de timo kaj espero, kaj disvolvas inter ili la veron kaj [[racio]]n". Luciano malŝatis iun [[Supernaturo|supernaturan kredon]] kaj ne havis simpation por la religiaj tendencoj de sia tempo. Luciano verkis pri vojaĝoj al la [[luno]] kaj la [[planedo]] [[Venuso (planedo)|Venuso]], la vivo en la spaco kaj [[Stelaj militoj|militoj inter la steloj]], do oni povas nomi lin: "La patro de [[sciencfikcio]]". En lia verko ''Philopseudeis'' ("Amo al Mensogoj") estas la rakonto konsiderata originala pri la [[Metilernanto sorĉista|metilernanto magiista]] de [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]]. Kolekto de liaj verkoj eldoniĝis unue en [[Florenco]] en 1499. Interalie li influis [[Cyrano de Bergerac]], kiu verkis la romanon "Ŝtatoj kaj Imperioj sur la Luno" kaj [[Voltaire|Voltero]], kiu verkis la rakonton "[[Micromégas|MicroMegas]]". == En Esperanto aperis == * ''Lukio aŭ Azeno.'' Tradukis [[Gerrit Berveling]]. ** 1-a eldono. [[Vlaardingen]]: [[VoKo]], 1988. 40 paĝoj. (''Vlardingenaj kajeroj'' 4.) ** [https://web.archive.org/web/20110721080614/http://www.esperanto.gr/lit/els/lukio.pdf 2-a eldono.] [[Ŝapekoo]]: [[Fonto (eldonejo)|Fonto]], 1988. 44 paĝoj. (''Fonto-kajeroj'' 4.) * ''Aŭkcio de vivoj. [Vitarum auctio.]'' Tradukis [[José F. Martín del Pozo]]. ** 1-a eldono. [[Bakers Hill]]: [[Bookleaf]], 1993. 11 paĝoj. ** 2-a eldono. [[York (Aŭstralio)]]: [[Esperanto sub la Suda Kruco]], 2006. 11 paĝoj. * ''Dialogoj de la dioj.'' Tradukis José F. Martín del Pozo. [[Málaga]]: [[Andaluzia Esperanto-Unuiĝo]], 1998. 46 paĝoj. (''Helenaj klasikoj'' 2.) ** [https://web.archive.org/web/20120120222126/http://www.esperanto.gr/lit/els/dioj.pdf ''Dialogo inter Posejdono kaj Hermeso.''] Tradukis [[Gerrit Berveling]]. ** [https://web.archive.org/web/20120120222051/http://www.esperanto.gr/lit/els/zeus.pdf ''Dialogo inter Zeŭso kaj Ganimedo.''] Tradukis [[Gerrit Berveling]]. * ''[https://web.archive.org/web/20110718052119/http://www.esperanto.gr/lit/els/rakontoj.pdf Veraj rakontoj.]'' Tradukis [[Gerrit Berveling]]. [[Zwolle]]: VoKo, 2006. 58 paĝoj. (''VoKo-numeroj'' 22.) * ''[https://web.archive.org/web/20120120222152/http://www.esperanto.gr/lit/els/fil.pdf Filozofo-merkato.] [Vitarum auctio.]'' Tradukis [[Gerrit Berveling]]. * ''[https://web.archive.org/web/20120120222104/http://www.esperanto.gr/lit/els/dii.pdf Juĝo pri la diinoj.]'' Tradukis [[Gerrit Berveling]]. * Lukiano: ''Nigrino'' (trad. [[Gerrit Berveling]]). Dialogo per kiu Lukiano priskribas paroladon de la filozofo Nigrino (ĉu alinome Albino) kiu defendas filozofian vivmanieron, [[Ateno]]n kaj atenanojn kaj kontraŭas maltrankvilan vivon de urboj kiel [[Romo]], kiu estas kritikata.<ref>Lukiano: ''Nigrino'' En [[Beletra Almanako]] [[BA35|35]], junio 2019. pp. 103-114.</ref> * ''Verkoj de Lukiano'' (trad. [[Gerrit Berveling]]). 2026. 356 paĝoj ([[Espéranto-France]]) == Referencoj == {{Projektoj|ReVo=lucian}} {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Helenaj verkistoj]] [[Kategorio:Antikvaj verkistoj pri greka mitologio]] ozr1ymsbvg1bpikgckrud0p61iomu80 John William Strutt Rayleigh 0 214862 9405634 8702120 2026-06-17T17:56:59Z ThomasPusch 1869 9405634 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto}} '''John William STRUTT''', Lordo Rayleigh ([[12-an de novembro]] [[1842]], bieno ''Langford Grove'', [[Maldon]], graflando [[Essex]], [[Anglio]] – [[30-an de junio]] [[1919]], bieno ''Terling Place'', [[Witham]], graflando [[Essex]]) estis angla [[natursciencisto]], liaj sonikaj kaj optikaj malkovroj estas bazaj en la analizo de ondoj disvastiĝantaj en likvoj. Li ricevis en 1904 [[Nobel-premio pri fiziko|Nobel-premion pri fiziko]] pro analizo de denso de la plej gravaj gasoj kaj malkovro de la [[nobla gaso]] argono, kiu estas bazelemento de la [[aero]]. Li lernis en [[Lernejo Eton|Eton]] kaj [[Lernejo Harrow|Harrow]], sed en 1857 iĝis privata lernanto pro sanaferoj. Li studis ekde 1861 en la [[Trinity College (Kembriĝo)|kembriĝa Trinity College]], kiu li finstudis en 1865 kaj akiris sciencan gradon. Li jam fruaĝe interesiĝis pri la eksperimenta kaj teoria fiziko kaj en 1868 aĉetis diversajn ilojn por memstare eksperimenti. Li publikigis en 1869 verkaĵon, en kiu li klarigis – kompreneble eĉ por ordinaraj homoj – partojn de elektromagneta teorio de la skota fizikisto [[James Clerk Maxwell]]. Li geedziĝis (kun fratino de poŝta ĉefministro Arthur James Balfour) en 1871 kaj poste gravege malsaniĝis. Oni konsilis al li veturon al Egiptio, kie li komencis la verkon de The Theory of Sound (Teorio de la sono), poste traktis li la rezonadon kaj vibradon de la elasta solidaj korpoj kaj gasoj. Post morto de lia patro en 1873, li heredis la titolon de barono de Rayleigh. Li translokiĝis en Terling Place kaj konstruigis laboratorion por la eksperimentado. Liaj unuaj sciencaj artikoloj traktis elektromagnetecon, kolorojn, sonikon kaj difraktajn kradojn. Tiel ĝi klarigis la bluan koloron de la [[ĉielo]]. (Rayleigh-disiĝo?). Rayleigh instruis inter 1879 kaj 1884 en Kembriĝo, kie li sekvis [[James Clerk Maxwell]] kiel dua Cavendish-profesoro de la eksperimenta fiziko. Post kiam li forlasis Kembriĝon, li iĝis sekretario de Rayleigh a Royal Society kaj plenumis dum 11 jaroj la pozicion de administra gvidanto. Li mezuris en la [[1880-aj jaroj]] la diversajn gasojn kaj rimarkis la nitrogeno tirita el la aero havas iomete pli grandan denson ol la nitrogeno produktita el aliaj kombinaĵoj. Li sukcesis disigi la gason en 1895 preskaŭ samtempe kun kemiisto William Ramsay, kiu same disigis la gason. Ramsey ekis la laboron por disigo nur post apero de publikaĵo de Rayleigh. Rayleigh ricevis en 1904 Nobel-premion pri fiziko, dum Ramsay ricevis la Nobel-premion pri kemio pro esploroj pri argono kaj aliaj noblaj gasoj. Unu jaron poste, oni elektis Rayleight al prezidanto de Royal Society. Li akceptis en 1908 kancelieran titolon de la Kembriĝa Universitato, kiun portis ĝis sia morto. Li partoprenis en laboro de la Nacia Fizika Laboratorio (National Physical Laboratory), de la fluga kaj trezora registara komitato. Kvin tagojn antaŭ sia morto, li ankoraŭ laboris pri scienca artikolo. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Strutt, John William}} [[Kategorio:Britaj fizikistoj]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1842]] [[Kategorio:Mortintoj en 1919]] 4kgn7rdn88g9826om15z4ggekh28cki 9405636 9405634 2026-06-17T17:59:58Z ThomasPusch 1869 9405636 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |loko de naskiĝo = bieno ''Langford Grove'', [[Maldon]], graflando [[Essex]], {{Anglio}}, {{Britio}} |loko de morto = bieno ''Terling Place'', [[Witham]], graflando [[Essex]], {{Anglio}}, {{Britio}} }} '''John William STRUTT''', Lordo Rayleigh ([[12-an de novembro]] [[1842]], bieno ''Langford Grove'', [[Maldon]], graflando [[Essex]], [[Anglio]] – [[30-an de junio]] [[1919]], bieno ''Terling Place'', [[Witham]], graflando [[Essex]]) estis angla [[natursciencisto]], liaj sonikaj kaj optikaj malkovroj estas bazaj en la analizo de ondoj disvastiĝantaj en likvoj. Li ricevis en 1904 [[Nobel-premio pri fiziko|Nobel-premion pri fiziko]] pro analizo de denso de la plej gravaj gasoj kaj malkovro de la [[nobla gaso]] argono, kiu estas bazelemento de la [[aero]]. Li lernis en [[Lernejo Eton|Eton]] kaj [[Lernejo Harrow|Harrow]], sed en 1857 iĝis privata lernanto pro sanaferoj. Li studis ekde 1861 en la [[Trinity College (Kembriĝo)|kembriĝa Trinity College]], kiu li finstudis en 1865 kaj akiris sciencan gradon. Li jam fruaĝe interesiĝis pri la eksperimenta kaj teoria fiziko kaj en 1868 aĉetis diversajn ilojn por memstare eksperimenti. Li publikigis en 1869 verkaĵon, en kiu li klarigis – kompreneble eĉ por ordinaraj homoj – partojn de elektromagneta teorio de la skota fizikisto [[James Clerk Maxwell]]. Li geedziĝis (kun fratino de poŝta ĉefministro Arthur James Balfour) en 1871 kaj poste gravege malsaniĝis. Oni konsilis al li veturon al Egiptio, kie li komencis la verkon de The Theory of Sound (Teorio de la sono), poste traktis li la rezonadon kaj vibradon de la elasta solidaj korpoj kaj gasoj. Post morto de lia patro en 1873, li heredis la titolon de barono de Rayleigh. Li translokiĝis en Terling Place kaj konstruigis laboratorion por la eksperimentado. Liaj unuaj sciencaj artikoloj traktis elektromagnetecon, kolorojn, sonikon kaj difraktajn kradojn. Tiel ĝi klarigis la bluan koloron de la [[ĉielo]]. (Rayleigh-disiĝo?). Rayleigh instruis inter 1879 kaj 1884 en Kembriĝo, kie li sekvis [[James Clerk Maxwell]] kiel dua Cavendish-profesoro de la eksperimenta fiziko. Post kiam li forlasis Kembriĝon, li iĝis sekretario de Rayleigh a Royal Society kaj plenumis dum 11 jaroj la pozicion de administra gvidanto. Li mezuris en la [[1880-aj jaroj]] la diversajn gasojn kaj rimarkis la nitrogeno tirita el la aero havas iomete pli grandan denson ol la nitrogeno produktita el aliaj kombinaĵoj. Li sukcesis disigi la gason en 1895 preskaŭ samtempe kun kemiisto William Ramsay, kiu same disigis la gason. Ramsey ekis la laboron por disigo nur post apero de publikaĵo de Rayleigh. Rayleigh ricevis en 1904 Nobel-premion pri fiziko, dum Ramsay ricevis la Nobel-premion pri kemio pro esploroj pri argono kaj aliaj noblaj gasoj. Unu jaron poste, oni elektis Rayleight al prezidanto de Royal Society. Li akceptis en 1908 kancelieran titolon de la Kembriĝa Universitato, kiun portis ĝis sia morto. Li partoprenis en laboro de la Nacia Fizika Laboratorio (National Physical Laboratory), de la fluga kaj trezora registara komitato. Kvin tagojn antaŭ sia morto, li ankoraŭ laboris pri scienca artikolo. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Strutt, John William}} [[Kategorio:Britaj fizikistoj]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1842]] [[Kategorio:Mortintoj en 1919]] mvwka4vl6ai9xsmp5snxpit5nsaz9cv 9405637 9405636 2026-06-17T18:00:45Z ThomasPusch 1869 9405637 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |loko de naskiĝo = <small>bieno ''Langford Grove''</small>, [[Maldon]], graflando [[Essex]], {{Anglio}}, {{Britio}} |loko de morto = <small>bieno ''Terling Place''</small>, [[Witham]], graflando [[Essex]], {{Anglio}}, {{Britio}} }} '''John William STRUTT''', Lordo Rayleigh ([[12-an de novembro]] [[1842]], bieno ''Langford Grove'', [[Maldon]], graflando [[Essex]], [[Anglio]] – [[30-an de junio]] [[1919]], bieno ''Terling Place'', [[Witham]], graflando [[Essex]]) estis angla [[natursciencisto]], liaj sonikaj kaj optikaj malkovroj estas bazaj en la analizo de ondoj disvastiĝantaj en likvoj. Li ricevis en 1904 [[Nobel-premio pri fiziko|Nobel-premion pri fiziko]] pro analizo de denso de la plej gravaj gasoj kaj malkovro de la [[nobla gaso]] argono, kiu estas bazelemento de la [[aero]]. Li lernis en [[Lernejo Eton|Eton]] kaj [[Lernejo Harrow|Harrow]], sed en 1857 iĝis privata lernanto pro sanaferoj. Li studis ekde 1861 en la [[Trinity College (Kembriĝo)|kembriĝa Trinity College]], kiu li finstudis en 1865 kaj akiris sciencan gradon. Li jam fruaĝe interesiĝis pri la eksperimenta kaj teoria fiziko kaj en 1868 aĉetis diversajn ilojn por memstare eksperimenti. Li publikigis en 1869 verkaĵon, en kiu li klarigis – kompreneble eĉ por ordinaraj homoj – partojn de elektromagneta teorio de la skota fizikisto [[James Clerk Maxwell]]. Li geedziĝis (kun fratino de poŝta ĉefministro Arthur James Balfour) en 1871 kaj poste gravege malsaniĝis. Oni konsilis al li veturon al Egiptio, kie li komencis la verkon de The Theory of Sound (Teorio de la sono), poste traktis li la rezonadon kaj vibradon de la elasta solidaj korpoj kaj gasoj. Post morto de lia patro en 1873, li heredis la titolon de barono de Rayleigh. Li translokiĝis en Terling Place kaj konstruigis laboratorion por la eksperimentado. Liaj unuaj sciencaj artikoloj traktis elektromagnetecon, kolorojn, sonikon kaj difraktajn kradojn. Tiel ĝi klarigis la bluan koloron de la [[ĉielo]]. (Rayleigh-disiĝo?). Rayleigh instruis inter 1879 kaj 1884 en Kembriĝo, kie li sekvis [[James Clerk Maxwell]] kiel dua Cavendish-profesoro de la eksperimenta fiziko. Post kiam li forlasis Kembriĝon, li iĝis sekretario de Rayleigh a Royal Society kaj plenumis dum 11 jaroj la pozicion de administra gvidanto. Li mezuris en la [[1880-aj jaroj]] la diversajn gasojn kaj rimarkis la nitrogeno tirita el la aero havas iomete pli grandan denson ol la nitrogeno produktita el aliaj kombinaĵoj. Li sukcesis disigi la gason en 1895 preskaŭ samtempe kun kemiisto William Ramsay, kiu same disigis la gason. Ramsey ekis la laboron por disigo nur post apero de publikaĵo de Rayleigh. Rayleigh ricevis en 1904 Nobel-premion pri fiziko, dum Ramsay ricevis la Nobel-premion pri kemio pro esploroj pri argono kaj aliaj noblaj gasoj. Unu jaron poste, oni elektis Rayleight al prezidanto de Royal Society. Li akceptis en 1908 kancelieran titolon de la Kembriĝa Universitato, kiun portis ĝis sia morto. Li partoprenis en laboro de la Nacia Fizika Laboratorio (National Physical Laboratory), de la fluga kaj trezora registara komitato. Kvin tagojn antaŭ sia morto, li ankoraŭ laboris pri scienca artikolo. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Strutt, John William}} [[Kategorio:Britaj fizikistoj]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1842]] [[Kategorio:Mortintoj en 1919]] 06iwace4wfdolp90ci61fonvx4o8yt9 9405639 9405637 2026-06-17T18:19:27Z Sj1mor 12103 9405639 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |loko de naskiĝo = <small>bieno ''Langford Grove''</small>, [[Maldon]], graflando [[Essex]], {{Anglio}}, {{Britio}} |loko de morto = <small>bieno ''Terling Place''</small>, [[Witham]], graflando [[Essex]], {{Anglio}}, {{Britio}} }} '''John William STRUTT''', Lordo Rayleigh ([[12-an de novembro]] [[1842]], bieno ''Langford Grove'', [[Maldon]], graflando [[Essex]], [[Anglio]] – [[30-an de junio]] [[1919]], bieno ''Terling Place'', [[Witham]], graflando [[Essex]]) estis angla [[natursciencisto]], liaj sonikaj kaj optikaj malkovroj estas bazaj en la analizo de ondoj disvastiĝantaj en likvoj. Li ricevis en 1904 [[Nobel-premio pri fiziko|Nobel-premion pri fiziko]] pro analizo de denso de la plej gravaj gasoj kaj malkovro de la [[nobla gaso]] argono, kiu estas bazelemento de la [[aero]]. Li lernis en [[Lernejo Eton|Eton]] kaj [[Lernejo Harrow|Harrow]], sed en 1857 iĝis privata lernanto pro sanaferoj. Li studis ekde 1861 en la [[Trinity College (Kembriĝo)|kembriĝa Trinity College]], kiu li finstudis en 1865 kaj akiris sciencan gradon. Li jam fruaĝe interesiĝis pri la eksperimenta kaj teoria fiziko kaj en 1868 aĉetis diversajn ilojn por memstare eksperimenti. Li publikigis en 1869 verkaĵon, en kiu li klarigis – kompreneble eĉ por ordinaraj homoj – partojn de elektromagneta teorio de la skota fizikisto [[James Clerk Maxwell]]. Li geedziĝis (kun fratino de poŝta ĉefministro Arthur James Balfour) en 1871 kaj poste gravege malsaniĝis. Oni konsilis al li veturon al Egiptio, kie li komencis la verkon de The Theory of Sound (Teorio de la sono), poste traktis li la rezonadon kaj vibradon de la elasta solidaj korpoj kaj gasoj. Post morto de lia patro en 1873, li heredis la titolon de barono de Rayleigh. Li translokiĝis en Terling Place kaj konstruigis laboratorion por la eksperimentado. Liaj unuaj sciencaj artikoloj traktis elektromagnetecon, kolorojn, sonikon kaj difraktajn kradojn. Tiel ĝi klarigis la bluan koloron de la [[ĉielo]]. (Rayleigh-disiĝo?). Rayleigh instruis inter 1879 kaj 1884 en Kembriĝo, kie li sekvis [[James Clerk Maxwell]] kiel dua Cavendish-profesoro de la eksperimenta fiziko. Post kiam li forlasis Kembriĝon, li iĝis sekretario de Rayleigh a Royal Society kaj plenumis dum 11 jaroj la pozicion de administra gvidanto. Li mezuris en la [[1880-aj jaroj]] la diversajn gasojn kaj rimarkis la nitrogeno tirita el la aero havas iomete pli grandan denson ol la nitrogeno produktita el aliaj kombinaĵoj. Li sukcesis disigi la gason en 1895 preskaŭ samtempe kun kemiisto William Ramsay, kiu same disigis la gason. Ramsey ekis la laboron por disigo nur post apero de publikaĵo de Rayleigh. Rayleigh ricevis en 1904 Nobel-premion pri fiziko, dum Ramsay ricevis la Nobel-premion pri kemio pro esploroj pri argono kaj aliaj noblaj gasoj. Unu jaron poste, oni elektis Rayleight al prezidanto de Royal Society. Li akceptis en 1908 kancelieran titolon de la Kembriĝa Universitato, kiun portis ĝis sia morto. Li partoprenis en laboro de la Nacia Fizika Laboratorio (National Physical Laboratory), de la fluga kaj trezora registara komitato. Kvin tagojn antaŭ sia morto, li ankoraŭ laboris pri scienca artikolo. {{Projektoj}} {{Nobel-premio pri fiziko}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Strutt, John William}} [[Kategorio:Britaj fizikistoj]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1842]] [[Kategorio:Mortintoj en 1919]] izzyqn43hg273azaijah4ym2o1o43su Vera Muĥina 0 220235 9405521 9359883 2026-06-17T15:31:58Z Sj1mor 12103 9405521 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Vera Ignatievna MUĤINA''' ({{lang-ru|Вера Игнатьевна Мухина}}) naskiĝis la [[1-an de julio]] [[1889]] en [[Rigo]], [[Rusia Imperio]] — mortis la [[6-an de oktobro]] [[1953]] en [[Moskvo]]). Ŝi estis elstara [[Sovetunio|soveta]] [[Skulptarto|skulptistino]]. Ŝia plej fama verko estas la giganta monumento [[Laboristo kaj Kolĥozanino]], kiu estis la plej grava elemento de la soveta pavilono en la [[Parizo|Pariza]] [[Internacia Ekspozicio de 1937]]. Nun ĝi estas renovigita kaj ekde [[2009]] restaras apud [[Tutrusia Ekspozicia Centro]] en [[Moskvo]]. Ekde [[1947]] ĝi estas [[emblemo]] de la kinokoncerno [[Mosfilm]]. Vera Muĥina estis enterigita en [[Novodeviĉje tombejo]] en [[Moskvo]]. <!-- == Bildaro == <gallery> Dosiero:Memorial Plaque to Vera Mukhina in Riga.jpg|Ĉi-dome en [[Rigo]] Vera Muĥina naskiĝis </gallery> --> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Muĥina, Vera}} [[Kategorio:Rusiaj skulptistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj skulptistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en Moskvo]] jnaly7yceva1ah1ftjkxhslckz01f9l Somale 0 220792 9406057 1423268 2026-06-18T07:23:38Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Somalia lingvo]] 9406057 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Somalia lingvo]] 4efjluyrvvo10noky98byiklispp0lf Hitler-puĉo 0 224506 9406102 8225254 2026-06-18T08:45:03Z Ciro Ceará Nogueira 258880 /* */ 9406102 wikitext text/x-wiki [[File:Adolf Hitler Jovem.png|thumb|Hitler]] La '''Hitler-puĉo''' (ankaŭ '''Hitler-Ludendorff-puĉo''', '''Bürgerbräu-puĉo''' aŭ '''Marŝo al Feldherrnhalle''') okazis la 8-9-an de novembro 1923 en [[Munkeno]]. Ĝi estis provo de [[Adolf Hitler]] lanĉi ribelon kontraŭ la registaro de la [[Vajmara Respubliko]]. Hitler kaj lia - tiam sensignifa - nazia partio alianciĝis kun generalo [[Erich Ludendorff]]. Vespere de la 8-a de novembro, Hitler kaj liaj kunuloj perforte penetris dekstran politikan kunvenon - okazantan en munkena biertrinkejo Bürgerbräu - kaj tie trudis la gvidantojn partopreni transporton de la "revolucio" al Berlino (laŭ ekzemplo de [[Benito Mussolini]], kiu antaŭjare enmarŝis Romon). Sekvatage, kiam 3000 nazioj marŝis al la centro de Munkeno, la marŝantoj alvenis sur Marienplatz, kie ilin atendis [[salvo]] de policista kordono. Dum la interbatalo mortis 16 marŝantoj kaj 3 policistoj. Tiam la ribelantoj rezignis pri la "revolucio", ĉar evidentiĝis por ili, ke la registaro estis tro forta. La puĉon sekvis juĝista proceso, en kiu la nazi-simpatia bavara juĝistaro senkulpigis Ludendorff pri ŝtatperfido, dum Hitler estis juĝita je 5-jara prizono. Hitler devis plenumi el tio nur 8 monatojn en la fortikaĵo de Landsberg, kie li verkis unuan volumon de sia politika manifesto [[Mein Kampf]]. La fiaskinta puĉo konatigis la nomon de Hitler eĉ eksterlande. Li konkludis, ke oni devas leĝe akiri la potencon. {{Projektoj}} [[Kategorio:Vajmara Respubliko]] s1bd29fqx4uy8r4eo3yejgjntilt2vh Krono (vestaĵo) 0 227071 9406050 1499592 2026-06-18T07:22:28Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Krono (kapoornamo)]] 9406050 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Krono (kapoornamo)]] 76x9t3ld2q59tmrr7h8nkxeq8ezngnu Memorejo (arkitekturo) 0 228060 9405696 7844532 2026-06-17T19:42:00Z Stefangrotz 91903 9405696 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:HolocaustMahnmal2.jpg|alternative=HolocaustMahnmal2.jpg|eta|[[Memorejo por la murditaj judoj de Eŭropo]] en [[Berlino]]]] '''Memorejo''' (lat.:'''Cella memoriae''' aŭ mallonge '''Memoria''') estas en la arkitekturo malgranda konstruaĵo sur tombo dediĉita al la memoro pri la entombigito. La greka nomo estas ''Martyria'' ("atesto") aŭ ''koimeterion'' ("tombejo"). Plejofte oni uzas la vorton por kultejoj de frukristanaj [[martiro]]j. Oni povas rekonstrui ilin arkeologie nur, se ili aŭ estis frue abandonataj kaj kadukis aŭ tamen kuŝas kiel genera ĉelo de grandaj ekleziaj konstruaĵoj sub ties fundamentoj – plejofte meze de la [[Kripto (arkitekturo)| kripto]] kaj ekzakte ĉe tiu loko, kie teretaĝe troviĝas la [[sakrario]]: ekz. [[Baziliko de Sankta Petro de Romo|s-ta Petro en Romo]]. Memorejoj estis malgrandaj konstruaĵoj kun kvadrata aŭ cirkloforma plano, ja ofte nur tegmento kuŝanta sur kvar kolonoj. Ili ne servis kiel renkontejo, tamen ja kiel loko por preĝi kaj kiel enprenejo por memordonacoj kaj votivoj. == Vidu ankaŭ == * [[Memorejo por la murditaj judoj de Eŭropo]] * [[Monumento]] [[Kategorio:Arkitekturo]] e5jybmo86vuxzzoh5q2js48s397f6lq Saguenay 0 230377 9405729 9357771 2026-06-17T20:27:55Z ~2026-35581-79 258860 9405729 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Saganio / Saganurbo | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Saguenay''}} | alia_nomo1 = {{LingvoKunNomo|en|-|''Saguenay''}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Saguenay | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Ville saguenay montage.jpg | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kanado | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = Kebekio | ŝtato_tipo = Provinco | regiono = Saganio - Sankt-Johan-Lagio | regiono_tipo = | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = Malsupra Kanado | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | limo = | rivero = Sagano | rivero1 = | rivero2 = | memorindaĵo = | memorindaĵo1 = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo_tipo = | konstruaĵo = | montaro = | orogenezo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Saguenay | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 166 | lat_d = 48 | lat_m = 25 | lat_s = 0 | lat_NS = N | long_d = 71 | long_m = 4 | long_s = 0 | long_EW = U | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 1166.00 | areo_rondumo = 2 | areo_metropolo = 2564.02 | areo_urbo = 1126.48 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 144746 | loĝantaro_dato = 2011 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_urbo = | loĝantaro_urbo_denseco = | loĝantaro_metropolo = 151 972 (2021) | loĝantaro_metropolo_noto = | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1840 | establita_tipo = Fondita | establita1 = 18-an de februaro 2002 | establita1_tipo = statuto | dato = | urbestro = Jean Tremblay | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = | gvidantaro = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = [[UTC]] | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = G7(B,G-H,J-K,N,S-T,X-Z), G8A | areo_kodo = +1 418 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Kanado | mapo_lokumilo = Kanado | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kebekio | mapo1_lokumilo = Kebekio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Nord-Ameriko | mapo2_lokumilo = Nord-Ameriko <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.ville.saguenay.qc.ca/ www.ville.saguenay.qc.ca] | commons = Saguenay City | portalo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Saguenay''' ([[franca lingvo|france]] kaj oficiale ''Ville de Saguenay'' /sagene'/) estas [[urbo]] en la [[regiono]] [[Saganio - Sankt-Johan-Lagio]] de [[Kebekio]], [[Kanado]], sur la [[rivero Sagano]], je proksimume 200&nbsp;km norde [[Kebeko]]. == Geografio == Saguenay situas ambaŭflanke de la rivero Sagano, kie subaĵo de la [[Laŭrenca tabulo]] kreas iom pli mildan [[klimato]]n ol la subarktikaj ĉirkaŭaĵoj. == Demografio == Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². ''(Institut de la Statistique du Québec, 2006)'' * Popoldenseco (2006): 127.0 loĝantoj/km² * Loĝantaro (2006): 144 250 loĝantoj * Interregiona migrado (2005-2006): -742 enloĝ. * Antaŭvidata loĝantarŝanĝo 2026/2001: - 12.7% * Laboristoj 25-64 jaraĝaj (2004): 56 516 * Labornivelo, 25-64 jaraĝuloj (2004): 68.5% * Meza enspeznivelo de laboristoj 25-64 jaraĝaj (2004): po 39 723 $ * Proporcio de familioj kun malalta enspezo (2004): 8.1 % * Persona enspezo (2005): po 28 415 $ * Tuta valoro de konstruaĵoj pri kiuj permesiloj donataj (2006): 187 305 000 $ * Meza taksita valoro de unufamiliaj domoj (2006): po 98 592 $ * Denaska lingvo : [[franca lingvo|franca]] (99 %) == Historio == La urbo kreiĝis la [[18-a de februaro|18-an de februaro]] [[2002]] per la kunigo de la urboj [[Chicoutimi (Kebekio)|Chicoutimi]], [[Jonquière (Kebekio)|Jonquière]], [[La Baie (Kebekio)|La Baie]] kaj [[Laterrière (Kebekio)|Laterrière]], la municipoj Lac-Kénogami kaj Shipshaw kaj parto de la kantono Tremblay. === Etimologio === La nova urbo nomiĝas laŭ la apuda rivero Sagano kaj la tradicia regiono [[Saganio]] (''le Saguenay'') de kiu ĝi estas la populacio-centro. == Politiko == La aktuala urbestro nomiĝas ''Jean Tremblay'', kiu estis urbestro de Chicoutimi antaŭ la kunigo. La urbo dividiĝas en tri arondismentoj: Chicoutimi, Jonquière kaj La Baie. Administre, ĝi estas la ĉefurbo de la kebekia regiono Saganio–Sankt-Johan-Lagio. == Edukado == Saganurbon servas du [[Cégep]]-oj (antaŭ-universitataj kolegioj), en Jonquière kaj en Chicoutimi, kaj la [[Universitato de Kebekio ĉe Chicoutimi]], branĉo de la provinca [[Universitato de Kebekio]]. Pluraj aliaj universitatoj havas kampusojn en Saganurbo, interalie la [[Universitato de Ŝerbruko]] kaj la [[École nationale d'administration publique]]. == Industrio == La ekonomio plejparte baziĝas je la unua transformo de [[naturaj rimedoj]], aparte [[papero]] ([[Abitibi-Consolidated]]) kaj [[aluminio]] ([[Alcan]]). La urbo ankaŭ havas plurajn [[Hidroelektra centralo|hidroelektrajn centralojn]]. La industria ekonomio lastatempe suferis pro fermo de paper-fabrikoj fare de Abitibi-Consolidated en 2005. [[Kategorio:Urboj en Kebekio]] rbri17fq993f2uo8d1rmhja9ifxzoln 9405732 9405729 2026-06-17T20:30:53Z ~2026-35581-79 258860 9405732 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Saganio / Saganurbo | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|fr|franc|''Saguenay''}} | alia_nomo1 = {{LingvoKunNomo|en|-|''Saguenay''}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Saguenay | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Ville saguenay montage.jpg | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kanado | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = Kebekio | ŝtato_tipo = Provinco | regiono = Saganio - Sankt-Johan-Lagio | regiono_tipo = | distrikto = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = Malsupra Kanado | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | limo = | rivero = Sagano | rivero1 = | rivero2 = | memorindaĵo = | memorindaĵo1 = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo_tipo = | konstruaĵo = | montaro = | orogenezo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Saguenay | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 166 | lat_d = 48 | lat_m = 25 | lat_s = 0 | lat_NS = N | long_d = 71 | long_m = 4 | long_s = 0 | long_EW = U | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 1166.00 | areo_rondumo = 2 | areo_metropolo = 2564.02 | areo_urbo = 1126.48 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 144746 | loĝantaro_dato = 2011 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_urbo = | loĝantaro_urbo_denseco = | loĝantaro_metropolo = 151 972 (2021) | loĝantaro_metropolo_noto = | loĝantaro_metropolo_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1840 | establita_tipo = Fondita | establita1 = 18-an de februaro 2002 | establita1_tipo = statuto | dato = | urbestro = Luc Boivin (2025- | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = | gvidantaro = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-5 | horzono_DST = [[UTC]] | utc_offset_DST =-4 | poŝtkodo = G7(B,G-H,J-K,N,S-T,X-Z), G8A | areo_kodo = +1 418 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Kanado | mapo_lokumilo = Kanado | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Kebekio | mapo1_lokumilo = Kebekio | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Nord-Ameriko | mapo2_lokumilo = Nord-Ameriko <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.ville.saguenay.qc.ca/ www.ville.saguenay.qc.ca] | commons = Saguenay City | portalo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Saguenay''' ([[franca lingvo|france]] kaj oficiale ''Ville de Saguenay'' /sagene'/) estas [[urbo]] en la [[regiono]] [[Saganio - Sankt-Johan-Lagio]] de [[Kebekio]], [[Kanado]], sur la [[rivero Sagano]], je proksimume 200&nbsp;km norde [[Kebeko]]. == Geografio == Saguenay situas ambaŭflanke de la rivero Sagano, kie subaĵo de la [[Laŭrenca tabulo]] kreas iom pli mildan [[klimato]]n ol la subarktikaj ĉirkaŭaĵoj. == Demografio == Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². ''(Institut de la Statistique du Québec, 2006)'' * Popoldenseco (2006): 127.0 loĝantoj/km² * Loĝantaro (2006): 144 250 loĝantoj * Interregiona migrado (2005-2006): -742 enloĝ. * Antaŭvidata loĝantarŝanĝo 2026/2001: - 12.7% * Laboristoj 25-64 jaraĝaj (2004): 56 516 * Labornivelo, 25-64 jaraĝuloj (2004): 68.5% * Meza enspeznivelo de laboristoj 25-64 jaraĝaj (2004): po 39 723 $ * Proporcio de familioj kun malalta enspezo (2004): 8.1 % * Persona enspezo (2005): po 28 415 $ * Tuta valoro de konstruaĵoj pri kiuj permesiloj donataj (2006): 187 305 000 $ * Meza taksita valoro de unufamiliaj domoj (2006): po 98 592 $ * Denaska lingvo : [[franca lingvo|franca]] (99 %) == Historio == La urbo kreiĝis la [[18-a de februaro|18-an de februaro]] [[2002]] per la kunigo de la urboj [[Chicoutimi (Kebekio)|Chicoutimi]], [[Jonquière (Kebekio)|Jonquière]], [[La Baie (Kebekio)|La Baie]] kaj [[Laterrière (Kebekio)|Laterrière]], la municipoj Lac-Kénogami kaj Shipshaw kaj parto de la kantono Tremblay. === Etimologio === La nova urbo nomiĝas laŭ la apuda rivero Sagano kaj la tradicia regiono [[Saganio]] (''le Saguenay'') de kiu ĝi estas la populacio-centro. == Politiko == La aktuala urbestro nomiĝas ''Jean Tremblay'', kiu estis urbestro de Chicoutimi antaŭ la kunigo. La urbo dividiĝas en tri arondismentoj: Chicoutimi, Jonquière kaj La Baie. Administre, ĝi estas la ĉefurbo de la kebekia regiono Saganio–Sankt-Johan-Lagio. == Edukado == Saganurbon servas du [[Cégep]]-oj (antaŭ-universitataj kolegioj), en Jonquière kaj en Chicoutimi, kaj la [[Universitato de Kebekio ĉe Chicoutimi]], branĉo de la provinca [[Universitato de Kebekio]]. Pluraj aliaj universitatoj havas kampusojn en Saganurbo, interalie la [[Universitato de Ŝerbruko]] kaj la [[École nationale d'administration publique]]. == Industrio == La ekonomio plejparte baziĝas je la unua transformo de [[naturaj rimedoj]], aparte [[papero]] ([[Abitibi-Consolidated]]) kaj [[aluminio]] ([[Alcan]]). La urbo ankaŭ havas plurajn [[Hidroelektra centralo|hidroelektrajn centralojn]]. La industria ekonomio lastatempe suferis pro fermo de paper-fabrikoj fare de Abitibi-Consolidated en 2005. [[Kategorio:Urboj en Kebekio]] hhswdadqwo6ktccsae6ileys84p32lb Tiro (urbo) 0 232246 9406091 8481190 2026-06-18T08:24:04Z Alifono 114488 9406091 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|[[Fenicio|fenica]] urbo|[[Tiro]]}} {{Informkesto urbo|regiono-ISO=LB}} [[Dosiero:Tyre Triumphal Arch.jpg|200ra|eta|dekstra|<center>[[triumfarko]] en Tiro]] '''Tiro''' ([[Araba lingvo|araba]]: الصور - ''as-súr'', [[Fenica lingvo|fenica]]: 𐤑𐤓 - '''''Ṣūr''''', [[Latina lingvo|latina:]] '''Tyrus''', [[Akada lingvo|akada]]: ''curru'', [[hebrea lingvo|hebrea:]] '''צוֹר''' '''-''' ''cur'', [[Antikva greka lingvo|malnovgreka]]:'''Τύρος''' -''Týros'', {{Lang-ar|الصور}} ''as-súr'') estas antikva [[Fenicio|fenicia]] urbo en [[Libano]] sur marbordo de [[Mediteraneo]]. La novepoka urbo senĉese nomiĝas '''Sur'''. La nomo de tiu ĉi urbo signifas ''Roko'', ĉar la urbo originale estis konstruita sur roko. La novepoka Tiro havas 117 000 loĝantojn (en 2003), situas ĉe bordoj de la Mediteraneo, 80 km sude de [[Bejruto]]. Ĝi estas hodiaŭ la kvara plej loĝata urbo de Libano, kie la ĉefa ekonomia branĉo estas la turismo. Tion helpas, ke la antikvaj partoj de la urbo en 1984 ricevis la titolon pri [[monda heredaĵo de Unesko]]. Tiro havis oran epokon en la antikvo, kiam ĝi estis plej grava urboŝtato de Fenicio, grava faktoro de la Mediteraneo. Laŭ la legendoj tie naskiĝis [[Eŭropa]] kaj [[Dido (antikvo)|Dido]]. Ĝiaj ŝipveturistoj fondis en 814 a.K. Kartagon. {{Projektoj}} [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Libano]] [[Kategorio:Antikvaj urboj]] [[Kategorio:Urboj de Libano]] [[Kategorio:Iamaj romkatolikaj episkopujoj]] npgkhdmezjdqeg4p587dwj97rssolkh 9406213 9406091 2026-06-18T10:12:44Z Alifono 114488 Ekonomio + Kulturo + Referencoj 9406213 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|[[Fenicio|fenica]] urbo|[[Tiro]]}} {{Informkesto urbo|regiono-ISO=LB}} [[Dosiero:Tyre Triumphal Arch.jpg|200ra|eta|dekstra|<center>[[triumfarko]] en Tiro]] '''Tiro''' ([[Araba lingvo|araba]]: الصور - ''as-súr'', [[Fenica lingvo|fenica]]: 𐤑𐤓 - '''''Ṣūr''''', [[Latina lingvo|latina:]] '''Tyrus''', [[Akada lingvo|akada]]: ''curru'', [[hebrea lingvo|hebrea:]] '''צוֹר''' '''-''' ''cur'', [[Antikva greka lingvo|malnovgreka]]:'''Τύρος''' -''Týros'', {{Lang-ar|الصور}} ''as-súr'') estas antikva [[Fenicio|fenicia]] marborda urbo en la sudo de [[Libano]] je la [[Mediteraneo]]. La novepoka urbo senĉese nomiĝas '''Sur'''. La nomo de tiu ĉi urbo signifas ''Roko'', ĉar la urbo originale estis konstruita sur roko. La novepoka Tiro havas 117 000 loĝantojn (en 2003), situas ĉe bordoj de la Mediteraneo, 80 km sude de [[Bejruto]]. Ĝi estas hodiaŭ la kvara plej loĝata urbo de Libano, post [[Bejruto]],[[Tripolo]], [[Cidono|Sidono]] kaj [[Baalbek]]. La ĉefa ekonomia sektoro estas la turismo. Tion helpas, ke la antikvaj partoj de la urbo en [[1984]] ricevis la titolon [[monda heredaĵo de Unesko|"monda heredaĵo de Unesko]]". Tiro havis oran epokon en la antikvo, kiam ĝi estis la plej grava urboŝtato de [[Fenicio]], grava faktoro de la Mediteraneo. Laŭ la legendoj tie naskiĝis [[Eŭropa]] kaj [[Dido (antikvo)|Dido]]. Ĝiaj ŝipveturistoj fondis en 814 a.K. [[Kartago|Kartagon]]. == Historio == La urbo estis fondita en 2750 a.K. La [[Egiptoj|egipta]] periodo daŭris de [[1700]] ĝis [[1200]] a.K. Na [[Nov-Asiria Imperio|nov-Asiria]] periodo daŭris de 868 ĝis 612 a.K. La [[Nov-Babilona Imperio|nov-Babilona]] periodo (612 ĝis 539 a.K.) La [[Persa Imperio|persa]] periodo (539 ĝis 332 a.K.) [[Helenisma Epoko|Helenismo]]: [[Aleksandro la Granda]] kaj la regnoj de [[Diadoĥoj]] (332 ĝis 126 a.K.) La sendependa periodo (126 ĝis 64 a.K.) La [[Romia Imperio|Romia regado]] (64 a.K. ĝis 395 p.K.) === La [[Bizanca imperio|Bizanca regado]] (395 ĝis 640) === La frua islama regado (638 ĝis 1124): Tiro fariĝis kultura centro de la araba mondo, produktante multajn famajn akademiulojn kaj artistojn<ref>(en) {{Literatur|Autor=Youssef Mroue|Titel=Highlights of the Achievements and Accomplishments of the Tyrian Civilization And Discovering the lost Continent|Ort=Pickering|Datum=2010|Seiten=9–34|Sprache=en}}</ref>. Kun la disvastiĝo de [[Islamo]] tra la jarcentoj, la [[araba lingvo]] fariĝis la ĉefa administra lingvo, anstataŭigante la [[Greka lingvo|grekan]] post ĉirkaŭ jarmilo<ref>(en) Ministerio pri Kulturo/Ĝenerala Direktoraro pri Antikvaĵoj (red.) : Vizito al la Muzeo. La mallonga gvidlibro de la [[Nacia Muzeo de Bejruto]], Libano. Bejruto 2008, <nowiki>ISBN 978-9953-0-0038-1</nowiki> </ref>. === '''Krucmilita regado (1124 ĝis 1291)''' === La araboj estis konkeritaj de la kristanoj post la [[Unua krucmilito|Unua Krucmilito]], ĝi estis sub krucmilita regado de 1124 ĝis 1291. Ĝi estis unu el la plej gravaj urboj de la [[Jerusalema reĝlando|Jerusalema Reĝlando.]] Tiro estis la unua el la libanaj urboj kiu adoptis kristanismon kaj fariĝis la sidejo de ĉefepiskopejo kiu inkluzivis 14 episkopejojn. === Mameluka regado (1291 ĝis 1516) === En 1291, Tiro estis rekonkerita de la [[Mamluka Sultanlando (Kairo)|Mamluka Sultanlando]]. === '''Otomana Imperio (1516 ĝis 1918)''' === Ekde la unua duono de la 16-a jarcento, la urbo apartenis al la [[Otomana Imperio]]. Sub la regado de la Turkoj, ĝi perdis sian gravecon === Araba Regno de Sirio kontraŭ Franc-Brita OETA (1918 ĝis 1920) === Post kiam la ŝarifa armeo konkeris [[Levantenio|Levantenion]] en [[1918]] kun brita subteno, sekvante la araban ribelon kontraŭ la otomana regado, kiu komenciĝis du jarojn antaŭe, Tiro estis deklarite parto de la araba regno Sirio. === Franca Mandato de Granda Libano (1920 ĝis 1943) === La [[1-a de septembro|1-an de septembro]] [[1920]], la francaj koloniaj regantoj proklamis la novan ŝtaton Granda Libano kiel mandatan teritorion sub la kuratoreco de la [[Ligo de Nacioj]] — reprezentita de la [[Tria Respubliko de Francio|Tria Respubliko]] [[Tria Respubliko de Francio|de Francio]]. === Libana Respubliko (ekde 1943) === Post la parlamentaj elektoj de aŭgusto 1943, la nova libana registaro unupartie malfondis la francan mandaton en novembro de tiu jaro kaj deklaris la sendependecon de la Libana Respubliko poste tiun monaton. === La Nakba de 1948 kaj ĝiaj konsekvencoj === Dum la fuĝo de Galileo al suda Libano fine de1948. Kiam la Ŝtato Israelo estis proklamita la [[14-a de majo|14-an de majo]] [[1948]], kaj la [[Palestina enlanda milito de 1947-1949|Palestina Milito]] komenciĝis, Tiro estis rekte trafita: kiel rezulto de la amasa fuĝo kaj elpelo de palestinanoj (''[[Palestinaj rifuĝintoj|Nakba]]''), miloj da ili venis al Tiro. === Libana Enlanda Milito (1975 ĝis 1990) === En 1976, lokaj [[Palestina Liberiga Organizo|PLO]]-komandantoj, kun la subteno de siaj partneroj en la Libana Araba Armeo, transprenis la municipan registaron en Tiro kaj proklamis la "Popolan Respublikon de Tiro"<ref>(en) [[Robert Fisk]]: ''Pity the Nation: Lebanon at War''. Oxford University Press, Oxford 2001, <nowiki>ISBN 0-19-280130-9</nowiki>, </ref>. === Rilato kun Israelo === Rezulte de la milito en Irano en [[2026]], Tiro, situanta sude de la elfluejo de la [[rivero Litani]], kuŝas en la [[limzono]] kaj estas ĉiam pli kontrolata de la israela militistaro. == Ekonomio == Tiro estis precipe konata pro sia produktado de valora purpura tinkturfarbo, la tiria purpuro. La tinkturfarbo estis uzata de multaj kulturoj kiel reĝa aŭ nobla koloro , ekzemple en la Romia Imperio. La tagon post la detruiga eksplodo de la 5-a de aŭgusto 2020 kiu plejparte detruis la havenon de Bejruto, la centra registaro anoncis sian decidon evoluigi la havenon de Tiro kune kun la haveno de Tripolo<ref>(en) Tony Akleh, ''[https://www.arabianbusiness.com/politics-economics/450512-beirut-port-irreplaceable-importance-in-the-middle-of-lebanons-geography Beirut port: irreplaceable importance in the middle of Lebanon's geography]''. En: Arabian Business. la 6-an de aŭgusto 2020. Alirdato: la 5-an de februaro 2021.</ref>. [ 283 ] == Naturrezervejo == {{Projektoj}}Fine de februaro [[2021]], la [[naftoverŝo]] kiu antaŭe poluis la marbordon inter [[Aŝkelon]] kaj [[Roŝ HaNikr]] per [[gudro]], ankaŭ atingis la Marbordan Naturrezervejon de Tiro. == Kulturo == Ghazi Kahwaji estis la unua scenografo de Libano kaj dum pli ol tri jardekoj la arta ĝenerala direktoro por la fratoj Rahbani kaj [[Fairuz]]. En ĉi tiu elstara pozicio, li kampanjis kontraŭ sektismo kaj religia fundamentismo. Inter [[2008]] kaj [[2010]], li publikigis sian satiran trilogion ''Kahwajiyat'' pri socia maljusteco en la araba mondo<ref>(de) Aladdin Sarhan: Intervjuo kun la libana artisto Ghazi Kahwaji: Pluraj vojoj kondukas al Dio . En: [[Qantara.de]], la 29-an de majo 2013 , alirita la 3-an de februaro 2021</ref>. == Referencoj == [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Libano]] [[Kategorio:Antikvaj urboj]] [[Kategorio:Urboj de Libano]] [[Kategorio:Iamaj romkatolikaj episkopujoj]] pnplk6v6zsujtghrqd3zoy91ytqhh32 9406221 9406213 2026-06-18T10:15:18Z Alifono 114488 9406221 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|[[Fenicio|fenica]] urbo|[[Tiro]]}} {{Informkesto urbo|regiono-ISO=LB}} [[Dosiero:Tyre Triumphal Arch.jpg|200ra|eta|dekstra|<center>[[triumfarko]] en Tiro]] '''Tiro''' ([[Araba lingvo|araba]]: الصور - ''as-súr'', [[Fenica lingvo|fenica]]: 𐤑𐤓 - '''''Ṣūr''''', [[Latina lingvo|latina:]] '''Tyrus''', [[Akada lingvo|akada]]: ''curru'', [[hebrea lingvo|hebrea:]] '''צוֹר''' '''-''' ''cur'', [[Antikva greka lingvo|malnovgreka]]:'''Τύρος''' -''Týros'') estas antikva [[Fenicio|fenicia]] marborda urbo en la sudo de [[Libano]] je la [[Mediteraneo]]. La novepoka urbo senĉese nomiĝas '''Sur'''. La nomo de tiu ĉi urbo signifas ''Roko'', ĉar la urbo originale estis konstruita sur roko. La novepoka Tiro havas 117 000 loĝantojn (en 2003), situas ĉe bordoj de la Mediteraneo, 80 km sude de [[Bejruto]]. Ĝi estas hodiaŭ la kvara plej loĝata urbo de Libano, post [[Bejruto]],[[Tripolo]], [[Cidono|Sidono]] kaj [[Baalbek]]. La ĉefa ekonomia sektoro estas la turismo. Tion helpas, ke la antikvaj partoj de la urbo en [[1984]] ricevis la titolon [[monda heredaĵo de Unesko|"monda heredaĵo de Unesko]]". Tiro havis oran epokon en la antikvo, kiam ĝi estis la plej grava urboŝtato de [[Fenicio]], grava faktoro de la Mediteraneo. Laŭ la legendoj tie naskiĝis [[Eŭropa]] kaj [[Dido (antikvo)|Dido]]. Ĝiaj ŝipveturistoj fondis en 814 a.K. [[Kartago|Kartagon]]. == Historio == La urbo estis fondita en 2750 a.K. La [[Egiptoj|egipta]] periodo daŭris de [[1700]] ĝis [[1200]] a.K. Na [[Nov-Asiria Imperio|nov-Asiria]] periodo daŭris de 868 ĝis 612 a.K. La [[Nov-Babilona Imperio|nov-Babilona]] periodo (612 ĝis 539 a.K.) La [[Persa Imperio|persa]] periodo (539 ĝis 332 a.K.) [[Helenisma Epoko|Helenismo]]: [[Aleksandro la Granda]] kaj la regnoj de [[Diadoĥoj]] (332 ĝis 126 a.K.) La sendependa periodo (126 ĝis 64 a.K.) La [[Romia Imperio|Romia regado]] (64 a.K. ĝis 395 p.K.) === La [[Bizanca imperio|Bizanca regado]] (395 ĝis 640) === La frua islama regado (638 ĝis 1124): Tiro fariĝis kultura centro de la araba mondo, produktante multajn famajn akademiulojn kaj artistojn<ref>(en) {{Literatur|Autor=Youssef Mroue|Titel=Highlights of the Achievements and Accomplishments of the Tyrian Civilization And Discovering the lost Continent|Ort=Pickering|Datum=2010|Seiten=9–34|Sprache=en}}</ref>. Kun la disvastiĝo de [[Islamo]] tra la jarcentoj, la [[araba lingvo]] fariĝis la ĉefa administra lingvo, anstataŭigante la [[Greka lingvo|grekan]] post ĉirkaŭ jarmilo<ref>(en) Ministerio pri Kulturo/Ĝenerala Direktoraro pri Antikvaĵoj (red.) : Vizito al la Muzeo. La mallonga gvidlibro de la Nacia Muzeo de Bejruto, Libano. Bejruto 2008, <nowiki>ISBN 978-9953-0-0038-1</nowiki> </ref>. === '''Krucmilita regado (1124 ĝis 1291)''' === La araboj estis konkeritaj de la kristanoj post la [[Unua krucmilito|Unua Krucmilito]], ĝi estis sub krucmilita regado de 1124 ĝis 1291. Ĝi estis unu el la plej gravaj urboj de la [[Jerusalema reĝlando|Jerusalema Reĝlando.]] Tiro estis la unua el la libanaj urboj kiu adoptis kristanismon kaj fariĝis la sidejo de ĉefepiskopejo kiu inkluzivis 14 episkopejojn. === Mameluka regado (1291 ĝis 1516) === En 1291, Tiro estis rekonkerita de la [[Mamluka Sultanlando (Kairo)|Mamluka Sultanlando]]. === '''Otomana Imperio (1516 ĝis 1918)''' === Ekde la unua duono de la 16-a jarcento, la urbo apartenis al la [[Otomana Imperio]]. Sub la regado de la Turkoj, ĝi perdis sian gravecon === Araba Regno de Sirio kontraŭ Franc-Brita OETA (1918 ĝis 1920) === Post kiam la ŝarifa armeo konkeris [[Levantenio|Levantenion]] en [[1918]] kun brita subteno, sekvante la araban ribelon kontraŭ la otomana regado, kiu komenciĝis du jarojn antaŭe, Tiro estis deklarite parto de la araba regno Sirio. === Franca Mandato de Granda Libano (1920 ĝis 1943) === La [[1-a de septembro|1-an de septembro]] [[1920]], la francaj koloniaj regantoj proklamis la novan ŝtaton Granda Libano kiel mandatan teritorion sub la kuratoreco de la [[Ligo de Nacioj]] — reprezentita de la [[Tria Respubliko de Francio|Tria Respubliko]] [[Tria Respubliko de Francio|de Francio]]. === Libana Respubliko (ekde 1943) === Post la parlamentaj elektoj de aŭgusto 1943, la nova libana registaro unupartie malfondis la francan mandaton en novembro de tiu jaro kaj deklaris la sendependecon de la Libana Respubliko poste tiun monaton. === La Nakba de 1948 kaj ĝiaj konsekvencoj === Dum la fuĝo de Galileo al suda Libano fine de1948. Kiam la Ŝtato Israelo estis proklamita la [[14-a de majo|14-an de majo]] [[1948]], kaj la [[Palestina enlanda milito de 1947-1949|Palestina Milito]] komenciĝis, Tiro estis rekte trafita: kiel rezulto de la amasa fuĝo kaj elpelo de palestinanoj (''[[Palestinaj rifuĝintoj|Nakba]]''), miloj da ili venis al Tiro. === Libana Enlanda Milito (1975 ĝis 1990) === En 1976, lokaj [[Palestina Liberiga Organizo|PLO]]-komandantoj, kun la subteno de siaj partneroj en la Libana Araba Armeo, transprenis la municipan registaron en Tiro kaj proklamis la "Popolan Respublikon de Tiro"<ref>(en) [[Robert Fisk]]: ''Pity the Nation: Lebanon at War''. Oxford University Press, Oxford 2001, <nowiki>ISBN 0-19-280130-9</nowiki>, </ref>. === Rilato kun Israelo === Rezulte de la milito en Irano en [[2026]], Tiro, situanta sude de la elfluejo de la [[rivero Litani]], kuŝas en la [[limzono]] kaj estas ĉiam pli kontrolata de la israela militistaro. == Ekonomio == Tiro estis precipe konata pro sia produktado de valora purpura tinkturfarbo, la tiria purpuro. La tinkturfarbo estis uzata de multaj kulturoj kiel reĝa aŭ nobla koloro , ekzemple en la Romia Imperio. La tagon post la detruiga eksplodo de la 5-a de aŭgusto 2020 kiu plejparte detruis la havenon de Bejruto, la centra registaro anoncis sian decidon evoluigi la havenon de Tiro kune kun la haveno de Tripolo<ref>(en) Tony Akleh, ''[https://www.arabianbusiness.com/politics-economics/450512-beirut-port-irreplaceable-importance-in-the-middle-of-lebanons-geography Beirut port: irreplaceable importance in the middle of Lebanon's geography]''. En: Arabian Business. la 6-an de aŭgusto 2020. Alirdato: la 5-an de februaro 2021.</ref>. [ 283 ] == Naturrezervejo == {{Projektoj}}Fine de februaro [[2021]], la [[naftoverŝo]] kiu antaŭe poluis la marbordon inter [[Aŝkelon]] kaj [[Roŝ HaNikr]] per [[gudro]], ankaŭ atingis la Marbordan Naturrezervejon de Tiro. == Kulturo == Ghazi Kahwaji estis la unua scenografo de Libano kaj dum pli ol tri jardekoj la arta ĝenerala direktoro por la fratoj Rahbani kaj [[Fairuz]]. En ĉi tiu elstara pozicio, li kampanjis kontraŭ sektismo kaj religia fundamentismo. Inter [[2008]] kaj [[2010]], li publikigis sian satiran trilogion ''Kahwajiyat'' pri socia maljusteco en la araba mondo<ref>(de) Aladdin Sarhan: Intervjuo kun la libana artisto Ghazi Kahwaji: Pluraj vojoj kondukas al Dio . En: [[Qantara.de]], la 29-an de majo 2013 , alirita la 3-an de februaro 2021</ref>. == Referencoj == [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Libano]] [[Kategorio:Antikvaj urboj]] [[Kategorio:Urboj de Libano]] [[Kategorio:Iamaj romkatolikaj episkopujoj]] 6ocskfa8cc28w7ndmjkngqnb6mxpv1d 9406223 9406221 2026-06-18T10:16:29Z Alifono 114488 /* Ekonomio */ 9406223 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|[[Fenicio|fenica]] urbo|[[Tiro]]}} {{Informkesto urbo|regiono-ISO=LB}} '''Tiro''' ([[Araba lingvo|araba]]: الصور - ''as-súr'', [[Fenica lingvo|fenica]]: 𐤑𐤓 - '''''Ṣūr''''', [[Latina lingvo|latina:]] '''Tyrus''', [[Akada lingvo|akada]]: ''curru'', [[hebrea lingvo|hebrea:]] '''צוֹר''' '''-''' ''cur'', [[Antikva greka lingvo|malnovgreka]]:'''Τύρος''' -''Týros'') estas antikva [[Fenicio|fenicia]] marborda urbo en la sudo de [[Libano]] je la [[Mediteraneo]]. La novepoka urbo senĉese nomiĝas '''Sur'''. La nomo de tiu ĉi urbo signifas ''Roko'', ĉar la urbo originale estis konstruita sur roko. La novepoka Tiro havas 117 000 loĝantojn (en 2003), situas ĉe bordoj de la Mediteraneo, 80 km sude de [[Bejruto]]. Ĝi estas hodiaŭ la kvara plej loĝata urbo de Libano, post [[Bejruto]],[[Tripolo]], [[Cidono|Sidono]] kaj [[Baalbek]]. La ĉefa ekonomia sektoro estas la turismo. Tion helpas, ke la antikvaj partoj de la urbo en [[1984]] ricevis la titolon [[monda heredaĵo de Unesko|"monda heredaĵo de Unesko]]". Tiro havis oran epokon en la antikvo, kiam ĝi estis la plej grava urboŝtato de [[Fenicio]], grava faktoro de la Mediteraneo. Laŭ la legendoj tie naskiĝis [[Eŭropa]] kaj [[Dido (antikvo)|Dido]]. Ĝiaj ŝipveturistoj fondis en 814 a.K. [[Kartago|Kartagon]]. == Historio == La urbo estis fondita en 2750 a.K. La [[Egiptoj|egipta]] periodo daŭris de [[1700]] ĝis [[1200]] a.K. Na [[Nov-Asiria Imperio|nov-Asiria]] periodo daŭris de 868 ĝis 612 a.K. La [[Nov-Babilona Imperio|nov-Babilona]] periodo (612 ĝis 539 a.K.) La [[Persa Imperio|persa]] periodo (539 ĝis 332 a.K.) [[Helenisma Epoko|Helenismo]]: [[Aleksandro la Granda]] kaj la regnoj de [[Diadoĥoj]] (332 ĝis 126 a.K.) La sendependa periodo (126 ĝis 64 a.K.) La [[Romia Imperio|Romia regado]] (64 a.K. ĝis 395 p.K.) === La [[Bizanca imperio|Bizanca regado]] (395 ĝis 640) === La frua islama regado (638 ĝis 1124): Tiro fariĝis kultura centro de la araba mondo, produktante multajn famajn akademiulojn kaj artistojn<ref>(en) {{Literatur|Autor=Youssef Mroue|Titel=Highlights of the Achievements and Accomplishments of the Tyrian Civilization And Discovering the lost Continent|Ort=Pickering|Datum=2010|Seiten=9–34|Sprache=en}}</ref>. Kun la disvastiĝo de [[Islamo]] tra la jarcentoj, la [[araba lingvo]] fariĝis la ĉefa administra lingvo, anstataŭigante la [[Greka lingvo|grekan]] post ĉirkaŭ jarmilo<ref>(en) Ministerio pri Kulturo/Ĝenerala Direktoraro pri Antikvaĵoj (red.) : Vizito al la Muzeo. La mallonga gvidlibro de la Nacia Muzeo de Bejruto, Libano. Bejruto 2008, <nowiki>ISBN 978-9953-0-0038-1</nowiki> </ref>. === '''Krucmilita regado (1124 ĝis 1291)''' === La araboj estis konkeritaj de la kristanoj post la [[Unua krucmilito|Unua Krucmilito]], ĝi estis sub krucmilita regado de 1124 ĝis 1291. Ĝi estis unu el la plej gravaj urboj de la [[Jerusalema reĝlando|Jerusalema Reĝlando.]] Tiro estis la unua el la libanaj urboj kiu adoptis kristanismon kaj fariĝis la sidejo de ĉefepiskopejo kiu inkluzivis 14 episkopejojn. === Mameluka regado (1291 ĝis 1516) === En 1291, Tiro estis rekonkerita de la [[Mamluka Sultanlando (Kairo)|Mamluka Sultanlando]]. === '''Otomana Imperio (1516 ĝis 1918)''' === Ekde la unua duono de la 16-a jarcento, la urbo apartenis al la [[Otomana Imperio]]. Sub la regado de la Turkoj, ĝi perdis sian gravecon === Araba Regno de Sirio kontraŭ Franc-Brita OETA (1918 ĝis 1920) === Post kiam la ŝarifa armeo konkeris [[Levantenio|Levantenion]] en [[1918]] kun brita subteno, sekvante la araban ribelon kontraŭ la otomana regado, kiu komenciĝis du jarojn antaŭe, Tiro estis deklarite parto de la araba regno Sirio. === Franca Mandato de Granda Libano (1920 ĝis 1943) === La [[1-a de septembro|1-an de septembro]] [[1920]], la francaj koloniaj regantoj proklamis la novan ŝtaton Granda Libano kiel mandatan teritorion sub la kuratoreco de la [[Ligo de Nacioj]] — reprezentita de la [[Tria Respubliko de Francio|Tria Respubliko]] [[Tria Respubliko de Francio|de Francio]]. === Libana Respubliko (ekde 1943) === Post la parlamentaj elektoj de aŭgusto 1943, la nova libana registaro unupartie malfondis la francan mandaton en novembro de tiu jaro kaj deklaris la sendependecon de la Libana Respubliko poste tiun monaton. === La Nakba de 1948 kaj ĝiaj konsekvencoj === Dum la fuĝo de Galileo al suda Libano fine de1948. Kiam la Ŝtato Israelo estis proklamita la [[14-a de majo|14-an de majo]] [[1948]], kaj la [[Palestina enlanda milito de 1947-1949|Palestina Milito]] komenciĝis, Tiro estis rekte trafita: kiel rezulto de la amasa fuĝo kaj elpelo de palestinanoj (''[[Palestinaj rifuĝintoj|Nakba]]''), miloj da ili venis al Tiro. === Libana Enlanda Milito (1975 ĝis 1990) === En 1976, lokaj [[Palestina Liberiga Organizo|PLO]]-komandantoj, kun la subteno de siaj partneroj en la Libana Araba Armeo, transprenis la municipan registaron en Tiro kaj proklamis la "Popolan Respublikon de Tiro"<ref>(en) [[Robert Fisk]]: ''Pity the Nation: Lebanon at War''. Oxford University Press, Oxford 2001, <nowiki>ISBN 0-19-280130-9</nowiki>, </ref>. === Rilato kun Israelo === Rezulte de la milito en Irano en [[2026]], Tiro, situanta sude de la elfluejo de la [[rivero Litani]], kuŝas en la [[limzono]] kaj estas ĉiam pli kontrolata de la israela militistaro.[[Dosiero:Tyre Triumphal Arch.jpg|200ra|eta|Triumfarko en Tiro<center>]] == Ekonomio == Tiro estis precipe konata pro sia produktado de valora purpura tinkturfarbo, la tiria purpuro. La tinkturfarbo estis uzata de multaj kulturoj kiel reĝa aŭ nobla koloro , ekzemple en la Romia Imperio. La tagon post la detruiga eksplodo de la 5-a de aŭgusto 2020 kiu plejparte detruis la havenon de Bejruto, la centra registaro anoncis sian decidon evoluigi la havenon de Tiro kune kun la haveno de Tripolo<ref>(en) Tony Akleh, ''[https://www.arabianbusiness.com/politics-economics/450512-beirut-port-irreplaceable-importance-in-the-middle-of-lebanons-geography Beirut port: irreplaceable importance in the middle of Lebanon's geography]''. En: Arabian Business. la 6-an de aŭgusto 2020. Alirdato: la 5-an de februaro 2021.</ref>. [ 283 ] == Naturrezervejo == Fine de februaro [[2021]], la [[naftoverŝo]] kiu antaŭe poluis la marbordon inter [[Aŝkelon]] kaj [[Roŝ HaNikr]] per [[gudro]], ankaŭ atingis la Marbordan Naturrezervejon de Tiro. == Kulturo == Ghazi Kahwaji estis la unua scenografo de Libano kaj dum pli ol tri jardekoj la arta ĝenerala direktoro por la fratoj Rahbani kaj [[Fairuz]]. En ĉi tiu elstara pozicio, li kampanjis kontraŭ sektismo kaj religia fundamentismo. Inter [[2008]] kaj [[2010]], li publikigis sian satiran trilogion ''Kahwajiyat'' pri socia maljusteco en la araba mondo<ref>(de) Aladdin Sarhan: Intervjuo kun la libana artisto Ghazi Kahwaji: Pluraj vojoj kondukas al Dio . En: [[Qantara.de]], la 29-an de majo 2013 , alirita la 3-an de februaro 2021</ref>. {{Projektoj}} == Referencoj == [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Libano]] [[Kategorio:Antikvaj urboj]] [[Kategorio:Urboj de Libano]] [[Kategorio:Iamaj romkatolikaj episkopujoj]] 7bbm4kz9u85k1p2aszsvu93ghqgr7bc Ŝablono:Informkesto usona kantono 10 235547 9406081 9026694 2026-06-18T07:54:21Z ThomasPusch 1869 9406081 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]]<br>&nbsp;-&nbsp;{{#if: {{{censa_jaro|}}}|{{nrsp|{{{censa_jaro}}} (censo):}}<br>&nbsp;-}}{{#if: {{{taksa_jaro|}}}|{{{taksa_jaro}}} (takso):<br>&nbsp;-}} Loĝdenso: |<br> {{{loĝantaro|}}} <br> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> 9yh4jimqs7ut54d4d5xujgimvwlk7z7 9406083 9406081 2026-06-18T08:02:31Z ThomasPusch 1869 9406083 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] {{#if: {{{censa_jaro|}}} | <br>&nbsp;-&nbsp;Censo en {{{censa_jaro}}}: }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | <br>&nbsp;-&nbsp;Takso en {{{taksa_jaro}}}: }} <br>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br> {{{loĝantaro|}}} <br> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> j4fbe03tqy7bvcanfww3530jpso58ns 9406085 9406083 2026-06-18T08:04:26Z ThomasPusch 1869 9406085 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] {{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}} (censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}} (takso): }} <br>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br> {{{loĝantaro|}}} <br> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> nig8pkmbtyuc18md4t1biw3gsqt7urz 9406086 9406085 2026-06-18T08:06:34Z ThomasPusch 1869 9406086 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] {{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}} (censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}} (takso): }} <br>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br> {{{loĝantaro|}}} <br> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> he6tf5v45eqgwi0pl3w45ysxb4y5bk9 9406087 9406086 2026-06-18T08:08:45Z ThomasPusch 1869 9406087 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] {{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}} (censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}} (takso): }} <br>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br> {{{loĝantaro|}}} <br> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> mtgz6532vctksxcbkd5wwzjvdappjpp 9406103 9406087 2026-06-18T08:46:31Z ThomasPusch 1869 9406103 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] {{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}<small> (censo)</small>: }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}<small> (takso)</small>: }} <br>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br> {{{loĝantaro|}}} <br> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> lvscwozsru7lxivaxj7ea8sh27i8njs 9406104 9406103 2026-06-18T08:49:00Z ThomasPusch 1869 9406104 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]]<br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}<small> (censo)</small>: }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}<small> (takso)</small>: }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> r11yf6z1kk120gtzyhxc963wc2uoe0u 9406105 9406104 2026-06-18T08:50:05Z ThomasPusch 1869 9406105 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]]<br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}<small><small> (censo)</small></small>: }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}<small> (takso)</small>: }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> 5b5r3k6st59w79rrmbl6xb72ij7y4mg 9406106 9406105 2026-06-18T08:51:42Z ThomasPusch 1869 9406106 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]]<br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}<small><small>&nbsp;(censo)</small></small>: }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}<small>&nbsp;(takso)</small>: }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> jirvzt3pltltdasulzwv7ah28od3glx 9406107 9406106 2026-06-18T08:55:01Z ThomasPusch 1869 9406107 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}<small><small>&nbsp;(censo)</small></small>: }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}<small>&nbsp;(takso)</small>: }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> 00uil19oqrfdesxnn00w8sw2zd786wa 9406109 9406107 2026-06-18T08:56:17Z ThomasPusch 1869 9406109 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> 00juf9fxxpjjbqpnrpbqkg6zrcnrz27 9406110 9406109 2026-06-18T08:57:12Z ThomasPusch 1869 9406110 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> 1b5ahtt60ero81y01vzgz5f86ic0xrn 9406111 9406110 2026-06-18T08:59:09Z ThomasPusch 1869 9406111 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; {{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> em1qwoo9luer50l5e4gqyai1r0eckmj 9406114 9406111 2026-06-18T09:02:11Z ThomasPusch 1869 9406114 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> jiypfzyv84gy5zmf069zw28i9l98p6f 9406115 9406114 2026-06-18T09:03:04Z ThomasPusch 1869 9406115 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> 5sfeotwgi0w1xzl8y3hgl1xpl38v0jb 9406116 9406115 2026-06-18T09:04:23Z ThomasPusch 1869 9406116 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] <br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> ohvh4skcnez6qdjk5akm0ea3653bpqj 9406117 9406116 2026-06-18T09:05:43Z ThomasPusch 1869 9406117 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Banderolo-P948|sen banderolo={{{sen banderolo|}}} }} {{#if:{{{latitudo_g|}}}| {{#if:{{{longitudo_g|}}}| {{koordinatoj_gm|{{{latitudo_g}}}|{{#if:{{{latitudo_m|}}}|{{{latitudo_m}}}|0}}|N|{{{longitudo_g}}}|{{#if:{{{longitudo_m|}}}|{{{longitudo_m}}}|0}}|U|montru=titolo}} }} }}{| class="infobox vcard" style="width: 23em; font-size: 90%; text-align: left; margin: 0 0 0.5em 1em; {{kesta ombro}}" |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color:#e0e0e0" class="kaplinio io" | '''<span class="fn org">{{{kantono}}}</span> <span class="adr"><span class="region">({{{subŝtato}}})</span></span>''' |- {{#if: {{{sigelo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:{{{sigelo|}}}|{{{sigela larĝo|75}}}px|Sigelo de {{{kantono|}}} ({{{subŝtato|}}})]]}} |- |- {{#if:{{{bildo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{bildo|}}}|size={{{bilda_larĝo|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{bildo-priskribo|}}}|suppressplaceholder=yes|center=yes}}{{#if:{{{bildo-priskribo|}}}|<div>{{{bildo-priskribo}}}</div>}} |<!--nur, se "bildo" ne estas--> {{!}}- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}| {{!}} colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " class="wikidata-content" {{!}} {{#invoke:Wikidata/bildoj|bildoj|priskribo de bildoj={{{priskribo de bildoj|}}}|priskribo de bildo={{{priskribo de bildoj|{{{bildo-priskribo|}}}}}}|grupo={{{bildogrupo|}}}}} }} }} |- |colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0; "| '''Mapo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"| [[Dosiero:{{{mapo}}}|{{{mapa_larĝo|200px}}}|Mapo de {{{subŝtato}}} kun {{{kantono|}}} emfazita]]<br>Situo en [[{{{subŝtato|}}}]] |- <!-- Jena elektilo provizas la nomojn de la subŝtataj mapoj --> |colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} [[Dosiero:Map of USA {{#switch:{{{subŝtato}}} | Alabamo = AL.svg | Alasko = AK full.png | Arizono = AZ.svg | Arkansaso = AR.svg | Kalifornio = CA.svg | Koloradio = CO.svg | Konetikuto = CT.svg | Delavaro = DE.svg | Florido = FL.svg | Georgio = GA.svg | Havajo = HI full.png | Idaho = ID.svg | Ilinojso = IL.svg | Ilinojo = IL.svg | Indianio = IN.svg | Indianao = IN.svg | Iovao = IA.svg | Kansaso = KS.svg | Kentukio = KY.svg | Konektikuto = CT.svg | Luiziano = LA.svg | Majno = ME.svg | Marilando = MD.svg | Masaĉuseco = MA.svg | Miĉigano = MI.svg | Minesoto = MN.svg | Misisipio = MS.svg | Misurio = MO.svg | Montano = MT.svg | Nebrasko = NE.svg | Nevado = NV.svg | Nov-Hampŝiro = NH.svg | Nov-Ĵerzejo = NJ.svg | Nov-Meksiko = NM.svg | Nov-Meksikio = NM.svg | Nov-Jorkio = NY.svg | Novjorkio = NY.svg | Norda Karolino = NC.svg | Norda Dakoto = ND.svg | Ohio = OH.svg | Oklahomo = OK.svg | Oregono = OR.svg | Pensilvanio = PA.svg | Rod-Insulo = RI.svg | Suda Karolino = SC.svg | Suda Dakoto = SD.svg | Tenesio = TN.svg | Teksaso = TX.svg | Utaho = UT.svg | Vermonto = VT.svg | Virginio = VA.svg | Vaŝingtonio = WA.svg | Okcidenta Virginio = WV.svg | Viskonsino = WI.svg | Vajomingo = WY.svg | Eraro, nekonata nomo de subŝtato}} {{!}} Situo de {{{subŝtato}}} en Usono{{!}}200px{{!}}Situo de {{{subŝtato}}} en [[Usono]]]] |- {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|P625}}| {{#ifeq:{{{mapligilo|}}}|ne|| {{!-}} {{!}} colspan="2" {{!}} <!--necesas, ĉar alie la mapo subite aperas eĉ antaŭ la tuta informkesto!--> {{maplink|frame=yes|plain=yes|id={{{wd-id|}}}|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|frame-lat={{CoordinateLAT |{{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} }} |frame-long={{CoordinateLONG| {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} }} |zoom={{{zomo|9}}}|frame-align=center|text={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |type2=point|coord2={{koordinato|NS={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}|EW={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}|}}|title2={{#if:{{{kantono|}}}|{{{kantono}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}|marker2=marker|frame-width=250 }} }}<!-- fino "ifeq"--> }}<!-- fino P625--> |- | colspan="2" style="text-align: center; background:#E0E0E0;" | '''Statistikaĵoj''' |- class="note" !style="background:#efefef;"| Fondita | {{{fondodato}}} |- !style="background:#efefef;"| Ŝtato | {{Usono}} |- !style="background:#efefef;"| Subŝtato &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; | {{{{{subŝtato}}}}} |- !style="background:#efefef;"| Ĉefurbo | {{{ĉefurbo}}} |- {{#if: {{{plej_granda_urbo|}}}| ! style="background:#efefef" {{!}} Plej granda urbo {{!}} {{{plej_granda_urbo}}} }} |- !style="background:#efefef;"| Areo<br>&nbsp;- Sume<br>&nbsp;- Tero<br>&nbsp;- Akvo | &nbsp;<br> {{#if:{{{areo_suma_km2|}}}|{{{areo_suma_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_tera_km2|}}}|{{{areo_tera_km2|}}}&nbsp;km² }}<br>{{#if:{{{areo_akva_km2|}}}|{{{areo_akva_km2|}}}&nbsp;km² }} |- !style="background:#efefef;"| [[Loĝantaro]] <br/>{{#if: {{{censa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{censa_jaro}}}&nbsp;(censo): }} {{#if: {{{taksa_jaro|}}} | &nbsp;-&nbsp;{{{taksa_jaro}}}&nbsp;(takso): }} <br/>&nbsp;-&nbsp;Loĝdenso: |<br/> {{{loĝantaro|}}} <br/> {{#if:{{{denso_km2|}}}|{{{denso_km2|}}} / km²}} |- {{#if: {{{horzono|}}}| ! style="background:#efefef;" {{!}} [[Horzono]]: {{!}} {{{horzono}}} }} |- {{#if: {{{retejo|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Retejo:''' <span class="url">[{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|8}}|https://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|7}}|http://||{{#ifeq:{{lin mald|{{{retejo}}}|9}}|gopher://||http://}}}}}}{{{retejo|}}} {{{retejo-nomo|{{{retejo}}}}}}]</span>}} |- class="note" {{#if: {{{nomo_laŭ|}}}| {{!}} colspan="2" style="text-align: left; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} '''Nomita laŭ:''' {{{nomo_laŭ}}}}} |- {{#if: {{{flago|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Flago {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{flago|}}}|100px|Flago de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{emblemo|}}}| ! style="background:#E0E0E0; border-top: solid 1px #ccd2d9;" {{!}} Emblemo {{!}} style="background:#E0E0E0;" {{!}} [[Dosiero:{{{emblemo|}}}|100px|Emblemo de {{{kantono|}}}]]}} |- {{#if: {{{notoj|}}}| <!-- ekzemple por interaktiva mapo, aŭ por plia bildo kun plenaj informoj, do kun "[[dosiero: ..." --> {{!}} colspan="2" style="text-align: center;" {{!}} {{{notoj}}} }} |- {{#if:{{{kesteroj|}}}|<!--por enplekto de alia informkesto per nestado--> {{{kesteroj}}} }} |- {{#if:{{{rimarko|}}}| {{!}} valign=top colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.1em; font-size:90%; " {{!}} {{{rimarko}}} }} |- {{ŝanĝu ŝablonon|ŝablono=Informkesto usona kantono|fonkoloro=#e0e0e0}} |}<!-- aŭtomate aldonas kategorion (DEFAŬLTORDIGO necesas): --> [[Kategorio:Kantonoj de {{{subŝtato}}}]]</includeonly><noinclude> {{dok}} [[Kategorio:Informkesto:Usono]] [[Kategorio:Kantonoj de Usono]] [[Kategorio:Informkesto:Kun kesteroj|Usona kantono]] </noinclude> rf8kaaf1n2lbcpdji744ohnines5jh9 Kategorio:Germaniaj radiostacioj 14 242024 9405612 7374849 2026-06-17T17:35:02Z ThomasPusch 1869 9405612 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Radiostacioj laŭ landoj|Germanio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Germanio|Radiostacioj]] dpe3qwu40otfzadbiq3dielbgla4s8p Arbalcionoj 0 244026 9405848 9404346 2026-06-17T22:35:59Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9405848 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Arbalcionoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Woodland Kingfisher (Halcyon senegalensis) South Africa.jpg |priskribo de dosiero = [[Senegala arbalciono]] (''Halcyon senegalensis'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = '''Arbalcionoj''' ''Halcyoninae'' |subfamilio aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = * ''[[Actenoides]]'' * ''[[Carydonax]]'' * ''[[Cittura]]'' * ''[[Clytoceyx]]'' * ''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' * ''[[Lacedo]]'' * ''[[Melidora]]'' * ''[[Pelargopsis]]'' * ''[[Tanysiptera]]'' * ''[[Dacelo (genro)]]'' * ''[[Syma]]'' * ''[[Todirhamphus]]'' |vikispecio = |komunejo = }} '''Arbalcionoj''' (''Halcyoninae'') estas la plej multnombra el la tri [[subfamilio]]j de [[birdoj]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]]. Estas inter 56 kaj 61 specioj de arbalcionoj en ĉirkaŭ 12 genroj. La alcionoj estas tre konataj: la malcerto de la kalkuloj respegulas kontraŭdirojn en la [[taksonomio]] de tiu subfamilio pli ol vera nekono de informoj pri la birdoj mem; la nuntempa ordigo de genroj ŝajnas garantiita de molekulaj analizoj, kvankam la rilato de multaj genroj unu kun aliaj estas ankoraŭ nesolvita (Moyle, 2006) <ref>Moyle, Robert G. (2006): A Molecular Phylogeny of Kingfishers (Alcedinidae) With Insights into Early Biogeographic History. ''[[Auk (journal)|Auk]]'' '''123'''(2): 487–499. [https://archive.is/20120525175659/www.highbeam.com/library/docfree.asp?DOCID=1Y1:93480914&ctrlInfo=Round20:Mode20a:DocG:Result&ao= HTML plena teksto (sen bildoj)]</ref> La subfamilio ŝajne aperis en [[Hindoĉinio]] kaj la [[Malaja Insularo]] kaj poste disvastiĝis al multaj areoj tutmonde. La arbalcionoj estas disvastigitaj tra [[Azio]] kaj [[Aŭstralazio]], sed ankaŭ loĝas en [[Afriko]] kaj la insuloj de la [[Pacifiko]] kaj [[Hinda Oceano]]. == Taksonomio == {{cladogram|title=Filogenio de ''Halcyoninae'' |caption=[[Kladogramo]] de genroj de arbalcionoj surbaze de molekulfilogenetika esploro far Andersen k. al., publikigita en 2017.<ref name=andersen2017>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> | style=width:300px; |clades={{clade| style=font-size:85%;line-height:85%; |label1=Halcyoninae |1={{clade |1={{clade |1=''[[Lacedo]]'' |2={{clade |1=''[[Pelargopsis]]'' |2=''[[Halcyon (genus)|Halcyon]]'' }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cittura]]'' |2=''[[Tanysiptera]]'' }} |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Melidora]]'' |2=''[[Dacelo]]'' }} |2=''[[Actenoides]]'' }} |2={{clade |1=''[[Syma]]'' |2=''[[Todiramphus]]'' }} }} }} }} }} }} Sinonima nomo por arbalciona subfamilio estas ''Daceloninae'', laŭ la genro ''[[Dacelo]]'' ([[kukabaraoj]]). Tiun ĉi nomon proponis [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1841, send la nomo ''Halcyoninae'', enkondukita far [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825, estas pli frua kaj havas prioritaton.<ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= Number 222 | publisher=American Museum of Natural History | place=New York | page=118 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--></ref> Laŭ nune plej akceptata sistematiko, ''Halcyoninae'' estas unu el tri [[subfamilio]]j de familio ''[[Alcedinidae]]'' ([[alcionoj]]). La aliaj du estas ''[[Alcedininae]]'' kaj ''[[Cerylinae]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=28 May 2017 }}</ref> La subfamilio mem enhavas 70 [[specio]]jn en 12 [[genro (biologio)|genroj]].<ref name=ioc/> [[Molekula filogenetiko|Molekulfilogenetika]] esploro el jaro 2017 montris, ke laŭ nuna sistematiko genroj ''[[Dacelo]]'' kaj ''[[Actenoides]]'' estas [[parafiletika]]. Rezulte oni movis {{N|larĝbeka kukabarao}} al monotipa genro ''[[Clytoceyx]]'' kaj {{N|stripuga arbalciono}} al monotipa genro ''[[Caridonax]]''.<ref name=andersen2017/> {| class="wikitable" | colspan="45%" align="center" style="background-color: #D3D3A4;"|'''Nune rekonataj specioj de arbalcionoj'''<ref name=ioc/> |- !Genro !Ordinara nomo !Scienca nomo |- !rowspan="6"|''[[Actenoides]]'' | [[Verdadorsa alciono]] | ''Actenoides monachus'' |- | [[Skvambrusta alciono]] | ''Actenoides princeps'' |- | [[Liphara alciono]] | ''Actenoides bougainvillei'' <ref>{{en}} [http://www.amnh.org/explore/news-blogs/from-the-field-posts/field-journal-finding-ghosts Field Journal: Finding Ghosts]</ref> |- | [[Makula alciono]] | ''Actenoides lindsayi'' |- | [[Bluĉapa alciono]] | ''Actenoides hombroni'' |- | [[Rufkoluma alciono]] | ''Actenoides concretus'' |- !rowspan="1"| ''[[Melidora]]'' | [[Hokbeka alciono]] | ''Melidora macrorrhina'' |- !rowspan="1"| ''[[Lacedo]]'' | [[Tigrostria alciono]] | ''Lacedo pulchella'' |- !rowspan="9"| ''[[Tanysiptera]]''<br/>(Paradizalcionoj) | [[Ordinara paradizalciono]] | ''Tanysiptera galatea'' |- | [[Kofiaŭa paradizalciono]] | ''Tanysiptera ellioti'' |- | [[Biaka paradizalciono]] | ''Tanysiptera riedelii'' |- | [[Numfora paradizalciono]] | ''Tanysiptera carolinae'' |- | [[Eta paradizalciono]] | ''Tanysiptera hydrocharis'' |- | [[Okrabrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera sylvia'' |- | [[Nigraĉapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera nigriceps'' |- | [[Ruĝbrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera nympha'' |- | [[Brunkapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera danae'' |- !rowspan="2"| ''[[Cittura]]''<br/>(Lilarbalcionoj) | [[Sulavesa lilarbalciono]] aŭ [[Bluorela alciono]] | ''Cittura cyanotis'' |- | [[Purpurbrusta alciono]] | ''Cittura sanghirensis'' |- !rowspan="4"| ''[[Dacelo (genro)|Dacelo]]''<br/>(Kukabaraoj) | [[Ridema kukabarao]] aŭ [[Rida kukaburo]] | ''Dacelo novaeguineae'' |- | [[Bluflugila kukabarao]] aŭ [[Bluflugila kukaburo]] | ''Dacelo leachii'' |- | [[Punkta kukaburo]] | ''Dacelo tyro'' |- | [[Ruĝventra kukabarao]] aŭ [[Rufaventra kukaburo]] | ''Dacelo gaudichaud'' |- | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Dacelo rex'' |- !rowspan="1"|''[[Clytoceyx]]'' | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Clytoceyx rex'' |- !rowspan="1"|''[[Caridonax]]'' | [[Blankpuga alciono]] | ''Caridonax fulgidus'' |- !rowspan="3"|''[[Pelargopsis]]'' | [[Cikonibeka arbalciono]] aŭ [[Cikonibeka alciono]] | ''Pelargopsis capensis'' |- | [[Nigrabeka alciono]] | ''Pelargopsis melanorhyncha'' |- | [[Brunflugila arbalciono]] aŭ [[Brunflugila alciono]] | ''Pelargopsis amauroptera'' |- !rowspan="12"|''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' | [[Ruĝa arbalciono]] aŭ [[Ruĝa alciono]] | ''Halcyon coromanda'' |- | [[Blankgorĝa arbalciono]] aŭ [[Blankagorĝa alciono]] | ''Halcyon smyrnensis'' |- | [[Brunbrusta alciono]] | ''Halcyon gularis'' |- | [[Java alciono]] | ''Halcyon cyanoventris'' |- | [[Ĉokolada alciono]] | ''Halcyon badia'' |- | [[Nigrakapa arbalciono]] aŭ [[Nigraĉapa alciono]] | ''Halcyon pileata'' |- | [[Grizkapa arbalciono]] aŭ [[Grizkapa alciono]] | ''Halcyon leucocephala'' |- | [[Brunkapuĉa alciono]] | ''Halcyon albiventris'' |- | [[Okulstria arbalciono]] aŭ [[Stria alciono]] | ''Halcyon chelicuti'' |- | [[Nigraŝultra arbalciono]] aŭ [[Blubrusta alciono]] | ''Halcyon malimbica'' |- | [[Senegala arbalciono]] aŭ [[Senegala alciono]] | ''Halcyon senegalensis'' |- | [[Mangrova alciono]] | ''Halcyon senegaloides'' |- !rowspan="30"|''[[Todiramphus]]'' | [[Blunigra alciono]] | ''Todiramphus nigrocyaneus'' |- | [[Rufbrida alciono]] | ''Todiramphus winchelli'' |- | [[Blublanka alciono]] | ''Todiramphus diops'' |- | [[Lazurita alciono]] | ''Todiramphus lazuli'' |- | [[Arbara alciono]] | ''Todiramphus macleayii'' |- | [[Blankdorsa alciono]] | ''Todiramphus albonotatus'' |- | [[Ultramara alciono]] | ''Todiramphus leucopygius'' |- | [[Vanuatua alciono]] | ''Todiramphus farquhari'' |- | [[Funebra alciono]] | ''Todiramphus funebris'' |- | [[Koluma arbalciono]] aŭ [[Koluma alciono]] | ''Todiramphus chloris'' |- | [[Toresa alciono]] | ''Todiramphus sordidus'' |- | [[Insuleta alciono]], | ''Todiramphus colonus'' |- | [[Mariana alciono]] | ''Todiramphus albicilla'' |- | [[Melanezia alciono]] | ''Todiramphus tristrami'' |- | [[Pacifika arbalciono]] aŭ [[Pacifika alciono]] | ''Todiramphus sacer'' |- | [[Talaŭda alciono]] | ''Todiramphus enigma'' |- | [[Gvama alciono]] | ''Todiramphus cinnamominus'' |- | [[Palaŭa alciono]] | ''Todiramphus pelewensis'' |- | [[Ponpeja alciono]], | ''Todiramphus reichenbachii'' |- | [[Blankakapa alciono]] | ''Todiramphus saurophagus'' |- | [[Sankta alciono]] | ''Todiramphus sanctus'' |- | [[Samoa arbalciono]] | ''Todiramphus recurvirostris'' |- | [[Timora alciono]] | ''Todiramphus australasia'' |- | [[Borabora alciono]] | ''Todiramphus tutus'' |- | [[Mangaia alciono]] | ''Todiramphus ruficollaris'' |- | [[Tahitia alciono]] | ''Todiramphus veneratus'' |- | [[Tuamotua alciono]] | ''Todiramphus gambieri'' |- | [[Niaua arbalciono]] | ''Todiramphus gertrudae'' |- | [[Markiza alciono]] | ''Todiramphus godeffroyi'' |- | [[Ruĝpuga arbalciono]] | ''Todiramphus pyrrhopygia'' |- !rowspan="2"|''[[Syma]]'' | [[Flavbeka alciono]] aŭ [[Torotoro]] | ''Syma torotoro'' |- | [[Monta alciono]] | ''Syma megarhyncha'' |- |} == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] daaz3cl5k1kruceggu3canq80wznj2r 9405849 9405848 2026-06-17T22:36:26Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9405849 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Arbalcionoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Woodland Kingfisher (Halcyon senegalensis) South Africa.jpg |priskribo de dosiero = [[Senegala arbalciono]] (''Halcyon senegalensis'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = '''Arbalcionoj''' ''Halcyoninae'' |subfamilio aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = * ''[[Actenoides]]'' * ''[[Carydonax]]'' * ''[[Cittura]]'' * ''[[Clytoceyx]]'' * ''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' * ''[[Lacedo]]'' * ''[[Melidora]]'' * ''[[Pelargopsis]]'' * ''[[Tanysiptera]]'' * ''[[Dacelo (genro)]]'' * ''[[Syma]]'' * ''[[Todirhamphus]]'' |vikispecio = |komunejo = }} '''Arbalcionoj''' (''Halcyoninae'') estas la plej multnombra el la tri [[subfamilio]]j de [[birdoj]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]]. Estas inter 56 kaj 61 specioj de arbalcionoj en ĉirkaŭ 12 genroj. La alcionoj estas tre konataj: la malcerto de la kalkuloj respegulas kontraŭdirojn en la [[taksonomio]] de tiu subfamilio pli ol vera nekono de informoj pri la birdoj mem; la nuntempa ordigo de genroj ŝajnas garantiita de molekulaj analizoj, kvankam la rilato de multaj genroj unu kun aliaj estas ankoraŭ nesolvita (Moyle, 2006) <ref>Moyle, Robert G. (2006): A Molecular Phylogeny of Kingfishers (Alcedinidae) With Insights into Early Biogeographic History. ''[[Auk (journal)|Auk]]'' '''123'''(2): 487–499. [https://archive.is/20120525175659/www.highbeam.com/library/docfree.asp?DOCID=1Y1:93480914&ctrlInfo=Round20:Mode20a:DocG:Result&ao= HTML plena teksto (sen bildoj)]</ref> La subfamilio ŝajne aperis en [[Hindoĉinio]] kaj la [[Malaja Insularo]] kaj poste disvastiĝis al multaj areoj tutmonde. La arbalcionoj estas disvastigitaj tra [[Azio]] kaj [[Aŭstralazio]], sed ankaŭ loĝas en [[Afriko]] kaj la insuloj de la [[Pacifiko]] kaj [[Hinda Oceano]]. == Taksonomio == {{cladogram|title=Filogenio de ''Halcyoninae'' |caption=[[Kladogramo]] de genroj de arbalcionoj surbaze de molekulfilogenetika esploro far Andersen k. al., publikigita en 2017.<ref name=andersen2017>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> | style=width:300px; |clades={{clade| style=font-size:85%;line-height:85%; |label1=Halcyoninae |1={{clade |1={{clade |1=''[[Lacedo]]'' |2={{clade |1=''[[Pelargopsis]]'' |2=''[[Halcyon (genus)|Halcyon]]'' }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cittura]]'' |2=''[[Tanysiptera]]'' }} |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Melidora]]'' |2=''[[Dacelo]]'' }} |2=''[[Actenoides]]'' }} |2={{clade |1=''[[Syma]]'' |2=''[[Todiramphus]]'' }} }} }} }} }} }} Sinonima nomo por arbalciona subfamilio estas ''Daceloninae'', laŭ la genro ''[[Dacelo]]'' ([[kukabaraoj]]). Tiun ĉi nomon proponis [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1841, send la nomo ''Halcyoninae'', enkondukita far [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825, estas pli frua kaj havas prioritaton.<ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= Number 222 | publisher=American Museum of Natural History | place=New York | page=118 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--></ref> Laŭ nune plej akceptata sistematiko, ''Halcyoninae'' estas unu el tri [[subfamilio]]j de familio ''[[Alcedinidae]]'' ([[alcionoj]]). La aliaj du estas ''[[Alcedininae]]'' kaj ''[[Cerylinae]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=28 May 2017 }}</ref> La subfamilio mem enhavas 70 [[specio]]jn en 12 [[genro (biologio)|genroj]].<ref name=ioc/> [[Molekula filogenetiko|Molekulfilogenetika]] esploro el jaro 2017 montris, ke laŭ nuna sistematiko genroj ''[[Dacelo]]'' kaj ''[[Actenoides]]'' estas [[parafiletika]]. Rezulte oni movis {{N|larĝbeka kukabarao}} al monotipa genro ''[[Clytoceyx]]'' kaj {{N|stripuga arbalciono}} al monotipa genro ''[[Caridonax]]''.<ref name=andersen2017/> {| class="wikitable" | colspan="45%" align="center" style="background-color: #D3D3A4;"|'''Nune agnoskitaj specioj de arbalcionoj'''<ref name=ioc/> |- !Genro !Ordinara nomo !Scienca nomo |- !rowspan="6"|''[[Actenoides]]'' | [[Verdadorsa alciono]] | ''Actenoides monachus'' |- | [[Skvambrusta alciono]] | ''Actenoides princeps'' |- | [[Liphara alciono]] | ''Actenoides bougainvillei'' <ref>{{en}} [http://www.amnh.org/explore/news-blogs/from-the-field-posts/field-journal-finding-ghosts Field Journal: Finding Ghosts]</ref> |- | [[Makula alciono]] | ''Actenoides lindsayi'' |- | [[Bluĉapa alciono]] | ''Actenoides hombroni'' |- | [[Rufkoluma alciono]] | ''Actenoides concretus'' |- !rowspan="1"| ''[[Melidora]]'' | [[Hokbeka alciono]] | ''Melidora macrorrhina'' |- !rowspan="1"| ''[[Lacedo]]'' | [[Tigrostria alciono]] | ''Lacedo pulchella'' |- !rowspan="9"| ''[[Tanysiptera]]''<br/>(Paradizalcionoj) | [[Ordinara paradizalciono]] | ''Tanysiptera galatea'' |- | [[Kofiaŭa paradizalciono]] | ''Tanysiptera ellioti'' |- | [[Biaka paradizalciono]] | ''Tanysiptera riedelii'' |- | [[Numfora paradizalciono]] | ''Tanysiptera carolinae'' |- | [[Eta paradizalciono]] | ''Tanysiptera hydrocharis'' |- | [[Okrabrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera sylvia'' |- | [[Nigraĉapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera nigriceps'' |- | [[Ruĝbrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera nympha'' |- | [[Brunkapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera danae'' |- !rowspan="2"| ''[[Cittura]]''<br/>(Lilarbalcionoj) | [[Sulavesa lilarbalciono]] aŭ [[Bluorela alciono]] | ''Cittura cyanotis'' |- | [[Purpurbrusta alciono]] | ''Cittura sanghirensis'' |- !rowspan="4"| ''[[Dacelo (genro)|Dacelo]]''<br/>(Kukabaraoj) | [[Ridema kukabarao]] aŭ [[Rida kukaburo]] | ''Dacelo novaeguineae'' |- | [[Bluflugila kukabarao]] aŭ [[Bluflugila kukaburo]] | ''Dacelo leachii'' |- | [[Punkta kukaburo]] | ''Dacelo tyro'' |- | [[Ruĝventra kukabarao]] aŭ [[Rufaventra kukaburo]] | ''Dacelo gaudichaud'' |- | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Dacelo rex'' |- !rowspan="1"|''[[Clytoceyx]]'' | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Clytoceyx rex'' |- !rowspan="1"|''[[Caridonax]]'' | [[Blankpuga alciono]] | ''Caridonax fulgidus'' |- !rowspan="3"|''[[Pelargopsis]]'' | [[Cikonibeka arbalciono]] aŭ [[Cikonibeka alciono]] | ''Pelargopsis capensis'' |- | [[Nigrabeka alciono]] | ''Pelargopsis melanorhyncha'' |- | [[Brunflugila arbalciono]] aŭ [[Brunflugila alciono]] | ''Pelargopsis amauroptera'' |- !rowspan="12"|''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' | [[Ruĝa arbalciono]] aŭ [[Ruĝa alciono]] | ''Halcyon coromanda'' |- | [[Blankgorĝa arbalciono]] aŭ [[Blankagorĝa alciono]] | ''Halcyon smyrnensis'' |- | [[Brunbrusta alciono]] | ''Halcyon gularis'' |- | [[Java alciono]] | ''Halcyon cyanoventris'' |- | [[Ĉokolada alciono]] | ''Halcyon badia'' |- | [[Nigrakapa arbalciono]] aŭ [[Nigraĉapa alciono]] | ''Halcyon pileata'' |- | [[Grizkapa arbalciono]] aŭ [[Grizkapa alciono]] | ''Halcyon leucocephala'' |- | [[Brunkapuĉa alciono]] | ''Halcyon albiventris'' |- | [[Okulstria arbalciono]] aŭ [[Stria alciono]] | ''Halcyon chelicuti'' |- | [[Nigraŝultra arbalciono]] aŭ [[Blubrusta alciono]] | ''Halcyon malimbica'' |- | [[Senegala arbalciono]] aŭ [[Senegala alciono]] | ''Halcyon senegalensis'' |- | [[Mangrova alciono]] | ''Halcyon senegaloides'' |- !rowspan="30"|''[[Todiramphus]]'' | [[Blunigra alciono]] | ''Todiramphus nigrocyaneus'' |- | [[Rufbrida alciono]] | ''Todiramphus winchelli'' |- | [[Blublanka alciono]] | ''Todiramphus diops'' |- | [[Lazurita alciono]] | ''Todiramphus lazuli'' |- | [[Arbara alciono]] | ''Todiramphus macleayii'' |- | [[Blankdorsa alciono]] | ''Todiramphus albonotatus'' |- | [[Ultramara alciono]] | ''Todiramphus leucopygius'' |- | [[Vanuatua alciono]] | ''Todiramphus farquhari'' |- | [[Funebra alciono]] | ''Todiramphus funebris'' |- | [[Koluma arbalciono]] aŭ [[Koluma alciono]] | ''Todiramphus chloris'' |- | [[Toresa alciono]] | ''Todiramphus sordidus'' |- | [[Insuleta alciono]], | ''Todiramphus colonus'' |- | [[Mariana alciono]] | ''Todiramphus albicilla'' |- | [[Melanezia alciono]] | ''Todiramphus tristrami'' |- | [[Pacifika arbalciono]] aŭ [[Pacifika alciono]] | ''Todiramphus sacer'' |- | [[Talaŭda alciono]] | ''Todiramphus enigma'' |- | [[Gvama alciono]] | ''Todiramphus cinnamominus'' |- | [[Palaŭa alciono]] | ''Todiramphus pelewensis'' |- | [[Ponpeja alciono]], | ''Todiramphus reichenbachii'' |- | [[Blankakapa alciono]] | ''Todiramphus saurophagus'' |- | [[Sankta alciono]] | ''Todiramphus sanctus'' |- | [[Samoa arbalciono]] | ''Todiramphus recurvirostris'' |- | [[Timora alciono]] | ''Todiramphus australasia'' |- | [[Borabora alciono]] | ''Todiramphus tutus'' |- | [[Mangaia alciono]] | ''Todiramphus ruficollaris'' |- | [[Tahitia alciono]] | ''Todiramphus veneratus'' |- | [[Tuamotua alciono]] | ''Todiramphus gambieri'' |- | [[Niaua arbalciono]] | ''Todiramphus gertrudae'' |- | [[Markiza alciono]] | ''Todiramphus godeffroyi'' |- | [[Ruĝpuga arbalciono]] | ''Todiramphus pyrrhopygia'' |- !rowspan="2"|''[[Syma]]'' | [[Flavbeka alciono]] aŭ [[Torotoro]] | ''Syma torotoro'' |- | [[Monta alciono]] | ''Syma megarhyncha'' |- |} == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] t6q67rd0gwrm6ugom8voxw4znr7a71l 9405850 9405849 2026-06-17T22:37:13Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9405850 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Arbalcionoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Woodland Kingfisher (Halcyon senegalensis) South Africa.jpg |priskribo de dosiero = [[Senegala arbalciono]] (''Halcyon senegalensis'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = '''Arbalcionoj''' ''Halcyoninae'' |subfamilio aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = * ''[[Actenoides]]'' * ''[[Carydonax]]'' * ''[[Cittura]]'' * ''[[Clytoceyx]]'' * ''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' * ''[[Lacedo]]'' * ''[[Melidora]]'' * ''[[Pelargopsis]]'' * ''[[Tanysiptera]]'' * ''[[Dacelo (genro)]]'' * ''[[Syma]]'' * ''[[Todirhamphus]]'' |vikispecio = |komunejo = }} '''Arbalcionoj''' (''Halcyoninae'') estas la plej multnombra el la tri [[subfamilio]]j de [[birdoj]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]]. Estas inter 56 kaj 61 specioj de arbalcionoj en ĉirkaŭ 12 genroj. La alcionoj estas tre konataj: la malcerto de la kalkuloj respegulas kontraŭdirojn en la [[taksonomio]] de tiu subfamilio pli ol vera nekono de informoj pri la birdoj mem; la nuntempa ordigo de genroj ŝajnas garantiita de molekulaj analizoj, kvankam la rilato de multaj genroj unu kun aliaj estas ankoraŭ nesolvita (Moyle, 2006) <ref>Moyle, Robert G. (2006): A Molecular Phylogeny of Kingfishers (Alcedinidae) With Insights into Early Biogeographic History. ''[[Auk (journal)|Auk]]'' '''123'''(2): 487–499. [https://archive.is/20120525175659/www.highbeam.com/library/docfree.asp?DOCID=1Y1:93480914&ctrlInfo=Round20:Mode20a:DocG:Result&ao= HTML plena teksto (sen bildoj)]</ref> La subfamilio ŝajne aperis en [[Hindoĉinio]] kaj la [[Malaja Insularo]] kaj poste disvastiĝis al multaj areoj tutmonde. La arbalcionoj estas disvastigitaj tra [[Azio]] kaj [[Aŭstralazio]], sed ankaŭ loĝas en [[Afriko]] kaj la insuloj de la [[Pacifiko]] kaj [[Hinda Oceano]]. == Taksonomio == {{cladogram|title=Filogenio de ''Halcyoninae'' |caption=[[Kladogramo]] de genroj de arbalcionoj surbaze de molekulfilogenetika esploro far Andersen k. al., publikigita en 2017.<ref name=andersen2017>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> | style=width:300px; |clades={{clade| style=font-size:85%;line-height:85%; |label1=Halcyoninae |1={{clade |1={{clade |1=''[[Lacedo]]'' |2={{clade |1=''[[Pelargopsis]]'' |2=''[[Halcyon (genus)|Halcyon]]'' }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cittura]]'' |2=''[[Tanysiptera]]'' }} |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Melidora]]'' |2=''[[Dacelo]]'' }} |2=''[[Actenoides]]'' }} |2={{clade |1=''[[Syma]]'' |2=''[[Todiramphus]]'' }} }} }} }} }} }} Sinonima nomo por arbalciona subfamilio estas ''Daceloninae'', laŭ la genro ''[[Dacelo]]'' ([[kukabaraoj]]). Tiun ĉi nomon proponis [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1841, send la nomo ''Halcyoninae'', enkondukita far [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825, estas pli frua kaj havas prioritaton.<ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= Number 222 | publisher=American Museum of Natural History | place=New York | page=118 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--></ref> Laŭ nune plej akceptata sistematiko, ''Halcyoninae'' estas unu el tri [[subfamilio]]j de familio ''[[Alcedinidae]]'' ([[alcionoj]]). La aliaj du estas ''[[Alcedininae]]'' kaj ''[[Cerylinae]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=28 May 2017 }}</ref> La subfamilio mem enhavas 70 [[specio]]jn en 12 [[genro (biologio)|genroj]].<ref name=ioc/> [[Molekula filogenetiko|Molekulfilogenetika]] esploro el jaro 2017 montris, ke laŭ nuna sistematiko genroj ''[[Dacelo]]'' kaj ''[[Actenoides]]'' estas [[parafiletika]]. Rezulte oni movis {{N|larĝbeka kukabarao}} al monotipa genro ''[[Clytoceyx]]'' kaj {{N|stripuga arbalciono}} al monotipa genro ''[[Caridonax]]''.<ref name=andersen2017/> {| class="wikitable" | colspan="45%" align="center" style="background-color: #D3D3A4;"|'''Nune agnoskitaj specioj de arbalcionoj'''<ref name=ioc/> |- !Genro !Ordinara nomo !Scienca nomo |- !rowspan="6"|''[[Actenoides]]'' | [[Verdadorsa alciono]] | ''Actenoides monachus'' |- | [[Skvambrusta alciono]] | ''Actenoides princeps'' |- | [[Liphara alciono]] | ''Actenoides bougainvillei'' <ref>{{en}} [http://www.amnh.org/explore/news-blogs/from-the-field-posts/field-journal-finding-ghosts Field Journal: Finding Ghosts]</ref> |- | [[Makula alciono]] | ''Actenoides lindsayi'' |- | [[Bluĉapa alciono]] | ''Actenoides hombroni'' |- | [[Rufkoluma alciono]] | ''Actenoides concretus'' |- !rowspan="1"| ''[[Melidora]]'' | [[Hokbeka alciono]] | ''Melidora macrorrhina'' |- !rowspan="1"| ''[[Lacedo]]'' | [[Tigrostria alciono]] | ''Lacedo pulchella'' |- !rowspan="9"| ''[[Tanysiptera]]''<br/>(Paradizalcionoj) | [[Ordinara paradizalciono]] | ''Tanysiptera galatea'' |- | [[Kofiaŭa paradizalciono]] | ''Tanysiptera ellioti'' |- | [[Biaka paradizalciono]] | ''Tanysiptera riedelii'' |- | [[Numfora paradizalciono]] | ''Tanysiptera carolinae'' |- | [[Eta paradizalciono]] | ''Tanysiptera hydrocharis'' |- | [[Okrabrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera sylvia'' |- | [[Nigraĉapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera nigriceps'' |- | [[Ruĝbrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera nympha'' |- | [[Brunkapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera danae'' |- !rowspan="2"| ''[[Cittura]]''<br/>(Lilarbalcionoj) | [[Sulavesa lilarbalciono]] aŭ [[Bluorela alciono]] | ''Cittura cyanotis'' |- | [[Purpurbrusta alciono]] | ''Cittura sanghirensis'' |- !rowspan="5"| ''[[Dacelo (genro)|Dacelo]]''<br/>(Kukabaraoj) | [[Ridema kukabarao]] aŭ [[Rida kukaburo]] | ''Dacelo novaeguineae'' |- | [[Bluflugila kukabarao]] aŭ [[Bluflugila kukaburo]] | ''Dacelo leachii'' |- | [[Punkta kukaburo]] | ''Dacelo tyro'' |- | [[Ruĝventra kukabarao]] aŭ [[Rufaventra kukaburo]] | ''Dacelo gaudichaud'' |- | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Dacelo rex'' |- !rowspan="1"|''[[Clytoceyx]]'' | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Clytoceyx rex'' |- !rowspan="1"|''[[Caridonax]]'' | [[Blankpuga alciono]] | ''Caridonax fulgidus'' |- !rowspan="3"|''[[Pelargopsis]]'' | [[Cikonibeka arbalciono]] aŭ [[Cikonibeka alciono]] | ''Pelargopsis capensis'' |- | [[Nigrabeka alciono]] | ''Pelargopsis melanorhyncha'' |- | [[Brunflugila arbalciono]] aŭ [[Brunflugila alciono]] | ''Pelargopsis amauroptera'' |- !rowspan="12"|''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' | [[Ruĝa arbalciono]] aŭ [[Ruĝa alciono]] | ''Halcyon coromanda'' |- | [[Blankgorĝa arbalciono]] aŭ [[Blankagorĝa alciono]] | ''Halcyon smyrnensis'' |- | [[Brunbrusta alciono]] | ''Halcyon gularis'' |- | [[Java alciono]] | ''Halcyon cyanoventris'' |- | [[Ĉokolada alciono]] | ''Halcyon badia'' |- | [[Nigrakapa arbalciono]] aŭ [[Nigraĉapa alciono]] | ''Halcyon pileata'' |- | [[Grizkapa arbalciono]] aŭ [[Grizkapa alciono]] | ''Halcyon leucocephala'' |- | [[Brunkapuĉa alciono]] | ''Halcyon albiventris'' |- | [[Okulstria arbalciono]] aŭ [[Stria alciono]] | ''Halcyon chelicuti'' |- | [[Nigraŝultra arbalciono]] aŭ [[Blubrusta alciono]] | ''Halcyon malimbica'' |- | [[Senegala arbalciono]] aŭ [[Senegala alciono]] | ''Halcyon senegalensis'' |- | [[Mangrova alciono]] | ''Halcyon senegaloides'' |- !rowspan="30"|''[[Todiramphus]]'' | [[Blunigra alciono]] | ''Todiramphus nigrocyaneus'' |- | [[Rufbrida alciono]] | ''Todiramphus winchelli'' |- | [[Blublanka alciono]] | ''Todiramphus diops'' |- | [[Lazurita alciono]] | ''Todiramphus lazuli'' |- | [[Arbara alciono]] | ''Todiramphus macleayii'' |- | [[Blankdorsa alciono]] | ''Todiramphus albonotatus'' |- | [[Ultramara alciono]] | ''Todiramphus leucopygius'' |- | [[Vanuatua alciono]] | ''Todiramphus farquhari'' |- | [[Funebra alciono]] | ''Todiramphus funebris'' |- | [[Koluma arbalciono]] aŭ [[Koluma alciono]] | ''Todiramphus chloris'' |- | [[Toresa alciono]] | ''Todiramphus sordidus'' |- | [[Insuleta alciono]], | ''Todiramphus colonus'' |- | [[Mariana alciono]] | ''Todiramphus albicilla'' |- | [[Melanezia alciono]] | ''Todiramphus tristrami'' |- | [[Pacifika arbalciono]] aŭ [[Pacifika alciono]] | ''Todiramphus sacer'' |- | [[Talaŭda alciono]] | ''Todiramphus enigma'' |- | [[Gvama alciono]] | ''Todiramphus cinnamominus'' |- | [[Palaŭa alciono]] | ''Todiramphus pelewensis'' |- | [[Ponpeja alciono]], | ''Todiramphus reichenbachii'' |- | [[Blankakapa alciono]] | ''Todiramphus saurophagus'' |- | [[Sankta alciono]] | ''Todiramphus sanctus'' |- | [[Samoa arbalciono]] | ''Todiramphus recurvirostris'' |- | [[Timora alciono]] | ''Todiramphus australasia'' |- | [[Borabora alciono]] | ''Todiramphus tutus'' |- | [[Mangaia alciono]] | ''Todiramphus ruficollaris'' |- | [[Tahitia alciono]] | ''Todiramphus veneratus'' |- | [[Tuamotua alciono]] | ''Todiramphus gambieri'' |- | [[Niaua arbalciono]] | ''Todiramphus gertrudae'' |- | [[Markiza alciono]] | ''Todiramphus godeffroyi'' |- | [[Ruĝpuga arbalciono]] | ''Todiramphus pyrrhopygia'' |- !rowspan="2"|''[[Syma]]'' | [[Flavbeka alciono]] aŭ [[Torotoro]] | ''Syma torotoro'' |- | [[Monta alciono]] | ''Syma megarhyncha'' |- |} == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] l74xtuyq250rr6aiw4uy95rbzwb72fi 9405896 9405850 2026-06-17T23:48:19Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9405896 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Arbalcionoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Woodland Kingfisher (Halcyon senegalensis) South Africa.jpg |priskribo de dosiero = [[Senegala arbalciono]] (''Halcyon senegalensis'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = '''Arbalcionoj''' ''Halcyoninae'' |subfamilio aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = * ''[[Actenoides]]'' * ''[[Carydonax]]'' * ''[[Cittura]]'' * ''[[Clytoceyx]]'' * ''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' * ''[[Lacedo]]'' * ''[[Melidora]]'' * ''[[Pelargopsis]]'' * ''[[Tanysiptera]]'' * ''[[Dacelo (genro)]]'' * ''[[Syma]]'' * ''[[Todirhamphus]]'' |vikispecio = |komunejo = }} '''Arbalcionoj''' (''Halcyoninae'') estas la plej multnombra el la tri [[subfamilio]]j de [[birdoj]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]]. Estas inter 56 kaj 61 specioj de arbalcionoj en ĉirkaŭ 12 genroj. La alcionoj estas tre konataj: la malcerto de la kalkuloj respegulas kontraŭdirojn en la [[taksonomio]] de tiu subfamilio pli ol vera nekono de informoj pri la birdoj mem; la nuntempa ordigo de genroj ŝajnas garantiita de molekulaj analizoj, kvankam la rilato de multaj genroj unu kun aliaj estas ankoraŭ nesolvita (Moyle, 2006) <ref>Moyle, Robert G. (2006): A Molecular Phylogeny of Kingfishers (Alcedinidae) With Insights into Early Biogeographic History. ''[[Auk (journal)|Auk]]'' '''123'''(2): 487–499. [https://archive.is/20120525175659/www.highbeam.com/library/docfree.asp?DOCID=1Y1:93480914&ctrlInfo=Round20:Mode20a:DocG:Result&ao= HTML plena teksto (sen bildoj)]</ref> La subfamilio ŝajne aperis en [[Hindoĉinio]] kaj la [[Malaja Insularo]] kaj poste disvastiĝis al multaj areoj tutmonde. La arbalcionoj estas disvastigitaj tra [[Azio]] kaj [[Aŭstralazio]], sed ankaŭ loĝas en [[Afriko]] kaj la insuloj de la [[Pacifiko]] kaj [[Hinda Oceano]]. == Taksonomio == {{cladogram|title=Filogenio de ''Halcyoninae'' |caption=[[Kladogramo]] de genroj de arbalcionoj surbaze de molekulfilogenetika esploro far Andersen k. al., publikigita en 2017.<ref name=andersen2017>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> | style=width:300px; |clades={{clade| style=font-size:85%;line-height:85%; |label1=Halcyoninae |1={{clade |1={{clade |1=''[[Lacedo]]'' |2={{clade |1=''[[Pelargopsis]]'' |2=''[[Halcyon (genus)|Halcyon]]'' }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cittura]]'' |2=''[[Tanysiptera]]'' }} |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Melidora]]'' |2=''[[Dacelo]]'' }} |2=''[[Actenoides]]'' }} |2={{clade |1=''[[Syma]]'' |2=''[[Todiramphus]]'' }} }} }} }} }} }} Sinonima nomo por arbalciona subfamilio estas ''Daceloninae'', laŭ la genro ''[[Dacelo]]'' ([[kukabaraoj]]). Tiun ĉi nomon proponis [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1841, send la nomo ''Halcyoninae'', enkondukita far [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825, estas pli frua kaj havas prioritaton.<ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= Number 222 | publisher=American Museum of Natural History | place=New York | page=118 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--></ref> Laŭ nune plej akceptata sistematiko, ''Halcyoninae'' estas unu el tri [[subfamilio]]j de familio ''[[Alcedinidae]]'' ([[alcionoj]]). La aliaj du estas ''[[Alcedininae]]'' kaj ''[[Cerylinae]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=28 May 2017 }}</ref> La subfamilio mem enhavas 70 [[specio]]jn en 12 [[genro (biologio)|genroj]].<ref name=ioc/> [[Molekula filogenetiko|Molekulfilogenetika]] esploro el jaro 2017 montris, ke laŭ nuna sistematiko genroj ''[[Dacelo]]'' kaj ''[[Actenoides]]'' estas [[parafiletika]]. Rezulte oni movis {{N|larĝbeka kukabarao}} al monotipa genro ''[[Clytoceyx]]'' kaj {{N|stripuga arbalciono}} al monotipa genro ''[[Caridonax]]''.<ref name=andersen2017/> {| class="wikitable" | colspan="45%" align="center" style="background-color: #D3D3A4;"|'''Nune agnoskitaj specioj de arbalcionoj'''<ref name=ioc/> |- !Genro !Ordinara nomo !Scienca nomo |- !rowspan="6"|''[[Actenoides]]'' | [[Verdadorsa alciono]] | ''Actenoides monachus'' |- | [[Skvambrusta alciono]] | ''Actenoides princeps'' |- | [[Liphara alciono]] | ''Actenoides bougainvillei'' <ref>{{en}} [http://www.amnh.org/explore/news-blogs/from-the-field-posts/field-journal-finding-ghosts Field Journal: Finding Ghosts]</ref> |- | [[Makula alciono]] | ''Actenoides lindsayi'' |- | [[Bluĉapa alciono]] | ''Actenoides hombroni'' |- | [[Rufkoluma alciono]] | ''Actenoides concretus'' |- !rowspan="1"| ''[[Melidora]]'' | [[Hokbeka alciono]] | ''Melidora macrorrhina'' |- !rowspan="1"| ''[[Lacedo]]'' | [[Tigrostria alciono]] | ''Lacedo pulchella'' |- !rowspan="9"| ''[[Tanysiptera]]''<br/>(Paradizalcionoj) | [[Ordinara paradizalciono]] | ''Tanysiptera galatea'' |- | [[Kofiaŭa paradizalciono]] | ''Tanysiptera ellioti'' |- | [[Biaka paradizalciono]] | ''Tanysiptera riedelii'' |- | [[Numfora paradizalciono]] | ''Tanysiptera carolinae'' |- | [[Eta paradizalciono]] | ''Tanysiptera hydrocharis'' |- | [[Okrabrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera sylvia'' |- | [[Nigraĉapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera nigriceps'' |- | [[Ruĝbrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera nympha'' |- | [[Brunkapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera danae'' |- !rowspan="2"| ''[[Cittura]]''<br/>(Lilarbalcionoj) | [[Sulavesa lilarbalciono]] aŭ [[Bluorela alciono]] | ''Cittura cyanotis'' |- | [[Purpurbrusta alciono]] | ''Cittura sanghirensis'' |- !rowspan="5"| ''[[Dacelo (genro)|Dacelo]]''<br/>(Kukabaraoj) | [[Ridema kukabarao]] aŭ [[Rida kukaburo]] | ''Dacelo novaeguineae'' |- | [[Bluflugila kukabarao]] aŭ [[Bluflugila kukaburo]] | ''Dacelo leachii'' |- | [[Punkta kukaburo]] | ''Dacelo tyro'' |- | [[Ruĝventra kukabarao]] aŭ [[Rufaventra kukaburo]] | ''Dacelo gaudichaud'' |- | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Dacelo rex'' |- !rowspan="1"|''[[Clytoceyx]]'' | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Clytoceyx rex'' |- !rowspan="1"|''[[Caridonax]]'' | [[Blankpuga alciono]] | ''Caridonax fulgidus'' |- !rowspan="3"|''[[Pelargopsis]]'' | [[Cikonibeka alciono]] | ''Pelargopsis capensis'' |- | [[Nigrabeka alciono]] | ''Pelargopsis melanorhyncha'' |- | [[Brunflugila alciono]] | ''Pelargopsis amauroptera'' |- !rowspan="12"|''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' | [[Ruĝa arbalciono]] aŭ [[Ruĝa alciono]] | ''Halcyon coromanda'' |- | [[Blankgorĝa arbalciono]] aŭ [[Blankagorĝa alciono]] | ''Halcyon smyrnensis'' |- | [[Brunbrusta alciono]] | ''Halcyon gularis'' |- | [[Java alciono]] | ''Halcyon cyanoventris'' |- | [[Ĉokolada alciono]] | ''Halcyon badia'' |- | [[Nigrakapa arbalciono]] aŭ [[Nigraĉapa alciono]] | ''Halcyon pileata'' |- | [[Grizkapa arbalciono]] aŭ [[Grizkapa alciono]] | ''Halcyon leucocephala'' |- | [[Brunkapuĉa alciono]] | ''Halcyon albiventris'' |- | [[Okulstria arbalciono]] aŭ [[Stria alciono]] | ''Halcyon chelicuti'' |- | [[Nigraŝultra arbalciono]] aŭ [[Blubrusta alciono]] | ''Halcyon malimbica'' |- | [[Senegala arbalciono]] aŭ [[Senegala alciono]] | ''Halcyon senegalensis'' |- | [[Mangrova alciono]] | ''Halcyon senegaloides'' |- !rowspan="30"|''[[Todiramphus]]'' | [[Blunigra alciono]] | ''Todiramphus nigrocyaneus'' |- | [[Rufbrida alciono]] | ''Todiramphus winchelli'' |- | [[Blublanka alciono]] | ''Todiramphus diops'' |- | [[Lazurita alciono]] | ''Todiramphus lazuli'' |- | [[Arbara alciono]] | ''Todiramphus macleayii'' |- | [[Blankdorsa alciono]] | ''Todiramphus albonotatus'' |- | [[Ultramara alciono]] | ''Todiramphus leucopygius'' |- | [[Vanuatua alciono]] | ''Todiramphus farquhari'' |- | [[Funebra alciono]] | ''Todiramphus funebris'' |- | [[Koluma arbalciono]] aŭ [[Koluma alciono]] | ''Todiramphus chloris'' |- | [[Toresa alciono]] | ''Todiramphus sordidus'' |- | [[Insuleta alciono]], | ''Todiramphus colonus'' |- | [[Mariana alciono]] | ''Todiramphus albicilla'' |- | [[Melanezia alciono]] | ''Todiramphus tristrami'' |- | [[Pacifika arbalciono]] aŭ [[Pacifika alciono]] | ''Todiramphus sacer'' |- | [[Talaŭda alciono]] | ''Todiramphus enigma'' |- | [[Gvama alciono]] | ''Todiramphus cinnamominus'' |- | [[Palaŭa alciono]] | ''Todiramphus pelewensis'' |- | [[Ponpeja alciono]], | ''Todiramphus reichenbachii'' |- | [[Blankakapa alciono]] | ''Todiramphus saurophagus'' |- | [[Sankta alciono]] | ''Todiramphus sanctus'' |- | [[Samoa arbalciono]] | ''Todiramphus recurvirostris'' |- | [[Timora alciono]] | ''Todiramphus australasia'' |- | [[Borabora alciono]] | ''Todiramphus tutus'' |- | [[Mangaia alciono]] | ''Todiramphus ruficollaris'' |- | [[Tahitia alciono]] | ''Todiramphus veneratus'' |- | [[Tuamotua alciono]] | ''Todiramphus gambieri'' |- | [[Niaua arbalciono]] | ''Todiramphus gertrudae'' |- | [[Markiza alciono]] | ''Todiramphus godeffroyi'' |- | [[Ruĝpuga arbalciono]] | ''Todiramphus pyrrhopygia'' |- !rowspan="2"|''[[Syma]]'' | [[Flavbeka alciono]] aŭ [[Torotoro]] | ''Syma torotoro'' |- | [[Monta alciono]] | ''Syma megarhyncha'' |- |} == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] k412kwot6sg4wi4ktc1f3m2oe1rxfzt 9405916 9405896 2026-06-18T00:46:42Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9405916 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Arbalcionoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Woodland Kingfisher (Halcyon senegalensis) South Africa.jpg |priskribo de dosiero = [[Senegala arbalciono]] (''Halcyon senegalensis'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = '''Arbalcionoj''' ''Halcyoninae'' |subfamilio aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = * ''[[Actenoides]]'' * ''[[Carydonax]]'' * ''[[Cittura]]'' * ''[[Clytoceyx]]'' * ''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' * ''[[Lacedo]]'' * ''[[Melidora]]'' * ''[[Pelargopsis]]'' * ''[[Tanysiptera]]'' * ''[[Dacelo (genro)]]'' * ''[[Syma]]'' * ''[[Todirhamphus]]'' |vikispecio = |komunejo = }} '''Arbalcionoj''' (''Halcyoninae'') estas la plej multnombra el la tri [[subfamilio]]j de [[birdoj]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]]. Estas inter 56 kaj 61 specioj de arbalcionoj en ĉirkaŭ 12 genroj. La alcionoj estas tre konataj: la malcerto de la kalkuloj respegulas kontraŭdirojn en la [[taksonomio]] de tiu subfamilio pli ol vera nekono de informoj pri la birdoj mem; la nuntempa ordigo de genroj ŝajnas garantiita de molekulaj analizoj, kvankam la rilato de multaj genroj unu kun aliaj estas ankoraŭ nesolvita (Moyle, 2006) <ref>Moyle, Robert G. (2006): A Molecular Phylogeny of Kingfishers (Alcedinidae) With Insights into Early Biogeographic History. ''[[Auk (journal)|Auk]]'' '''123'''(2): 487–499. [https://archive.is/20120525175659/www.highbeam.com/library/docfree.asp?DOCID=1Y1:93480914&ctrlInfo=Round20:Mode20a:DocG:Result&ao= HTML plena teksto (sen bildoj)]</ref> La subfamilio ŝajne aperis en [[Hindoĉinio]] kaj la [[Malaja Insularo]] kaj poste disvastiĝis al multaj areoj tutmonde. La arbalcionoj estas disvastigitaj tra [[Azio]] kaj [[Aŭstralazio]], sed ankaŭ loĝas en [[Afriko]] kaj la insuloj de la [[Pacifiko]] kaj [[Hinda Oceano]]. == Taksonomio == {{cladogram|title=Filogenio de ''Halcyoninae'' |caption=[[Kladogramo]] de genroj de arbalcionoj surbaze de molekulfilogenetika esploro far Andersen k. al., publikigita en 2017.<ref name=andersen2017>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> | style=width:300px; |clades={{clade| style=font-size:85%;line-height:85%; |label1=Halcyoninae |1={{clade |1={{clade |1=''[[Lacedo]]'' |2={{clade |1=''[[Pelargopsis]]'' |2=''[[Halcyon (genus)|Halcyon]]'' }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cittura]]'' |2=''[[Tanysiptera]]'' }} |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Melidora]]'' |2=''[[Dacelo]]'' }} |2=''[[Actenoides]]'' }} |2={{clade |1=''[[Syma]]'' |2=''[[Todiramphus]]'' }} }} }} }} }} }} Sinonima nomo por arbalciona subfamilio estas ''Daceloninae'', laŭ la genro ''[[Dacelo]]'' ([[kukabaraoj]]). Tiun ĉi nomon proponis [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1841, send la nomo ''Halcyoninae'', enkondukita far [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825, estas pli frua kaj havas prioritaton.<ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= Number 222 | publisher=American Museum of Natural History | place=New York | page=118 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--></ref> Laŭ nune plej akceptata sistematiko, ''Halcyoninae'' estas unu el tri [[subfamilio]]j de familio ''[[Alcedinidae]]'' ([[alcionoj]]). La aliaj du estas ''[[Alcedininae]]'' kaj ''[[Cerylinae]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=28 May 2017 }}</ref> La subfamilio mem enhavas 70 [[specio]]jn en 12 [[genro (biologio)|genroj]].<ref name=ioc/> [[Molekula filogenetiko|Molekulfilogenetika]] esploro el jaro 2017 montris, ke laŭ nuna sistematiko genroj ''[[Dacelo]]'' kaj ''[[Actenoides]]'' estas [[parafiletika]]. Rezulte oni movis {{N|larĝbeka kukabarao}} al monotipa genro ''[[Clytoceyx]]'' kaj {{N|stripuga arbalciono}} al monotipa genro ''[[Caridonax]]''.<ref name=andersen2017/> {| class="wikitable" | colspan="45%" align="center" style="background-color: #D3D3A4;"|'''Nune agnoskitaj specioj de arbalcionoj'''<ref name=ioc/> |- !Genro !Ordinara nomo !Scienca nomo |- !rowspan="6"|''[[Actenoides]]'' | [[Verdadorsa alciono]] | ''Actenoides monachus'' |- | [[Skvambrusta alciono]] | ''Actenoides princeps'' |- | [[Liphara alciono]] | ''Actenoides bougainvillei'' <ref>{{en}} [http://www.amnh.org/explore/news-blogs/from-the-field-posts/field-journal-finding-ghosts Field Journal: Finding Ghosts]</ref> |- | [[Makula alciono]] | ''Actenoides lindsayi'' |- | [[Bluĉapa alciono]] | ''Actenoides hombroni'' |- | [[Rufkoluma alciono]] | ''Actenoides concretus'' |- !rowspan="1"| ''[[Melidora]]'' | [[Hokbeka alciono]] | ''Melidora macrorrhina'' |- !rowspan="1"| ''[[Lacedo]]'' | [[Tigrostria alciono]] | ''Lacedo pulchella'' |- !rowspan="9"| ''[[Tanysiptera]]''<br/>(Paradizalcionoj) | [[Ordinara paradizalciono]] | ''Tanysiptera galatea'' |- | [[Kofiaŭa paradizalciono]] | ''Tanysiptera ellioti'' |- | [[Biaka paradizalciono]] | ''Tanysiptera riedelii'' |- | [[Numfora paradizalciono]] | ''Tanysiptera carolinae'' |- | [[Eta paradizalciono]] | ''Tanysiptera hydrocharis'' |- | [[Okrabrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera sylvia'' |- | [[Nigraĉapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera nigriceps'' |- | [[Ruĝbrusta paradizalciono]] | ''Tanysiptera nympha'' |- | [[Brunkapa paradizalciono]] | ''Tanysiptera danae'' |- !rowspan="2"| ''[[Cittura]]''<br/>(Lilarbalcionoj) | [[Sulavesa lilarbalciono]] aŭ [[Bluorela alciono]] | ''Cittura cyanotis'' |- | [[Purpurbrusta alciono]] | ''Cittura sanghirensis'' |- !rowspan="5"| ''[[Dacelo (genro)|Dacelo]]''<br/>(Kukabaraoj) | [[Ridema kukabarao]] aŭ [[Rida kukaburo]] | ''Dacelo novaeguineae'' |- | [[Bluflugila kukabarao]] aŭ [[Bluflugila kukaburo]] | ''Dacelo leachii'' |- | [[Punkta kukaburo]] | ''Dacelo tyro'' |- | [[Ruĝventra kukabarao]] aŭ [[Rufaventra kukaburo]] | ''Dacelo gaudichaud'' |- | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Dacelo rex'' |- !rowspan="1"|''[[Clytoceyx]]'' | [[Larĝbeka kukaburo]] | ''Clytoceyx rex'' |- !rowspan="1"|''[[Caridonax]]'' | [[Blankpuga alciono]] | ''Caridonax fulgidus'' |- !rowspan="3"|''[[Pelargopsis]]'' | [[Cikonibeka alciono]] | ''Pelargopsis capensis'' |- | [[Nigrabeka alciono]] | ''Pelargopsis melanorhyncha'' |- | [[Brunflugila alciono]] | ''Pelargopsis amauroptera'' |- !rowspan="12"|''[[Halcyon (genro)|Halcyon]]'' | [[Ruĝa alciono]] | ''Halcyon coromanda'' |- | [[Blankagorĝa alciono]] | ''Halcyon smyrnensis'' |- | [[Brunbrusta alciono]] | ''Halcyon gularis'' |- | [[Java alciono]] | ''Halcyon cyanoventris'' |- | [[Ĉokolada alciono]] | ''Halcyon badia'' |- | [[Nigrakapa arbalciono]] aŭ [[Nigraĉapa alciono]] | ''Halcyon pileata'' |- | [[Grizkapa arbalciono]] aŭ [[Grizkapa alciono]] | ''Halcyon leucocephala'' |- | [[Brunkapuĉa alciono]] | ''Halcyon albiventris'' |- | [[Okulstria arbalciono]] aŭ [[Stria alciono]] | ''Halcyon chelicuti'' |- | [[Nigraŝultra arbalciono]] aŭ [[Blubrusta alciono]] | ''Halcyon malimbica'' |- | [[Senegala arbalciono]] aŭ [[Senegala alciono]] | ''Halcyon senegalensis'' |- | [[Mangrova alciono]] | ''Halcyon senegaloides'' |- !rowspan="30"|''[[Todiramphus]]'' | [[Blunigra alciono]] | ''Todiramphus nigrocyaneus'' |- | [[Rufbrida alciono]] | ''Todiramphus winchelli'' |- | [[Blublanka alciono]] | ''Todiramphus diops'' |- | [[Lazurita alciono]] | ''Todiramphus lazuli'' |- | [[Arbara alciono]] | ''Todiramphus macleayii'' |- | [[Blankdorsa alciono]] | ''Todiramphus albonotatus'' |- | [[Ultramara alciono]] | ''Todiramphus leucopygius'' |- | [[Vanuatua alciono]] | ''Todiramphus farquhari'' |- | [[Funebra alciono]] | ''Todiramphus funebris'' |- | [[Koluma arbalciono]] aŭ [[Koluma alciono]] | ''Todiramphus chloris'' |- | [[Toresa alciono]] | ''Todiramphus sordidus'' |- | [[Insuleta alciono]], | ''Todiramphus colonus'' |- | [[Mariana alciono]] | ''Todiramphus albicilla'' |- | [[Melanezia alciono]] | ''Todiramphus tristrami'' |- | [[Pacifika arbalciono]] aŭ [[Pacifika alciono]] | ''Todiramphus sacer'' |- | [[Talaŭda alciono]] | ''Todiramphus enigma'' |- | [[Gvama alciono]] | ''Todiramphus cinnamominus'' |- | [[Palaŭa alciono]] | ''Todiramphus pelewensis'' |- | [[Ponpeja alciono]], | ''Todiramphus reichenbachii'' |- | [[Blankakapa alciono]] | ''Todiramphus saurophagus'' |- | [[Sankta alciono]] | ''Todiramphus sanctus'' |- | [[Samoa arbalciono]] | ''Todiramphus recurvirostris'' |- | [[Timora alciono]] | ''Todiramphus australasia'' |- | [[Borabora alciono]] | ''Todiramphus tutus'' |- | [[Mangaia alciono]] | ''Todiramphus ruficollaris'' |- | [[Tahitia alciono]] | ''Todiramphus veneratus'' |- | [[Tuamotua alciono]] | ''Todiramphus gambieri'' |- | [[Niaua arbalciono]] | ''Todiramphus gertrudae'' |- | [[Markiza alciono]] | ''Todiramphus godeffroyi'' |- | [[Ruĝpuga arbalciono]] | ''Todiramphus pyrrhopygia'' |- !rowspan="2"|''[[Syma]]'' | [[Flavbeka alciono]] aŭ [[Torotoro]] | ''Syma torotoro'' |- | [[Monta alciono]] | ''Syma megarhyncha'' |- |} == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] q5d41vi6qho6bzqgcrdid9yoojve58x Kukabaraoj 0 244299 9405643 8293341 2026-06-17T18:26:50Z Kani 670 9405643 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabaraoj |koloro = pink |dosiero = Kookaburra portrait.jpg |priskribo de dosiero = [[Dacelo]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = '''Dacelo''' |genro aŭtoritato = [[William Elford Leach|Leach]], [[1815]] |specioj de subdivizio = genroj |subdivizio2 = * ''[[Dacelo gaudichaud]]'' * ''[[Dacelo leachii]]'' * ''[[Dacelo novaeguineae]]'' * ''[[Dacelo tyro]]'' |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} [[Dosiero:Kookaburrawithfood.jpg|eta|200px|dekstra|Kukabarao kun viandaj restaĵoj]] [[Dosiero:KookaburraKC.JPG|eta|200px|dekstra|Kukabarao ripoze sur trafikindikilo]] '''Kukabaraoj''' estas la [[birdoj]] de la genro [[Dacelo]], de la familio de [[Halcionedoj]]. Ili estas tre grandaj (ĉirkaŭ 43&nbsp;cm altaj) teraj [[arbalcionoj]] indiĝenaj de [[Aŭstralio]] kaj [[Novgvineo]] kaj la plej grandaj de ties familio. Ties popola nomo estas [[lingva prunto]] el la vorto de lingvo [[Wiradjuri]] ''guuguubarra'', kio estas [[onomatopeo|onomatopea]] de ties alvoko. La nomo ''Dacelo'' estas anagramo de la vorto ''Alcedo'', genro de la sama superfamilio, kiu enhavas la [[alciono]]n. Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj estas tre konataj pro siaj nekonfuzeblaj alvokoj, kiuj estas nekredeble kiel laŭta, eĥoa homa [[rido]]; afabla, kvankam iom histeria, amuza ĉe la tre konata [[Ridema kukabarao]] (''Dacelo novaeguineae''); kaj manieca rido ĉe la iome pli malgranda [[Bluflugila kukabarao]] (''Dacelo leachii''). Ili troviĝas ne nur en aridaj areoj, sed ankaŭ en apudurbaj kaj loĝejaj areoj apud fluanta akvo kaj facila manĝodisponeblo. Ili montras iome da [[seksa duformismo]], ĉar la inoj estas iome pli grandaj kaj pli senkoloraj. == Klasado kaj specioj == [[Dosiero:Kooklookatme.JPG|eta|200px|maldekstra]] [[Dosiero:Albinok.jpg|eta|200px|maldekstra|Albina kukabarao]] Estas kvar konataj specioj de Kukabaraoj en [[Aŭstralio]], [[Novgvineo]] kaj la insuloj [[Aru]]. La kvar specioj estas jenaj: * [[Kukabarao]], [[Ridema kukabarao]], ''Dacelo novaeguineae'' * [[Bluflugila kukabarao]], ''Dacelo leachii'' * [[Punkta kukaburo]], ''Dacelo tyro'' * [[Ruĝventra kukabarao]], ''Dacelo gaudichaud'' Malkutime inter proksimaj parencoj, la [[Ridema kukabarao]] kaj la [[Bluflugila kukabarao]] estas konkurencaj specioj en la areo kie ties teritorioj koincidas. Tio sugestas, ke la du specioj, kvankam el komuna deveno, evoluis izole (probable dum periodo kiam Aŭstralio kaj Novgvineo estis pli disaj; vidu [[Aŭstralio-Novgvineo]]) kaj kontaktiĝis en relative ĵusaj geologiaj epokoj. == Kutimoj == Kukabaraoj estas karnovoruloj. Ili manĝas [[lacerto]]jn, [[serpento]]jn, [[insekto]]jn, [[muso]]jn kaj krudan viandon. La plej sociaj birdoj akceptas donitaĵojn el homoj kaj manĝas krudajn aŭ kuiritajn viandaĵojn (eĉ varmajn). Oni ne konsilas manĝigi tiujn birdojn per viando ĉar tio ne enhavas necesajn (por ili) ingrediencojn kiel kalcio kaj aliaj nutraĵoj esencaj por tiu birdo. Restaĵoj de la vianderoj en la beko povas ulceriĝi kaj damaĝi la birdon. Ili estas teritoriemaj kaj gregemaj, kaj ofte loĝas kun parto el la idoj de la antaŭa sezono. Ili ofte kantas kiel [[koruso]] por marki sian teritorion, kiun defendas ankaŭ agreseme. Kukabarao, kiam oni elprenas el la nesto kaj manĝigas ĝin permane, povas iĝi agrabla [[dombesto]]. Tamen ĝia kaptiveca dieto de musoj kaj bovviando povas esti malfacile eltenebla krom la ĝena bruo, kaj ili postulas spacajn kaĝojn por flugi ene. En naturo, oni konas, ke Kukabaraoj povas manĝi birdidojn kaj serpentojn, insektojn kaj etajn reptiliojn. En bestoĝardenoj, ili kutime manĝas manĝaĵon por rabobirdoj kaj mortintajn birdidojn. Ili povas vivi ĝis 20 jaroj. == Inter homoj == Estas aŭstralia monero dediĉita al Kukabarao ekde [[1990]]. Krome oni eldonis multajn [[poŝtmarko]]jn kun tiu [[nacia birdo]] dum la tuta [[20-a jarcento]]. === Kantoj === * Estas tre konata [[lulkanto]] pri Kukabarao. * Estas kanto nomita "Kookaburra" de [[Cocteau Twins]], inkludita en ties Albumetoalbumeto [[Aikea-Guinea]]. * Esta kanto nomita "Kookaburra" de [[John Vanderslice]] en sia albumo de [[2007]] ''Emerald City''. === Popkulturo === * Olly la Kukabarao estis unu el la tri bestemblemoj elektitaj por la [[Somera Olimpiko 2000]] en [[Sidnejo]]. La aliaj bestemblemoj estis Millie la [[Ekidno]] kaj Syd la [[Ornitorinko]]. * Kvankam la Kukabaraoj troviĝas nur en du lokoj en la mondo, la distinga sono kiun faras, trovis sian vojon al sonbendoj de multaj "ĝangalaj sonoj", uzitaj en filmoj kaj televido (krom kelkaj distrejoj Disney) sendepende de la monda loko kie tio okazas. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.honoluluzoo.org/kookaburra.htm Plia informo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100412122925/http://www.honoluluzoo.org/kookaburra.htm |date=2010-04-12 }} * [http://www.environment.nsw.gov.au/resources/nature/daceloNovaguineae.mp3 MP3 Kukabaraj sonoj] {{Commons|Dacelo novaeguineae}} == Bibliografio == * Sarah Legge, ''Kookaburra: King of the Bush'', CSIRO Publishing 2004, ISBN 0-643-09063-0 * Filmoj kaj sonoj de Kukabaraoj ĉe [http://www.anbg.gov.au/birds/birds.html Australian National Botanic Gardens site] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080720104051/http://www.anbg.gov.au/birds/birds.html |date=2008-07-20 }}. [[Birdoj]] [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] dudqxtxn301q72obow77wqmv3ak0pzh 9405855 9405643 2026-06-17T22:41:06Z Kani 670 /* Klasado kaj specioj */ 9405855 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabaraoj |koloro = pink |dosiero = Kookaburra portrait.jpg |priskribo de dosiero = [[Dacelo]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = '''Dacelo''' |genro aŭtoritato = [[William Elford Leach|Leach]], [[1815]] |specioj de subdivizio = genroj |subdivizio2 = * ''[[Dacelo gaudichaud]]'' * ''[[Dacelo leachii]]'' * ''[[Dacelo novaeguineae]]'' * ''[[Dacelo tyro]]'' |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} [[Dosiero:Kookaburrawithfood.jpg|eta|200px|dekstra|Kukabarao kun viandaj restaĵoj]] [[Dosiero:KookaburraKC.JPG|eta|200px|dekstra|Kukabarao ripoze sur trafikindikilo]] '''Kukabaraoj''' estas la [[birdoj]] de la genro [[Dacelo]], de la familio de [[Halcionedoj]]. Ili estas tre grandaj (ĉirkaŭ 43&nbsp;cm altaj) teraj [[arbalcionoj]] indiĝenaj de [[Aŭstralio]] kaj [[Novgvineo]] kaj la plej grandaj de ties familio. Ties popola nomo estas [[lingva prunto]] el la vorto de lingvo [[Wiradjuri]] ''guuguubarra'', kio estas [[onomatopeo|onomatopea]] de ties alvoko. La nomo ''Dacelo'' estas anagramo de la vorto ''Alcedo'', genro de la sama superfamilio, kiu enhavas la [[alciono]]n. Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj estas tre konataj pro siaj nekonfuzeblaj alvokoj, kiuj estas nekredeble kiel laŭta, eĥoa homa [[rido]]; afabla, kvankam iom histeria, amuza ĉe la tre konata [[Ridema kukabarao]] (''Dacelo novaeguineae''); kaj manieca rido ĉe la iome pli malgranda [[Bluflugila kukabarao]] (''Dacelo leachii''). Ili troviĝas ne nur en aridaj areoj, sed ankaŭ en apudurbaj kaj loĝejaj areoj apud fluanta akvo kaj facila manĝodisponeblo. Ili montras iome da [[seksa duformismo]], ĉar la inoj estas iome pli grandaj kaj pli senkoloraj. == Klasado kaj specioj == [[Dosiero:Kooklookatme.JPG|eta|200px|maldekstra]] [[Dosiero:Albinok.jpg|eta|200px|maldekstra|Albina kukabarao]] Estas kvar konataj specioj de Kukabaraoj en [[Aŭstralio]], [[Novgvineo]] kaj la insuloj [[Aru]]. La kvar specioj estas jenaj: * [[Kukabarao]], [[Ridema kukabarao]], ''Dacelo novaeguineae'' * [[Bluflugila kukabarao]], ''Dacelo leachii'' * [[Punkta kukaburo]], ''Dacelo tyro'' * [[Ruĝventra kukabarao]], ''Dacelo gaudichaud'' * [[Larĝbeka kukaburo]], ''Dacelo rex'' Malkutime inter proksimaj parencoj, la [[Ridema kukabarao]] kaj la [[Bluflugila kukabarao]] estas konkurencaj specioj en la areo kie ties teritorioj koincidas. Tio sugestas, ke la du specioj, kvankam el komuna deveno, evoluis izole (probable dum periodo kiam Aŭstralio kaj Novgvineo estis pli disaj; vidu [[Aŭstralio-Novgvineo]]) kaj kontaktiĝis en relative ĵusaj geologiaj epokoj. == Kutimoj == Kukabaraoj estas karnovoruloj. Ili manĝas [[lacerto]]jn, [[serpento]]jn, [[insekto]]jn, [[muso]]jn kaj krudan viandon. La plej sociaj birdoj akceptas donitaĵojn el homoj kaj manĝas krudajn aŭ kuiritajn viandaĵojn (eĉ varmajn). Oni ne konsilas manĝigi tiujn birdojn per viando ĉar tio ne enhavas necesajn (por ili) ingrediencojn kiel kalcio kaj aliaj nutraĵoj esencaj por tiu birdo. Restaĵoj de la vianderoj en la beko povas ulceriĝi kaj damaĝi la birdon. Ili estas teritoriemaj kaj gregemaj, kaj ofte loĝas kun parto el la idoj de la antaŭa sezono. Ili ofte kantas kiel [[koruso]] por marki sian teritorion, kiun defendas ankaŭ agreseme. Kukabarao, kiam oni elprenas el la nesto kaj manĝigas ĝin permane, povas iĝi agrabla [[dombesto]]. Tamen ĝia kaptiveca dieto de musoj kaj bovviando povas esti malfacile eltenebla krom la ĝena bruo, kaj ili postulas spacajn kaĝojn por flugi ene. En naturo, oni konas, ke Kukabaraoj povas manĝi birdidojn kaj serpentojn, insektojn kaj etajn reptiliojn. En bestoĝardenoj, ili kutime manĝas manĝaĵon por rabobirdoj kaj mortintajn birdidojn. Ili povas vivi ĝis 20 jaroj. == Inter homoj == Estas aŭstralia monero dediĉita al Kukabarao ekde [[1990]]. Krome oni eldonis multajn [[poŝtmarko]]jn kun tiu [[nacia birdo]] dum la tuta [[20-a jarcento]]. === Kantoj === * Estas tre konata [[lulkanto]] pri Kukabarao. * Estas kanto nomita "Kookaburra" de [[Cocteau Twins]], inkludita en ties Albumetoalbumeto [[Aikea-Guinea]]. * Esta kanto nomita "Kookaburra" de [[John Vanderslice]] en sia albumo de [[2007]] ''Emerald City''. === Popkulturo === * Olly la Kukabarao estis unu el la tri bestemblemoj elektitaj por la [[Somera Olimpiko 2000]] en [[Sidnejo]]. La aliaj bestemblemoj estis Millie la [[Ekidno]] kaj Syd la [[Ornitorinko]]. * Kvankam la Kukabaraoj troviĝas nur en du lokoj en la mondo, la distinga sono kiun faras, trovis sian vojon al sonbendoj de multaj "ĝangalaj sonoj", uzitaj en filmoj kaj televido (krom kelkaj distrejoj Disney) sendepende de la monda loko kie tio okazas. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.honoluluzoo.org/kookaburra.htm Plia informo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100412122925/http://www.honoluluzoo.org/kookaburra.htm |date=2010-04-12 }} * [http://www.environment.nsw.gov.au/resources/nature/daceloNovaguineae.mp3 MP3 Kukabaraj sonoj] {{Commons|Dacelo novaeguineae}} == Bibliografio == * Sarah Legge, ''Kookaburra: King of the Bush'', CSIRO Publishing 2004, ISBN 0-643-09063-0 * Filmoj kaj sonoj de Kukabaraoj ĉe [http://www.anbg.gov.au/birds/birds.html Australian National Botanic Gardens site] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080720104051/http://www.anbg.gov.au/birds/birds.html |date=2008-07-20 }}. [[Birdoj]] [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] tbjt8wy45bzqc18bgyogqneahhbwoux Ridema kukabarao 0 244316 9405598 8851607 2026-06-17T17:21:22Z Kani 670 9405598 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabarao |koloro = pink |dosiero= |dosiero2 = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = [[Dosiero:LaughingKookaburra.ogg]] |priskribo de dosiero2 = Ridema kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Rida kukaburo''' ''D. novaeguineae'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo novaeguineae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Hermann|Hermann]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = Dacelo novaeguineae |komunejo = Dacelo novaeguineae |mapo de vivoteritorioj =Distribution laughing kookaburra.jpg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''ridema kukabarao''' aŭ '''Rida kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo novaeguineae'') estas ofta [[karnovora]] birdo de Aŭstralio de la familio de [[Alcededoj]] aŭ ([[alcionoj]]), tre konata pro sia [[birdokanto|voĉo]]. Iam nomata '''Ridema azeno''', nuntempe la birdo estas pli konata laŭ ĝia indiĝena nomo, kiu eniris ĉiujn lingvojn. == Distribuo == [[Dosiero:Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg|eta|maldekstra|Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney|alt=Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg]] Ĝi troviĝas tra orienta [[Aŭstralio]], kaj estis enmetita en la sudokcidenta angulo de [[Okcidenta Aŭstralio]], [[Tasmanio]] kaj insuloj [[Flinders]] kaj [[Kanguru-Insulo|Kanguruo]]. Krome, kelkaj estis enmetitaj en [[Novzelando]] inter [[1866]] kaj [[1880]], sed nur tiuj liberigitaj en la insulo [[Kawau]] de Sir [[George Grey]] survivis. Ties idararo ankoraŭ troveblas tie. == Aspekto == [[Dosiero:Kookaburra1 ST 03.JPG|eta|maldekstra|200ra|Aspekto de kukabarao]] La Kukabarao estas fortika birdo ĉirkaŭ 45 cm longa, kun granda kapo, elstara bruna okulo, kaj tre granda beko, nigreca en supra makzelo kaj ostokolora en suba. La masklo kaj la ino aspektas same. Ili havas blankajn aŭ kremokolorajn korpon kaj kapon kun malhelbruna strio tra ĉiu okulo kaj pli nuance ĉefrunte kaj ĉekrone. La flugiloj kaj dorso estas malhelbrunaj kun ĉielbluaj punktomakuloj en ŝultroj. La vosto estas ruĝecoranĝa kun malhelbrunaj strioj kaj blankaj pintoj. == Ekologio kaj kutimaro == [[Dosiero:Flying Kookaburra DSC 0711 edit1.JPG|eta|maldekstra|Dumfluga kukabarao]] Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj okupas ĝangalajn kaj arbarajn teritoriojn en izolitaj familigrupoj, kaj ties konata ridalvoko utilas same kiel tiuj de multaj aliaj birdalvokoj: por marki teritoriajn bordojn. === Alvoko === La Ridema kukabarao estas konata ĉe sia nomo pro sia "rido" kiun uzas por saluti sian partneron post periodoj de malesto. Ĝi povas esti aŭdata iam ajn dum la tago, sed plej ofte iomete post mateniĝo kaj dum la nuancaj koloroj de post sunsubiro. Unu birdo komencas per mallaŭta, singulta rideto, poste ĵetas sian kapon malantaŭen kun raŭka rido: ofte kelkaj aliaj aliĝas. Se rivala tribo estas en aŭdloko kaj respondas, la tuta familio tuje kuniĝas kaj plenigas la arbaron per zuma ridaro. Aŭdi la Kukabaraon je plena voĉo esta unu el la plej eksterordinaraj spertoj de la aŭstralia arbaro, kion eĉ la propraj lokanoj miras; kelkaj vizitantoj, se neavertitaj, povas trovi tiun alvokon alarman.<ref>[http://ausinternet.com/ettamogah/kookaburrasong.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Dieto === [[Dosiero:Kookaburra-12.jpg|eta|Kukabaraoj kun lacertoj kiel predoj]] La Kukabarao ĉasas kiel aliaj alcionedoj: per gvatado sur taŭga branĉo aŭ kablo kie ĝi atendas pacience preterpasantan predon: [[muso]] aŭ similgranda eta [[mamulo]], granda [[insekto]], [[lacerto]], eta birdo aŭ birdido, kaj plej fame, [[serpento]]. Ĝi preferas etan predon, sed ne malkutime kukabaraoj kaptas surprize grandajn animalojn, inkludante [[veneno|venenajn]] serpentojn tiom longajn kiom la propra birdo. === Vivo === [[Dosiero:Dacelo novaeguineae, Swanbourne.jpg|eta|Junulo en ĝardeno en [[Swanbourne (Okcidenta Aŭstralio)]]]] La Kukabarao plej ofte klopodas por vivi en familiaj grupoj, kie la idaro helpas la gepatrojn ĉasi kaj zorgi por la venonta generacio de idaro. Dum pariĝa sezono, la Kukabarao dorlotas laŭ kutimo simila al tiu de [[Melifagedoj]]. La ino adoptas peteman sintenon kaj voĉas kiel junulo. La masklo tiam oferas al ŝi lian tiaman manĝaĵon akompane de sono "uuuuuuuuu". Ili ekreproduktiĝas ĉirkaŭ oktobro au novembro. Se la unua ovodemetado malsukcesas, ili daŭre reproduktiĝos dum la someraj monatoj. La ino ĝenerale demetas tri ovojn dum ĉirkaŭ dutagaj tempospacoj. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la tria ovo estos pli malgranda kaj ankaŭ la tria ido estos pli malgranda kaj je malavantaĝa situacio antaŭ siaj gefratoj. Idoj havas hokon en la supra makzelo, kio malaperos je [[elnestiĝo]]. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la idoj kverelos kaj la hoko utilos kiel armilo por mortigi la plej junan. Se estas sufiĉa manĝodisponeblo, la gepatroj dediĉos pli da tempo al zorgado de la idoj kaj tiuj ne devos kvereli. === Interagado kun homoj === La Kukabarao estas ofta vidaĵo en ĉeurbaj ĝardenoj kaj urbaj lokoj, eĉ en tre konstruitaj areoj, kaj ili estas tiom alkitimiĝitaj al homoj ke ili tre ofte manĝas el ties manoj. Homoj ofte manĝigas ilin per viandopecoj aŭ kartilagoj. Oni malkonsilas manĝigi ilin ĉar tiu manĝaĵo donebla de homoj ne kongruas kun ilia necesa dieto kaj povus malsanigi ilin. En [[Aŭstralio]] tiu ĉi specio estas konsiderata unu el la plej simbolaj animaloj kaj unu el la tri plej simbolaj birdoj, kaj pro tio aperas en [[monero]] kaj en multaj [[poŝtmarko]]j. == Bildaro == <gallery> Image:Laughing Kookaburra.jpg|Ĉe [[Milwaukee County Zoological Gardens]] Image:Laughing_Kookaburra.JPG Image:Kookaburra1 ST 03.JPG Image:Wet kookaburra.jpg|Malseka kukabarao Blue-winged_Kookaburra_(Dacelo_leachii)_-female.jpg|Ino Laughing kookaburra dec08 02.jpg </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == {{Portalo Birdoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47708|title=Dacelo novaeguineae|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] jjeajrz3afa6u7svdqpxt9wvk41661q 9405600 9405598 2026-06-17T17:22:21Z Kani 670 /* Distribuo */ 9405600 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabarao |koloro = pink |dosiero= |dosiero2 = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = [[Dosiero:LaughingKookaburra.ogg]] |priskribo de dosiero2 = Ridema kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Rida kukaburo''' ''D. novaeguineae'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo novaeguineae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Hermann|Hermann]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = Dacelo novaeguineae |komunejo = Dacelo novaeguineae |mapo de vivoteritorioj =Distribution laughing kookaburra.jpg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''ridema kukabarao''' aŭ '''Rida kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo novaeguineae'') estas ofta [[karnovora]] birdo de Aŭstralio de la familio de [[Alcededoj]] aŭ ([[alcionoj]]), tre konata pro sia [[birdokanto|voĉo]]. Iam nomata '''Ridema azeno''', nuntempe la birdo estas pli konata laŭ ĝia indiĝena nomo, kiu eniris ĉiujn lingvojn. == Distribuo == [[Dosiero:Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg|eta|200ra|maldekstra|Kukabarao en Greenwich, ĉeurba Sidnejo|alt=Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg]] Ĝi troviĝas tra orienta [[Aŭstralio]], kaj estis enmetita en la sudokcidenta angulo de [[Okcidenta Aŭstralio]], [[Tasmanio]] kaj insuloj [[Flinders]] kaj [[Kanguru-Insulo|Kanguruo]]. Krome, kelkaj estis enmetitaj en [[Novzelando]] inter [[1866]] kaj [[1880]], sed nur tiuj liberigitaj en la insulo [[Kawau]] de Sir [[George Grey]] survivis. Ties idararo ankoraŭ troveblas tie. == Aspekto == [[Dosiero:Kookaburra1 ST 03.JPG|eta|maldekstra|200ra|Aspekto de kukabarao]] La Kukabarao estas fortika birdo ĉirkaŭ 45 cm longa, kun granda kapo, elstara bruna okulo, kaj tre granda beko, nigreca en supra makzelo kaj ostokolora en suba. La masklo kaj la ino aspektas same. Ili havas blankajn aŭ kremokolorajn korpon kaj kapon kun malhelbruna strio tra ĉiu okulo kaj pli nuance ĉefrunte kaj ĉekrone. La flugiloj kaj dorso estas malhelbrunaj kun ĉielbluaj punktomakuloj en ŝultroj. La vosto estas ruĝecoranĝa kun malhelbrunaj strioj kaj blankaj pintoj. == Ekologio kaj kutimaro == [[Dosiero:Flying Kookaburra DSC 0711 edit1.JPG|eta|maldekstra|Dumfluga kukabarao]] Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj okupas ĝangalajn kaj arbarajn teritoriojn en izolitaj familigrupoj, kaj ties konata ridalvoko utilas same kiel tiuj de multaj aliaj birdalvokoj: por marki teritoriajn bordojn. === Alvoko === La Ridema kukabarao estas konata ĉe sia nomo pro sia "rido" kiun uzas por saluti sian partneron post periodoj de malesto. Ĝi povas esti aŭdata iam ajn dum la tago, sed plej ofte iomete post mateniĝo kaj dum la nuancaj koloroj de post sunsubiro. Unu birdo komencas per mallaŭta, singulta rideto, poste ĵetas sian kapon malantaŭen kun raŭka rido: ofte kelkaj aliaj aliĝas. Se rivala tribo estas en aŭdloko kaj respondas, la tuta familio tuje kuniĝas kaj plenigas la arbaron per zuma ridaro. Aŭdi la Kukabaraon je plena voĉo esta unu el la plej eksterordinaraj spertoj de la aŭstralia arbaro, kion eĉ la propraj lokanoj miras; kelkaj vizitantoj, se neavertitaj, povas trovi tiun alvokon alarman.<ref>[http://ausinternet.com/ettamogah/kookaburrasong.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Dieto === [[Dosiero:Kookaburra-12.jpg|eta|Kukabaraoj kun lacertoj kiel predoj]] La Kukabarao ĉasas kiel aliaj alcionedoj: per gvatado sur taŭga branĉo aŭ kablo kie ĝi atendas pacience preterpasantan predon: [[muso]] aŭ similgranda eta [[mamulo]], granda [[insekto]], [[lacerto]], eta birdo aŭ birdido, kaj plej fame, [[serpento]]. Ĝi preferas etan predon, sed ne malkutime kukabaraoj kaptas surprize grandajn animalojn, inkludante [[veneno|venenajn]] serpentojn tiom longajn kiom la propra birdo. === Vivo === [[Dosiero:Dacelo novaeguineae, Swanbourne.jpg|eta|Junulo en ĝardeno en [[Swanbourne (Okcidenta Aŭstralio)]]]] La Kukabarao plej ofte klopodas por vivi en familiaj grupoj, kie la idaro helpas la gepatrojn ĉasi kaj zorgi por la venonta generacio de idaro. Dum pariĝa sezono, la Kukabarao dorlotas laŭ kutimo simila al tiu de [[Melifagedoj]]. La ino adoptas peteman sintenon kaj voĉas kiel junulo. La masklo tiam oferas al ŝi lian tiaman manĝaĵon akompane de sono "uuuuuuuuu". Ili ekreproduktiĝas ĉirkaŭ oktobro au novembro. Se la unua ovodemetado malsukcesas, ili daŭre reproduktiĝos dum la someraj monatoj. La ino ĝenerale demetas tri ovojn dum ĉirkaŭ dutagaj tempospacoj. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la tria ovo estos pli malgranda kaj ankaŭ la tria ido estos pli malgranda kaj je malavantaĝa situacio antaŭ siaj gefratoj. Idoj havas hokon en la supra makzelo, kio malaperos je [[elnestiĝo]]. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la idoj kverelos kaj la hoko utilos kiel armilo por mortigi la plej junan. Se estas sufiĉa manĝodisponeblo, la gepatroj dediĉos pli da tempo al zorgado de la idoj kaj tiuj ne devos kvereli. === Interagado kun homoj === La Kukabarao estas ofta vidaĵo en ĉeurbaj ĝardenoj kaj urbaj lokoj, eĉ en tre konstruitaj areoj, kaj ili estas tiom alkitimiĝitaj al homoj ke ili tre ofte manĝas el ties manoj. Homoj ofte manĝigas ilin per viandopecoj aŭ kartilagoj. Oni malkonsilas manĝigi ilin ĉar tiu manĝaĵo donebla de homoj ne kongruas kun ilia necesa dieto kaj povus malsanigi ilin. En [[Aŭstralio]] tiu ĉi specio estas konsiderata unu el la plej simbolaj animaloj kaj unu el la tri plej simbolaj birdoj, kaj pro tio aperas en [[monero]] kaj en multaj [[poŝtmarko]]j. == Bildaro == <gallery> Image:Laughing Kookaburra.jpg|Ĉe [[Milwaukee County Zoological Gardens]] Image:Laughing_Kookaburra.JPG Image:Kookaburra1 ST 03.JPG Image:Wet kookaburra.jpg|Malseka kukabarao Blue-winged_Kookaburra_(Dacelo_leachii)_-female.jpg|Ino Laughing kookaburra dec08 02.jpg </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == {{Portalo Birdoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47708|title=Dacelo novaeguineae|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] mr34r32vrjg87sp27k6gf4a8a5gzfu6 9405601 9405600 2026-06-17T17:23:36Z Kani 670 9405601 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabarao |koloro = pink |dosiero=Laughing Kookaburra 1.jpg |dosiero2 = [[Dosiero:LaughingKookaburra.ogg]] | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = Voĉo de ridema kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Rida kukaburo''' ''D. novaeguineae'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo novaeguineae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Hermann|Hermann]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = Dacelo novaeguineae |komunejo = Dacelo novaeguineae |mapo de vivoteritorioj =Distribution laughing kookaburra.jpg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''ridema kukabarao''' aŭ '''Rida kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo novaeguineae'') estas ofta [[karnovora]] birdo de Aŭstralio de la familio de [[Alcededoj]] aŭ ([[alcionoj]]), tre konata pro sia [[birdokanto|voĉo]]. Iam nomata '''Ridema azeno''', nuntempe la birdo estas pli konata laŭ ĝia indiĝena nomo, kiu eniris ĉiujn lingvojn. == Distribuo == [[Dosiero:Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg|eta|200ra|maldekstra|Kukabarao en Greenwich, ĉeurba Sidnejo|alt=Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg]] Ĝi troviĝas tra orienta [[Aŭstralio]], kaj estis enmetita en la sudokcidenta angulo de [[Okcidenta Aŭstralio]], [[Tasmanio]] kaj insuloj [[Flinders]] kaj [[Kanguru-Insulo|Kanguruo]]. Krome, kelkaj estis enmetitaj en [[Novzelando]] inter [[1866]] kaj [[1880]], sed nur tiuj liberigitaj en la insulo [[Kawau]] de Sir [[George Grey]] survivis. Ties idararo ankoraŭ troveblas tie. == Aspekto == [[Dosiero:Kookaburra1 ST 03.JPG|eta|maldekstra|200ra|Aspekto de kukabarao]] La Kukabarao estas fortika birdo ĉirkaŭ 45 cm longa, kun granda kapo, elstara bruna okulo, kaj tre granda beko, nigreca en supra makzelo kaj ostokolora en suba. La masklo kaj la ino aspektas same. Ili havas blankajn aŭ kremokolorajn korpon kaj kapon kun malhelbruna strio tra ĉiu okulo kaj pli nuance ĉefrunte kaj ĉekrone. La flugiloj kaj dorso estas malhelbrunaj kun ĉielbluaj punktomakuloj en ŝultroj. La vosto estas ruĝecoranĝa kun malhelbrunaj strioj kaj blankaj pintoj. == Ekologio kaj kutimaro == [[Dosiero:Flying Kookaburra DSC 0711 edit1.JPG|eta|maldekstra|Dumfluga kukabarao]] Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj okupas ĝangalajn kaj arbarajn teritoriojn en izolitaj familigrupoj, kaj ties konata ridalvoko utilas same kiel tiuj de multaj aliaj birdalvokoj: por marki teritoriajn bordojn. === Alvoko === La Ridema kukabarao estas konata ĉe sia nomo pro sia "rido" kiun uzas por saluti sian partneron post periodoj de malesto. Ĝi povas esti aŭdata iam ajn dum la tago, sed plej ofte iomete post mateniĝo kaj dum la nuancaj koloroj de post sunsubiro. Unu birdo komencas per mallaŭta, singulta rideto, poste ĵetas sian kapon malantaŭen kun raŭka rido: ofte kelkaj aliaj aliĝas. Se rivala tribo estas en aŭdloko kaj respondas, la tuta familio tuje kuniĝas kaj plenigas la arbaron per zuma ridaro. Aŭdi la Kukabaraon je plena voĉo esta unu el la plej eksterordinaraj spertoj de la aŭstralia arbaro, kion eĉ la propraj lokanoj miras; kelkaj vizitantoj, se neavertitaj, povas trovi tiun alvokon alarman.<ref>[http://ausinternet.com/ettamogah/kookaburrasong.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Dieto === [[Dosiero:Kookaburra-12.jpg|eta|Kukabaraoj kun lacertoj kiel predoj]] La Kukabarao ĉasas kiel aliaj alcionedoj: per gvatado sur taŭga branĉo aŭ kablo kie ĝi atendas pacience preterpasantan predon: [[muso]] aŭ similgranda eta [[mamulo]], granda [[insekto]], [[lacerto]], eta birdo aŭ birdido, kaj plej fame, [[serpento]]. Ĝi preferas etan predon, sed ne malkutime kukabaraoj kaptas surprize grandajn animalojn, inkludante [[veneno|venenajn]] serpentojn tiom longajn kiom la propra birdo. === Vivo === [[Dosiero:Dacelo novaeguineae, Swanbourne.jpg|eta|Junulo en ĝardeno en [[Swanbourne (Okcidenta Aŭstralio)]]]] La Kukabarao plej ofte klopodas por vivi en familiaj grupoj, kie la idaro helpas la gepatrojn ĉasi kaj zorgi por la venonta generacio de idaro. Dum pariĝa sezono, la Kukabarao dorlotas laŭ kutimo simila al tiu de [[Melifagedoj]]. La ino adoptas peteman sintenon kaj voĉas kiel junulo. La masklo tiam oferas al ŝi lian tiaman manĝaĵon akompane de sono "uuuuuuuuu". Ili ekreproduktiĝas ĉirkaŭ oktobro au novembro. Se la unua ovodemetado malsukcesas, ili daŭre reproduktiĝos dum la someraj monatoj. La ino ĝenerale demetas tri ovojn dum ĉirkaŭ dutagaj tempospacoj. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la tria ovo estos pli malgranda kaj ankaŭ la tria ido estos pli malgranda kaj je malavantaĝa situacio antaŭ siaj gefratoj. Idoj havas hokon en la supra makzelo, kio malaperos je [[elnestiĝo]]. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la idoj kverelos kaj la hoko utilos kiel armilo por mortigi la plej junan. Se estas sufiĉa manĝodisponeblo, la gepatroj dediĉos pli da tempo al zorgado de la idoj kaj tiuj ne devos kvereli. === Interagado kun homoj === La Kukabarao estas ofta vidaĵo en ĉeurbaj ĝardenoj kaj urbaj lokoj, eĉ en tre konstruitaj areoj, kaj ili estas tiom alkitimiĝitaj al homoj ke ili tre ofte manĝas el ties manoj. Homoj ofte manĝigas ilin per viandopecoj aŭ kartilagoj. Oni malkonsilas manĝigi ilin ĉar tiu manĝaĵo donebla de homoj ne kongruas kun ilia necesa dieto kaj povus malsanigi ilin. En [[Aŭstralio]] tiu ĉi specio estas konsiderata unu el la plej simbolaj animaloj kaj unu el la tri plej simbolaj birdoj, kaj pro tio aperas en [[monero]] kaj en multaj [[poŝtmarko]]j. == Bildaro == <gallery> Image:Laughing Kookaburra.jpg|Ĉe [[Milwaukee County Zoological Gardens]] Image:Laughing_Kookaburra.JPG Image:Kookaburra1 ST 03.JPG Image:Wet kookaburra.jpg|Malseka kukabarao Blue-winged_Kookaburra_(Dacelo_leachii)_-female.jpg|Ino Laughing kookaburra dec08 02.jpg </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == {{Portalo Birdoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47708|title=Dacelo novaeguineae|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] gl7l0qcds0j68d99z2hasa7pyueu56q 9405602 9405601 2026-06-17T17:24:33Z Kani 670 9405602 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabarao |koloro = pink |dosiero=Laughing Kookaburra 1.jpg |dosiero2 = [[Dosiero:LaughingKookaburra.ogg]] | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = Voĉo de ridema kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Rida kukaburo''' ''D. novaeguineae'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo novaeguineae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Hermann|Hermann]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = Dacelo novaeguineae |komunejo = Dacelo novaeguineae |mapo de vivoteritorioj =Distribution laughing kookaburra.jpg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Malhelverde, indiĝena; helverde, enmetita }} La '''ridema kukabarao''' aŭ '''Rida kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo novaeguineae'') estas ofta [[karnovora]] birdo de Aŭstralio de la familio de [[Alcededoj]] aŭ ([[alcionoj]]), tre konata pro sia [[birdokanto|voĉo]]. Iam nomata '''Ridema azeno''', nuntempe la birdo estas pli konata laŭ ĝia indiĝena nomo, kiu eniris ĉiujn lingvojn. == Distribuo == [[Dosiero:Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg|eta|200ra|maldekstra|Kukabarao en Greenwich, ĉeurba Sidnejo|alt=Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg]] Ĝi troviĝas tra orienta [[Aŭstralio]], kaj estis enmetita en la sudokcidenta angulo de [[Okcidenta Aŭstralio]], [[Tasmanio]] kaj insuloj [[Flinders]] kaj [[Kanguru-Insulo|Kanguruo]]. Krome, kelkaj estis enmetitaj en [[Novzelando]] inter [[1866]] kaj [[1880]], sed nur tiuj liberigitaj en la insulo [[Kawau]] de Sir [[George Grey]] survivis. Ties idararo ankoraŭ troveblas tie. == Aspekto == [[Dosiero:Kookaburra1 ST 03.JPG|eta|maldekstra|200ra|Aspekto de kukabarao]] La Kukabarao estas fortika birdo ĉirkaŭ 45 cm longa, kun granda kapo, elstara bruna okulo, kaj tre granda beko, nigreca en supra makzelo kaj ostokolora en suba. La masklo kaj la ino aspektas same. Ili havas blankajn aŭ kremokolorajn korpon kaj kapon kun malhelbruna strio tra ĉiu okulo kaj pli nuance ĉefrunte kaj ĉekrone. La flugiloj kaj dorso estas malhelbrunaj kun ĉielbluaj punktomakuloj en ŝultroj. La vosto estas ruĝecoranĝa kun malhelbrunaj strioj kaj blankaj pintoj. == Ekologio kaj kutimaro == [[Dosiero:Flying Kookaburra DSC 0711 edit1.JPG|eta|maldekstra|Dumfluga kukabarao]] Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj okupas ĝangalajn kaj arbarajn teritoriojn en izolitaj familigrupoj, kaj ties konata ridalvoko utilas same kiel tiuj de multaj aliaj birdalvokoj: por marki teritoriajn bordojn. === Alvoko === La Ridema kukabarao estas konata ĉe sia nomo pro sia "rido" kiun uzas por saluti sian partneron post periodoj de malesto. Ĝi povas esti aŭdata iam ajn dum la tago, sed plej ofte iomete post mateniĝo kaj dum la nuancaj koloroj de post sunsubiro. Unu birdo komencas per mallaŭta, singulta rideto, poste ĵetas sian kapon malantaŭen kun raŭka rido: ofte kelkaj aliaj aliĝas. Se rivala tribo estas en aŭdloko kaj respondas, la tuta familio tuje kuniĝas kaj plenigas la arbaron per zuma ridaro. Aŭdi la Kukabaraon je plena voĉo esta unu el la plej eksterordinaraj spertoj de la aŭstralia arbaro, kion eĉ la propraj lokanoj miras; kelkaj vizitantoj, se neavertitaj, povas trovi tiun alvokon alarman.<ref>[http://ausinternet.com/ettamogah/kookaburrasong.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Dieto === [[Dosiero:Kookaburra-12.jpg|eta|Kukabaraoj kun lacertoj kiel predoj]] La Kukabarao ĉasas kiel aliaj alcionedoj: per gvatado sur taŭga branĉo aŭ kablo kie ĝi atendas pacience preterpasantan predon: [[muso]] aŭ similgranda eta [[mamulo]], granda [[insekto]], [[lacerto]], eta birdo aŭ birdido, kaj plej fame, [[serpento]]. Ĝi preferas etan predon, sed ne malkutime kukabaraoj kaptas surprize grandajn animalojn, inkludante [[veneno|venenajn]] serpentojn tiom longajn kiom la propra birdo. === Vivo === [[Dosiero:Dacelo novaeguineae, Swanbourne.jpg|eta|Junulo en ĝardeno en [[Swanbourne (Okcidenta Aŭstralio)]]]] La Kukabarao plej ofte klopodas por vivi en familiaj grupoj, kie la idaro helpas la gepatrojn ĉasi kaj zorgi por la venonta generacio de idaro. Dum pariĝa sezono, la Kukabarao dorlotas laŭ kutimo simila al tiu de [[Melifagedoj]]. La ino adoptas peteman sintenon kaj voĉas kiel junulo. La masklo tiam oferas al ŝi lian tiaman manĝaĵon akompane de sono "uuuuuuuuu". Ili ekreproduktiĝas ĉirkaŭ oktobro au novembro. Se la unua ovodemetado malsukcesas, ili daŭre reproduktiĝos dum la someraj monatoj. La ino ĝenerale demetas tri ovojn dum ĉirkaŭ dutagaj tempospacoj. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la tria ovo estos pli malgranda kaj ankaŭ la tria ido estos pli malgranda kaj je malavantaĝa situacio antaŭ siaj gefratoj. Idoj havas hokon en la supra makzelo, kio malaperos je [[elnestiĝo]]. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la idoj kverelos kaj la hoko utilos kiel armilo por mortigi la plej junan. Se estas sufiĉa manĝodisponeblo, la gepatroj dediĉos pli da tempo al zorgado de la idoj kaj tiuj ne devos kvereli. === Interagado kun homoj === La Kukabarao estas ofta vidaĵo en ĉeurbaj ĝardenoj kaj urbaj lokoj, eĉ en tre konstruitaj areoj, kaj ili estas tiom alkitimiĝitaj al homoj ke ili tre ofte manĝas el ties manoj. Homoj ofte manĝigas ilin per viandopecoj aŭ kartilagoj. Oni malkonsilas manĝigi ilin ĉar tiu manĝaĵo donebla de homoj ne kongruas kun ilia necesa dieto kaj povus malsanigi ilin. En [[Aŭstralio]] tiu ĉi specio estas konsiderata unu el la plej simbolaj animaloj kaj unu el la tri plej simbolaj birdoj, kaj pro tio aperas en [[monero]] kaj en multaj [[poŝtmarko]]j. == Bildaro == <gallery> Image:Laughing Kookaburra.jpg|Ĉe [[Milwaukee County Zoological Gardens]] Image:Laughing_Kookaburra.JPG Image:Kookaburra1 ST 03.JPG Image:Wet kookaburra.jpg|Malseka kukabarao Blue-winged_Kookaburra_(Dacelo_leachii)_-female.jpg|Ino Laughing kookaburra dec08 02.jpg </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == {{Portalo Birdoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47708|title=Dacelo novaeguineae|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] 0rbn2twd126rs8hcp7lyvqeogsdf3vf 9405605 9405602 2026-06-17T17:26:09Z Kani 670 /* Aspekto */ 9405605 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kukabarao |koloro = pink |dosiero=Laughing Kookaburra 1.jpg |dosiero2 = [[Dosiero:LaughingKookaburra.ogg]] | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = Voĉo de ridema kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Rida kukaburo''' ''D. novaeguineae'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo novaeguineae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Hermann|Hermann]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = Dacelo novaeguineae |komunejo = Dacelo novaeguineae |mapo de vivoteritorioj =Distribution laughing kookaburra.jpg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Malhelverde, indiĝena; helverde, enmetita }} La '''ridema kukabarao''' aŭ '''Rida kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo novaeguineae'') estas ofta [[karnovora]] birdo de Aŭstralio de la familio de [[Alcededoj]] aŭ ([[alcionoj]]), tre konata pro sia [[birdokanto|voĉo]]. Iam nomata '''Ridema azeno''', nuntempe la birdo estas pli konata laŭ ĝia indiĝena nomo, kiu eniris ĉiujn lingvojn. == Distribuo == [[Dosiero:Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg|eta|200ra|maldekstra|Kukabarao en Greenwich, ĉeurba Sidnejo|alt=Kookaburra in Greenwich, suburban Sydney.jpg]] Ĝi troviĝas tra orienta [[Aŭstralio]], kaj estis enmetita en la sudokcidenta angulo de [[Okcidenta Aŭstralio]], [[Tasmanio]] kaj insuloj [[Flinders]] kaj [[Kanguru-Insulo|Kanguruo]]. Krome, kelkaj estis enmetitaj en [[Novzelando]] inter [[1866]] kaj [[1880]], sed nur tiuj liberigitaj en la insulo [[Kawau]] de Sir [[George Grey]] survivis. Ties idararo ankoraŭ troveblas tie. == Aspekto == [[Dosiero:Laughing kookaburra444.jpg|eta|maldekstra|200ra|Detalo de beko kaj kapo]] [[Dosiero:Kookaburra1 ST 03.JPG|eta|maldekstra|200ra|Aspekto de kukabarao]] La Kukabarao estas fortika birdo ĉirkaŭ 45 cm longa, kun granda kapo, elstara bruna okulo, kaj tre granda beko, nigreca en supra makzelo kaj ostokolora en suba. La masklo kaj la ino aspektas same. Ili havas blankajn aŭ kremokolorajn korpon kaj kapon kun malhelbruna strio tra ĉiu okulo kaj pli nuance ĉefrunte kaj ĉekrone. La flugiloj kaj dorso estas malhelbrunaj kun ĉielbluaj punktomakuloj en ŝultroj. La vosto estas ruĝecoranĝa kun malhelbrunaj strioj kaj blankaj pintoj. == Ekologio kaj kutimaro == [[Dosiero:Flying Kookaburra DSC 0711 edit1.JPG|eta|maldekstra|Dumfluga kukabarao]] Tiuj [[Aŭstralazia ekozono|aŭstralaziaj]] birdoj okupas ĝangalajn kaj arbarajn teritoriojn en izolitaj familigrupoj, kaj ties konata ridalvoko utilas same kiel tiuj de multaj aliaj birdalvokoj: por marki teritoriajn bordojn. === Alvoko === La Ridema kukabarao estas konata ĉe sia nomo pro sia "rido" kiun uzas por saluti sian partneron post periodoj de malesto. Ĝi povas esti aŭdata iam ajn dum la tago, sed plej ofte iomete post mateniĝo kaj dum la nuancaj koloroj de post sunsubiro. Unu birdo komencas per mallaŭta, singulta rideto, poste ĵetas sian kapon malantaŭen kun raŭka rido: ofte kelkaj aliaj aliĝas. Se rivala tribo estas en aŭdloko kaj respondas, la tuta familio tuje kuniĝas kaj plenigas la arbaron per zuma ridaro. Aŭdi la Kukabaraon je plena voĉo esta unu el la plej eksterordinaraj spertoj de la aŭstralia arbaro, kion eĉ la propraj lokanoj miras; kelkaj vizitantoj, se neavertitaj, povas trovi tiun alvokon alarman.<ref>[http://ausinternet.com/ettamogah/kookaburrasong.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Dieto === [[Dosiero:Kookaburra-12.jpg|eta|Kukabaraoj kun lacertoj kiel predoj]] La Kukabarao ĉasas kiel aliaj alcionedoj: per gvatado sur taŭga branĉo aŭ kablo kie ĝi atendas pacience preterpasantan predon: [[muso]] aŭ similgranda eta [[mamulo]], granda [[insekto]], [[lacerto]], eta birdo aŭ birdido, kaj plej fame, [[serpento]]. Ĝi preferas etan predon, sed ne malkutime kukabaraoj kaptas surprize grandajn animalojn, inkludante [[veneno|venenajn]] serpentojn tiom longajn kiom la propra birdo. === Vivo === [[Dosiero:Dacelo novaeguineae, Swanbourne.jpg|eta|Junulo en ĝardeno en [[Swanbourne (Okcidenta Aŭstralio)]]]] La Kukabarao plej ofte klopodas por vivi en familiaj grupoj, kie la idaro helpas la gepatrojn ĉasi kaj zorgi por la venonta generacio de idaro. Dum pariĝa sezono, la Kukabarao dorlotas laŭ kutimo simila al tiu de [[Melifagedoj]]. La ino adoptas peteman sintenon kaj voĉas kiel junulo. La masklo tiam oferas al ŝi lian tiaman manĝaĵon akompane de sono "uuuuuuuuu". Ili ekreproduktiĝas ĉirkaŭ oktobro au novembro. Se la unua ovodemetado malsukcesas, ili daŭre reproduktiĝos dum la someraj monatoj. La ino ĝenerale demetas tri ovojn dum ĉirkaŭ dutagaj tempospacoj. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la tria ovo estos pli malgranda kaj ankaŭ la tria ido estos pli malgranda kaj je malavantaĝa situacio antaŭ siaj gefratoj. Idoj havas hokon en la supra makzelo, kio malaperos je [[elnestiĝo]]. Se la manĝodisponeblo ne taŭgas, la idoj kverelos kaj la hoko utilos kiel armilo por mortigi la plej junan. Se estas sufiĉa manĝodisponeblo, la gepatroj dediĉos pli da tempo al zorgado de la idoj kaj tiuj ne devos kvereli. === Interagado kun homoj === La Kukabarao estas ofta vidaĵo en ĉeurbaj ĝardenoj kaj urbaj lokoj, eĉ en tre konstruitaj areoj, kaj ili estas tiom alkitimiĝitaj al homoj ke ili tre ofte manĝas el ties manoj. Homoj ofte manĝigas ilin per viandopecoj aŭ kartilagoj. Oni malkonsilas manĝigi ilin ĉar tiu manĝaĵo donebla de homoj ne kongruas kun ilia necesa dieto kaj povus malsanigi ilin. En [[Aŭstralio]] tiu ĉi specio estas konsiderata unu el la plej simbolaj animaloj kaj unu el la tri plej simbolaj birdoj, kaj pro tio aperas en [[monero]] kaj en multaj [[poŝtmarko]]j. == Bildaro == <gallery> Image:Laughing Kookaburra.jpg|Ĉe [[Milwaukee County Zoological Gardens]] Image:Laughing_Kookaburra.JPG Image:Kookaburra1 ST 03.JPG Image:Wet kookaburra.jpg|Malseka kukabarao Blue-winged_Kookaburra_(Dacelo_leachii)_-female.jpg|Ino Laughing kookaburra dec08 02.jpg </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == {{Portalo Birdoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47708|title=Dacelo novaeguineae|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] f847dqauam5cponw41fsnt5o6l2c7sf Bluflugila kukabarao 0 244413 9405617 9199162 2026-06-17T17:38:17Z Kani 670 9405617 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bluflugila kukabarao |koloro = pink |dosiero = Bluewingedkookaburra-male-2025.jpg |dosiero2= Blue-winged-kookaburra444.jpg |priskribo de dosiero = Bluflugila kukabarao, masklo |priskribo de dosiero2 = Bluflugila kukabarao, ino |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Bluflugila kukabarao''' ''D. leachii'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo leachii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]] & [[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=200px | dosiero2 larĝo=200px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Bluflugila kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref>, '''Bluflugila kukabarao''' aŭ '''Bluvosta kukabarao''', ''Dacelo leachii'' estas unu el la plej malgrandaj specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdoj]] de la familio de [[Halcionedoj]], ĉirkaŭe 40 cm longa. == Aspekto == [[Dosiero:BlueWingedKookaburra.jpg|eta|maldekstra|200px|Bluflugila kukaburo]] Ĝi estas simila al la [[Rida kukaburo]], sed havas helkolorajn okulojn, ne havas traokulan strion, kaj havas pli da bluo en flugiloj ol la aliaj specioj de tiu genro. Ankaŭ la vosto estas blua, anstataŭ ruĝbruna kun strioj, kiel ĉe la Rida kukaburo, sed la vostofino ĉe tiu ĉi specio estas ankaŭ blanka, sed eĉ pli rimarkinde. La [[beko]] estas simila: fortika, hela supre, malhela sube; kaj ankaŭ la ĝenerala koloro estas simila: malhelbruna en dorso kaj kremokolora ĝenerale. == Aliaj == La Bluflugila kukaburo havas distribuon el suda [[Novgvineo]] kaj la plej malsekaj partoj de norda [[Aŭstralio]], al suda [[Kvinslando]] tra la Supra Fino, kaj tiom malproksime sude en marbordo de Okcidenta Aŭstralio kiom ĝis la areo de la golfeto [[Shark]]. La [[Dunoma nomsistemo|scienca nomo]] rememoras la [[Britio|britan]] zoologon [[William Elford Leach]]. Disvastigita kaj ofta tra sia granda teritorio, la Bluflugila kukaburo estas klasita kiel [[Malpli Zorgiga]] ĉe la [[IUCN Ruĝa Listo]] de Minacataj Specioj. == Subspecioj == * ''Dacelo leachii cervina'' * ''Dacelo leachii cliftoni'' * ''Dacelo leachii intermedia'' * ''Dacelo leachii kempi'' * ''Dacelo leachii leachii'' * ''Dacelo leachii occidentalis'' * ''Dacelo leachii superflua'' [[Dosiero:Blue-winged Kookaburra.ogv|eta|300px|maldekstra|Lester Bridge, SE Kvinslando, Aŭstralio]] ==Bildoj== <gallery> blue-winged kookaburra arp.jpg|Masklo Blue-winged Kookaburra (Dacelo leachii) -female.jpg|Ino </gallery> == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47709|title=Dacelo leachii|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne Minacata == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Dacelo leachii}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1092&m=0 BirdLife Specidatumbazo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929170229/http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1092&m=0 |date=2007-09-29 }} * [http://www.redlist.org/search/details.php?species=47709 IUCN Ruĝa Listo] {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] 2j2q0sozu6xrhv66yc07jgez0lx8le9 9405618 9405617 2026-06-17T17:39:11Z Kani 670 /* Aliaj */ 9405618 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bluflugila kukabarao |koloro = pink |dosiero = Bluewingedkookaburra-male-2025.jpg |dosiero2= Blue-winged-kookaburra444.jpg |priskribo de dosiero = Bluflugila kukabarao, masklo |priskribo de dosiero2 = Bluflugila kukabarao, ino |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Bluflugila kukabarao''' ''D. leachii'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo leachii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]] & [[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=200px | dosiero2 larĝo=200px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Bluflugila kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref>, '''Bluflugila kukabarao''' aŭ '''Bluvosta kukabarao''', ''Dacelo leachii'' estas unu el la plej malgrandaj specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdoj]] de la familio de [[Halcionedoj]], ĉirkaŭe 40 cm longa. == Aspekto == [[Dosiero:BlueWingedKookaburra.jpg|eta|maldekstra|200px|Bluflugila kukaburo]] Ĝi estas simila al la [[Rida kukaburo]], sed havas helkolorajn okulojn, ne havas traokulan strion, kaj havas pli da bluo en flugiloj ol la aliaj specioj de tiu genro. Ankaŭ la vosto estas blua, anstataŭ ruĝbruna kun strioj, kiel ĉe la Rida kukaburo, sed la vostofino ĉe tiu ĉi specio estas ankaŭ blanka, sed eĉ pli rimarkinde. La [[beko]] estas simila: fortika, hela supre, malhela sube; kaj ankaŭ la ĝenerala koloro estas simila: malhelbruna en dorso kaj kremokolora ĝenerale. == Aliaj == La Bluflugila kukaburo havas distribuon el suda [[Novgvineo]] kaj la plej malsekaj partoj de norda [[Aŭstralio]], al suda [[Kvinslando]] tra la Supra Fino, kaj tiom malproksime sude en marbordo de Okcidenta Aŭstralio kiom ĝis la areo de la golfeto [[Shark]]. La [[Dunoma nomsistemo|scienca nomo]] rememoras la [[Britio|britan]] zoologon [[William Elford Leach]]. Disvastigita kaj ofta tra sia granda teritorio, la Bluflugila kukaburo estas klasita kiel [[Malplej Zorgiga]] ĉe la [[IUCN Ruĝa Listo]] de Minacataj Specioj. == Subspecioj == * ''Dacelo leachii cervina'' * ''Dacelo leachii cliftoni'' * ''Dacelo leachii intermedia'' * ''Dacelo leachii kempi'' * ''Dacelo leachii leachii'' * ''Dacelo leachii occidentalis'' * ''Dacelo leachii superflua'' [[Dosiero:Blue-winged Kookaburra.ogv|eta|300px|maldekstra|Lester Bridge, SE Kvinslando, Aŭstralio]] ==Bildoj== <gallery> blue-winged kookaburra arp.jpg|Masklo Blue-winged Kookaburra (Dacelo leachii) -female.jpg|Ino </gallery> == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47709|title=Dacelo leachii|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne Minacata == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Dacelo leachii}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1092&m=0 BirdLife Specidatumbazo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929170229/http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1092&m=0 |date=2007-09-29 }} * [http://www.redlist.org/search/details.php?species=47709 IUCN Ruĝa Listo] {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] 0uhkbdptnj5t983j747dj6qs8mv5ro4 Ruĝventra kukabarao 0 244416 9405626 8970209 2026-06-17T17:52:47Z Kani 670 9405626 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝventra kukabarao |koloro = pink |dosiero=Rufous-bellied Kookaburra 0A2A2796.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Ruĝventra kukabarao''' ''D. gaudichaud'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo gaudichaud'' |dunomo aŭtoritato = ([[Quoy]] & [[Gaimard]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝventra kukabarao''' aŭ '''Rufaventra kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo gaudichaud'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita tra la malaltaj arbaroj de [[Novgvineo]]. Ĝi estis iam vidata en la insulo [[Saibai]], de [[Kvinslando]], [[Aŭstralio]]. Tiu kukabarao estas neofta pro okupo de densaj [[pluvarbaro]]j (male al malferma kamparo preferita de aliaj kukabaraoj) kaj ne vivas en familiaj grupoj, sed kiel paroj. Ĝi estas blankbeka birdo kun nigra kapo, bluecaj flugiloj kun malhelbrunaj partoj en dorso, kaj palruĝecaj ventro kaj vostoplumoj, kiuj ĉe masklo estas bluaj supre. Krome estas larĝa blanka strio kolume kaj mallarĝa malantaŭ ĉiu okulo kaj al la nuko. La scienca nomo rememoras la [[Francoj|francan]] botanikiston [[Charles Gaudichaud-Beaupré]]. ==Bildoj== <gallery> Rufous-bellied Kookaburra.jpg Dacelo gaudichaud.jpg </gallery> ==Referencoj== * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47711|title=Dacelo gaudichaud|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] g1agj0cer7drut3km6ane0tknxe3824 9405629 9405626 2026-06-17T17:53:29Z Kani 670 /* Referencoj */ 9405629 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝventra kukabarao |koloro = pink |dosiero=Rufous-bellied Kookaburra 0A2A2796.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Ruĝventra kukabarao''' ''D. gaudichaud'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo gaudichaud'' |dunomo aŭtoritato = ([[Quoy]] & [[Gaimard]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝventra kukabarao''' aŭ '''Rufaventra kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo gaudichaud'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita tra la malaltaj arbaroj de [[Novgvineo]]. Ĝi estis iam vidata en la insulo [[Saibai]], de [[Kvinslando]], [[Aŭstralio]]. Tiu kukabarao estas neofta pro okupo de densaj [[pluvarbaro]]j (male al malferma kamparo preferita de aliaj kukabaraoj) kaj ne vivas en familiaj grupoj, sed kiel paroj. Ĝi estas blankbeka birdo kun nigra kapo, bluecaj flugiloj kun malhelbrunaj partoj en dorso, kaj palruĝecaj ventro kaj vostoplumoj, kiuj ĉe masklo estas bluaj supre. Krome estas larĝa blanka strio kolume kaj mallarĝa malantaŭ ĉiu okulo kaj al la nuko. La scienca nomo rememoras la [[Francoj|francan]] botanikiston [[Charles Gaudichaud-Beaupré]]. ==Bildoj== <gallery> Rufous-bellied Kookaburra.jpg Dacelo gaudichaud.jpg </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47711|title=Dacelo gaudichaud|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 1gthybsqkr74cagbb7v35y0xjnoxhvl 9405635 9405629 2026-06-17T17:59:42Z Kani 670 9405635 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝventra kukabarao |koloro = pink |dosiero=Rufous-bellied Kookaburra 0A2A2796.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Ruĝventra kukabarao''' ''D. gaudichaud'' |statuso = LC |dunomo = ''Dacelo gaudichaud'' |dunomo aŭtoritato = ([[Joseph Paul Gaimard|Gaimard]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝventra kukabarao''' aŭ '''Rufaventra kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dacelo gaudichaud'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita tra la malaltaj arbaroj de [[Novgvineo]]. Ĝi estis iam vidata en la insulo [[Saibai]], de [[Kvinslando]], [[Aŭstralio]]. Tiu kukabarao estas neofta pro okupo de densaj [[pluvarbaro]]j (male al malferma kamparo preferita de aliaj kukabaraoj) kaj ne vivas en familiaj grupoj, sed kiel paroj. Ĝi estas blankbeka birdo kun nigra kapo, bluecaj flugiloj kun malhelbrunaj partoj en dorso, kaj palruĝecaj ventro kaj vostoplumoj, kiuj ĉe masklo estas bluaj supre. Krome estas larĝa blanka strio kolume kaj mallarĝa malantaŭ ĉiu okulo kaj al la nuko. La scienca nomo rememoras la [[Francoj|francan]] botanikiston [[Charles Gaudichaud-Beaupré]]. ==Bildoj== <gallery> Rufous-bellied Kookaburra.jpg Dacelo gaudichaud.jpg </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47711|title=Dacelo gaudichaud|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 4qn982a7ci83dozdchm84ek4cg63xme Brunflugila arbalciono 0 244422 9405888 9304528 2026-06-17T23:41:02Z Kani 670 9405888 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunflugila alciono |koloro = pink |dosiero = Brown winged KF.jpg |dosiero2=Brown-winged Kingfisher in golden light in Sundarban.jpg |dosiero larĝo=220px |dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = Brunflugila alciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Brunflugila alciono''' ''P. amauroptera'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 16 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Pelargopsis amauroptera'' |volume=2016 |article-number=e.T22683213A92978779 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683213A92978779.en |access-date=16a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Pelargopsis amauroptera'' |dunomo aŭtoritato = ([[Oliver Paynie Pearson|Pearson]], 1841) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Pelargopsis amauropterus'' (Pearson, 1841) [Eraro] |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunflugila arbalciono''' aŭ '''Brunflugila alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Pelargopsis amauroptera'') estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. [[Dosiero:Brown-wingedKingfisher.jpg|eta|maldekstre|220ra|Bhitarkanika, [[Odiŝo]].]] Ĝi diferenciĝas disde la kukabaraoj de sia sama familio kaj de aliaj arbalcionoj pro malhavo de bluaj partoj aŭ markoj en flugiloj aŭ vosto (nur estas blueca dorso); anstataŭe tiu ĉi specio montras du bele kontrastajn plumarkolorojn, nome malhelbruna en dorso (flugiloj) kaj vosto kaj flavoranĝa en la cetero (kapo, kolo, brusto kaj ventro). Krome estas ruĝegaj la fortika, longa kaj pintakra beko, la kruroj kaj la mallarĝa ringo ĉirkaŭ nigra kaj granda okulo. Temas pri unu el la plej belaj birdoj de la familio. Ĝi troviĝas en [[Bangladeŝo]], [[Barato]], [[Malajzio]], [[Birmo]], kaj [[Tajlando]]. Ties natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj. Ĝi estas minacata pro [[habitatoperdo]]. ==Referencoj== {{Referencoj}} *BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/46901/all Pelargopsis amauroptera]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Mincataj Specioj.] Elŝutita la [[24a de julio]] 2007. {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] 2r9tebljmwjdr0rytn5uma752hmo6q6 9405890 9405888 2026-06-17T23:43:56Z Kani 670 9405890 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunflugila alciono |koloro = pink |dosiero = Brown winged KF.jpg |dosiero2=Brown-winged Kingfisher in golden light in Sundarban.jpg |dosiero larĝo=220px |dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = Brunflugila alciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Brunflugila alciono''' ''P. amauroptera'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 16 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Pelargopsis amauroptera'' |volume=2016 |article-number=e.T22683213A92978779 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683213A92978779.en |access-date=16a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Pelargopsis amauroptera'' |dunomo aŭtoritato = (Oliver Paynie Pearson, 1841) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Pelargopsis amauropterus'' (Pearson, 1841) <br> [Eraro] |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunflugila arbalciono''' aŭ '''Brunflugila alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Pelargopsis amauroptera'') estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. [[Dosiero:Brown-wingedKingfisher.jpg|eta|maldekstre|220ra|Bhitarkanika, [[Odiŝo]].]] Ĝi diferenciĝas disde la kukabaraoj de sia sama familio kaj de aliaj arbalcionoj pro malhavo de bluaj partoj aŭ markoj en flugiloj aŭ vosto (nur estas blueca dorso); anstataŭe tiu ĉi specio montras du bele kontrastajn plumarkolorojn, nome malhelbruna en dorso (flugiloj) kaj vosto kaj flavoranĝa en la cetero (kapo, kolo, brusto kaj ventro). Krome estas ruĝegaj la fortika, longa kaj pintakra beko, la kruroj kaj la mallarĝa ringo ĉirkaŭ nigra kaj granda okulo. Temas pri unu el la plej belaj birdoj de la familio. Ĝi troviĝas en [[Bangladeŝo]], [[Barato]], [[Malajzio]], [[Birmo]], kaj [[Tajlando]]. Ties natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj. Ĝi estas minacata pro [[habitatoperdo]]. ==Referencoj== {{Referencoj}} *BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/46901/all Pelargopsis amauroptera]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Mincataj Specioj.] Elŝutita la [[24a de julio]] 2007. {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] eo12d90ufjuf7b9jtjgwut8f1xg2i9k Cikonibeka arbalciono 0 244424 9405874 7979528 2026-06-17T23:21:56Z Kani 670 9405874 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cikonibeka arbalciono |koloro = pink |dosiero = Stork-billed Kingfisher (Pelargopsis capensis) (21449693520).jpg |dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero = Cikonibeka arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Cikonibeka arbalciono''' ''P. capensis'' |statuso = LC |dunomo = ''Pelargopsis capensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Cikonibeka arbalciono''', ''Pelargopsis capensis'' (eksa ''Halcyon capensis''), estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. Ĝi estas amplekse, sed malabunde, disvastigita en tropika suda [[Azio]] el [[Barato]] kaj [[Srilanko]] al [[Indonezio]]. Tiu [[arbalciono]] estas ĉefe loĝanto tra sia teritorio. == Aspekto == [[Dosiero:PelargopsisBurmanica.jpg|eta|maldekstra|220ra|''Pelargopsis capensis burmanica'' de [[John Gerrard Keulemans|Keulemans]]]] Temas pri tre granda arbalciono, 35&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas helbluan dorson (ankaŭ verdecan), pli malhelbluajn flugilojn kaj voston (ĉio hele sube), kaj brunan (ĝis grizan) kapon. Ties subaj partoj kaj kolo estas flavoranĝaj, pli hele en gorĝo. La tre granda kaj longa beko estas brilruĝa, kio nomigas la specion per komparo al [[cikonio]]. Ankaŭ la kruroj estas ruĝaj. La flugo de la Cikonibeka arbalciono, estas prilaborita kaj sveba, sed rekta. Ambaŭ seksoj estas similaj. Estas 15 rasoj, ĉefe diferencaj en plumardetaloj, sed ''P. c. gigantea'' de la insularo Sulu havas blankajn kapon, kolon kaj subaj partoj. La alvoko de tiu bruema arbalciono estas mallaŭta ''piir-por-por'' ripete ĉiun 5an sekundon aŭ simila rido ''ki-ki-ki-ki-ki-ki''. == Kutimoj == La Cikonibeka arbalciono, estas specio de varia arbara habitato ĉe lagoj, riveroj aŭ marbordoj. Ĝi gvatas silente dum serĉado de manĝaĵo, kaj estas ofte nerimarkebla spite sian grandon. Ĝi estas teritoria kaj forigas [[aglo]]jn kaj aliajn grandajn predantojn. Tiu specio ĉasas [[fiŝo]]jn, [[rano]]jn, [[krabo]]jn, [[rodulo]]jn kaj birdidojn. La Cikonibeka arbalciono, elfosas sian neston en riverbordo, putrinta arboparto, aŭ arbotermitejo. La tipa ovodemetado estas de 2 ĝis 5 rondoformaj blankaj ovoj. == Subspecioj == * ''Pelargopsis capensis burmanica'' Sharpe, 1870, en [[Birmo]] ĝis la terkolo Kra; * ''Pelargopsis capensis capensis'' (Linnaeus, 1766), [[Barato]], [[Srilanko]]; * ''Pelargopsis capensis cyanopteryx'' (Oberholser, 1909), [[Sumatro]], [[Insulo Bangka|Bangko]], [[Belitungo]], [[Borneo]]; * ''Pelargopsis capensis floresiana'' Sharpe, 1870, [[Bali]], [[Lombok]], [[Sumbavo]], [[Floreso]]; * ''Pelargopsis capensis gigantea'' Walden, 1874, insularo [[Sulu]]; * ''Pelargopsis capensis gouldi'' Sharpe, 1870, Nordaj [[Filipinoj]]; * ''Pelargopsis capensis innominata'' (Oort, 1910) * ''Pelargopsis capensis intermedia'' Hume, 1874, [[Nikobaroj]]; * ''Pelargopsis capensis javana'' (Boddaert, 1783), [[Javo]]; * ''Pelargopsis capensis malaccensis'' Sharpe, 1870, [[Malajzia Duoninsulo]], insuloj Riaŭ kaj Lingga; * ''Pelargopsis capensis osmastoni'' (E.C.S. Baker, 1934), [[Andamanoj]]; * ''Pelargopsis capensis simalurensis'' Richmond, 1903, Simeuluo nordokcidente de Sumatro; * ''Pelargopsis capensis sodalis'' Richmond, 1903, insulo Banjako nordokcidente de Sumatro; == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47712|title=Pelargopsis capensis|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata * {{Citaĵo el libro|titolo=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers|aŭtoro=C H Fry & Kathie Fry|kunaŭtoroj=illustrated by Alan Harris|jaro=2000|eldoninto=Princeton University Press|identigilo=ISBN 0691048797}} {{-}} == Bildogalerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) eyeing a prey in Kolkata W IMG 3555.jpg‎ Gvatantea predon en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) sitting above a water-hole in Kolkata I IMG 0380.jpg|Super akvejo en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) calling at Kolkata I IMG 7503.jpg|Alvokante en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 9693.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 7659.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 7407.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:STORK-BILLED KINGFISHER I3 IMG 5422.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. </gallery> {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] [[Kategorio:Birdoj de Barato]] h6tdeyva6knv05fq7ue463nl3o4zbyx 9405878 9405874 2026-06-17T23:24:15Z Kani 670 9405878 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cikonibeka arbalciono |koloro = pink |dosiero = Stork-billed Kingfisher (Pelargopsis capensis) (21449693520).jpg |dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero = Cikonibeka arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Cikonibeka arbalciono''' ''P. capensis'' |statuso = LC |dunomo = ''Pelargopsis capensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Cikonibeka arbalciono''' aŭ '''Cikonibeka alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref>, ''Pelargopsis capensis'' (eksa ''Halcyon capensis''), estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. Ĝi estas amplekse, sed malabunde, disvastigita en tropika suda [[Azio]] el [[Barato]] kaj [[Srilanko]] al [[Indonezio]]. Tiu [[arbalciono]] estas ĉefe loĝanto tra sia teritorio. == Aspekto == [[Dosiero:PelargopsisBurmanica.jpg|eta|maldekstra|220ra|''Pelargopsis capensis burmanica'' de [[John Gerrard Keulemans|Keulemans]]]] Temas pri tre granda arbalciono, 35&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas helbluan dorson (ankaŭ verdecan), pli malhelbluajn flugilojn kaj voston (ĉio hele sube), kaj brunan (ĝis grizan) kapon. Ties subaj partoj kaj kolo estas flavoranĝaj, pli hele en gorĝo. La tre granda kaj longa beko estas brilruĝa, kio nomigas la specion per komparo al [[cikonio]]. Ankaŭ la kruroj estas ruĝaj. La flugo de la Cikonibeka arbalciono, estas prilaborita kaj sveba, sed rekta. Ambaŭ seksoj estas similaj. Estas 15 rasoj, ĉefe diferencaj en plumardetaloj, sed ''P. c. gigantea'' de la insularo Sulu havas blankajn kapon, kolon kaj subaj partoj. La alvoko de tiu bruema arbalciono estas mallaŭta ''piir-por-por'' ripete ĉiun 5an sekundon aŭ simila rido ''ki-ki-ki-ki-ki-ki''. == Kutimoj == La Cikonibeka arbalciono, estas specio de varia arbara habitato ĉe lagoj, riveroj aŭ marbordoj. Ĝi gvatas silente dum serĉado de manĝaĵo, kaj estas ofte nerimarkebla spite sian grandon. Ĝi estas teritoria kaj forigas [[aglo]]jn kaj aliajn grandajn predantojn. Tiu specio ĉasas [[fiŝo]]jn, [[rano]]jn, [[krabo]]jn, [[rodulo]]jn kaj birdidojn. La Cikonibeka arbalciono, elfosas sian neston en riverbordo, putrinta arboparto, aŭ arbotermitejo. La tipa ovodemetado estas de 2 ĝis 5 rondoformaj blankaj ovoj. == Subspecioj == * ''Pelargopsis capensis burmanica'' Sharpe, 1870, en [[Birmo]] ĝis la terkolo Kra; * ''Pelargopsis capensis capensis'' (Linnaeus, 1766), [[Barato]], [[Srilanko]]; * ''Pelargopsis capensis cyanopteryx'' (Oberholser, 1909), [[Sumatro]], [[Insulo Bangka|Bangko]], [[Belitungo]], [[Borneo]]; * ''Pelargopsis capensis floresiana'' Sharpe, 1870, [[Bali]], [[Lombok]], [[Sumbavo]], [[Floreso]]; * ''Pelargopsis capensis gigantea'' Walden, 1874, insularo [[Sulu]]; * ''Pelargopsis capensis gouldi'' Sharpe, 1870, Nordaj [[Filipinoj]]; * ''Pelargopsis capensis innominata'' (Oort, 1910) * ''Pelargopsis capensis intermedia'' Hume, 1874, [[Nikobaroj]]; * ''Pelargopsis capensis javana'' (Boddaert, 1783), [[Javo]]; * ''Pelargopsis capensis malaccensis'' Sharpe, 1870, [[Malajzia Duoninsulo]], insuloj Riaŭ kaj Lingga; * ''Pelargopsis capensis osmastoni'' (E.C.S. Baker, 1934), [[Andamanoj]]; * ''Pelargopsis capensis simalurensis'' Richmond, 1903, Simeuluo nordokcidente de Sumatro; * ''Pelargopsis capensis sodalis'' Richmond, 1903, insulo Banjako nordokcidente de Sumatro; == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47712|title=Pelargopsis capensis|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata * {{Citaĵo el libro|titolo=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers|aŭtoro=C H Fry & Kathie Fry|kunaŭtoroj=illustrated by Alan Harris|jaro=2000|eldoninto=Princeton University Press|identigilo=ISBN 0691048797}} {{-}} == Bildogalerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) eyeing a prey in Kolkata W IMG 3555.jpg‎ Gvatantea predon en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) sitting above a water-hole in Kolkata I IMG 0380.jpg|Super akvejo en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) calling at Kolkata I IMG 7503.jpg|Alvokante en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 9693.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 7659.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 7407.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:STORK-BILLED KINGFISHER I3 IMG 5422.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. </gallery> {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] [[Kategorio:Birdoj de Barato]] mxzwvq1rozl5e296reyk154k5tifw24 9405880 9405878 2026-06-17T23:24:43Z Kani 670 /* Referencoj */ 9405880 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cikonibeka arbalciono |koloro = pink |dosiero = Stork-billed Kingfisher (Pelargopsis capensis) (21449693520).jpg |dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero = Cikonibeka arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Cikonibeka arbalciono''' ''P. capensis'' |statuso = LC |dunomo = ''Pelargopsis capensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Cikonibeka arbalciono''' aŭ '''Cikonibeka alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref>, ''Pelargopsis capensis'' (eksa ''Halcyon capensis''), estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. Ĝi estas amplekse, sed malabunde, disvastigita en tropika suda [[Azio]] el [[Barato]] kaj [[Srilanko]] al [[Indonezio]]. Tiu [[arbalciono]] estas ĉefe loĝanto tra sia teritorio. == Aspekto == [[Dosiero:PelargopsisBurmanica.jpg|eta|maldekstra|220ra|''Pelargopsis capensis burmanica'' de [[John Gerrard Keulemans|Keulemans]]]] Temas pri tre granda arbalciono, 35&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas helbluan dorson (ankaŭ verdecan), pli malhelbluajn flugilojn kaj voston (ĉio hele sube), kaj brunan (ĝis grizan) kapon. Ties subaj partoj kaj kolo estas flavoranĝaj, pli hele en gorĝo. La tre granda kaj longa beko estas brilruĝa, kio nomigas la specion per komparo al [[cikonio]]. Ankaŭ la kruroj estas ruĝaj. La flugo de la Cikonibeka arbalciono, estas prilaborita kaj sveba, sed rekta. Ambaŭ seksoj estas similaj. Estas 15 rasoj, ĉefe diferencaj en plumardetaloj, sed ''P. c. gigantea'' de la insularo Sulu havas blankajn kapon, kolon kaj subaj partoj. La alvoko de tiu bruema arbalciono estas mallaŭta ''piir-por-por'' ripete ĉiun 5an sekundon aŭ simila rido ''ki-ki-ki-ki-ki-ki''. == Kutimoj == La Cikonibeka arbalciono, estas specio de varia arbara habitato ĉe lagoj, riveroj aŭ marbordoj. Ĝi gvatas silente dum serĉado de manĝaĵo, kaj estas ofte nerimarkebla spite sian grandon. Ĝi estas teritoria kaj forigas [[aglo]]jn kaj aliajn grandajn predantojn. Tiu specio ĉasas [[fiŝo]]jn, [[rano]]jn, [[krabo]]jn, [[rodulo]]jn kaj birdidojn. La Cikonibeka arbalciono, elfosas sian neston en riverbordo, putrinta arboparto, aŭ arbotermitejo. La tipa ovodemetado estas de 2 ĝis 5 rondoformaj blankaj ovoj. == Subspecioj == * ''Pelargopsis capensis burmanica'' Sharpe, 1870, en [[Birmo]] ĝis la terkolo Kra; * ''Pelargopsis capensis capensis'' (Linnaeus, 1766), [[Barato]], [[Srilanko]]; * ''Pelargopsis capensis cyanopteryx'' (Oberholser, 1909), [[Sumatro]], [[Insulo Bangka|Bangko]], [[Belitungo]], [[Borneo]]; * ''Pelargopsis capensis floresiana'' Sharpe, 1870, [[Bali]], [[Lombok]], [[Sumbavo]], [[Floreso]]; * ''Pelargopsis capensis gigantea'' Walden, 1874, insularo [[Sulu]]; * ''Pelargopsis capensis gouldi'' Sharpe, 1870, Nordaj [[Filipinoj]]; * ''Pelargopsis capensis innominata'' (Oort, 1910) * ''Pelargopsis capensis intermedia'' Hume, 1874, [[Nikobaroj]]; * ''Pelargopsis capensis javana'' (Boddaert, 1783), [[Javo]]; * ''Pelargopsis capensis malaccensis'' Sharpe, 1870, [[Malajzia Duoninsulo]], insuloj Riaŭ kaj Lingga; * ''Pelargopsis capensis osmastoni'' (E.C.S. Baker, 1934), [[Andamanoj]]; * ''Pelargopsis capensis simalurensis'' Richmond, 1903, Simeuluo nordokcidente de Sumatro; * ''Pelargopsis capensis sodalis'' Richmond, 1903, insulo Banjako nordokcidente de Sumatro; == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47712|title=Pelargopsis capensis|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata * {{Citaĵo el libro|titolo=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers|aŭtoro=C H Fry & Kathie Fry|kunaŭtoroj=illustrated by Alan Harris|jaro=2000|eldoninto=Princeton University Press|identigilo=ISBN 0691048797}} {{Referencoj}} == Bildogalerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) eyeing a prey in Kolkata W IMG 3555.jpg‎ Gvatantea predon en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) sitting above a water-hole in Kolkata I IMG 0380.jpg|Super akvejo en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher (Halcyon capensis) calling at Kolkata I IMG 7503.jpg|Alvokante en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 9693.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 7659.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:Stork-billed Kingfisher I IMG 7407.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Image:STORK-BILLED KINGFISHER I3 IMG 5422.jpg|en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. </gallery> {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] [[Kategorio:Birdoj de Barato]] jf5zigritg8bxsd7gco0s635onocwwp Ruĝa arbalciono 0 244766 9405904 8433734 2026-06-18T00:20:00Z Kani 670 9405904 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero=Ruddy Kingfisher.jpg |dosiero2 = HalcyonCoromanda.jpg |priskribo de dosiero = Ruĝa arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Ruĝa arbalciono''' ''H. coromanda'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon coromanda'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Latham|Latham]], 1790) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝa arbalciono''' aŭ '''Ruĝa alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Halcyon coromanda'') estas mezgranda [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Halcionedoj]] kaj superfamilio de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n, aliajn [[arbalcionoj]]n kaj [[kukabaraoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita en orienta kaj sudorienta [[Azio]], el [[Sudkoreio]] kaj [[Japanio]] norde, suden tra [[Filipinoj]] al insuloj [[Sundaj]], kaj okcidenten al [[Ĉinio]] kaj [[Barato]]. Ĝi estas [[Birdomigrado|migranta]], ĉar la birdoj de la norda parto de la teritorio migras tiom suden kiom ĝis [[Borneo]] dum vintro. Surloke ofta en sudaj partoj de la teritorio, la Ruĝa alciono estas rara en Japanio, kie ĝi estas tre serĉata kaj dezirata de [[birdumo|birdumantoj]]. La Ruĝa alciono loĝas en arbaroj el mezvarmaj al tropikaj zonoj, ofte en maldensaj ĝangaloj kaj [[pluvarbaro]]j. [[File:Ruddy kingfisher sunderban.jpg|thumb|maldekstre|Ruĝa arbalciono ĉe la Tigrorezervejo Sunderban, Barato]] Tiu specio estas proksimume 25cm longa. La Ruĝa arbalciono havas tre grandan, brilruĝan bekon kaj same ruĝajn krurojn. La korpo estas iome malhelruĝa, ĝenerale kun nuancoj al purpura koloro en vosto; la pugo estas helblua. Estas iome da [[seksa dimorfismo]], kelkaj fakuloj asertas, ke maskloj estas iom pli brilaj en plumaro. Kiel aliaj alcionoj, la Ruĝa arbalciono ĝenerale manĝas [[fiŝo]]jn, [[krustulo]]jn kaj grandajn [[insekto]]jn, kvankam en areoj kun malpli da fluanta akvo, oni scias, ke ili predas ankaŭ [[rano]]jn kaj aliajn [[amfibio]]jn. Pro ties prefero por densaj arbaroj, tiu arbalciono estas pli aŭdata ol vidata. Tiuj birdoj ĝenerale moviĝas sole aŭ en paroj. La dua parto de la dunoma specifa nomo rememoras la [[Koromandela Marbordo|Koromandelan Marbordon]] de Barato. == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47714|title=Halcyon coromanda|downloaded=11a Majo 2006}} Ne minacata {{ITIS|ID=554583|taxon=Halcyon coromanda|year=2006|date=4a de Februaro}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.kingfisher-stamps.org/Halcyon%20Coromanda.htm Ruĝa arbalciono]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ĉe Alcionaj Poŝtmarkoj {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] 0jsqmyqkwz03dfa78vw3va196t01gek 9405905 9405904 2026-06-18T00:20:48Z Kani 670 9405905 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero=Ruddy Kingfisher.jpg |dosiero2 = HalcyonCoromanda.jpg |priskribo de dosiero = Ruĝa arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Ruĝa arbalciono''' ''H. coromanda'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon coromanda'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Latham|Latham]], 1790) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝa arbalciono''' aŭ '''Ruĝa alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Halcyon coromanda'') estas mezgranda [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Halcionedoj]] kaj superfamilio de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n, aliajn [[arbalcionoj]]n kaj [[kukabaraoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita en orienta kaj sudorienta [[Azio]], el [[Sudkoreio]] kaj [[Japanio]] norde, suden tra [[Filipinoj]] ĝis [[Sundaj insuloj]], kaj okcidenten ĝis [[Ĉinio]] kaj [[Barato]]. Ĝi estas [[Birdomigrado|migranta]], ĉar la birdoj de la norda parto de la teritorio migras tiom suden kiom ĝis [[Borneo]] dum vintro. Surloke ofta en sudaj partoj de la teritorio, la Ruĝa alciono estas rara en Japanio, kie ĝi estas tre serĉata kaj dezirata de [[birdumo|birdumantoj]]. La Ruĝa alciono loĝas en arbaroj el mezvarmaj al tropikaj zonoj, ofte en maldensaj ĝangaloj kaj [[pluvarbaro]]j. [[File:Ruddy kingfisher sunderban.jpg|thumb|maldekstre|Ruĝa arbalciono ĉe la Tigrorezervejo Sunderban, Barato]] Tiu specio estas proksimume 25cm longa. La Ruĝa arbalciono havas tre grandan, brilruĝan bekon kaj same ruĝajn krurojn. La korpo estas iome malhelruĝa, ĝenerale kun nuancoj al purpura koloro en vosto; la pugo estas helblua. Estas iome da [[seksa dimorfismo]], kelkaj fakuloj asertas, ke maskloj estas iom pli brilaj en plumaro. Kiel aliaj alcionoj, la Ruĝa arbalciono ĝenerale manĝas [[fiŝo]]jn, [[krustulo]]jn kaj grandajn [[insekto]]jn, kvankam en areoj kun malpli da fluanta akvo, oni scias, ke ili predas ankaŭ [[rano]]jn kaj aliajn [[amfibio]]jn. Pro ties prefero por densaj arbaroj, tiu arbalciono estas pli aŭdata ol vidata. Tiuj birdoj ĝenerale moviĝas sole aŭ en paroj. La dua parto de la dunoma specifa nomo rememoras la [[Koromandela Marbordo|Koromandelan Marbordon]] de Barato. == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47714|title=Halcyon coromanda|downloaded=11a Majo 2006}} Ne minacata {{ITIS|ID=554583|taxon=Halcyon coromanda|year=2006|date=4a de Februaro}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.kingfisher-stamps.org/Halcyon%20Coromanda.htm Ruĝa arbalciono]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ĉe Alcionaj Poŝtmarkoj {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] jffl6ud9wiibco8joorknxrvv0ks9y1 9405906 9405905 2026-06-18T00:24:58Z Kani 670 9405906 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero=Ruddy Kingfisher.jpg |dosiero2 = HalcyonCoromanda.jpg |priskribo de dosiero = Ruĝa arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Ruĝa arbalciono''' ''H. coromanda'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon coromanda'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Latham|Latham]], 1790) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝa arbalciono''' aŭ '''Ruĝa alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Halcyon coromanda'') estas mezgranda [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Halcionedoj]] kaj superfamilio de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n, aliajn [[arbalcionoj]]n kaj [[kukabaraoj]]n. ==Distribuo== Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita en orienta kaj sudorienta [[Azio]], el [[Sudkoreio]] kaj [[Japanio]] norde, suden tra [[Filipinoj]] ĝis [[Sundaj insuloj]], kaj okcidenten ĝis [[Ĉinio]] kaj [[Barato]]. Ĝi estas [[Birdomigrado|migranta]], ĉar la birdoj de la norda parto de la teritorio migras tiom suden kiom ĝis [[Borneo]] dum vintro. Surloke ofta en sudaj partoj de la teritorio, la Ruĝa alciono estas rara en Japanio, kie ĝi estas tre serĉata kaj dezirata de [[birdumo|birdumantoj]]. La Ruĝa alciono loĝas en arbaroj el mezvarmaj al tropikaj zonoj, ofte en maldensaj ĝangaloj kaj [[pluvarbaro]]j. ==Aspekto== [[File:Ruddy kingfisher sunderban.jpg|thumb|maldekstre|Ruĝa arbalciono ĉe la Tigrorezervejo Sunderban, Barato]] Tiu specio estas proksimume 25cm longa. La Ruĝa arbalciono havas tre grandan, brilruĝan bekon kaj same ruĝajn krurojn. La korpo estas iome malhelruĝa, ĝenerale kun nuancoj al purpura koloro en vosto; la pugo estas helblua. Estas iome da [[seksa dimorfismo]], kelkaj fakuloj asertas, ke maskloj estas iom pli brilaj en plumaro. Kiel aliaj alcionoj, la Ruĝa arbalciono ĝenerale manĝas [[fiŝo]]jn, [[krustulo]]jn kaj grandajn [[insekto]]jn, kvankam en areoj kun malpli da fluanta akvo, oni scias, ke ili predas ankaŭ [[rano]]jn kaj aliajn [[amfibio]]jn. Pro ties prefero por densaj arbaroj, tiu arbalciono estas pli aŭdata ol vidata. Tiuj birdoj ĝenerale moviĝas sole aŭ en paroj. ==Taksonomio== ''Halcyon coromanda'' havas la jenajn subspeciojn:<ref>Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2020. IOC World Bird List (v10.2). doi : 10.14344/IOC.ML.10.2.</ref> * ''H. c. coromanda'' - (Latham, 1790) * ''H. c. major'' - (Temminck & Schlegel, 1848) * ''H. c. bangsi'' - (Oberholser, 1915) * ''H. c. mizorhina'' - (Oberholser, 1915) * ''H. c. minor'' - (Temminck & Schlegel, 1848) * ''H. c. linae'' - Hubbard & duPont, 1974 * ''H. c. claudiae'' - Hubbard & duPont, 1974 * ''H. c. rufa'' - Wallace, 1863 * ''H. c. pelingensis'' - Neumann, 1939 * ''H. c. sulana'' - Mees, 1970 La [[specia epiteto]] rememoras la [[Koromandela Marbordo|Koromandelan Marbordon]] de Barato. == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47714|title=Halcyon coromanda|downloaded=11a Majo 2006}} Ne minacata {{ITIS|ID=554583|taxon=Halcyon coromanda|year=2006|date=4a de Februaro}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.kingfisher-stamps.org/Halcyon%20Coromanda.htm Ruĝa arbalciono]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ĉe Alcionaj Poŝtmarkoj {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] 308yn90dogiklkhr19qomiycs5n4b01 9405907 9405906 2026-06-18T00:25:31Z Kani 670 /* Referencoj */ 9405907 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero=Ruddy Kingfisher.jpg |dosiero2 = HalcyonCoromanda.jpg |priskribo de dosiero = Ruĝa arbalciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Ruĝa arbalciono''' ''H. coromanda'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon coromanda'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Latham|Latham]], 1790) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝa arbalciono''' aŭ '''Ruĝa alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Halcyon coromanda'') estas mezgranda [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Halcionedoj]] kaj superfamilio de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n, aliajn [[arbalcionoj]]n kaj [[kukabaraoj]]n. ==Distribuo== Tiu ĉi specio estas amplekse disvastigita en orienta kaj sudorienta [[Azio]], el [[Sudkoreio]] kaj [[Japanio]] norde, suden tra [[Filipinoj]] ĝis [[Sundaj insuloj]], kaj okcidenten ĝis [[Ĉinio]] kaj [[Barato]]. Ĝi estas [[Birdomigrado|migranta]], ĉar la birdoj de la norda parto de la teritorio migras tiom suden kiom ĝis [[Borneo]] dum vintro. Surloke ofta en sudaj partoj de la teritorio, la Ruĝa alciono estas rara en Japanio, kie ĝi estas tre serĉata kaj dezirata de [[birdumo|birdumantoj]]. La Ruĝa alciono loĝas en arbaroj el mezvarmaj al tropikaj zonoj, ofte en maldensaj ĝangaloj kaj [[pluvarbaro]]j. ==Aspekto== [[File:Ruddy kingfisher sunderban.jpg|thumb|maldekstre|Ruĝa arbalciono ĉe la Tigrorezervejo Sunderban, Barato]] Tiu specio estas proksimume 25cm longa. La Ruĝa arbalciono havas tre grandan, brilruĝan bekon kaj same ruĝajn krurojn. La korpo estas iome malhelruĝa, ĝenerale kun nuancoj al purpura koloro en vosto; la pugo estas helblua. Estas iome da [[seksa dimorfismo]], kelkaj fakuloj asertas, ke maskloj estas iom pli brilaj en plumaro. Kiel aliaj alcionoj, la Ruĝa arbalciono ĝenerale manĝas [[fiŝo]]jn, [[krustulo]]jn kaj grandajn [[insekto]]jn, kvankam en areoj kun malpli da fluanta akvo, oni scias, ke ili predas ankaŭ [[rano]]jn kaj aliajn [[amfibio]]jn. Pro ties prefero por densaj arbaroj, tiu arbalciono estas pli aŭdata ol vidata. Tiuj birdoj ĝenerale moviĝas sole aŭ en paroj. ==Taksonomio== ''Halcyon coromanda'' havas la jenajn subspeciojn:<ref>Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2020. IOC World Bird List (v10.2). doi : 10.14344/IOC.ML.10.2.</ref> * ''H. c. coromanda'' - (Latham, 1790) * ''H. c. major'' - (Temminck & Schlegel, 1848) * ''H. c. bangsi'' - (Oberholser, 1915) * ''H. c. mizorhina'' - (Oberholser, 1915) * ''H. c. minor'' - (Temminck & Schlegel, 1848) * ''H. c. linae'' - Hubbard & duPont, 1974 * ''H. c. claudiae'' - Hubbard & duPont, 1974 * ''H. c. rufa'' - Wallace, 1863 * ''H. c. pelingensis'' - Neumann, 1939 * ''H. c. sulana'' - Mees, 1970 La [[specia epiteto]] rememoras la [[Koromandela Marbordo|Koromandelan Marbordon]] de Barato. == Referencoj == {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47714|title=Halcyon coromanda|downloaded=11a Majo 2006}} Ne minacata {{ITIS|ID=554583|taxon=Halcyon coromanda|year=2006|date=4a de Februaro}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.kingfisher-stamps.org/Halcyon%20Coromanda.htm Ruĝa arbalciono]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ĉe Alcionaj Poŝtmarkoj {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] qjfxm5yy5ysgj9k4hwy97t6d9rityo0 Blankgorĝa arbalciono 0 244826 9405908 8570569 2026-06-18T00:35:32Z Kani 670 9405908 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankgorĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero =White-throated Kingfisher (Halcyon smyrnensis) in Hyderabad W IMG 4698.jpg |dosiero2=Halcyon smyrnensis -Kerala, India-8 (1).jpg | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = [[File:W.B.Kingfisher.ogg|thumb|Alvoko]] |priskribo de dosiero2 = Blankgorĝa arbalciono, ''H. s. fusca'' en la sudo de Barato. |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Blankgorĝa arbalciono''' ''H. smyrnensis'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon smyrnensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =White-throated Kingfisher Range.JPG |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankgorĝa arbalciono''' aŭ '''Blankgorĝa alciono''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Halcyon smyrnensis'', konata ankaŭ kiel '''Blankbrusta arbalciono''' aŭ '''Smirna arbalciono''', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse distribuita en suda [[Azio]] el [[Turkio]] oriente al [[Filipinoj]]. Tiu [[arbalciono]] estas esence loĝanto en multe de sia teritorio, krom sezonaj movoj. [[Dosiero:White throated Kingfisher I2-Haryana IMG 9005.jpg|eta|maldekstra|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]].]] [[Dosiero:White-throated kingfisher (Halcyon smyrnensis) Galle.jpg|eta|maldekstra|''H. s. fusca'' (Srilanko)]] Temas pri granda arbalciono, 28&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas brilbluajn dorson, flugilojn kaj voston. La kapo, ŝultroj, flankoj kaj malalta ventro estas brunaj kaj la gorĝo kaj brusto estas kontraste blankaj, de kie venas la du nomoj. Estas kvar rasoj diferencaj ĉefe en nuancoj de la [[plumaro]], sed ''H. s. gularis'' de [[Filipinoj]] havas blankajn nur la kolon kaj gorĝon. La flugo de la Blankgorĝa arbalciono estas rapida kaj rekta, kun bruo de la mallongaj kaj rondoformaj flugiloj. La granda kaj fortika beko kaj kruroj estas brilruĝaj. Dumfluge, estas videblaj grandaj blankaj makuloj en la blunigraj flugiloj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkolora versio de plenkreskulo. La voĉo de tiu bruema arbalciono estas ridema ''ĉeik-eik-eik-eik-eik''. La Blankgorĝa arbalciono estas ofta specio de vario de habitatoj kun kelkaj arboj, kaj ties teritorio ampleksiĝas. Ĝi ripozas videblege sur kabloj aŭ aliaj nekaŝitaj ripozejoj en ties teritorio, kaj estas ofta vidaĵo en suda Azio. Tiu specio ĉefe ĉasas grandajn [[insekto]]jn, [[rodulo]]jn, [[serpento]]jn, [[fiŝo]]jn kaj [[rano]]jn. Oni kredas, ke ili manĝas ankaŭ [[birdomigrado|migrantajn]] [[paserina]]jn birdojn kiel [[filoskopoj]]n kiam la oportuno aperas. La Blankgorĝa arbalciono havas rimarkindan montroceremonion en kiu la flugiloj malfermiĝas por montri la blankajn makulojn. La nesto estas 50&nbsp;cm longa tunelo en tera riverbordo. La ino demetas unufoje po 4-7 rondoformajn blankajn [[ovo]]jn. == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47716|title=Halcyon smyrnensis|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 {{Referencoj}} == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:White-throated Kingfisher I IMG 9166.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White-throated Kingfisher- Difficulty in managing a bigger prey I098.jpg|Malfacilaĵoj ĉe preno de granda predo ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher I2-Haryana IMG 9022.jpg‎ Ĉe [[Hodal]] e [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher- Preening at Kolkata I IMG 9069.jpg|Tualeto en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher at Bharatpur I IMG 8545.jpg|Ĉe [[Bharatpur]], [[Raĝasthano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher3 ashayh.JPG|Blankgorĝa arbalciono en Pune 2. Dosiero:White Throated Kingfisher In Penang.jpg|Blankgorĝa arbalciono ripozas sur branĉo en la Universitato Sains, [[Penang]], [[Malajzio]]. </gallery> == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Halcyon smyrnensis}} * Bildoj de [http://www.flickr.com/photos/shivanayak/19305870/ Blankgorĝa arbalciono] * [http://www.treknature.com/gallery/Asia/Malaysia/photo34169.htm Blankgorĝa arbalciono] kun eta rano * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3386 Filmoj de Blankgorĝa arbalciono] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] 3hgbb4qemh8zevwvlh9sx5sqr6nz0if 9405909 9405908 2026-06-18T00:39:48Z Kani 670 9405909 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankgorĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero =White-throated Kingfisher (Halcyon smyrnensis) in Hyderabad W IMG 4698.jpg |dosiero2=Halcyon smyrnensis -Kerala, India-8 (1).jpg | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = [[File:W.B.Kingfisher.ogg|thumb|Alvoko]] |priskribo de dosiero2 = Blankgorĝa arbalciono, ''H. s. fusca'' en la sudo de Barato. |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Blankgorĝa arbalciono''' ''H. smyrnensis'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon smyrnensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =White-throated Kingfisher Range.JPG |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankgorĝa arbalciono''' aŭ '''Blankgorĝa alciono''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Halcyon smyrnensis'', konata ankaŭ kiel ''Blankbrusta arbalciono'' aŭ ''Smirna arbalciono'', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse distribuita en suda [[Azio]] el [[Turkio]] oriente al [[Filipinoj]]. Tiu [[arbalciono]] estas esence loĝanto en multe de sia teritorio, krom sezonaj movoj. [[Dosiero:White throated Kingfisher I2-Haryana IMG 9005.jpg|eta|maldekstra|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]].]] [[Dosiero:White-throated kingfisher (Halcyon smyrnensis) Galle.jpg|eta|maldekstra|''H. s. fusca'' (Srilanko)]] Temas pri granda arbalciono, 28&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas brilbluajn dorson, flugilojn kaj voston. La kapo, ŝultroj, flankoj kaj malalta ventro estas brunaj kaj la gorĝo kaj brusto estas kontraste blankaj, de kie venas la du nomoj. Estas kvar rasoj diferencaj ĉefe en nuancoj de la [[plumaro]], sed ''H. s. gularis'' de [[Filipinoj]] havas blankajn nur la kolon kaj gorĝon. La flugo de la Blankgorĝa arbalciono estas rapida kaj rekta, kun bruo de la mallongaj kaj rondoformaj flugiloj. La granda kaj fortika beko kaj kruroj estas brilruĝaj. Dumfluge, estas videblaj grandaj blankaj makuloj en la blunigraj flugiloj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkolora versio de plenkreskulo. La voĉo de tiu bruema arbalciono estas ridema ''ĉeik-eik-eik-eik-eik''. La Blankgorĝa arbalciono estas ofta specio de vario de habitatoj kun kelkaj arboj, kaj ties teritorio ampleksiĝas. Ĝi ripozas videblege sur kabloj aŭ aliaj nekaŝitaj ripozejoj en ties teritorio, kaj estas ofta vidaĵo en suda Azio. Tiu specio ĉefe ĉasas grandajn [[insekto]]jn, [[rodulo]]jn, [[serpento]]jn, [[fiŝo]]jn kaj [[rano]]jn. Oni kredas, ke ili manĝas ankaŭ [[birdomigrado|migrantajn]] [[paserina]]jn birdojn kiel [[filoskopoj]]n kiam la oportuno aperas. La Blankgorĝa arbalciono havas rimarkindan montroceremonion en kiu la flugiloj malfermiĝas por montri la blankajn makulojn. La nesto estas 50&nbsp;cm longa tunelo en tera riverbordo. La ino demetas unufoje po 4-7 rondoformajn blankajn [[ovo]]jn. == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="150"> Halcyon smyrnensis - Singapore Botanic Gardens.jpg|Ĉe Singapuraj Botanikaj Ĝardenoj. White-throated Kingfisher AMSM5820.jpg|Ĉe [[Nacia Parko Kaziranga]], [[Asamo]], [[Barato]]]] Dosiero:White-throated Kingfisher I IMG 9166.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White-throated Kingfisher- Difficulty in managing a bigger prey I098.jpg|Malfacilaĵoj ĉe preno de granda predo ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher I2-Haryana IMG 9022.jpg‎ Ĉe [[Hodal]] e [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher- Preening at Kolkata I IMG 9069.jpg|Tualeto en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher at Bharatpur I IMG 8545.jpg|Ĉe [[Bharatpur]], [[Raĝasthano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher3 ashayh.JPG|Blankgorĝa arbalciono en Pune 2. Dosiero:White Throated Kingfisher In Penang.jpg|Blankgorĝa arbalciono ripozas sur branĉo en la Universitato Sains, [[Penang]], [[Malajzio]]. </gallery> == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47716|title=Halcyon smyrnensis|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Halcyon smyrnensis}} * Bildoj de [http://www.flickr.com/photos/shivanayak/19305870/ Blankgorĝa arbalciono] * [http://www.treknature.com/gallery/Asia/Malaysia/photo34169.htm Blankgorĝa arbalciono] kun eta rano * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3386 Filmoj de Blankgorĝa arbalciono] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] h56uih1ubcy1pf49atqd0513jadgidp 9405910 9405909 2026-06-18T00:41:00Z Kani 670 /* Bildaro */ 9405910 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankgorĝa arbalciono |koloro = pink |dosiero =White-throated Kingfisher (Halcyon smyrnensis) in Hyderabad W IMG 4698.jpg |dosiero2=Halcyon smyrnensis -Kerala, India-8 (1).jpg | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = [[File:W.B.Kingfisher.ogg|thumb|Alvoko]] |priskribo de dosiero2 = Blankgorĝa arbalciono, ''H. s. fusca'' en la sudo de Barato. |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Blankgorĝa arbalciono''' ''H. smyrnensis'' |statuso = LC |dunomo = ''Halcyon smyrnensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon capensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =White-throated Kingfisher Range.JPG |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankgorĝa arbalciono''' aŭ '''Blankgorĝa alciono''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Halcyon smyrnensis'', konata ankaŭ kiel ''Blankbrusta arbalciono'' aŭ ''Smirna arbalciono'', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Tiu ĉi specio estas amplekse distribuita en suda [[Azio]] el [[Turkio]] oriente al [[Filipinoj]]. Tiu [[arbalciono]] estas esence loĝanto en multe de sia teritorio, krom sezonaj movoj. [[Dosiero:White throated Kingfisher I2-Haryana IMG 9005.jpg|eta|maldekstra|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]].]] [[Dosiero:White-throated kingfisher (Halcyon smyrnensis) Galle.jpg|eta|maldekstra|''H. s. fusca'' (Srilanko)]] Temas pri granda arbalciono, 28&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas brilbluajn dorson, flugilojn kaj voston. La kapo, ŝultroj, flankoj kaj malalta ventro estas brunaj kaj la gorĝo kaj brusto estas kontraste blankaj, de kie venas la du nomoj. Estas kvar rasoj diferencaj ĉefe en nuancoj de la [[plumaro]], sed ''H. s. gularis'' de [[Filipinoj]] havas blankajn nur la kolon kaj gorĝon. La flugo de la Blankgorĝa arbalciono estas rapida kaj rekta, kun bruo de la mallongaj kaj rondoformaj flugiloj. La granda kaj fortika beko kaj kruroj estas brilruĝaj. Dumfluge, estas videblaj grandaj blankaj makuloj en la blunigraj flugiloj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkolora versio de plenkreskulo. La voĉo de tiu bruema arbalciono estas ridema ''ĉeik-eik-eik-eik-eik''. La Blankgorĝa arbalciono estas ofta specio de vario de habitatoj kun kelkaj arboj, kaj ties teritorio ampleksiĝas. Ĝi ripozas videblege sur kabloj aŭ aliaj nekaŝitaj ripozejoj en ties teritorio, kaj estas ofta vidaĵo en suda Azio. Tiu specio ĉefe ĉasas grandajn [[insekto]]jn, [[rodulo]]jn, [[serpento]]jn, [[fiŝo]]jn kaj [[rano]]jn. Oni kredas, ke ili manĝas ankaŭ [[birdomigrado|migrantajn]] [[paserina]]jn birdojn kiel [[filoskopoj]]n kiam la oportuno aperas. La Blankgorĝa arbalciono havas rimarkindan montroceremonion en kiu la flugiloj malfermiĝas por montri la blankajn makulojn. La nesto estas 50&nbsp;cm longa tunelo en tera riverbordo. La ino demetas unufoje po 4-7 rondoformajn blankajn [[ovo]]jn. == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="150"> Halcyon smyrnensis - Singapore Botanic Gardens.jpg|Ĉe Singapuraj Botanikaj Ĝardenoj. White-throated Kingfisher AMSM5820.jpg|Ĉe [[Nacia Parko Kaziranga]], [[Asamo]], [[Barato]] Dosiero:White-throated Kingfisher I IMG 9166.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White-throated Kingfisher- Difficulty in managing a bigger prey I098.jpg|Malfacilaĵoj ĉe preno de granda predo ĉe [[Hodal]] en [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher I2-Haryana IMG 9022.jpg‎ Ĉe [[Hodal]] e [[Faridabad]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher- Preening at Kolkata I IMG 9069.jpg|Tualeto en [[Kolkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher at Bharatpur I IMG 8545.jpg|Ĉe [[Bharatpur]], [[Raĝasthano]], [[Barato]]. Dosiero:White throated Kingfisher3 ashayh.JPG|Blankgorĝa arbalciono en Pune 2. Dosiero:White Throated Kingfisher In Penang.jpg|Blankgorĝa arbalciono ripozas sur branĉo en la Universitato Sains, [[Penang]], [[Malajzio]]. </gallery> == Referencoj == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47716|title=Halcyon smyrnensis|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Halcyon smyrnensis}} * Bildoj de [http://www.flickr.com/photos/shivanayak/19305870/ Blankgorĝa arbalciono] * [http://www.treknature.com/gallery/Asia/Malaysia/photo34169.htm Blankgorĝa arbalciono] kun eta rano * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3386 Filmoj de Blankgorĝa arbalciono] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] g7lodxu3o25p0ihxmp7ra2br7zx7vsn Adolphe Sax 0 247788 9406237 7223613 2026-06-18T10:49:44Z ~2026-35601-37 258882 9406237 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Adolphe SAX''', efektive '''Antoine Joseph Sax''', (naskiĝis la 6-an de novembro [[1814]] en [[Dinant]] ĉe la bordo de [[Mozo]], mortis la 7-an de [[februaro]] [[1894]] en [[Parizo]]) estis belga instrumentkonstruisto, la inventisto de la [[saksofono]] kaj saksofonisto. La patro de Charles Joseph Sax estis artlignaĵisto. Li translokiĝis en la jaro [[1835]] al [[Bruselo]], kie li malfermis sian propran instrumentkonstruejon. == Vivo == Adolphe Sax estis unu el dek unu gefratoj. Li vizitis la konservatorion en [[Bruselo]] kaj tie studis fluton, klarneton, kantadon kaj harmonion. Lia unua memstara laboro kiel instrumentokonstruisto en la lignaĵejo de sia patro estis perfektigo de [[klarneto]] kaj basklarneto en la jaro [[1840]]. Sen rimedoj (lia patro foruzis multe da mono por eksperimentoj kaj ricevis plurfoje subtenon de la registaro) Sax iris en la jaro [[1842]] al Parizo kaj kunportis kiel sola rekomendo ekzempleron de la de li inventita komplete nova instrumento, la [[saksofono|sopransaksofono]]. Li baldaŭ akiris la atenton de diversaj personoj de la muzikista mondo de Parizo, nome de [[Fromental Halévy|Jacques Fromental Halévy]], [[Daniel-François-Esprit Auber]] kaj aliaj. Precipe en la persono de [[Hector Berlioz]] li trovis aktivan subtenanton al kiu baldaŭ aliĝis sponsoroj. == Literaturo == * ''Sax, Mule & Co'', [[Jean-Pierre Thiollet]], H & D, Paris, 2004 (ISBN 2 914 266 03 0) == Vidu ankaŭ == * [[3534 Sax]] == Fonto == Tiu ĉi artikolo baziĝas sur traduko el la teksto [[:de:Adolphe Sax|Adolphe Sax]] de la germana vikipedio. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Sax, Adolphe}} [[Kategorio:Belgaj muzikistoj]] [[Kategorio:Belgaj inventistoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] kghqqrtq1188qw8i8g8wj2kd9ffi93g Claude Hagège 0 260161 9405927 9369329 2026-06-18T02:37:15Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405927 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Claude Hagège''', en esperanto '''Klaŭdo Haĝeĝo''' (naskiĝis la 1-an de januaro 1936 en [[Kartago]], [[Tunizio]]), estas franca lingvisto, iama lernanto de la [[Supera Normala Lernejo|Supera Porinstruista Lernejo]]<ref>[http://www.ens.fr/ École normale supérieure]</ref>, agregaciulo pri beletristiko, direktoro de studoj pri struktura lingvistiko en la Praktika Lernejo de altaj studoj. Li estras katedron pri lingvistika teorio en Kolegio de Francio <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.college-de-france.fr/ |titolo=Collège de France |alirdato=2008-10-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070712185344/http://www.college-de-france.fr/ |arkivdato=2007-07-12 }}</ref>. Claude Hagège estas konata ankaŭ kiel [[poligloto]] (multlingvulo). Li havas konojn pri kvindeko da lingvoj, inter kiuj la [[itala]], la [[angla]], la [[araba]], la [[mandarena]], la [[hebrea]], la [[rusa]], la [[hungara]], la [[turka]], la [[persa]], la [[malta]], la [[hindia]], la [[malagasa]], la [[fula]] kaj la [[japana]]. Li estis [[laŭreato]] de la premio Volney en 1981 kaj ricevis la [[Ora medalo de CNRS|oran medalon de CNRS]] en 1995 <ref>[http://www.cnrs.fr/ Centre National de la Recherche Scientifique]</ref> . == Verkoj == * '''La langue mbum de Nganha, Cameroun - phonologie - grammaire''' (La lingvo mbuma de Nganha, Kamerunio - fonologio — gramatiko. Parizo : eld. Klincksieck. 1970. * '''Le Problème linguistique des prépositions et la solution chinoise''' (La lingvistika problemo de la prepozicioj kaj la ĉina solvo), Kolekto "Linguistique", LXXI, Parizo, Societo de Lingvistiko de Parizo. 1975. * '''La phonologie panchronique''' (La pankronika fonologio). Parizo : PUF. 1978. * '''La structure des langues''' (La strukturo de la lingvoj). Parizo : PUF. 1982. Tradukita kaj publikigita en la hispana (La estructura de las lenguas, 1987), ĉeĥa (Struktura Jezikâ, 1990). * '''L'Homme de paroles. Contribution linguistique aux sciences humaines''' (La homo de paroloj. Lingva kontribuaĵo al la homaj sciencoj). Parizo : Fayard. 1985. Tradukita kaj publikigita en la ĉeĥa, 1985), la itala (L'uomo di parole, 1989), portugala (A homem dialogal, 1989) * '''Le Français et les siècles''' (La franca kaj la jarcentoj). Parizo : eld. Odile Jacob. 1987. * '''Le Souffle de la langue: voies et destins des parlers d'Europe''' (La spiro de la lingvoj : vojoj kaj destinoj de la eŭropaj idiomoj). 1992. Tradukita kaj publikigita en la greka (1982), en la germana (Welche Sprache für Europa ?, 1996) * '''The Language Builder''' (La lingvo-konstruisto). Amsterdamo/Filadelfio : John Benjamins Publishing Compagny. 1993. * '''L'Enfant aux deux langues''' (La dulingva infano). Parizo : eld. Odile Jacob, 1996. Tradukita kaj publikigita en la portugala (A criança de duas línguas, 1996). * '''Le Français, histoire d'un combat''' (La franca, historio pri batalo). Parizo : eld. Michel Hagège. 1996. * '''Halte à la mort des langues''' (Haltigu la morton de la lingvoj). Parizo : eld. Odile Jacob. 2001. Tradukita kaj eldonita en la itala (Morte e rinascita delle lingue, 2002), en la hispana (No a la muerte de las línguas, 2002), en la portugala (Nào à morte das línguas, 2002). * '''Combat pour le français''' : Au nom de la diversité des langues et des cultures (Batalo por la franca : Je la nomo de la diverseco de la lingvoj kaj kulturoj). Parizo : eld. Odile Jacob. 2006. * ''Fonto: http://claude.hagege.free.fr/html/publications/page_publications.html'' == Citaĵoj == ;Pri la angla : {{Citaĵo |teksto = ''La angla ne estas la facila lingvo, kiun oni kredas, lasante sin trompi pro la impreso de rapida akiro. Ĝi estas, kontraŭe, lingvo sufiĉe malfacila, ne nur pro ĝia fonetikeco, sed ankaŭ pro la strukturo de la frazoj. Malgranda eksperimento sufiĉas por konvinkiĝi pri tio. Ĝi konsistas listigi, en la britaj kaj usonaj gazetoj, tiun aŭ alian artikolon enhavanta, kiel ofte okazas, multe da parolaj konstruoj kaj idiomaj formuloj klaraj por la denaskaj parolantoj de tiu lingvo. Oni konstatas ke la plejmulto el tiuj tekstoj estas parte ne bone kompreneblaj por eksterlandanoj, tamen bonaj konantoj de la angla, aŭ konsiderataj kiel tiaj.'' |aŭtoro = |verko = '''Le Monde''' 19-an de marto 2007) |origina teksto = }} ;Pri Esperanto : {{Citaĵo |teksto = ''En sia konstruo, ĝi estas lingvo kiun oni povas konsideri kiel unu el la grandaj lingvoj de Eŭropo. Mi opinias ke Esperanto estas solvo inter aliaj, kaj ke ĝi povus havi por si la avantaĝon, seriozan, t.e. , kontraŭe al iu ajn el la lingvoj kun eŭropa alvokiĝo, ĝi ne estas antaŭita aŭ sekvita per politika kaj nacia engaĝiĝo. Kaj tio estis, cetere, la ideo de ĝia inventinto. Zamenhof (…), tion diris en tiu epoko, en 1887, kiam li publikigis (…) la unuan libron, kiu proponis Esperanton. Kaj oni scias, do jam de longa tempo, Esperanto havas por si, havis por si, ĉiam havas por si, ne esti lingvo de nacio kaj de popolo, ankoraŭ malpli de ŝtato laŭ la hegela senco de la vorto, en kio estas sufiĉe favoraj trajtoj.'' |aŭtoro = |verko = Dum prelego en [[Valenciennes]], la 2-an de decembro 1993 |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''Mi ne havas obĵeton al postulo favore al Esperanto kiel ekzamenobjekto por abiturienta diplomo." |aŭtoro = |verko = En intervjuo kun [[François Lo Jacomo]] : "L'Espéranto et la diversité linguistique.'' — Esperanto kaj lingva diverseco. 16-an de decembro 2004. En "Esperanto-dokumentoj", Roterdamo : UEA. 2006 |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''Per tio Esperanto certe estas unu el la plej bonaj aliancanoj de plurlingvismo.'' (FR) |aŭtoro = |verko = En la libro "Combat pour le français", Paris: Odile Jacob, 2006, p. 187-188).<ref>Fonto: http://groups.yahoo.com/group/reago/message/5731/</ref> |origina teksto = }} == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projekto vizaĝoj}} {{Projektoj}} * [http://claude.hagege.free.fr/ Retejo de Claude Hagège] : Biografio, bibliografio, kursoj, scienca aktivado, ktp. {{PlurajLingvokodoj|fr}} * [http://www.liberafolio.org/2009/201dnekapabla-veki-pasiojn-esperanto-meritas-disvastigi201d Nekapabla veki pasiojn, Esperanto meritas disvastiĝi] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101206195640/http://www.liberafolio.org/2009/201dnekapabla-veki-pasiojn-esperanto-meritas-disvastigi201d |date=2010-12-06 }}, traduko de [[István Ertl]] de la kapvorto ”Internaciaj (lingvoj)” el ''"Dictionnaire amoureux des langues"'', Plon-Odile Jacob 2009, p.&nbsp;329-337, [[Libera Folio]], 2009-07-14 {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hagege, Claude}} [[Kategorio:Francaj lingvistoj]] [[Kategorio:Francaj profesoroj]] gm2keaqrphcf24wvftztnz5gnupzx4v Kunlaborintoj de PIV 0 264021 9405962 9344947 2026-06-18T05:25:46Z Sj1mor 12103 9405962 wikitext text/x-wiki '''Kunlaborintoj de Plena Ilustrita Vortaro''' ([[PIV]]) estas [[Esperanto-vortaristoj]] kaj -terminaristoj, kiuj kontribuis al la plej grava difin-vortaro de [[Esperanto]]. == Listo de kunlaborintoj de 1970 ĝis 2002 == Jen alfabeta listo laŭ la nomoj de la kunlaborintoj kun indikoj de iliaj gepatraj ''lingvoj'' (ne naciecoj), la prizorgitaj fakoj kaj indiko pri membreco en la [[Akademio de Esperanto]] (AdE) en redaktojaro (respektive 1970 1987 kaj 2002). Liston laŭ la fakoj oni trovas en la enkonduko al PIV. {| class="wikitable" |+ Klarigoj |- | {{ĉ|f}} [[Akademio de Esperanto|Akademiano]] || {{ĉ|r}} Ĉefredaktoro |} {| class="wikitable sortable" |- ! Antaŭnomo !! Familia nomo !! Lingvo !! 1970 Fako(j) !! 1970 tasko !! 1987 Fako(j) !! 2002 Fako(j) |- | André || [[André Albault|Albault]] || franca || {{ĉ|f}} oftalmologio || {{ĉ|f}} revizio kaj korektado || {{ĉ|f}} biologio, medicino, geografio || {{ĉ|f}} anatomio |- | Sven || [[Sven Alexandersson|Alexandersson]] || sveda || elektrotekniko || || || |- | Julio || [[Baghy Gyula|Baghy]] || hungara || {{ĉ|f}} kinematografio, teatro || || || |- | Lucien || [[Lucien Bannier|Bannier]] || franca || ekonomiko, financaj aferoj || administracio de PIV || || |- | Marie || [[Marie Bartovská|Bartovská]] || ĉeĥa || teksaferoj || || || |- | Félicien || [[Félicien Baronnet|Baronnet]] || franca || || revizio kaj korektado || || |- | Louis || [[Louis Bastien|Bastien]] || franca || ludoj, militaferoj, sporto || || || |- | Claude || [[Claude Beaujard|Beaujard]] || franca || || || || marnavigado, ŝipoj, meteologio |- | Frederik || [[Frederik J. Belinfante|Belinfante]] || angla || fiziko || || || |- | Roger || [[Roger Bernard (esperantisto)|Bernard]] || franca || || revizio kaj korektado || || |- | Christian || [[Christian Bertin|Bertin]] || franca || || || informadiko || |- | Gerrit || [[Gerrit Berveling|Berveling]] || nederlanda || || || || {{ĉ|f}} Biblio, kristanismo, mitologio |- | Hector || [[Hector Boffejon|Boffejon]] || nederlanda || aŭtomobiloj || || || |- | Auguste || [[Auguste Broise|Broise]] || franca || {{ĉ|f}} konstruteknikoj || || informadiko || |- | Montagu || [[Montagu Christie Butler|Butler]] || angla || {{ĉ|f}} ludoj, muziko, sporto || || || |- | Giorgio || [[Giorgio Canuto|Canuto]] || itala || anatomio homa, biologio, fiziologio, kirurgio, medicino, psikiatrio || || || |- | André || [[André Caubel|Caubel]] || franca || ekonomiko, financaj aferoj, ludoj, sporto || revizio kaj korektado || || |- | F. || [[F. Charlet|Charlet]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || maŝinoj || || || |- | Vincent || [[Vincent Charlot|Charlot]] || franca || || || || juro |- | André || [[André Charras|Charras]] || franca || || || || botaniko |- | André || [[André Cherpillod|Cherpillod]] || franca || || || || {{ĉ|f}} arkeologio, Biblio, historio, lingvoscienco |- | Sung Ho || [[Cho Sung Ho|Cho]] || korea || || || || biologio, fiziologio, botaniko |- | Georges || [[Georges Clauzade|Clauzade]] || franca || || || || botaniko, geologio |- | Peter || [[Peter Clissold|Clissold]] || angla || maraferoj, ŝipoj || || || |- | Leo || [[Leo De Cooman|De Cooman]] || nederlanda || || || || botaniko |- | L.A. || [[L.A. Dernoï|Dernoï]] || franca || konstruteknikoj || || || |- | Fernando || [[Fernando de Diego|Diego]] || hispana || || || militaferoj || |- | Pierre || [[Pierre Dieumegard|Dieumegard]] || franca || || || || histologio, biologio, fiziologio, geologio |- | Michel || [[Michel Duc Goninaz|Duc Goninaz]] || franca || || || || {{ĉ|r}} ĝenerala vortaro, sciencoj de la socio, geografio socia, historio, lingvoscienco, muziko (ĉerpita el Rokmuzika Terminaro de [[Bertilo Wennergren]] |- | Ernest || [[Ernest Donald Durrant|Durrant]] || angla || aviadiloj, militaferoj || || || |- | Rüdiger || [[Rüdiger Eichholz|Eichholz]] || germana || || || {{ĉ|f}} teknikaj terminoj || |- | Bernhard || [[Bernhard Eichkorn|Eichkorn]] || germana || || || || kristanismo |- | Alain || [[Alain Favre|Favre]] || franca || || || || botaniko |- | Gunnar || [[Gunnar Gällmo|Gällmo]] || sveda || || || || budhismo |- | Robert || [[Robert Gérard|Gérard]] || franca || geologio, mineralogio || || || |- | Bernard || [[Bernard Golden|Golden]] || angla || || || {{ĉ|f}} arkeologio || |- | Edmund || [[Edmund Grimley Evans|Grimley Evans]] || angla || || || || komputiko |- | Claus Jakob || [[Claus J. Günkel|Günkel]] || germana || || || || geodezio, topografio, kuirarto, scienco, tabuaj vortoj |- | Rudolf || [[Rudolf Haferkorn|Haferkorn]] || germana || {{ĉ|f}} direktanto de la parto "Teknikoj kaj Sciencoj de la materio", elektrotekniko, telekomunikoj || || || |- | V. || [[V. Happach|Happach]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || astronomio || || || |- | Ralph || [[Ralph Harry|Harry]] || angla || || || {{ĉ|f}} geografio || |- | Reinhard || [[Reinhard Haupenthal|Haupenthal]] || germana || || || || kristanismo |- | Sándor || [[Sándor Hideg|Hideg]] || hungara || || || || elektrotekniko |- | Konrad || [[Konrad Hinsen|Hinsen]] || germana || || || || fiziko |- | Heinz || [[Heinz Hoffmann|Hoffmann]] || germana || || || || fervojoj |- | Horst || [[Horst S. Holdgrün|Holdgrün]] || germana || || || || matematiko |- | Johannes R. G. || [[J. R. G. Isbrücker|Isbrücker]] || nederlanda || telekomunikoj || || || |- | Isabelle || [[Isabelle Jacob|Jacob]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || farmacio |- | Jesper || [[Jesper Lykke Jacobsen|Jacobsen]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || fiziko |- | Maurice || [[Maurice Jaumotte|Jaumotte]] || franca || aŭtomobiloj || || || |- | Maurice || [[Maurice Jeanjean|Jeanjean]] || franca || || || || armeoj, aviado, ludoj |- | Féodor || [[Féodor Jelenc|Jelenc]] || franca || || || || botaniko |- | Pierre || [[Pierre Jelenc|Jelenc]] || franca || || || || histologio, biologio, fiziologio, kemio |- | Gerhard || [[Gerhard Kalckhoff|Kalckhoff]] || germana || || || informadiko || |- | Kalman || [[Kalman Kalocsay|Kalocsay]] || hungara || kuirarto || || || |- | Stanislav || [[Stanislav Kamarýt|Kamarýt]] || ĉeĥa || {{ĉ|f}} filozofio, psikologio || || || |- | Oliver || [[Oliver Kesner|Kesner]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || elektro, elektrotekniko |- | Christer || [[Christer O. Kiselman|Kiselman]] || sveda || || || || {{ĉ|f}} matematiko |- | Magnus || [[Magnus Kluve|Kluve]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || maraferoj, ŝipoj || || || |- | Nina || [[Nina Korĵenevskaja-Gouriou|Korĵenevskaja-Gouriou]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || belartoj |- | Ilona || [[Ilona Koutny|Koutny]] || hungara || || || || {{ĉ|f}} lingvoscienco |- | Georges || [[Georges Lagrange|Lagrange]] || franca || || || || arkitekturo, konstrutekniko, muziko |- | Patrick || [[Patrick Lagrange|Lagrange]] || franca || || || || astronomio |- | Ivo || [[Ivo Lapenna|Lapenna]] || kroata || juro, retoriko || || || |- | Christian || [[Christian Lavarenne|Lavarenne]] || franca || || || || budhismo |- | Lucien || [[Otto Maschl|Laurat]] || germana || politiko, sociologio, marksismo || || || |- | Roland || [[Roland Levreaud|Levreaud]] || franca || muziko || || geografio, historio, kinarto, muziko, politiko || |- | Maurice || [[Maurice Lewin|Lewin]] || angla || meteologio || || || |- | Ralph || [[Ralph A. Lewin|Lewin]] || angla || || || || bakteriologio kaj virusologio, biologio, fiziologio |- | Vilhelmo || [[Vilhelmo Lutermano|Lutermano]] || germana || || || || lingvoscienco |- | Young-tae || [[Ma Young-tae|Ma]] || korea {{ĉ}}|| {{ĉ|f}} grava kontribuinto en revizia laboro<ref>Vd. la 20an paĝon en NPIV(2002)</ref> || || |- | Hans || [[Hans M. Maitzen|Maitzen]] || germana || || || || astronomio |- | Jannes || [[Jannes Markus Mabesoone|Mabesoone]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || geografio fizika, geologio |- | Andreo || [[Andreo Marshall|Marshall]] || angla || muziko || || || |- | Perla Ari || [[Perla Martinelli|Martinelli]] || itala || || || || {{ĉ|f}} beletro |- | René || [[René Mesny|Mesny]] || franca || elektro || || || |- | K.J. || [[K.J. Moberg|Moberg]] || sveda || konstruteknikoj || || || |- | P.H. || [[P.H. Mooij|Mooij]] || nederlanda || matematiko, geometrio || || || |- | Brian || [[Brian Moon|Moon]] || angla || || || || {{ĉ|f}} juro |- | Jaroslav || [[Jaroslav Mráz|Mráz]] || ĉeĥa || || || || astronomio |- | Feiko || [[Feiko Munniksma|Munniksma]] || nederlanda || ekonomiko, financaj aferoj, industrio, komerco, socialaj aferoj || || ekonomiko, financo, komerco || |- | Tazuo || [[Tazuo Nakamura|Nakamura]] || japana || || || folkloro || |- | Pere || [[Pere Navarro-Rosinés|Navarro-Rosinés]] || kataluna || || || || botaniko |- | Paul || [[Paul Neergaard|Neergaard]] || dana || {{ĉ|f}} botaniko, agrikulturo, hortikulturo, fitopatologio || || {{ĉ|f}} botaniko || |- | W.J. || [[W.J. Nijveld|Nijveld]] || nederlanda || kemio || || || |- | Yasuhiro || [[Nisi Yasuhiro|Nisi]] || japana || || || || budhismo |- | Stevens || [[Stevens Norvell|Norvell]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || biologio, fiziologio, medicino, kirurgio |- | Vinko || [[Vinko Ošlak|Oŝlak]] || slovena || || || || filozofio |- | Anthony || [[Anthony C. Pick|Pick]] || angla || || || informadiko || |- | Karolo || [[Karolo Piĉ|Piĉ]] || ĉeĥa || || || {{ĉ|f}} sporto || |- | Thérèse || [[Thérèse Pinet|Pinet]] || franca || || || || fungoj |- | Claude || [[Claude Piron|Piron]] || franca || || || {{ĉ|f}} psikologio || |- | Georges || [[Georges Ramboux|Ramboux]] || franca || Biblio, kristanismo, katolikismo || || || |- | Juan || [[Juan Régulo Pérez|Régulo Pérez]] || hispana || {{ĉ|f}} tipografio || || || |- | Olav || [[Olav Reiersøl|Reiersøl]] || norvega || geometrio, matematiko, statistiko || || matematiko, statistiko || |- | Gernot || [[Gernot Ritterspach|Ritterspach]] || germana || fervojoj || || fervojoj || |- | Donald || [[Donald Rogers|Rogers]] || angla || || || || kemio |- | C. || [[Camille Rogister]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || matematiko, geometrio || || || |- | Ludwig || [[Ludwig Röll|Röll]] || germana || juro || || || |- | Halvor || [[Halvor Rosendahl|Rosendahl]] || norvega || geologio, mineralogio || || || |- | Edward || [[Edward M. Rosher|Rosher]] || angla || fervojo, metioj || || || |- | Claude || [[Claude Roux|Roux]] || franca || || || || matematiko, natursciencoj kaj teknikoj, histologio, bakteriologio, virusologio, biologio, fiziologio, botaniko, ekologio, geologio |- | Jacques || [[Jacques Roux|Roux]] || franca || || || || botaniko |- | Raymond || [[Raymond Schwartz|Schwartz]] || franca || ekonomiko, financaj aferoj || || || |- | Bardhyl || [[Bardhyl Selimi|Selimi]] || albana || || || || geografio socia |- | Vilho || [[Vilho Setälä|Setälä]] || finna || {{ĉ|f}} fotografio, optiko || || || |- | Paul || [[Paul Signoret|Signoret]] || franca || || || || botaniko |- | Michel || [[Michel Simon|Simon]] || franca || || || || ludoj |- | Hugo || [[Hugo Sirk|Sirk]] || germana || fiziko || || || |- | Serge || [[Serge Sire|Sire]] || franca || || || || heraldiko, ludoj, muziko |- | Kazimierz || [[Kazimierz Siwicki|Siwicki]] || pola || elektrotekniko || || || |- | Nikolaj || [[Nikolaj Starodubcev|Starodubcev]] || rusa || || || || heraldiko |- | Carl || [[Carl Støp-Bowitz|Støp-Bowitz]] || norvega || {{ĉ|f}} anatomio animala, biontologio, paleontologio, zoologio || || {{ĉ|f}} paleontologio, zoologio || |- | S. || [[S. Ŝinakanskas|Ŝinakanskas]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || komerco (patentoj) |- | Jean || [[Jean Thierry|Thierry]] || franca || || revizio kaj korektado || || |- | Jean-Luc || [[Jean-Luc Tortel|Tortel]] || franca || || || || farmacio |- | Ján || [[Ján Valašťan-Dolinský|Valašťan-Dolinský]] || slovaka || muziko || || || |- | Erhard || [[Erhard Urban|Urban]] || ĉeĥa || kuirarto || || || |- | Marc || [[Marc Vanden Bempt|Vanden Bempt]] || nederlanda || || || || komerco (asekuro) |- | Alec || [[Alec Venture|Venture]] || angla || radiofonio || || || |- | Myrtle || [[Myrtle Green|Verda]] || angla || teksaferoj || || || |- | Will (Vilĉjo) || [[Will Green|Verda]] || angla || teksaferoj || || || |- | José || [[José Vinck|Vinck]] || <!-- {{subst:lingv/a|}} --> || || || || botaniko |- | Gaston || [[Gaston Waringhien|Waringhien]] || franca || {{ĉ|r}} ĉefredaktoreco, arkeologio, arkitekturo, belartoj, beletro, Biblio, etnologio, folkloro, literaturo, filologio, geografio, gramatiko, historio, katolikismo, kinematografio, kristanismo, kuirarto, marksismo, mitologio, poetiko, politiko, militaferoj, prahistorio, sociologio, teatro || {{ĉ|f}} revizio kaj korektado || || |- | Amri || [[Amri Wandel|Wandel]] || hebrea || || || || {{ĉ|f}} astronomio |- | Alfred || [[Alfred Warner|Warner]] || germana || elektrotekniko || || || |- | E. || [[E. Werner|Werner]] || <!-- lingvo=? --> || konstruteknikoj, telekomunikoj || || || |- | Jan || [[Jan Werner|Werner]] || ĉeĥa || || || || arkitekturo, konstrutekniko |- | John || [[John C. Wells|Wells]] || angla || fonetiko || || || |- | Bert de || [[Bert de Wit|Wit]] || nederlanda || || || || ekologio |- | Seikô || [[Yamasaki Seikô|Yamasaki]] || japana || || || || {{ĉ|f}} ekonomio, financo, komerco, historia materiismo |- | Armando || [[Armando Zecchin|Zecchin]] || || || || || Biblio |} == Listo de kunlaborantoj ekde 2021 == Jen listo de publike konataj membroj de la nova PIV-teamo,<ref>{{Cite web|url=https://vortaro.net/blogo/?p=454|title=La PIV-teamo|accessdate=30-a de marto 2021|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2021-03-30|arkivurl=https://web.archive.org/web/20210423115523/https://vortaro.net/blogo/?p=454|arkivdato=2021-04-23}}</ref> formita kaj gvidata de [[Bertilo Wennergren]] por la sekva eldono de PIV (post PIV 2020). {| class="wikitable" ! nomo !! denaska lingvo !! |- | [[Miĥaelo Rikardo Balicki]] || pola || |- | [[Hans Becklin]] || angla || |- | [[Oleg Ĉajka|Oĉjo (Oleg) Ĉajka]] || rusa || |- | [[Simon Davies]] || angla || |- | [[Simone Davis]] || angla || |- | [[Túlio Flores|Túlio Flôres]] || portugala || {{ĉ|f}} Akademiano |- | [[Per Aarne Fritzon]] || sveda || |- | [[Mireille Grosjean]] || franca || |- | [[Ruth Kevess-Cohen]] || angla || |- | [[Markos Malke Kramer]] || germana, hispana || {{ĉ|f}} Akademiano |- | [[Anna Lowenstein]] || angla || {{ĉ|f}} Akademiano |- | [[Jouko Lindstedt]] || finna || {{ĉ|f}} Akademiano |- | Lumjo || finna || |- | [[Spencer van der Meulen]] || nederlanda || |- | [[Lee Miller (esperantisto)|Lee (Alex) Miller]] || angla || {{ĉ|f}} Akademiano |- | [[Jorge Rafael Nogueras]] || hispana || |- | [[Paul Peeraerts]] || nederlanda || |- | [[Nicola Ruggiero]] || itala || |- | [[Robin van der Vliet]] || nederlanda || |- | [[Bertilo Wennergren]] || sveda || {{ĉ|r}} Ĉefredaktoro, Akademiano |- | [[Mark Wootton]] || angla || |} == Eldono de 1970 == === Statistiko === Evidente la kvantaj kontribuoj de la unuopaj kunlaborintoj al PIV de 1970 estis tre malsamaj. Pro tio simpla nombrado sen pezado povas erarigi. Ĝi tamen donas unuan bildon. === Laŭ sekso === Inter la 59 kunlaborintoj estas nur du virinoj (pri la fako teksafero), nome Marie Bartovská kaj "M. Verda", t.e. Myrtle Green, la edzino de Will Green, sed 57 viroj. === Laŭ lingvoj === Ĉiuj kunlaborintoj estis denaskaj parolantoj de eŭropaj lingvoj, la granda plimulto de okcident-eŭropaj lingvoj, preskaŭ la duono (26 de 59) parolantoj de la franca kaj angla. Kvankam ekzemple la japana Esperanto-vortaroscienco en la 1960-aj jaroj jam havis altan nivelon, tute mankas ekstereŭropaj kontribuintoj. Estas nur kvin identigeblaj slav-lingvanoj (du ĉeĥoj, slovako, kroato, nome Lapenna vivanta en Britio, kaj polo), kvankam inter la nekonatoj laŭnome eble estas ankoraŭ kelkaj pli. Tute mankas - ekzemple - rusoj aŭ bulgaroj. Tio verŝajne estas kaŭzite de la apartiĝo de la grandaj politikaj blokoj dum la t.n. "[[Malvarma Milito]]" en la 1950-aj kaj 1960-aj. Ĉiuj reviziintoj kaj korektintoj senescepte estis franc-lingvanoj, same kiel ĉiuj redakcianoj. == Tabelo pri la lingvo-distribuo == {| class="wikitable sortable" ! Rango ! Lingvo ! ofteco (1970) ! ofteco (sume) |- | 1 || franca || 16 || 41 |- | 2 || angla || 10 || 18 |- | 3 || germana || 5 || 16 |- | 4 || nederlanda || 5 || 8 |- | 5 || ĉeĥa || 2 || 6 |- | 6 || hungara || 2 || 4 |- | 7 || japana || 0 || 3 |- | 7 || norvega || 3 || 3 |- | 7 || sveda || 2 || 3 |- | 10 || hispana || 1 || 2 |- | 10 || itala || 1 || 2 |- | 10 || korea || 0 || 2 |- | 13 || kataluna || 0 || 1 |- | 13 || dana || 1 || 1 |- | 13 || finna || 1 || 1 |- | 13 || hebrea || 0 || 1 |- | 13 || kroata || 1 || 1 |- | 13 || pola || 1 || 1 |- | 13 || rusa || 0 || 1 |- | 13 || slovaka || 1 || 1 |- | 13 || slovena || 0 || 1 |- | 13 || albana || 0 || 1 |- | || ne konata || 7 || 14 |} == Suplemento de 1987 == La Suplemento de Plena Ilustrita Vortaro (PIVS) de 1987 estas multe malpli ampleksa ol la baza verko de 1970. Ankaŭ la nombro de kunlaborintoj estas malpli granda. Kelkaj el ili jam apartenis al la kontribuintoj al PIV de 1970, aliaj estis novaj helpantoj. La japano T. Nakamura, kiu prizorgis la fakon "folkloro", estas la unua kaj sola reprezentanto de ne-eŭropa lingvo. == Eldono de 2002 == Liston laŭ la fakoj oni trovas en la enkonduko al PIV. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Esperanto-vortaristoj]] g5lu60c27vlkq5ixo0fd402dzmlxksl Ekskaliburo 0 267120 9405988 8581262 2026-06-18T05:57:42Z Sj1mor 12103 9405988 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Bedivere.jpg|eta|255x255ra|Kiel la kavaliro, Bedivere ĵetas la glavon Excalibur en la akvon. Bildo de [[Aubrey Beardsley]], 1894.]] [[Dosiero:Excalibur the Sword, Howard Pyle 1902.jpg|eta|dekstra|200px|''Excalibur'' fare de [[Howard Pyle]] ([[1902]]).]] '''Ekskaliburo''' (En la [[Angla lingvo|angla]] '''Excalibur'''; en la [[kimra]], '''Caledfwlch'''; en la [[kornvala]], '''Calesvol''' (en moderna kornvala: '''Kalesvolgh'''); en la [[Bretona lingvo|bretona]], '''Kaledvoulc'h'''; kaj en la [[latina]], '''Caliburnus''') estis la legenda [[glavo]] de [[Reĝo Arturo]]. Iuj [[verkisto]]j diris ke Arturo eltiris Excalibur el ŝtono, kion nur la vera [[reĝo]] povus fari, dum [[turniro]] ĉe [[Londono]], kaj pro tio iĝis reĝo. Aliaj, ke la Damo de la Lago donis ĝin al Arturo post kiam li iĝis reĝo. Laŭ pluraj versioj de la [[legendo]], kiam li estis mortanta Arturo ordonis al [[Bedivere]] ĵeti Excalibur en la [[lago]]n el kiu ĝi venis, kaj brako de Damo leviĝis el la [[akvo]] por kapti ĝin. Laŭ multaj verkistoj, la glavo estis ambaŭflanke gravurita: sur unu flanko estis la vortoj "Prenu min"; sur la alia, "Forĵetu min". La klingo forte brilis, tiom kiom tridek [[torĉo]]j, kaj blindigis la malamikojn de Arturo. La ingo de Excalibur povis protekti kontraŭ vundoj. Iuj diris ke la [[Feino Morgane]] ŝtelis la ingon kaj ĵetis ĝin en lagon: ĝi neniam plu videblis. {{Projektoj}} [[Kategorio:Artura literaturo]] [[Kategorio:Fikciaj glavoj]] p6ir70m6mlvgu9ze3ymvvynf2ltvjc4 Thomas Malory 0 267895 9405992 9351733 2026-06-18T06:00:32Z Sj1mor 12103 9405992 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:Bedivere.jpg|dekstra|eta|250ra|La kavaliro [[Bedivere]] ĵetas la glavon ''[[Excalibur]]'' en la akvon poste la lasta batalo de la [[Reĝo Arturo]] Ilustraĵo de [[Aubrey Beardsley]] farita en 1894 por eldono de ''"Le morte d'Arthur"'' de Thomas Malory.]] [[Dosiero:Mallory's Quest for the Holy Grail.jpg|eta|Vitralo en la Kapelo de [[Universitato Princeton]]]] Kavaliro '''Thomas MALORY''' (n. ĉ. [[1405]], m. la [[14-an de marto]] [[1471]]) angla [[verkisto]], aŭtoro de ''Le Morte d'Arthur''. La antikvisto [[John Leland]] (1505-1552) kredis ke li estis kimra, sed laŭ modernaj kleruloj li estis kavaliro loĝanta en Bewbold Revel, [[Warwickshire]]. Lia familia nomo devenis de la malnova franca vorto ''maleüré'', kiu signifis "malbonaŭgurata" aŭ "malbonfortuna". Pri lia vivo oni scias malmulte. Kvankam li estis dufoje elektita al la angla parlamento, dum la 1450a jardeko oni akuzis lin pro longa aro da krimoj, inkl. domrabo, ŝaf-ŝtelo, seksa perforto kaj ambusko de la Duko de Buckingham. Du fojojn li eskapis de malliberejo - unu fojon li batalis kontraŭ siaj gardistoj kaj naĝis trans ĉirkaŭfosaĵo. Dum la 1460a jardeko la reĝo [[Henriko la 6-a (Anglio)|Henriko la 6-a]] pardonis lin, tamen plurajn fojojn Henriko la 6-a kaj [[Eduarda la 4-a (Anglio|Eduardo la 4-a]] esceptis lin de reĝaj pardonoj. Verŝajne li verkis parton aŭ eĉ la plejparton de ''Le Morte d'Arthur'' en malliberejo, kaj komencis la verkon dum la 1450-a jardeko kaj finis ĝin antaŭ 1470. En tiu verko li kunigis kaj aranĝis la legendojn pri [[Reĝo Arturo]], kiuj antaŭe ofte konfliktis. La verko eldoniĝis de [[William Caxton]] en 1485 kaj estis grava fonto de multaj postaj verkoj pri Arturo. Ĝi konsistas el ok libroj: * ''De la edziĝo de [[Uther Pendragon]] al Reĝo Arturo kiu regnis post li kaj multe batalis'', kiu priskribas la naskiĝon de Arturo, kiel li iĝis reĝo, kiel li venkis en multaj bataloj, kaj kiel la fratoj [[Balin]] kaj [[Balan (mitologio)|Balan]] mortigis unu la alian. Ĝi ankaŭ traktas la geedziĝon de Arturo kaj [[Reĝino Ginevra|Ginevra]] kaj la fondon de la [[Ronda Tablo]]. * ''La nobla rakonto de Reĝo Arturo kaj Lucius la Imperiestro de Romo'', kiu priskribas legendan sukcesan atakon kontraŭ la romia imperio, post kio Arturo estis kronata kiel imperiestro. * ''La nobla rakonto de Kavaliro [[Lanceloto|Lanceloto du Lac]], kiu traktas multajn aventurojn de Lanceloto. * ''La rekonto de Kavaliro [[Gareth]] de Orkney. * ''La unua kaj dua libroj de [[Tristan (mitologio)|Kavaliro Tristrams de Lione]]'', kiu traktas la amon de Tristan kaj Isolde, kaj estis bazata sur franca verko. Antaŭe la legendo de Tristan estis ĝenerale sendependa de la Arturaj legendoj. * ''La nobla rakonto de la [[Sankta gralo|Sankta Gralo]] * ''Kavaliro Lanceloto kaj Reĝino Ginevra'' * ''La morto de Arturo'' == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://etext.virginia.edu/toc/modeng/public/Mal1Mor.html ''"Le Morte d'Arthur"'', "La morto de Arturo" Libroj 1-10] [http://etext.virginia.edu/toc/modeng/public/Mal2Mor.html kaj Libroj 10-21] [[Anglalingva]] teksto de la fama verko de Sir Thomas Malory. {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Malory, Thomas}} [[Kategorio:Artura literaturo]] [[Kategorio:Anglaj verkistoj]] [[Kategorio:Mezepokaj verkistoj]] g75pz2rpw95ojrrjtusckr8tosyzsb1 Coruña del Conde 0 269456 9406040 8712610 2026-06-18T07:03:56Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406040 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-BU|situo sur mapo2=Hispanio|zomo=11}} '''Coruña del Conde''' estas [[vilaĝo]] kaj [[municipo]], [[kodo]]-112, en la [[provinco Burgoso]], [[regiono]] [[Kastilio kaj Leono]], [[Hispanio]]. Ĝi apartenas al la [[distrikto]] [[Ribera del Duero]], en la jurisdikcio de [[Aranda de Duero]]. == Geografio == Ĝi situas en la sudoriento de la provinco, en la valo de la rivero Arandilla. Ĝi havas areon de {{Unuo|32.415|km|2}} kun 155 loĝantoj == Demografio == En [[1843]] apartenis al la jurisdikcio de [[Aranda de Duero]] kaj havis 209 loĝantojn. En [[2021]] ĝi havis 105 loĝantojn. == Kulturheredaĵoj == * Romia [[urbo]] [[Clunia]]: * [[Ermitejo]] de Sankta [[Kristo]] de Sankta Sebastiano ([[romaniko]]), en la foto de la tabelo. * [[Kastelo]] Coruña del Conde: originoj en la [[10-a jarcento]]. * Enireja Arko: [[Mezepoko|mezepoka]] pordo. * [[Preĝejo]] de [[Sankta Marteno]]: konstruita en la [[16-a jarcento]]. == Eksteraj ligiloj == * [http://corunaconde.iespana.es Oficiala Hejmpaĝo de Coruña del Conde] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110718225726/http://corunaconde.iespana.es/ |date=2011-07-18 }} * [http://www.portalvb.com/clunia/Index.asp Hejmpaĝo de Jorge Serrano Pérez pri Coruña del Conde.]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060721055450/http://www.portalvb.com/clunia/Index.asp |date=2006-07-21 }} * [http://www.arqueoturismoclunia.com Oficiala Hejmpaĝo de la romia urbo Clunia.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090209054207/http://www.arqueoturismoclunia.com/ |date=2009-02-09 }} == Vidu ankaŭ == * [[Municipoj de la provinco Burgoso]] ==Notoj== {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Municipoj de provinco Burgoso]] khzjnw0dksydi9tv25mfc3p2socunb0 Internacia Rajtigita Ekzamenantaro 0 270496 9405954 9197984 2026-06-18T05:20:52Z Sj1mor 12103 9405954 wikitext text/x-wiki {{unua}} [[Internacia Ekzamena Komisiono]] (IEK) estas komisiono, kiu elektas altnivelajn esperantistojn kaj grupigas ilin ene de '''Internacia Rajtigita Ekzamenantaro''' ([[IRE]]). La 1-an de januaro [[2020]] IRE nombris 130 personojn el 43 landoj. Kiam okazas sesio de Internaciaj Ekzamenoj de ILEI / UEA, tri personoj el IRE aŭ el [[Internacia Ekzamena Komisiono]] (IEK) formas Lokan Ekzamenan Komisionon (LEK). == Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (IRE) == 129 personoj entute 2013-03-01 En Afriko: 13 En Ameriko: 18 En Aŭstralio: 1 En Azio: 28 En Eŭropo: 67 La landoj menciitaj sen IRE-membro estas landoj kun [[ILEI]]-sekcio aŭ kun observanto. === {{Albanio}} === === {{Argentino}} === :[[Teresita Inés Alaníz]] === {{Armenio}} === :[[Karine Arakeljan]] :[[Araksja Elbakjan]] === {{Aŭstralio}} === === {{Barato}} === : [[Probal Dasgupta]] : [[Giridhar Rao]] === {{Benino}} === :[[Privas Tchikpe]] === {{Belgio}} === :[[Vladimíra Chvátalová]] :[[Heidi Goes]] :[[Kristin Tytgat]] :[[Flory Witdoeckt]] === {{Bosnio-Hercegovino}} === === {{Brazilo}} === :[[Aristóphio Andrade Alves Filho]] <!-- en vikidatumoj Q98320417 --> :[[Leysester Miro]] === {{Britio}} === :[[Jennifer Bishop]] :[[Ana Montesinos de Gomis]] === {{Bulgario}} === :[[Eva Bojadĵieva]] / Paraŝkeva-Eva Bojaĝieva === {{Burundo}} === :[[Japhet Bayori Ntunzwenimana]] :[[Jérémie Sabiyumva]] === {{Ĉeĥio}} === :[[Petr Chrdle]] :[[Miroslav Malovec]] === {{Ĉilio}} === :[[José Antonio Vergara]] === {{Ĉinio}} === :[[Gong Xiaofeng|GONG Xiaofeng "Arko"]] :[[Han Zhuwu|HAN Zhuwu]] :[[Hu Guozhu|HU Guozhu]] :[[Huang Yinbao|HUANG Yinbao "Trezoro"]] :[[Li Weilun|LI Weilun]] :[[Liu Baoguo|LIU Baoguo "Optimisto"]] :[[Liu Jianguo|LIU Jianguo]] :[[Peng Zhengming|PENG Zhengming]] :[[Wang Tianyi|WANG Tianyi "Ĉielismo"]] :[[Yu Jianchao|YU Jianchao]] === {{Danio}} === :[[Jonas Dalmose]] :[[Jens Larsen]] === {{Eburbordo}} === :[[Antoine Kouassi Kouablan]] === {{Estonio}} === === {{Finnlando}} === === {{Francio}} === :[[François Bartsch]] :[[Marc Bavant]] :[[Jean-Pierre Boulet]] :[[François Lo Jacomo]] === {{Germanio}} === :[[Andreas Emmerich]] :[[Rudolf Fischer]] :[[Zsófia Kóródy]] :[[Albrecht Kronenberger]] :[[Reza Torabi]] :[[Sabine Trenner]] :[[Dennis Wibrow]] :[[Peter Zilvar]] === {{Hispanio}} === :[[Augusto Casquero de la Cruz]] :[[Miguel Gutiérrez Adúriz]] ([[Liven Dek]]) === {{Hungario}} === :[[Stefan MacGill]] :[[Jozefo Nemeth]] :[[Laszlo Szilvasi]] === {{Irano}} === :[[Simin Emrani]] :[[Ahmad Reza Mamduhi]] :[[Keyhan Sayadpour]] :[[Hamzeh Ŝafii]] === {{Islando}} === === {{Israelo}} === === {{Italio}} === :[[Carlo Bourlot]] :[[Renato Corsetti]] :[[Carla de Lorenzi]] :[[Luigia Oberrauch Madella]] :[[Francesco Maurelli]] :[[Carlo Minnaja]] === {{Japanio}} === :[[Hori Jasuo|HORI Yasuo]] :[[Kaŭanaŝi Tetsurou|KAŬANAŜI Tetsurou]] :[[Kikuŝima Kazuko|Kikuŝima Kazuko (Krizantemo)]] :[[Atilio Orellana Rojas]] :[[Sasaki Teruhiro|SASAKI Teruhiro]] (1948-2023) === {{Kanado}} === :[[Jean Codjo]] :[[Mark Fettes]] :[[Paul Hopkins]] :[[Zdravka Metz]] === {{Katalunio}} === :[[Ramon Perera]] === {{Kongo Kinŝasa}} === :[[Jean-Bosco Malanda]] :[[Joseph Nlandu Luyala]] === {{Sud-Koreio}} === :[[Lee Jung-kee|Lee Jung-kee “Ŝlosilo”]] :[[Ma Young-tae|Ma Young-tae “Leono”]] :[[So Jinsu|So Jinsu “Piramido”]] :[[Song Ho-young|Song Ho-young “Gloro”]] === {{Kostariko}} === :[[Jorge Antonio Leoni De León]] === {{Kroatio}} === :[[Marija Belošević]] === {{Kubo}} === :[[Maritza Gutiérrez]] :[[Julián Angulo Hernández]] === {{Litovio}} === === {{Madagaskaro}} === :[[Henriel Fidilalao]] :[[Justine Ralalarisoa]] === {{Meksiko}} === :[[Martin Schäffer]] === {{Nederlando}} === :[[Gerrit Berveling]] :[[Arjen-Sjoerd de Vries]] :[[Roel Haveman]] :[[Wim Jansen]] :[[Katalin Kováts]] :[[Sylvain Lelarge]] :[[Rob Moerbeek]] :[[Ionel Oneț]] === {{Norvegio}} === === {{Novzelando}} === === {{Pollando}} === :[[Roman Dobrzyński]] :[[Paweł Fischer-Kotowski]] :[[Regina Grzębowska]] :[[Ilona Koutny]] :[[Maria Majerczak]] :[[Rikardo Rokicki]] :[[Szilva Szabolcs]] === {{Rumanio}} === === {{Rusio}} === :[[Aleksandr Melnikov]] === {{Serbio}} === :[[Radojica Petrović]] === {{Slovakio}} === :[[Stano Marček]] === {{Svedio}} === :[[Agneta Emanuelsson]] :[[Lars Forsman]] === {{Svislando}} === :[[Claude Gacond]] :[[Mireille Grosjean]] :[[Mónika Molnár]] :[[Francesco Reale]] :[[Jean-Thierry von Bühren]] === {{Tajvano}} === :[[Reza Kheir-Khah]] (Reza Ĥeir-Ĥah) === {{Togolando}} === :[[Adjevi Adjevi]] :[[Mensah Biova Agbemadon-Attiogbe]] :[[Koffi Doumegnon]] :[[Gbeglo Koffi]] :[[Kokou Sagbadjelou]] === {{Ukrainio}} === :[[Tatjana Auderskaja]] :[[Nina Daniljuk]] :[[Volodimir Hordijenko]] === {{Usono}} === :[[Joel Brozovsky]] :[[Duncan Charters]] :[[Boris Kolker]] :[[Bill Maxey]] :[[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] :[[Alexander Shlafer]] === {{Uzbekio}} === === {{Vjetnamio}} === :[[Xuan Thu Nguyen]] == Eksteraj ligiloj == [http://www.ilei.info www.ilei.info] [[Kategorio:Esperanto-movado]] g2ex5l8oc5nwt2vicgukgp6mnhjj4n1 Oak Park (Ilinojso) 0 270834 9406184 8914191 2026-06-18T09:57:24Z Tirolischleioans 254019 9406184 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | lando = {{Usono}} | ŝtato = {{Ilinojso}} | kantono = | regiono-ISO=US-IL | tipo1 = reliefo |Mapo en angulo= <!-- funkcias sen valoro --> |situo sur mapo2= Usono Ĉikago | tipo2 = reliefo | situo de2=Situo de {{paĝonomo}} en la [[Ĉikaga metropola areo]] }} '''Oak Park''' estas urbo en [[Ilinojso]], en [[Usono]]. ==Gefiloj== *[[Betty White]] *[[Ernest Hemingway]], verkisto *[[Ray Kroc]], entreprenisto == Vidu ankaŭ == * [[Ernest Hemingway]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Ilinojso]] evi9ami48vrn5amm6fbygtt6xeeyjf8 9406185 9406184 2026-06-18T09:57:42Z Tirolischleioans 254019 /* Gefiloj */ 9406185 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | lando = {{Usono}} | ŝtato = {{Ilinojso}} | kantono = | regiono-ISO=US-IL | tipo1 = reliefo |Mapo en angulo= <!-- funkcias sen valoro --> |situo sur mapo2= Usono Ĉikago | tipo2 = reliefo | situo de2=Situo de {{paĝonomo}} en la [[Ĉikaga metropola areo]] }} '''Oak Park''' estas urbo en [[Ilinojso]], en [[Usono]]. ==Gefiloj== *[[Betty White]], aktorino *[[Ernest Hemingway]], verkisto *[[Ray Kroc]], entreprenisto == Vidu ankaŭ == * [[Ernest Hemingway]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Usono}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Ilinojso]] om6p8hcexsto8lxmfv9kankse6gd3nm Somala 0 271840 9406056 2117094 2026-06-18T07:23:28Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Somalia lingvo]] 9406056 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Somalia lingvo]] 4efjluyrvvo10noky98byiklispp0lf Lee Miller (esperantisto) 0 272280 9405942 7044736 2026-06-18T05:11:16Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Lee Miller]] al [[Lee Miller (esperantisto)]] 7044736 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Lee Miller''' (naskiĝis la [[9-an de januaro]] [[1952]]) estas usona esperantisto. Li magistriĝis en la fako de Profesia Flegado ĉe la Universitato de Missouri-Columbia. Post kariero en tiu fako, li komencis labori profesie kiel interpretisto de la Usona Signo-lingvo, aparte en diplomaj kaj postdiplomaj universitataj kursoj. Nun emerito. Usona esperantisto (kiu lernis la lingvon aŭtodidakte en [[1968]]), li partoprenis en [[NASK]] ekde [[2000]] (en San-Francisko, Brattleboro, San-diego kc), unue kiel redaktisto de la tagĵurnalo ''[[La NASKa Fasko]]'' kaj poste kiel instruisto. Komence de 2019, li aniĝis en la [[Akademio de Esperanto]] por 9-jara oficperiodo.<ref>https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Membroj_kaj_korespondantoj</ref> Li estas dumviva membro de Esperanto-USA kaj UEA. Li estas aktiva en lokaj kaj regionaj Esperanto-grupoj. Li estis membro de la LKK por la landa kongreso en [[Sankta-Luiso]] en [[1999]], kaj estis redaktisto de la Bulteno de la Esperanto-Asocio de Sankta-Luiso. Li, kune kun Tim Westover, pretigis novan eldonon (2017) de la lernolibro "Esperanto: Learning and Using the International Language". Li estas membro de la teamo por Duolingo (angla-Esperanto), kaj aktivas en la ĉefa grupo de Facebook por Duolingo-lernantoj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] b6k05eqyvqyvti1gs0j3p85vb3c8dyx 9405982 9405942 2026-06-18T05:46:44Z Moldur 2507 9405982 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Lee Miller}} {{informkesto homo}} '''Lee MILLER''' (naskiĝis la [[9-an de januaro]] [[1952]]) estas usona esperantisto. Li magistriĝis en la fako de Profesia Flegado ĉe la Universitato de Missouri-Columbia. Post kariero en tiu fako, li komencis labori profesie kiel interpretisto de la Usona Signo-lingvo, aparte en diplomaj kaj postdiplomaj universitataj kursoj. Nun emerito. Usona esperantisto (kiu lernis la lingvon aŭtodidakte en [[1968]]), li partoprenis en [[NASK]] ekde [[2000]] (en San-Francisko, Brattleboro, San-diego kc), unue kiel redaktisto de la tagĵurnalo ''[[La NASKa Fasko]]'' kaj poste kiel instruisto. Komence de 2019, li aniĝis en la [[Akademio de Esperanto]] por 9-jara oficperiodo.<ref>https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Membroj_kaj_korespondantoj</ref> Li estas dumviva membro de Esperanto-USA kaj UEA. Li estas aktiva en lokaj kaj regionaj Esperanto-grupoj. Li estis membro de la LKK por la landa kongreso en [[Sankta-Luiso]] en [[1999]], kaj estis redaktisto de la Bulteno de la Esperanto-Asocio de Sankta-Luiso. Li, kune kun Tim Westover, pretigis novan eldonon (2017) de la lernolibro "Esperanto: Learning and Using the International Language". Li estas membro de la teamo por Duolingo (angla-Esperanto), kaj aktivas en la ĉefa grupo de Facebook por Duolingo-lernantoj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] fryhnybba7deatqfoklnpbr6erju9ec 9406001 9405982 2026-06-18T06:17:30Z Moldur 2507 [[Duolingo]] 9406001 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Lee Miller}} {{informkesto homo}} '''Lee MILLER''' (naskiĝis la [[9-an de januaro]] [[1952]]) estas usona esperantisto. Li magistriĝis en la fako de Profesia Flegado ĉe la Universitato de Missouri-Columbia. Post kariero en tiu fako, li komencis labori profesie kiel interpretisto de la Usona Signo-lingvo, aparte en diplomaj kaj postdiplomaj universitataj kursoj. Nun emerito. Usona esperantisto (kiu lernis la lingvon aŭtodidakte en [[1968]]), li partoprenis en [[NASK]] ekde [[2000]] (en San-Francisko, Brattleboro, San-diego kc), unue kiel redaktisto de la tagĵurnalo ''[[La NASKa Fasko]]'' kaj poste kiel instruisto. Komence de 2019, li aniĝis en la [[Akademio de Esperanto]] por 9-jara oficperiodo.<ref>https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Membroj_kaj_korespondantoj</ref> Li estas dumviva membro de Esperanto-USA kaj UEA. Li estas aktiva en lokaj kaj regionaj Esperanto-grupoj. Li estis membro de la LKK por la landa kongreso en [[Sankta-Luiso]] en [[1999]], kaj estis redaktisto de la Bulteno de la Esperanto-Asocio de Sankta-Luiso. Li, kune kun Tim Westover, pretigis novan eldonon (2017) de la lernolibro "Esperanto: Learning and Using the International Language". Li estas membro de la teamo por [[Duolingo]] (angla-Esperanto), kaj aktivas en la ĉefa grupo de Facebook por Duolingo-lernantoj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] b3dkjs89cpe2pya7m7ze09hu5ey2wws Conflent 0 278646 9405968 7910815 2026-06-18T05:35:15Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405968 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komarko |nomo = Conflent |blazono = |bildo = [[Dosiero:Pic du Canigou 2 20050517.jpg|250px|La monto Canigó]]<br />La monto [[Canigó]] |mapo= [[Dosiero:Localització del Conflent als Pirineus Orientals.svg|200px]]<br />Conflent en [[Orientaj Pireneoj]] |lando = [[Dosiero:Flag of Catalonia.svg|20px]] [[Nord-Katalunio]] ([[Francio]]) |provinco = [[Orientaj Pireneoj]] |loĝantaro = 19192 |censo = 1999 |areo = 882 |denso = 20,3 |ĉefurbo = [[Prado de Kunflent']] |municipoj = 56 |retejo = [http://pagesperso-orange.fr/esperanto-conflent/ Esperanto-Conflent] }} '''Conflent''' ( [[katalune]], elparolu "kunflen", akcentante la lastan silabon) temas pri malgranda regiono de Sud-[[Francio]], kiu estas historia [[Katalunio|kataluna]] [[komarko]]. Etimologie, la nomo fontas el ''confluent'' (kunfluiĝo). Ĝi situas inter la [[mediteranea maro]] kaj la [[Pireneoj|pireneaj]] montoj, proksime de la urbo [[Perpinjano]]. Ĝi estas parto de [[Nord-Katalunio]]. En Conflent kuŝas monto [[Canigó]] (elparolu "kanigu", akcentante la lastan silabon; 2785 m alta), kiu estas kvazaŭ adorita monto de la katalunoj. Ĉe la piedo de Canigó situas la eta ĉefurbo [[Prado de Kunflent'|Prada]]. Tiu ĉi komarko limas norde kun la [[Okcitanio|okcitana]] komarko [[Fenolleda]], oriente kun [[Rusiljono]], okcidente kun [[Capcir]] kaj [[Cerdanya]] kaj sude kun [[Vallespir]] kaj [[Ripollés]]. == Municipoj de Conflent == [[Dosiero:Tot el Conflent.png|500px|centra|eta|Mapo de Conflent]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://pagesperso-orange.fr/esperanto-conflent/ Klubo de Esperanto en Conflent] ({{eo}}) * [http://www.grec.net/cgibin/hecangcl.pgm?&USUARI=&SESSIO=&NDCHEC=0019305&PGMORI=E Conflent]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150924035506/http://www.grec.net/cgibin/hecangcl.pgm?&USUARI=&SESSIO=&NDCHEC=0019305&PGMORI=E |date=2015-09-24 }} ''en Kataluna Enciklopedio'' ({{en}}) {{Municipoj de Conflent}} {{Komarkoj de Katalunio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Komarkoj de Katalunio]] [[Kategorio:Conflent| ]] aisc0jzrmc1axqwsrzd3flmimr1404t Maldon (Essex) 0 282129 9405463 7632620 2026-06-17T13:29:34Z ThomasPusch 1869 9405463 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=GB-ESS|situo sur mapo2=Britio}} [[Dosiero:Maldon 060309-2.jpg|eta|dekstra|Maldon]] [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|dekstra|Antikva preĝejo de [[Sankta Petro]], Maldon]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] 65zckji47vxezh1gdxi38y0yqgpclax 9405620 9405463 2026-06-17T17:44:20Z ThomasPusch 1869 + retejo 9405620 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=GB-ESS|situo sur mapo2=Britio}} [[Dosiero:Maldon 060309-2.jpg|eta|dekstra|Maldon]] [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|dekstra|Antikva preĝejo de [[Sankta Petro]], Maldon]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] kj363k40w6h57qhdtlv7tdbjv2zc1w6 9405631 9405620 2026-06-17T17:54:58Z ThomasPusch 1869 /* Konataj lokuloj */ 9405631 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=GB-ESS|situo sur mapo2=Britio}} [[Dosiero:Maldon 060309-2.jpg|eta|dekstra|Maldon]] [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|dekstra|Antikva preĝejo de [[Sankta Petro]], Maldon]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] qfqj2b798wz7ja0kesbsexa61bsbk5z 9405632 9405631 2026-06-17T17:55:53Z ThomasPusch 1869 /* Konataj lokuloj */ 9405632 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=GB-ESS|situo sur mapo2=Britio}} [[Dosiero:Maldon 060309-2.jpg|eta|dekstra|Maldon]] [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|dekstra|Antikva preĝejo de [[Sankta Petro]], Maldon]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco * [[Sam Ryder]] (n. 1989), brita popmuzika kantisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] pq5bqs1hlt7xc3vxtz588ign9v0cfhu 9405645 9405632 2026-06-17T18:32:06Z ThomasPusch 1869 /* Konataj lokuloj */ 9405645 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=GB-ESS|situo sur mapo2=Britio}} [[Dosiero:Maldon 060309-2.jpg|eta|dekstra|Maldon]] [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|dekstra|Antikva preĝejo de [[Sankta Petro]], Maldon]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco * ]]John William Strutt Rayleigh]] (1842-1919), angla fizikisto kaj [[Nobel-premiito]] * [[Sam Ryder]] (n. 1989), brita popmuzika kantisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] lukde5tltlar6pet05tkqgp5zxw4fs2 9405647 9405645 2026-06-17T18:36:23Z ThomasPusch 1869 9405647 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | ŝtato = {{Britio}} | titolo de administra unuo1 = [[Landoj de Britio|Lando]] | administra unuo1 = {{Anglio}} | titolo de administra unuo2 = [[regionoj de Anglio|Regiono]] | administra unuo2 = | titolo de administra unuo3 = [[graflandoj de Anglio|Graflando]] | administra unuo3 = [[Essex]] | titolo de administra unuo4 = Distrikto <!-- necesas ne rekte uzi la parametrojn "regiono" kaj "distrikto", ĉar alikaze la ordigo fuŝiĝas --> | administra unuo4 = [[Bath and North East Somerset]] | regiono-ISO=GB-ESS | situo sur mapo2=Britio | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo = 11 | bildo = <!-- el vikidatumoj --> }} [[Dosiero:Maldon 060309-2.jpg|eta|dekstra|Maldon]] [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|dekstra|Antikva preĝejo de [[Sankta Petro]], Maldon]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco * ]]John William Strutt Rayleigh]] (1842-1919), angla fizikisto kaj [[Nobel-premiito]] * [[Sam Ryder]] (n. 1989), brita popmuzika kantisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] 2xhm2vjo7e0n5lkd1cvgrgcuucdtt7k 9405648 9405647 2026-06-17T18:40:17Z ThomasPusch 1869 9405648 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | ŝtato = {{Britio}} | titolo de administra unuo1 = [[Landoj de Britio|Lando]] | administra unuo1 = {{Anglio}} | titolo de administra unuo2 = [[regionoj de Anglio|Regiono]] | administra unuo2 = [[oriento de Anglio]] | titolo de administra unuo3 = [[graflandoj de Anglio|Graflando]] | administra unuo3 = [[dosiero:Flag of Essex.svg|20ra]] [[Essex]] | regiono-ISO=GB-ESS | situo sur mapo2=Britio | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo = 11 | bildo = <!-- el vikidatumoj --> }} [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|maldekstra|{{historia preĝejo de [[sankta Petro]], Maldon}}]] '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco * ]]John William Strutt Rayleigh]] (1842-1919), angla fizikisto kaj [[Nobel-premiito]] * [[Sam Ryder]] (n. 1989), brita popmuzika kantisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] q6hmcv9lmylakuutlklpk682b67tpzl 9405649 9405648 2026-06-17T18:40:51Z ThomasPusch 1869 9405649 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | ŝtato = {{Britio}} | titolo de administra unuo1 = [[Landoj de Britio|Lando]] | administra unuo1 = {{Anglio}} | titolo de administra unuo2 = [[regionoj de Anglio|Regiono]] | administra unuo2 = [[oriento de Anglio]] | titolo de administra unuo3 = [[graflandoj de Anglio|Graflando]] | administra unuo3 = [[dosiero:Flag of Essex.svg|20ra]] [[Essex]] | regiono-ISO=GB-ESS | situo sur mapo2=Britio | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo = 11 | bildo = <!-- el vikidatumoj --> }} '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|maldekstra|{{historia preĝejo de [[sankta Petro]], Maldon}}]] En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco * [[John William Strutt Rayleigh]] (1842-1919), angla fizikisto kaj [[Nobel-premiito]] * [[Sam Ryder]] (n. 1989), brita popmuzika kantisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] myl37cn7cd80tslg9ml79zmsz1dgdpb 9405651 9405649 2026-06-17T18:41:44Z ThomasPusch 1869 9405651 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | ŝtato = {{Britio}} | titolo de administra unuo1 = [[Landoj de Britio|Lando]] | administra unuo1 = {{Anglio}} | titolo de administra unuo2 = [[regionoj de Anglio|Regiono]] | administra unuo2 = [[oriento de Anglio]] | titolo de administra unuo3 = [[graflandoj de Anglio|Graflando]] | administra unuo3 = [[dosiero:Flag of Essex.svg|18ra]] [[Essex]] | regiono-ISO=GB-ESS | situo sur mapo2=Britio | tipo1 = reliefo | tipo2 = reliefo | zomo = 11 | bildo = <!-- el vikidatumoj --> }} '''Maldon''' estas urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]]. Ĝi situas ĉe la [[estuaro]] de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15 500 loĝantojn.<!-- kiam ??--> Dum la [[anglosaksoj|anglosaksa]] epoko ĝi iĝis grava haveno. [[Eduardo la pli aĝa]] uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis [[vikingoj|vikingajn]] invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio. La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, ''La batalo de Maldon'', pritraktas la katastrofon. Laŭ la [[Domesday Book]] en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la [[mezepoko]] estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la [[puritanismo|puritanoj]] subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin. [[Dosiero:St. Peters Church Maldon.jpg|eta|maldekstra|{{historia preĝejo de [[sankta Petro]], Maldon}}]] En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris [[Flandrio|flandran]] grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita. == Konataj lokuloj == * [[Horatio Gates]] (1727-1908), origine brita, poste usona generalo dum la usona milito de sendependeco * [[John William Strutt Rayleigh]] (1842-1919), angla fizikisto kaj [[Nobel-premiito]] * [[Sam Ryder]] (n. 1989), brita popmuzika kantisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Essex]] 515022zb3wkx01epjdxxgipor8en0ds Johanna Vergouwen 0 288289 9405799 9403361 2026-06-17T21:24:51Z Vysotsky 76357 + gallery 9405799 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Johanna VERGOUWEN''' (aŭ '''Jeanne VERGOUWEN''') ([[Antverpeno]] 1630, - ''ibidem'', [[11-a de marto]] [[1714]]) estis [[Flandrio|Flandra]] pentristino. Ŝi estis la filino de la Flandra pentristo-dekoraciisto [[Louis Vergouwen|Louis VERGOUWEN]], mortita en 1659, filo de [[Pierre Vergouwen|Pierre VERGOUWEN]], mortita en 1631, kaj lia edzino Maaike Verwerff, kiu estis la filino de alia pentristo [[Hans Verwerff|Hans VERWERFF]]; ŝia fratino Maria geedziĝis [[Michiel Immenreat|Michiel IMMENREAT]]. Ŝi estis lernantino de [[Balthazar van den Bossche|Balthazar VAN DEN BOSSCHE]] kaj de [[Lucas van Uden|Lucas VAN UDEN]]. == Pentraĵoj == * ''Portreto de ĝemeloj kun ĉevaloj lignaj<ref>Hendrick & Everard Kochman?, filoj de la urbestro de [[Zwolle]], Herman Franciscus Kochman.</ref>'', oleo in tolo, 1668, Christie's Amsterdam 06/05/ 2008, 120 250 €, n° 180 * 1673 kopio de la pentraĵo de [[Antoon van Dyck|Antoon VAN DYCK]], ''Ŝimŝon kaj Delila'', Meksico, Museo Nacional de San Carlo. * '' Portreto de skulptisto '', Paris, 14/06/1954. <gallery> PM 164997.jpg|''Portreto de ĝemeloj kun ĉevaloj lignaj'' (1668) Jeanne Vergouwen - Portrait of Andries Rademaker, Notary, Displaying a Statuette - 1990.107 - Rhode Island School of Design Museum.jpg|''Portreto Andries Rademaker'' Видение святого Игнатия Лойолы. Д.Верговен.jpg| </gallery> == Bibliografio == E. Duverger, « The Antwerp painter Johanna Vergouwen (1630-1714) » ''Jaarboek van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten'', Antverpeno, 2000. == Ref. == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Vergouwen, Johanna}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] 9dt2x5vetmt07950yxfunaoatkgy72j Corseaux 0 289341 9406034 8816030 2026-06-18T06:56:22Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406034 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Corseaux-Cornalles (stacidomo)}} {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Corseaux |blazono=[[Dosiero:CHE Corseaux COA.svg|120ra|centre|<center>Blazono de Corseaux</center>]] |priskribo de blazono=Blazono de Corseaux |bildo=[[Dosiero:Le-Corbusier-petit-maison-esterno-01.JPG|centre|285ra|<small>Ekstero de la eta domo de Le Corbusier en Corseaŭ</small>]] |priskribo de bildo=Ekstero de la dometo de Le Corbusier en Corseaux |kantono=Vaŭdo |distrikto=[[Riviera-Pays-d'Enhaut (distrikto)|Riviera-Pays-d'Enhaut]] |koord={{Koordinatoj gms|46|28|00|N|06|06|00|E}} |loĝantoj=2 072 ([[2007]]) |areo=1,06 |alteco=445 |poŝtkodo=1802 |kodo=5883 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Corseaux 2008.png|centre|285ra|<small>Mapo de Corseaux</small>]] |priskribo de mapo=Situa mapo de Corseaux en la Distrikto Riviera-Pays-d'Enhaut}} '''Corseaux''' estas [[Svislando|svisa]] komunumo en la [[Kantono Vaŭdo]], en la nord-okcidenta ĉirkaŭurbo de [[Vevey]], inter la deklivoj de monto ''Mont Pèlerin'' kaj la nord-orienta bordo de Lago [[Lemano]]. La komunumo rezultas de disigo de komunumo '''''Corsier''''' en kvar komunumoj: [[Corsier-sur-Vevey]] , Corseaux, [[Chardonne]] kaj [[Jongny]]; la [[19-an de decembro]] [[1833]]. La najbaraj komunumoj estas okcidente kaj norde [[Chardonne]]; oriente: [[Corsier-sur-Vevey]] kaj sud-oriente: [[Vevey]] [[Le Corbusier]] konstruis tie sian eksperimentan loĝejon ''Villa du Lac'' (''Villao ĉe la Lago'') en [[1923]]. La [[Britio|Brita]] verkisto [[Graham Greene]] pasis en Corseaux la lastajn jarojn de sia vivo kaj tie estas entombigita. == Bildoj == <gallery> Dosiero:Graham Greene grave in Corseaux.JPG|<small>Tombo de Graham Greene en la tombejo de Corseaux</small> Dosiero:CorbuVevey 6361.jpg|Vilao Le Lac </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[Corseaux-Cornalles (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.corseaux.ch/ Oficiala retpaĝo de Corseaux]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050323231724/http://corseaux.ch/ |date=2005-03-23 }} * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2614.php Corseaux en la Historia Leksikono de Svislando] {{Komunejokat}} <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Riviera-Pays-d'Enhaut}} {{Ĝermo|Svislando}} 9wcijnrtt2hofqjo5i7kdb11qxb59e3 Kategorio:Amaskomunikiloj en Italio 14 293869 9405441 9405404 2026-06-17T12:37:57Z ThomasPusch 1869 9405441 wikitext text/x-wiki {{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Italio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo|Italio]] [[Kategorio:Kulturo de Italio]] [[Kategorio:Komunikado en Italio]] imp5akln0exw8g7wxljrewg4qgmhdnd 9405668 9405441 2026-06-17T19:01:05Z ThomasPusch 1869 9405668 wikitext text/x-wiki {{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Italio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Italio]] [[Kategorio:Kulturo de Italio]] [[Kategorio:Komunikado en Italio]] fxe7rwakvfn1pt56zfpk4oq20qgcs0m Kategorio:Amaskomunikiloj en Hispanio 14 303569 9405666 9405046 2026-06-17T19:00:50Z ThomasPusch 1869 9405666 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Hispanio]] [[Kategorio:Kulturo de Hispanio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Hispanio]] 6gb5ec5fx14pk7z2hmf33eeu7qcbzhu 9405686 9405666 2026-06-17T19:05:35Z ThomasPusch 1869 9405686 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Hispanio]] [[Kategorio:Kulturo de Hispanio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Hispanio]] [[Kategorio:Komunikado en Hispanio]] 2e200i35i3f5rbu80l5msf1gwgwslpd Kategorio:Amaskomunikiloj en Germanio 14 304648 9405663 9405282 2026-06-17T18:56:57Z ThomasPusch 1869 9405663 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Germanio]] [[Kategorio:Komunikado en Germanio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Germanio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Germanio]] rxmr5zu6iykew5csvrs7vy3trp9yxed Kategorio:Amaskomunikiloj en Finnlando 14 304649 9405656 9405397 2026-06-17T18:55:20Z ThomasPusch 1869 9405656 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Finnlando|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Finnlando]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Finnlando]] [[Kategorio:Komunikado en Finnlando]] frghbjhhlv1k664nkxb8a6rqxgnfsd6 Kategorio:Amaskomunikiloj en Aŭstrio 14 304650 9405657 9405281 2026-06-17T18:55:44Z ThomasPusch 1869 9405657 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Aŭstrio]] [[Kategorio:Kulturo de Aŭstrio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Aŭstrio]] cgwf7cmc7x4eeg0h8xs3d3am31c9fjl Jozefina Fekete 0 306494 9405540 7392056 2026-06-17T15:38:11Z Sj1mor 12103 9405540 wikitext text/x-wiki {{unua}}{{Informkesto artisto|priskribo=}} '''FEKETE Jozefina''' estas rumanuja hungara/belga ceramikistino, skulptistino naskita la [[8-an de majo]] [[1941]] en [[Alba Iulia]]. Ŝi vivas ekde [[1970]] en [[Belgujo]]. ==Biografio== Fekete studis en [[Arado]] inter 1957-60, poste en [[Kluĵo]] kaj [[Bukareŝto]] inter 1960-66. En 1973-74 ŝi studis en [[Bruselo]] monumentalan skulptoarton. Je la komenco de la 80-aj jaroj ŝi instruis en la artakademio de [[Arlon]]. ==Fonto== *[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/fekete_jozefina Artportal]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Vivtempo|Fekete, Jozefina}} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj]] [[Kategorio:Belgaj skulptistoj]] [[Kategorio:Belgaj ceramikistoj]] j46ib0sayg1j7g9d9u1mxnxy03ah2xa Tajlorbirdoj 0 309120 9406207 8472978 2026-06-18T10:09:22Z Kani 670 /* Specilisto */ 9406207 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Tajlorbirdoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Orthotomus sutorius.jpg |dosiero larĝo = 250px |priskribo de dosiero = [[Komuna tajlorbirdo]] (''Orthotomus sutorius'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Cistikoledoj]] ''Cisticolidae'' |genro = ''[[Orthotomus]]'' |dunomo aŭtoritato = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], [[1821]]) |vikispecio = |komunejo = }} '''Tajlorbirdoj''' estas malgrandaj [[birdoj]] apartenantaj al genro ''Orthotomus'' (kaj pro tio nomataj ankaŭ [[Ortotomoj]]) ofte lokataj en la [[Familio (biologio)|familio]] de [[Silviedoj]]. Ĵusaj pristudoj tamen sugestas, ke plej verŝajne ili apartenas al la familio de [[Cistikoledoj]] kaj ili estas traktataj tiele ĉe Del Hoyo et al. (2006). Unu specio, la [[Monta tajlorbirdo]] (kaj ankaŭ ties frata specio la [[Ruĝkapa tajlorbirdo]]), estas fakte pli proksimaj al genro de ''[[Cettia]]''.<ref>{{Cite journal|last=Alström|first=Per|coauthors=Ericson, P.G.P.; Olsson, U.; Sundberg, P.|year=2006|title=Phylogeny and classification of the avian superfamily Sylvioidea|url=|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=38|issue=2|pages=381–397|doi=10.1016/j.ympev.2005.05.015}}</ref> Ili loĝas en la tropikoj de la [[Malnova Mondo]], ĉefe en [[Azio]]. Tiuj cistikoledoj estas kutime brilkoloraj, kun '''verdaj aŭ grizaj supraj partoj''' kaj '''helflavaj aŭ helgrizaj subaj partoj'''. Ili ofte havas brunan koloron ĉekape. Tajlorbirdoj havas mallongajn rondoformajn flugilojn, mallongajn vostojn, fortajn krurojn kaj longajn kurbecajn bekojn. La vosto estas tipe levata rekte, kiel ĉe [[troglodito]]j. Ili troviĝas kutime en malferma arbaro, arbustaro kaj ĝardenoj. Tajlorbirdoj ricevas sian nomon por la konstrusistemo de siaj nestoj. Ili “kudras” la bordojn de folio per plantofibro aŭ [[aranereto]] por fari lulilon kie ili konstruas la veran neston el herbo. == Specilisto == * [[Komuna tajlorbirdo]], ''Orthotomus sutorius'' * [[Nigragorĝa tajlorbirdo]], ''Orthotomus atrogularis'' * [[Kamboĝa tajlorbirdo]], ''Orthotomus chaktomuk''<ref>{{Cite journal|last=Mahood|first=S. P.|coauthors=et al.|title=A new species of lowland tailorbird (Passeriformes: Cisticolidae: Orthotomus ) from the Mekong floodplain of Cambodia|journal=[[Forktail (gazeto)|Forktail]]|year=2013|volume=29|pages=1-14|url=http://orientalbirdclub.org/wp-content/uploads/2013/06/TAILORBIRD_Forktail_29pp1-14.pdf}}</ref> * [[Brunkapa tajlorbirdo]], ''Orthotomus castaneiceps'' * [[Ruĝecfrunta tajlorbirdo]], ''Orthotomus frontalis'' * [[Grizdorsa tajlorbirdo]], ''Orthotomus derbianus'' * [[Ruĝecvosta tajlorbirdo]], ''Orthotomus sericeus'' * [[Ruĝeckapa tajlorbirdo]], ''Orthotomus ruficeps'' * [[Olivdorsa tajlorbirdo]], ''Orthotomus sepium'' * [[Flavbrusta tajlorbirdo]], ''Orthotomus samarensis'' * [[Nigrakapa tajlorbirdo]], ''Orthotomus nigriceps'' * [[Blankorela tajlorbirdo]], ''Orthotomus cinereiceps'' * [[Monta tajlorbirdo]], ''Orthotomus cucullatus'' * [[Ruĝkapa tajlorbirdo]], ''Orthotomus heterolaemus'' Estas du specioj kiuj ŝajne estas iom malproksime rilataj al ''Orthotomus'' kaj probable estu konsiderataj kiel separata genro ''[[Artisornis]]''.<ref>{{Cite journal|last=Nguembock|first=B|coauthors=Fjeldsa, J.; Tillier, A.; Pasquet, E.|year=2007|title=A phylogeny for the Cisticolidae (Aves: Passeriformes) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data, and a re-interpretation of a unique nest-building specialization|url=|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=42|issue=1|pages=272–286|doi=10.1016/j.ympev.2006.07.008}}</ref>: * [[Afrika tajlorbirdo]], ''Artisornis metopias'' * [[Longbeka tajlorbirdo]], ''Artisornis moreaui'' Krome du aliaj specioj ŝajne estu movataj el [[Ĉetiedoj]] nome: * [[Monta tajlorbirdo]], ''Orthotomus/Phyllergates cucullatus'' * [[Ruĝkapa tajlorbirdo]], ''Orthotomus/Phyllergates heterolaemus'' == Literaturo == * ''Warblers of Europe, Asia and North Africa'' de Baker, ISBN 0-7136-3971-7 * [[:s:The New Student's Reference Work/Tailor-Bird|The New Student's Reference Work/Tailor-Bird]] * '''Ryan''', Peter (2006). Family Cisticolidae (Cisticolas and allies). Pp.&nbsp;378–492 in del Hoyo J., Elliott A. & Christie D.A. (2006) ''[[Handbook of the Birds of the World]]''. Volume 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers'' Lynx Edicions, Barcelona ISBN 978-84-96553-06-4'' == Referencoj == {{Referencoj}} {{Birdoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] kwe0auu7tkkf0pb67zlc88zmeqaaa8i Ordinara tajlorbirdo 0 309138 9405760 8394467 2026-06-17T20:40:10Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405760 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ordinara tajlorbirdo |koloro = pink |dosiero2 = Orthotomus_sutorius.jpg |dosiero=Common Tailorbird at Pune.jpg |priskribo de dosiero = Masklo de ordinara tajlorbirdo kun reprodukta plumaro kaj longaj centraj vostoplumoj |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Cistikoledoj]] ''Cisticolidae'' |genro = ''[[Orthotomus]]'' |specio = '''''O. sutorius'''' |statuso = LC |dunomo = ''Orthotomus sutorius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Thomas Pennant|Pennant]], [[1769]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = * ''O. s. sutorius'' <small>(Pennant, 1769)</small> * ''O. s. fernandonis'' <small>(Whistler, 1939)</small> * ''O. s. guzuratus'' <small>(Latham, 1790)</small> * ''O. s. patia'' <small>[[Brian Houghton Hodgson|Hodgson]], 1845</small> * ''O. s. luteus'' <small>[[Sidney Dillon Ripley|Ripley]], 1948</small> * ''O. s. inexpectatus'' <small>La Touche, 1922</small> * ''O. s. maculicollis'' <small>[[Frederic Moore|F. Moore]], 1855</small> * ''O. s. longicauda'' <small>(J. F. Gmelin, 1789)</small> * ''O. s. edela'' <small>[[Temminck]], 1836</small> |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=300px | dosiero2 larĝo=300px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''ordinara tajlorbirdo''' ('' Orthotomus sutorius'') estas [[kantobirdo]] de la familio de [[Cistikoledoj]] troviĝanta en tropika [[Azio]]. Ĝi apartenas al genro de [[Ortotomoj]] kaj estas populara pro sia nesto farita de "kudritaj" folioj kaj senmortigita de [[Rudyard Kipling]] en sia verko ''[[La libroj de ĝangaloj]]''. Ili estas oftaj [[loĝantaj birdoj]] en urbaj ĝardenoj. Kvankam ili estas timidaj birdoj kiuj kutime kaŝiĝas en la vegetaĵaro, iliaj laŭtaj alvokoj estas familiaraj kaj evidentigas ties ĉeeston. == Aspekto == [[Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) at Hodal I Picture 0128.jpg‎|eta|upright|maldekstra|Raso ''guzuratus'' el [[Harjano]]. Dum alvokoj la malhelaj makuloj kolflanke videbliĝas.<ref>{{Citaĵo el gazeto|url=http://www.archive.org/stream/spoliazeylanica08nati#page/96/mode/2up|titolo=The Birds of Colombo|aŭtoro=Cave, WA|gazeto=Spolia Zeylanica|volumo=8|paĝoj=94-115}}</ref>]] [[Dosiero:Common Tailorbird I IMG 9585.jpg|eta|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabado]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]].]] Tiuj 13&nbsp;cm longaj birdoj estas brilkoloraj, kun '''brilverdaj supraj partoj kaj blankecaj subaj partoj'''. Ili havas mallongajn rondoformajn flugilojn, tre longan voston, fortajn krurojn kaj longecan akrapintan bekon kun kurbeca pinto en la supra makzelo. Ili estas trogloditecaj pro siaj '''longaj rekte levataj vostoj''' kiuj moviĝas ofte. La frunto kaj antaŭa krono estas ruĝecaj, dum la malantaŭa krono kaj nuko estas grizaj kaj la supraj partoj estas ĉefe olivverdaj, iom pli grizecaj ĉe ŝultroj kaj flugilplumoj. La irisoj estas brunaj kaj ĉirkaŭokule estas malhelgriza areo en helgriza vizaĝo. La beko estas rozkolora, pli malhela en pinto de supra makzelo; la kruroj estas pli ruĝecaj. La subaj partoj estas kremoblankecaj kaj brustoflanke estas du nigrecaj makuloj pli malpli videblaj. Ambaŭ seksoj estas identaj, escepte pro tio ke la masklo havas longan centran vostoplumon dum la reprodukta sezono. Junuloj estas pli senkoloraj.<ref name=pcr/> Tiu [[paserina]] [[birdo]] troviĝas kutime en malferma arbaro, [[arbustaro]], arbarbordoj kaj ĝardenoj. Tajlorbirdoj ricevas sian nomon por la konstrusistemo de siaj nestoj. Ili “kudras” la bordojn de folio per plantofibro aŭ [[aranereto]] por fari lulilon kie ili konstruas la veran neston el herbo. La ordinara tajlorbirdo konstruas sian neston en arbusto, kie la ino demetas 3–5 ovojn. [[Dosiero:TailorBird.ogg|eta|Alvokoj de ''guzuratus'' el suda Barato]] Kiel plej parto de cistikoledoj, ankaŭ la ordinara tajlorbirdo estas [[insektovora]]. La kanto estas laŭta ''ĉiiap-ĉiiiap-ĉiiap'' kun varioj depende de la populacioj. La dusilabaj alvokoj estas ripetataj konstante.<ref name=pcr/> La [[latina]] [[scienca nomo]] ''sutorius'' signifas "ŝuisto" pli ol "tajloro" dum ''Orthotomus'' signifas "rekte tranĉi" laŭ du radikoj el la [[antikva greka]].<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/birdsofplainsdew00dewarich#page/62/mode/2up|titolo=Birds of the plains|aŭtoro=Dewar, Douglas|jaro=1909|eldoninto=John Lane|paĝoj=62-67}}</ref><ref name=wood/> == Taksonomio kaj sistematiko == Tiu specio estis dekomence lokita en la familio de [[Silviedoj]] sed ĵusaj molekulaj studoj lokigis la specion en la familio de Cistikoledoj, kun genroj kiaj ''[[Prinia]]'' kaj ''[[Cisticola]]''.<ref>{{Citaĵo el gazeto|url=http://www.nrm.se/download/18.4e1d3ca810c24ddc70380001143/Alstr%C3%B6m+et+al+Sylvioidea+MPEV+2006.pdf|titolo=Phylogeny and classiWcation of the avian superfamily Sylvioidea|aŭtoro=Alström, Per; Ericson, PG; Urban Olsson & Per Sundberg|jaro=2006|gazeto=Molecular Phylogenetics and Evolution|volumo=38|COI=10.1016/j.ympev.2005.05.015|aranĝo=PDF|paĝoj=381–397}}</ref> Oni agnoskas multajn '''subspeciojn''' en tiom etenda teritorio. La nomiga raso estas el malaltaj teroj de [[Srilanko]]. La raso ''fernandonis'' troviĝas en altaj teroj de Sri-Lanko. Najbara [[Barato]] havas la rason ''guzuratus'' en la duoninsulo kaj okcidenten al [[Pakistano]] dum norden la raso ''patia'' troviĝas en la teritorioj de terao de [[Nepalo]] ĉe la montetoj de [[Himalajo]] al [[Birmo]]. En la montetoj de nordorienta Barato loĝas la raso ''luteus''. En [[Sudorienta Azio]] ''inexpectatus'' kaj ''maculicollis'' troviĝas en [[Tajlando]], [[Laoso]] kaj [[Vjetnamio]], kaj respektive en [[Malajzio]], [[Kamboĝo]] kaj Vjetnamio. En la insuloj de [[Hainano]], [[Tonkino]], loĝas ''longicauda'' dum ''edela'' loĝas en [[Javo]]. == Kutimaro kaj ekologio == [[Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) Nest in Hyderabad, AP W IMG 7248.jpg|eta|upright|Nesto el Barato]] La reprodukta sezono estas el marto al decembro kaj ĉefe el majo al aŭgusto. En Sri-Lanko la ĉefa reprodukta sezono estas marto al majo kaj aŭgusto al septembro.<ref name=pcr>{{Citaĵo el libro|titolo=Birds of South Asia: The Ripley Guide. Vol. 2|aŭtoro=Rasmussen PC & JC Anderton|jaro=2005|eldoninto=Smithsonian Institution & Lynx Edicions|paĝo=477}}</ref> Kvankam la nomo de la genro devenas al la nestokonstrusistemo, tia nesto ne estas unika kaj similajn nestojn konstruas ankaŭ multaj birdoj de la genro ''[[Prinia]]''. Tiu nesto estas profunda, milda taso kovrita el mildaj materialoj kaj lokitaj en densa foliaro; la folioj kiuj subtenas la nestojn havas la suprajn surfacojn ekstere kaj tiele la nestoj malfacile videblas. La kudreroj faritaj en la bordoj de la folioj estas malgrandaj kaj ne brunigas la foliojn tiele helpanta kamufladon. Thomas C. Jerdon notis, ke tiu birdo faras nodojn, tamen sekvaj observantoj ne notis tion. Wood klasigis la proceson uzatan de la tajlorbirdo por nestokonstruo kiel kudrado, nitumado, ligo kaj alĝustigo. En kelkaj kazoj la nesto estas farita el ununura granda folio, kies bordoj estas kunnitumitaj. Foje la fibroj el unu nitoflanko etendiĝas al apuda kudrero kaj ŝajnas pli lerta kudrado.<ref name=wood>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/annualreportofbo1925smit#page/n387/mode/2up|titolo=The nest of the Indian tailor bird|aŭtoro=Wood, Casey A.|jaro=1925|eldoninto=Smithsonian Report|paĝoj=349-354}}</ref> La kudrotasko estas farita per pinĉado de du folioj kaj enmeto de fibroj tra ili. La fibroj premas fore kaj aspektas kiel nitumoj.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=On some nests of the Tailor Bird (''Orthotomus sutorius'')|aŭtoro=Neelakantan,KK|jaro=1976|gazeto=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volumo=73|numero=2|paĝoj=396-400}}</ref> Estas multaj varioj en la nesto kaj kelkaj ne havas folilulilojn. Observanto notis, ke birdoj ne uzis [[kotono]]n kiun oni disponigis al ili<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=A note on the breeding of the Tailor Bird ''Orthotomus sutorius''|aŭtoro=Briggs,FS|jaro=1929|gazeto=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volumo=33|numero=3|paĝoj=710-712}}</ref> dum alia observanto, nome Edward Hamilton Aitken, sukcesis konvinki ilin uzi artefaritan disponigitan kotonon.<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/commonbirdsofbom00aitkrich#page/106/mode/2up|titolo=The common birds of Bombay|aŭtoro=EHA|jaro=1900|eldoninto=Thacker & Co|paĝo=106}}</ref> La kutima ovodemetado estas de tri ovoj.<ref>{{Cite journal|title=Nest structure variation in Common Tailorbird ''Orthotomus sutorius'' in Kutch, Gujarat|author=Tiwari, JK & Anupama|year=2006|journal=Indian Birds|volume=2|issue=1|Page=15|url=http://www.indianbirds.in/pdfs/Nest%20structure%20variation.pdf|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2010-01-23|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110720174658/http://www.indianbirds.in/pdfs/Nest%20structure%20variation.pdf|arkivdato=2011-07-20}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110720174658/http://www.indianbirds.in/pdfs/Nest%20structure%20variation.pdf |date=2011-07-20 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.indianbirds.in/pdfs/Nest%20structure%20variation.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2010-01-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110720174658/http://www.indianbirds.in/pdfs/Nest%20structure%20variation.pdf |arkivdato=2011-07-20 }}</ref><ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/popularhandbooko033226mbp#page/n207/mode/2up|titolo=Popular Handbook of Indian. Birds Edition 4.|aŭtoro=Whistler, Hugh|jaro=1949|eldoninto=Gurney and Jackson|paĝoj=167-168}}</ref> Kovoperiodo daŭras ĉirkaŭ 14 tagojn kaj [[elnestiĝo]] okazas post ĉirkaŭ 14 tagoj. Nur la ino kovas, sed ambaŭ gepatroj manĝigas kaj zorgas la idojn.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=On a nesting pair of Tailor Birds (''Orthotomus sutorius'')|aŭtoro=Neelakantan,KK|jaro=1976|gazeto=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volumo=73|numero=1|paĝoj=219-221}}</ref> Oni konstatis nekutiman kazon de paro de ordinaraj tajlorbirdoj adoptinta idojn en artefarite translokita nesto apartenanta al alia paro.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Unusual adoption by Tailor Birds (''Orthotomus sutorius'' Pennant)|aŭtoro=Rane,Ulhas|jaro=1983|gazeto=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volumo=80|numero=3|paĝoj=641-642}}</ref> Tiuj birdoj ripozas solaj for de la reprodukta sezono, sed povas ripozi akompane dum la reprodukta sezono, foje kun la ĵusaj junuloj “sandviĉitaj” inter la plenkreskuloj. La elektita ripozejo estas maldikaj branĉetoj en arboj kun [[kanopeo]] sur ili kaj tre ofte apud homaj loĝejoj kaj lumoj.<ref>{{Cite journal|title=Roosting behaviour of common tailorbird ''Orthotomus sutorius'' (Pennant)|author= Andheria, A. P. |journal=J. Bombay Nat. Hist. Soc. |year=2002| volume=99 |part=2|pages=312-315}}</ref> == Ĉe kulturo == [[Rudyard Kipling]] en sia rakonto Rikki-Tikki-Tavi, unu el la verkeroj de sia ''[[La libroj de ĝangaloj]]'' inkluzivas ordinaran tajlorbirdon ''Darzee'' (kio signifas "tajloro" en [[Urdua]]) kiel unu el la ĉefaj roluloj.<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/birdsofcalcutta00finnrich#page/34/mode/2up|titolo=Birds of Calcutta|aŭtoro=Finn, Frank|jaro=1904|eldoninto=Thacker, Spink & Co|paĝoj=34-38}}</ref> Tiu ''Darzee'' de Kipling supozeble havas ŝajnigitan vundon, sed tiu kutimo (ofta ekzemple ĉe [[kalidro]]j) estas nekonata ĉe tiu specio.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Injury-Feigning in Nesting Birds|aŭtoro=Swarth, Harry S.|jaro=1935|gazeto=The Auk|volumo=52|numero=3|paĝoj=352-354}}</ref> La lokaj nomoj de la birdo en Barato inkludas ''phutki'' ([[Hindia]]) kaj ''tuntuni'' ([[Bengala]]).<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://www.archive.org/stream/birdgardenaviary00finnrich#page/34/mode/2up|titolo=Garden and aviary birds of India|aŭtoro=Finn, Frank|jaro=1915|eldono=2|eldoninto=Thacker, Spink & co.|paĝo=35}}</ref> Klasika libro de porinfanaj rakontoj en [[bengala]] de [[Upendrakishore Ray]] estas titolita "Tuntunir Boi". {{-}} == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) in Hyderabad, AP W IMG 7561.jpg|Ĉe [[Hajderabado]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) Nest in Hyderabad, AP W IMG 7246.jpg|Nesto en [[Hajderabado]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) Nest in Hyderabad, AP W IMG 7245.jpg|Nesto en [[Hajderabado]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) Nest in Hyderabad, AP W IMG 7243.jpg|Nesto en [[Hajderabado]]. Dosiero:Common Tailorbird I IMG 9044.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabado]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W IMG 3492.jpg|Ĉe Kapoko (Ceiba pentandra) en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) gleaning insects from Kapok (Ceiba pentandra) flower buds in Kolkata W IMG 3810.jpg|Kaptante insektojn el burĝonoj de Kapoko (Ceiba pentandra) en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) gleaning insects from Kapok (Ceiba pentandra) flower buds in Kolkata W IMG 3808.jpg|Kaptante insektojn el burĝonoj de Kapoko (Ceiba pentandra) en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) gleaning insects from Kapok (Ceiba pentandra) flower buds in Kolkata W IMG 3802.jpg|Kaptante insektojn el burĝonoj de Kapoko (Ceiba pentandra) en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) in Kolkata W IMG 3498.jpg|en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) in Kolkata W IMG 3490.jpg|en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) in Kolkata W IMG 3489.jpg|en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird I IMG 9423.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabado]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 183.jpg|Ĉe [[Sindhrot]] en distrikto [[Vadodara]] de [[Guĝarato]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird (Orthotomus sutorius) feeding in Kolkata I IMG 1355.jpg|Manĝo en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird I IMG 9581.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabado]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird I IMG 9042.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabado]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird I2 IMG 9607.jpg|Ĉe [[Hodal]] en [[Faridabado]], distrikto de [[Harjano]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird- Kolkata I3 IMG 5268.jpg|en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. Dosiero:Common Tailorbird by Nabarun.jpg|Nematurulo en [[Kalkato]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Barato]]. </gallery> == Referencoj ==<!-- Forktail16:147. --> {{Referencoj}} == Aliaj fontoj == * {{Citaĵo el gazeto|titolo=An early nest of the Tailor Bird [''Orthotomus sutorius'' (Pennant)]|aŭtoro=Sen,SN|jaro=1947|gazeto=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volumo=47|numero=1|paĝoj=159-160}} * {{Citaĵo el gazeto|titolo=Birds tapping at window-panes|aŭtoro=Green,EE|jaro=1899|gazeto=J. Bombay Nat. Hist. Soc.|volumo=12|numero=2|paĝoj=415}} * {{Citaĵo el gazeto|titolo=Note on "''Orthotomus sutorius''" - the Indian Tailor Bird|aŭtoro=Fernando,HF|jaro=1913|gazeto=Spolia Zeylanica|volumo=8|numero=32|paĝoj=300-302}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://ibc.lynxeds.com/species/common-tailorbird-orthotomus-sutorius Internet Bird Collection] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160419151743/http://ibc.lynxeds.com/species/common-tailorbird-orthotomus-sutorius |date=2016-04-19 }} * [http://www.naturia.per.sg/buloh/birds/Orthotomus_sutorius.htm En Singapuro]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.cs.cmu.edu/afs/cs.cmu.edu/usr/mongoose/www/rtt.html Rikki Tikki Tavi de Rudyard Kipling] {{Birdoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] dip1pb1wzrz8rl2fyya79ks81ziy2l6 Kategorio:Amaskomunikiloj en Belgio 14 314731 9405658 9405392 2026-06-17T18:55:49Z ThomasPusch 1869 9405658 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Belgio]] [[Kategorio:Kulturo de Belgio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Belgio]] [[Kategorio:Komunikado en Belgio]] 9cvvf64vjbe218h3ws7i4wxhllhzbzm Kategorio:Amaskomunikiloj en Brazilo 14 314732 9405439 6886195 2026-06-17T12:37:08Z ThomasPusch 1869 9405439 wikitext text/x-wiki {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Brazilo]] [[Kategorio:Kulturo de Brazilo]] [[Kategorio:Komunikado en Brazilo]] 6oglcy4r2qzny7hma97f0g51nh0fe69 Ernst Rietschel 0 317327 9405522 9274626 2026-06-17T15:32:18Z Sj1mor 12103 9405522 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Ernst Rietschel, gravurita far Julius Thaeter}} '''Ernst Friedrich August Rietschel''' (* [[15-an de decembro]] [[1804]] en [[Pulsnitz]]; † [[21-an de februaro]] [[1861]] en [[Dresdeno]]) estas unu el la plej gravaj [[Germanio|germanaj]] [[skulptistoj]] de la [[klasikismo|malfru-klasikismo]]. La skulptaĵoj verkitaj de li, kiel ekzemple la [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]]-[[Friedrich Schiller|Schiller]]-monumento en [[Vajmaro]] aŭ la [[Gotthold Ephraim Lessing|Lessing]]-monumento en [[Brunsvigo]] definitive pregis la bildon pri Germanio kiel lando de poetoj kaj pensantoj. == Gravaj verkoj (elekto) == [[Dosiero:Braunschweig Brunswick Lessingdenkmal (2006).JPG|eta|dekstra|200ra|hochkant|<!--Lessing-Denkmal in [[Braunschweig]], ausgeführt von [[Georg Ferdinand Howaldt-->]] * ''[[Neptuno (dio)|Neptunfiguro]]'' por fontoinstalaĵo en [[Nordhausen]] (1828). Kopia gisaĵo el 1838 staras antaŭ la remizo de la kastelo Klein-Glienicke, [[Berlino]]. * ''Reĝo-Frederiko-Aŭgusto-monumento'' en Dresdeno (1828–1835), ekde 2008 sur la ''Schlossplatz'' * ''Frontonoreliefo ĉe la berlina operejo Unter den Linden]'' (1844) * ''[[Pietà]]'' en la Imperiestro-Frederiko-maŭzoleo en [[Potsdamo]] 1847-1854 * ''Lessing-monumento'' en [[Brunsvigo]] (1849), farita de [[Georg Ferdinand Howaldt|Georg Howaldt]] en Brunsvigo * ''[[Goethe kaj Schiller Monumento]]'' en Vajmaro (1856) * ''[[Kvadrigo]] kun Brunonia'' por la kastelo en Brunsvigo (1857), farita de [[Georg Ferdinand Howaldt|Georg Howaldt]] en Brunsvigo * ''Carl-Maria-von-Weber-monumento'' en Dresdeno (1858) * ''Luteromonumento'' (la plej granda [[reformacio|reformacia]] monumento de la mondo) en [[Worms]] (inaŭgurita en 1868) * ''Rietschelgiebel'', [[spolio]] de la unua dresdena Semperoper en [[Bautzen]] * Krome li verkis i.a. [[skulptaĵo]]jn por la universitata domo en [[Lepsiko]], por la ''Semper''-operejo en Dresdeno kaj por la operejo en Berlino. == Monumentoj == * Monumento en Dresdeno (antaŭ ''Sekundogenitur'' sur ''Brühlsche Terrasse'') de [[Johannes Schilling]] * Monumento sur la foirejo de Pulsnitz, konceptita kaj realigita far unu el liaj lernantoj [[Dosiero:Ernst_Rietschel_Denkmal_Dresden_2005-08-17.jpg|eta|dekstra|200ra|hochkant|Monumento honore al Ernst Rietschel sur ''Brühlsche Terrasse'' en Dresdeno]] == Literaturo == * Ernst Rietschel, Christian Rietschel (Hrsg.): ''Erinnerungen aus meinem Leben''. 2. Auflage. Evang. Verl.-Anst., Berlin 1963. * Gertraud Bartonietz: ''Ernst Rietschel''. Stadt Pulsnitz, Pulsnitz 1987. * Martin O. Johannes: ''Ernst Rietschel, der Bildhauer''. Heimatwerk Sachsen, Dresden 1938. * Monika Schulte-Arndt: ''Ernst Rietschel als Zeichner''. Verlag Philipp von Zabern, München 1995. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ernst-rietschel.com/ Ernst-Rietschel-Kulturring: Vollständige Werkliste und eine ausführlichere Biographie] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rietschel, Ernst}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] tw13ud2zm1osxxn0dcyriottec6twwo ZDF 0 317498 9405563 8966657 2026-06-17T16:12:43Z ThomasPusch 1869 9405563 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | nomo = {{#invoke:Wikidata|claim|P1448}} | eonomo = {{paĝonomo}} | emblemo = {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} | bildo = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | bildo_priskribo = | tipo = | celo = | agareo = | fondodato = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} | mapo = | sidejo = [[Majenco]], [[Rejnlando-Palatinato]], [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] | estro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron de ekofico --> | dungitaro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron --> | lingvoj = | TTT-ejo = {{oficiala retejo}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = DE-RP |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |mapo lokumilo = |zomo = 12 }} '''ZDF''' („Zweites Deutsches Fernsehen“, eo: ''Dua Germana Televido'', ofte mallongigita: ''2DF'') estas publikjura televido en [[Germanio]] kaj unu el la plej grandaj televidsendejoj en [[Eŭropo]]. Kune kun [[ARD]] kaj [[Deutschlandradio]] ZDF konsistigas la publikjuran radiofonion. La sidejo de la televidsendejo estas en la kvartalo ''Lerchenberg'' de [[Majenco]]. Ĝi kontinue ĉiutage elsendas ekde la 1-a de aprilo 1963, post kiam la antaŭajn 22 monatojn ekde la 1-a de junio 1961 antaŭa eksperimenta dua televida kanalo de la nun konkurenca federacia televidsendejo [[ARD]] preparis la grundon. == Literaturo == * ''Zwanzig Jahre ZDF.'' Zweites Deutsches Fernsehen, Mainz 1981. * ''Wehmeier, Klaus: Geschichte des ZDF, Teil 1: Entstehung und Entwicklung 1961 – 1966'', samtempe: [[Universitato de Münster]], filozofia fakultato [[disertacio]] 1979, Mainz: v. Hase & Koehler 1979, XII, 327 S.: graph. Darst. * ''Prüsse, Nicole: Geschichte des ZDF, Teil 2: Konsolidierung, Durchsetzung und Modernisierung 1967 – 1977'', samtempe: [[Universitato de Münster]], [[disertacio]] 1995, Münster: Lit 1997, 425, [29] S.: graph. Darst. (Kommunikation; Bd. 10). * ''Kain, Florian: Geschichte des ZDF, Teil 3: 1977 – 1982'', samtempe: [[Universitato de Hamburgo]], [[disertacio]] 2006, Baden-Baden: Nomos 2007, 499 S.: zahlr. Ill. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> == Vidu ankaŭ == * [[3sat]], internacia germanlingva kanalo, farita en la ZDF-studioj * [[Jan Böhmermann]], satiristo ĉe ZDF * [[Scivolemo (projekto)|La jutuba kanalo Scivolemo]] tradukas mallongajn liberajn videojn de la ZDFa programo "Terra X" al Esperanto. * [[ZDF-studio de Turingio]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.zdf.de/ la retejo ''ZDF.de''] * [http://www.tivi.de/ la infana programo de la kanalo en la retejo ''tivi.de''] * [http://unternehmen.zdf.de/uploads/media/zdf-staatsvertrag_neu.pdf la ŝtata traktato ''ZDF-Staatsvertrag'' (PDF, 85 kB)], jura fundamento de la kanalo * [http://www.dwdl.de/story/25233/die_kleine_lge_des_zdf_oder_kennen_sie_etwa_ard_2/ ''Die kleine Lüge des ZDF oder: Kennen Sie etwa ARD 2?'' ("La mensogeto de ZDF aŭ: Ĉu vi konas la kanalon ARD 2?")] en la retejo ''DWDL.de'' {{Projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Televidkanaloj en Germanio]] 1x9xzzkfbiepuoc2iopkquyx9e89g65 Kategorio:Amaskomunikiloj en Svislando 14 329179 9405681 9405332 2026-06-17T19:02:28Z ThomasPusch 1869 9405681 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Svislando]] [[Kategorio:Kulturo de Svislando]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Svislando]] [[Kategorio:Komunikado en Svislando]] 0bxpvqf17cl2u084n5ifbywntan0wi9 Horatio Gates 0 330010 9405624 9371294 2026-06-17T17:49:31Z ThomasPusch 1869 9405624 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:General Horatio Gates in 1782.png|eta|Generalo Gates en 1782]] '''Horatio GATES''' (naskiĝis la {{daton|26|julio|1727}}, mortis la {{daton|10|aprilo|1806}}) estis [[Usono|usona]] [[generalo]] dum [[Usona Milito de Sendependeco]]. En la jaroj 1749-1750 li militis kontraŭ [[francoj]] en [[Kanado]]. En [[1765]] li forlasis la [[brita armeo|britan armeon]] por ekloĝi en [[Virginio]]. Tamen, jardekon pli poste li denove armeiĝis, kiam li flanke de la estonta [[Usono]] aliĝis al la revolucio en [[1775]]. Gates kune kun Benedict Arnold komandis usonajn trupojn dum la [[bataloj de Saratogo]]. Tiujn batalojn venkis usonanoj kontraŭ angla armeo komandita de John Burgoyne. {{Projektoj}}{{Ĝermo|usonano}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gates, Horatio}} [[Kategorio:Usonaj generaloj]] [[Kategorio:Militistoj de la Usona Milito de Sendependeco]] 318053t3o74gkx0ouslhfxldbpsjrt0 9405625 9405624 2026-06-17T17:51:45Z ThomasPusch 1869 9405625 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:General Horatio Gates in 1782.png|eta|Generalo Gates en 1782]] '''Horatio GATES''' (naskiĝis la {{daton|26|julio|1727}}, mortis la {{daton|10|aprilo|1806}}) estis [[Usono|usona]] [[generalo]] dum [[Usona Milito de Sendependeco]]. En la jaroj 1749-1750 li militis kontraŭ [[francoj]] en [[Kanado]]. En [[1765]] li forlasis la [[brita armeo|britan armeon]] por ekloĝi en [[Virginio]]. Tamen, jardekon pli poste li denove armeiĝis, kiam li flanke de la estonta [[Usono]] aliĝis al la revolucio en [[1775]]. Gates kune kun Benedict Arnold komandis usonajn trupojn dum la [[bataloj de Saratogo]]. Tiujn batalojn venkis usonanoj kontraŭ angla armeo komandita de John Burgoyne. Nun la [[kantono Gates]], [[angle]] ''Gates County'', [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Norda Karolino]], fondita en 1779, portas lian nomon. {{Projektoj}}{{Ĝermo|usonano}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gates, Horatio}} [[Kategorio:Usonaj generaloj]] [[Kategorio:Militistoj de la Usona Milito de Sendependeco]] 6qnf6japhtajpwddippaojaf5nyc9z5 9405627 9405625 2026-06-17T17:52:47Z ThomasPusch 1869 9405627 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:General Horatio Gates in 1782.png|eta|Generalo Gates en 1782]] '''Horatio GATES''' (naskiĝis la {{daton|26|julio|1727}} en [[Maldon]], [[Britio]], mortis la {{daton|10|aprilo|1806}} en [[Manhatano]], [[Novjorko]]) estis [[Usono|usona]] [[generalo]] dum [[Usona Milito de Sendependeco]]. En la jaroj 1749-1750 li militis kontraŭ [[francoj]] en [[Kanado]]. En [[1765]] li forlasis la [[brita armeo|britan armeon]] por ekloĝi en [[Virginio]]. Tamen, jardekon pli poste li denove armeiĝis, kiam li flanke de la estonta [[Usono]] aliĝis al la revolucio en [[1775]]. Gates kune kun Benedict Arnold komandis usonajn trupojn dum la [[bataloj de Saratogo]]. Tiujn batalojn venkis usonanoj kontraŭ angla armeo komandita de John Burgoyne. Nun la [[kantono Gates]], [[angle]] ''Gates County'', [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Norda Karolino]], fondita en 1779, portas lian nomon. {{Projektoj}}{{Ĝermo|usonano}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gates, Horatio}} [[Kategorio:Usonaj generaloj]] [[Kategorio:Militistoj de la Usona Milito de Sendependeco]] oyv7mrdg3r881bp9z9r9rtf69o89l5t 9405628 9405627 2026-06-17T17:53:19Z ThomasPusch 1869 9405628 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:General Horatio Gates in 1782.png|eta|Generalo Gates en 1782]] '''Horatio GATES''' (naskiĝis la {{daton|26|julio|1727}} en [[Maldon]], [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]],[[Britio]], mortis la {{daton|10|aprilo|1806}} en [[Manhatano]], [[Novjorko]]) estis [[Usono|usona]] [[generalo]] dum [[Usona Milito de Sendependeco]]. En la jaroj 1749-1750 li militis kontraŭ [[francoj]] en [[Kanado]]. En [[1765]] li forlasis la [[brita armeo|britan armeon]] por ekloĝi en [[Virginio]]. Tamen, jardekon pli poste li denove armeiĝis, kiam li flanke de la estonta [[Usono]] aliĝis al la revolucio en [[1775]]. Gates kune kun Benedict Arnold komandis usonajn trupojn dum la [[bataloj de Saratogo]]. Tiujn batalojn venkis usonanoj kontraŭ angla armeo komandita de John Burgoyne. Nun la [[kantono Gates]], [[angle]] ''Gates County'', [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Norda Karolino]], fondita en 1779, portas lian nomon. {{Projektoj}}{{Ĝermo|usonano}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gates, Horatio}} [[Kategorio:Usonaj generaloj]] [[Kategorio:Militistoj de la Usona Milito de Sendependeco]] td4vt2ib2btd93i4cm2yfhkneb72tgm Andreo Vesalio 0 330535 9406297 9347333 2026-06-18T11:23:49Z ~2026-35601-37 258882 9406297 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Andreo Vesalio''' (naskiĝis<ref name=a> Nune la referencoj plej kompletaj kaj precizaj pri la vivo de Vesalio estas: C.D. O'Malley, ''Andreas Vesalius of Brussels'', University of California Press 1964 e W. Cushing, ''A Bio-Bibliography of Andreas Vesalius'', Archon Books, 1962</ref> la {{daton|31|decembro|1514}} en [[Bruselo]], mortis la 5-an de oktobro 1564 en la insulo Zante) figuras en la historio pri [[medicino]] kaj tiufakaj sciencoj kiel granda kaj pionira gravulo de la moderna [[anatomio]]. Andreo Vesalio naskiĝis en bonstata familio tradicie ligita al la medicina profesio. Lia praavo estis medicinisto de Maria el [[Burgonjo]] kaj [[docento]] ĉe la [[Universitato de Loveno]], kaj verkis serion da komentarioj pri [[Aforismo|aforismoj]] de [[Hipokrato]] kaj fine ankaŭ lia patro, samnome Andreo, estis medicinisto kaj [[apotekisto]] de la imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)]]. Tiuj premisoj estis puŝo por la eniro de Andreo en la profesion kaj fariĝo de unu el la plej famaj anatomoj de sia tempo tiom ke li povis instrui en diversaj universitatoj kaj ricevi la ŝarĝon de persona medicinisto de la menciita imperiestro Karolo ĉe la hispana kortego.<ref>James J. Walsh, ''Popes and Science: the History of the Papal Relations to Science During the Middle Ages and Down to Our Own Time'', 1908, republikigita en 2003 ĉe Kessinger Publishing.</ref> == Lia scienca kaj profesia formiĝo == Liaj originoj, certe ne humilaj, al li permesis akiri bonegan instruadon: lia progresinta formiĝo komenciĝis en la ''Paedagogium Castri'' (Pedagogejo de la Urbo), prepara lernejo aneksita al la universitato de Loveno kaj sekve en la ''Collegium Trilingue'' (Trilingva Kolegio). Li, do, studis ankaŭ la [[Latina lingvo|latinan lingvon]], la [[Greka lingvo|grekan]] kaj la [[Hebrea lingvo|hebrean]]. Lia scio pri la latina estis tiam profunda ke, utiligante tiun lingvon, li povis instrui, tridekjaraĝa, [[anatomio]]n en Italio. Koncerne la grekan, tradicio volas ke kapablis traduki [[Galeno]]n unuavide. En [[1530]] eniris [[Universitato de Loveno|universitaton de Loveno]] kiu tiutempe estis unu el la plej grandaj de Eŭropo, eble dua rilate nur al [[Universitato de Parizo|Parizo]] aŭ [[Universitato de Bolonjo|Bolonjo]]. Li studis ankaŭ [[filozofio]]n kaj [[filologio]]n, sed, sendepende de liaj universitataj kursoj, li preferis interesiĝi pri anatomio kaj ekpraktikis [[Dissekco|dissekcadojn]] de [[Muso|musoj]], [[Hundo|hundoj]] kaj [[katoj]]. En Loveno li publikigis sian unuan libron. Tio estis interpreto de la "Naŭa Libro de Al-Mansur" de la persa kuracisto [[Al-Razio]]. Sub la influo de lia multlingva eduko, Vesalio ankaŭ inkludis anatomiajn terminojn en la hebrea en siaj libroj. En [[1533]] translokiĝis al Parizo por studi medicinon, imitante tiel la familian tradicion. Liaj precipaj majstroj estis [[Jacobus Sylvius]] kaj [[Ioannes Guinterius Andernacus]]. Vesalio admiris siajn majstrojn ilin laŭdante en estontaj verkoj, sed sekve li sin montris nekontentigita pri la instruo ricevita: en Parizo, fakte, anatomio estis instruata laŭtradicia maniero, tio estas baziĝante entute sur la legado de la verkoj de [[Galeno de Pergamo|Galeno]] kaj preskaŭ ignorante la praktikon de la dissekcado. La fakto, ke Galeno fidis en siaj libroj je [[Nekropsio|nekropsioj]] de bestoj kaj ne de homoj, neniun ĝenis. Klasoj estus kondukitaj kiam la profesoro sidas ĉe la alta kaj honora seĝo kaj legas la skribaĵojn de Galeno, dum sensciaj helpantoj-buĉistoj faras la nekropsionojn. Vesalio tuj trafis erarojn en la libro, kaj multfoje li prenis la [[Tranĉilo|tranĉilon]] kaj mem faris la nekropsion por konstati la erarojn de Galeno. Tio certe indignigus Sylvius. Vesalio, male, estis tute inklina al rekta studo pri la homa korpo: li utiligis tiel, same kiel jam faris diversaj studentoj, la havigon de la [[Tombejoj de la senkulpuloj]] por rekte manipuli la ostojn. Ĉi-koncerne, en lia ''[[De Humani Corporis Fabrica]]'' (Pri la fabriko de la homa korpo)<ref>Libro 1-a, ĉapitro 39-a de la eldono de 1543; Libro 1-a, ĉapitro 40-a de la eldono de 1555</ref>, li rakontas kiel en tiu tombejo eblis trovi grandan kvanton da ostoj; kiel li fariĝis tiom sperta ke li povis veti pri kapablo diveni la korpan pozicion de osto ankaŭ okulbendite; tiam tiu spertiĝo en la tombejo estis necesa pro manko de vera instruo pri tiu ero de la medicino. Tamen jam en tiu periodo li ekmontris bonajn kvalitojn pro la dissekcado. En [[1536]], pro la invado de de Francio iniciate de Karlo de Hispanio, li estis devigita reveni al Loveno, kie daŭrigis la primedicinajn studojn kaj la praktikon de dissekcado. La 5-an de decembro [[1537]] alfrontis, ĉe la [[Universitato de Padovo]], ekzamenon kaj akiris la titolon de [[Doktoreco|Doktoro]] en Medicino. == Kariero == [[Dosiero:Vesalius Fabrica fronticepiece.jpg|eta|250px|[[Frontispico]] de la '''''Fabrica'''''. kies kompleta titolo estas ''Andreae Vesalii Bruxellensis, scholae medicorum Patauinae professoris, de Humani corporis fabrica Libri septem'']] La kariero, vera kaj propra, de Vesalio startas en [[Padovo]]. Jam la postan tagon de la doktoriĝo li publike [[Lekcio|lekcias]] dissekcante kadavron kaj eksplikante [[Organo|organojn]] kaj teknikon uzitan. La Venecia Senato (Padovo estis tiam urbo de tiu [[Venecia respubliko|respubliko]]) al li tuj asignas la [[Katedro universitata|katedron]] de anatomio kaj [[kirurgio]]. Dum siaj lekcio, li utiligas, kiel vidajn helpilojn, ankaŭ nefiksajn foliojn ilustritajn per skemecaj desegnoj kaj skizaj subtekstoj. Ses el tiu tabuloj estis presitaj sub la titolo ''Tabulae anatomicae sex'' ([[Venecio]] [[1538]]): tiel komenciĝis la persona produktado anatomia instrua-scienca de Vesalio, kiu atingis la kulminon per la ''[[De humani corporis fabrica]]'' ([[Bazelo (urbo)|Bazelo]] [[1543]]), perfekta sintezo de scienca rigoro kaj estetika beleco. En januaro de [[1540]] Vesalio vizitis Bolonjon kiel docento-gasto. Dum tiu lia restado li renkontis la kompletajn skeletojn de simio kaj de homo, kaj el la komparo de la du li konsciiĝis ke la prianatomiaj priskriboj de Galeno estis bazitaj sur dissekcadoj de bestoj kaj ne de homaj kadavroj. Refuti diversajn teoriojn de Galeno fariĝis, sekve, unu el la ŝlosilaj punktoj de la ''De humani corporis fabrica'', kiun li eble eksurpaperigis ĝuste en Bolonjo. En [[1542]], fininte la kompiladon de la supre menciita verko, por kontroli la procezon de la presado de sia verko, li eksiĝis el la katedro de Padovo, en kiu eksidas [[Realdo Colombo]]. La verko allumiĝis en junio de [[1543]]. Ĝin disvastigante, Vesalio estis tute konscia pri obĵetaj diskutoj naskiĝontaj: estis fakte la unuan fojon ke iu aŭdacis refuti Galenon, ĝis tiam konsideritan, preskaŭ [[Dogmo|dogme]], absoluta [[aŭtoritato]] en la kampo de la medicino. Multaj medicinistoj, fakte, ekkritikis la verkon de Vesalio, sed estis ankaŭ diversaj subtenantoj, inter kiuj la plej aŭtoritata [[Gabrielo Falloppio]]. El la «Fabriko» estis ankaŭ eltirita, precipe kiel porstudenda helpilo, '''Epitomo'' (verkokolekto), nome resumo de la verko reduktita al ses ĉapitroj. La 4-an de aŭgusto de la sama jaro en [[Speyer]] (Germanio), Vesalio prezentis sian verkon al la imperiestro Karolo la 5-a kiu lin levis al la rango de kortega medicinisto. Ne estas klaraj la motivoj pro kiuj Vesalio forlasis la laboron de scienca esploristo por la nova ŝargo; iuj opinias ke tiu nova laboro al li estis bezonata por rekuperi la grandajn elspezojn necesajn por la presado de la «Fabriko», dum aliaj inklinas pensi ke Vesalio volis distanciĝi el la akademiaj malamikoj ĉar en ĝi li jam havis tro da malamikoj. Sed la motivo plej valida konsistas en tio kion li mem deklaris en la «Fabriko»: laŭ li, anatomio estas nur la fundamento de la [[medicino]], dum li aspiris esti kompleta medicinisto. La deĵoro ĉe la imperiestro ofertis multajn okazojn praktiki medicinon kaj [[kirurgio]]n. En januaro de [[1544]] li revenis al [[Italio]] por definitive solvi la aferon de la universitato de Padovo, sed vojaĝis kaj lekciis ankaŭ en Bolonjo kaj en [[Pizo (Italio)|Pizo]]. Ĉi-lasta kazo, li inaŭguris, kun la ĉeesto de [[Kozimo la 1-a de Mediĉo|Kozimo la 1-a]] de la [[Mediĉoj]], la anatomian teatron de vojo Sapienza. Li revenis al [[Belgio]] por edzinigi Anne van Hamme kaj ekintensigis aktivadon precipe kiel armea kirurgo, plenumante diversajn komisiojn en diversaj eŭropaj landoj ŝarĝite de la imperiestro. Inter [[1553]] kaj [[1556]] li vivis preskaŭ konstante en [[Bruselo]], kie private praktikis sian profesion kaj reprenis kelkajn siajn esplorojn. En [[1555]] li publikigis version, reviziitan kaj riĉigitan, de la «Fabriko». Aparte li havis okazon studi la virinajn korpojn, ankaŭ de [[Gravedeco|gravedaj]] virinoj, kaj tio al li ebligis la esploron kaj priskribon de la [[utero]] kaj [[feto|fetoj]]. El tiu eldono de la «Fabriko» estis, male, forigitaj la antaŭaj luadoj al sia iama majstro [[Jacobus Sylvius]]. Intertempe, fakte, ne ĉesis la kritikoj kontraŭ liaj kritikoj kontraŭ Galeno, kaj inter liaj kritikantoj ekstare figuris Sylvius. Kritikantoj ne malhelpis al si la provon ataki lian [[Reputacio|reputacion]] ĉe la imperiestra kortego uzante eĉ la falsan argumenton laŭ kiu la dissekcado de homaj kadavroj estus ago [[Pieco|malpia]] kaj kondamninda. Tiurilate la imperiestro mem skrupule enketis ĉe la [[Teologio|teologoj]] de Loveno pri la morala [[licenco]] de dissekcadoj: tiuj ĉi respondis ke ili estas laŭmoralaj. [[Dosiero:1543, Andreas Vesalius' Fabrica, Base Of The Brain.jpg|eta|Bazo de la [[cerbo]], kiu montras optikan kiasmon, cerbeton, optikan bulbon ktp.]] [[Dosiero:Vesalius Fabrica p190.jpg|dekstra|eta|250px|la ''Fabriko'' de Vesalio entenas multajn kompleksajn desegnaĵojn, foje simbole esprimitajn .]] == Biografio == En [[1556]], imperiestro Karolo, [[Abdiko|abdikanta]] al la [[trono]], por li disponigis [[Pensio|pension]] kaj lin nomumis [[grafo]]. En [[1559]] Vesalio revenis al hispana kortego por deĵori ĉe [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a]]. Li sukcesis sanigi la princon [[Don Carlos]] de postsekvoj de fendo al la kapo kiu lin reduktis mortosojlen. Tiu kazo estis por Vesalio kiel nesimpatia kontrolo pri liaj teoriaj kaj praktikaj medicinistaj kapabloj: tio kaj pro la graveco de la [[vundo]] kaj pro la fakto ke temis pri la princo kaj pro la malamikeco superfluinta el aliaj kortegaj medicinistoj. Tial komencis maturiĝi en Vesalio la deziro forlasi la kortegon kaj reveni deĵori en Italion. Tiu deziro eble jam naskiĝis kiam en [[1561]] [[Gabrielo Falloppio]] al li sendis el Padovo, kiel [[Omaĝo|omaĝon]], ekzempleron de sia verko ''Observationes Anatomicae'' (prianatomiaj observoj), kiuj entenis kelkajn obĵetojn kaj kritikojn al vesalia «Fabriko». Tiam Vesalio skribis respondan leteron senditan per la venecia ambasadoro ĉe la hispana kortego. Tiu ĉi, tamen, estis restigita en Hispanio pro aliaj aferoj laŭ diversaj monatoj, kaj kiam revenis al la Venecia Respubliko, (oktobre 1562), Falloppia jam estis mortinta. Vesalio sciis pri la morto de la kolego nur printempe de [[1564]], kiam, pro motivoj neklarigitaj, li [[Pilgrimado|ekpilgrimis]] al la [[Sankta Lando]]. Fakte, startinte el Hispanio, la ŝipo devojiĝis ĝis Venecio, kie li trovis sian respondan leteron. Iuj medicinistoj ĝin prese publikigis, en Venecio maje de [[1564]] kun la titolo ''Andree Vesalii Anatomicarum Gabrielis Fallopii Observationum Examen'' (Ekzameno pri la Anatomiaj Observoj de Gabrielo Falloppio). Vesalio neniam vidis tiun publikaĵon, fakte en aprilo li estis jam enŝipiĝinta al [[Palestino]]. Eblege, reveninte al Venecio, li rehavintus sian katedron pri medicino en Padova, lasita vaka pro la morto de Falloppio, sed dum revenvojaĝo li malsaniĝis kaj oni lin elŝipigis en la insulo [[Zante]], kie li mortis la 5-an de oktobro de [[1564]]. == Pri la motivoj de lia pilgrimo == Dum jaroj oni kredis ke la elveturo de Vesalio al la Sankta Lando estis altrudita de problemoj de justico aparte kun la [[Inkvizicio]]. Ĉi-rilate konsulteblas diversaj fontoj<ref>Por rapida revuo, oni vidu, ekzemple, la enkondukon de la libro ''The Illustrations from the Works of Andreas Vesalius of Brussels'', zorge de J.B. Saunders kaj C.D. O'Malley, Dover Pubblication 1973, ISBN 0-486-20968-7</ref> : Fama franca medicinisto kaj kirurgo [[Ambroise Paré]] raportas pri afero koncernanta hispanan mediciniston kiu praktikis dissekcadon sur nobelino mortinta pro «strangolado de la utero». Ĉe la dua ĉizado, la virino subite revekiĝis; kaj tio provokis tian hororon en la ĉeestantoj ke, la anatomo, antaŭe multe ŝatata, fariĝis por ĉiuj malamata kaj malŝatinda, kaj decidis forlasi la landon. Edward Jorden, angla medicinisto, raportas ion similan, sed al ĝi apudigas la nomon de Vesalio kaj aldonas ke li uzis la pilgrimon kiel pretekston por forlasi la landon. Franca [[diplomatikisto]] [[Hubert Languet]], en sia letero, male rakontas ke la viktimo de la dissekco estis viro kaj ke Vesalio konsciiĝis pri la falsa morto nur post la disŝiro de la brusto kaj ekvido de la koro ankoraŭ pulsanta: pro tio li estis procesita kaj mortkondamnita de la Inkvizicio; tamen pro interesiĝo de la reĝo Filipo la 2-a, la peno estis interŝanĝita kontraŭ pilgrimo al la Sankta Lando. Aliaj tiutempaj fontoj tute ignoras tian eventon, aparte ne ekzistas iu ajn dokumento aŭ juĝa akto rilate tiun proceson. Aliaj historiistoj <ref>Unu por multaj: Charles Kingsley, ''Historical lectures and essays'', London, New York: Macmillan and co., 1893</ref> asertas ke multe neprobablas, kvankam ne maleblas, ke Vesalio plenumu similan eraron. Pliprobablas, male, ke li, post la morto, estis viktimo de perfida kalumnio elpensita de liaj kontraŭuloj. <ref>Adolphe Burggraeve, ''Études sur André Vésale, précédées d'une notice historique sur sa vie et ses écrits'', C.Annoot-Braeckman, 1841 – La aŭtoro de ĉi-libro pruvas la historian falsaĵon de la kondamno de Vesalio, kaj severe reagas kontraŭ kiuj transdonis tiun onidiron kalumnicele..</ref>. Fakte, la letero de Languet povus esti falsaĵo: fakte, kvankam portante la daton de 1-a de januaro [[1565]], ĝi estis publikigita unuafoje en [[1620]] en la verko ''Vitae Germanorum Medicorum'' de [[Melchior Adam]] (Vivo de germanaj medicinistoj), dum ĝi ne aperas en la korespondaj kolektaĵoj de Languet. Laŭ la moderna historiografio la onidiro pri la kondamno de Vesalio konsiderindas sena je iu ajn fundamento. Kaj fine iu povas pilgrimi ankaŭ motivite de sia religiemo. La motivo plej probabla staras en la fakto ke simple li estis lacigita pro la kortega vivo kaj pro la malamikeco de hispanaj medicinistoj, kaj ke la pilgrimo estis bona preteksto por forlasi la landon. Ŝajnas, plue, ke ĵaluzoj kaj malpacaj diskutoj kun aliaj kortegaj medicinistoj, precipe rilate la kuracan traktadon sur la vundo de la princo, estis tiom akraj ke Vesalio malsaniĝis: la flandra botanikisto [[Charles de l'Écluse|Clusius]], kiu atingis [[Madrido]]n la saman tagon de la elveturo de Vesalio, fakte atestas ke tiu ĉi obtenis la permeson forlasi lokon kaj taskon por pilgrimi ĝuste pro motivoj koncernantaj la sanon. Krome, kiel jam dirite, la deziro de Vesalio reveni al Padovo por absolute sin dediĉi al la scienca esploro, estis certe determinanta en la decido forlasi la kortegon. == Anekdoto de la ripo de Adamo == Alia anedokto<ref>Andrew D.White, ''History of the Warfare of Science with Theology in Christendom'' (1896) – Tiu ĉi libro, markita kiel kontraŭhistoria de la moderna kritiko, estas ĉe la origino de multaj modernaj falsaj mitoj rilate antikvan civilizon kiel, ekzemple, ke la tero estis imagita plata!.</ref> multe disvastigita, rakontanta pri la kondamno de Vesalio, diras ke li estis kondamnita de la [[Inkvizicio|Inkvizicia]] [[Tribunalo (juro)|tribunalo]] pro tio ke li asertus ke, kontraŭe al la onia konvinko fondita sur la [[Biblio]], viro kaj virino havas la saman nombron de [[Ripo|ripoj]], kiel rezultas el dissekcadoj de li efektivigitaj <ref>Andrea Vesalio, ''De Humani Corporis Fabrica'', Libro 1-a, ĉapitro 19-a</ref> . En la [[Genezo]] estas dirate ke [[Eva]] estis devenigita el [[modlado]] de ripo de [[Adamo]], do al tiu ĉi devus manki unu ripo: el tio la kredado ke al ĉiuj viroj mankus unu ripo! Oni rakontas, eble [[Goliardio|goliardie]], ke la kredado estus tiutempe [[tezo]] science akceptita kaj firmigita kaj dogme altrudita de la ekleziaj aŭtoritatuloj. Tio ĉio, memkompreneble, estas historia [[Falsado|falsaĵo]], antaŭĉie ĉar, kiel jam dirite, Vesalio neniam estis kondamnita, kaj plue ĉar, historie, neniam ekzistis dogmo pri la ripo mankanta, sed eventuale temis pri popola onidiro. == Verkoj de Vesalio == Vesalio publikigis en Venecio en [[1538]] ''Tabulae Anatomicae Sex'', kie li komencis uzi la modernan terminologion, kaj la plej interesan ''[[De humani corporis fabrica]]'' en [[1543]] en [[Bazelo]] kiu estas konsiderata la unu el la bazaj tekstoj de la moderna anatomio. La prianatomiaj tabuloj de la «Fabriko» estis ilustritaj de lernanto de [[Tiziano]], kies nomo bedaŭrinde ne estas konata. == Sendependiĝo el Galeno == La mensa formiĝo kaj esploremo de Andreo Vesalio dekomence moviĝis en la teoria kvadro sedimentita en la galena tradicio. Sed estis ĝuste la repreno de la esploraj teknikoj reirantaj al Galeno kiuj lin inspiris enkonduki la eksperimentajn bazojn kiuj dekretis la kadukiĝon de teoria galena kvadro. == La admirinda reto == Nura Ekzemplo. La procezo pri maturiĝo kaj progresinta liberiĝo de Vesalio el la senkritika akcepto de la galenaj teorioj dum padova periodo konstatiĝas en la problemo de la [[mirinda reto]]: tiu anatomia strukturo estis unu el la fundamentaj tezoj sur kiuj apogiĝis la galena [[fiziologio]]: laŭ tiu, la [[Humora Teorio|spirito vitala]], formiĝinte en la [[koro]] per rafinado de la natura spirito originiĝinta en la [[hepato]], estis portita al bazo de la cerbo tra la [[Arterio|arterioj]] [[Karotido|karotidaj]], kiuj tie disflokiĝis en komplika [[Vaskulo|vaskula]] reto, ĝuste la mirinda reto. En tiu loko la natura spirito plirafiniĝas, kaj transformiĝas al animala spirito kiu, per la [[Periferia nerva sistemo|periferiaj nervoj]], opiniataj kavaj, dotas la korpon per sensebleco kaj movo. La mirinda reto konstituas la pruvon ke la [[observado]] de Galeno estis bazita sur esploro de la malsuperaj specioj: tiu anatomia formato, sendepende de la diversaj «spiritoj», fakte, estas multe evidenta en la [[Hufuloj|hufuloj]] dum ne ekzistas en la homo. Vesalio akceptis la samon en la «Tabulae anatomicae sex» (1538), dum en la ''Fabriko'' de 1543 rekonas, senhezite, la eraron plenumitan kaj analizas per kritika spirito la kaŭzojn: «Kiom da aferoj, ofte absurdaj, estis akceptitaj en la nomo de Galeno... Inter tiuj ĉi ankaŭ la mirinda reta plekso, kies ekzisto estas konstante subtenata en la galenaj verkoj kaj pri kiu medicinistoj ofte parolas. Ili ĝin neniam vidis, sed malgraŭ tio ili daŭrigas ĝin priskribi sekvante la instruaĵon de Galeno. Mi mem estas nun konfuzita pro mia antaŭa [[stulteco]]... Pro mia [[devoteco]] al Galeno, mi neniam entreprenis publikan dissekcadon de homa kapo sen samtempe utiligi tiun de ŝafido aŭ bovo por vidigi ke mi ne sukcesas tiun plekson malkovri en la homo... kaj por eviti ke la ĉeestantoj min akuzu pri nekapablo trovi tiun plekson al ili ĉiuj jam konita laŭnome. Sed la karotidaj arterioj neniaspekte formas la retan plekson priskribitan de Galeno ».<ref>Libro 7-a, ĉapitro 12-a</ref> == Cerba sistemo == En la «Fabriko» Vesalio rifuzis aliajn gravajn punktojn de la [[neŭrologio]] de Galeno, ekzemple la koncepton laŭ kiu la nervoj estas kavaj. Ni legu kion asertatan ĉi-rilate de li: «Mi povas aserti ke mi neniam trafis kavan pasaĵon, kvankam tiucele mi ekzamenis [[Opta nervo|optikajn nervojn]] dissekcante hundojn kaj alispecajn bestojn, kaj ankaŭ homan kapon ankoraŭ varman, ĵus tranĉitan de la mortokondamnito».<ref>Libro 4-a, ĉapitro 4</ref> Li priskribis interalie unuafoje la trairon de la [[Vejno|vejnoj]] kaj anatomion de la koro, negante la ekziston de la tiom [[Fabelo|fabelita]] fenestro interventikla; li indikis, krome, la formon de la [[sternumo]] kaj la nombron de la ostoj kiuj komponas la [[Sakro (anatomio)|sakron]]; desegnis la [[Artika menisko|artikajn meniskojn]] kaj [[Genuo|genuojn]], kaj malkovris la lutean korpon de la [[Utero]]. == Potenco kaj limoj de la anatomia esploro == Koncerne la rilatojn inter la [[nerva sistemo]] kaj la funkcioj de la [[menso]], Vesalio nete distingas inter anatomia observado kaj filozofia spekulaktivado: «Mi ne negas ke la [[Ventriklo (koro)|ventrikloj]] ellaboras la animalan spiriton, sed mi subtenas ke tio eksplikas nenion rilate la cerban sidejon de la fakultoj plej elstaraj de la homa animo (...) Mi ne kapablas kompreni kiel la cerbo povas ekzerci siajn funkciojn». Firma konvinko de Vesalio estis la graveco de la anatomiaj sektoroj por kompreni la strukturon kaj la [[Fiziologio|fiziologion]] de la [[homa korpo]]: teorio tiu en neta kontrasto kun la galenaj konvinkoj, bazitaj sur organeca ideo pri la homa korpo, laŭ kiu: «Ne eblas funkciaj [[Lezo|lezoj]] de la korpo, se tiuj ĉi ne estas asociitaj al efektivaj lezoj de la internaj organoj». En la muzeo de [[homa anatomio]] de la [[Universitato de Napolo]] konserviĝas homero, preparita de Vesalio, kun ties eksplika letero. == Memoro == Monto Veselius en la [[Palmera Tero|Palmer-Insularo]] en [[Antarkto]] estas nomita laŭ li. == Notoj == {{Notoj}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == Por kontentiga enkonduko al la vivo, personeco kaj verkoj de Vesalio oni povas konsulti: * ''The Illustrations from the Works of Andreas Vesalius of Brussels'', zorge de J.B. Saunders e C.D. O'Malley, Dover Pubblication 1973, ISBN 0-486-20968-7 * Andreas Vesalius, ''On the Fabric of the Human Body'', traduzione in inglese del ''De Humani Corporis Fabrica'' zorge de W.F.Richardson e J.B.Carman, Norman Publishing, 1998, ISBN 0-930405-73-0 * C.D. O'Malley, ''Andreas Vesalius of Brussels'', University of California Press 1964 * W. Cushing, ''A Bio-Bibliography of Andreas Vesalius'', Archon Books, 1962 * Adolphe Burggraeve ''Études sur André Vésale, précédées d'une notice historique * Federico E. Perozziello, "Storia del Pensiero Medico" II Volume, "La Scienza Nuova e Il Secolo dei Lumi, Casa Editrice Mattioli 1885, Fidenza (Parma), 2008. == Vidu ankaŭ == * [[Anatomio]] * [[Fiziologio]] * [[Kirurgio]] * [[Listo de kuracistoj]] == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Andreas Vesalius}} * Andrea Vesalio, [http://books.google.it/books?id=RVD_JmlI9swC ''De Humani Corporis Fabrica''] * Andrea Vesalio, [http://books.google.it/books?id=werjNGYbfrsC ''De Humani Corporis Fabrica''] * [http://vesalius.northwestern.edu/ vesalius.northwestern.edu] {{Webarchiv|url=https://wayback.archive-it.org/6321/20160901184031/http://vesalius.northwestern.edu/ |date=2016-09-01 }} Angla traduko de la ''De Humani Corporis Fabrica'' {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vesalio, Andreo}} [[Kategorio:Latinlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Anatomoj]] [[Kategorio:Belgaj sciencistoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] [[Kategorio:Historio de medicino]] [[Kategorio:Italaj anatomoj]] [[Kategorio:Historio de anatomio]] i95jpnutva39s1ha995wr2zhcrebr0k Listo de verkistinoj 0 332529 9406278 9167070 2026-06-18T11:13:01Z ~2026-35601-37 258882 /* M */ 9406278 wikitext text/x-wiki == A == * [[Etel Adnan]] (1925-2021), liban-usona poetino * [[Anna Aĥmatova]] (1889-1966), rusa poetino * [[Svjatlana Aljeksijeviĉ]] (n. 1948), belorusa verkistino * [[Joy Adamson]] (1910-1980) * [[Ilse Aichinger]] (1921-2016), aŭstra radiodramistino kaj novelistino * [[Louisa May Alcott]] (1832–1888), usona romanistino * [[Isabel Allende]] (n. 1942), ĉilia romanistino * [[Betti Alver]] (1906-1989), estona [[Poezio|poetino]] kaj verkistino * [[Viktoria Amelina]] (1986-2023), ukraina verkistino * [[Maya Angelou]] (1928-2014), usona poetino <!--ankoraŭ mankas artikolo * [[Núria Añó]] (n. 1973), hispana romanistino kaj eseistino--> * [[Hannah Arendt]] (1906-1975) * [[Karen Armstrong]] (n. 1944) * [[Bettina von Arnim]] (1785-1859), germana verkistino * [[Margaret Atwood]] (n. 1939), kanada romanistino, poetino kaj kritikistino * [[Rose Ausländer]] (1901-1988), germana poetino * [[Jane Austen]] (1775-1817), brita romanistino == B == * [[Ingeborg Bachmann]] (1926-1973), aŭstra poetino kaj romanistino * [[Anna Laetitia Barbauld]] (1743-1825), brita poetino * [[Catherine Baker]] (n. 1947), franca verkistino * [[Vicki Baum]] (1888-1960), aŭstra verkistino * [[Simone de Beauvoir]] (1908–1986), franca romanistino, feministino kaj filozofino * [[Thea Beckman]] (1923-2004), nederlanda verkistino * [[Aphra Behn]] (1640–1689), brita dramistino, poetino kaj romanistino * [[Gioconda Belli]] (n. 1948), nikaragva poetino * [[Maria Bellonci]] (1902-1986), itala verkistino * [[Maeve Binchy]] (1940-2012), irlanda verkistino * [[Anna Bijns]] (1493-1575), brabanta poetino * [[Isabella Bird]] (1831–1904), brita vojaĝistino kaj verkistino * [[Ilona Borská]] (1928-2007) * [[Tereza Boučková]] (n. 1957) * [[Marjorie Boulton]] (1924-2017), brita esperanto-verkistino * [[Ivana Brlić-Mažuranić]] (1874-1938), kroata verkistino * [[Anne Brontë]], brita romanistino * [[Charlotte Brontë]], brita romanistino * [[Emily Brontë]], brita romanistino * [[Elizabeth Barrett Browning]], brita poetino * [[Christine Brückner]] (1921-1996) * [[Louise Bryant]] (1885-1936), usona ĵurnalistino * [[Pearl S. Buck]] (1892-1973), usona verkistino == C == * [[Rosalía de Castro]] (1837-1885), galega poetino * [[Víctor Català]], pseŭdonimo de Caterina Albert i Paradís (1869-1966) * [[Agatha Christie]] (1890-1976), brita verkistino * [[Hélène Cixous]] (n. 1937), franca verkistino * [[Colette]] (1873-1954), franca verkistino * [[Maryse Condé]] (1934-2024), franca verkistino == D == * [[Alexandra David-Néel]] (1868-1969) * [[Angela Davis]] (n. 1944), usona filozofino * [[Grazia Deledda]] (1871-1936), itala verkistino * [[Virginie Despentes]] (n. 1969), franca verkistino * [[Ema Destinnová]] (1878-1930), ĉeĥa operkantistino, verkistino de poemoj kaj romanoj * [[Emily Dickinson]] (1830–1886), usona poetino * [[Isak Dinesen]] (1885–1962), dana romanistino * [[Assia Djebar]] (1936-2015), [[Alĝerio|alĝeria]] romanistino * [[Hedwig Dohm]] (1831-1919), germana verkistino kaj pionirino de la virina movado * [[Annette von Droste-Hülshoff]] (1797–1848), germana poetino * [[Daphne du Maurier]] (1907-1989), brita verkistino * [[Marguerite Duras]] (Marguerite Donnadieu) (1914–1996), franca romanistino, dramaturgino kaj scenaristino == E == * [[Marie von Ebner-Eschenbach]] (1830–1916), aŭstra romanistino * [[Maria Edgeworth]] (1767–1849), brita-irlanda romanistino * [[George Eliot]] (Marian Evans) (1819–1880), brita romanistino kaj poetino * [[Fratino Emmanuelle]] (1908-2008) * [[Annie Ernaux]] (n. 1940), franca romanistino * [[Concha Espina]] (1869-1955), hispana verkistino * [[Lucía Etxebarria]] (1966), hispana verkistino == F == * [[Edna Ferber]] (1885–1968), usona romanistino kaj dramistino * [[Jolán Földes]] (1902–1963), hungara romanistino * [[Anne Frank]] (1929–1945), germana taglibristino * [[Cornelia Funke]] (n. 1958), germana romanistino == G == * [[Natalia Ginzburg]] (1916-1991), itala verkistino * [[Brigitte Giraud]] (n. 1960), franca verkistino * [[Louise Glück]] (1943-2023), usona poetino * [[Lea Goldberg]] (1911-1970), israela verkistino de litova deveno * [[Emma Goldman]] (1869–1940), usona politika verkistino * [[Gertrudis Gomez de Avellaneda]] (1814–1873), kuba romanistino, dramistino kaj poetino * [[Nadine Gordimer]] (1923-2014), sudafrika romanistino kaj politika verkistino * [[Amanda Gorman]] (n. 1998), usona poetino * [[Almudena Grandes]] (1960-2021), hispana verkistino * [[Catharina Regina von Greiffenberg]] (1633-1694) * [[Manuela Gretkowska]] (n. 1964) * [[Karoline von Günderode]] (1780-1806) == H == * [[Hella Haasse]] (1918-2011), nederlanda verkistino * [[Gisèle Halimi]] (1927-2020), franca-tunizia feminista eseistino * [[Han Kang]] (n. [[1970]]), sudkorea verkistino * [[Marie Hankel]] (1844-1929), germana poetino en Esperanto * [[Samantha Harvey]] (n. 1975), angla verkistino * [[Ludovica Hesekiel]] (1847-1889), germana verkistino * [[Mary Higgins Clark]] (1927-2020), usona verkistino * [[Patricia Highsmith]] (1921–1995), usona romanistino kaj novelistino * [[Ichiyō Higuchi]] (1872-1896), japana verkistino * [[Hildegard de Bingen]] (1098–1179), germana mistikulino, dramistino kaj poetino * [[Barbara Honigmann]] (n. 1949), germana verkistino * [[Ricarda Huch]] (1864-1947) * [[Claudie Hunzinger]] (n. 1940), franca romanistino == I == * [[Geneviève Immè]] (1929-2012), franca poetino * [[Noe Itō]] (1895-1923), japana aŭtorino * [[Jurga Ivanauskaitė]] (1961-2007), litova romanistino == J == * [[Svava Jakobsdóttir]] (1930–2004), islanda dramistino kaj novelistino * [[Tove Jansson]] (1914-2001), finna verkistino * [[Elfriede Jelinek]] (n. 1946), aŭstra verkistino * [[Biddy Jenkinson]] (n. 1949), irlanda verkistino * [[Ludmila Jevsejeva]] (1913-1980), rusa Esperanto-poetino == K == * [[Silva Kaputikjan]] (1919-2006), armena poetino * [[Alma Karlin]] (1889-1950), slovena verkistino * [[Lena Karpunina]] (1963-2013), rusa Esperanto-verkistino * [[Marie Luise Kaschnitz]] (1901-1974), germana verkistino * [[Helen Keller]] (1880–1968), usona eseistino * [[Irmgard Keun]] (1905–1982), germana romanistino * [[Sarah Kirsch]] (1935-2013), germana verkistino * [[Olha Kobilanska]] (1863-1942), ukraina verkistino * [[Maria Konopnicka]] (1842–1910), pola romanistino, poetino, tradukistino kaj eseistino * [[Lina Kostenko]] (n. 1930), ukraina poetino * [[Ĥristina Kozlovska]] (n. 1989), ukraina verkistino * [[Agota Kristof]] (1935-2011), hungara-svisa romanistino == L == * [[Selma Lagerlöf]] (1858–1940), sveda romanistino * [[Jhumpa Lahiri]] (n. 1967), usona verkistino *[[Felicia Langer]] (1930-2018) * [[Elisabeth Langgässer]] (1899-1950), germana verkistino * [[Ursula K. Le Guin]] (1929-2018), usona romanistino, poetino kaj eseistino * [[Harper Lee]] (1926-2016), usona romanistino * [[Donna Leon]] (n. 1942), usona-itala romanistino * [[Doris Lessing]] (1919-2013), brita romanistino * [[Astrid Lindgren]] (1907–2002), sveda romanistino * [[Clarice Lispector]] (1920–1977), [[Brazilo|brazila]] romanistino * [[Virginie Loveling]] (1836-1923), flandra verkistino * [[Amy Lowell]] (1874–1925), usona poetino * [[Anna Löwenstein]] (n. 1951), brita romanistino * [[Dulce María Loynaz]] (1902–1997), kuba poetino kaj romanistino * [[Ulla-Lena Lundberg]] (n. 1947), finnlando-sveda verkistino == M == * [[Erika Mann]] (1905-1969) * [[Katherine Mansfield]] (1888–1923), novzelanda-brita novelistino * [[Joyce Mansour]] (1928-1986), egipt-franca poetino * [[Dacia Maraini]] (n. 1936), itala verkistino * [[Marie de France]] (12-a jarcento), franca-angla poetino * [[Ana María Matute]] (1925-2014), hispana verkistino * [[Friederike Mayröcker]] (1924-2021), aŭstra verkistino * [[Anne McCaffrey]] (1926-2011), usona romanistino * [[Daphne du Maurier]] (1907–1989), brita romanistino kaj novelistino * [[Cecília Meireles]] (1901-1964) * [[Máire Mhac an tSaoi]] (1922-2021), irlanda poetino * [[Edna St. Vincent Millay]] (1892–1950), usona poetino * [[Judith Miller]] (n. 1948) usona ĵurnalistino * [[Marga Minco]] (1920-2023), nederlanda verkistino * [[Gabriela Mistral]] (1889–1957), ĉilia poetino * [[Margaret Mitchell]] (1900–1949), usona romanistino * [[Naomi Mitchison]] (1897–1999), brita romanistino kaj poetino * [[Libuše Moníková]] (1945-1998), ĉeĥa verkistino * [[Elsa Morante]] (1912-1985), itala verkistino * [[Irmtraud Morgner]] (1933-1990) * [[Toni Morrison]] (1931-2019), usona romanistino * [[Jaroslava Moserová]] (1930-2006) * [[Scholastique Mukasonga]] (n. 1956), ruanda verkistino * [[Herta Müller]] (n. 1953), rumana-germana romanistino, poetino kaj eseistino * [[Alice Munro]] (1931-2024), kanada verkistino * [[Iris Murdoch]] (1919–1999), brita-irlanda romanistino kaj filozofino == N == * [[Taslima Nasrin]] (n. 1962), bengala romanistino, poetino kaj eseistino * [[Marie NDiaye]] (n. 1967), franca verkistino * [[Božena Němcová]] (1820-1862) * [[Salomėja Nėris]] (1904-1945), litova poetino * [[Anaïs Nin]] (1903-1977), franca verkistino * [[Ingrid Noll]] (n. 1935) * [[Amélie Nothomb]] (n. 1967), belga romanistino == O == * [[Joyce Carol Oates]] (n. 1938), usona romanistino, novelistino, poetino, framistino kaj kritikistino * [[Edna O'Brien]] (1930-2024), irlanda verkistino * [[Sofi Oksanen]] (n. 1977), finna verkistino * [[Eliza Orzeszkowa]] (1841–1910), pola romanistino == P == * [[Katherine Pancol]] (n. 1954), franca romanistino * [[Emilia Pardo Bazán]] (1851–1921), hispana eseistino kaj romanistino * [[Dorothy Parker]] (1893–1967), usona poetino, kritikistino kaj novelistino * [[Gudrun Pausewang]] (1928-2020), germana verkistino de porinfana literaturo * [[Cristina Peri Rossi]] (n. 1941), urugvaja verkistino * [[Ellis Peters]] (1913–1995), brita romanistino, novelistino kaj tradukistino * [[Katja Petrovskaja]] (1970), ukrain-germana verkistino * [[Christine de Pizan]] (1364–1430), venecia femista poetino kaj retorikistino * [[Sylvia Plath]] (1932–1963), usona poetino, romanistino, novelistino kaj eseistino * [[Sofie Podlipská]] (1833-1897), ĉeĥa verkistino * [[Elena Poniatowska]] (n. 1932), meksika verkistino * [[Lilli Promet]] (1922-2007), estona verkistino * [[Anne Provoost]] (n. 1964), flandra verkistino == R == * [[Ann Radcliffe]] (1764–1823), brita romanistino * [[Ayn Rand]] (1905–1982), rusa-usona romanistino kaj filozofino * [[Anne Rice]] (1941-2021), usona romanistino * [[Henriette Roland Holst]] (1869-1952), nederlanda poetino * [[Sally Rooney]] (n. 1991), irlanda verkistino * [[Christina Rossetti]] (1830–1894), brita poetino * [[J. K. Rowling]] (1965), brita romanistino * [[Gabrielle Roy]] (1909-1983), kanada verkistino * [[Arundhati Roy]] (n. 1961), barata romanistino == S == * [[Kristina Sabaliauskaitė]] (n. 1974), litova verkistino * [[Nelly Sachs]] (1891-1970), germana poetino * [[Françoise Sagan]] (1935–2004), franca dramistino, romanistino, kaj scenaristino * [[Lydie Salvayre]] (n. 1948), franclingva verkistino * [[George Sand]] (1804–1876), franca romanistino kaj dramistino * [[Sapfo]] (ĉ. 630–570 aK), greka poetino * [[Pamela Sargent]] (n. 1948), usona verkistino * [[Nathalie Sarraute]] (1900-1999), franca verkistino * [[Lacyr Schettino]] (1914-2004), brazilaj poetino * [[Alice Schwarzer]] (n. 1942) * [[Mary Seacole]] (1805-1881) * [[Anna Seghers]] (1900-1983), germana verkistino * [[Anne Sexton]] (1928–1974), usona poetino * [[Mary Shelley]] (1797–1851), brita romanistino * [[Murasaki Shikibu]] (973-1025), japana romanistino kaj poetino * [[Sei Shōnagon]] (966?-1017?), japana verkistino * [[Júlia Sigmond]] (1929-2020), rumania Esperanto-verkistino * [[Maj Sjöwall]] (1935-2020), sveda verkistino * [[Leïla Slimani]] (n. 1980), maroka verkistino * [[Charlotte Turner Smith]] (1749–1806), brita poetino kaj romanistino * [[Samantha Smith]] (1972-1985) * [[Susan Sontag]] (1933–2004), usona eseistino kaj romanistino * [[Muriel Spark]] (1918–2006), brita romanistino * [[Johanna Spyri]] (1827–1901), svisa romanistino * [[Madame de Staël]] (1766–1817), svisa-franca romanistino * [[Gertrude Stein]] (1874–1946), usona romanistino, dramistino, poetino, libretistino kaj novelistino * [[Spomenka Štimec]] (n. 1949), kroata Esperanto-verkistino * [[Harriet Beecher Stowe]] (1811–1836), usona romanistino * [[Eva Strittmatter]] (1930-2011), germana verkistino * [[Bertha von Suttner]] (1843-1914), aŭstra pacistino kaj verkistino * [[Magda Szabó]] (1917-2007), hungara romanistino, poetino kaj dramistino * [[Wisława Szymborska]] (1923-2012), pola poetino == T == * [[Olena Teliha]] (1906–1942), ukraina poetino * [[Ilse Tielsch]] (1929-2023), aŭstra verkistino * [[Éva Tófalvy]] (n. 1947), hungara verkistino * [[Olga Tokarczuk]] (n. 1962), pola verkistino *[[Roya Toloui]] (n. 1966), irana ĵurnalistino * [[Elsa Triolet]] (1896-1970), franca verkistino *[[Frances Trollope]] (1779-1863), brita verkistino == U == * [[Lesja Ukrajinka]] (1871-1913), ukraina poetino * [[Ludmila Ulickaja]] (n. 1943), rusa verkistino * [[Marie Under]] (1883-1980), estona poetino * [[Sigrid Undset]] (1882–1949), norvega romanistino * [[Eli Urbanová]] (1922-2012), ĉeĥa poetino en Esperanto == V == * [[Charlotte von Ahlefeld]] (1781-1849), germana verkistino * [[Vira Vovk]] (1926-2022), ukraina poetino kaj tradukistino * [[Ethel Lilian Voynich]] (1864-1960), brita-usona romanistino == W == * [[Alice Walker]] (n. 1944), usona romanistino, novelistino kaj poetino * [[Maxie Wander]] (1933-1977), aŭstra verkistino * [[Simone Weil]] (1909–1943), franca mistikulino kaj filozofino * [[Fay Weldon]] (1931-2023), brita verkistino * [[Rebecca West]] (1892–1983), brita romanistino, eseistino kaj ĵurnalistino * [[Edith Wharton]] (1862–1937), usona romanistino kaj novelistino * [[Christa Wolf]] (1929-2011), germana verkistino * [[Iris Wolff]] (n. 1977), germana verkistino * [[Mary Wollstonecraft]] (1759–1797), brita romanistino * [[Virginia Woolf]] (1882–1941), brita romanistino kaj eseistino == Y == * [[Hanya Yanagihara]] (n. 1974), usona verkistino * [[Banana Yoshimoto]] (n. 1964), japana verkistino * [[Marguerite Yourcenar]] (1903–1987), franca romanistino == Z == * [[Oksana Zabuĵko]] (1960), ukraina verkistino, poetino, eseistino * [[María Zambrano]] (1904-1991), hispana eseistino * [[Gabriela Zapolska]] (1857-1921), pola verkistino * [[Bertha Zuckerkandl]] (1864-1945), aŭstra verkistino * [[Unica Zürn]] (1916–1970), germana poetino * [[Žemaitė]], fakte Julija Beniuševičiūtė-Žymantienė (1845-1921), litova poetino (laŭvorte la nomo signifas "ino el [[Ĵemajtio]]") == Vidu ankaŭ == * [[Listo de verkistinoj laŭ naskiĝjaroj]] {{DEFAŬLTORDIGO:Verkistinoj}} [[Kategorio:Verkistoj| ]] [[Kategorio:Listoj pri virinoj|Verkistoj]] iptchyzoionj120rf7z01mgqv92fhbv Croatia Airlines 0 332730 9406099 8983068 2026-06-18T08:29:47Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406099 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} {{Informkesto flugkompanio | flugkompanio = Croatia Airlines | bildo = [[Dosiero:Croatia.a320.arp.750pix.jpg|250px]] | IATA = OU | ICAO = CTN | voksignalo = CROATIA | filio_de = | fondita = 1990 | ĉefsidejo = [[Zagrebo]] ([[Kroatio]]) | ĉefuloj = | naboj = | fokus-urboj = | ofta_fluganto = ''Miles and More'' | alianco = [[Star Alliance]] | aviadilaro = 12 | cellokoj = 28 | devizo = | retejo = www.croatiaairlines.com }} La entrepreno '''Croatia Airlines''' estas [[Kroatio| kroatia]] [[flugkompanio]] kun sidejo en [[Zagrebo]]. Ekde la [[18-a de novembro]] [[2004]] ĝi estas membro de la [[flugkompania alianco]] ''"[[Star Alliance]]"''. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto [[2010]] ĉiujare transportas proksimume 1,75 milionojn da pasaĝeroj<ref name="Star Alliance">[http://www.staralliance.com/fr/about/airlines/croatia-airlines/ retejo ''"Star Alliance"'' laŭ la stato aŭgusto 2010, ĉi tie france, sed ankaŭ haveble angle, ĉine, germane, hispane, japane, koree kaj portugale]</ref> kaj dispondas pri 12 regulaj pasaĝeraj aviadiloj<ref name="Star Alliance"></ref>. La flugoj de la kompanio havas la [[IATA]]-mallongigon '''OU'''; la [[ICAO]]-mallongigo por la entrepreno estas '''CTN'''. == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.croatiaairlines.com oficiala retejo - kroate, angle, france, germane, hispane, itale, nederlande kaj ruse)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061125021756/http://www.croatiaairlines.com/ |date=2006-11-25 }} {{Ĝermo|flugkompanio}} {{Star Alliance}} [[Kategorio:Kroataj flugkompanioj]] icc2mfbnq9erqpq1kznoeh8g0kbtnfy Baltimora iktero 0 333759 9405768 9125519 2026-06-17T20:44:32Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan dosieron]] 9405768 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Baltimora iktero |koloro = pink |dosiero = Icterus-galbula-002.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = masklo |dosiero2 = Icterus galbula1.jpg |dosiero2 larĝo = 300px |priskribo de dosiero2 = ino |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Ikteredoj]] ''Icteridae'' |genro = ''[[Icterus]]'' |specio = ''''I. galbula'''' |statuso = LC |dunomo = ''Icterus galbula'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]]) |mapo de vivoteritorioj = Icterus galbula map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = blue: reproduktejoj; ruĝe: vintrejoj |vikispecio = |komunejo = }} La '''Baltimora iktero''' ('''''Icterus galbula''''') estas specio de [[birdo]] de la familio de [[Ikteredoj]] kaj de ties tipa genro nome [[Ikteroj]] kiu enhavas speciojn kiuj montras flavajn kaj nigrajn kolorojn. Tiu averaĝe estas 18&nbsp;cm longa kaj pezas 34 g. Tiu birdo ricevis sian komunan nomon el la fakto ke la masklaj koloroj similas al tiuj de la [[blazono]] de Cecilius Calvert, 2a Barono de Baltimoro. Iam, tiu specio kaj la [[Buloka iktero]], ''Icterus bullockii'', estis konsiderataj kiel unusola specio, nome '''Norda iktero'''. La ''Baltimore Orioles'', [[Basbalo|basbala]] teamo de [[Baltimore (Marilando)|Baltimore]], [[Marilando]], ricevis sian nomon laŭ tiu birdo. Ĝi estas ankaŭ la [[Listo de usonaj ŝtataj birdoj|ŝtata birdo]] de Marilando. == Aspekto == Plenkreskulo havas pintakran grizecan bekon kaj blankajn fugilstriojn. Maskla plenkreskulo estas oranĝa en subaj partoj, duobla ŝultromakulo kaj pugo. La resto de la masklo estas nigra (kapo, gorĝareo, dorso, flugiloj kaj vosto). La kruroj estas malhelgrizaj. Ina plenkreskulo estas flava en kapo (kun malhela traokula strio) kaj gorĝareo, grizbruna en supraj partoj kun malhelaj flugiloj (nigrecaj plumoj kun blankaj bordoj) kaj blanka ŝultrostrio kaj senkolore flavoranĝeca en supra brusto kaj suba ventro kun pli blankecaj centraj subaj partoj. == Distribuado kaj ekologio == [[Dosiero:Icterus galbula -Baltimore, Maryland, USA -juvenile-8 (1).jpg|maldekstra|eta|Junulo en Marilando, Usono]] La reproduktaj [[biotopo]]j de tiuj [[Nearktiso|nearktisaj]] birdoj estas bordoj de [[decidua]]j, [[Ĉeriver-arbaro|ĉeriveraj]] kaj [[Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj|miksitaj]] [[arbaro]]j kaj homoloĝataj areoj tra orienta [[Nordameriko]], pli precize plej sudorienta limo de [[Kanado]], suda Kanado oriente de la [[Grandaj Lagoj]], nordorienta Usono kaj centra Usono sudokcidente de la Grandaj Lagoj. La teritorio de tiu birdo koincidas kun tiu de la simila [[Buloka iktero]] mezokcidente, kaj ambaŭ specioj estis foje konsiderataj [[sampecifa]]j laŭ la nomo '''Norda iktero''' ĉar ili produktas fekundajn hibridojn. Tiuj birdoj [[birdomigrado|migras]] en aroj tra orienta Usono al [[Florido]], [[Kubo]] kaj apudaj insuloj de [[Karibio]], suda [[Meksiko]], [[Centrameriko]] kaj plej norda [[Sudameriko]] ĉefe en nordokcidenta [[Kolombio]]. Kelkaj birdoj povas resti ĉe [[birdomanĝejo]]j vintre. La nesto de la Baltimora iktero estas firme teksita saketo situa je la fino de branĉo, pendanta suben kun suba enirejo. Reprodukta sezono okazas el meza majo al aŭgusto. La Baltimora iktero estas rara vaganto en [[okcidenta Eŭropo]] kun paro de vidaĵoj en [[Britio]] de birdoj vintrumante ĉe ĝardenaj [[birdomanĝejo]]j, inklude unu en [[Oksfordo]] decembre de 2003. Kaj eble la plej rimarkinda vidaĵo estus tiu de la [[7a de oktobro|7a]] kaj [[8a de oktobro]] de [[2001]] en [[Baltimore (Cork)|Baltimore]], [[Cork]], [[Irlando]], la unua vidaĵo de tiu specio en Irlando hazarde en loko samnoma. Baltimoraj ikteroj manĝas moviĝante inter branĉoj de [[arbo]]j kaj [[arbusto]]j, kaj faras ankaŭ mallongajn flugojn por kapti [[insekto]]jn. Ili manĝas ĉefe insektojn, [[bero]]jn, kultivatajn fruktojn kaj [[nektaro]]n, sed somere ĉefe nur insektojn, kaj ofte estas vidataj ĉe manĝejoj de [[kolibro]]j. Manĝejoj por ikteroj enhavas esence la saman manĝon kiel la manĝejoj de kolibroj, sed ili ricevas nomon laŭ ikteroj kaj estas kutime [[oranĝa (koloro)|oranĝaj]] anstataŭ [[ruĝa]]j kaj havas pli grandajn ripozejojn. Baltimoraj ikteroj ege ŝatas tranĉitajn [[oranĝo (frukto)|oranĝerojn]], vinbersuko kaj ĉe vintrejoj la ruĝajn [[arilo]]jn de la [[simarubo]] (''Bursera simaruba'').<ref>Foster (2007)</ref> La masklo kantas laŭtan flutecan fajfon kiu ofte markas la birdolokon antaŭ kiam oni vidas ĝin. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=54130|title=Icterus galbula|downloaded=12a Majo 2006}} Malplej Zorgiga. * {{aut|Foster, Mercedes S.}} (2007): The potential of fruiting trees to enhance converted habitats for migrating birds in southern Mexico. ''Bird Conservation International'' '''17'''(1): 45-61. <small>{{doi|10.1017/S0959270906000554}}</small> [http://journals.cambridge.org/production/action/cjoGetFulltext?fulltextid=936412 PDF plena teksto] * {{aut|Hilty, Steven L.}} (2003): ''Birds of Venezuela''. [[Helm Identification Guides|Christopher Helm]], London. <small>ISBN 0-7136-6418-5</small> * {{aut|Stiles, F. Gary & Skutch, Alexander Frank}} (1989): ''A guide to the birds of Costa Rica''. Comistock, Ithaca. <small>ISBN 0-8014-9600-4</small> === Libroj === * Rising, J. D., and N. J. Flood 1998. ''Baltimore Oriole (Icterus galbula)''. In ''The Birds of North America'', No. 384 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA. === Tezoj === * Allen ES. Ph.D. (2002). ''Long-term hybridization and the maintenance of species identity in orioles (Icterus)''. Indiana University, United States, Indiana. * Brown BT. Ph.D. (1987). ''Ecology of riparian breeding birds along the Colorado River in Grand Canyon, Arizona''. The University of Arizona, United States, Arizona. * Butcher GS. Ph.D. (1984). ''SEXUAL COLOR DIMORPHISM IN ORIOLES (THE GENUS ICTERUS): TESTS OF COMMUNICATION HYPOTHESES (BIRDS, BEHAVIOR, BREEDING BIOLOGY)''. University of Washington, United States, Washington. * Irwin RE. Ph.D. (1989). ''A comparative study of sexual selection on song repertoire size in the avian subfamily Icterinae (Passeriformes:Emberizidae)''. [[University of Michigan]], United States, Michigan. * Laudenslayer WFJ. Ph.D. (1981). ''HABITAT UTILIZATION BY BIRDS OF THREE DESERT RIPARIAN COMMUNITIES''. Arizona State University, United States, Arizona. * Neudorf DL. M.Sc. (1991). ''Nest defense in four host species of the brown-headed cowbird (Molothrus ater)''. The University of Manitoba (Canada), Canada. * Parry D. M.Sc. (1994). ''The impact of predators and parasitoids on natural and experimentally created populations of forest tent caterpillar, Malacosoma disstria Hubner (Lepidoptera: Lasiocampidae)''. University of Alberta (Canada), Canada. * Rising JD. Ph.D. (1968). ''SYSTEMATIC AND EVOLUTIONARY ASPECTS OF INTERBREEDING BETWEEN THE ORIOLES,ICTERUS GALBULA AND I. BULLOCKII IN NORTH AMERICA''. University of Kansas, United States, Kansas. * Underwood TJ. Ph.D. (2004). ''Proximate and ultimate influences on egg recognition and rejection behaviour in response to avian brood parasitism''. The University of Manitoba (Canada), Canada. * Williams PL. Ph.D. (1988). ''Spacing behavior and related features of social organization in Northern Orioles of centraloastal California''. University of California, Berkeley, United States, California. === Artikoloj === * Beletsky LD. (1982). ''Vocal Behavior of the Northern Oriole Icterus-Galbula-Galbula''. Wilson Bull. vol '''94''', no 3. p.&nbsp;372-381. * Biermann GC & Sealy SG. (1985). ''Seasonal Dynamics of Body Mass of Insectivorous Passerines Breeding on the Forested Dune Ridge Delta-Marsh Manitoba Canada''. Canadian Journal of Zoology. vol '''63''', no 7. p.&nbsp;1675-1682. * Blankespoor HD, Esch GW & Johnson WC. (1985). ''Some Observations on the Biology of Collyriclum-Faba''. Journal of Parasitology. vol '''71''', no 4. p.&nbsp;469-471. * Bochkov AV & Galloway TD. (2001). ''Parasitic cheyletoid mites (Acari: Cheyletoidea) associated with passeriform birds (Aves: Passeriformes) in Canada''. Canadian Journal of Zoology. vol '''79''', no 11. p.&nbsp;2014-2028. * Brawn JD. (2006). ''Effects of restoring oak savannas on bird communities and populations''. Conservation Biology. vol '''20''', no 2. p.&nbsp;460-469. * Brown BT & Trosset MW. (1989). ''Nesting-Habitat Relationships of Riparian Birds Along the Colorado River in Grand Canyon Arizona USA''. Southw Natural. vol '''34''', no 2. p.&nbsp;260-270. * Browning MR. (1975). ''FIRST OREGON SPECIMEN OF ICTERUS-GALBULA-GALBULA''. Auk. vol '''92''', no 1. p.&nbsp;162-163. * Butcher GS. (1981). ''Northern Orioles Icterus-Galbula-Bullockii Disappear with Mount St-Helens Washington USA Ashfall''. Murrelet. vol '''62''', no 1. p.&nbsp;15-16. * Butcher GS. (1984). ''The Predator-Deflection Hypothesis for Sexual Color Dimorphism a Test on the Northern Oriole Icterus-Galbula-Bullockii''. Animal Behaviour. vol '''32''', no 3. p.&nbsp;925-926. * Butcher GS. (1991). ''Mate Choice in Female Northern Orioles with a Consideration of the Role of the Black Male Coloration in Female Choice''. Condor. vol '''93''', no 1. p.&nbsp;82-88. * Conover MR. (1982). ''Behavioral Techniques to Reduce Bird Damage to Blueberries Methiocarb and a Hawk Kite Predator Model''. Wildlife Society Bulletin. vol '''10''', no 3. p.&nbsp;211-216. * Conway WC, Smith LM & Bergan JF. (2002). ''Avian use of Chinese tallow seeds in coastal Texas''. Southw Natural. vol '''47''', no 4. p.&nbsp;550-556. * Corbin KW & Sibley CG. (1977). ''Rapid Evolution in Orioles of the Genus Icterus''. Condor. vol '''79''', no 3. p.&nbsp;335-342. * Corbin KW, Sibley CG & Ferguson A. (1979). ''Genic Changes Associated with the Establishment of Sympatry in Orioles of the Genus Icterus''. Evolution. vol '''33''', no 2. p.&nbsp;624-633. * Davis CA. (2005). ''Breeding bird communities in riparian forests along the Central Platte River, Nebraska''. Great Plains Research. vol '''15''', no 2. p.&nbsp;199-211. * Davis MA, Peterson DW, Reich PB, Crozier M, Query T, Mitchell E, Huntington J & Bazakas P. (2000). ''Restoring savanna using fire: Impact on the breeding bird community''. Restor Ecol. vol '''8''', no 1. p.&nbsp;30-40. * Dixon KL. (1989). ''Contact Zones of Avian Congeners on the Southern Great Plains USA''. Condor. vol '''91''', no 1. p.&nbsp;15-22. * Edinger BB. (1988). ''Extra-Pair Courtship and Copulation Attempts in Northern Orioles''. Condor. vol '''90''', no 3. p.&nbsp;546-554. * Falardeau G & Desgranges JL. (1991). ''HABITAT SELECTION AND RECENT FLUCTUATIONS IN POPULATIONS OF FARMLAND BIRDS IN QUEBEC''. Can Field-Nat. vol '''105''', no 4. p.&nbsp;469-482. * Flood NJ. (1984). ''Adaptive Significance of Delayed Plumage Maturation in Male Northern Orioles Icterus-Galbula''. Evolution. vol '''38''', no 2. p.&nbsp;267-279. * Flood NJ. (1985). ''INCIDENCES OF POLYGYNY AND EXTRAPAIR COPULATION IN THE NORTHERN ORIOLE''. Auk. vol '''102''', no 2. p.&nbsp;410-413. * Flood NJ. (1990). ''Aspects of the Breeding Biology of Audubon's Oriole''. J Field Ornithol. vol '''61''', no 3. p.&nbsp;290-302. * Freeman S & Zink RM. (1995). ''A phylogenetic study of the blackbirds based on variation in mitochondrial DNA restriction sites''. Syst Biol. vol '''44''', no 3. p.&nbsp;409-420. * Graf RL & Greeley F. (1976). ''NESTING-SITE OF NORTHERN ORIOLE IN AMHERST, MASSACHUSETTS''. Wilson Bull. vol '''88''', no 2. p.&nbsp;359-360. * Greenberg R, Bichier P & Sterling J. (1997). ''Bird populations in rustic and planted shade coffee plantations of eastern Chiapas, Mexico''. Biotropica. vol '''29''', no 4. p.&nbsp;501-514. * Hobson KA & Sealy SG. (1987). ''COWBIRD EGG BURIED BY A NORTHERN ORIOLE''. J Field Ornithol. vol '''58''', no 2. p.&nbsp;222-224. * Hubbard GB, Schmidt RE, Eisenbrandt DL, Witt WM & Fletcher KC. (1985). ''Fungal Infections of Ventriculi in Captive Birds''. Journal of Wildlife Diseases. vol '''21''', no 1. p.&nbsp;25-28. * Jobin B, DesGranges J-L & Boutin C. (1998). ''Farmland habitat use by breeding birds in Southern Quebec''. Canadian Field Naturalist. vol '''112''', no 4. p.&nbsp;611-618. * Kerlinger P & Doremus C. (1981). ''Habitat Disturbance and the Decline of Dominant Avian Species in Pine Barrens of the Northeastern USA''. American Birds. vol '''35''', no 1. p.&nbsp;16-20. * Kondo B, Baker JM & Omland KE. (2004). ''Recent speciation between the Baltimore Oriole and the Black-backed Oriole''. Condor. vol '''106''', no 3. p.&nbsp;674-680. * Labedz TE. (1984). ''Age and Reproductive Success in Northern Orioles Icterus-Galbula''. Wilson Bull. vol '''96''', no 2. p.&nbsp;303-305. * Lambert C. (1992). ''Winter northern oriole in Tucker, Dekalb County, Georgia''. Oriole. vol '''57''', no 1-4. * Mackenzie DI, Sealy SG & Sutherland GD. (1982). ''Nest Site Characteristics of the Avian Community in the Dune Ridge Forest Delta Marsh Manitoba Canada a Multi Variate Analysis''. Canadian Journal of Zoology. vol '''60''', no 9. p.&nbsp;2212-2223. * Marr NV. (1985). ''Gopher Snake Pituophis-Melanoleucus Preys on Northern Oriole Icterus-Galbula Nestlings''. Murrelet. vol '''66''', no 3. p.&nbsp;95-97. * Martinez Del Rio C & Eguiarte LE. (1987). ''Bird Visitation to Agave-Salmiana Comparisons among Hummingbirds and Perching Birds''. Condor. vol '''89''', no 2. p.&nbsp;357-363. * Matson RH. (1989). ''Distribution of the Testis-Specific Ldh-X among Avian Taxa with Comments on the Evolution of the Ldh Gene Family''. Systematic Zoology. vol '''38''', no 2. p.&nbsp;106-115. * Neudorf DL & Sealy SG. (1992). ''Reactions of four passerine species to threats of predation and cowbird parasitism: Enemy recognition or generalized responses?''. Behaviour. vol '''123''', no 1-2. p.&nbsp;84-105. * Omland KE, Lanyon SM & Fritz SJ. (1999). ''A molecular phylogeny of the new world orioles (Icterus): The importance of dense taxon sampling''. Mol Phylogenet Evol. vol '''12''', no 2. p.&nbsp;224-239. * Palmer T. (1992). ''Population Changes in a Long-Term Northern Oriole Winter Roost in Central Florida''. Florida Field Naturalist. vol '''20''', no 1. p.&nbsp;18-20. * Parry D, Spence JR & Volney WJA. (1997). ''Responses of natural enemies to experimentally increased populations of the forest tent caterpillar, Malacosoma disstria''. Ecol Entomol. vol '''22''', no 1. p.&nbsp;97-108. * Perkins MW, Johnson RJ & Blankenship EE. (2003). ''Response of riparian avifauna to percentage and pattern of woody cover in an agricultural landscape''. Wildlife Society Bulletin. vol '''31''', no 3. p.&nbsp;642-660. * Pleasants BY. (1979). ''Adaptive Significance of the Variable Dispersion Pattern of Breeding Northern Orioles''. Condor. vol '''81''', no 1. p.&nbsp;28-34. * Quay WB. (1989). ''Timing of Sperm Releases and Inseminations in Resident Emberizids a Comparative Study''. Condor. vol '''91''', no 4. p.&nbsp;941-961. * Quinn JS, Guglich E, Seutin G, Lau R, Marsolais J, Parna L, Boag PT & White BN. (1992). ''Characterization and Assessment of an Avian Repetitive DNA Sequence as an Icterid Phylogenetic Marker''. Genome. vol '''35''', no 1. p.&nbsp;155-162. * Richardson DS & Bolen GM. (1999). ''A nesting association between semi-colonial Bullock's orioles and yellow-billed magpies: evidence for the predator protection hypothesis''. Behav Ecol Sociobiol. vol '''46''', no 6. p.&nbsp;373-380. * Richardson DS & Burke T. (1999). ''Extra-pair paternity in relation to male age in Bullock's orioles''. Mol Ecol. vol '''8''', no 12. p.&nbsp;2115-2126. * Richardson DS & Burke T. (2001). ''Extrapair paternity and variance in reproductive success related to breeding density in Bullock's orioles''. Animal Behaviour. vol '''62''', p.&nbsp;519-525. * Rising JD. (1973). ''MORPHOLOGICAL VARIATION AND STATUS OF ORIOLES, ICTERUS-GALBULA, I-BULLOCKII, AND I-ABEILLEI, IN NORTHERN GREAT PLAINS AND IN DURANGO, MEXICO''. Can J Zool-Rev Can Zool. vol '''51''', no 12. p.&nbsp;1267-1273. * Rising JD. (1996). ''The stability of the oriole hybrid zone in Western Kansas''. Condor. vol '''98''', no 3. p.&nbsp;658-663. * Rohwer S & Johnson MS. (1992). ''SCHEDULING DIFFERENCES OF MOLT AND MIGRATION FOR BALTIMORE AND BULLOCKS ORIOLES PERSIST IN A COMMON ENVIRONMENT''. Condor. vol '''94''', no 4. p.&nbsp;992-994. * Rosenberg KV, Ohmart RD & Anderson BW. (1982). ''Community Organization of Riparian Breeding Birds Response to an Annual Resource Peak''. Auk. vol '''99''', no 2. p.&nbsp;260-274. * Roskaft E, Rohwer S & Spaw CD. (1993). ''COST OF PUNCTURE EJECTION COMPARED WITH COSTS OF REARING COWBIRD CHICKS FOR NORTHERN ORIOLES''. Ornis Scandinavica. vol '''24''', no 1. p.&nbsp;28-32. * Rothstein SI. (1977). ''COWBIRD PARASITISM AND EGG RECOGNITION OF NORTHERN ORIOLE''. Wilson Bull. vol '''89''', no 1. p.&nbsp;21-32. * Rothstein SI. (1978). ''Mechanisms of Avian Egg Recognition Additional Evidence for Learned Components''. Animal Behaviour. vol '''26''', no 3. p.&nbsp;671-677. * Schaefer VH. (1980). ''Geographic Variation in the Insulative Qualities of Nests of the Northern Oriole Icterus-Galbula''. Wilson Bull. vol '''94''', no 4. p.&nbsp;466-474. * Schemske DW. (1975). ''TERRITORIALITY IN A NECTAR FEEDING NORTHERN ORIOLE IN COSTA-RICA''. Auk. vol '''92''', no 3. p.&nbsp;594-595. * Sealy SG. (1979). ''Prebasic Molt of the Northern Oriole Icterus-Galbula''. Canadian Journal of Zoology. vol '''57''', no 7. p.&nbsp;1473-1478. * Sealy SG. (1980). ''Reproductive Responses of Northern Orioles Icterus-Galbula to a Changing Food Supply''. Canadian Journal of Zoology. vol '''58''', no 2. p.&nbsp;221-227. * Sealy SG. (1994). ''OBSERVED ACTS OF EGG DESTRUCTION, EGG REMOVAL, AND PREDATION ON NESTS OF PASSERINE BIRDS AT DELTA MARSH, MANITOBA''. Can Field-Nat. vol '''108''', no 1. p.&nbsp;41-51. * Sealy SG. (1996). ''Evolution of host defenses against brood parasitism: Implications of puncture-ejection by a small passerine''. Auk. vol '''113''', no 2. p.&nbsp;346-355. * Sealy SG & Neudorf DL. (1995). ''Male northern orioles eject cowbird eggs: Implications for the evolution of rejection behaviour''. Condor. vol '''97''', no 2. p.&nbsp;369-375. * Searcy WA & Yasukawa K. (1981). ''Sexual Size Dimorphism and Survival of Male and Female Blackbirds Icteridae''. Auk. vol '''98''', no 3. p.&nbsp;457-465. * Skowron C & Kern M. (1980). ''The Insulation in Nests of Selected North American Song Birds''. Auk. vol '''97''', no 4. p.&nbsp;816-824. * Steinegger DH, Aguero DA, Johnson RJ & Eskridge KM. (1991). ''MONOFILAMENT LINES FAIL TO PROTECT GRAPES FROM BIRD DAMAGE''. Hortscience. vol '''26''', no 7. p.&nbsp;924-924. * Stephen BH, Dawn MB, Ken AE, Michael DC & Lyle F. (2004). ''Partial cutting of woodlots in an agriculture-dominated landscape: effects on forest bird communities''. Canadian Journal of Forest Research. vol '''34''', no 12. p.&nbsp;2467. * Swiderski J. (2002). ''A winter Baltimore Oriole flock in Valdosta, Georgia''. Oriole. vol '''67''', no 1-2. * Underwood TJ & Sealy SG. (2006). ''Grasp-ejection in two small ejecters of cowbird eggs: a test of bill-size constraints and the evolutionary equilibrium hypothesis''. Animal Behaviour. vol '''71''', p.&nbsp;409-416. * Zegers DA, May S & Goodrich LJ. (2000). ''Identification of nest predators at farm/forest edge and forest interior sites''. J Field Ornithol. vol '''71''', no 2. p.&nbsp;207-216. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}}{{Portalo Birdoj}} * [http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Baltimore_Oriole.html Baltimora iktero] – Laboratorio Cornell de Ornitologio * [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i5070id.html Baltimora iktero ''Icterus galbula''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100527155437/http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i5070id.html |date=2010-05-27 }} - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter * [http://www.sdakotabirds.com/species/baltimore_oriole_info.htm Baltimora iktero, Informaro kaj fotoj] - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo * [http://www.bird-stamps.org/cspecies/20405300.htm Poxtmarkoj] * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=9735 Filmetoj de Baltimora iktero] ĉe Internet Bird Collection * [http://museum.gov.ns.ca/mnh/nature/nsbirds/bns0399.htm Norda iktero]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120402020527/http://museum.gov.ns.ca/mnh/nature/nsbirds/bns0399.htm |date=2012-04-02 }}, Birds of Nova Scotia {{Birdoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Oriole, Baltimore}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Ikteredoj]] [[Kategorio:Nearktisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Ameriko]] borsex46mgeq4jnbetvropy7q7xosbn Kategorio:Amaskomunikiloj en Ukrainio 14 337755 9405682 9405329 2026-06-17T19:02:34Z ThomasPusch 1869 9405682 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Ukrainio]] [[Kategorio:Ukrainio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Ukrainio]] [[Kategorio:Komunikado en Ukrainio]] 7d5b57w5bj5630kruw5xcp4zhtbwro7 Churwalden (komunumaro) 0 352150 9405800 8810820 2026-06-17T21:25:43Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405800 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumaro de Grizono |nomo=Komunumaro Churwalden |blazono=[[Dosiero:Churwalden (Kreis) wappen.svg|eta|120ra|centre|<small>Blazono de la komunumaro Churwalden</small>]] |bildo=[[Dosiero:Churwaldnertal nördlich2.JPG|eta|285ra|centre|<small>Valo de Churwalden</small>]] |mapo=[[Dosiero:Karte Kreis Churwalden 2011.png|eta|285ra|centre|<small>Mapo de la komunumaro Churwalden</small>]] |distrikto=Plessur |ĉefloko=[[Churwalden]] |koord={{Koordinatoj gm|46|46|N|9|32|E}} |loĝantoj=1523 <small>(2009-12-31)</small> |areo=76,28 |denseco=20}} La '''komunumaro Churwalden''' (prononcu: ''ĥurvaldn''; historia [[romanĉa lingvo|romanĉa]] nomo: ''Circul da Curvalda'') estas administra unuo de [[Kantono Grizono]] kaj parto de la [[distrikto Plessur]]. Ĝi havis 1523 loĝantojn la 31-an de decembro [[2009]]. Ĝia ĉefloko estas [[Churwalden]]. == Geografio == La komunumaro Churwalden situas sude de Koiro kaj konsistas el la valo de Churwalden, kiun trafluas la rivero [[Rabiosa]], kaj la nordokcidenta parto de la valo de Schanfigg, sudokcidente de la rivero [[Plessur]], kiu formas la nordorientan limon de la komunumaro. == Komunumoj de la komunumaro Churwalden == La distrikto Churwalden konsistas (stato en 2010) el la sekvantaj 2 komunumoj: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000; text-align:left;"> {| cellpadding="5" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br /><small>(2008-12-31)</small> ! bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:Churwalden wappen.svg|35ra|Churwalden]] || '''[[Churwalden]]''' || align="center" | 1217|| align="right" | 48.54 || align="center" | 3911 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Tschiertschen-Praden COA.svg|35ra|Tschiertschen-Praden]] || [[Tschiertschen-Praden]] || align="center" | 306 || align="right" | 27.74 || align="center" | 1217 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | '''Totale''' | 2 || align="center" | 1523 || align="center" | 76,31 | align="center" | |} </div> </div> == Politika organizo == La supera organo de la komunumaro Churwalden estas la jare kunvenanta [[landkomunumo]], kiu en la komunumaro Churwalden nomiĝas ''Bsatzig''. Tiu institucio, kiun partopreni povas ĉiu elektorajtaj svisaj loĝantoj de la komunumaro elektas la komunumarajn aŭtoritatojn kaj la delegitojn de la komunumaro por la kantona parlamento de Grizono. Ĝis 2010 ĝi ankaŭ elektis la juĝistojn de la komunumara tribunalo. La nova kantona leĝo pri la jurisdikcio tamen kun efiko de la 1-a de januaro 2011 transdonis la kompletan jurisdikcian povon al la distriktoj, kial la komunumaraj tribunaloj je tiu dato malfondiĝis.<ref>Fonto: [http://www.kreis-churwalden.ch/Bsatzig.172.0.html Artikolo pri la Landkomunumo en la retejo de la komunumaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110130160643/http://www.kreis-churwalden.ch/Bsatzig.172.0.html |date=2011-01-30 }}</ref> == Historio == La komunumaro Churwalden estiĝis surbaze de la nova kantona konstitucio de la jaro [[1851]] el la malnova tribunalkomunumo Churwalden. Ĝi unue konsistis origine el la kvin komunumoj [[Churwalden]], [[Malix]], [[Parpan]], [[Tschiertschen]] kaj [[Praden]]. Ĉar Tschiertschen kaj Praden je la 1-a de januaro [[2009]] kuniĝis al la nova komunumo [[Tschiertschen-Praden]], kaj Malix kaj Parpan je la 1-a de januaro [[2010]] integriĝis al la komunumo Churwalden, restis hodiaŭ nur du komunumoj. <ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D8767.php ''Jürg Simonett'': ''Plessur'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2010-09-28)]</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.kreis-churwalden.ch/ Oficiala retejo de la komunumaro Churwalden] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180329023245/http://kreis-churwalden.ch/ |date=2018-03-29 }} {{Komunejokat|Churwalden (circle)|Komunumaro Churwalden}} <br /> {{Navigilo:Distriktoj de Kantono Grizono}} [[Kategorio:Churwalden (komunumaro)|!]] quh799mbkbb2hhu55kicytromfcgi95 Clavia 0 352175 9405928 8983156 2026-06-18T02:59:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405928 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}}La firmao '''Clavia DMI''' estas produktanto de elektronikaj [[muzikinstrumento]]j rezidanta en [[Stokholmo]] kun nun proksimume 20 dungintoj. Ekde la eldono de ''Nord Lead 1995'' la firmao koncentriĝas je la evoluigo de klavarinstrumentoj.[[Dosiero:Clavia Nord Lead 2x.jpg|eta|300px|Clavia Nord Lead 2X]] [[Dosiero:Nord Modular.jpg|eta|300px|''Clavia Nord Modular'' de la unua generacio]] == Produktoj de Clavia == * 1983-1998 ddrum in verschiedenen Ausführungen * 1995-1998 Nord Lead, Nord Rack * 1998-2003 Nord Lead 2, Nord Rack 2 * 1997-2003 Nord Modular, Nord Modular Rack, Micro Modular * 2003-2009 Nord Modular G2/G2X * 2001-2005 Nord Electro, Nord Electro 2, Nord Electro 2 Rack, 2008 Nord Electro 3 * 2001-2007 Nord Lead 3 * Nord Lead 2X, Nord Rack 2X * 2005-2008 Nord Stage, 2008 Nord Stage EX * 2007-2009 Nord C1, 2009 Nord C2 * 2007 Nord Wave == Eksteraj ligiloj == * [http://www.clavia.se Oficiala retpaĝaro Clavia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061222050029/http://www.clavia.se/ |date=2006-12-22 }} * [http://www.clavia.se/products/images/timeline.jpg Timeline] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140531105226/http://www.clavia.se/products/images/timeline.jpg |date=2014-05-31 }} * [https://web.archive.org/web/20090928100759/http://www.clavia.se/bilder/ddrumbike.jpg ''ddrum 3'' de Clavia] * [http://www.youtube.com/watch?v=rJzkilYo3Ek Prezentado de sonaj eblecoj de Nord C2 (an)] {{Commonscat|Clavia DMI|Clavia}} [[Kategorio:Svedaj firmaoj]] [[Kategorio:Muzikinstrumentaj firmaoj]] 3yxkm7je1ht1wdl0vtp0571rmsu0npi Mariano Benlliure 0 354793 9405520 8972556 2026-06-17T15:31:34Z Sj1mor 12103 9405520 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Buen Retiro A Martinez Campos.jpg|eta|260px|Monumento al la generalo [[Arsenio Martínez Campos|Martínez Campos]] en [[Madrido]]; inaŭgurita en 1907]] [[Dosiero:San Martin.jpg|eta|260px|Monumento al la generalo [[José de San Martín]] en [[Lima]]; inaŭgurita en 1921]] '''Mariano Benlliure y Gil''' ([[Valencio]], [[8-a de septembro]] de [[1862]] – [[Madrido]], [[9-a de novembro]] de [[1947]]) estis [[skulptarto|skulptisto]] [[hispanoj|hispana]]. Li devenis de familio de artistoj kaj li jam partoprenis en konkursoj 10-jaraĝa. Ankoraŭ junulo li specializiĝis en skulptaĵoj pri [[torearto]]. Sed li dediĉis ankaŭ al la pentrarto. En [[1879]] li veturis al [[Romo]], kie, fascinita pro [[Mikelanĝelo]], abandonis la pentrarton por dediĉo al la skulptrarto. En 1887 setliĝi definitive en Madrido. Krom dediĉo al mendoj de gravuloj, li dediĉis sin al la religia skulptarto. == Verko == [[Dosiero:Monumento a Castelar (Madrid) 01.jpg|eta|dekstre|200px|Monumento al [[Emilio Castelar]] (1908), en [[Madrido]].]] [[Dosiero:Monumento Miguel Primo de Rivera.jpg|eta|200px|Monumento al [[Miguel Primo de Rivera]] (1929), en [[Jerez de la Frontera]].]] === Civila verko === * Monumento al la leŭtenanto [[Jacinto Ruiz y Mendoza|Ruiz Mendoza]], Madrido, [[1891]]. * Monumento al [[Álvaro de Bazán]], Madrid, 1891. * Monumento funebra al toreisto [[Joselito "El Gallo"]], en la Tombejo de San Fernando de [[Sevilo]]. * Monumento funebra al tenoro [[Julián Gayarre]] en [[Roncal]]. * Monumentoj al [[Práxedes Mateo Sagasta|Sagasta]] kaj [[José Canalejas|Canalejas]] en Madrido. * Monumento al [[Diego López de Haro]], fondinto de [[Bilbao]], nune en la ''Plaza Circular''. * Monumento al [[Antonio Trueba]] en la Ĝardenoj de Albia [[Bilbao]]. * Portretoj de la familio de [[Joaquín Sorolla y Bastida]], Casa Sorolla, en [[Madrido]]. * Monumento al [[Francisco de Goya|Goya]] ([[1902]]), ĉe la enirejo de la [[Muzeo de Prado]], en Madrido ([http://www.fotomadrid.com/ver.php?id=405 vidu] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050219202333/http://www.fotomadrid.com/ver.php?id=405 |date=2005-02-19 }}). * Monumento al [[Arsenio Martínez Campos|generalo Martínez Campos]] en [[Retiro]], Madrido; inaŭgurita en 1907. * Monumento al [[Emilio Castelar]], inaŭgurita en Madrid en 1908. * Alegorioj de la [[Konstruaĵo Metrópolis]] de Madrido inaŭgurita en 1911. * Monumento al [[Luis Noval Ferrao|Noval]], Madrido ([[Placo de Oriento|Pl. Oriento]]), 1912. * Monumento al sudamerika liberigisto [[José de San Martín]] en la [[Placo San Martín (Lima)|Plaza San Martín]] de [[Lima]] ([[1921]]). * Statuo surĉevala de [[Alfonso la 12-a (Hispanio)|Alfonso la 12a]], [[1922]]. * Monumento al [[Miguel Moya Ojanguren|Miguel Moya]], Madrido, [[1928]]. * Monumento al [[Miguel Primo de Rivera]], [[Jerez de la Frontera]], [[1929]]. * Monumento al [[duque de Rivas]]. [[Kordovo]] , [[1929]]. * Monumento al [[Isabel la 1-a (Kastilio)|Isabel la 1-a]] ([[1892]]), en la Placo Isabel la Católica de [[Granada]]. * Monumento al sia amiko la skulptisto [[Aniceto Marinas]], [[1943]], en la Ĝardenoj de San Roque ([[Segovia]]). * Monumento al markiso de Larios [[1899]], en Placo de la Marina de [[Malago]]. === Religia verko === ==== [[Cartagena (Hispanio)|Cartagena]] ==== * ''Santísimo Cristo de la Fe'', 1941. Preĝejo Carmen. * ''Nuestro Padre Jesús del Prendimiento'', 1942. * ''Santísima Virgen del Primer Dolor'', 1946. * ''San Juan Evangelista'', 1946. * ''Grupo del Beso de Judas'', 1946. * ''Santísimo Cristo de la Flagelación'', 1947. * ''Jesús del grupo de la Entrada en Jerusalén'', 1947. ==== [[Krevijento]] ==== * ''Nuestro Padre Jesús Nazareno'', 1944. * ''María Magdalena'', 1945. * ''Virgen de los Dolores'', 1946. Preĝejo Nuestra Sra. de Belén de Crevillent. * ''Santísimo Cristo de Difuntos y Ánimas'', 1946. * ''Las Tres Marías y San Juan'', 1946. * ''Santísimo Cristo Yacente, 1946. * ''Entrada de Jesús en Jerusalén'', 1947. Lia lasta verko. * ''San Juan de la Tercera Palabra de la Cruz'', 1947 . * ''Nuestra Señora del Rosario'', 1945 (patronino de Krevijento). ==== [[Cuenca (Hispanio)|Cuenca]] ==== * Alegoría de la Fe y de la Esperanza, Katedralo de Cuenca ==== [[Hellín]] [[Provinco de Albacete|(Albacete)]] ==== * ''Cristo Yacente'' (1942) ==== [[Madrido]] ==== * ''El Divino Cautivo'', 1944. [http://www.divinocautivo.com] * ''Virgen de Gracia de San Lorenzo de El Escorial''. San Lorenzo de El Escorial. ==== [[Malago]] ==== * ''Nazareno del Paso'', 1935. [http://www.pasoyesperanza.es/] * ''Cristo de la Expiración'', 1940. [http://www.expiracion.org/] ==== [[Ontinjento]] ==== * ''Mare de Déu en la seua Soledat'', 1943. [http://www.soledat-ontinyent.com/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100201175452/http://www.soledat-ontinyent.com/ |date=2010-02-01 }} * ''Cristo yacente'', 1943. ==== [[Salamanko]] ==== * ''Nuestra Señora de la Soledad'', 1941-1943. Katedralo de Salamanko. * ''Estatua orante del XVII Marqués de Cerralbo'' [[Ciudad Rodrigo]]. ==== [[Úbeda]] ==== * ''Nuestro Padre Jesús de la Caída'', 1942.<ref>[http://www.cristodelacaida.es Cofradía de la Caída, web oficial]</ref> * Un torito y tres tondos de políticos de su época. Palaco Vela de los Cobos. Úbeda (Jaén). ==== [[Villanueva de la Serena]] ==== * ''Nuestra Señora la Virgen de los Dolores'' de 1943. ==== [[Zamora]] ==== * ''El Descendido'', 1879. * '' La Redención'', 1931. ==== [[Ŝativo]] ==== * ''Virgen de la Seo o Mare de Déu de la Seu'', 1943. == Fontoj == * LORITE CRUZ, Pablo Jesús. "Mariano Benlliure y la Caída de Úbeda." ''Carmelo.'' Cofradía de Nuestro padre Jesús de la Caída y María Santísima de la Amargura.Úbeda, 2009, págs. 19-25. * RUIZ RAMOS, Francisco Javier. “Grande Benlliure,” Carmelo. Cofradía de Nuestro Padre Jesús de la Caída y María Santísima de la Amargura. Úbeda, 2010, págs. 39-52. * S<small>ALVADOR</small> P<small>RIETO</small>, María del Socorro: ''Escultura monumental en Madrid: calles, plazas y jardines públicos (1875–1936)'', Madrid: Alpuerto, [[1990]], ISBN 84-381-0147-X * M<small>ONTOLIÚ</small>, Violeta: ''Mariano Benlliure (1862–1947)'', Valencia: Generalitat Valenciana, 1996, ISBN 84-482-1363-7 == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[José Benlliure]] * [[Juan Antonio Benlliure]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Benlliure, Mariano}} [[Kategorio:Hispanaj skulptistoj]] rvqa4tz9gw2am65ixb7r1c76ll4usjh Antoni Tàpies 0 354931 9405508 8899341 2026-06-17T15:29:00Z Sj1mor 12103 9405508 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Antoni Tàpies i Puig''', markizo de Tàpies ([[Barcelono]], [[13-a de decembro]] de [[1923]]) estas [[Pentrarto|pentristo]], [[skulptisto]] kaj [[Arto|artoteoriisto]] [[katalunoj|kataluna]]. Li estas konsiderata unu el la plej elstaraj el la katalunaj artistoj de la [[20a jarcento]]. Li estas artisto de [[avangardo]], kiu kombinas la simplecon kun la aliro al [[Abstrakta ekspresionismo|abstrakto]]. == Bibliografio == # AA.VV. (1994). Diccionario de pintores y escultores españoles del siglo XX. Forum Artis, Madrid. ISBN 84-88836-14-7. # AA.VV. (2002). Gran Enciclopèdia Catalana. Enciclopèdia Catalana, Barcelona. ISBN 84-412-2890-6. # AA.VV. (1994). La pintura catalana. Els protagonistes dels segles XIX i XX. Carroggio, Barcelona. ISBN 84-7254-279-3. # AA.VV. (2000). Tàpies. MNCARS, Madrid. ISBN 84-8003-965-5. # Barral i Altet, Xavier (1999). Art de Catalunya. Arquitectura religiosa moderna i contemporània. L'isard, Barcelona. ISBN 84-89931-14-3. # Barral i Altet, Xavier (2001). Art de Catalunya. Pintura moderna i contemporània. L'isard, Barcelona. ISBN 84-89931-19-4. # Bozal, Valeriano (1999). Summa Artis. Pintura y escultura españolas del siglo XX (1939-1990). Espasa Calpe, Madrid. ISBN 84-239-5480-3. # Cirlot, Juan-Eduardo (2000). Tàpies. Omega, Barcelona. ISBN 84-282-1166-3. # Cirlot, Lourdes (1990). Las últimas tendencias pictóricas. Ed. Vicens-Vives, Barcelona. ISBN 84-316-2726-3. # Combalía, Victoria (1990). Tàpies. Sarpe, Madrid. ISBN 84-7700-106-9. # Corredor-Matheos, Josep (1992). Antoni Tàpies. Materia, signo, espíritu. Ed Polígrafa, Barcelona. ISBN 84-343-0681-6. # Corredor-Matheos, Josep (2001). Història de l'art català. La segona meitat del segle XX. Ed. 62, Barcelona. ISBN 84-297-4120-8. # Faerna, José María (2006). Tàpies. Pintura matérica. Ed Polígrafa, Barcelona. ISBN 84-343-1105-4. {{Commons|Category:Antoni Tàpies}} {{ĝermo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Tapies, Antoni}} [[Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj]] [[Kategorio:Katalunaj pentristoj]] [[Kategorio:Katalunaj skulptistoj]] [[Kategorio:Abstraktismaj pentristoj]] 976l8ufjg1cmna7hx75rgkfyazloju9 Port Orchard 0 358907 9406199 8703598 2026-06-18T10:06:33Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Port Orchard (Vaŝingtonio)]] al [[Port Orchard]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 8703598 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Port Orchard - city hall 02.jpg|eta|{{centre|la urba administrejo de Port Orchard}}]] '''Port Orchard''' estas urbo en kaj la administra centro de la [[kantono Kitsap]], en la ŝtato [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝi estas lokata 13 mejlojn okcidente de [[Seatlo]], kaj ligata al Seatlo kaj Vaŝon-Insulo per la Vaŝingtoni-Ŝtataj Pramoj. {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{Pluraj problemoj|referencoj|fontoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] bh668jrnrsbwyzvdo8105q8qwjgm721 9406202 9406199 2026-06-18T10:07:32Z ThomasPusch 1869 9406202 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Port Orchard - city hall 02.jpg|eta|{{centre|la urba administrejo de Port Orchard}}]] '''Port Orchard''' estas urbo en kaj la administra centro de la [[kantono Kitsap]], en la subŝtato [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝi estas lokata 13 mejlojn okcidente de [[Seatlo]], kaj ligata al Seatlo kaj Vaŝon-Insulo per la Vaŝingtoni-Ŝtataj Pramoj. {{Ĝermo|Vaŝingtonio}} {{Pluraj problemoj|referencoj|fontoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 6t4dupp5bje4ekea81p5ff2qbiybl25 Persona non grata 0 359437 9405955 9187266 2026-06-18T05:21:07Z Sj1mor 12103 9405955 wikitext text/x-wiki {{Titolo|''Persona non grata''}} La termino '''''persona non grata''''' ([[latine]] „[[persono]] ne dezirata“ aŭ „persono ne bonvena“; ankaŭ ''persona ingrata''; [[itale]]: ''persona non gradita'') estas priskribo por ano de la [[diplomatio|diplomata servo]] de ŝtato, kies oficiala restado en gastiga lando ne plu estas tolerata de la registaro de tiu gastiga lando, kaj kiu do ene de limigita tempo devas elvojaĝi. Malo de tio estas la terminoj ''persona grata'' (persono bonvena) respektive ''persona gratissima'' (persono tre bonvena), per kiu estonta gastiga lando deklaras bonvenigi homon kiel estonta diplomato en tiu lando, kaj permesi la enveturon. == Uzo en diplomatio == Diplomatoj en la gasta lando, en kiu ili laboras, havas tiel nomatan "diplomatan imunecon", tio signifas ke ne eblas persekuti ilin laŭ la jura sistemo de la gasta lando eĉ kiam ili agis kontraŭ ties leĝoj. La gastiga lando nur havas la eblon forsendi la diplomaton el la lando, deklarante lin aŭ ŝin ''persona non grata''. Krom havi konkretan suspekton pri krima ago de diplomato, ŝtatoj foje forsendas diplomatojn pro suspekto pri spionado, kaj foje ankaŭ simple venĝe pro forsendo de siaj diplomatoj el la hejmlando de la nun forsendata diplomato, aŭ pri ĝenerala koleriĝo pri la hejmlando de la diplomato. Dum la [[Malvarma Milito]] ekzemple la registaroj de [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] ĉiam atentis pri "egalkvanteco" de diplomatoj: se unu el la du ŝtatoj forsendis kulturan ataŝeon kaj du pliajn ambasadejajn kunlaboranojn el la lando, la alia tuj responde same forsendis la aliŝtatan kulturan ataŝeon kaj du pliajn ambasadejajn kunlaboranojn el la lando. == Uzo en germaniaj universitatoj == Ĝis la 1960-aj jaroj en iuj universitatoj de Germanio estis la kutimo, ke doktoriĝinto kiu petis [[habilitiĝo]]n unue devis peti, ke la koncerna universitata fakultato deklaru lin aŭ ŝin ''"persona grata"''. Se la fakultata gvidantaro ne donis tiun deklaron, do nomis la kandidaton "persono non grata", [[habilitiĝo]] en tiu universitato ne eblis. Foje iuj profesoroj uzis tiun kutimon en interpersonaj bataloj kontraŭ aliaj profesoroj, malebligante habilitiĝon de la malŝatata profesora kolego. == Uzo en neformala lingvouzo == En neformala lingvouzo la termino ofte - aparte en [[amaskomunikilo]]j - uzatas por ajnaj personoj, kiuj konsideriĝu "personoj ne bonvenaj" fare de la socio aŭ de la amaskomunikiloj. Paralele ĝi ankaŭ uzeblas en pli eta socia subgrupo, en familio aŭ amikaro, por persono(j) ne bonvenaj en tiu subgrupo. Ankaŭ la kunlaborantaro de [[kazino]]j ofte uzas la terminon por klientoj ne (plu) bonvenaj en la koncerna kazino. == Uzo en Esperantio == Aparta grupo de esperantistoj, ĝenerale konata kiel Esperanta Civito, establis liston de "persona non grata", ŝajne celanta malebligi aniĝon al ĝi de homoj, kiuj ne volas aniĝi al ĝi. En tiun liston oni enskribis kvar nomojn: S-ro [[László Szilvási]] (en 1999), S-ro [[Kalle Kniivilä]] (en 2005), S-ro [[Jorge Camacho|Jorge Camacho Cordòn]] (en 2017), S-ro [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] (en 2021). [[Kategorio:Interpersona rilatado]] [[Kategorio:Internacia juro]] [[Kategorio:Latinaj juraj esprimoj]] [[Kategorio:Diplomatio]] [[Kategorio:Ŝtataj honorigoj]] aymyum8qr891jkxnb25crcra4skrqum Kategorio:Amaskomunikiloj en Portugalio 14 363248 9405676 9405335 2026-06-17T19:01:51Z ThomasPusch 1869 9405676 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Portugalio|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Portugalio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Portugalio]] [[Kategorio:Komunikado en Portugalio]] qwre515yxgh4hh0g2cuocxs3a3t734l Inocento Ĵukov 0 365806 9405533 8718066 2026-06-17T15:36:54Z Sj1mor 12103 9405533 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto| dosiero =Innokenty_Zhukov.jpg}} '''Inocento ĴUKOV''' (ruse Иннокентий Николаевич Жуков, ''Inokenti Nikolajeviĉ Ĵukow;'' naskita la 5-an<sup>jul.</sup>/17-an<sup>greg.</sup> de oktobro [[1875]] en [[Gornij Zerentuj]] (Горный Зерентуй), [[Transbajkalo]], [[Rusio]]; mortinta la {{daton|5|novembro|1948}} en [[Moskvo]], Rusio) estas fama [[skulptisto]] meminstruita, [[pedagogo]]-novemulo, [[literaturisto]], signifoplena aganto de skolta movado en Rusio kaj unu el fondintoj de junpionira movado en Sovetunio. == Biografio == Inocento Ĵukov estis la kvina el ok filoj de Nikolao Mihajloviĉ Ĵukov (titulita konsilisto, intendanto de la mino de Gornij Zerentuj) kaj Agripina (Agrofena) Afanasjevna Savinskaja. En aĝo de 12 jaroj lin oni sendis al [[Ĉita]], kie li loĝis kaj studis en gimnazio kaj ricevis kromnomon Keŝa. Dum lerna periodo li ŝatokupiĝis pri [[literaturo]], kompiladis versaĵojn, kio determinis finfine elekton de supera lernejo. Samloke li serioze entuziasmis pri [[pentrarto]], [[skulptarto]] el [[argilo]] kaj eltranĉaĵoj el [[ligno]] por fari figuretojn de birdoj, bestoj kaj homoj. En 1895 li ekstudis en histori-filologia fakultato de la [[Peterburga Universitato]]. Dum studjaroj li geedziĝis kun sia samteranino Aleksandra Ivanovna Rindina, kun kiu en la [[1900-aj jaroj]] akiris kvar infanojn. Pro persekutoj laû politikaj motivoj diplomon pri finlernado en la universitato I.N. ricevis kun prokrasto, en 1902. Tuj post ricevado de la diplomo li instruis [[geografio]]n en komerca lernejo-gimnazio de Stolbov. De tiu tempo instruado de geografio fariĝis lia ĉefa profesio dum tuta vivo ĝis emeritiĝo ĉe persona pensio en fino de 1931. En la jaroj 1917-1921 I.N. instruis en gimnazio de [[Ĉita]] kaj servis kiel instruktoro de la Fako de unuiĝita lernejo en la Minedukado de Malproksim-Orienta Respubliko. La lasta loko de agado de I.N. estis la lernejo nº 41 de la baumana RONO en Moskvo, kie li ekde 1925 instruis geografion en superaj grupoj. Kiel pedagogo kaj favorato de studanta junularo I.N. gloriĝis per siaj multnombraj renovigaĵoj kaj aktiva partopreno en infana movado – komence por skoltoj, kaj poste por pioniroj. La vorto “pioner” por partoprenantoj de infana movado en la sovetia periodo estis proponita nome de I.N. Sur tiu tereno I.N. estis konata kiel la plej Supera amiko de pioniroj en Rusio, sekretario de la socio “Rusia skolto” kaj kiel posedanto de sola en sia grado honora titolo de la plej Supera pioniro en RSFSR. En strebo de edukado ĉe siaj amikoj de sento de internaciismo I.N. ellernis mem kaj propagandis inter lernantoj interhelpan lingvon de komunikado [[Esperanto]]. Ĉi-tiun lingvon li memorigis en la libroj por infanoj. Iuj liaj laboroj estis eldonataj en traduko en Esperanton, iam – kun paralela teksto en [[rusa lingvo]] (vd. ''Notoj'' sube). Tamen I.N. neniam rezignis pri sia amatora okupo en skulptado. Kvankam ricevi plenan edukadon en tiu branĉo li ne havis eblecon, tamen li prenis lecionojn pri skulptarto kaj pentrarto tempe al tempo en la Akademio de belarto en [[Sankt-Peterburgo]] kaj poste en [[Parizo]] (en la Akademio de Emil Antuan Burdel), kien li forveturis en la 1912 laû stipendio, kion li ricevis dank’ al amikoj kaj honorantoj de lia talento. La [[Unua Mondmilito]] detruis ĉi-lecionojn, sed I.N. daûre memperfektiĝis dum libero de pedagogia tempo kaj akiris signifajn sukcesojn kaj konatecon en nia lando kaj Eŭropo. Precipe al tiu akcelis lia partopreno en t.n. la Aûtunaj ekspozicioj en Sankt-Peterburgo (en la galerio de P. Auer) kaj amasa eldonado de art-bildkartoj kun bildado de liaj skulptaj laboroj. Vasta konateco de I.N. trovis respegulon kaj en artikoloj pri li en vico de enciklopediaj eldonaĵoj. Al esploroj de lia heredaĵo estas dediĉita granda artikolo de konata esperantisto H.V. Nekrasov. Ekzistas partoj pri I.N. en vico de bakalaŭraj laboroj pri pedagogio, sed profunda profesia esplorado de skulptaj laboroj de I.N. dume ne estas farita. Ankaŭ mankas sciencaj esploroj pri riĉaj arta kaj pedagogia heredaĵoj de Ĵukov. Ĵukov estis akceptita en la anojn de MOSSĤ, kaj en la 1945 estis gratifikita per la medalo “Pro kuraĝa laboro dum la Grandpatruja Milito”. Li estis entombigita en tereno 23 de la Vvedenska tombejaro en Moskvo. == Verkoj de Ĵukov == И.Н. Жуков. Замок души моей. - Изд. В.Л. Древс, Москва, 1913. (La kastelo de animo mia) Инн. Жуков. Моё творчество. - "Журнал журналов", № 2, 1915. (Mia kreado) И.Н. Жуков. Русский скаутизм. - Изд-во В.А. Березовского, Петроград, 1916. (La rusa skoltismo) И.Н. Жуков. Игра в труд в педагогике (на правах дискуссии). - Чита, 1921. (Laborludo en pedagogio) И.Н. Жуков. Путешествие звена "Красной Звезды" в страну чудес. Повесть. - Изд-во Всеукраинского общ-ва содействия Юному Ленинцу, Харьков, 1924. (Vojaĝo de la junpionira taĉmento "Ruĝa stelo" en la landon de mirakloj) И.Н. Жуков. Приключение пионеров в Египте. - Изд-во "Юный Ленинец", Харьков, 1926. (La aventuro de junpioniroj en Egiptio) Инн. Жуков. Как я лепил "Октябрёнка". - "Пионер", № 21, 1928. (Kiel mi skulptis la "Oktjabrjonok") И.Н.Жуков. Начинающий скульптор. - Молодая гвардия, 1931. (La komencanta skulptisto) == Verkoj pri Ĵukov == К. Дубровский. Рождённые в стране изгнания. - Петроград, 1916. (K. Dubrovskij. Naskitaj en la lando de ekzilo.) А.В. Луначарский. Иннокентий Жуков. - "Красная нива", № 19, 1926. (A.V. Lunaĉarskij. Inocento Ĵukov.) Тов. Кук возвращается в Англию. - "Комсомольская правда", 30 дек. 1926. (Kamarado Kuk revenas Anglio-n.) Л. Кассиль. Радио в скульптуре. - "Радиослушатель", № 4, 1927. (L. Kassil. Radio en skulptarto.) Песни гнева, любви и победы. - "Рабочая Москва", 30 ноя. 1927. (Kantoj de kolero, amo kaj venko.) N.V. Nekrasov. Skulptisto-fantaziulo Inocento Ĵukov. - "Sennacieca Revuo", № 9 (45), januaro 1927, pp.139-143. Mark Starr. The sculptor of the revolution. - "The new leader", 4 nov., 1927. Г. Карин. Скульптор-сибиряк Иннокентий Жуков. - Альманах "Забайкалье", № 3, 1949. (G. Karin. Skulptisto-sibiriano Inocento Ĵukov.) Вл. Дмитревский. Бей, барабан! Повесть. - Госдетиздат Минпросвета РСФСР, Ленинград, 1961. (V. Dmitrievskij. Batu, tamburo! Novelo.) В. Яковлев. Скульптор и педагог. - "Народное образование", № 7, 1966. (V. Jakovlev. Skulptisto kaj pedagogo.) Л.В. Горбунова. Скульптор Иннокентий Жуков. — Восточно-Сибирское книжное изд-во, Иркутск, 1977. (L.V. Gorbunova. Skulptisto Inocento Ĵukov.) Н.А. Луначарская-Розенель. Память сердца. Воспоминания. - Искусство, Москва, 1975. (N.A. Lunaĉarskaja-Rozenel. Memoro de la koro. Rememoroj.) Владимир Чивилихин. Дорога. Из архива писателя. - Современник, Москва, 1989. (Vladimir Ĉiviliĥin. La vojo. El arkivo de verkisto.) И. Петухова. Воспитание патриотизма в скаутских организациях России начала XX века. - "Инженер", № 4, 2006. (I. Petuĥova. Edukado de patriotismo en skoltaj organizaĵoj.) Педагогические парадоксы Иннокентия Жукова. (Составитель и редактор И.В. Руденко.) - Тольятти, ТГУ, 2010. (Pedagogiaj paradoksoj de Inocento Ĵukov.) == Pri Ĵukov en enciklopediaj eldonaĵoj == Сибирская советская энциклопедия, том 1, колонки 967-968. - Москва, 1929. (La siberia enciklopedio, v. 1, kolonoj 967-968. - Moskvo, 1929.) БСЭ, 1-е изд., том 25, колонка 600. - Москва, 1932. (La granda soveta enciklopedio.) Enciklopedio de Esperanto, 1-a eldono, vol. 2, p.592. - Budapeŝt, 1933-34. Художники народов СССР. Библиографический словарь, том 4, книга 1-я, стр. 141. - Искусство, Москва, 1983. (Artistoj de popoloj de USSR. Bibliografia vortaro, v. 4, libro 1, p. 141.) Российская педагогическая энциклопедия в 2-х томах, том 1, стр. 310. - БРЭ, Москва, 1993. (Rusia pedagogia enciklopedio.) Детское движение. Словарь-справочник, стр. 390-396. - Москва, 2005. (Infana movado. Vortaro-informilo.) == Notoj == 1). Inocento Ĵukov. Kastelo de mia animo. Poemo. Trad. M. Fjodorov. – Eld. «Театр и искусство в Чите». (1921). Kun paralela rusa teksto. 12 lignogravuraĵoj. Pĝ. 16. 2). I.N. Ĵukov. La skoltismo malĝustigita kaj ĝusta. Esp-igis J. Usolcev. – Ĉito, 21-4-1921. Pĝ. 2. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.bipost.org/page.php?id=328&ratings=1 Каталог открыток с произведений скульптора Иннокентия Николаевича Жукова (Katalogo de poŝtkartoj.)] * [http://www.liveinternet.ru/users/gleban-spb/post131330754/ «Старший пионер Республики» (Artikolo.)] * [http://enc-dic.com/pedagogics/ZHukov-Innokentij-Nikolaevich-582.html Педагогический словарь (Pedagogia vortaro.)] * [http://jhuk.jimdo.com Иннокентий Николаевич Жуков (Inocento Ĵukov.)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140502083721/http://jhuk.jimdo.com/ |date=2014-05-02 }} * [http://my.mail.ru/community/innokentiyzhukov Клуб почитателей Иннокентия Жукова (Klubo de honorantoj de Inocento Ĵukov.)] {{Commons|Category:Innokenty Zhukov}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ĵukov, Inocento}} [[Kategorio:Skoltismo]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj skulptistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj pedagogoj]] k00wn0fvixcs5u9btbxz32qkil53ay8 Kategorio:Amaskomunikiloj en Estonio 14 367445 9405661 9405395 2026-06-17T18:56:10Z ThomasPusch 1869 9405661 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Estonio]] [[Kategorio:Kulturo de Estonio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Estonio]] [[Kategorio:Komunikado en Estonio]] h0nz5k36jg33mpws27xevpehwxxjasc Kategorio:Amaskomunikiloj en Norvegio 14 367702 9405675 9405336 2026-06-17T19:01:45Z ThomasPusch 1869 9405675 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Norvegio]] [[Kategorio:Norvegio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Norvegio]] [[Kategorio:Komunikado en Norvegio]] qn6tcfl0ncyjae7ma5r5y5r6c9h95wx Südwestfunk 0 380781 9405477 8983250 2026-06-17T14:01:35Z ThomasPusch 1869 9405477 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}}La radiostacio '''Südwestfunk''' ('''SWF''') estis ekde 1946 ĝis 1998 la federacilanda radiostacio de la landoj [[Rejnlando-Palatinato]] same kiel de la suda [[Baden-Virtembergo]]. La ekzakta limo al la elsendoregiono de la ''Süddeutscher Rundfunk'' (SDR) en Baden-Virtembergo pasis laŭlonge de la iama limlinio de la landoj Baden kaj Virtembergo-Hohenzollern sude de Virtembergo-Baden en la nordo de la lando. Ĉefa sidejo de Südwestfunk estis [[Baden-Baden]], landaj studioj troviĝis en [[Freiburg]], [[Tübingen]] kaj [[Majenco]]. Tutlande la radiostacio kunlaboris kun similaj aliregionaj ŝtataj radiaj kaj televidaj stacio en tegmenta institucio nomata [[ARD]]. En 1998 SWF kunfandiĝis kun la ''Süddeutscher Rundfunk'' al la nova ''[[Südwestrundfunk]]'' (SWR). {{projektoj}} {{ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] rei6wdqutva0v1we1z063oom65x4weh 9405479 9405477 2026-06-17T14:02:34Z ThomasPusch 1869 9405479 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}}La radiostacio '''Südwestfunk''' ('''SWF''') estis ekde 1946 ĝis 1998 la federacilanda radiostacio kaj televida stacio de la landoj [[Rejnlando-Palatinato]] same kiel de la suda [[Baden-Virtembergo]]. La ekzakta limo al la elsendoregiono de la ''Süddeutscher Rundfunk'' (SDR) en Baden-Virtembergo pasis laŭlonge de la iama limlinio de la landoj Baden kaj Virtembergo-Hohenzollern sude de Virtembergo-Baden en la nordo de la lando. Ĉefa sidejo de Südwestfunk estis [[Baden-Baden]], landaj studioj troviĝis en [[Freiburg]], [[Tübingen]] kaj [[Majenco]]. Tutlande la radiostacio kunlaboris kun similaj aliregionaj ŝtataj radiaj kaj televidaj stacio en tegmenta institucio nomata [[ARD]]. En 1998 SWF kunfandiĝis kun la ''Süddeutscher Rundfunk'' al la nova ''[[Südwestrundfunk]]'' (SWR). {{projektoj}} {{ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] dj03hd5oznnt6hzhpuxfae6ln87o27i Sender Freies Berlin 0 381240 9405478 8983251 2026-06-17T14:01:39Z ThomasPusch 1869 9405478 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto | nomo = Sender Freies Berlin | plia nomo = Sendostacio Libera Berlino | komento pri plia nomo = | emblemo = Senderfreiesberlin-logo.svg | formo = aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio | fondo = [[1953]] | fondo-komento = | sidejo = [[okcidenta Berlino]], ekde 1990 la reunuiĝinta [[Berlino]] | estro = | dungitaro = | spezo = | bilanco = | kampo = | ISIN-kodo = | malfondo = la 1-an de majo 2003 | malfondo-komento = vidu tekste | ttt = }} '''Sender Freies Berlin''' (SFB), en [[Esperanto]] ''Sendostacio Libera Berlino'', estis ekde sia fondado la 12-an de novembro 1953 (komcenco de la dissendado estis la 1-a de junio 1954) ĝis la 30-a de aprilo 2003 la federacilanda radio por [[okcidenta Berlino]] kaj ekde 1990 por la reunuiĝinta [[Berlino]]. La nomo de la aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio estis aludo al la „libera“ okcidenta Berlino kiel dislimiĝo kontraŭ [[orienta Berlino]] kun la ŝtata radio de [[GDR]]. [[dosiero:Tiergarten Crowd Siegessaule.JPG|eta|maldekstra|300ra|{{centre|balonoj de la sendostacio SFB kaj sia televida kanalo (SF) '''B1''' ("Berlino 1") en amasa evento urbocentre}}]] Valide ekde la 1-a de majo 2003 SFB kunfandiĝis kun la [[Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg]] (ORB) al nova [[Rundfunk Berlin-Brandenburg]] (RBB). ORB kaj SFB estis membroj de la ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' ([[ARD]]), same kiel ankaŭ nun RBB. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] egc98r583kcntgiay3tmu9j2ty2da0h 9405482 9405478 2026-06-17T14:05:35Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9405482 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto | nomo = Sender Freies Berlin | plia nomo = Sendostacio Libera Berlino | komento pri plia nomo = | emblemo = Senderfreiesberlin-logo.svg | formo = aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio | fondo = [[1953]] | fondo-komento = | sidejo = [[okcidenta Berlino]], ekde 1990 la reunuiĝinta [[Berlino]] | estro = | dungitaro = | spezo = | bilanco = | kampo = | ISIN-kodo = | malfondo = la 1-an de majo 2003 | malfondo-komento = vidu tekste | ttt = }} '''Sender Freies Berlin''' (SFB), en [[Esperanto]] ''Sendostacio Libera Berlino'', estis ekde sia fondado la 12-an de novembro 1953 (komcenco de la dissendado estis la 1-a de junio 1954) ĝis la 30-a de aprilo 2003 la federacilanda radio por [[okcidenta Berlino]] kaj ekde 1990 por la reunuiĝinta [[Berlino]]. La nomo de la aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio estis aludo al la „libera“ okcidenta Berlino kiel dislimiĝo kontraŭ [[orienta Berlino]] kun la ŝtata radio de [[GDR]]. [[dosiero:Tiergarten Crowd Siegessaule.JPG|eta|maldekstra|300ra|{{centre|balonoj de la sendostacio SFB kaj sia televida kanalo (SF) '''B1''' ("Berlino 1") en amasa evento urbocentre}}]] Valide ekde la 1-a de majo 2003 SFB kunfandiĝis kun la [[Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg]] (ORB) al nova [[Rundfunk Berlin-Brandenburg]] (RBB). ORB kaj SFB estis membroj de la ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' ([[ARD]]), same kiel ankaŭ nun RBB. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|https://www.rbb24.de}} de la posteula stacio [[Rundfunk Berlin-Brandenburg]] ({{de}}) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] fdnovgbp11cl0o3ksys40ecczfvkqwq Somalie 0 382830 9406059 3938791 2026-06-18T07:23:58Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Somalia lingvo]] 9406059 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Somalia lingvo]] 4efjluyrvvo10noky98byiklispp0lf Somalia 0 382831 9406058 3938792 2026-06-18T07:23:48Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Somalia lingvo]] 9406058 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Somalia lingvo]] 4efjluyrvvo10noky98byiklispp0lf István Szőnyi 0 384981 9406090 9404353 2026-06-18T08:16:40Z Crosstor 3176 aldono 9406090 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|István B. Szőnyi}} {{Informkesto artisto |priskribo=Memortabulo pri István Szőnyi }} '''István Szőnyi''' [iŝtvAn sOnji], [[hungare]] '''Szőnyi István''' estis eminenta hungara [[pentristo]], [[membro]] de [[Societo Szinyei Merse Pál]]. Lia filino estis [[Zsuzsa Szőnyi]], lia bofilo [[Mátyás Triznya]]. István Szőnyi naskiĝis en [[Újpest]] la [[17-an de januaro]] [[1894]], kiel ''Schmidt István'' apartenanta al la germana [[minoritato]]. La [[familio]] prenis hungarecan nomon Szőnyi en [[1898]]. Li mortis en [[Zebegény]], la [[30-an de aŭgusto]] [[1960]]. [[Dosiero:Szőnyi István szobra.jpg|eta|Skulptaĵo pri Szőnyi]] == Vivo == István Szőnyi lernis pentroarton en Budapeŝto kaj en [[Artkolonio de Nagybánya]], poste li finbatalis la [[1-a mondmilito|1-an mondomiliton]]. Li unuafoje ekspoziciis en [[1920]]. Ekde [[1923]] li vivis en Zebegény, kie li ofte elektis la lokajn temojn. En [[1937]] li ekinstruis en la [[Hungara Belarta Universitato|Hungara Belarta Altlernejo]]. Dum la [[2-a mondmilito]] li helpis la [[judo]]jn. Li ricevis [[premio Kossuth|premion Kossuth]] en [[1949]]. == Memorigiloj == * memordomo kaj [[strato]] en Zebegény * [[busto]] kaj memortabulo en Budapeŝto == Verkaro (elekto) == * Post banado (Fürdés után) (1921) * Montetoj de Zebegény (Zebegényi dombok) (1923) * Zebegény (1926?) * Valo en Zebegény (Zebegényi völgy) (1927) * Aŭtuno en Zebegény (Ősz Zebegényben) (1927-28) * Vilaĝo kovrita per neĝo (Behavazott falu) (1927-28) * La Danubo estas griza (Szürke a Duna) (1935) * Ombreloj (Esernyők) (1939) * Zebegény - ĝardeno de la pentristo (Zebegény – a festő kertje) == Elektitaj disĉiploj == {{Div col|cols = 3}} * [[József Balla]] * [[Huba Bálványos]] * [[Éva Barta]] * [[Tibor Cs. Erdős]] * [[Klára Királyné Csilléry]] * [[Ferenc Czinke]] * [[Lajos Cziráki]] * [[Balázs Diószegi]] * [[Ferenc Doór]] * [[György Fehér (pentristo)]] * [[Ferenc Fiedler]] * [[Marianne Gábor]] * [[János Hajnal]] * [[István Imre]] * [[Szilárd Iván]] * [[Erzsébet Kádár]] * [[János Miklós Kádár]] * [[Károly Klimó]] * [[Ernő Kunt]] * [[István Kurucz D.]] * [[Zoltán Lenkey]] * [[László Miskolczi (pentristo)]] * [[István Moldován (Kolozsváry)]] * [[István Nagy B.]] * [[Antal Nemcsics]] * [[József Németh (pentristo)]] * [[Lili Ország]] * [[László Patay]] * [[Károly Patkó]] * [[László Ridovics]] * [[János Rozs]] * [[Joseph Szabo]] * [[Ferenc Szalay]] * [[Piroska Szántó]] * [[Mátyás Triznya]] * [[Mária Túry]] * [[Lajos Ujváry]] * [[János Wagner (pentristo)]] * [[György Z. Gács]] {{Div col end}} == Fontoj == * Hungara Vikipedio {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Szonyi, Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj pentristoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] c10hxhn306kjr7w2oh85engpth09itp Sarah Paulson 0 388137 9406031 9231897 2026-06-18T06:52:00Z Sj1mor 12103 9406031 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro}} [[Dosiero:Sarah Paulson at TIFF 2011.jpg|eta|Sarah Paulson, 2011]] '''Sarah Catharine PAULSON''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1974|12|17}}en [[Tampa]], [[Florido]]) estas [[Usono|usona]] [[aktoro|aktorino]]. == Biografio == Paulson plenkreskis en usona federacia ŝtato [[Maine]] kaj en [[Novjorko]]. Ŝi studis en [[American Academy of Dramatic Arts]] kaj en ''Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts''. Ŝi debutis en la [[teatraĵo]] ''The Sisters Rosensweig''. Ŝi ricevis en 1994 roleton en la televida serio ''[[Law & Order]]''. == Filmaro == {| class="wikitable sortable" ! Jaro !! Titolo !! Rolo !! filmreĝisoro(j) |- | 1997 || Levitation || Acey Rawlin || Scott D. Goldstein |- | 1999 || ''[[The Other Sister]]'' || Heather Tate || Garry Marshall |- | 1999 || Held Up || Mary || Steve Rash |- | 2000 || What Women Want || Annie || Nancy Meyers |- | 2002 || Bug || Eilleen || Phil Hay kaj Matt Manfredi |- | 2003 || Down with Love || Vikki Hiller || Peyton Reed |- | 2005 || Swimmers || Merrill || Doug Sadler |- | 2005 || Serenity || Dr. Caron || [[Joss Whedon]] |- | 2005 || The Notorious Bettie Page || Bunny Yeager || Mary Harron |- | 2006 || Diggers || Julie || Katherine Dieckmann |- | 2006 || Griffin and Phoenix || Peri || Ed Stone |- | 2008 || The Spirit || Ellen Dolan || [[Frank Miller]] |- | 2009 || Whose Dog Is It Anyway? || Emma || Cindy Chupack |- | 2011 || Martha Marcy May Marlene || Lucy || Sean Durkin |- | 2011 || After-School Special || Virino || Jacob Chase |- | 2011 || ''[[New Year's Eve (filmo)|New Year's Eve]]'' || Grace Schwab || Garry Marshall |- | 2012 || Mud || Mary Lee || Jeff Nichols |- | 2012 || Fairhaven || Kate || Tom O'Brien |- | 2012 || The Time Being || Sarah || Nenad Cicin-Sain |- | 2012 || Stars in Shorts || Virino || Various |- | 2013 || 12 Years a Slave || Mistress Mary Epps || Steve McQueen |- | 2014 || twitterkills || Sarah Pendersen || Brett Soren |- | 2015 || Carol || Abby Gerhard || [[Todd Haynes]] |- | 2015 || The Runner || Kate Haber || Austin Stark |- | 2016 || Blue Jay || Amanda || Alex Lehmann |- | 2017 || Rebel in the Rye || Dorothy Olding || Danny Strong |- | 2017 || The Post || Tony Bradlee || Steven Spielberg |- | 2018 || Ocean's 8 || Tammy || Gary Ross |- | 2018 || Bird Box || Jessica Hayes || Susanne Bier |- | 2019 || Glass || Dr. Ellie Staple || M. Night Shyamalan |- | 2019 || The Goldfinch || Xandra || John Crowley |- | 2019 || Abominable || Dr. Zara (Voĉo) || Jill Culton |- | 2020 || Run || Diane Sherman || Aneesh Chaganty |} == Televido == * 1995–1996: ''American Gothic'' (televida serio, 18 epizodoj) * 1999–2001: [[Jack & Jill]] (televida serio, 31 epizodoj) * 2001: ''Metropolis'' (televida serio) * 2002: ''Leap of Faith'', ludis ĉefrolon en 6 epizodoj * 2005: ''Deadwood'' (televida serio, neun epizodoj) * 2006–2007: Studio 60 on the Sunset Strip (televida serio, 22 epizodoj) * 2007, 2011: [[Desperate Housewives]] (televida serio, epizodoj 4x07 & 8x03) * 2010: [[Grey’s Anatomy]] (televida serio, epizodo 6x15) * 2011: Martha Marcy May Marlene * 2011: After-School Special * 2011: ''American Horror Story'', televida serio, du epizodoj == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Twitter}} * {{Instagram}} * {{IMDb nomo}} * {{Amg nomo|225067}} * {{IBDB nomo}} * {{Box Office Mojo nomo}} * {{Metacritic nomo}} * {{Rotten Tomatoes nomo}} {{Portalstrio|Biografio|Filmo|Televido}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Paulson, Sarah}} [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] [[Kategorio:Usonaj televidaktoroj]] [[Kategorio:Usonaj teatruloj]] [[Kategorio:Ambaŭseksemaj artistoj]] [[Kategorio:Desperate Housewives]] [[Kategorio:Premiitoj de Ora Globo]] lou9gcwjy482hyjx47qk0pqn04orh4o RTL 0 388157 9405603 9313394 2026-06-17T17:25:20Z ThomasPusch 1869 9405603 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |emblemo = RTL Hungary (2022) XIV.svg <!-- laŭ la stato de somero 2026 tiu kolorkombino, malhelblua-helblua-ruĝa, estas la norma kolorkombino, ĉie, ne nur en Hungario --> }} La [[akcia kompanio]] '''RTL Group SA''' (RTL estas mallongigo de "'''R'''adio '''T'''élévision '''L'''uxembourg") per 45 televidaj kanaloj kaj 32 radiofoniaj programoj estas la en [[Eŭropo]] plej granda entrepreno de privataj televido kaj radiofonio, financata per komercaj anoncoj. Tamen ĝi samtempe ankaŭ estas la origina nacia sendostacio en la lando, do enlande estas [[publika elsendado|publika sendostacio]]. Ĉefa sidejo de la konzerno estas la urbo [[Luksemburgo]]. == Televidaj kanaloj == === Belgio === * ''RTL TVI'' ([[Bruselo]], 66 %, luksemburga licenco) * ''Club RTL'' (Bruselo, 66 %, luksemburga licenco) * ''Plug RTL'' (Bruselo, 66 %, luksemburga licenco) === Francio === * ''M6'' ([[Neuilly-sur-Seine]], 48,8 %) * ''W9'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''RTL 9'' ([[Luksemburgo]]/[[Metz]], 35 %) * ''Paris Première'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''Téva'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''Fun TV'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''TF6'' (Neuilly-sur-Seine, 24,4 %) * ''Série Club'' (Neuilly-sur-Seine, 24,4 %) * ''M6 Music Hits'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''M6 Music Rock'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''M6 Music Black'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) * ''M6 Boutique'' (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %) === Germanio === ==== Amaskomunikila grupo ''RTL Deutschland'' ==== [[Dosiero:Mediengruppe RTL Deutschland.jpg|eta|250ra|<center>digitala dissendocentro de la amaskomunikila grupo RTL Deutschland en [[Kolonjo]]]] * ''RTL Television'' germanlingva ([[Kolonjo]], 99,7 %) mit den Tochtergesellschaften ** ''VOX'' (Kolonjo, 99,7 %) ** ''n-tv'' (Kolonjo, 100 %) ** RTL Nord, RTL West, RTL Hessen (regionaj kanaloj de ''RTL Television'', po 100 %) ** ''RTL Crime'' (abona televida kanalo, Kolonjo, 100 %) ** ''RTL Living'' (abona televida kanalo, Kolonjo, 100 %) ** ''Passion'' (abona televida kanalo, Kolonjo, 100 %) * ''RTL 2'' germanlingva ([[Grünwald]] proksime de [[Munkeno]], 35,9 %, la resto apartenas al la amaskomunikilaj kompanioj ''Bauer, Tele München, Hubert Burda'' kaj ''[[The Walt Disney Company]]'') * ''Super RTL'' (Kolonjo, 50 %, la reston posedas la kompanio ''[[The Walt Disney Company]]'') * ''RTL Interactive'' (interretaj programoj, Kolonjo, 100%) * ''info Network'' (produktado de novaĵoj, Kolonjo) * ''IP Deutschland'' (varbado, Kolonjo, 100%) * ''CBC'' (produktado, tekniko, komputilaj servoj, Kolonjo) === Hispanio === * ''Antena 3'' ([[Madrido]], 19,0 %) * ''Neox'' (Madrido, 19,0 %) * ''Nova'' (Madrido, 19,0 %) * ''Nitro'' (Madrido, 19,0 %) * ''laSexta'' (Madrido, 19,0 %) * ''Xplora'' (Madrido, 19,0 %) * ''laSexta3'' (Madrido, 19,0 %) === Hungario === * ''RTL Klub'' ([[Budapeŝto]], 80 %) * ''RTL II Hungario'' (Budapeŝto, 100 %) * ''Cool TV'' (Budapeŝto, 100 %) * ''Film+'' (Budapeŝto, 100 %) * ''Film+2'' (Budapeŝto, 100 %) * ''Sorozat+'' (Budapeŝto, 100 %) * ''Prizma TV'' (Budapeŝto, 100 %) === Kroatio === * ''RTL Televizija'' ([[Zagrebo]], 74 %) * ''RTL 2 Hrvatska'' (74 %) === Luksemburgo === * ''RTL Télé Lëtzebuerg'' ([[Luksemburgo]], 100 %) * ''Den 2. RTL'' (Luksemburgo, 100 %) === Nederlando === * ''RTL 4'' ([[Hilversum]], 73,7 %, luksemburga licenco) * ''RTL 5'' (Hilversum, 73,7 %, luksemburga licenco) * ''RTL 7 (Nederlando)|RTL 7'' (Hilversum, 73,7 %, luksemburga licenco) * ''RTL 8'' (Hilversum, 73,7 %, luksemburga licenco) * ''RTL 24'' (la unua televida kanalo en Nederlando kiu nur riceveblas per poŝtelefono) * ''RTL Lounge'' * ''RTL Crime'' * ''RTL Telekids'' === Rusio === * ''Ren TV'' ([[Moskvo]], 30 %) * ''Klub 100'' (kvar abonaj televidaj kanaloj, 50 %) == Radiofoniaj programoj == * ''RTL Radio'' ([[Luksemburgo]]) * ''89.0 RTL'' ([[Saksio-Anhalto]], 53,5 %) * ''The Wave'' ([[Berlino]]) * ''104.6 RTL'' ([[Berlino]]) * ''105'5 Spreeradio'' ([[Berlino]]) * ''Antenne Bayern'' ([[Bavario]], 16 %) * ''Antenne MV'' (19,7 %) * ''Antenne Thüringen'' ([[Turingio]], 15 %) * ''Bel RTL'' ([[Bruselo]], 49 %) * ''Best Rock FM'' ([[Lisbono]]) 33 %) * ''Big FM'' ([[Baden-Virtembergo]]) * ''Mint'' ([[Bruselo]], 49 %) * ''Cidade FM'' ([[Lisbono]], 33 %) * ''Fun Radio'' ([[Parizo]]) * ''Hit-Radio Antenne'' ([[Malsupra Saksio]], 50 %) * ''Hitradio RTL Sachsen'' ([[Saksio]], 30,5 %) * ''Sachsen Funkpaket'' ([[Saksio]]) * ''Oldie 95'' ([[Hamburgo]], 4,78 %) * ''RTL'' franclingva ([[Parizo]]) * ''RTL 2'' franclingva ([[Parizo]]) * ''RTL Radio Lëtzebuerg'' ([[Luksemburgo]]) * ''Radio 21'' ([[Malsupra Saksio]], 17,3 %) * ''Radio 538'' ([[Nederlando]]) * ''Radio Brocken'' ([[Saksio-Anhalto]], 53,5 %) * ''Rádio Clube'' ([[Lisbono]], 33 %) * ''Radio Contact'' ([[Bruselo]], 49,4 %) * ''Rádio Comercial'' ([[Lisbono]], 33 %) * ''Radio Hamburg'' ([[Hamburgo]], 29,17 % da posedo) * ''Radio NRW'' ([[Nordrejn-Vestfalio]], 16,96 % da posedo) * ''Radio Regenbogen'' ([[Baden-Virtembergo]]) * ''Radio Ton'' ([[Baden-Virtembergo]], 2 %) * ''SLAM!FM'' ([[Nederlando]]) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rtlgroup.com retejo de la kompania grupo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Televido en Francio]] [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Luksemburga televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Belgio]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Francio]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Germanio]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Hispanio]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Hungario]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Kroatio]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Luksemburgo]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Nederlando]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Rusio]] [[Kategorio:Belgaj radiostacioj]] [[Kategorio:Francaj radiostacioj]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] [[Kategorio:Nederlandaj radiostacioj]] [[Kategorio:Portugalaj radiostacioj]] r094iov2606esjc08icx0l1pzm6safp Kategorio:Amaskomunikiloj en Luksemburgo 14 388163 9405672 9405399 2026-06-17T19:01:29Z ThomasPusch 1869 9405672 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Luksemburgo|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Luksemburgio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Luksemburgio]] [[Kategorio:Komunikado en Luksemburgio]] nruijvuwe4g692koff843wgegy2pc6t Kategorio:Amaskomunikiloj en Hungario 14 388175 9405667 9405283 2026-06-17T19:00:57Z ThomasPusch 1869 9405667 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Hungario]] [[Kategorio:Kulturo de Hungario]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Hungario]] qle0axqehw3manv48amhewavlfm7t9x 9405684 9405667 2026-06-17T19:05:23Z ThomasPusch 1869 9405684 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Hungario]] [[Kategorio:Kulturo de Hungario]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Hungario]] [[Kategorio:Komunikado en Hungario]] r6t5c1mnonad6hwt1sqezz0yq2hpuwr Kategorio:Amaskomunikiloj en Nederlando 14 388176 9405673 9405400 2026-06-17T19:01:34Z ThomasPusch 1869 9405673 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Nederlando]] [[Kategorio:Kulturo de Nederlando]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Nederlando]] [[Kategorio:Komunikado en Nederlando]] 081zoi6j2qqgqh1j8zn3sjhuhtjbsih Kategorio:Amaskomunikiloj en Kroatio 14 388177 9405669 9405403 2026-06-17T19:01:11Z ThomasPusch 1869 9405669 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Kroatio]] [[Kategorio:Kulturo de Kroatio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Kroatio]] [[Kategorio:Komunikado en Kroatio]] 2w3oxmkxpdf28rk5gikgr8hdnm8rrns Hungara Radio 0 390066 9406261 9227078 2026-06-18T11:05:27Z Crosstor 3176 /* Elektitaj radioparolistoj */ 9406261 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |bildo=Palotanegyedcivertanlegimagyar radiao.jpg |priskribo de bildo=Aerfoto pri Hungara Radio }} '''Hungara Radio''', [[hungare]] '''Magyar Rádió Zrt.''' (MR) estas la ŝtata hungara radio. [[Dosiero:Lakihegyi adotorony.jpg|maldekstre|eta|180px|Dissendila turo de Hungara Radio de [[1933]], 300 metrojn alta]] == Historio == [[Dosiero:Bródy Sándor utca 5-7., Magyar Rádió. Fortepan 24572.jpg|eta|La [[Hungara Radio]] post la sieĝo en [[1956]]. La surskribo estas: Libera Hungara Radio|279x279ra]][[Invento]] de [[Tivadar Puskás]] ([[telefonradio]]) funkciis inter [[1893]]-[[1925]]. Poste oni fondis Hungaran Radion kaj oni dissendis, kiel "Budapest 1" ekde 1925. Post la frua periodo la stabo trovis lokon apud [[Hungara Nacia Muzeo]]. Ekde la 2-a de majo 1939 la radio ankaŭ elsendis programon en Esperanto, nomata '''''Danuba Voĉo''''', en 1940 la programo devis reduktiĝi je po unu minuto, sed daŭre funkciis, kaj nur poste la [[Dua Mondmilito]] finigis la programon, ĝis en 1947 refunkciis la esperantlingvaj disaŭdigoj kaj funkciis ĝis 1950, kiam pro stalinisma premo la programo malpermesiĝis kaj samjare likvidiĝis la nacia Esperanto-asocio. Jam en [[1949]] la radiodissendejo estis ricevinta novan nomon '''Kossuth Rádió''' (radiostacio [[Lajos Kossuth|Kossuth]]) kaj la jam longe paralele funkcianta "Budapest 2" ricevis novan nomon "Petőfi Rádió" (radiostacio [[Petőfi]]). Jam tiam funkciis [[loka radiostacio|lokaj radiostacioj]], ekzemple en [[Győr]], [[Nyíregyháza]], [[Szolnok]], [[Pécs]], [[Miskolc]]. La novaĵoj spegulis ĉefe opiniojn de [[komunisto]]j, sed dume oni aŭskultis ankaŭ hungarajn dissendojn de [[Radio Libera Eŭropo]], [[Voĉo de Ameriko]], [[BBC]], ktp. La radio dissendis ankaŭ al eksterlando, ĉefe [[angle]], [[germane]] kaj [[hungare]]. Ĉe la sidejo de tiu radio naskiĝis la hungara [[revolucio]] en [[1956]], ĉar multe da homoj alvenis por dissendi postulojn, kiun la radio ne plenumis, tial pafadoj komenciĝis. Post sieĝo la revoluciuloj okupis la radion, baldaŭe oni aŭdis la faman frazon konatan tutlande: "Ni mensogis tage, ni mensogis nokte, ni mensogis en ĉiuj ondolongoj". Ankaŭ foto estas vaste konata, kiam virino kun [[flago]] staras en la altetaĝa parto. Baldaŭe la radio dissendis la 3-an programon, nomata Bartók Rádió (Radio [[Béla Bartók|Bartók]]), kiu dissendas nur [[muziko]]n. Fine de la [[1980-aj jaroj|socialismaj jaroj]] aperis ankaŭ la neŝtataj radioj. == Gvidantoj de Hungara Radio == * [[Miklós Kozma]] () * [[Antal Náray (ĉefoficiro)]] (1942-1944) * [[Gyula Ortutay]] * [[Sándor Barcs]] (1946-1950) * [[István Szirmai]] * [[László Hartai (juĝisto)]] == Elektitaj radioparolistoj == [[Dosiero:Pagoda Magyar Rádió.JPG|eta|Interna korto de la Radio]] * [[János Betlen]] * [[Lídia Beöthy]] * [[Ferenc Bőzsöny]] * [[Siegfried Brachfeld]] * [[István Egressy]] * [[Klári Erdei]] * [[Lívia Hajnóczy]] * [[Zsuzsa Kertész]] * [[Péter Korbuly]] * [[Balázs Láng]] * [[Viktor Sztankovics]] * [[Edit Tasnádi]] (turka dissendo) == Aliaj elektitaj membroj de la radio == {{Div col|cols = 2}} * [[Kató Ács]], redaktoro * [[László Baksa Soós]], [[reĝisoro]] * [[János Balázs (aktoro)]], reĝisoro * [[Emil Baleczky]], interpretisto * [[Dezső Bánóczi]], reĝisoro * [[Pál Bárdos]], dramaturgo * [[Ödön Barsi]], reĝisoro * [[Ambrus Bor]], redaktoro * [[László Bozó (reĝisoro)]] * [[Sándor Budinszky]], raportisto * [[Alajos Chrudinák]], raportisto * [[Hedvig Demeter]], [[aktoro]] * [[Károly Eke]], redaktoro * [[István Éles]], [[humuristo]] * [[Béla Éless]], reĝisoro * [[György Illés (verkisto)]], redaktoro * [[Ernő Kállai (ombudsmano)]], redaktoro * [[György Kalmár (ĵurnalisto)]] * [[József Képessy (aktoro)]] * [[Katalin Kőváry]], reĝisoro * [[György Kroó]], redaktoro * [[Frigyes Marton]], reĝisoro * [[Gábor Zsigmond Papp]], reĝisoro * [[Mihály Padisák]], redaktoro * [[István Pálffy (prezentisto)]], prezentisto * [[István Pluhár]], la unua sporta raportisto * [[László Sári]], redaktoro * [[Ottó Solymosi]], reĝisoro * [[Irén Sütő]], aktoro * [[István Szegedi Szabó]], redaktoro * [[György Szepesi]], raportisto pri sportoj * [[Géza Varga (reĝisoro)]] * [[István Verebes]], [[komikisto]] * [[Péter Zsoldos]], redaktoro {{Div col end}} == Elektitaj membroj en la muzika branĉo == {{Div col|cols = 2}} * [[András Bágya]], pluraj muzikaj postenoj * [[József Balogh (klarnetisto)]] * [[Ottó Berg]], dirigento * [[István Bogár (komponisto)]] * [[Lajos Bolba]], muzika redaktoro * [[Iván Bradányi]], tekstopoeto * [[Gyula Csepregi]], [[saksofonisto]] * [[György Czigány]], redaktoro * [[Béla Drahos]], flutisto * [[Tibor Erkel]], muzika reĝisoro * [[Miklós Grabócz]], popolmuzika redaktoro * [[János Gyulai Gaál]], muzika reĝisoro * [[Imre Hegyi (korusestro)]] * [[Egon Kemény]], dirigento, redaktoro * [[Iván Kertész]], redaktoro * [[László Kovács (dirigento)]] * [[Vilmos Körmendi]], muzika reĝisoro * [[Attila László (gitaristo)]] * [[Mihály Meixner]], ĉefredaktoro * [[Tibor Polgár]], pianisto, dirigento * [[Zoltán Pongrácz]], muzika reĝisoro * [[Lajos Rajter]], dirigento * [[Ferenc Schreck]], [[trombonisto]] * [[Imre Sulyok (komponisto)]], muzika redaktoro * [[Miklós Szedő]], [[kantisto]] * [[Zdenkó Tamássy]], komponisto * [[Péter Tardos]], muzika redaktoro * [[Rezső Végvári]], muzika reĝisoro * [[Máté Victor]], muzika redaktoro * [[Imre Zsoldos]], orkestrestro {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * [[Sieĝo de Hungara Radio]] == Fontoj == * Hungara Vikipedio [[Kategorio:Hungariaj radiostacioj]] 18yfik666c42god8d4csn6dvzmrhdhs Christian Ulmen 0 390236 9405717 9249918 2026-06-17T20:18:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405717 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro |nomo = Christian Ulmen |dosiero = Christian Ulmen Berlinale 2008.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Christian Ulmen en la kina festivalo [[Berlinale]] de [[2008]] |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago kaj aĝo|1975|09|22}} |loko de naskiĝo = en [[Neuwied]], [[Rejnlando-Palatinato]], [[Germanio]] |dato de morto = |loko de morto = |kromnomo = |aktivaj jaroj = |geedzo = |gepatroj = |sidejo = |oficiala ttt = |karakteriza rolo = |oskar-premio = |premio emmy = |premio ora globo = |ora urso = |premio bafta = |césar = |grammy = |premio ora frambo = |pluaj premioj = }} '''Christian Ulmen''' (naskiĝis la [[22-an de septembro]] [[1975]] en [[Neuwied]], [[Germanio]]) estas [[germanoj|germana]] televida prezentisto, filmproduktisto, aktoro, verkisto kaj filmreĝisoro. == Aktoro kaj filmproduktisto == Christian Ulmen kreskis en [[Hamburgo]]. Jam en adoleska aĝo li estis radiofonia prezentisto de la lokaj kanaloj ''Radio Hamburg, Radio 107'' kaj ''OK Radio''. Por siaj televidaj projektoj de la loka "malferma kanalo Hamburgo" (Offener Kanal Hamburg) li en aĝo de 15 jaroj honoriĝis per la premio ''Junior Reporter Preis'' de [[Peter Scholl-Latour]]. En 1995 li per abitura ekzameno finis la mezlernejajn jarojn. Li enskribiĝis por studo de teologio en la universitato de Hamburgo, sed praktike neniam komenciĝis tiun studon. Anstataŭe li plu laboris por radiofoniaj kaj televidaj produktaĵoj. En tia produktaĵo li en 1996 estis malkovrita de usona serĉisto de televidaj talentoj, kiu ofertis al li laborpostenon en la primuzika televida kanalo [[MTV Europe]] en [[Londono]]. En aĝo de 20 jaroj li translokiĝis al Londono kaj ekde tiam laboris por la tiutempe ankoraŭ tuteŭrope elsenda primuzika televida kanalo MTV. Li en la elsendoj parolis anglalingve, sed kun intence forta germana akĉento, kio donis al li multajn simpatiojn inter la anglalingvaj spektantoj, sed fortajn kritikojn el inter la germanlingvaj spektantoj, kiuj akuzis lin pri stulta serĉado kaj pri fortigo de malĝustaj antaŭjuĝoj kontraŭ germanlingvanoj. Ekde la jaro 1998 la kanalo MTV regionigis sian programon, [[Germanlingvio]] ricevis propran MTV-kanalon kaj Ulmen ekde tiam en la elsendoj parolis germane. Post la programo ''MTV HOT'', Ulmen en [[Hamburgo]] prezentis la programon ''MTV Alarm'' pri konataj muzikistoj. Sekvis la programo ''Live aus Berlin''. Pro konfliktoj kun novaj programgvidistoj, li en 1999 malligis sian laborkontrakton de MTV. Sekve li verkis artikolojn por diversaj germanlingvaj paperaj amaskomunikiloj, kaj foje laboris (kaj laboras) por la radiofoniaj programoj ''Radio Fritz'' en [[Potsdam]] kaj ''1 Live'' en [[Kolonjo]]. En 2000 li kiel produktisto de la programo ''Unter Ulmen'' revenis al la kanalo MTV. En 2003 la reĝisoro [[Leander Haußmann]] dungis Christian Ulmen kiel ĉefaktoro de la kineja filmo ''Herr Lehmann''. Gazetaj kritikistoj tre laŭdis lian aktoradon, kaj jaron poste li ricevis la kinejan premion ''Bayerischer Filmpreis'' pro sia rolo de s-ro Lehmann. Sekvis pliaj kinejaj produktaĵoj, en kiuj Christian Ulmen havis ĉefrolojn. En la kanalo MTV li mallongan tempon prezentis la programon ''Ulmens Auftrag'', kiu publike pli furoris ol la antaŭa programo "Unter Ulmen". En 2005 li aktoris en la produktaĵo ''Mein neuer Freund'' de la televida kanalo [[ProSieben]] kaj en 2007 li videblis kiel Max Munzl en la produktaĵo ''Dr. Psycho – Die Bösen, die Bullen, meine Frau kaj ich'' - por tiu rolo li estis honorigita per la premioj ''Bayerischer Fernsehpreis'' kaj ''Adolf Grimme''. Post kiam la programoj de Christian Ulmen en la kanalo MTV ricevis pli amase pozitivan eĥon en interreto ol atingi amasan publikon televide, li decidis pli labori per interreto. En la retejo ulmen.tv de aŭgusto 2008 ĝis junio 2009 ĉiusemajne publikiĝis novaj filmetoj de li. Tiucele li fondis filmproduktan firmaon, kiu de tiam produktas filmojn ankaŭ por diversaj germaniaj televidaj kanaloj. Gazetaj kritikistoj laŭdas liajn televidajn kaj interrete filmajn produktaĵojn esti plenaj je eksperimentemo kaj provoko. Krome li plu verkas artikolojn por skribaj amaskomukiloj, kaj paroliste realigis multajn produktaĵojn de [[sonlibro]]j. == Filmografio == ;Kino : 2002: ''Verschwende deine Jugend'' : 2003: ''Herr Lehmann'' : 2004: ''Der Fischer und seine Frau'' : 2005: ''Elementarteilchen'' : 2006: ''FC Venus – Elf Paare müsst ihr sein'' : 2006: ''Knallhart'' : 2007: ''Alice im Niemandsland'' : 2008: ''Robert Zimmermann wundert sich über die Liebe'' : 2009: ''Maria, ihm schmeckt’s nicht!'' : 2009: ''[[Männerherzen]]'' : 2010: ''Jerry Cotton'' : 2010: ''Hochzeitspolka'' : 2010: ''Vater Morgana'' : 2010: ''3faltig'' : 2011: ''Männerherzen … kaj die ganz ganz große Liebe'' : 2011: ''Wickie auf großer Fahrt'' : 2011: ''Jonas'' ;Televido : 2000–2003: ''Unter Ulmen'' : 2004: ''Ulmens Auftrag'' (kun ''[[Nora Tschirner]]'') : 2005: ''Mein neuer Freund'' (eksperimenta serio, 9 epizodoj) : 2005: ''Rosa Roth'' – ''Flucht nach vorn'' (serio, epizoda ĉefrolo) : 2006: serio ''La ProSieben Märchenstunde'', epizodo Tauschrausch im Märchenwald'' : 2007: ''Schade um das schöne Geld'' : 2007: ''Dr. Psycho'' – ĉefrolo en la 1-a seria sezono, 6 epizodoj : 2008: ''Dr. Psycho'' – ĉefrolo en la 1-a seria sezono, 8 epizodoj : 2008: ''MTV Ulmen Zimmer 104'' : 2008: ''MTV Startracks'' : 2008: ''ulmen.tv'' (.. en kanalo MTV) : 2009: ''Uwe Wöllner trifft…'' (kanalo RBB Fernsehen) : 2010: ''Der Grüffelo'' (parolisto) : 2010: ''Uwe Wöllner wills wissen'' (kanalo RBB Fernsehen) : 2010: ''DIE SNOBS - Sie können auch ohne Dich'' (kanalo ZDFneo) : 2011: produktisto de la programo ''Stuckrad late night'' ;Interreto : 2008–2010: ulmen.tv : 2009: ''[[YouTube]] Secret Talents'' (.. en la rolo de "Uwe Wöllner") : 2009: La 12. Mann (.. en la rolo de "Frerk Ohm" de la futbalklubo [[FC Bayern München]]) : 2010: ''YouTube Secret Talents'' (.. en la rolo de "Uwe Wöllner") : 2010: ''DIE SNOBS - Sie können auch ohne Dich'' (.. en la rolo de "Astor") == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.christian-ulmen.de/ persona retejo de Christian Ulmen] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110903042318/http://www.christian-ulmen.de/ |date=2011-09-03 }} * [http://www.prisma-online.de/tv/person.html?pid=christian_ulmen biografieto pri li en la retejo prisma.de] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110612090906/http://www.prisma-online.de/tv/person.html?pid=christian_ulmen |date=2011-06-12 }} * {{IMDb nomo|1214637|Christian Ulmen}} * {{PND|130869775}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ulmen, Christian}} [[Kategorio:Germanaj aktoroj]] n4x19039iqezzdfknltbq3dmizkfj69 Chavagne 0 392780 9405622 8822700 2026-06-17T17:46:28Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405622 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Chavagne | devena_nomo = | alia_nomo = | alia_nomo1 = | kategorio = komunumo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Chavagne | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Chavagne - mairie.jpg | dosiero_priskribo = La urbodomo <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = Bretonio | ŝtato_tipo = [[Regionoj de Francio|Regiono]] | regiono = Ille-et-Vilaine | regiono_noto = | regiono_tipo = [[Departementoj de Francio|Departemento]] | distrikto = [[Arondismento de Rennes|Rennes]] | distrikto_tipo = [[Arondismentoj de Francio|Arondismento]] | distrikto_noto = | kantono = [[kantono de Mordelles|Mordelles]] | kantono_tipo = [[Kantono]] | kantono_noto = | municipo = [[Interkomunumo Rennes Métropole|Rennes Métropole]] | municipo_tipo = Interkomunumo | histregiono = Bretona duklando | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_faldo = 1 | parto_tipo = | parto = | parto1 = | rivero = Vilaine | rivero1 = | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo_faldo = | konstruaĵo = | konstruaĵo1 = | konstruaĵo2 = | konstruaĵo3 = | montaro = <!-- *** Situo *** --> | situo = Chavagne | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = |longitude=-1.78446910 |latitude=48.05415916 | lat_d = 48 | lat_m = 03 | lat_s = 15 | lat_NS = N | long_d = 01 | long_m = 47 | long_s = 04 | long_EW = U | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 38 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 16 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 12.44 | areo_rondumo = 2 | areo_urbo = | areo_metropolo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 3744 | loĝantaro_dato = [[2009]] | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_urbo = 395710 <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = | dato = 2008-2014 | urbestro = André Crocq | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 35310 | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = 35076 | kodo_tipo = INSEE | kodo1 = | kodo1_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo kadre de Francio | mapo_lokumilo = Francio | mapo1_priskribo = Situo kadre de Ille-et-Vilaine | mapo1_lokumilo = Ille-et-Vilaine | mapo2_priskribo = | mapo2_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.ville-chavagne.fr/ Site internet de la ville de Chavagne] | commons = Chavagne <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Chavagne''' estas [[komunumo (Francio)|franca komunumo]], situanta en la [[Departementoj de Francio|departemento]] [[Ille-et-Vilaine]] kaj en la [[Regionoj de Francio|regiono]] [[Bretonio]]. <!-- Les habitants sont les Chavagnais.--> == Geografio == Chavagne estas vasta je {{unuo|1244|ha}}, situanta je 12 km sudokcidente de [[Rennes]], inter la departementa vojo 34 (dirata dua ĉirkaŭvojo de Rennes), la nacia vojo 24 (vojo Rennes-Lorient), kaj la vojoj al Redon kaj Nantes. La komunumo estas limigita oriente de la rivero [[Vilaine]], sude de la rivero [[Meu (rivero)|Meu]] kaj okcidente de la rivereto Beaumont. Ĝi apartenas al la [[interkomunumo Rennes Métropole]]. === Najbaraj komunumoj === <!-- {{Communes limitrophes | élision = | Commune = Chavagne | Nord = [[Le Rheu]] | Nord-Est = [[Saint-Jacques-de-la-Lande]] | Est = [[Bruz]] | Sud-Est = | Sud = [[Goven]] | Sud-Ouest = | Ouest = [[Mordelles]] | Nord-Ouest = }} --> * [[Le Rheu]] norde * [[Saint-Jacques-de-la-Lande]] nordoriente * [[Bruz]] oriente * [[Goven]] sude * [[Mordelles]] okcidente == Lokoj kaj monumentoj == La komunumo enhavas neniun [[monumento historia|monumenton klasitan historia]]<ref>Datumbazo 'Mérimée': Listo de la noticoj pri la komunumo Chavagne.</ref>. === Lokoj referencitaj en la heredaĵo === [[Dosiero:Chavagne - église.jpg|eta|La preĝejo Saint-Martin]] La preĝejo Saint-Martin, starigita laŭ la planoj de la arkitekto Edouard Brossay Saint-Marc inter 1861 kaj 1869 por anstataŭigi malnovan religian konstruaĵon. La tombo (16-a jc) de kavaliro armita per spado, en la tombejo. La biblioteko (17-a jc). Ĝi estis antaŭe la pastrejo. La malnova kapelo Sainte-Anne, antaŭe situanta en la centro. La malnova nobeldomo de Breil : situanta sur okcidenta vojo de Moigné. Sinsekva posedaĵo de la familioj de Vignes (en 1482), de Brays (en 1513), le Meilleur (vers 1583), du Pont (antaŭ 1766), le Brun (en 1766). La malnova nobeldomo de Ménard : situanta sur okcidenta vojo de Moigné. Ĝi havas sunhorloĝon. Ĝi havis ankaŭ antaŭe privatan kapelon konsekritan al sankta Vilhelmo kaj kolombejon. La malnova nobeldomo de la Chupelinaye : situanta sur okcidenta vojo de Moigné. Sinsekva posedaĵo de la familioj de Loriays (en 1480), le Prestre senjoroj de Ménart (en 1513 kaj en 1576) - d'Avaugour (antaŭ 1634), de Lessart (en 1634), Cormier (en 1729). La nobeldomo des Fontenelles : situanta sur vojo de Apigné. Ĝi posedis antaŭlonge privatan kapelon starigitan en 1726. Sinsekva posedaĵo de la familioj des Vignes (en 1427) - de Brays (komence de la 16-a jc), de Guitté (en 1565), des Fontaines (en ĉ. 1583), le Corgne senjoroj de la Villeneuve (antaŭ 1637), le Jay senjoroj de la Guiberdière (en ĉ. 1670), de Miniac (en 1712), du Pont sieurs d'Ouville (en 1726), le Brun (en 1766). La malnova nobeldomo de la Pimoraye : situanta sur vojo de Apigné. Sinsekva posedaĵo de la familioj des Vignes (en 1480), le Febvre (en 1513 kaj en 1540), de Guitté (en 1563), le Corgne (antaŭ 1645), Aougstin sieurs de la Morinaye (en 1645), Champion senjoroj de Cicé (antaŭ 1675) kaj de Renée Foucault damo de Crévy ; La malnova nobeldomo de la Touche. Ĝi havis privatan kapelon komence de la 18-a jc. Sinsekva posedaĵo de la familioj des Barres (en 1401 kaj en 1540), Bruslon senjoroj de Beaumont (en 1546), le Febvre siroj de la Silandais (en 1680 kaj en la 18-a jc). La malnova nobeldomo de la Frogerais (18-a jc). Sinsekva posedaĵo de la familioj de Beauchesne (en 1427), Racine (en 1513 kaj en 1648), Fournel sieurs de la Fontaine, poste Prioul sieurs de la Cormelaye (en 1692), Montgermont (20-a jc). La "Pâtis de Cicé" (paŝtejo). Ĝi enhavis antaŭlonge teramasegon ĉirkaŭatan de duoabla fosaĵo. La malnova nobelodomo de la Robinaye. Ĝi enhavis antaŭlonge privatan kapelon. La 20-an de majo 1686, Gilles Privat, siro de Haut-Chemin, loĝanta en Rennes, prezentis Antoine Macart, pastron, por diservi en « la kapelo de lia nobeldomo de la Robinaye », kun pensio de 64 pundoj por du diservoj semajne, dimanĉe kaj vendrede (Departementaj arkivoj de Ille-et-Vilaine, 9 G, 42). Alproksimiĝe de la [[franca revolucio de 1789]], S-ro de la Bourdonnaye de Blossac tiel prezentis tiun kapelejon, kies lasta titolulo estis Yves Cloirec, kleriko de Vannes (Pouillé de Rennes). Sinsekva posedaĵo de la familioj Blanchart (en 1457), de Lessart (en 1497), Prioul senjoroj du Haut-Chemin (en 1674), de la Bourdonnaye senjroj de Blossac (ĝis la fino de la 18-a jc kaj en 1789). La nobeldomo de la Silandais aŭ Silandaye. Ĝi konsistas el centra konstruaĵo kun du flankaj pavilonoj. Tie estas {{fr}} "fuie", privata kapelo kaj sunhorloĝo. Sinsekva posedaĵo de la familioj Levesque senjoroj de Molant (en 1380), le Febvre (en 1648), Champion senjoroj de Cicé (en ĉ. fine de la 17-a jc), Drouet senjoroj de Tertre, poste de Hubert de la Massue (komence de la 18-a jc kaj en 1787) el kiuj Joseph Hubert de La Massue de la Sillandais arkivisto de la kompanio de la katolikaj kavaliroj. La malnova nobeldomo de la Billaudaye aŭ Ville-Hodais. Sinsekva posedaĵo de la familioj de la Roche (en 1416), de la Tourneraye (en 1506 kaj en 1583), de Bregel, le Febvre senjoroj de la Silandais (en 1662 kaj en 1703), de la Monneraye (en 1784). La malnova nobeldomo de Buris. Antaŭlonge estis kapelo kaj juĝrajto. Sinsekva posedaĵo de la senjoroj de Buris (en 1379), poste de familioj Thierry senjoroj de la Prévalaye (en 1506), Becdelièvre senjoroj de la Fontaine (en 1510), de Lantivy (en 1694), de la Bourdonnaye senjoroj de Blossac (en 1767). La nobeldomo de la Théalais. Sinsekva posedaĵo de la familioj Aougstin du Perray (1718),[[Félix Joseph Marie Vatar]] (1824), Auvêpre (1923), Evellin (1930), Calonnec (1978 ĝis 1982) Guillemois (1983 ĝis nun). La nobeldomo, estis ja konstruita dum la restaŭrado (1820), sed la origino de la Théalais estas pli malnova. En la paroĥaj registroj troveblas inter 1556 kaj 1561 la nomo de nobela Viro George de Lessart siro de la Téhallaye, edzo de Jeanne de Brays damo de Fontenelles, la terbieno tiam dependis de la baronlando de Cicé. La malnova nobeldomo de Haut-Cramou, situanta sur la vojo de Mordelles. Sinsekva posedaĵo de la familioj le Febvre (en 1513), Robinaud (en 1544 kaj en 1578), Botherel senjoroj d'Apigné (antaŭ 1617), Fauchet (en 1617 kaj en 1648), le Vacher (en 1770). La malnova nobeldomo de Cramou : posedaĵo de Isabeau de Montfort, edzino de Guillaume Raguenel vicgrafo de la Bellière, poste de familioj Raguenel (en 1422), de Cramou (en 1427 kaj en 1440), le Breton, Aulnette siroj de la Borgnière (antaŭ 1564), Becdelièvre senjoroj de Buris (en 1564), Julienne senjoroj des Chapelais (en 1641), Mousset (en 1680), Bodin siroj de la Chesnaye (en 1707). == Personoj ligitaj al la komunumo == * [[Joseph Hubert de La Massue de la Sillandais]] arkivisto de la kompanio de la katolikaj kavaliroj, vivis en la Sillandais. * [[Félix Joseph Marie Vatar]], historia persono sub la [[unua Imperio (Francio)|unua Imperio]] kaj la [[franca restaŭrado]], juristo de Rennes proprietulo en Chavagne. * [[Alban Guillemois]], filmregisto kaj aŭtoro de desegnobendoj vivis en la Théalais. Domo de la familio Guillemois en Chavagne ''(vidi historion, lokoj kaj monumentoj supere)''. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj| commons=Category:Chavagne}} * [[Komunumoj de Ille-et-Vilaine]] * [[Interkomunumo Rennes Métropole]] === Archivoj === * ''Baronnie de Cicé'' en Chavagne, cotes 23 J 580 à 23 J 589, 23 J 942 à 23 J 947, 23 J 951 > Fonds de La Bourdonnaye-Montluc (23 J), [[Arkivoj de Ille-et-Vilaine]]. === Notes et références === {{Referencoj}} === Eksteraj ligiloj === * [http://www.ville-chavagne.fr/ Oficiala retpaĝejo de la urbo Chavagne] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161027081856/http://www.ville-chavagne.fr/ |date=2016-10-27 }} * [http://www.hapkido-asso.com/dojangs/dojang_chavagne.html Oficiala retpaĝejo de la lernejo de hapkido de Chavagne (Profesoro : Jonas BELLAY - 1-a grado de la korea federacio de Hapkido] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120108194259/http://www.hapkido-asso.com/dojangs/dojang_chavagne.html |date=2012-01-08 }} * [http://www.uscchavagne.fr/ Oficiala retpaĝejo de Union Sportive et Culturelle de Chavagne] * [http://wikiwix.com/cache/?url=http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087%26CommuneId=35992 Chavagne sur la retpaĝejo de IGN (nacia geografia Instituto)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Rennes Métropole]] [[Kategorio:Komunumoj de Ille-et-Vilaine|Chavagne]] d5s719iq6da9zrjzf9pno1a43bx1alf Pomeroy (Vaŝingtonio) 0 397279 9406317 9404722 2026-06-18T11:34:40Z ThomasPusch 1869 9406317 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Pomeroy}} {{Informkesto urbo |regiono-ISO=US-WA |situo sur mapo2=Usono |zomo=10 |tipo1= reliefo |tipo2= reliefo |bildo = Main Street streetscape - Pomeroy Washington.jpg }} [[Dosiero:Garfield County Courthouse.jpg|eta|maldekstra|La kantona kortumejo en Pomeroy]] '''Pomeroy''' estas urbo en [[kantono Garfield]] de [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Pomeroy estas la administra sidejo de la kantono. En 2010 la loĝantaro estis {{unuo|1425}} homoj laŭ la [[usona censo]], t.e. malkresko de 6,5% depost 2000. == Geografio == Pomeroy situas ĉe 46°28´24´´ N, 117°35´53´´ W. Laŭ la [[Usona Buroo de la Censo]], la urbo kovras areon de 4,6 km², tute seka tero. == Historio == La "[[nezperca vojo]]"{{klarigu}} ekzistas de antaŭhistoria epoko. La unua skriba informo pri la regiono venis de la Ekspedicio de Lewis kaj Clark, kiu trapasis en 1805. Ankaŭ la armea kapitano [[Benjamin Bonneville]] pasis tra la nuna loko de Pomeroy kiam li esploris la regionon por la usona registaro en 1834. En 1860 irlandano, Parson Quinn, setlis apud la nuna urbloko kaj loĝis tie 40 jarojn. Bienisto Joseph M. Pomeroy aĉetis la terenon en 1864,<ref>http://historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&file_id=7728</ref> kaj planis la urbeto en majo 1878.<ref>[http://search.tpl.lib.wa.us/wanames/ Washington Place Names database] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080220200403/http://search.tpl.lib.wa.us/wanames/ |date=2008-02-20 }}, Tacoma Public Library, alirdato 2009-03-06</ref> Pomeroy oficiale municipiĝis la 3-an de februaro 1886. Ĝi estas la sidejo de kantono Garfield depost 1882, malgraŭ feroca frua konkurencado de la proksimaj urbetoj [[Pataha (Vaŝingtonio)|Pataha]] kaj [[Asotin (Vaŝingtonio)|Asotin]]. Incendio forbrulis duonon de la komerca kvartalo (la 18-an de julio 1900) malgraŭ urba leĝo postulanta fajr-imunajn konstru-materialojn pro antaŭaj incendioj en 1890 kaj 1898. Oni rekonstruis ĉion per brikoj dum la postaj du jaroj. En 1912, la urbo malpermesis la fabrikadon kaj vendadon de alkoholaĵoj. == Citaĵoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&file_id=9578 paĝo pri la historio de Pomeroy] ({{en}}) * [http://www.historicpomeroy.com/ Retejo de la historikonserva komitato] * [https://web.archive.org/web/20030830032218/http://hometown.aol.com/Gibson0817/pomeroy.htm Historia retpaĝo] * [http://www.pomeroy-wa.com/ Retejo kun aktualaj informoj] [[Kategorio:Kantono Garfield (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] ssrx2yg41tvy6owzigc5nycq2ro2ao5 9406318 9406317 2026-06-18T11:35:40Z ThomasPusch 1869 9406318 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Pomeroy}} {{Informkesto urbo |regiono-ISO=US-WA |situo sur mapo2=Usono |zomo=10 |tipo1= reliefo |tipo2= reliefo |bildo = Main Street streetscape - Pomeroy Washington.jpg }} [[Dosiero:Garfield County Courthouse.jpg|eta|maldekstra|La kantona kortumejo en Pomeroy]] '''Pomeroy''' estas urbo en [[kantono Garfield (Vaŝingtonio)|kantono Garfield]] de [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Pomeroy estas la administra sidejo de la kantono. En 2010 la loĝantaro estis {{unuo|1425}} homoj laŭ la [[usona censo]], t.e. malkresko de 6,5% depost 2000. == Geografio == Pomeroy situas ĉe 46°28´24´´ N, 117°35´53´´ W. Laŭ la [[Usona Buroo de la Censo]], la urbo kovras areon de 4,6 km², tute seka tero. == Historio == La "[[nezperca vojo]]"{{klarigu}} ekzistas de antaŭhistoria epoko. La unua skriba informo pri la regiono venis de la Ekspedicio de Lewis kaj Clark, kiu trapasis en 1805. Ankaŭ la armea kapitano [[Benjamin Bonneville]] pasis tra la nuna loko de Pomeroy kiam li esploris la regionon por la usona registaro en 1834. En 1860 irlandano, Parson Quinn, setlis apud la nuna urbloko kaj loĝis tie 40 jarojn. Bienisto Joseph M. Pomeroy aĉetis la terenon en 1864,<ref>http://historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&file_id=7728</ref> kaj planis la urbeto en majo 1878.<ref>[http://search.tpl.lib.wa.us/wanames/ Washington Place Names database] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080220200403/http://search.tpl.lib.wa.us/wanames/ |date=2008-02-20 }}, Tacoma Public Library, alirdato 2009-03-06</ref> Pomeroy oficiale municipiĝis la 3-an de februaro 1886. Ĝi estas la sidejo de kantono Garfield depost 1882, malgraŭ feroca frua konkurencado de la proksimaj urbetoj [[Pataha (Vaŝingtonio)|Pataha]] kaj [[Asotin (Vaŝingtonio)|Asotin]]. Incendio forbrulis duonon de la komerca kvartalo (la 18-an de julio 1900) malgraŭ urba leĝo postulanta fajr-imunajn konstru-materialojn pro antaŭaj incendioj en 1890 kaj 1898. Oni rekonstruis ĉion per brikoj dum la postaj du jaroj. En 1912, la urbo malpermesis la fabrikadon kaj vendadon de alkoholaĵoj. == Citaĵoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&file_id=9578 paĝo pri la historio de Pomeroy] ({{en}}) * [http://www.historicpomeroy.com/ Retejo de la historikonserva komitato] * [https://web.archive.org/web/20030830032218/http://hometown.aol.com/Gibson0817/pomeroy.htm Historia retpaĝo] * [http://www.pomeroy-wa.com/ Retejo kun aktualaj informoj] [[Kategorio:Kantono Garfield (Vaŝingtonio)]] [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] bvenllm48t02jfsd24pc9psspslz7ff Goldendale 0 398697 9405823 8876235 2026-06-17T22:00:47Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Goldendale (Vaŝingtonio)]] al [[Goldendale]] 8876235 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=11}} [[Dosiero:Large_Telescope_at_the_Goldendale_WA_Observatory.jpg|eta|622-mm teleskopo Cassegrain ĉe ŝtata parko [[Observatorio Goldendale]]]] [[Dosiero:Klickitat_County_Washington_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Goldendale_Highlighted.svg|eta|Situo de Goldendale en Kantono Klickitat]] '''Goldendale''' estas malgranda agrikultura [[urbo]] en [[Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)|Kantono Klickitat]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]; ĝi estas la administra sidejo de la kantono. La loĝantaro estis {{unuo|3407}} homoj en 2010, 9,4%-e malpli ol en 2000. Ĝia poŝtkodo (ZIP) estas 98620. Goldendale situas ĉe {{Koord|45|49|16|N|120|49|17|W|type:city}} (45.821117, -120.821380). Laŭ la [[Usona Buroo de la Censo]], Goldendale enhavas 6,1 km<sup>2</sup> da areo, ĉiom sektera. La alteco estas 499 m super marnivelo. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj [[FIPS-kodo (Usono)|FIPS]] kaj [[GNIS-kodo (Usono)|GNIS]] estas 53-27435 kaj 1505168 respektive.<ref>http://factfinder.census.gov/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080521160844/http://factfinder.census.gov./ |date=2008-05-21 }} United States Census Bureau. Retrieved 2008-01-31.</ref> == Historio == Frua setlinto John Golden donis sian nomon al la urbo en 1872, kaj ĝi oficiale municipiĝis en 1879. Kvankam la urbo restas la ekonomia centro de sia valo, ĝi multe suferis je financo kaj dungado pro la fermiĝo de aluminia fabriko, kiu antaŭe estis la ĉefa motoro de la loka ekonomio. La 9-an de junio, 1918, [[William Wallace Campbell]], estro de la [[Observatorio Lick]] en Kalifornio, kaj astronomo [[Heber Curtis]] vojaĝis al Goldendale por observi plenan [[eklipso]]n, provante per fotoj pri la [[korono]] de la suno konfirmi ke la suna [[gravito]] ŝanĝas la ŝajnan lokon de steloj, flankentirante ilian lumon dum ĝi preterpasas la sunon. Iliaj fotiloj ne sufiĉis por la tasko, do la [[Teorio de Relativeco]] de [[Einstein]] restis nekonfirmita tiurilate ĝis novembro 1919.<ref>Campbell, W.W. "Clouds Fall Away For Solar Eclipse",[http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F10816F63D5A11738DDDA90994DE405B888DF1D3] "The New York Times", June 10, 1918, accessed December 2, 2010.</ref><ref>Crelinsten, Jeffrey. "Einstein's Jury: The Race to Test Relativity". Princeton University Press, 2006. [http://atlantisonline.smfforfree2.com/index.php?topic=9279.0]</ref> En 1973 dediĉiĝis la [[Observatorio Goldendale]], nun la ĉefa turisma allogaĵo de la urbo. Depost 1980 la observatorio apartenas al la Vaŝingtonia parka sistemo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.parks.wa.gov/parks/?selectedpark=Goldendale%20Observatory&subject=all |titolo=Goldendale Observatory Homepage |alirdato=2012-04-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120616032547/http://www.parks.wa.gov/parks/?selectedpark=Goldendale%20Observatory&subject=all |arkivdato=2012-06-16 }}</ref> == Industrio == == Kulturo == == Turismo == == Geografio == La rivero Little Klickitat fluas tra Goldendale. == Demografio == == Klimato == == Citaĵoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.ci.goldendale.wa.us City of Goldendale] - oficiala retejo [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantono Klickitat (Vaŝingtonio)]] jsfgcts76g8fd7m2m6kgx4v6t08v3tb Orientbalta raso 0 400651 9405766 5158964 2026-06-17T20:43:32Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405766 wikitext text/x-wiki La '''orientbalta raso''' estu unu el la subkategorioj de la historia antropologia koncepto de eŭropeca [[kaŭkaza raso]]. Ĝi difiniĝis per antropologoj fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento, unuafoje uziĝis fare de la antropologo Rolf Nordenstreng, sed populariĝis per la scienca rasisto ''Hans F. K. Günther'', tre atentata en [[Nazia Germanio]]. La "orientbalta raso" priskribu la gvidajn ĝeneralajn korpajn trajtojn de la loĝantoj de iuj partoj de [[Baltio]] kaj [[orienta Eŭropo]]: anoj de tiu raso havu "malaltan staturon kaj malaltan kapon kun larĝa vizaĝo, kun tre forta [[makzelo]] sen aparte elstara [[mentono]], relative larĝan kaj mallongan nazon, malhelblondan hararon, elstarajn helajn (grizajn aŭ helbluajn) okulojn) kaj helan haŭton kun griza subtono". En la verkaĵoj de ''Hans F. K. Günther'' la termino estis parto de hierarkiisma "nordisma" rasa modelo, kiu elstarigis laŭdiran superecon de la [[nordia raso]]. La usona scienca rasisto ''Madison Grant'' teorie postulis ke la orientbalta raso estu miksaĵo de la [[nordia raso|nordia]] kaj [[alpa raso|alpa tipoj]]. Tiaj rasaj tipologioj estas kritikataj kaj plejparte kontraŭataj fare de modernaj antropologoj pro pluraj kialoj, aparte post la ekesto de [[molekula antropologio]]. {{ĝermo|antropologio}} [[Kategorio:Antropologio]] [[Kategorio:Rasismo]] t3h5xeum92fm1luwox6wvw3dyylqowx Chung Il-kwon 0 410517 9405798 9302567 2026-06-17T21:22:06Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405798 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Chung Il-Kwon''' (en [[korea]] :정일권, [[21-a de novembro]] [[1917]] - [[17-a de januaro]] [[1994]]) estas [[politikisto]] kaj Generalo de [[Sud-Koreio]]. Unu el [[Sud-Koreio|Sudkoreiaj]] majoroj de [[Korea milito]]. Li estis Ministro pri Eksterlandaj Aferoj ([[1963]]-[[1964]], [[1966]]-[[1967]]) kaj 9a [[Ĉefministro]] de [[Sud-Koreio]] [[10-a de majo]] [[1964]] - [[20-a de decembro]] [[1970]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://bluecabin.com.ne.kr/split99/jik.htm Chung Il-kwon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303175740/http://bluecabin.com.ne.kr/split99/jik.htm |date=2016-03-03 }} {{ko}} * [http://people.aks.ac.kr/front/tabCon/ppl/pplView.aks?pplId=PPL_7KOR_A1917_1_0026392 Chung Il-kwon] {{Webarchiv|url=https://archive.is/20121220024844/http://people.aks.ac.kr/front/tabCon/ppl/pplView.aks?pplId=PPL_7KOR_A1917_1_0026392 |date=2012-12-20 }} {{ko}} * [http://www.rokps.or.kr/profile_result_ok.asp?num=1038 Chung Il-kwon]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150924091902/http://www.rokps.or.kr/profile_result_ok.asp?num=1038 |date=2015-09-24 }} {{ko}} * [http://www.pmo.go.kr/pmo_web/main.jsp?sub_num=54&state=view&idx=23 listo de Prima ministrer de Sud-Koreio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120707211456/http://www.pmo.go.kr/pmo_web/main.jsp?sub_num=54&state=view&idx=23 |date=2012-07-07 }} {{ko}} * [http://www.koreaembassyusa.org/han_koreaus/koembassy/kor_ambassadors.asp 역대 주미 대사관 대사] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120430183338/http://www.koreaembassyusa.org/han_koreaus/koembassy/kor_ambassadors.asp |date=2012-04-30 }} {{ko}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Chung, Il-kwon}} {{Ĝermo|sudkoreo|politikisto}} [[Kategorio:Sudkoreaj politikistoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Sud-Koreio]] [[Kategorio:Sudkoreaj ministroj]] t4pejzpcypsad1e149uoc1s5ifkfm3r Rajiv Gandhi 0 411785 9405783 9227654 2026-06-17T20:50:17Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405783 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo |titolo= 6-a [[Listo de ĉefministroj de Barato|Ĉefministro de Barato]] |dosiero=Flago-de-Barato.svg |periodo= 1984–1989 |antaŭ=[[Indira Gandhi]] |post=[[V. P. Singh]] }} }} '''Rajiv Gandhi''' [raĝiv gandi], [[hindia]]: राजीव गांधी (naskiĝis la {{daton|20|aŭgusto|1944}} en [[Mumbajo]], mortis la {{daton|21|majo|1991}} en Sriperumbudur) estis barata [[politikisto]]. [[Ĉefministroj de Barato|ĉefministro de Barato]] ekde la 31-a de oktobro 1984, de kie estis murdita lia patrino [[Indira Gandhi]]. De la funkcio rezignis la 2-an de decembro 1989. Lia edzino estis [[Sonia Gandhi]]. Li pereis en [[atenco]] organizita de [[Liberigaj Tigroj de Tamil Ilam|Liberigaj Tigroj de Tamila Ilam]] pro [[eksploda zono]]. [[Dosiero:Rajiv Gandhi (cropped).jpg|eta|Rajiv Gandhi]] {{-}} {{Nehru-Gandhi}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.pressbrief.in/ Press Brief in] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180109185028/http://www.pressbrief.in/ |date=2018-01-09 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ĉefministroj de Barato]] [[Kategorio:Atencitoj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] 9z7k95q9bwqrdrqj5isfkjo9phepf2l Châtel ĉe Montsalvens 0 416198 9405804 9231497 2026-06-17T21:37:23Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405804 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Châtel ĉe Montsalvens |blazono=[[Dosiero:CHE Châtel-sur-Montsalvens COA.svg|120ra|centre|<small>Blazono de Châtel ĉe Montsalvens</small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Châtel ĉe Montsalvens |bildo=[[Dosiero:Barrage Montsalvens 2010-08-21 16 16 18 PICT2842.JPG|285ra|centre|<small>Baraĵo de Montsalvens</small>]] |priskribo de bildo=Baraĵo de Montsalvens |kantono=Friburgo |distrikto=[[Grejerco (distrikto)|Grejerco]] |koord={{Koordinatoj gms|46|36|48|N|7|7|32|E}} |loĝantoj=245 |areo=2,04 |alteco=908 |poŝtkodo=1653 |kodo=2128 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Châtel-sur-Montsalvens 2014.png|285ra|centre|<small>Mapo de Châtel ĉe Montsalvens </small>]] |priskribo de mapo=Mapo de Châtel ĉe Montsalvens |}} '''Châtel ĉe Montsalvens''' (en la [[franca lingvo]] '''Châtel-sur-Montsalvens'''; malnova [[germana lingvo|germanlingva nomo]] '''Kastels ob Montsalvens'''; en Esperanto ankaŭ '''Ŝatelo ĉe Montsalvens''') estas komunumo en la [[Grejerco (distrikto)|distrikto Grejerco]] en [[Kantono Friburgo]], [[Svislando]]. Ĝi havis 245 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010. == Geografio == Châtel ĉe Montsalvens situas proksimume 15 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo [[Friburgo]] kaj 6 kilometrojn oriente de la urbo [[Bulle FR|Bulle]] en la transirzono de la [[Friburga Mezlando]] al la [[Svisaj Antaŭalpoj|Friburgaj Antaŭalpoj]], ĉe la nordorienta bordo de la [[Lago de Montsalvens]], baraĵlago, kiu baras la akvon de la riveroj Javro, Jogno, kaj Ruisseau de Montélon. La komunumo konsistas el la vilaĝo Châtel ĉe Montsalvens kaj la setlejoj [[Planavy]], [[Larisse]] kaj [[Les Rapes]], kaj kelkaj izolitaj bienoj. La sudan komunumlimon formas la profunda ravino de la rivero Jogno.<ref>Fonto: [http://map.geodataviewer.admin.ch/geodatenviewer.php?x=5760716&y777=162501 Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,04 km², de kiuj 41,7% estas kovritaj de [[arbaro]], 46,1% servas por [[agrikulturo]] kaj 7,8% por [[setlado]]. <ref>Fonto: [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/02/03/blank/data/gemeindedaten.html Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011]</ref> == Najbaraj komunumoj == La komunumo Châtel ĉe Montsalvens limas en nordo al [[Cerniat]], en oriento al [[Crésuz]], en sudo al [[Broc FR|Broc]], kaj en okcidento al [[Botterens]]. == Trafiko == Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de [[Friburgo]] al [[Jaun]]. La plej proksima alveturejo al la [[svisa aŭtovojo A12]] situas 6 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Bulle. Pere de du buslinioj de la entrepreno [[Transports publics fribourgeois|Transporto Publika Friburga]] la komunumo estas konektita al la publika transportreto. == Historio == La unua dokumento de Châtel ĉe Montsalvens datiĝas el la jaro [[1388]] kiel ''Chastel propre Montservens''. La kastlanejo Montsalvens apartenis dum [[mezepoko]] duon-duone al la Grafoj de Grejerco kaj la Senjoroj de Corbières. Sub la regado de Rudolfo la 4-a de Grejerco la loĝantoj de Montsalvens liberiĝis de la kazimpostoj. Post la bankrotiĝo de la Grafoj de Grejerco en la jaro [[1555]] la vilaĝo fariĝis havaĵo de Friburgo kaj apartenis ĝis al Helveta Revolucio unue al la Voktejo Grejerco, poste al la Voktejo Corbières kaj fine al la Voktejo Jaun. En la jaro [[1798]] ĝi estis atribuita al la [[distrikto Grejerco]]. En la jaro [[1921]] estis konstruita la baraĵlago de Montsalvens, kiu nutras la elektrocentralon en Broc.<ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D898.php ''Patrice Borcard'': ''Châtel ĉe Montsalvens'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2002-12-18)]</ref> == Vidu ankaŭ == * Aliaj lokoj kun la nomo [[Châtel]] == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.chatel-montsalvens.ch Oficiala retejo de la komunumo Châtel ĉe Montsalvens]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080204032741/http://www.chatel-montsalvens.ch/ |date=2008-02-04 }} {{Komunejokat|Châtel-sur-Montsalvens}} <!--- == Bildoj == <gallery> </gallery> ---><br /> {{Navigilo:Komunumoj de la distrikto Grejerco}} tczkias3193uyhom45xtkgjilw0o6h7 Arthur Lewin-Funcke 0 419221 9405531 9125415 2026-06-17T15:35:55Z Sj1mor 12103 9405531 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}}[[Dosiero:Arthur Lewin-Funcke - On the spring.jpg|eta|<center>"ĉe fonto"]] '''Arthur Lewin-Funcke''' estis arthistorie signifa [[germanoj|germana]] [[skulptisto]]. Li naskiĝis la 9-an de novembro [[1866]] en ''Niedersedlitz'' proksime de [[Dresdeno]] (ekde la jaro 1950 urboparto de Dresdeno), kaj mortis la 16-an de oktobro [[1937]] en [[Berlino]]. Arthur Lewin-Funcke aparte konatiĝis pro bronzaj statuoj de ofte nudaj infanoj, junaj virinoj kaj viroj en natura grandeco, ne malofte ankaŭ paroj de patrino kaj bebo, sed ankaŭ kreis bustojn, reliefojn kaj medalojn. El la grandaj statuoj multaj estis monumentoj en publikaj lokoj, iuj ankaŭ dekoraĵoj en parkoj, en konstruaĵoj aŭ artaĵoj de tomboj. [[Dosiero:Arthur Lewin-Funcke - Der Vogler.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>"la birdisto" - juna viro kaj birdeto (1909)<ref>[http://www.lewin-funcke.de/der-vogler,-1908.html La statuo "la birdisto" (foto supre) en 1909 ricevis honoran premion de la urbo Berlino, videblis en publika placo de la urboparto ''Pankow'' kaj estas unu el la ekzemploj de artaĵoj neniigitaj dum la Dua Mondmilito]</ref>]] Granda parto el ili neniiĝis dum la detruoj de la [[Dua Mondmilito]] (pri ili nun nur atestas detalaj antaŭmilitaj fotoj), aliaj ankaŭ malaperis senspure en la ĥaoso postmilita, sed la pretervivintaj artaĵoj en publikaj eksteraj lokoj, muzeoj kaj privataj kolektoj ankoraŭ nun atestas pri lia renomo. En Berlino li fondis artlernejon pri skulptado, kiu kutime nomiĝis "Lewin-Funcke-Schule", kaj havis multajn konatajn instruistojn kaj lernantojn. El la lernentoj de la "Lewin-Funcke-lernejo" ekzemple menciindas la artistoj [[Raoul Hausmann]] (1886-1971), [[Käthe Kollwitz]] (1867-1945), [[August Macke]] (1887-1914) kaj [[Felix Nussbaum]] (1904-1944) <ref>[http://www.lewin-funcke.de/schueler.html jen listo de liaj lernantoj en la arkiva retejo ''lewin-funcke.de''].</ref> Lian heredaĵon administras arkivo lianoma en [[Detmold]], [[Nordrejn-Vestfalio]]. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.lewin-funcke.de la retejo ''lewin-funcke.de'' de lia heredaĵa arkivo en Detmold disponigas multajn fotojn ankaŭ pri malaperintaj artaĵoj liaj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120622062209/http://www.lewin-funcke.de/ |date=2012-06-22 }} == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lewin-Funcke, Arthur}} <!-- Pli plena listo de instruistoj ... [[Leo W. Arndt]] (1857-1945) [[Otto Arpke]] (1886-1943) [[Hans Baluschek]] (1870-1935) [[Joseph Bató]] (1888-1966) [[Ernst Bischoff-Culm]] (1870-1917) [[Martin Brandenburg]] (1870-1919) [[Robert Breyer]] (1866-1941) [[Franz Christophe]] (1875-1946) [[Lovis Corinth]] (1858-1925) [[Robert Erdmann]] (1872-?) [[Ernst Fritsch]] (1892-1965) [[Uli Huber]] (1902-?) [[Ulrich Hübner]] (1872-1932) [[Jean Jacoby]] (1891-1936) [[Willy Jaeckel]] (1888-1944) [[Konrad von Kardorff]] (1877-1945) [[Leo von König]] (1871-1944) [[Paul Könitzer]] (1881-?) [[Martin Körte]] (1857-1929) [[Alexander Kraumann]] (1870-1956?) [[August Kraus]] (1868-1934) [[Max Kruse]] (1845-1942) [[Louis Lejeune]] (1877-1954) [[Arthur Lewin-Funcke]] (1866-1937) [[Ludwig Meidner]] (1884-1966) [[Ernst Neumann]] (1871-1954) [[Robert von Neumann]] (1888-1976) [[Moritz Pathé]] (1893-1956) [[Emil Pottner]] (1872-1942) [[Robert Richter]] (1860-1940) [[Waldemar Rösler]] (1882-1916) [[Imre von Santhó]] (1869-1945) [[Eugen Spiro]] (1874-1972) [[Franz Stassen]] (1869-1949) [[Reinhold Strehmel]] (1870-?) [[Carl Sturtzkopf]] (1896-1973) ... kaj de lernantoj, por kontroli per ruĝaj kaj bluaj ligiloj ĉu poste estos pli da artikoloj. [[Aemilian Baudnik]] (1877-1930) [[Martin Bloch]] (1883-1954) [[Gisela Boeck von Tschoppe]] (1887-1981) [[Hedwig Bollhagen]] (1907-2001) [[Lilia Busse]] (1897-1958) [[Marcelle Cahn]] (1895-1981) [[Paul Citroen]] (1896-1983) [[Eberhard Encke]] (1881-1936) [[Otto Freundlich]] (1878-1943) [[Otto Freytag]] (1888-1980) [[David Friedmann]] (1893-1980) [[Herbert Garbe]] (1888-1945) [[Luise Grimm]] (1900-1991) [[Ivo Hauptmann]] (1886-1973) [[Raoul Hausmann]] (1886-1971) [[Otto Herbig]] (1889-1971) [[Käthe Kollwitz]] (1867-1945) [[Peter Kollwitz]] (1896-1914) [[Robert Liebknecht]] (1903-1994) [[August Macke]] (1887-1914) [[Else Meyer]] (Meidner)]] (1901-1987) [[Felix Nussbaum]] (1904-1944) [[Wilhelm Oesterle]] (1876-1928) [[Klaus Richter]] (1887-1948) [[Georg Walter Rößner]] (1885-1972) [[Luise Staudinger-Federn]] (1879-1967) [[Jacob Steinhardt]] (1887-1968) [[Kate Steinitz]] (1889-1975) [[Irma Stern]] (1894-1966) [[Eva Stort]] (1855-1936) [[Otto Westphal]] (1878-1975) [[Magnus Zeller]] (1888-1972) [[Louis Ziercke]] (1887-1945) [[Walter Zille]] (1891-1959) [[Augusta von Zitzewitz]] (1880-1960) --> [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] nsdsof9ggoli7m6hevaowjw6mxgqawz Waikiki 0 419367 9405693 8567262 2026-06-17T19:34:48Z Jmabel 76256 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Hilton Hawaiian Village boardwalk 2 Oahu Hawaii Photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Hilton Hawaiian Village boardwalk 2 Oahu Hawaii Photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 9405693 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-HI|tipo1=reliefo|zomo=13}} [[Dosiero:'Diamond Head from Waikiki', oil on canvas painting by Enoch Wood Perry, Jr., c. 1865.jpg|eta|maldekstra|240ra|{{centre|en olepentraĵo de ''Enoch Wood Perry'' el la jaro 1865}}]] '''Waikīkī''' ([[angle]] prononcata {{IFA|waɪkiːkiː}}, [[havaje]] {{IFA|vɐikiːkiː}} aŭ {{IFA| wɐikiːkiː}}) estas kvartalo de la urbo [[Honoluluo]], ĉe la suda bordo de la insulo de [[Oahu]] en [[Havajo]], [[Usono]]. '''Waikīkī Beach''' estas la marborda plaĝo de la urba kvartalo, kaj internacie la kvartalo precipe estas konata pro tiu plaĝo, fama inter turistoj kaj inter ŝatantoj de [[ondorajdado]]. En la kvartalo vidindas pluraj publikaj lokoj, inkluzive de la parko ''Kapiʻolani'', la plaĝa parko ''Kūhiō'', la laguno ''Kahanamoku'' kaj la jaĥta haveno ''Ala Wai''. == Etimologio == La nomo ''Waikīkī'' en la [[havaja lingvo]] signifas "fontanta freŝan akvon", ĉar fontoj kaj rojoj origine malsekigis marĉojn kiuj disigis Waikīkī de la insula interno. == Iom da fotaj impresoj == <center> <gallery> dosiero:Diamond Head from Waikiki.jpg|fone la malaktiva vulkano [[Diamond Head]] dosiero:Hilton Hawaiian Village boardwalk 2 Oahu Hawaii Photo Don Ramey Logan.jpg|plaĝaj palmoj dosiero:Waikiki Beach 12-09 - IMG 2382.JPG|survoje al la ondoj dosiero:Sunset next to Waikiki Beach, Oahu, Hawai, USA1.jpg|sunleviĝo plaĝe </gallery> </center> [[Dosiero:WaikikiAerial.jpg|eta|maldekstra|540ra|{{centre|elaera foto de la kvartalo Waikīkī}}]] {{Ĝermo|Havajo}} [[Kategorio:Honoluluo]] e0irwktj402j12vki2o1ebds6sz5h1y Kicapa duoninsulo 0 419416 9406227 8268348 2026-06-18T10:22:18Z ThomasPusch 1869 9406227 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|duoninsulo |kategorio=Duoninsulo |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = US-WA |mapo1 lokumilo = iso |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto | tipo1 = reliefo |mapligilo = jes |zomo=10 }} [[Dosiero:Kitsap peninsula.PNG|eta|260px|Kicapa Duoninsulo, Washington state]] La '''Kicapa duoninsulo''' kuŝas okcidente de [[Seattle]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]], trans la [[Puĝeta Fjordo]]. La kanalo Hood separas la Kicapan Duoninsulon el la resto de la Olimpia Duoninsulo. Ĝi enhavas la tuton de la [[kantono Kitsap]] escepte la teritoriojn de la insuloj [[Bainbridge Island (Vaŝingtonio)|Bainbridge]] kaj [[insulo Blake|Blake]], same kiel la nordorienta parto de la [[kantono Mason (Vaŝingtonio)|kantono Mason]] kaj la nordokcidentan parton de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. La plej alta pinto de la Kicapa duoninsulo estas la monto Gold (oro). Estas du armeejoj el la ŝiparmeo usona en la duoninsulo nome ''Puget Sound Naval Shipyard'' kaj ''Naval Base Kitsap''. La ĉefa urbo de la duoninsulo estas [[Bremerton (Vaŝingtonio)|Bremerton]]. {{Koord|47|34|N|122|47|W|display=inline}} [[Kategorio:Duoninsuloj en Usono]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] o7o78v9pd8wgttzjsjty7ecn3usbe4x 9406228 9406227 2026-06-18T10:22:31Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Kicapa Duoninsulo]] al [[Kicapa duoninsulo]] 9406227 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|duoninsulo |kategorio=Duoninsulo |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = US-WA |mapo1 lokumilo = iso |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto | tipo1 = reliefo |mapligilo = jes |zomo=10 }} [[Dosiero:Kitsap peninsula.PNG|eta|260px|Kicapa Duoninsulo, Washington state]] La '''Kicapa duoninsulo''' kuŝas okcidente de [[Seattle]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]], trans la [[Puĝeta Fjordo]]. La kanalo Hood separas la Kicapan Duoninsulon el la resto de la Olimpia Duoninsulo. Ĝi enhavas la tuton de la [[kantono Kitsap]] escepte la teritoriojn de la insuloj [[Bainbridge Island (Vaŝingtonio)|Bainbridge]] kaj [[insulo Blake|Blake]], same kiel la nordorienta parto de la [[kantono Mason (Vaŝingtonio)|kantono Mason]] kaj la nordokcidentan parton de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. La plej alta pinto de la Kicapa duoninsulo estas la monto Gold (oro). Estas du armeejoj el la ŝiparmeo usona en la duoninsulo nome ''Puget Sound Naval Shipyard'' kaj ''Naval Base Kitsap''. La ĉefa urbo de la duoninsulo estas [[Bremerton (Vaŝingtonio)|Bremerton]]. {{Koord|47|34|N|122|47|W|display=inline}} [[Kategorio:Duoninsuloj en Usono]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] o7o78v9pd8wgttzjsjty7ecn3usbe4x 9406238 9406228 2026-06-18T10:50:07Z ThomasPusch 1869 9406238 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|duoninsulo |kategorio=Duoninsulo |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = US-WA |mapo1 lokumilo = iso |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto | tipo1 = reliefo |mapligilo = jes |zomo=10 }} [[Dosiero:Kitsap peninsula.PNG|eta|260px|Kicapa Duoninsulo, Washington state]] La '''Kicapa duoninsulo''' - aŭ lingve malpli aŭdace '''duoninsulo Kitsap'' - kuŝas okcidente de [[Seattle]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]], trans la [[Puĝeta Fjordo]]. La kanalo Hood separas la Kicapan Duoninsulon el la resto de la Olimpia Duoninsulo. Ĝi enhavas la tuton de la [[kantono Kitsap]] escepte la teritoriojn de la insuloj [[Bainbridge Island (Vaŝingtonio)|Bainbridge]] kaj [[insulo Blake|Blake]], same kiel la nordorienta parto de la [[kantono Mason (Vaŝingtonio)|kantono Mason]] kaj la nordokcidentan parton de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. La plej alta pinto de la Kicapa duoninsulo estas la monto Gold (oro). Estas du armeejoj el la ŝiparmeo usona en la duoninsulo nome ''Puget Sound Naval Shipyard'' kaj ''Naval Base Kitsap''. La ĉefa urbo de la duoninsulo estas [[Bremerton (Vaŝingtonio)|Bremerton]]. {{Koord|47|34|N|122|47|W|display=inline}} [[Kategorio:Duoninsuloj en Usono]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] m5kuqiz4jk2p2kc035qmo3xs7ti6bkp 9406239 9406238 2026-06-18T10:50:23Z ThomasPusch 1869 9406239 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|duoninsulo |kategorio=Duoninsulo |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = US-WA |mapo1 lokumilo = iso |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto | tipo1 = reliefo |mapligilo = jes |zomo=10 }} [[Dosiero:Kitsap peninsula.PNG|eta|260px|Kicapa Duoninsulo, Washington state]] La '''Kicapa duoninsulo''' - aŭ lingve malpli aŭdace ''duoninsulo Kitsap'' - kuŝas okcidente de [[Seattle]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]], trans la [[Puĝeta Fjordo]]. La kanalo Hood separas la Kicapan Duoninsulon el la resto de la Olimpia Duoninsulo. Ĝi enhavas la tuton de la [[kantono Kitsap]] escepte la teritoriojn de la insuloj [[Bainbridge Island (Vaŝingtonio)|Bainbridge]] kaj [[insulo Blake|Blake]], same kiel la nordorienta parto de la [[kantono Mason (Vaŝingtonio)|kantono Mason]] kaj la nordokcidentan parton de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. La plej alta pinto de la Kicapa duoninsulo estas la monto Gold (oro). Estas du armeejoj el la ŝiparmeo usona en la duoninsulo nome ''Puget Sound Naval Shipyard'' kaj ''Naval Base Kitsap''. La ĉefa urbo de la duoninsulo estas [[Bremerton (Vaŝingtonio)|Bremerton]]. {{Koord|47|34|N|122|47|W|display=inline}} [[Kategorio:Duoninsuloj en Usono]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] gl7wnpjqntd5zdjzgnteqqo0oxsyn5j 9406241 9406239 2026-06-18T10:50:49Z ThomasPusch 1869 9406241 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|duoninsulo |kategorio=Duoninsulo |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = US-WA |mapo1 lokumilo = iso |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto | tipo1 = reliefo |mapligilo = jes |zomo=10 }} [[Dosiero:Kitsap peninsula.PNG|eta|260px|Kicapa Duoninsulo, Washington state]] La '''Kicapa duoninsulo''' - aŭ lingve malpli aŭdace '''duoninsulo ''Kitsap''''' - kuŝas okcidente de [[Seattle]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]], trans la [[Puĝeta Fjordo]]. La kanalo Hood separas la Kicapan Duoninsulon el la resto de la Olimpia Duoninsulo. Ĝi enhavas la tuton de la [[kantono Kitsap]] escepte la teritoriojn de la insuloj [[Bainbridge Island (Vaŝingtonio)|Bainbridge]] kaj [[insulo Blake|Blake]], same kiel la nordorienta parto de la [[kantono Mason (Vaŝingtonio)|kantono Mason]] kaj la nordokcidentan parton de la [[kantono Pierce (Vaŝingtonio)|kantono Pierce]]. La plej alta pinto de la Kicapa duoninsulo estas la monto Gold (oro). Estas du armeejoj el la ŝiparmeo usona en la duoninsulo nome ''Puget Sound Naval Shipyard'' kaj ''Naval Base Kitsap''. La ĉefa urbo de la duoninsulo estas [[Bremerton (Vaŝingtonio)|Bremerton]]. {{Koord|47|34|N|122|47|W|display=inline}} [[Kategorio:Duoninsuloj en Usono]] [[Kategorio:Vaŝingtonio]] s9wcbfrtfybkum0dql3fgmc0idlabp3 Cirali 0 419987 9405918 9104563 2026-06-18T00:48:10Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405918 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=TR}} [[Dosiero:Cirali-olympos-theme-photo.JPG|eta|dekstra|300px|Cirali, Plaĝo de Olympos]] [[Dosiero:CiraliMeczet.jpg|eta|dekstra|300px|La moskeo en Çıralı]] '''Çıralı''' (prononco: Ĉirali) estas agrikultura [[vilaĝo]] en la sudokcidento de [[Turkio]] en [[Provinco Antalya]]. Ĝi estas proksima al la antikvaj ruinoj de [[Olympos]] kaj la eternaj flamoj de [[Chimaera]] . Ĝi estas tre malgranda kampara vilaĝo situanta iom pli ol unu veturhoro sudokcidente de [[Antalya]] kaj havas belan, 3.5 km longan, izolitan strandon, la ruinojn de Olympos kaj la flamojn de la [[Chimaera]] / [[Yanartaş]]. Krome ĝi estas protektita areo de la WWF pro la nestado de Caretta- [[martestudo]]j. Ankaŭ proksime de Çıralı estas la [[Ulupınar]] -regiono, kiu estas riĉa je riveroj kaj riveretoj. Cirali/Çıralı estas unu el la lastaj virgaj naturareoj laŭ la Antalya-marbordo. Por sentimaj montaj migrantoj, kulminaĵoj de la [[Likia Vojo]] kun padoj ankaŭ estas trovitaj en çıralı. Unu iras de çıralı ĝis [[Tekirova]] (19 km) kaj alia iras de çıralı ĝis [[Ulupınar]] kaj poste reen malsupren al la flamoj de la Chimaera, proksimume 12 km. Ĉiuj tiuj migrovojoj kaj padoj estas markitaj ruĝe kaj blanke. Alia mirinda sekcio de la [[Likia Vojo]] (Likya Yolu) proksime de çıralı estas la montopinto de [[Tahtalı Dagı]], ankaŭ konata kiel [[Monto Olimpo]]. Ĝi estas situanta en la Nacia Parko Olimpos aŭ Olimpos Bey Dağları Parkı. Ekzistas neniuj grandaj hoteloj, sed multaj malgrandaj tranokteblecoj, ekz. familie gvidataj [[pensio]]j. Kvankam Olympos proksimas, maleblas veturi de Çıralı al Olympos, ĉar ili estas apartigitaj per la strando kaj la antikvaj ruinoj de Olympos. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.cirali.org çıralı retejo] * [http://www.cirali.gen.tr/pg.aspx?lang=eng&pg=anasayfa Çıralı Informoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140715111224/http://www.cirali.gen.tr/pg.aspx?pg=anasayfa&lang=eng |date=2014-07-15 }} * [http://www.ciraliinfo.com Çıralı Informejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121116091505/http://www.ciraliinfo.com/ |date=2012-11-16 }} * [http://www.aygunpansiyon.com Pri Cirali] * [http://villa-monte.com/index.php?lang=en Cirali] * [http://www.cirali-online.com Çıralı Online] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121229105200/http://www.cirali-online.com/ |date=2012-12-29 }} * [http://www.panda.org/about_wwf/what_we_do/species/news/stories/index.cfm?uNewsID=15130 WWF-Caretta-martestudoj] * [http://www.lycianway.com/LycianWayContent/aboutthewalk.html Likia Vojo - pri la migrado]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120805182430/http://www.lycianway.com/LycianWayContent/aboutthewalk.html |date=2012-08-05 }} * [http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D3137EE1F1486EE5030E200939029BD88404 RESPUBLIKO DE TURKIO MINISTERIO DE KULTURO KAJ TURISMO - Antalya - Beydaglari Nacia Marborda Parko (Beidaglari Marbordo-Nacia Parko)] {{Koord|36|25|03|N|30|28|39|E|region:TR_type:city|display=title}} == Fonto == {{Tradukita|lingvo=en|artikolo=Çıralı|revizio=507693069|wikitrans=jes}} {{Lingve poluru|rektatraduko|kultura|terminologio|wikitrans=jes|reviziita=jes}} [[Kategorio:Provinco Antalya]] [[Kategorio:Turka Riviera]] [[Kategorio:Vilaĝoj en Turkio]] [[Kategorio:Administraj unuoj de Turkio]] ln4osf3tf8nimbj36qyf2nbdlur63ra Péter Zirkuli 0 426974 9405488 8736793 2026-06-17T14:15:08Z Crosstor 3176 /* Biografio */ 9405488 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''ZIRKULI Péter''' estas rumania hungara, hungara poeto, verkisto, tradukisto, universitata instruisto. Li naskiĝis en [[Satmaro]] la [[24-an de septembro]] [[1948]]. == Biografio == Péter Zirkuli diplomitiĝis en 1966 pri hungara lingvo kaj literaturo en [[Universitato de Kluĵo]], inter 1968–71 li estis gastostudento de [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]] pri hungara-filozofia fakoj, inter 1971–74 ĵurnalisto kaj universitata asistanto en [[Bukareŝto]]. En 1974 li translokiĝis en [[Hungario]]n. Li laboris en Scienca Universitato Loránd Eötvös, de 1982 li estis redaktoro ankaŭ de libroeldonejo Helikon Kiadó. De 1986 li estas profesoro de INALCO (Instituto de Orientaj Lingvoj kaj Kulturoj) de [[Parizo]], krome inter 1989–1993 li estis korespondanto de [[Radio Libera Eŭropo]]. == Volumoj == * ''A kép ketrecéből'' (poemoj, Bp. 1981); * ''A fényes pillanat'' (poemoj, samloke 1988); * ''Találkozások''. Skizoj, eseoj, studaĵoj pri la rumana literaturo (sl. 1988); * ''Katalin'' (sl. 1989); * ''Izgalmas ország''. Esszék és tudósítások Párizsból (Eseoj, raportaĵoj el Parizo) (sl. 1989); * ''Mély álmában máskor'' (prozpoemoj, uo. 1992); * ''Ujjnyomat egy deszkafalon''. Legotaglibro pri la hungara literaturo (Pécs 1999); * ''Válogatott versek (Pozsony 2006); * ''A hobart és a norma'' (Arad 2006). == Fonto == * [http://lexikon.kriterion.ro/szavak/5173/ Romániai magyar irodalmi lexikon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160419031432/http://lexikon.kriterion.ro/szavak/5173/ |date=2016-04-19 }} {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Zirkuli, P.}} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Hungaraj poetoj]] fay9qq55zwj0b04tt6trb7p3ihg79de Corippo 0 435933 9406008 8816008 2026-06-18T06:27:59Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406008 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo de Kantono Tiĉino |nomo=Corippo |blazono=[[Dosiero:Corippo-coat of arms.svg|120ra|centre|<small>Blazono de Corippo </small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Corippo |bildo=[[Dosiero:Corippo, Verzascatal.JPG|285ra|centre|<small>Corippo </small>]] |priskribo de bildo=<!--- Corippo ---> |distrikto=[[Locarno (distrikto)|Locarno]] |komunumaro=[[Verzasca (komunumaro)|Verzasca]] |koord={{Koordinatoj gms|46|14|10|N|8|50|20|E}} |loĝantoj=12 |areo=7,73 |alteco=563 |poŝtkodo=6631 |kodo=5102 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Corippo 2013.png|285ra|centre|<small>Mapo de Corippo</small>]] |priskribo de mapo=Mapo de Corippo}} '''Corippo''' estas komunumo de la [[Komunumaro Verzasca]] kaj la [[Distrikto Locarno]] en [[Kantono Tiĉino]], [[Svislando]]. Ĝi havis 12 loĝantojn je la 31-a de decembro [[2011]], kaj per tio laŭ loĝantaro estas la plej malgranda politika komunumo de Svislando. == Geografio == Corippo situas en la Valo Verzasca ĉe la okcidenta bordo de la [[Lago de Vogorno]] kaj konsistas el la du setlejoj Corippo kaj [[Ponte di Corippo]].<ref>Fonto: [http://map.geodataviewer.admin.ch/geodatenviewer.php?x=708017&y=121470 Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,73 km², de kiuj 64,6% estas kovritaj de [[arbaro]], 3,2% servas por [[agrikulturo]] kaj 0,3% por [[setlado]]. <ref>Fonto: [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/02/03/blank/data/gemeindedaten.html Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011]</ref> == Najbaraj komunumoj == La komunumo Corippo limas en nordo al [[Lavertezzo]], en oriento al [[Vogorno]], en sudo al [[Mergoscia]], kaj en okcidento al [[Avegno-Gordevio]] == Trafiko == Corippo situas komplete flanke de la publikaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas nur pere de tre mallarĝa vojeto, kiu deflankiĝas de la valvojo tra la Valo Verzasca. Pere de la bus linio de Sonogno al Locarno la komunumo estas konektita al la publika transportreto. == Historio == La unua dokumenta mencio de Corippo datiĝas el la jaro [[1224]] kiel ''Culipo''. Origine Corippo estis flaga frakcio de la komunumo Vogorno, de kiu ĝi sendependiĝis en la jaro [[1822]]. Ĝian sendependecon la komunumo defendis ĝis hodiaŭ malgraŭ sia malgrandeco. En la jaro [[1883]] estis konstruita veturebla vojo ĝis Corippo. Eklezie Corippo sendependiĝis en la jaro [[1782]] de la Paroĥo Vogorno, sed ek de [[1917]] ĝi denove apartenas al Vogorno.<ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2097.php ''Daniela Pauli Falconi'': '' Corippo'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2004-03-05)]</ref> == Evoluo de la loĝantaro == La loĝantaro ekde la 18-a jarcento konstante malkreskis. Nuntempe nur ankoraŭ 12 homoj konstante vivas en Corippo. La plej juna el inter ili estas 41-jaraĝa.<ref>Fonto: [http://www.pxweb.bfs.admin.ch/Dialog/varval.asp?ma=px-d-01-2A04&path=../Database/German_01%20-%20Bev%F6lkerung/01.2%20-%20Bev%F6lkerungsstand%20und%20-bewegung/&lang=1&prod=01&openChild=true&secprod=2 Federacia statistiko pri la konstanta loĝantaro en Svislando] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130801120128/http://www.pxweb.bfs.admin.ch/Dialog/varval.asp?ma=px-d-01-2A04&path=../Database/German_01%20-%20Bev%F6lkerung/01.2%20-%20Bev%F6lkerungsstand%20und%20-bewegung/&lang=1&prod=01&openChild=true&secprod=2 |date=2013-08-01 }}</ref> {| class="prettytable" |- bgcolor="#E3E3E3" !colspan="2" | Disvolviĝo de la loĝantaro |- bgcolor="#E3E3E3" !Jaro !Loĝantoj |- |align="center"|1795 || align="center"|269 |- |align="center"|1850 || align="center"|294 |- |align="center"|1900 || align="center"|196 |- |align="center"|1950 || align="center"|73 |- |align="center"|2000 || align="center"|22 |- |align="center"|2005 || align="center"|17 |- |align="center"|2006 || align="center"|18 |- |align="center"|2009 || align="center"|15 |- |align="center"|2010 || align="center"|12 |} == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.corippo.ch Oficiala retejo de la komunumo Corippo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060516083225/http://www.corippo.ch/ |date=2006-05-16 }} {{Komunejokat|Corippo}} == Bildoj == <gallery> Dosiero:Corippo01.JPG|<small>Komunuma domo</small> Dosiero:Corippo1.jpg|<small>Vilaĝa strateto</small> </gallery> <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Locarno|Verzasca}} {{Bibliotekoj}} jqbl0tb9lyokyz4h8kvphujaun7v8zx Robert Frost 0 446687 9405959 8716380 2026-06-18T05:23:27Z Sj1mor 12103 9405959 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:Robert Frost, 1910s.jpg|dekstre|eta|220ra|Robert Frost, ĉirkaŭ 1910]] '''Robert Lee Frost''' (naskita la 26-an de marto 1874 en [[San-Francisko]]; mortis la 29-an de januaro 1963 en [[Bostono]]) estis usona poeto. Lia verko estis dekomence publikita en Anglio antaŭ ties publikigo en [[Usono]]. Li famas pro siaj realismaj priskriboj de la rura vivo kaj sia regado de la usona familiara parolmaniero.<ref name=britannica> Encyclopædia Britannica, Robert Frost url=http://www.britannica.com/eb/article-9035504/Robert-Frost reta eldono, 2008, konsultita la 2008-12-21.</ref> == Stilo == La poemoj de Frost estas karakterizitaj per simpla kaj natura stilo, kaj oni diras pri li, ke li "igis la lingvon de la simpla popolo poezion". Li ofte uzas la priskribon de la pejzaĝoj kaj spertoj de la regiono de [[Nov-Anglio]], kie li pasigis la plej grandan parton de sia vivo. Preskaŭ ĉiuj liaj kantoj estas verkitaj laŭ ritmo kaj la plej multaj el rimoj. Frost mokis la liberan stilon adoptitan de siatempaj usonaj poetoj kiel [[Carl Sandburg|Carl Sandberg]]. Inter liaj plej famaj kantoj estas ''Fire And Ice'' ([https://lingvovivo.blogspot.com/2024/04/robert-frost-fajro-kaj-glacio.html Fajro kaj Glacio]), ''The Road Not Taken'' (La Neelektita Vojo), kaj ''Mending Wall'' (Mura Korekto). == Elektitaj verkoj == === Poezio === * ''A Boy's Will'' (David Nutt, 1913; Holt, 1915) <ref>[http://www.bartleby.com/117/ Frost, Robert. 1915. A Boy's Will]</ref> * ''North of Boston'' (David Nutt, 1914; Holt, 1914) ** "Mending Wall" * ''Mountain Interval'' (Holt, 1916) ** "The Road Not Taken" * ''Selected Poems'' (Holt, 1923) : Inkludas poemojn el unuaj tri volumenoj kaj la poemo ''The Runaway'' * ''New Hampshire'' (Holt, 1923; Grant Richards, 1924) * ''Several Short Poems'' (Holt, 1924) <ref>[http://www.worldcat.org/oclc/1389446?tab=details]</ref> * ''Selected Poems'' (Holt, 1928) * ''West-Running Brook'' (Holt, 1928? 1929) * ''The Lovely Shall Be Choosers,'' ''The Poetry Quartos'', presita kaj ilustraciita de Paul Johnston (Random House, 1929) * ''Collected Poems of Robert Frost'' (Holt, 1930; Longmans, Green, 1930) * ''The Lone Striker'' (Knopf, 1933) * ''Selected Poems: Third Edition'' (Holt, 1934) * ''Three Poems'' (Baker Library, [[Dartmouth College]], 1935) * ''The Gold Hesperidee'' (Bibliophile Press, 1935) * ''From Snow to Snow'' (Holt, 1936) * ''A Further Range'' (Holt, 1936; Cape, 1937) * ''Collected Poems of Robert Frost'' (Holt, 1939; Longmans, Green, 1939) * ''A Witness Tree'' (Holt, 1942; Cape, 1943) * ''Come In, and Other Poems'' (1943) * ''Steeple Bush'' (Holt, 1947) * ''Complete Poems of Robert Frost'', 1949 (Holt, 1949; Cape, 1951) * ''Hard Not To Be King'' (House of Books, 1951) * ''Aforesaid'' (Holt, 1954) * ''A Remembrance Collection of New Poems'' (Holt, 1959) * ''You Come Too'' (Holt, 1959; Bodley Head, 1964) * ''In the Clearing'' (Holt Rinehart & Winston, 1962) * ''The Poetry of Robert Frost'' (New York, 1969) * ''A Further Range'' (published as ''Further Range'' in 1926, as ''New Poems'' by Holt, 1936; Cape, 1937) * ''What Fifty Said * ''Fire And Ice * ''A Drumlin Woodchuck === Teatraĵoj === * ''A Way Out: A One Act Play'' (Harbor Press, 1929). * ''The Cow's in the Corn: A One Act Irish Play in Rhyme'' (Slide Mountain Press, 1929). * ''A Masque of Reason'' (Holt, 1945). * ''A Masque of Mercy'' (Holt, 1947). === Prozo === * ''The Letters of Robert Frost to Louis Untermeyer'' (Holt, Rinehart & Winston, 1963; Cape, 1964). * ''Robert Frost and John Bartlett: The Record of a Friendship'', de Margaret Bartlett Anderson (Holt, Rinehart & Winston, 1963). * ''Selected Letters of Robert Frost'' (Holt, Rinehart & Winston, 1964). * ''Interviews with Robert Frost'' (Holt, Rinehart & Winston, 1966; Cape, 1967). * ''Family Letters of Robert and Elinor Frost'' (State University of New York Press, 1972). * ''Robert Frost and Sidney Cox: Forty Years of Friendship'' (University Press of New England, 1981). * ''The Notebooks of Robert Frost'', edited by Robert Faggen (Harvard University Press, January 2007). [http://www.hup.harvard.edu/catalog/FRONOT.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091126114836/http://www.hup.harvard.edu/catalog/FRONOT.html |date=2009-11-26 }} == Notoj == {{Projektoj}} {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Frost, Robert}} [[Kategorio:Usonaj poetoj]] [[Kategorio:Anglalingvaj poetoj]] == Eksteraj ligiloj == * [https://lingvovivo.blogspot.com/2024/04/robert-frost-fajro-kaj-glacio.html Fajro kaj Glacio]. Tradukis [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]]. * ''[http://verkoj.com/dn/Tradukoj/La Riparado de Muro.pdf Kristnaska Karolo.]{{404|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' La Riparado de Muro (Mending wall). Tradukis James Alan Smith. ojobntj6szjiqspjayprdf92t4smils Gloria Friedmann 0 448992 9405539 8208196 2026-06-17T15:38:03Z Sj1mor 12103 9405539 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Gloria Friedmann Skulptur Denkmal Moltkeplatz Essen.jpg|eta|Gloria Friedmann, ''Denkmal'', 1990, formortinta arbo, enigita en betonmuro, Moltke-Placo en Essen]] '''Gloria FRIEDMANN''' (naskiginta [[1950]] en [[Kronach]]) estas [[germana]] [[artistino]] [instalaĵoj, [[skulptaĵo]]j) loĝanta en [[Francujo]]. Friedmann uzis por siaj skulpturaj verkoj komence nur materialojn enprenitajn el la naturo, ekzemple foliaron, arboŝelojn, lignon, felon, vakson kaj ŝtonojn. Poste ŝi inventis instalaĵojn, en kiuj ŝi enigis simbolajn arĥitekturajn konstruaĵojn en naturajn situaciojn. == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|118934414}} * [http://www.waldskulpturenweg.de/deutsch/skulpturen/die-gruenstation/gloria-friedmann/ Instalaĵoj Friedmann sur waldskulpturenweg.de] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090803121422/http://www.waldskulpturenweg.de/deutsch/skulpturen/die-gruenstation/gloria-friedmann/ |date=2009-08-03 }} * [http://www.kunst-am-moltkeplatz.de/gloriafriedmann Gloria Friedmann sur la Moltke-Placo en Essen] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090802145505/http://www.kunst-am-moltkeplatz.de/gloriafriedmann |date=2009-08-02 }} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Friedmann, Gloria}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] mtbxyzajbdo0t81brf2gbu4vf6opxw7 Ansgar Nierhoff 0 449025 9405535 7437321 2026-06-17T15:37:13Z Sj1mor 12103 9405535 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Paarweise.jpg|eta|„Paarweise“ (1988) Moltke-Placo, Essen]] '''Ansgar Nierhoff''' (naskiĝinta la [[1-an de oktobro]] [[1941]] en [[Meschede]]; mortinta la [[2-an de aŭgusto]] [[2010]] en [[Kolonjo]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.ksta.de/html/artikel/1280133238033.shtml |titolo=''Monumentoj de grandaj emocioj'' |alirdato=2013-08-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110816013129/http://www.ksta.de/html/artikel/1280133238033.shtml |arkivdato=2011-08-16 }}</ref>) estis [[germana]] [[skulptisto]]. Transregione li famiĝis per siaj valorŝtalaj plastikoj, kiujn li ekzemple prezentis ĉe la ekspozicio documenta en [[Kassel]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|118587935}} * [http://www.ksta.de/html/artikel/1280133238033.shtml Nekrologo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110816013129/http://www.ksta.de/html/artikel/1280133238033.shtml |date=2011-08-16 }} * [http://www.welt-der-form.net/Ansgar_Nierhoff/ La mondo de Ansgar Nierhoff] * [http://kunstaspekte.de/index.php?k=2370&action=webpages Biografieto de Ansgar Nierhoff] * [http://www.kunst-am-moltkeplatz.de/ansgarnierhoff Ansgar Nierhoff sur la Moltke-Placo en Essen] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090801075448/http://www.kunst-am-moltkeplatz.de/ansgarnierhoff |date=2009-08-01 }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nierhoff, Ansgar}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] pqeykydc39b22hfpiqzvd8dnvvb1vib Hans Walther (1888-1961) 0 449190 9405511 8722136 2026-06-17T15:29:40Z Sj1mor 12103 9405511 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Straußfurt Kriegerdenkmal von Hans Walther.PNG|eta|La monumentoj por falintaj soldatoj en [[Straußfurt]]]] '''Hans Walther''' (naskiĝinta la [[28-an de majo]] [[1888]] en [[Apolda]], mortinta la [[4-an de novembro]] [[1961]] en [[Erfurto]]) estis germana skulptisto. == Vivo == Hans estis la filo de ŝtontajlisto en Apolda, kies ateliero troviĝis en Friedhofstraße (hodiaŭ: Lessingstraße). Tie li laŭkomisie fabrikis tomboŝtonojn. En 1896 la familio transloĝiĝis al [[Erfurto]], kie malfermiĝis nova ateliero kun same granda sukceso (en la Schulze-Delitzsch-Straße). Post la abiturienta ekzameno Hans ekstudis en [[Vajmaro]] ĉe profesoro [[Adolf Brütt]]. Baldaŭ poste li iris [[Berlino]]n por membriĝi al la trejnitaro de [[Hugo Lederer]]. Serĉante propran stilon Hans Walther inspiriĝis per la [[Berlina secesio]] kaj per la [[ekspresionismo]] de [[Herwarth Walden]]. Dum restado en [[Parizo]] li renkontis [[Auguste Rodin]]. En 1910 li estis akceptita kiel membro en la Asocio de germanaj artistoj (''[[Deutscher Künstlerbund]]''). De tiam li postlasis multajn spurojn, precipe en Erfurto. == Militaj spertoj kaj nekompreno de lia arto == Traŭmatoj travivitaj dum la [[Unua Mondmilito]] ege influis lian kreivan agadon. Al liaj multnombraj monumentoj por falintoj mankas ĉiu ajn karaktero de ŝovinismo kaj glorado de perforto. Kelkaj provokis negativajn reagojn: la en 1924 farita memorigilo por la erfurta ''Jäger-Regiment zu Pferde Nr. 6'' antaŭ la [[Preĝejo de la kanonikoj aŭgustenanaj (Erfurt)|preĝejo de la kanonikoj aŭgustenanaj]] kun senvestaj figuroj eĉ estis forigita en 1939 pro insisto de la nazia urbestro [[Walther Kießling]]. La monumento en [[Straußfurt]] bonŝance restis. La figuroj memorigas la stilon de [[Ernst Barlach]]. Multaj de li skulptitaj tomboŝtonoj de sur la ĉeftombejo erfurta ankaŭ estis damaĝitaj. Kurioze ne estis tuŝitaj liaj ekspresionismaj kristalformaj artaĵoj de sur la [[Nova juda tombejo de Erfurto|juda tombejo]] nek kripto por ĉefĝardenisto de 1920. [[Dosiero:Erfurt Neuer Jüdischer Friedhof Grabdenkmal geschaffen von Hans Walther.PNG|eta|Tomboŝtono sur la [[Nova juda tombejo de Erfurto]].]] [[Dosiero:LG1-Erfurt-2.JPG|eta|Frisoj ĉe la [[Universitato de Erfurto]], kune kun Helmut Braun, 1954]] == Novaj taskoj == Ekde 1934 oni malkovris la rolon de artaĵoj konkretigi la funkcion de konstruaĵoj publikaj (''baugebundene Kunst''). Por Walther estis tio granda ŝanco montri sian talenton. En Erfurto videblas fasadaranĝoj i.a. ĉe la du ejoj de la [[Ŝparkaso (Erfurt)|Ŝparkaso]] kaj de la [[Asekurkompanio AOK (Erfurt)| Asekurkompanio AOK]]. En 1935 financis Julie Siegfried kaj la fondaĵo "Wilhelm-Siegfried" ankaŭ du bronzajn figurojn en la parko ''[[Brühler Garten (Erfurt)|Brühler Garten]]''<ref> Ruth und Eberhard Menzel:''Knabe mit Springseil blieb die einzige Spur''. Thüringische Landeszeitung, 18-a de septembro 2010</ref>. La en 1922 konstruita kaj en 1924 pligrandigita ateliero (arĥitekto: [[Karl Meinhardt]]) en la Gartenstraße kiel ankaŭ la du loĝdomoj de Walther estis detruita en 1945. Ĉio tiu jam ne ekzistas hodiaŭ. == Post 1945 == Post la liberigo Walther dediĉis sin al la kreado de ŝtonaj portretoj de ŝatataj personoj. En 1947 li projektis [[mortodanco|mortodancon]] por la viktimoj de la bombardoj en Erfurto. Ĝi troviĝis hodiaŭ ĉe la ege detruita [[Franciskana preĝejo (Erfurt)|franciskana preĝejo]]. Post la morto li estis enterigita en tombo sur la ĉefa tombejo, kies tomboŝtonon ornamis virina figuro projektita de li mem. == Verkoj == === En Erfurto === * Tombo por la semaĵkultivisto Carl Schmidt sur la ĉefa tombejo, 1921 * Monumento por la falintaj soldatoj de la ''Jägerregiment zu Pferde Nr. 6'', 1924 * Fasada reliefo sur la katolika malsanulejo (Puschkinstraße), 1925 * Portalo de la Granda Hospitalo (Juri-Gagarin-Ring), 1925 * [[Asekurkompanio AOK (Erfurto)|Domo de la asekurkompanio AOK]], 1930 * [[Ŝparkasoj (Erfurto)|Ŝparkaso de sur Anger]], 1930 * [[Ŝparkasoj (Erfurto)|Ŝparkaso de sur Fischmarkt]], 1930 * ''Mutter mit fünf Kindern'', bronza plastiko en la parko ''Brühler Garten'', 1935 * ''Froschkönig und Prinzessin'', bronza-plastiko por puto kun trinkakvo en la parko ''Brühler Garten'', 1936 * Mortodanco ĉe la [[Franciskana preĝejo (Erfurt)|franciskana preĝejo]], 1947/2011 * Kruco triumfanta en la [[Preĝejo de Sankta Tomaso (Erfurt)|preĝejo de Sankta Tomaso]], 1952 * [[Alfred-Machol-monumento (Erfurto)|Busto el bronzo antaŭ la Kirurgia kliniko por honori Alfred Machol]], 1953 * Friso kun figuroj ĉe la [[Universitato de Erfurto|Pedagogia altlernejo 1]], 1954 === Alie === * Monumento por falintaj soldatoj en [[Straußfurt]], 1923 * Portretbusto de [[Richard Wetz]] ĉe la [[Liszt-muzikaltlernejo vajmara]], 1926 == Literaturo == * Eberhard Menzel: ''Der Bildhauer Hans Walther (1881-1961), en: Apoldaer Heimat. Beiträge zur Natur und Heimatgeschichte des Kreises Apolda 1995, S. 16ff. * Peter Franz: ''Martialische Idole. Die Sprache der Kriegerdenkmäler in Thüringen. Eine landesweite Darstellung des Bestands und eine kritische Analyse ihrer ikonografischen und verbalen Botschaften'', eldonis la fondaĵo [[Rosa Luxemburg]], Jena 2001, p. 92 sekv., ISBN 3-935850-04-2 == Subnotoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Vivtempo|Walther, Hans}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto]] a5mm0hgfp5p7473sx1dpwsg1x143t68 Alberto la 1-a (Belgio) 0 449470 9406293 8512861 2026-06-18T11:20:26Z ~2026-35601-37 258882 9406293 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo = 3-a [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = State Coat of Arms of Belgium.svg | periodo = [[1909]]–[[1934]] | antaŭ = [[Leopoldo la 2-a (Belgio)|Leopoldo la 2-a]] | post = [[Leopoldo la 3-a (Belgio)|Leopoldo la 3-a]] }} }} '''Alberto la 1-a''', denaske '''princo Alberto Leopoldo Klemento Mario Mejnrado de Belgio''' (naskiĝis la {{daton|18|aprilo|1875}} en la ''Palais de la Régence'', [[Bruselo]]; mortis la {{daton|17|februaro|1934}} en [[Marche-les-Dames]], Belgio) de la dinastio [[Saksio-Koburgo kaj Gotao (dinastio)|Saksio-Koburgo kaj Gotao]], estis [[Listo de belgaj reĝoj|reĝo de la belgoj]] de [[1909]] ĝis sia morto. [[Charles de Broqueville]] estis estro de la Katolika Partio kaj la 20a [[Ĉefministroj de Belgio|Ĉefministro de Belgio]]. Kiam evidentiĝis, ke Germanio intencis invadi Belgion, li malsamopiniis, kun la reĝo Alberto, ĉar tiu deziris meti la belgan armeon antaŭ la limo kun Germanio, dum Broqueville fakte distribuis ĝin tra la tuta lando, por ne "provoki" Germanion. == Morto == <!--[[Dosiero:Albert Elisabeth.JPG||eta|Tombo de reĝo Alberto la 1-a]]--> Reĝo Alberto la 1-a mortis 58-jara la {{daton|17|februaro|1934}} en montgrimpa akcidento en [[Marche-les-Dames]] apud [[Namur]]. Lin sekvis lia plej aĝa filo Leopoldo kiel reĝo [[Leopoldo la 3-a (Belgio)|Leopoldo la 3-a]]. {{Saksio-Koburgo kaj Gotao}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|historio|Belgio}} {{Sinsekvo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = State Coat of Arms of Belgium.svg | periodo = [[1909]]–[[1934]] | antaŭ = [[Leopoldo la 2-a (Belgio)|Leopoldo la 2-a]] | post = [[Leopoldo la 3-a (Belgio)|Leopoldo la 3-a]] }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|}} [[Kategorio:Belgaj reĝoj]] [[Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 2rv9w8gytpq14iokjoznnw9baojmx2h Oleo de kolzo 0 453850 9405748 8392887 2026-06-17T20:35:14Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] + ĝermeto 9405748 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Wohlenberger Wiek.JPG|eta|Kampo de kolzo en [[Germanio]]|280px]] La '''oleo de kolzo''' estas [[Planto|vegetala]] [[oleo]] akirata de la semoj de [[kolzo]] (''Brassica napus''). Ĝi estas kulturata prefere en la [[montetaro]]j. La plej grandaj produktantoj de oleo de kolzo estas [[Kanado]], [[Barato]] kaj [[Pakistano]]. == Historio == Ĝi estas kulturita en [[Barato]] ekde la [[4-a jarmilo a.K.]] kaj en [[Ĉinujo]] kaj [[Japanujo]] ekde la [[2-a jarmilo a.K.|2-a a.K.]]. En la [[Mezepoko]] ĝi estis utiligata en [[Eŭropo]] en la [[olelampo]]j. En la [[19-a jarcento]] oni komencis utiligi ĝin kiel manĝaĵo, sed rapide tiu kutimo finos pro la kondamnoj de la spertuloj, kiuj diris, ke ĝi havas tro malbonajn kvalitojn. Hodiaŭ oni komencas utiligi oleon de kolzo kiel [[biobrulaĵo]], kiel jam oni faris en la [[dua mondmilito]] pro la manko de [[petrolo]] kaj denove oni utiligas ĝin kiel manĝaĵo danke al [[selektado]] de novaj varioj de kolzo. <gallery mode="packed"> Dosiero:CanolaOil bottle.jpg|Canola ([[Kanado]]) Dosiero:Huile de colza.JPG|Colza ([[Francio]]) </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[Arakida oleo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Biobrulaĵoj]] [[Kategorio:Oleoj]] crxrip7y8z59q2a6uri94rm0gaaa9m6 Walla Walla 0 454023 9405808 8567381 2026-06-17T21:41:51Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Walla Walla (Vaŝingtonio)]] al [[Walla Walla]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 8567381 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Walla Walla IMG 1490.JPG|eta|250ra|La urbocentro de Walla Walla]] '''Walla Walla''' estas la plej granda urbo kaj la administra sidejo de la samnoma [[Kantono Walla Walla]] en la sudokcidenta parto de la [[Usono|usona]] subŝtato [[Vaŝingtonio]]. Laŭ la usona Buroo Censa, ĝi havis {{unuo|31731}} loĝantojn en 2010. == Famuloj == * [[Adam West]] [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 8ui8sk6d3hkjch2p35iucydjafjlxle Convención 0 455190 9405991 8918975 2026-06-18T06:00:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405991 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CO-NSA|situo sur mapo2=Kolombio|zomo=10}} [[Dosiero:Colombia - Norte de Santander - Convención.svg|eta|dekstre|250ra|Convención norde de Norda Santandero kaj tiu nordoriente de Kolombio]] '''Convención''' estas [[municipo]] de [[Kolombio]] situanta en la [[Departementoj de Kolombio|departemento]] [[Norda Santandero]]. Ĝi estas konsiderata ĉefa produktejo de ''panela'' (dolĉaĵo el [[sukerkano]]) el la departemento. Laŭ oficiala censo ĝi enhavas populacion de 16.605 loĝantoj. Ĝi estas je 1.076 msm kaj ties klimato estas moderklimata. == Referencoj == * [http://www.convencion-nortedesantander.gov.co/nuestraalcaldia.shtml?apc=I----&m=I&s=a Convención oficiala retejo]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928163436/http://www.convencion-nortedesantander.gov.co/nuestraalcaldia.shtml?apc=I----&m=I&s=a |date=2007-09-28 }} {{Koord|8|50|N|73|12|W|region:CO_type:adm2nd_source:GNS-enwiki|display=inline}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Geografio de Kolombio]] 9i3ykoxws42tz8ofsqtjanvgm1cidez Uzanto:ThomasPusch/provejo 2 457859 9406068 9404842 2026-06-18T07:39:33Z ThomasPusch 1869 9406068 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Pri saĝa apliko de vikidatumaro en esperantlingvaj paĝoj vidu ankaŭ [[Uzanto:ThomasPusch/provejo2|provejon2]]. :[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Kaj pri Quickstatements kaj Petscan por iom aŭtomatigite plibonigi vikidatumojn [[Uzanto:ThomasPusch/provejo3|provejon3]] ::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [https://commonshelper.toolforge.org/?interface=eo&image=Karte_Otzberg.jpg&lang=eo komuneja helpilo] :::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [[:Kategorio:Vikipedio:Forigoj]] ::::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Ruĝaj kaj bluaj ligiloj]] [2025 12 21] ! :::: «Ĉiuj konsentas ke ruĝa ligilo devas ne ekzisti, se ĝi ne estas bluigebla laŭ vikipediaj reguloj. Tio signifas ke la temo de ruĝa ligilo devas esti [[Vikipedio:Menciindeco|menciinda]] kaj [[Vikipedio:Kontrolebleco|kontrolebla]].» Tamen, ĉu ruĝa ligilo estas tia, senespera, estas en duba kazo diskutenda. - cetere: noto pri misa ruĝa ligilo troveblas en [[diskuto:Aŝkelon]]. :::::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Landonoma barakto en Vikipedio kadre de la tielnomata "[[Io-ujo-batalo]]": [[Vikipedio:Baloto/Landonoma unueco]] - fina rezulto de la diskuto, baloto en 2009. == Notoj por mi mem == :2024-05-10: tagaj listoj reviziitaj ĝis la [[13-a de majo]] (lundo) <!--Rémi sim ankaŭ kontribuas, ekz. pri 7-a de julio--> :{{ŝ|ruĝaj ligiloj}} :La multegaj fuŝaj anonciloj pri neekzistaj portaloj parte menciiĝas en [[Vikipedio:Lua/Petoj/Arkivo]] :ŝanĝi kolorojn en germana GIMP: Ferben, Abbilden kaj Farbvertauschung. :Pliaj listoj forigindaj [[Alfabeta listo de la deputitoj de la 14-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko|1]] [[Listo de la francaj parlamentaj periodoj|2]], [[Listo de la deputitaj distriktoj de Loire-Atlantique|3]], [[Listo de la deputitaj distriktoj de Loire-Atlantique|4]] Ekzemplaj ĝermaj artikoloj pri Italio [[Muggiò]] kaj [[Arese]]<!-- dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} alto = {{Vikidata ero|p-kodo=P2044}}, CO ĝis Colonno --> (por frakcio elturniĝo laŭ [[Camo]]), pri Francio [[Chanaz]] aŭ [[Geloux]] (por nova paĝo de franca komunumo: [[Flassigny]] en Mozio), [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tresques&action=edit&oldid=8354148 Tresques simple] aŭ [[Civrac-en-Médoc]] por Ĝirondio (kaj [[Bonnay]] por apartigilo), pri Rusio [[Orsko]], pri Skotlando [[Ayr]], pri Anglio ekz. [[Bathford]] kaj pri Usono [[Daytona Beach]], [[Evanston]] aŭ nun ĝerme [[Alturas]] (kantono minimuma ekz. [[kantono Yolo]], censa retejo ekz. [[Hollister]])- pri Rumanio [[Sânandrei]].<!--{{Ĉi tiu artikolo|temas pri la rumania komunumo [[Letea Veche]]. Atentu ke ankaŭ ekzistas tre similnoma [[---]].}} --> Pri la tre katolika Italio: en [[Barzio]] patronas '''Alessio''' Bergama, en [[Basiliano]] '''Andreo''', en [[Crandola Valsassina|Crandola]] '''Antonio''' la Granda, en [[Barzago]] '''Bartolo''', en [[Cesana Brianza|Cesana]] Firmo+Rustiko, en [[Cremeno]] '''Georgo''', en [[Azzano d'Asti|Azzano]] '''Jakobo pli aĝa''', en [[Bulciago]] '''Johano Ev.''', en [[Cernusco Lombardone|Cernusco]] '''Johano Bapt.''', en [[Castions di Strada|Castions]] '''Jozefo''', en [[Castello di Brianza]] '''Laŭrenco''', en [[Cusio]] '''Margareta''', en [[Entratico]] '''Marteno''', en [[Costa Masnaga]] la levo de '''Maria''', en [[Colle Brianza]] '''Miĥaelo''', en [[Cividate al Piano]] '''Nikolao''', en [[Ampezzo]] '''Petro+Paŭlo''', en [[Viale]] '''Roĥo''', en [[Terno]] '''Valenteno''', en [[Missaglia]] '''Viktoro''' kaj en [[Barzanò]] '''Vito''' ktp. p417: [[Montiglio Monferrato]] "Kristana patrono estas la sanktulo [[{{#invoke:Wikidata|claim|P417}}]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago." : referencoj por patrono (kopiu en redakta modo): <ref name="patrono1">[https://www.santodelgiorno.it/patroni/valle-salimbene/ informoj en la retejo ''santodelgiorno.it''] ({{it}})</ref><ref name="patrono2">[http://www.comuni-italiani.it/018/169/ informoj en la retejo ''comuni-italiani.it''] ({{it}})</ref> :... [[]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago.<ref name="patrono1"/><ref name="patrono2"/> p47: La teritorio havas komunan limon kun <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj|parameter=link}}</nowiki>. Informkeste: <pre> | dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | blazono = {{#invoke:Wikidata|claim|P94}} | najbaraj_komunumoj = {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} | nomo_de_loĝantoj = ''{{#invoke:Wikidata|claim|P1549}}'' | patrono = {{#invoke:Wikidata|claim|P417|parameter=link}} | festo = | tipo1= reliefo | zomo = 10 </pre> Ekzemplo por aldono de sendependa ekstera mapo por paĝoj en kiuj mankas ĉiaj bildoj: [[Gonnoscodina]]. Por senespere malplenaj tekstoj pri {{Brazilo}}: [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/ekzemplo Brazilo MG]]. Ankaŭ tiam ankoraŭ necesas a) adapti mikroregionon kaj se necese mezoregionon, kontroli kaj en kazo de vikidatuma vakuo nevidigi la retejon, c) en vikidatumoj aldoni priskribon kaj ĉ) adapti la nombron de loĝantoj al la plej lasta indiko. Rilate al tio: d: TiagoLubiana ‎ →‎ Municipalities of Minas-Gerais/Brazil... Ĝenerale: apartigilo ekz. [[Saint-Just]]. En 2022 funkcianta ligilo al la ANB en Vieno: [[Ellen Gregory]] ([[Peasedown St. John]]). Kantista ĝermo ekzemple [[Katrina Leskanich]] kun grupo [[Katrina and the Waves]]. Por ne devi tajpi ĝin permane aŭ elserĉi ĝin pli komplike, jen por mi mem la ligilo pri la [[Specialaĵo:Protokolo/delete|protokolo de forigoj]]. * Noto ekzempla <small>''bildo tiom aĝa ke probable ĝi estas jam sen-kopirajta, sed tiom malbonkvalita, ke ne indas konservi ĝin aŭ transporti al la vikimedia komunejo''</small> Rumanio, <ref: [https://web.archive.org/web/20130613102945/http://exonyme.bplaced.net/Board/Thread-Siebenb%C3%BCrgen-Banat-Kreischgebiet-Marmarosch-Maramuresch-Neue-korrekte-ON-Liste germanlingvaj loknomoj, listo arkivigita je junio 2013] ({{de}})</ref> * [[Scornicești]] aŭ [[Giurgiu]] por ne montri la grafike tre modestan situomapon el vikidatumaro * [[Vikipedio:Vikidatumoj/Ĵusmortintoj]] * Pri Panĝabo / Panĝabio ŝajne ĝis printempo 2023 la difino de vortaro.net kaj de papera PIV en la eldonoj de 1970 ĝis 2020 ankoraŭ estis lando = Panĝabo, sed almenaŭ en 2026 estas lando = Panĝabio. Ĉar Didcorn jam je l' 23 jun. 2023 notis la novan PIV-an difinon en la paĝo [[Panĝabo (Barato)]], mi konjektas ke jam tiam B. Wennergren ŝanĝis la kapvorton en la reta PIV-datumaro. Domaĝe ke tio ne sincere dokumentiĝis, sed ĉiukaze nun kun bona konscienco eblas varbi por tutnova landonomo "Panĝabio". 00:40, 13 feb. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) === Krome teknike: === * {{ŝ|Post diskuto ne forigita}} ekzemplo [[Diskuto:Jacob Schwartz]] * [[:Vikipedio:Mallongaj paĝoj kiuj ne estas ĝermoj]] * [[:Kategorio:Nun en Komunejo]] * [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] ([[Ŝablono:Forigu tuj|ŝ]]) * [[Specialaĵo:Neuzataj bildoj]] * [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Problemaj uzantoj]] * [[Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj]] ::>> ATENTU Mesa, Arizono {{uzanto2|~2025-53015-3}} 2025 9 7, ĝis nun nenio plu, ĉiuj saĝaj redaktoj ::>> KAJ Luksemburgio {{uzanto2|~2025-56511-3}} 2025 9 9, same ĝis nun nenio plu, ĉiuj saĝaj redaktoj ** [https://eo.wikipedia.org/wiki/Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj?wpOptions&#91;&#93;=userblocks&wpOptions&#91;&#93;=autoblocks forbaritaj IP-adresoj] ** [https://eo.wikipedia.org/wiki/Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj?wpOptions&#91;&#93;=userblocks&wpOptions&#91;&#93;=autoblocks&wpOptions&#91;&#93;=tempblocks porĉiam forbaritaj IP-adresoj (estu malplena)] * [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj‎]] * [[Vikipedio:Roboto/Permespeto]] ** {{UzuloKontilo|Taylorbot}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Taylorbot|rajtigo]] ĝis 2024-04-08 14:48 ** {{UzuloKontilo|Taylor 49}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Taylor_40|rajtigo]] ĝis 2024-04-08 14:48 ** {{UzuloKontilo|Ĉaŭ-ĉaŭ-bot}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Ĉaŭ-ĉaŭ-bot|rajtigo]] * [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo]] * [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/eo.wikipedia.org/2022-12-01/2023-12-01 Administraj agoj] * [[Uzanto:ThomasPusch/emblemoj|emblemoj je justa uzo]] ({{ŝ|Librokovrilo}} kaj {{ŝ|emblemo}}) * [http://tekstaro.com tekstaro.com] - elektronika lingvoscienca tekstaro (AKK korpuso) de Esperanto * [https://viewer.onb.ac.at/10045F99/ historia Jarlibro 1923] kiel ekzemplo * koncizeco de artikolaj titoloj: ekz. [[Raduĵnij (Ĥanta-Mansio)]] * [[Uzanto:Jura1/articles with Wikidata item without statements]] * en Informkesto geografiaĵo, |arkitekto ligado = ne<!-malŝaltas aŭtomatan ligadon-->. * [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio]] * naciaj himnoj: loka alŝuto necesis por la [[nacia himno de la Demokratia Respubliko Kongo]] (por [[Sieraleono]] tamen ne) {{ŝ|apartigila paĝo}} {{apartigila paĝo|provejo}} {{ŝ|aliaj signifoj}} {{aliaj signifoj|provejo}} {{Kategoria alidirekto|provejo}} * {{ŝ|Malneŭtraleco}} {{ŝ|sen fontoj}} Ĉiuj pensas {{Kiu?}} '''Ŝablonoj''' por marki dubendajn teksterojn: {{kiuj?|tekstero}} [[Vikipedio:Kontrolebleco]] aŭ {{laŭ kiu?|tekstero}} pri [[Vikipedio:Evitu nebulajn vortojn]]. Kaj <s>streki</s> tiel ĉi. === Kelkaj pliaj ekzemploj === * Multkolumna: <nowiki>{{multkolumna}} {{kolumnorompo}} {{finmultkolumna}}</nowiki> * film[[afiŝo]]: [[:Dosiero:SW - Empire Strikes Back.jpg]], [[:Dosiero:Mes héros afiŝo.jpg]] * <code><nowiki><span style="color:red"> </span></nowiki></code> Vidu: [[Helpo:Evitindaj HTML-etikedoj]]. * Komento pri kapricaj pseŭdovortoj meminventitaj: "Bonvolu ne simple inventi iujn pseŭdovortojn kaj nomi ilin "esperantaj". Ekzemple la vorto "..." en '''Esperanto''' simple ne ekzistas. Similforma vorto ekzistas en la antikvgreka, sed la malnovgreka klare estas alia lingvo. Sed en Esperanto oni decidis kontraŭ propra vorto por tiu aĵo, kaj simple nomas ĝin "...". Koncize: se vi ne scias kiel nomiĝas iu vorto en Esperanto, iru al alilingva teksto pri la temo, tie en la listo pri lingvoj maldekstre elektu la vorton Esperanto kaj sekvu la tekston tie. Kaj se vi volas proponi iun alternativan nomigon, nepre faru tion nur citante elstarajn esperantlingvajn fontojn kiel referencoj kaj prefere prezentu viajn esperantlingvajn referencojn unue en la diskutpaĝo. " * bonaj vortumoj pri lingve problemaj paĝoj estas <nowiki>{{polurinda|kelkaj frazoj sufiĉe strangas lingve, eble pro iu lingva interfero|listigi=ne}} (ne forgesu la finaĵon "|listigi=ne", tre gravan se oni jam en la paĝo notis la problemon) kaj {{pluraj problemoj|gramatiko|ligiloj}} resp. {{pluraj problemoj|esperantigu referencojn}}</nowiki>. * [[Vikipedio:Ne faru originalan esploradon]], mallongigite [[VP:NOE]] - krome entute ligilon al la listo [[Vikipedio:Kio Vikipedio ne estas|Kio Vikipedio ne estas]] * [[Henriko la Birdisto]] estas bona ekzemplo, kiel bone meti en vikidadumaron neprecizan naskiĝdaton ("ĉirkau") kaj historian landon de naskiĝ- kaj mortodato. * [[Diskuto:Delfo]] estas modelo de konciza noto, ke ne eblas simple ŝanĝi landonomojn en tekstoj laŭ persona bontrovo. * [[Auckland]] estas modelo de pluraj bildoj en informkesto, sen atento de tio kio estas en vikidatumoj. :Navigilon per simpla listo: |bodyclass = hlist, vd. [[Alta Savojo]]. * Ekzempla bildo por ĝustigo de antaŭe fuŝa nomo en la komunejo [[:dosiero:Ŝraŭbeco dekstra maldekstra.png]] * Ekzemplo pri bona referenco al PIV estas en [[Moliso]]. :Krome [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/testo pri Hungario|jen ŝablona testejo]] kaj [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Jap SO 60|modelo olimpika]] <!-- En [[Ĝirondio]] ĉio pretasas, en [[Nord]] nur mankas 60/64 en ar. Douai. En Ĉarento nur ar. Confolans pretis je 23-04-17, Pri Kaleza Markolo bonus almenaŭ havi ar.-paĝojn. Indre (preta je 23-04-17) + Ardennes (3 23) kompletas. :La pola urbeto Dębica jam havas loĝantaron laŭ dato fine de 2020 ... --> :Jen ankoraŭ monto da fuŝetoj en [[Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/11]], ankaŭ kun aliaj finaj nombroj kompreneble :Pri olimpikoj: [[:dosiero:Irlanda Olimpika Komitato.png|jen ekzempla NOK-emblemo]]. Ĉe la anglalingvanoj, <nowiki>{{Infobox country Olympics}} forĵetiĝis, rekomendatas {{Infobox country at games}}</nowiki>. Povus esti plisimpligo... <!--Ampleksa listo resuma estas tiu de Turkio.--> :La ukraina [[Kalush Orchestra]] estas ekzemplo por <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P527|modo=kaj}}</nowiki>. [[kantono Delta (Miĉigano)]], plej frua versio, kiel modelo de nova kantono-ĝermo. [ + <nowiki>|nomo_laŭ= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138}}''</nowiki> ] [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/tutnova biografia ĝermo|tutnova biografia ĝermo]], NO: [[Karasjok]], frua versio... : {{Norvegio}}: ekzempla mikroĝermo lago: [[Evangervatnet]]. : {{Finnlando}}: [[Ceditaj areoj (Finnlando)]] - <nowiki>{{pluraj problemoj|informkesto|iwiki|vikiigu}} {{ĝermeto}}</nowiki> : {{Francio}}: por postrevoluciaj variaj loknomoj: Post la [[franca revolucio]] de [[1789]], kiam oni volis plene elradikigi ĉiujn kristanajn loknomojn, la loĝloko por kelkaj jaroj ricevis la fantazian nomon ''..'' (".."). : ekzemplo de mallibera emblemo: [[:Dosiero:Irlanda Olimpika Komitato.png]] : [[Uzanto-Diskuto:Badak Jawa|pri dubindaj ruĝaj ligiloj]] : konvencioj de Monato (https://www.monato.be/konvencioj.php) : p971: kategorio kombinas temojn : p4566: vikimedia enprena retligilo : banderoloj super paĝoj: se ne taŭgas, subpremu per ":|sen banderolo= jes". <!-- eltondita kaj rektigita taillé et redressé cropped and and straightened geschnitten und begradigt https://unalengua.com/ipa-translate +++ ... Oficiala paĝo en la retejo] ''[[facebook]]'' ({{fr}}) Modelo por transpreno de pliaj informoj el vikidatumoj | latitudo={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}} | longitudo={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} justa uzo ekzemple: [[Nacia Muzeo de Bosnio kaj Hercegovino]] nurteksta emblemo: [[Somera Olimpiko 1992]] Kaj flanke: Moutichou supozeble estas Eŭropa volontula servo NURMAJUSKLO=KRIADO [de:Diskussion:Spielercharakter] Veljavoj: UN 14 jul. 2022 Kwamikagami Breslaŭo de: subteno fare de Wietek. ia: [[sesdekuma sistemo]] Arno, [[tunela efiko]] Narv., [[tombejo ĉe Kettwiger Tor]] Longh., [[Randal Kolo Muani]] kma. Domin., [[Oleata acido]] Pino. Por la 4-a ĝis 8-a de aprilo '23: Plenigindas ankoraŭ unuavice la navigiloj pri departemento Kaleza Markolo, Nordo, Aisne, Oise, Somme, Ĝirondio, Haut-Rhin kaj Drôme (intertempe ĉio pretas, ĉu?) --> Kaj fine, la ordo fine de paĝo estas: :1. Notoj :2. Referencoj :3. Literaturo :4. Vidu ankaŭ :5. Eksteraj ligiloj :6a Navigiloj :6b ŝablono bibliotekoj :6c sablono vivtempo :6ĉ ĉiuj kategorioj IHD de 2000, bona ligilo: [[Santo Antônio do Retiro]] LV: noto - Suda Kuronio aŭ Dienvidkurzeme havas bonajn vikidatumajn etikedojn. Forpreno de centoj da kestoj pri neekzistaj portaloj: mi matene la 12-an de sept. 2023 metis indignitan noton al sume 49 diskutpaĝoj, kaj en ĉiuj 49 tri tagojn pli poste, vespere la 15-an diplomatigis la lingvaĵon kaj pli konkretigis mian proteston. Vikidatumoj: kialoj pri evitindeco: ekzemple informfonto ne klaras ([[d:Q130285291]]), bildo de malbona kvalito ([[d:Q132769746]]), la fonto indikas ke la informo ne precize konatas ([[d:Q130285298]]), malpli preciza indiko ([[d:Q42727519]]), konfirmo de la referenco ne eblas ([[d:Q21655367]]), konate nefidinda fonto ([[d:Q22979588]]) -- [[d:Q52105174|listo]] Ŝablono "CURRENTYEAR" jam funkcias en Esperanto: <nowiki>{{LOKAMONATONOMO}} {{LOKAJARO}}</nowiki> == Listo de farindaĵoj == * plenigi ruĝajn ligilojn en [[Louis-Nicolas Clérambault]] kaj krei paĝon [[Jacques Berthier]] (ne Jacques Bergier, GL 154, 156, 168.1, 286, 321, 345.2, 445, 446, 386, 390, 618.2, 634.2, 657.6). Noteto: [https://gov.genealogy.net/item/show/TPKKOVJN79TB Ŝtepkov Stepkau], [https://mapcarta.com/de/18499296 Dolny Lazany Unter Losau] [https://www.wikidata.org/wiki/Q77034024 Oponešice Oponeschitz] [https://gov.genealogy.net/item/show/OPOICEJN79TA *] : Uzanto arbarulo, usonano ''Silvio Curtis'', mis"ĝustigis" la tekston [[Delfo]] en okt. 2023. * Mutichou multe aktivis por marborda Ĉarento proks. en 2014, sed poste ne plu, evidente ĉar la montego pri aliaj mankaj komunumaj artikoloj en Francio aspektis supergranda... == Ĉu aŭ kiel uzanto registris sian sekson en vikipedio == Multaj uzantoj ne aparte elektas biologian aŭ [[Socia sekso|"socian" sekson]] en vikipedio - fakte temas nur pri la lingva, [[gramatika sekso]] - kaj aŭtomate estas senseksaj. Sed se indikiĝas biologia sekso, tiam la ŝablono {{ŝ|GENDER:nomo|li|ŝi|ŝi aŭ li}} malkaŝas kion la uzanto notis en siaj teknikaj preferoj. <!-- {{GENDER:x|li|ŝi|ŝi aŭ li}} --> == Vandalaĵoj == [[:de:Wikipedia:Vandalismusmeldung/Archiv/2023/09/23|germane je 2023 09 23]] == mapo de SAT-amikaro == La esperanta mapo de SAT-amikaro pri eŭropa franclingvio en arkivigita formo, kiel notita en la paĝo [[Metz]]: [https://web.archive.org/web/20230423070506/https://satesperanto.org/eldonkooperativo/IMG/jpg/Mapo201107.jpg artikolo "Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio"] en retejo de la asocio [[SAT-Amikaro]], la franclingva branĉo de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]], arkivigite laŭ stato de aprilo 2023. == Kaj mapoj sendepende de informkesto == Pri sendependa skaligebla mapo vidu [[Gonnoscodina]] en Sardio, kaj pri sendependa reliefa mapo la vilaĝeton [[Woolsthorpe-by-Colsterworth]] de Newton: <pre> {{Situo sur mapo|Anglio|Floso=left|Titolo=|Teksto= | Lat-g = 52 | Lat-m = 48 | Lat-s = 35 | Lat-dir=N | Lon-g = 0 | Lon-m = 37 | Lon-s = 43 | Lon-dir=U | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} </pre> Uzata en teksto [[Mangone]], pri kiu ne ekzistas ajna bildo en la komunejo, rezultas {{Situo sur mapo |Italio Kalabrio |Floso=left |Titolo={{centre|situo de Mangone en [[Kalabrio]]}} | Lat-g = 39 | Lat-m = 12 | Lat-s = 0 | Lat-dir=N | Lon-g = 16 | Lon-m = 20 | Lon-s = 0 | Lon-dir=E | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} <pre> {{Situo sur mapo |Italio Kalabrio |Floso=left |Titolo={{centre|situo de {{paĝonomo}} en [[Kalabrio]]}} | Lat-g = 39 | Lat-m = 28 | Lat-s = 0 | Lat-dir=N | Lon-g = 16 | Lon-m = 20 | Lon-s = 0 | Lon-dir=E | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} </pre> kun ebla noto <pre> <!-- la sekva aldona mapo precipe metiĝas ĉar absolute mankas iuj uzeblaj bildoj en la komunejo --> </pre> <span style="font-family: Papyrus; font-size: 12pt"><font style="color: black"> Bela tekstero en literaro "Papiro" </span> <hr> {{ŝ|Ludovica}} {{ŝ|polurinda|la teksto parte malfacile kompreneblas. Aparte pri temo tiom esotera necesas plejeble klara lingvaĵo. Ĝeneralan noton vidu diskutpaĝe|listigi=ne}} == Tabelomodelo == : {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" |- ! rowspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | lando ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | loĝantaro ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | MEP ([[Malneta Enlanda Produkto|nominala]]) ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | MEP ([[Aĉetpova egaleco]]) ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | [[indico de homa disvolviĝo]] 2021 |- ! en milionoj!! en la mondo ! en milionoj da [[USD]]!! en la mondo ! en milionoj da [[USD]]!! en la mondo ! indico!! loko |- |} pri koreaj latinliterigoj Yale/McCune/RT vd. [[:de:Diskussion:Yoon Suk-yeol|Yoon Suk-yeol]] == Listo de biografioj, forigataj el la ĝenerala spaco laŭ decido de [[VP:FA]] == La listo teknike ankoraŭ utilas por iom-post-ioma revizio de ĉiuj notitaj biografioj. Post revizio eblas forviŝi la titolojn el la listoj, kiuj do laŭgrade malgrandiĝos.... {| cellspacing="0" |- |- bgcolor="#ffeebb" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - A|A]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - B|B]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - C|C]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĉ|Ĉ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - D|D]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - E|E]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - F|F]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - G|G]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĝ|Ĝ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - H|H]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĥ|Ĥ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - I|I]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - J|J]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĵ|Ĵ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - K|K]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - L|L]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - M|M]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - N|N]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - O|O]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - P|P]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Q|Q]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - R|R]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - S|S]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ŝ|Ŝ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - T|T]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - U|U]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ŭ|Ŭ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - V|V]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - W|W]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - X|X]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Y|Y]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Z|Z]]''' |} Noto pri Hans Wingen, jen intersavite http://www.ipernity.com/blog/bernardo/137656 Propra verko alŝutita al eo-vikio, sen premo nepre ŝovi ĝin al la komunejo, kiu ne en ĉiu kazo estas bona ŝovo: {{ŝ|Propra|GFDL|NK=1|cc-by-sa-3.0}}. Vidu ankaŭ [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Migrado de la licencoj GFDL al GFDL + krea komunaĵo 3.0 por loke stokataj bildoj diskuton de sept. 2024 pri granda projekto realigi migradon de GFDL al GFDL+CC en eo-vikio]]. == Taglibro == :7-a de decembro 2023: vastigoj de la komunumoj de [[distrikto Höxter]] :8-a kaj 9-a de decembro 2023: vastigoj de la komunumoj de [[provinco Leĉo]], [[Apulio]], kun loĝantaroj de 2023, ankaŭ metitaj ĉie en vikidatumoj, kaj metoj de bildoj :10-a de decembro: 2/3 pri komunumoj de [[provinco Salerno]], [[Kampanio]], nur kontrolo ĉu ĉiuj ecoj de kontentiga ĝermo estas, kaj adapto de bildoj; kontrolo de bildoj sub justa uzo :11-a de decembro: lasta triono pri komunumoj de [[provinco Salerno]]; :12-a ĝis 17-a de decembro: finoj de diskutoj pri alinomendaj artikoloj :18-a de decembro: kelkaj urboj kaj kantonoj de Usono :19-a de decembro: aktualaj loĝantaroj de ĉiuj komunumoj de Germanio al stato fine de 2022 :20-a kaj 21-a de decembro: alinomendaj artikoloj - vasta arkivigo :22-a kaj 23-a de decembro: diskuto pri forigendaĵoj, romanco kaj romantikismo :24-a de decembro: Hungario kaj orienta Pollando :25-a de decembro: informkestoj pri futbalo :26-a de decembro: diversaj, i.a. Volodimir Pacjurko kaj Himno de Ukrainio, Kromsigno :27-a de decembro 2023: temoj pri Kolombio :28-a kaj 29-a de decembro: [[ILEI]], branĉoj kaj aktivuloj, britaj/francaj esperantistoj ‎ :29-a ĝis 30-a de decembro 2023: komunumoj de graflando [[Surrey]] (GB) kaj [[provinco Romo]] (IT) :31-a de decembro 2023: komunumoj de la [[provinco Latino]] (IT) :1-a ĝis 2-a de januaro 2024: komunumoj de la [[provinco Frozinono]] (IT) :3-a ĝis 4-a de januaro 2024: komunumoj de la [[provinco Viterbo]] (IT), multaj paĝoj komenciĝantaj per "Sant'Angelo..." :5-a de januaro 2024: komunumoj de la [[arondismento Rouen]] (FR) komencitaj, [[Komitato de UEA 1980-1983]] kaj ĉirkaŭaj temoj :6-a ĝis 7-a de januaro: komunumoj de [[distrikto Neunkirchen]] (AT), aŭstraj/svisaj/nederlandaj esperantistoj :7-a ĝis 10-a de januaro: komunumoj de la [[arondismento Rouen]] (FR) finitaj, sume estas 216 artikoloj :10-a kaj 11-a de januaro: malaperintaj komunumoj de [[Manche]] (FR), komunumoj de la arondismento Dieppe (A-E) :11-a ĝis 12-a de januaro: komunumoj de la provinco Rieti finitaj (O-Z), nun ĉiuj komunumoj pri [[Latio]] (IT) aktualas :12-a ĝis 14-a de januaro: komunumoj de la arondismento Dieppe (F-Z) finitaj, sume estas 343 artikoloj ... :23-a ĝis 26-a de februaro: 200 artikoloj pri [[provinco Pavia]] ektraktitaj, la kampo neniel pretas, sed pluajn levojn al artikolaj ĝermoj mi faros ne per kampanoj de tutaj tagoj, sed iom post iom, en grupoj de eble dek paĝoj - la ne jam traktitaj artikoloj jam estas sen eraroj, nur estas ĝermetoj kun tro malmulta enhavo. samtempe: paĝoj pri dulingvaj Esperanto-vortaroj samtempe: multaj malatentataj tekstoj de la listo [[Uzanto:RBT/Enkategoriigoj/Naskiĝintoj kaj mortintoj/Listo2|'''"listo2"''']]. ... :fine de aŭgusto 2024 [[provinco Gvadalaĥaro]] ĝis A-P, pretaj, Q-T nur parte, aktualaj loĝantoj sube mankas (T sen kontrolo de poŝtkodo), U-Z nur baze ektraktita informkeste... === Atentindaj paĝoj 2025 === * [[Ĝardenoj de Herrenhausen]] (2925-8-27) == Subpaĝo ankoraŭ == * [[Uzanto:ThomasPusch/olimpikaj teamoj liste]] * tre dubindaj alidirektigoj: [[Specialaĵo:Kontribuoj/Yeagvr]] (ĝis 2019 je nomo Mvvnlightbae), naciisma italo, laŭ propra aserto ne komprenanta Esperanton, sed la homo sukcesas verki kompreneblajn redaktoresumojn, do tamen iomete regas la lingvon * [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Prettau&diff=prev&oldid=8552591 foje indas bremsi casteloboton (jen fine de 2023)]. * pri novaj aktoraj biografioj modeloj povas esti [[Grayson Perry]] aŭ [[Trevor Noah]] de 2024-09-39. * unua resumo dum revizio de jaraj listoj povas esti "enpaĝigo laŭ la aliaj listoj - ĉiuj eventoj de sama jaro al unu linio, kaj komenco de koncizigo" * [[/Ukr]] * polaj distriktoj: plej bone ekhavi norman historian ĉapitron, surbaze de [[Tuchola]], sed kun konsidero de [[reĝa Prusio]] == Referencoj == {{referencoj}} == Fonto == * La unua versio de tiu-ĉi teksto ekestis surbaze de la germana koresponda vikipedia artikolo laŭ la stato de la 16-a de oktobro 2024. <ref name="PIV">[https://vortaro.net/#aedo_kd artikolo ''aedo'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la eldono de 2002, presita eldono, paĝo 50</ref> {{referencoj}} {{ŝ|polurinda|mankas ĉia informkesto, iuj grafikaĵoj, eksteraj ligiloj, referencoj: tiel ĉi la malmultaj frazoj donas malmultajn informojn|listigi=ne}} == Atentendaj diskutoj == [[dosiero:Kontakto 1987 - la kvar kategorioj de facileco.png|eta|5ra|<!--la dokumenta eltondaĵo ĉiukaze estu en uzo, tial mi jen metas ĝin ankaŭ ĉi-tien-->]] * [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj/Arkivo/2021#Kategorio:Urboj de Germanio laŭ alfabeto]] * [[Kategorio-Diskuto:Malfermaj stelamasoj]] {{farite}} 2024-11-01 * {{flago|Italio}} [[Kategorio-Diskuto:Komunumoj de Italio]] * {{flago|Japanio}} [[Kategorio-Diskuto:Gubernioj de Japanio]], [[Projekto:Esperantigo de japanaj regionoj kaj gubernioj]] :: Resume: Aparte problemaj estas '''Aiĉi''' 0 kun [[Nagojo]], '''[[Diskuto:Gubernio Ĉiba|Ĉiba]]''' 1 ([https://www.monato.be/2003/008142.html Monato 2003]), '''[[Diskuto:Gubernio Hiogo|Hiogo]]''' 0 kun [[Kobeo]], '''[[Diskuto:Gubernio Ivate|Ivate]]''' 0 kun [[Morioka]], '''[[Diskuto:Gubernio Jamaguĉi|Jamaguĉi]]''' 0 kun [[Ŝimonoseko]], '''[[Diskuto:Gubernio Jamanaŝi|Jamanaŝi]]''' 2 (E-domo, blog), '''[[Diskuto:Gubernio Kagavo|Kagavo]]''' 0 kun [[Takamacu]], '''[[Diskuto:Gubernio Mijagi|Mijagi]]''' 0 kun [[Sendajo]], '''Sajtama > [[Diskuto:Gubernio Saitama|Saitama]]''' 0, '''[[Diskuto:Gubernio Ŝiga|Ŝiga]]''' 1 (JEK 2016) kun [[Ocu]], '''[[Diskuto:Gubernio Ŝimane|Ŝimane]]''' 2x (Monato + ES Kebekia) kun [[Macuo]] kaj '''[[Diskuto:Gubernio Toĉigi|Toĉigi]]''' 2. * [[Ribelo de Grandpolujo]], [[komisiono por trovo de loknomoj]] * [[/redaktoresumoj]] * noto pri miks-lingvaj fantaziaj "pseŭdovortoj" en la diskuto pri [[Zábřeha montetaro]]. * Ĉiba, budhisma templo en [[Jocukaidō]] * por eble postaj paĝoj: [[/stacio Omija|stacio Omija]] * dubindaj orfoj/ĝermetoj/malaktualaj: [[aglomeraĵo de Kielce]], [[aglomeraĵo de Poznano]] * Kial [[Holon]], ne Ĥolon kiel estas skribite? * Roberto kaj Narvalo pri [[Theodore von Kármán]] * Petr: kio pri [[Fervojlinio Šumperk–Krnov]] * strangaj ligiloj en paĝo [[Sidamoj]] * kion fari per {{ŝ|Laŭĝenro}} de Airon90... * [[/gazetejo.org]] * [[/uzanto pruno]] * Ekzemplo [[Rehden]]: {{Tiu ĉi artikolo|temas pri la komunumo ''Rehden'' en nordokcidenta Germanio. Samnoma komununumo ĝis 1945 ankaŭ ekzistis en nordorienta Germanio: sekve de la [[dua mondmilito]] ĝi doniĝis al la komunisma [[Pola Popola Respubliko]], la germana loĝantaro estis forigita kaj nun la loĝloko nomiĝas [[Radzyń Chełmiński]].}} * [[/ne sovaĝan esperantigon]] == Plia kopiebla atentiga kesto == {{polurinda|en la paĝo listiĝis amase tro da fotoj kaj grafikaĵoj, kompare al la malgranda teksto. Necesus elekto, aparte al tiuj fotoj kiuj vere temas pri tiu ĝi loko kaj ne montriĝas ankaŭ en aliaj paĝoj. Ankaŭ eblas meti iujn 4-5 fotojn al vikipedia galerio (tiun trukon ĉi tie jam aplikas la 4 fotoj ĉiuj nomataj "plaĝo en Ustka")...|listigi=ne}} {{polurinda|la informoj ĉi tie estas de 2006, de antaŭ 19 jaroj! Ĉu ankaŭ la indiko pri la estro tiom aĝas? Ĉiukaze aktualigo nepras|listigi=ne}} == Aktualigenda == Tia ŝablono ne estas esperante, sed jes ja angle [[:en:Template:Update]], france [[:fr:Modèle:Mettre à jour]], hispane [[:es:Plantilla:Desactualizado]] ktp - tial la ŝablonoj por enkopiado en tiujn vikipediojn estu ĉi tie. == Agendo == Necesus kontroli la fonton de [[Vladimir Sutkovoj]] se ĝi denove legeblos. 2025 09 16 :Ankoraŭ la fonto ne relegeblas, eble ĝi definitive mortis. 2025 09 27 TP Oktobre, novembre, decembre same. Sendube ĝi definitive mortis, ankaŭ la itala baza datumbaza retejo everk.it, kaj ankaŭ sendepende de tio propra retejo de ALE. 2026 01 12 TP * [[Diskuto:Adidas Al Rihla (pilko)]] 2026 01 12 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno * [[Diskuto:Peskaro]] temo "fotomuntaĵo", tasko por roboto, 2026 01 13 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno * [[Uzanto-Diskuto:Super nabla#Naskis v naskiĝis]] 2026 01 16 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno == Sporto == Jen unua ekzempla teksto pri plej bona turnira manpilkistino: [[Linnea Torstenson]] en 2010. [...] ", post kiam la antaŭajn 4 jarojn li jam estis membro en la nacia teamo de sub-17-jaruloj kaj aliaj junulaj naciaj teamoj" == Modeloj == :Por ĝemelaj komunumoj en Germanio ekzemple [[Bad Honnef]] (kutime kun franca kaj orientgermana partnero kaj ankoraŭ iuj aliaj) :Por uzo de "informkesto monto" vidu la ekzemplan paĝon [[Mount Bartle Frere]], kie ankaŭ estas ekzempla teksto kun uzo de pluraj vikidatumaj parametroj. :Se tre mankas ĉia bildo kaj la informkesto ne bezonas la bildo p18: [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}|eta|maldekstra|300ra|{{ŝ|centre|komunuma impreso}}]] == NRV == Plene ne ekuziĝis ĝis nun la navigiloj * {{ŝ|urba regiono Aachen}} - jam {{farite}} 2026-01-24 * {{ŝ|distrikto Ennepe-Ruhr}} * {{ŝ|distrikto Euskirchen}} * {{ŝ|distrikto Gütersloh}} * {{ŝ|distrikto Herford}} * {{ŝ|distrikto Hochsauerland}} * {{ŝ|distrikto Kleve}} * {{ŝ|distrikto Lippe}} * {{ŝ|distrikto Mark}} * {{ŝ|distrikto Minden-Lübbecke}} * {{ŝ|distrikto Mettmann}} * {{ŝ|distrikto Neuss}} * {{ŝ|distrikto Oberberg}} * {{ŝ|distrikto Olpe}} * {{ŝ|distrikto Recklinghausen}} * {{ŝ|distrikto Rhein-Erft}} * {{ŝ|distrikto Rhein-Sieg}} - jam {{farite}} 2026-01-24 kaj * {{ŝ|distrikto Wesel}}. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:21, 24 jan. 2026 (UTC) == NDS == Por la somero: en [[Rastdorf]] ĉe Werlte kaj [[Stavern]] ĉe Sögel ankoraŭ tre mankas fotoj... == Taksonomio == Ekzemple por informkesto vidu la paĝon [[Gerbero]]. == {{ŝ|orfa}} == [[:kategorio:Orfaj artikoloj pri Ĉeĥio]]: post malorfigo de kelkaj tekstoj ankoraŭ restas tie kvar paĝoj je 2026-01-31: : [[Bierfarejo U Fleků]]: TRI ligiĝoj : [[Domo de Faŭst]]: UNU : [[Ekspoziciejo Ĉe Hibernoj]]: UNU : [[Gastejo Ĉe Kaliko]]: UNU : [[Hiberna strato]]: TRI : [[Iama Doganejo "Na Výtoni"]]: UNU : [[Jungmann-placo]]: TRI : [[Meza industria lernejo Ostrava-Vítkovice]]: NUL : [[Nacia Avenuo]]: TRI : [[Slava Domo]]: DU : [[Vilao Ameriko]]: UNU Permane forigi la ŝablonon, sen ke io ŝanĝiĝis pri la situacio, estus neakcepteble. === Aktuala diskuto === * [[Ŝablono-Diskuto:Oficiala retejo]] 2026 2 3 * pri ruĝaj ligloj de 9 2005 de mirmal en [[Čestmír Vidman]] - vidu diskutpaĝan noton de 2026 3 5. * kaj pri tre dubindaj pseŭdovortoj "Schwarzenbergoj", "Schwarzenbergidoj", "Rožmberkidoj", teksto fakte ĝuste kreita en 2008 de Pavla D kiel [[Rožmberk (familio)]], kaj "Eggenbergidoj" vidu en [[Diskuto:Schwarzenberg (dinastio)]]. La uzoj de la pseŭdovortoj estas forprenitaj. - Cetere: Petr jam ekz. dum 2009 en [[diskuto:Fratoj Mašín]] disputis kontraŭ Narvalo kaj Paul P pri nepra volo enkonduki arbitrajn esperantajn vortojn sen vortaraj referencoj kaj kun neesperantaj literoj, sed ne konvinkis ilin ambaŭ - kompreneble. * ne forgesi: en teksto [[Sylla Chaves]] ankoraŭ la librotitoloj devos nigriĝi, se ne okazos miraklo 2026 3 12 === Problemaj orfoj kaj ĝermetoj === * [[Transigo de flu-kvanto]] 2026 2 27 * [[TERYT]] nur ĝermeto, ne orfo * [[/listoj de probable forigendaj dosieroj]] === Orfoj === * kaj barata retejo [[Anmol Ratan]] pri la malorfigo Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ neniu ajn alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Mi ne havas ideon pri iu paĝo, de kiu eblus konstrui ligilon ĉi tien. Ĉu iu alia havas iun ideon? :Ĉi tiu teksto estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia vikipedia artikolo ligas al ĝi (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). :Ĉi tiu teksto pri kino estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia artikolo ligis al ĝi. Nun jam estas tri ligiĝoj. Se estus kvar, pli bone kvin, estus sufiĉe. ::Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas [[vikipedio:orfo|orfa]], ĉar malmultaj aliaj artikoloj ligas al ĝi: nun estas '''du''' ligiloj de aliaj artikoloj kolektitaj (atentu ke diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkulkiĝas kiel artikoloj): se estos 4 aŭ 5 ligiloj, eblos forpreni la ŝablonon {{ŝ|orfa}}. :::La hodiaŭ farita teksto jam pene estas ligata el '''kvar''' aliaj artikoloj (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ::::Nun 12 aliaj artikoloj ligas al la teksto - la ŝablono {{ŝ|orfa}} povas forpreniĝi. '''Orfoj pri kino''': reĝisoro {{ŝ|vikidatuma listo|p-kodo=P57|modo=kaj|parameter=link}}, aktoroj p161 - pli detalan liston de la aktoroj vidu en la informkesto. == Ĝermoj kaj ĝermetoj == * ne jam trovitaj: [[Vikipedio:Mallongaj paĝoj kiuj ne estas ĝermoj]] == Italio kaj Francio == * Italio: [[provinco Grosseto]] - principe la 18 paĝoj de A ĝis M estas ampleksigitaj, la restaj 10 paĝoj de O ĝis Z ankoraŭ ne; [[provinco Mantova]] - pri ĉiuj 70 paĝoj la unua ŝtupo de riparo informkesto estas farita, krome nenio. * [[Francio]]: pri [[arondismento Poitiers]] la unuaj 44 paĝoj de entute 83 estas finfaritaj. (ĉ. la 14-a de febraro, la valentena tago) Stato de 2026 03 08, la komunisma tago de virinoj. == Antaŭ nia erao == En la 4-a jc. a.n.e. mi vidis paĝojn 300-360, en iuj sukcesis pli, en aliaj malpli aldoni, sed 361-399 tute ne jam vidis. === Referenco poŝatlaso === :[[dosiero:Pictogram_voting_delete.svg|20ra]] Ekz. [[Batumi]]: La referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, en siaj mapoj esperantigas iujn kaj latinliterigas aliajn loknomojn, kies originaj nacilingvaj formoj estas ne-latinlingvaj. En la mapo 20 ĝi indikas la urbon je la origina nomo "Batumi", nur latinigita. :[[dosiero:Pictogram_voting_delete.svg|20ra]] Ekz. [[Irkutsk]]: La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, esperantigas multajn urbojn, sed nomas la urbon ''Irkutsk'' en la mapo 15 kaj 15b - latinlitere, sed ne esperantigite. :[[dosiero:Symbol_confirmed.svg|20ra]] Ekz. [[Osako]]: La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Osako" en la vasta, du-paĝa mapo 24, kaj same en listo en paĝo antaŭ tiu du-paĝa mapo. ..., via demando estas tute pravigita. [[PIV]] 1970-2020 kaj [[Reta Vortaro]] ne mencias la lokan monton, ankaŭ en neniu alia du-lingva vortaro mi trovis indikon pri esperantigo ''xxx'', la esperantlingva literatura kaj gazetara serĉilo ''tekstaro.com'' ne trovas ĝin kaj eĉ la ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, kiuj dokumentigas multajn esperantigojn, sed ne esperantigas ĉiujn urbojn/lagojn/montojn ktp, ne mencias ĝin. Tial ĝis iu trovas konvinkajn ekstervikipediajn referencojn pri ekzisto de esperantlingva formo "xxx" devas esti la hipotezo ke tiu esperantigo probable tute ne dokumentiĝas kaj ne ekzistas. Esperanto '''ne''' funkcias tiel ke oni simple prenas ĉiujn vortojn de ĉiuj lingvoj, al ĉiuj substantivoj algluas o-finaĵon, al ĉiuj adjektivoj a-finaĵon ktp. kaj rezultas vortotrezoro kiu estas 10 000-foje pli granda ol ĉiu vortotrezoro de nacia lingvo. Tia lingvo estus koŝmare nekomprenebla. Do, tute klare - ĝis trovo de konvinkaj referencoj - la monto itale nomiĝas ''aaa''. Salutas == Enhavtabeloj == {{ŝ|TOC-dekstre}}, ekzemple, kaj <nowiki>__NOTOC__</nowiki> por subpremi enhavtabelon. Noto: [[uzanto:Chojus321]] Noto1: baza informkesto en la komunejo: <nowiki>{{Wikidata Infobox}}</nowiki> == Diversaĵoj == Claudio Pistilli: [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/listoj de probable forigendaj dosieroj]] en la [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] AI: [[:de:Wikipedia:WikiProjekt KI und Wikipedia/Erkennung KI-Einsatz]] Fari vikidatumerojn pri neesperantistaj usonanoj pri kiuj wiki.en kaj vikidatumoj ne interesiĝas: ĉe [[Joseph F. Foster]] eblis, ĉe [[Bruce Wilson]] ne. Minuskloj de i.a. universitatoj en francaj titoloj de vikidatumoj, ĉi tie pri [[universitato Cornell]] la 26 mar. 2026: ''(1) La minuscule ici est une convention typographique franco-française non adoptée par les autres pays francophones, lesquels mettent une majuscule pour leurs propres universités, et Wikidata en français n'est pas destinée à l’usage exclusif de la France; (2) le choix typographique d’une majuscule dans la langue d’origine appelle tout naturellement sa traduction par une majuscule également en français.'' Tiun argumentadon mi povas facile sekvi. Pri elegantaj navigiloj vidu la paĝon [[Diskuto:Schwarzenberg (Aŭstrio)]]. Episkopujo Majenco > [[diocezo Majenco]]. Dogmoteologio > [[Dogma teologio]] {{ŝ|aŭt}} faras {{aŭt|Majuskletojn}}. <nowiki>{{teksto en skatolo - komenco|1=temo}}{{teksto en skatolo - fino}}</nowiki> Mi mem ekz. fuŝis pri Nurenbergo en teksto [[Steigerwald]]. Germana komunumaro: centro [[Freren]], simpla membro ekz. [Beesten]]. == Medicinaj temoj == Inter la vario de drogoj produktitaj de [[Novartis]], [[metilfenidato]] (ankaŭ jam farita de Sj1mor en 2026 05 29, post kiam mi faris mian privatan noton ĉi tie) vere meritus propran artikolon. Teorie nova esperanta teksto ankaŭ malforte bonvenus por la [[borso]] de [[Mumbajo]], do [[borso de Mumbajo]], kaj pri la du antaŭaj firmaoj, [[Sandoz]] kaj [[Ciba-Geigy]]... La nova teksto [[Ĥirurgia operacio]] ankoraŭ bezonas tekston [[incizo]]. == Atentindaj tekstoj == * [[Marja-Sisko Aalto]] (ekde 2026 05 21) - {{Uzanto2|Näin on näreet}} * [[Augusto Cancela de Abreu]], Salazar-diktaturo en Portugalio kun malpermeso de Esperanto. * [[Diskuto:Ŝvabaĥo]] pri skribo, teksto farita en majo 2009 per Petr. (2026 05 29) * demando pri stranga aludo en la noto pri [[Adolf Halbedl]] en EdE (2026 05 31) * la rezistanto kontraŭ naziismo [[Rupert Mayer]] ([[d:Q45283]]) aparte meritus tekston, iam ajn... Mirakle jam 2026 05 29 je 9 h UTK, nur tri horojn post kiam mi private notis lian nomon ĉi tie por mi, Sj1mor faris ĝerman tekston. Tio tre bonas kaj la ĝermo meritus ankoraŭ iam enhavan plivastigon. * nekompletaj taskoj: [[:Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio|pri la komunumoj de Malsupra Aŭstrio]] duobla retejo en vikipedio for - ĝis nun nur A-R. * La vorto katrastrala estas fantazia: [[Diskuto:Höflein]]. (2026 06 01, ĝustigita je 06 08) Kaj nomigo de estroj de tiaj loĝlokoj de Klosterneuburg malsaĝas: [[Diskuto:Maria Gugging]] (2026 06 01, nun fakte ne necesas ago, sed iam poste) * Pri titolo [[Hampstead]] sen aldonaĵo ... (2026 06 08) * Paĝo "Naŝvilo" nun jam estas ĉe [[Nashville]], sed en la teksto ankoraŭ uziĝas la dubinda esperantigo. Jam referencoj postuliĝis en 2015, denove en 2026 06 12. Post pliaj 1-3 monatoj eblas afiŝi tion ĉe VP:AA kaj poste elsarki la fantazian esperantigon, se ne iu ankoraŭ trovas defendajn referencojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:45, 12 jun. 2026 (UTC) * Bezonatas multe da referencoj kaj kontrolo per almenaŭ la praga poŝatlaso en [[Ŝablono-Diskuto:Atlantiko]]... (2026 06 15) * [[Diskuto:Esperantistoj]] pri neproj aŭ ebloj de titolaj aldonaĵoj inter krampoj laŭ instigo de Sj1mor. (2026 06 16) * [[Diskuto:Ilja Ponomarenko]]: peto fari tekstojn [[The Kyiv Independent]] ([[d:Q111028947]]) kaj [[Ŝtata Universitato de Mariupolo]] ([[d:Q4281580]]). (2026 06 16) * Pri Nicolas Rastvortsev (2017) nenio ĝis nun, kvankam nun 24 filmoj en IMDb. Iam supozeble io venos. == Pliaj modeloj == Modeloj por mikroĝermoj de usonaj aktoroj vire ekz. [[Colin Ferguson]], ine ekz. [[Jaclyn Smith]]. Por river(et)oj, jen en Bavario, sed same taŭga ankaŭ aliloke, ekzemple [[Wiesent (Regnitz)]] aŭ [[Aisch]]. == Fontaj / pruvigaj cirkonstancoj P1480 == * apud (Q21818619): approximate location – should be used with qualifier P1480 to indicate that value is close g2n7l53ahhfcppngdnvu1kgpu66wy6t Crassier 0 458448 9406082 9146344 2026-06-18T08:02:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406082 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Crassier |blazono=[[Dosiero:CHE Crassier COA.svg|120ra|centre|<small>Blazono de Crassier </small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Crassier |bildo=[[Dosiero:Gare de crassier 5.JPG|285ra|centre|<small> Crassier </small>]] |priskribo de bildo=Crassier |kantono=Vaŭdo |distrikto=[[Nyon (distrikto)|Nyon]] |koord={{Koordinatoj gms|46|22|27|N|6|9|49|E}} |loĝantoj=1051 |areo=2,03 |alteco=475 |poŝtkodo=1263 |kodo=5714 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Crassier 2008.png|285ra|centre|<small>Mapo de Crassier </small>]] |priskribo de mapo=Situa mapo de Crassier }} '''Crassier''' estas komunumo en la [[Nyon (distrikto)|distrikto Nyon]] en [[Kantono Vaŭdo]], [[Svislando]]. Ĝi havis 1051 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012. == Geografio == La komunumo Crassier situas sur la norda flanko de la rivereto ''Boiron de Nyon'' sur la ebenaĵo inter la [[Lago Lemano]] kaj la [[Ĵurasa Montaro]] apud la landlimo al [[Francio]], proksimume 6 kilometrojn okcidentnordokcidente de la distriktĉefurbo Nyon kaj 15 kilometrojn nordoriente de la urbo [[Ĝenevo]].<ref>Fonto: [ Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]</ref> La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,03&nbsp;km², de kiuj 8,8% estas kovritaj de [[arbaro]], 69,1% servas por [[agrikulturo]] kaj 21,1% por [[setlado]]. <ref>Fonto: [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/02/03/blank/data/gemeindedaten.html Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011]</ref> == Najbaraj komunumoj == La komunumo Crassier limas en nordo al [[Chéserex]],en oriento al [[Borex]], en sudoriento al [[Arnex-sur-Nyon]], en sudsudoriento al la [[Kantono Ĝenevo|ĝeneva]] [[eksklavo]] [[Céligny]], en sudsudokcidento al [[Bogis-Bossey]], en okcidento al [[Divonne-les-Bains]] ([[Francio]]), kaj en nordokcidento al [[La Rippe]]. == Trafiko == Tra Crassier pasas la kantona ĉefvojo n-ro 122 de Nyon al Divonne-les-Bains en Francio. Sude de la komunumo pasas la [[svisa aŭtovojo A1]], kies plej proksima alveturejo Coppe situas proksimume 3 kilometron sudokcidente de la komunumo sur la teritorio de [[Chavannes-de-Bogis]]. Pere de la [[poŝtaŭtolinio]]j de Nyon al Coppet kaj al La Rippe la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La iama fervojo de Nyon al Divonne-les-Bains estis fermita en la jaro 1965. == Historio == La unua dokumenta mencio de Crassier datiĝas el la jaro [[1123]] kiel ''de Craceio''. Dum [[mezepoko]] la vilaĝo apartenis al la nobela familio de Crassier, kiu estis menciita ek de 1123. Sub la [[Kantono Berno|berna regado]] de [[1536]] ĝis la [[Helveta Revolucio]] la loko apartenis al la Voktejo Nyon. En la jaro [[1564]] la loko estis dividita al du partoj surbaze de la kontrakto de Laŭzano, kiu fiksis la limon inter Berno kaj la Lando de Gex. La franca parto hodiaŭ nomiĝas Crassy kaj apartenas al la komunumo Divonne-les-Bains. En la 18-a jarcento Crassier estis malgranda senjorujo kun propra tribunalo. Post la [[Helveta Revolucio]] de [[1798]] la komunumo estis atribuita al la [[Distrikto Nyon]]. De [[1839]] ĝis [[1878]] la komunumo estis metita sub tutela kontrolo de la kantono.<ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2506.php ''Germain Hausmann'': ''Crassier'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2005-01-20)]</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.crassier.ch Oficiala retejo de la komunumo Crassier]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050324004922/http://crassier.ch/ |date=2005-03-24 }} {{Komunejokat|Crassier}} <!--- == Bildoj == <gallery> </gallery> ---><br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Nyon}} dqv5nhao2wgniqm04aykpfjpz64urdq Cézembre 0 459790 9406290 9281079 2026-06-18T11:19:17Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406290 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | insulo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Cézembre | devena_nomo = | alia_nomo = | alia_nomo1 = | kategorio = insulo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Cézembre | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Cézembre1-IMGP1979.JPG | dosiero_priskribo = Insulo Cézembre vidata de navedŝipo <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Francio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = Bretonio | regiono_tipo = Regiono | distrikto = [[Ille-et-Vilaine]] | distrikto_tipo = Departemento | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono_tipo = | histregiono1 = | histregiono2 = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_tipo = <!-- Provincoj --> | parto_faldo = 1 | parto = <!--[[Provinco Agrigento|Agrigento]] --> | parto1 = <!--[[Provinco Caltanissetta|Caltanissetta]] --> | rivero = | rivero_tipo = | rivero1 = | memorindaĵo = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = | montaro = | montaro_tipo = | ĉefurbo = | animalo = | orogenezo = | orogenezo_tipo = | geologio = [[Manika Markolo]] | geologio1 = | urbo_faldo = 1 | urbo_tipo = <!--Kelkaj urboj--> | urbo = <!-- urbonomo de "urbo" ĝis "urbo10"--> | planto_faldo = 1 | planto = <!-- Olivo kun "planto" ĝis "planto4" --> <!-- *** Situo *** --> | ĉefurbo = "sen" | ĉefurbo_situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | ĉefurbo_leviĝo = 0 | ĉefurbo_lat_d = 48 | ĉefurbo_lat_m = 40 | ĉefurbo_lat_s = 37 | ĉefurbo_lat_NS = N | ĉefurbo_long_d = 2 | ĉefurbo_long_m = 4 | ĉefurbo_long_s = 17 | ĉefurbo_long_EW = E | plej_alta_situo = <!-- nomo de loko --> | plej_alta_leviĝo = 38 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 0.18 | areo_rondumo = 0 | longo = 0.700 | larĝo = 0.250 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 0 | loĝantaro_dato = 2010 | loĝantaro_denseco = <!--auto--> <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = | dato = | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = | unesko_jaro = | unesko_tipo = <!--kultura heredaĵo--> | unesko_kriterioj = | unesko_regiono = | unesko_numero = <!-- *** Liberaj kampoj *** ("libera" ĝis "libera2") --> | libera = [[Manika Markolo]] | libera_tipo = akvejo | libera1 = FR-35 | libera1_tipo = regiono-ISO | libera2 = | libera2_tipo = <!-- insularo --> <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_lokumilo_plurobla = Francio/Ille-et-Vilaine | tipo1 = reliefo | alt1 = Vidu situon de insulo Cézembre kadre de Francio | tipo2 = reliefo | alt2 = Vidu situon de insulo Cézembre kadre de Ille-et-Vilaine <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Cézembre <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo insulo|zomo=10}} }} '''Cézembre''' estas marborda insulo situanta en golfeto de [[Saint-Malo]] en departemento "[[Ille-et-Vilaine]]". Surfaca je 18 hektaroj, ĝi ne estas loĝata, escepte de hotelo-restoracio malfermita dum somera sezono. La insulo estas sur la teritorio de Saint-Malo. <!-- Ayant au cours de son histoire abrité des ermites puis à partir du XV{{e}} siècle un monastère, elle eut ensuite à partir de la fin du XVII{{e}} siècle une vocation militaire pour la défense de la cité malouine. Pendant la Seconde Guerre mondiale, elle fut largement fortifiée par les Allemands et résista en août 1944 aŭ troupes américaines lors de la [[libération de Saint-Malo]]. Elle subit pendant plus de 3 semaines un [[Bombardement de Cézembre|bombardement intensif]], tant aérien, maritime que terrestre, dont l'île garde encore les stigmates aujourd'hui. --> == Geografio == Cézembre estas la plej granda insulo de la insuloj de la golfeto de Saint-Malo. Ĝi situas je 3,5&nbsp;km de [[Saint-Énogat]], en [[Dinard]], kaj je 4&nbsp;km de ĉirkaŭmura Saint-Malo. Plilonga laŭ sudokcidenta-nordorienta direkto, ĝi konsistas el du altebenaĵoj apartigitaj per profunda tranĉo. La insulo estas longa je 700 metroj, larĝa je 250 metroj. Ĝia kulmina punkto sen nomo, staras je 38 metroj. Estas plaĝo el fajna sablo suden, fronte al la kontinento, kaj roka kaj kruta bordo fronte al maro. == Historio == La vorto Cézembre signifas plej alta punkto en kelta lingvo. La insulo estis la orienta pinto de la estuaro de rivero [[Rance]] kaj verŝajne estis ''Segisama Briga'' en la praromia epoko, kie staris opidumo gardanta la enirejon de marborda rivero<ref name = " Saint-Malo 2000 ans">« Cézembre » en ''Saint-Malo, 2000 ans d'histoire'', Volumo 1, de Gilles Foucqueron, novembro 1999, {{ISBN|2-9500304-5-9}}</ref>. Cézembre tiam estis ligita al la kontinento. Ĝi estus fariĝinta insulo sekve de cunamo supozata en 709. == Fotoj == <gallery> Dosiero:Cézembre.JPG|Cézembre vidata de Le Sillon en Saint-Malo Dosiero:Cézembre01.jpg|Cézembre vidata de la maro Dosiero:Le Phare du Grand Jardin Bretagne 2018.jpg |[[Lumturo de Grand Jardin]] sudokcidente de Cézembre Dosiero:Cézembre03.jpg |Cézembre, la ŝipdeklivo Dosiero:Cézembre04.jpg |Mevoj prifajfas malpermesojn </gallery> == Eksteraj ligiloj == * [http://patrimoine.region-bretagne.fr/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35032908 Elektronikaj dosierujoj de la ĝenerala inventaro de Bretonio]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120317152900/http://patrimoine.region-bretagne.fr/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35032908 |date=2012-03-17 }} * [http://www.saint-malo.maville.com/Actualit%C3%A9/re/actudet/actu_-605606------_actu.html Senminigaj operacioj en 2008 kondukitaj sur la insulo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://hubert35.com/cezembre.htm Marbirdoj sur Cézembre] == Bibliografio == * {{citlibro |Eldonejo=Danclau |collection= |série= |Titolo=L'histoire d'une île, Cézembre |Aŭtoro=Louis Motrot |prénom= |nom= |Loko=Dinard |Jaro=1992 |publi= |Paĝoj=27 |format= |ISBN=2-907019-12-0 |présentation en ligne= |lire en ligne= |commentaire= }} <!-- *{{ouvrage |éditeur=la Découvrance | |série= |titre=Cézembre, l'île interdite |auteur=Véra Kornicker |prénom= |nom= |lieu=La Rochelle |année=2008 |publi= |pages=144 |format= |isbn=9782842655785 |lire en ligne= |commentaire=Nouvelle éd. revue et augmentée. Postface par Thierry Chauvin, chargé de mission au Conservatoire de l'espace littoral et des rivages lacustres. }} *{{ouvrage |éditeur=Pascal Galodé | |série= |titre=Cézembre noire |auteur= Hugo Buan |prénom= |nom= |lieu=Saint Malo |année=2010 |publi= |pages=313 |format= |isbn=978-2-35593-081-2 |lire en ligne= |commentaire=Thriller. Que se trame-t-il à Cézembre, cette île mystérieues de la côte Bretonne? ... }} --> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj }} {{Portalo|insuloj|Saint-Malo|Naturprotektado}} {{DEFAŬLTORDIGO:Cezembre}} [[Kategorio:Insuloj fronte al Saint-Malo]] [[Kategorio:Neloĝataj insuloj en Francio]] [[Kategorio:Naturaj lokoj de Ille-et-Vilaine]] [[Kategorio:Protektitaj areoj de Ille-et-Vilaine]] 96c58b53ng8qonzkjfcob2ugou2kspv Christoph Maria Herbst 0 460686 9405769 8714850 2026-06-17T20:45:12Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405769 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro |nomo = Christoph Maria Herbst |dosiero = Christoph Maria Herbst, Premiere.JPG |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Christoph Maria Herbst en la germania premiero de la filmo "King Ping" en la urbo [[Wuppertal]], la 29-an de oktobro 2013 |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝdato kaj aĝo|1966|2|9}} |loko de naskiĝo = {{Flago|Germanio}} [[Wuppertal]], [[okcidenta Germanio]] |aktivaj jaroj = [[1986]] ĝis nun }} [[Dosiero:1160Christoph Maria Herbst - Kopie.JPG|eta|<center>la aktoro en la televida programo ''Markus Lanz'', 2011]] '''Christoph Maria Herbst''' (prononco {{prononco|KRIStof maRia He<small><sub>a</sub></small>bst}}, naskiĝis {{naskiĝdato|1966|2|9}} en [[Wuppertal]], do nun {{aĝo|1966|2|9}}-jara) estas [[germanoj|germana]] [[aktoro]], parolisto de [[sondramo]]j kaj [[dublado|dublisto]]. Pro sia aktora interpreto de la oficisto ''Stromberg'' en la samnoma komedia televida serio li en 2006 estis honigita per la premio ''Grimme'' kaj trifoje sinsekve ricevis la titolon de plej bona aktoro en la konkurso germana komedia premio (''Deutscher Comedypreis'').<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.agentur-contract.de/schauspieler.php?actID=4 |titolo=paĝo pri li en retejo de la aktora agentejo ''Contract'' |alirdato=2013-11-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131203014221/http://www.agentur-contract.de/schauspieler.php?actID=4 |arkivdato=2013-12-03 }}</ref> == Vivo == === Junaĝo kaj eduko === La aktoro estas la plej juna infano en katolika familio. Ankaŭ la plej aĝaj fratinoj ''Stefanie'' kaj ''Isabell'' havas la duan personan nomon ''Maria''. Jam en la lernejaj jaroj li aktoris kabarede kaj teatre.<ref name="wissen">[http://www.wissen.de/thema/christoph-maria-herbst biografio de la aktoro en la retejo ''wissen.de''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140330064038/http://www.wissen.de/thema/christoph-maria-herbst |date=2014-03-30 }}, vidita la 11-an de februaro 2013.</ref> Li finis la lernejajn jarojn per la finekzameno [[abituro]] en la [[gimnazio]] ''Wilhelm Dörpfeld'' de Wuppertal-[[Elberfeld]], kaj dum tiuj jaroj ankaŭ estis aktiva helpanto en sia katolika paroĥo. Poste li dum 2 jaroj edukiĝis kiel banka komercisto. === Teatro === Jam dum tiu banka eduko li aktivis en la sendependa teatra komunumo de sia hejmurbo. En 1986 li partoprenis en la fondo de la privata teatro ''in Cronenberg'' kun ligita aktora lernejo. Interalie li aktore partoprenis en la teatraĵoj ''Barfuss im Park'' de [[Neil Simon]] kaj ''[[Macbeth]]'' de [[William Shakespeare]]. En 1989 li dungiĝis kiel aktoro en la regiona teatro ''Burghofbühne'' de la urbo [[Dinslaken]], inter 1992 kaj 1996 sekvis dungiĝo en la urba teatro de [[Bremerhaven]], kaj en 2002 kaj 2003 en la scenejo ''Metropoltheater'' [[Munkeno]]. Ekde la jaro 2005 li interalie kun la kolego [[Bastian Pastewka]] ripete aktoras en la publike tre sukcesa komedio ''Männerhort'' de la scenejo [[Theater am Kurfürstendamm]] en [[Berlino]].<ref>[http://www.berliner-zeitung.de/archiv/mit-der-erfolgsinszenierung--maennerhort--feiert-das-theater-am-kurfuerstendamm-seinen-85--protestieren-und-amuesieren,10810590,10425302.html artikolo ''Protestieren und amüsieren: Erfolgsinszenierung „Männerhort“''. ("protesti kaj amuzi: sukcesa teatra surscenigo ''Männerhort'')] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131203050629/http://www.berliner-zeitung.de/archiv/mit-der-erfolgsinszenierung--maennerhort--feiert-das-theater-am-kurfuerstendamm-seinen-85--protestieren-und-amuesieren,10810590,10425302.html |date=2013-12-03 }} En la gazeto ''[[Berliner Zeitung]]'', la 9-an de oktober 2006</ref> La sukcesa ensemblo en 2008 prezentis la teatraĵon turnee en urboj de ĉiuj partoj de Germanio. Krome la aktoro kadre de la teatra festivalo ''[[Nibelungoj|Nibelungenfestspiele]]'' de la urbo [[Worms]] en 2009 aktore vivigis la rolon de [[Hagen]] en la produktaĵo ''Das Leben des Siegfried''. === Televido === [[Dosiero:Christoph Maria Herbst Nov. 2011.JPG|eta|<center>''Christoph Maria Herbst'' en novembro 2011]] En la germanlingva televido Christoph Maria Herbst unuafoje videblis ekde la jaro 1997 en la komedia serio ''Sketchup''. Sekvis interalie inter 2001 kaj 2003 privata televida kanalo ''[[Sat.1]]'' la komedia serio ''Ladykracher'', pro kies rolo li en 2002 honoriĝis per la germana komedia premio. En 2004 en la privata televida kanalo ''[[ProSieben]]'' komenciĝis la moke kvazaŭdokumenta televida serio ''Stromberg'', fakte komedio, pro kies rolo de malĝentila kaj kritikema ĉefo de malgranda oficejo la aktoro ricevis plurajn premiojn. Sekvis dua, tria, kvara kaj kvina sezono de la serio, el kiu la lasta elsendiĝis ekde novembro 2011, kaj kineja filmo pri la temo el la jaro 2010. La televida kanalo ''Sat.1'' ekde la jaro 2007 prezentis la aktoron ĉefrole en plia komedia serio, nomata ''Hilfe! Hochzeit!'' ("Helpu! Geedziĝo!"), kaj aldoniĝis pliaj unuopaj roloj en televidaj filmoj. === Kino === Sian kinan karieron la aktoro komencis en 1998 per la filmo ''Der wirklich letzte Junggeselle'' ("la vere lasta fraŭlo"). Post kelkaj mallongaj filmoj, en 2003 kontraste al la krome ofte komediaj roloj sekvis tragika ĉefrolo en la [[trilero]] ''Im Dunkeln'' ("en malhelo"). Samjare tamen ankaŭ li havis komediajn rolojn, interalie en la filmo ''[[(T)Raumschiff Surprise – Periode&nbsp;1]]'' de [[Michael Herbig|Michael ''Bully'' Herbig]], parodio pri la origina televida serio de la usona scienc-fikcia universo [[Star Trek]], kaj la filmo '' Der WiXXer'', parodio pri la produktaĵoj de la reĝisoro [[Edgar Wallace]], en kiu li rolis kiel servisto ''Alfons Hatler'', en aspekto kaj parolmaniero moko de la diktatoro [[Adolf Hitler]]. Sekvis multaj pliaj kinejaj filmoj, interalie en 2006 la rolo de reĝo Julius la 111-a en la porinfana filmo ''[[Hui Buh – Das Schlossgespenst]]'' ("Huj Buh - la kastela fantomo"). === Voĉa aktorado === [[Dosiero:Christoph Maria Herbst.jpg|eta|<center>Christoph Maria Herbst la 21-an de januaro 2007 dum publika legado]] Krom siaj aktivecoj kiel teatra, kina kaj televida aktoro Christoph Maria Herbst profesie aktivas kiel parolisto de [[sondramo]]j kaj kiel [[dublado|dublisto]]. Krome li publike voĉlegas el romanoj, kaj en 2005 el medicina doktoriga studraporto pri aparte stranga temo. En dublado, liaj roloj parte estis tradukoj de origine alilingvaj filmoj, kaj realfilmaj kaj animaciaj, sed parte ankaŭ germanlingvaj produktaĵoj animaciaj, kies videbligitaj personaĵoj ankoraŭ bezonas voĉan aktoradon. == Filmografio == * 1998: [[Der Clown]] (televida serio, epizodoj 2x05, 2x06) * 1998: [[Alarm für Cobra 11 – Die Autobahnpolizei]] (televida serio, epizodo 3x03) * 1998: Der wirklich letzte Junggeselle * 2000: [[Scharf aufs Leben]] (televida filmo) * 2001–2003, 2008: [[Ladykracher]] (televida serio, epizodoj 1x01–1x03, 4x07) * 2002: [[Soko Köln]] (pripolica televida serio, sezono 1, epizodo 6) * 2003: 3 für [[Robin Hood]] * 2004: [[Aus der Tiefe des Raumes]] * 2004: [[(T)Raumschiff Surprise – Periode 1]], parodio de la unua serio de televidaj filmoj en la fikcia universo [[Star Trek]] * 2004: [[Der Wixxer|Der WiXXer]] * seit 2004: [[Stromberg (televida serio)|Stromberg]] (televida serio, 46 epizodoj) * 2004: [[Das Zimmermädchen und der Millionär]] (televida filmo) * 2004: [[Erkan & Stefan in Der Tod kommt krass]] * 2004: Im Dunkeln (mallonga filmo) * 2005: [[Der Fischer und seine Frau]] * 2005: [[Vom Suchen und Finden der Liebe]] * 2005: [[Mädchen über Bord]] (televida filmo) * 2006: [[Hui Buh – Das Schlossgespenst]] * 2006: [[Urmel aus dem Eis]] * 2006: [[Wo ist Fred?]] * 2007: [[Die Aufschneider]] * 2007: [[Hilfe! Hochzeit! – Die schlimmste Woche meines Lebens]] (televida filmo) * 2007: [[Neues vom Wixxer|Neues vom WiXXer]] * 2007: [[Hände weg von Mississippi]] * 2007: Jakobs Bruder * 2008: [[Horton hört ein Hu!]] (origine angle ''Horton hears a Who!'') * 2008: Don Quichote – Gib niemals auf! * 2008: Urmel voll in Fahrt * 2008: [[Zwei Weihnachtsmänner]] (televida filmo) * 2009: [[Wickie und die starken Männer]] * 2009: [[Pastewka (televida serio)|Pastewka]] (televida serio, epizodoj 4x01, 4x05) * 2009: Mullewapp – Das große Kinoabenteuer der Freunde * 2010: [[Carlotta und die Wolke]] * 2010: [[Konferenz der Tiere (filmo)|Konferenz der Tiere]] (voĉa rolo de ''Charles, la gaŭla koko'') * 2010: Kreutzer kommt… in den Club (televida filmo) * 2010: [[Das Traumschiff]] – Bora Bora (televida filmo) * 2011: [[Wickie auf großer Fahrt]] * 2012: [[Das Haus der Krokodile (filmo)|Das Haus der Krokodile]] * 2012: [[Und weg bist du]] (televida filmo) * 2012: Kreutzer kommt… ins Krankenhaus (televida filmo) * 2012: Götter wie wir (televida serio, epizodo 1x02) * 2012: Achtung Polizei! – Alarm um 11 Uhr 11 (televida filmo) * 2012: Flemming – Gruppenspiele * 2013: [[Ritter Rost|Ritter Rost – Eisenhart & voll verbeult]] (voĉa rolo de ''Prinz Protz'') * 2013: [[V8 – Du willst der Beste sein]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.agentur-contract.de/schauspieler.php?actID=4 oficiala prezento fare de lia aktora agentejo kun biografio kaj fotoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131203014221/http://www.agentur-contract.de/schauspieler.php?actID=4 |date=2013-12-03 }} * {{IMDb nomo|0378698}} * {{DNB|129922676}} * [http://www.wissen.de/thema/christoph-maria-herbst biografio pri la aktoro en la retejo ''wissen.de''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140330064038/http://www.wissen.de/thema/christoph-maria-herbst |date=2014-03-30 }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj|GND=129922676|VIAF=265434311}} {{Vivtempo|Herbst, Christoph Maria}} [[Kategorio:Germanaj aktoroj]] [[Kategorio:Komikistoj]] 4g03zorto5nsoognb9s2hzj3gukyvps Kategorio:Amaskomunikiloj en Serbio 14 461204 9405678 9405333 2026-06-17T19:02:02Z ThomasPusch 1869 9405678 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Serbio]] [[Kategorio:Kulturo de Serbio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Serbio]] [[Kategorio:Komunikado en Serbio]] 23yazern7j3orj7ilt9la0x4y3vscfe Mitteldeutscher Rundfunk 0 463167 9405476 8983449 2026-06-17T14:00:13Z ThomasPusch 1869 9405476 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}}[[Dosiero:Leipzig MDR main building.jpg|eta|La MDR-ĉefsidejo en Lepsiko.]] '''Mitteldeutscher Rundfunk''' (mallongigo: '''MDR''', laŭvorte: ''Mezgermana Radio'') estas aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio por la [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] [[Saksio]], [[Saksio-Anhalto]] kaj [[Turingio]] kun centra oficejo en [[Lepsiko]] kaj pluraj filioj en aliaj urboj de la tri federaciaj landoj. Krome ĝi estas membro de [[ARD]]. Inter la tie unuigitaj landaj programoj, MDR estas la kvina plej granda. == Historio == Antaŭinta organizo estis la en la 1924-a jaro fondita [[akcia kompanio]] ''Mitteldeutsche Rundfunk'', antaŭe privata poste duonŝtata entrepreno. Ĝi estis ŝtatitiga komplete en 1933 kaj ŝanĝis la nomon al ''Mitteldeutsche Rundfunk S.R.L.'', en 1934 al ''Reichssender Leipzig''. De 1945 ĝis 1952 ĝi nomiĝis ''Landessender Leipzig/Mitteldeutscher Rundfunk''; post la centraligo de [[GDR]]-televido ĝi ĉesis ekzisti. Post la [[Germana reunuiĝo]] naskiĝis por mallonga tempo tri malsamaj sendostacioj en la menciitaj, nove kreitaj federaciaj landoj, kies programofertantoj kunfandiĝis en 1991 kaj iĝis finfine ''Mitteldeutscher Rundfunk''. == Ofertoj, strukturo, taskoj == La MDR havas tri regionajn radiprogramojn (MDR 1 Radio Sachsen, MDR 1 Radio Sachsen-Anhalt kaj MDR 1 Radio Thüringen) kaj 4 centralajn programojn kovrantajn la tutan elsendozonon: JUMP (moderna popmuzikprogramo), MDR-info (informado sen muziko kaj sen varbaĵoj), MDR FIGARO (kulturprogramo) und SPUTNIK (projunularaj programaĵoj). Televide MDR dissendas ekde 1992 propran tuttagan programon (MDR Fernsehen). Krome MDR je 11,45 % partoprenas la komunan televidprogramon de [[ARD]] (Das Erste) kaj pluse tri satelitkanalojn ([[3sat]], [[Arte|ARTE]], [[KiKA]] kaj PHOENIX). Ĝi respondecas amaskomunikile pri zono de ĉirkaŭ 55 000 kvadrataj kilometroj kun ĉirkaŭ 9,3 milionoj da spektantoj kaj aŭskultantoj. Ĉirkaŭ 4,4 milionoj da radio- kaj ĉirkaŭ 4 milionoj da televidaparatoj estas registrigitaj. == Taskoj == Kiel organizaĵo de publika juro, ŝtata traktato devigas MDR-on servi al ''informado kaj klerigado, konsilado kaj amuzigo'' kun samtempa ''subteno de identeco kaj solidareco en unuiĝinta Germanio''. La plej grava kontrola komisiono estas la ''Rundfunkrat'' konsistanta el 43 membroj. Afergvidanto estas intendanto elektita por la daŭro de ses jaroj. Estante publika radio, ĝi ĉerpas 80 % de sia financado el la kotizoj devigaj por ĉiuj loĝantoj de Germanio. == Literaturo == * Angelika Gummelt: ''Von der Pleiße an die Saale – Ein kleiner Streifzug durch die Geschichte und Vorgeschichte der MDR-Hörfunkzentrale.'' Leipzig 2007. * Hagen Pfau: ''Mitteldeutscher Rundfunk – Radio-Geschichte(n).'' Altenburg 2000, ISBN 3-930550-10-5 * Jörg Clemen: ''Mitteldeutscher Rundfunk – die Geschichte des Sinfonieorchesters.'' Altenburg 1999, ISBN 3-930550-09-1 == Vidu ankaŭ == * [[MDR Turingio]] * [[MDR Thüringen-Journal]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.mdr.de/ Hejmpaĝo] [[Kategorio:Turingio]] [[Kategorio:Saksio]] [[Kategorio:Saksio-Anhalto]] [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] b5fqvbd6y6tyiroj78u3l5zuc38wzqk Leopoldo la 1-a (Belgio) 0 463355 9406292 8511242 2026-06-18T11:19:42Z ~2026-35601-37 258882 9406292 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo = 1-a [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Listo de belgaj reĝoj|Reĝo de la belgoj]] | dosiero = State Coat of Arms of Belgium.svg | periodo = [[1831]]–[[1865]] | antaŭ = – | post = [[Leopoldo la 2-a (Belgio)|Leopoldo la 2-a]] }} }} [[Dosiero:Leopold I by Franz Winterhalter.jpg|eta|200px]] '''Leopoldo la 1-a''', denaske "''Leopold Georg Christian Friedrich von Sachsen-Coburg-Saalfeld, Duko de Saksio, Princo de Saksio-Koburgo-Gotao''" (n. la [[16-an de decembro]] [[1790]] en [[Coburg|Koburgo]] kaj m. la [[10-an de decembro]] [[1865]] en [[Bruselo]]), estis la unua [[Listo de belgaj reĝoj|reĝo de la belgoj]]. Li estis elektita de la belga parlamento la 4-an de junio kaj ĵuris kiel reĝo la 21-an de julio 1831. Lia filo, ankaŭ nomata [[Leopoldo la 2-a (Belgio)|Leopoldo]], sekvis lin sur la belga trono post lia morto en 1865. {{Saksio-Koburgo kaj Gotao}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Belgaj reĝoj]] [[Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao]] [[Kategorio:Belgio]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 2nn46nigh923tc3phd4iqin6s79ecmw Christoph Klawe 0 469727 9405767 7867777 2026-06-17T20:44:06Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405767 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} D-ro '''Christoph KLAWE''' estas [[Germanio|germana]] [[Neŭrologio|neŭrologo]], [[Psikologio|psikoterapiisto]], [[Psikiatrio|psikiatro]] kaj [[Esperantistoj|esperantisto]]. Klawe studis [[Medicino|medicinon]] en la universitatoj de sia hejmurbo [[Majenco]] kaj en [[Dublino]] en [[Irlando]]. Li kvalifikis sin kiel neŭrologo, psikiatro kaj psikoterapiisto. Nuntempe Klawe loĝas en [[Treviro]] (Trier) (Germanio) kaj tie estras grandan centron por la kuracado de malsanuloj, kiuj suferas de [[multobla sklerozo]]. Ekde la 100-a jubilea eldono li estas vicĉefredaktoro de [http://interrev.com Medicina Internacia Revuo (MIR)], la oficiala scienca revuo de [[Universala Medicina Esperanto-Asocio]] (UMEA). Depost la 19-a Internacia Medicinista Esperanto Kongreso, kiu okazis en la jaro 2014 en Budapeŝto, Klawe ankaŭ estas prezidanto de tiu Asocio. Flanke de siaj profesiaj devoj Klawe ĉefe interesiĝas pri la Japana kulturo kaj estas entuziasmulo pri la Japana [[Goo|Go-ludo]] kaj la luktarto [[Aikido]]. Tiurilate li aktivas en [[Esperantista Go-Ligo Internacia]] (EGLI) kaj estas kunfondinto kun [[Mireille Grosjean]] de la movado AikidEo, kiu celas kunigi la fortojn de Esperantistoj kaj Aikido-praktikantoj. Inter 2012 kaj 2019 Klawe estis estrarano de la [[Internacia Esperanto-Instituto]] en [[Hago]]. En 2018 li honoriĝis per la [[premio Pirlot]] pro lia recenzo "Pri medicina terminologio en Esperantujo" de la Oklingva Medicina Enciklopedia Vortaro (OMEV) de [[Jozo Marević]] el 2016. == Eksteraj ligiloj == * [http://esperanto-aiki.de/o?lang=eo Retejo AikidEo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140224141837/http://esperanto-aiki.de/o/?lang=eo |date=2014-02-24 }} {{-}} {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Klawe, Christoph}} [[Kategorio:Germanaj esperantistoj]] [[Kategorio:Germanaj psikiatroj]] [[Kategorio:Germanaj psikoterapiistoj]] [[Kategorio:Germanaj neŭrologoj]] [[Kategorio:Esperantistaj kuracistoj]] 48qmvkp8xpwxli512tu9fco7fliy3bv Carl Melville 0 469778 9405525 8947492 2026-06-17T15:32:53Z Sj1mor 12103 9405525 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Carl Georg Ludwig MELVILLE''' (naskiĝinta la [[29-a de oktobro]] [[1875]] en [[Jelgava]], mortinta la [[18-a de februaro]] [[1957]] en [[Sonneberg]]) estis germana skulptisto kaj medaldezajnisto.[[Dosiero:Erfurt Gustav-Adolf-Brunnen 01.jpg|eta|la [[Gustav-Adolf-fontano (Erfurt)]], verko de Melville.]] == Vivo == La filo de juristo studis ek de 1894 natursciencojn dum kvar semestroj ĉe la [[Technische Universität Bergakademie Freiberg|Minakademio Freiberg]]. De 1901-03 li trejnitis kiel skulptisto en Berlino. Poste li studis ĝis 1906 du semestrojn ĉe la Arta altlernejo de [[Kassel]], estante disĉiplo de [[Carl Bernewitz]]. De la 1-a de julio 1909 ĝis la 30-a de junio 1934 li instruis ĉe la [[Artmetilernejo de Erfurto]], kie li estris la seminarion por skulptistoj kaj modelistoj. Li lernigas modeladon al majstroj skulptistaj kaj studon de naturo laŭ la viva modelo. Krome li konatigis trukojn por prilaborado de legno, ŝtono kaj ceramiko. En la 16-a de januaro 1923 oni nomumis lin profesoro, en 1934 li pensiuliĝis pro dekreto farita de la ministro pri ekonomio kaj laboro. == Graveco == Melville modeladis figurojn kaj figurgrupojn, portretbustojn, bestoskulptaĵojn kaj monumentojn el bronzo kaj ŝtono. Krome li fabrikis medalojn. Publike oni trovis kelkajn laborojn en kaj ĉirkaŭ [[Erfurto]], krome monumenton por falintaj soldatoj en [[Frankenberg]] kaj tomboŝtonoj en [[Kassel]], [[Quedlinburg]] kaj [[Mühlhausen (Turingio)]]. Aliaj verkoj admireblas en la kolektoj de [[Anger-muzeo (Erfurt)|Anger-muzeo]] kaj de la kasela Muzeo Fridericianum. === Verkoj (elekto) === [[Dosiero:Richard-Breslau-Denkmal.jpg|eta|Monumento por [[Richard Breslau]].]] * kvar kuŝiĝantaj figuroj ĉe la Hohenzollern-ponto en Erfurto * [[Gustav-Adolf-fontano (Erfurt)]] * du figuroj en la [[Urba parko de Erfurto]] * monumento por [[Richard Breslau]] ''(Brunnenkunst)'', en Erfurto * plastikaĵo super la ĉefa enirejo de la [[Heinrich-Mann-gimnazio (Erfurt)]] * Dancanta urso (Anger-muzeo, Erfurt) * Bismarck-medalo == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} == Literaturo == * Ruth Menzel: ''Kunstgewerbeschule Erfurt 1898–1944. Programm und Wirkung.'' (Ekspozicia katalogo), Galerie im Hause Dacheröden, Erfurt 1992. {{Vivtempo|Melville, Carl}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto]] [[Kategorio:Akademianoj]] 5mz64p8w1e00fhh3l21ou3k3i7avemq Alfred Kubin 0 471975 9406002 9395958 2026-06-18T06:18:26Z Sj1mor 12103 9406002 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Alfred Kubin je 1904}} [[Dosiero:Herrensitz von Alfred Kubin in Zwickledt Oberoesterreich.png|eta|La bieno en Zwickledt.]] [[Dosiero:Kubin Ausstellungssaal im Kubinbaus.JPG|eta|Ekspoziciĉambro en la Kubin-domo en Zwickledt.]] '''Alfred KUBIN''' (naskiĝinta en [[10-a de aprilo]] [[1877]] en [[Litoměřice]], mortinta en la [[20-a de aŭgusto]] [[1959]] en [[Distrikto Schärding|Wernstein am Inn]]) estis aŭstra desegnisto, ilustristo kaj verkisto. == Vivo == De 1892-96 li trejnitis kiel fotisto. Studon pri artoj ĉe la Akademio [[München|munkena]] komencitan en 1898 li interrompis tri jarojn poste. En 1902 li iĝis kunlaboranto de la satira gazeto ''[[simplicissimus (gazeto)|Simplicissimus]]''. Lia plej ŝatata artilo estis ekde tiam la desegno per la plumo trempita en ĉina inko. Jam en la fruaj verkoj - kiuj ege influitis per [[Francisco Goya]], [[James Ensor]] kaj [[Max Klinger]] - rimarkindas lia proksimeco al la sombro, la fantasto kaj foje al la monstraĵo. Ekde 1905 liniaj teksaĵoj ŝajne malordaj kaj densaj iĝis tipaj por la tuta verkaro. En 1906 la artisto retiriĝis al sia bieno Zwickledt en [[Distrikto Schärding]], restante en familiaraj rilatoj kun munkenaj artistaj rondoj. En 1909 li membriĝis al la societo ''Neue Künstlervereinigung'', en 1911 li partoprenis - kun la amikoj [[Paul Klee]] kaj [[Franz Marc]] la ekspozicion ''Der Blaue Reiter''. Krom miloj da tuĉdesegnoj pri la temokompleksoj de libido, koŝmaro kaj morto (kun ofta troigo al la vizioso) lia verkaro kiel ilustristo iimponas ne malpli. Li ilustris pli ol 70 libroj de verkistoj same opiniantoj, ekz. E. T. A. Hoffmann, Edgar Allan Poe, Fjodor Dostojevskij, Gérard de Nerval kaj August Strindberg. Al liaj plej konataj dosieroj, per kiuj li prezentis sin kiel unu el la grandaj desegnistoj de la 20-a jarcento kaj antaŭiranto de [[surrealismo]], menciindas ''Sansara'' (1911), ''Ein Totentanz'' (1925), ''Vom Schreibtisch eines Zeichners'' (1939) kaj ''Orbis pictus'' (1948). Kubin ĉerpis inspiradon ankaŭ el amrilatoj kun multaj virinoj, ekz. kun la pentristino [[Emmy Haesele]] (ĝis 1936). == Kiel verkisto == Grava verko de Kubin estas ankaŭ lia - propramane ilustrita - romano ''Die andere Seite'' (1909), ĉefverko de literatura [[fantasto]] de la germanlingva literaturo. Intrigloko estas la nereala urbo Perle, centro de sonĝa regno regita fare de ĉiamĉeestanta superulo. Ĝi finfine nuliĝis en fluo da koto, rubaĵo, sango koagulita, intestaro, kadavroj homaj kaj bestaj. Klaras la aludoj al tiutempe popularaj temaroj de [[tempofiniĝo]] kaj psikaj nenormalaĵoj. La prezenton de la urbo Perle ĉerpas ankaŭ el la bildo de la [[Babela turo|babela turkonstruado]] de [[Pieter Bruegel]] (1563). La multtavolaj simboloj de la romana intrigo, kiuj danke al la ilustraĵoj ankoraŭ pli maltrankviligas onin, ĝis hodiaŭ ne estas tute deĉifrita. == Honoroj == * 1950: Preis der Stadt Wien für Bildende Kunst * 1951: Großer Österreichischer Staatspreis für Bildende Kunst * 1957: Österreichisches Ehrenzeichen für Wissenschaft und Kunst * Gustav-Klimt-Plakette (Wiener Secession) == Literaturo == * Peter Assmann (Eld.): ''Alfred Kubin (1877-1959)''. Mit Einem Werkverzeichnis des Bestandes im Oberösterreichischen Landesmuseum. Residenz Verlag, Salzburg 1995. * Peter Assmann und Monika Oberchristl (Eld.): ''Alfred Kubin (1877-1959). Bilder des Phantastischen''. Verlag Bibliothek der Provinz, Weitra 2010, ISBN 978-3-902416-35-3. * Otto Breicha (Eld.): ''Alfred Kubin. Weltgeflecht. Ein Kubin-Kompendium. Schriften und Bilder zu Leben und Werk''. Edition Spangenberg, München 1978, ISBN 3-7707-0069-4. * Clemens Brunn: ''Der Ausweg ins Unwirkliche. Fiktion und Weltmodell bei Paul Scheerbart und Alfred Kubin''. Igel Verlag, Hamburg, 2. aktualisierte Auflage 2010, ISBN 978-3-86815-518-1. * Gerlinde Gehrig: ''Sandmann und Geierkind. Phantastische Diskurse im Werk Alfred Kubins''. Böhlau, Köln 2004. * Andreas Geyer: ''Träumer auf Lebenszeit. Alfred Kubin als Literat''. Böhlau, Wien 1995, ISBN 3-205-98404-8. * Andreas Geyer: ''Heimlicher Lebenstanz. Alfred Kubin und der Tod''. Karolinger Verlag, Wien 2005. * Anneliese Hewig: ''Phantastische Wirklichkeit. Kubins 'Die andere Seite'''. Wilhelm Fink, München 1967. * Annegret Hoberg (Eld.): ''Alfred Kubin 1877–1959'' . Spangenberg, München 1990, ISBN 3-88645-092-9. * Annegret Hoberg u.a.: ''Alfred Kubin. Das lithographische Werk''. Hirmer, München 1999, ISBN 3-7774-8280-3. * Abraham Horodisch: ''Alfred Kubin book illustrator''. Aldus Books, New York 1950. * Alfred Marks : ''Der Illustrator Alfred Kubin.'' Gesamtkatalog seiner Illustrationen und buchkünstlerischen Arbeiten. Edition Spangenberg, München 1977, ISBN 3-7707-0066-X. * Paul Raabe: ''Alfred Kubin. Leben – Werk – Wirkung''. Im Auftrag von Kurt Otte, Kubin Archiv Hamburg zusammengestellt von Paul Raabe. Rowohlt, Hamburg 1957. * Ulrich Riemerschmidt (Eld.): ''Alfred Kubin. Aus meiner Werkstatt''. Gesammelte Prosa mit 71 Abbildungen. Deutscher Taschenbuchverlag, München 1976, ISBN 3-423-01179-3. * Ulrich Riemerschmidt (Eld.): ''Alfred Kubin. Aus meinem Leben''. Gesammelte Prosa mit 73 Abbildungen. Ellermann, München 1977, ISBN 3-7707-0135-6. * Verna Schuetz: ''The bizarre literature of [[Hanns Heinz Ewers]], Alfred Kubin, Gustav Meyrink, and [[Karl Hans Strobl]]''. Madison WI, Univ. Diss. 1974. * Roman Zieglgänsberger: ''Alfred Kubins Nebenwelten von Morphiumteufeln und Vogelmenschen. Mit einem Bestandsverzeichnis der Kubin-Zeichnungen des Kunstforums Ostdeutsche Galerie Regensburg''. Hg.: Stiftung Kunstforum Ostdeutsche Galerie, Regensburg 2010, ISBN 978-3-89188-121-7. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|118567365}} * [http://www.deutsche-biographie.de/sfz46483.html Biografio ĉe NDB.] * [http://www.alfredkubin.at/ Paĝaro kun informoj pri la Kubin-domo en Zwickledt.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110807032318/http://www.alfredkubin.at/ |date=2011-08-07 }} * [http://www.alfred-kubin.com/ Kubin-hejmpaĝo. ] * [http://austria-lexikon.at/af/Wissenssammlungen/Biographien/Kubin,_Alfred Pri Kubin en la ''Austria-Lexikon''.] * [http://heidicon.ub.uni-heidelberg.de/pool/ubsimpl/search/Kubin%20Alfred Ilustraĵoj de ''Simplicissimus''.] * [https://opacplus.bsb-muenchen.de/search?q=BV041637070&db=100 Parto de la postlasitaĵo.] {{Der Blaue Reiter}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Kubin, Alfred}} [[Kategorio:Aŭstraj verkistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj desegnistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj artistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de aprilo]] [[Kategorio:Mortintoj la 20-an de aŭgusto]] ruacgthuu4rt9a8zzrltek9aksiy98u Ciudad Victoria 0 474602 9405922 9076404 2026-06-18T01:48:20Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405922 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=MX-TAM|bildo=Montaje de Victoria.jpg|bildo-larĝeco = 300px |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}}|situo sur mapo2=Meksiko|tipo1=reliefo|tipo2=reliefo|zomo=12}} '''Ciudad Victoria''' (ankaŭ konata simple kiel Victoria) estas la ĉefurbo de la meksika ŝtato [[Tamaulipas]]. La urbo situas meze de la ŝtato, en la [[Victoria (Tamaulipas)|samnoma municipo]], kovras 1.638 km² kaj havas proksimume 261.000 loĝantojn. Ciudad Victoria estis fondita la 6-an de oktobro 1750, kaj de José de Escandón y Helguera donis la nomon Villa de Santa Maria de Aguayo. La 20-an de aprilo 1825, al la urbo estis oficiale koncedita urbostatuso, kaj ŝanĝis sian nomon al Ciudad Victoria, honore al la unua prezidanto de Meksiko, [[Guadalupe Victoria]] <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.ciudadvictoria.gob.mx/ciudad.php|title=Ciudad Victoria Government|website=Ciudad Victoria Government|access-date=2018-01-25|archive-date=2018-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815225245/http://www.ciudadvictoria.gob.mx/ciudad.php|url-status=dead}}</ref>. En 1890, [[fervojo]] estis konstruita tra la urbo, igante la urbon haltpunkto inter [[Monterejo]] kaj [[Tampico]]. Multaj gravaj monumentoj kaj konstruaĵoj estis konstruitaj ĉirkaŭ 1900, inkluzive de bronza statuo de [[Benito Juárez]] en 1897, la Juárez Teatro en 1899 kaj memormonumento al la herooj de la liberigo de Meksiko. Pluraj universitatoj funkciigas en la urbo, inkluzive de la Aŭtonoma Universitato de Tamaulipas <ref name="La UAT">{{Cite web|url=http://www.uat.edu.mx/paginas/universidad/la-uat.aspx|title=La UAT|website=www.uat.edu.mx|language=es-ES|access-date=2018-01-25|archive-date=2018-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180126012425/http://www.uat.edu.mx/paginas/universidad/la-uat.aspx|url-status=dead}}</ref>. Ciudad Victoria estas servata de la Internacia Flughaveno General Pedro José Mendez, kiu situas 18 kilometrojn for de la urbocentro. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * {{PlurajLingvokodoj|es}} [https://web.archive.org/web/20121028035144/http://www.ditae.uat.edu.mx/ Dirección de Tecnología] * {{PlurajLingvokodoj|es}} [http://www.itvictoria.edu.mx Instituto Tecnológico de Ciudad Victoria] * {{PlurajLingvokodoj|es}} [https://web.archive.org/web/20080126155040/http://portal.uat.edu.mx/portal/index.htm Universidad Autónoma de Tamaulipas] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Urboj de Meksiko]] [[Kategorio:Tamaulipas]] f9eo1n2sczh9l6v08xciwxdyfwe3m62 Ordenoj, premioj kaj medaloj de Francio 0 480242 9405757 8938160 2026-06-17T20:39:03Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405757 wikitext text/x-wiki {{ruĝaj ligiloj}} La '''ordenoj, premioj kaj medaloj de [[Francio]]''' estas sistemo per kiu la civitanoj, francaj civiluloj kaj militistoj, estas rekompencitaj pro sia kuraĝo, sukceso aŭ servo al la lando. Ĝi konsistas el la honoraj [[ordeno]]j, la civilaj kaj militaj [[premio]]j kaj la [[medalo]]j. == Ordenoj == === Nunaj ordenoj === <small>Laŭ [[antaŭadordo]].</small> {| class="wikitable" ! Rubando ! Ordeno ! Kredato ! Karakterizo ! Elektebleco |- | [[Dosiero:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|75px]] | [[Honora Legio]] | [[1802]] de [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]] | rowspan="3" | Naciaj ordenoj | rowspan="3" | Civilaj kaj militaj |- | [[Dosiero:Ordre de la Liberation 2nd ribbon.svg|75px]] | [[Ordeno de la Liberigo (Francio)|Ordeno de la Liberigo]] | [[1940]] de [[Charles de Gaulle]] |- | [[Dosiero:Ordre national du Merite Chevalier ribbon.svg|75px]] | [[Nacia Ordeno de Merito (Francio)|Nacia Ordeno de Merito]] | [[1963]] de [[Charles de Gaulle]] |- | [[Dosiero:Palmes academiques Chevalier ribbon.svg|75px]] | [[Palmordeno (Francio)|Palmordeno]] | [[1955]] de [[Edgar Faure]] | rowspan="4" | Ministeriaj ordenoj | rowspan="4" | Civilaj |- | [[Dosiero:Ordre du Merite agricole Chevalier 1999 ribbon.svg|75px]] | [[Ordeno de agrikultura Merito (Francio)|Ordeno de agrikultura Merito]] | [[1883]] de [[Jules Méline]] |- | [[Dosiero:Ordre du Merite maritime Chevalier ribbon.svg|75px]] | [[Ordeno de mara Merito (Francio)|Ordeno de mara Merito]] | [[1930]] |- | [[Dosiero:Ordre des Arts et des Lettres Chevalier ribbon.svg|75px]] | [[Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)|Ordeno de Artoj kaj Literaturo]] | [[1957]] |} == Premioj kaj medaloj == <small>Laŭ antaŭadordo.</small> === Militaj premioj === {|class="wikitable" |- ! Rubando ! Premio ! Kredato ! Tipo |- | [[Dosiero:Medaille militaire ribbon.svg|75px]] | [[Milita medalo (Francio)|Milita medalo]] | [[1852]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Croix de Guerre 1914-1918 ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de milito 1914-1918 (Francio)|Kruco de milito 1914-1918]] | [[1915]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Medaille (Insigne) des Blesses Militaires ribbon.svg|75px]] | [[Insigno de militvundito (Francio)|Insigno de militvundito]] | [[1916]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Croix de Guerre des Theatres d'Operations Exterieurs ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de milito sur lokoj de eksterlandaj operacoj (Francio)|Kruco de milito sur lokoj de eksterlandaj operacoj]] | [[1921]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Medaille des Evades ribbon.svg|75px]] | [[Medalo de eskapinto (Francio)|Medalo de eskapinto]] | [[1926]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Croix du Combattant (1930 France) ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de batalinto (Francio)|Kruco de batalinto]] | [[1930]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Croix du Combattant Volontaire 1914-1918 ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de memvola batalinto 1914-1918 (Francio)|Kruco de memvola batalinto 1914-1918]] | [[1935]] | Memoriga medalo |- | [[Dosiero:Croix du Combattant Volontaire 1939-1945 ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de memvola batalinto (Francio)|Kruco de memvola batalinto 1939-1945]]<br />[[Kruco de memvola batalinto (Francio)|Kruco de memvola batalinto (1983)]] ''+ agrafoj'' | [[1935]]<br />[[1953]] | Memoriga medalo |- | [[Dosiero:Croix de Guerre 1939-1945 ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de milito 1939-1945 (Francio)|Kruco de milito 1939-1945]] | [[1939]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Medaille de la Resistance ribbon.svg|75px]] | [[Medalo pri rezistado (Francio)|Medalo pri rezistado]] | [[1943]] | Memoriga medalo |- | [[Dosiero:Medaille de l'Aeronautique ribbon.svg|75px]] | [[Medalo pri aeronaŭtiko (Francio)|Medalo pri aeronaŭtiko]] | [[1945]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Medaille de la Gendarmerie Nationale ribbon.svg|75px]] | [[Medalo de la nacia ĝendarmaro (Francio)|Medalo de la nacia ĝendarmaro]] | [[1949]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Croix du Combattant Volontaire de la Resistance ribbon.svg|75px]] | [[Kruco de memvola batalinto de la rezistado (Francio)|Kruco de memvola batalinto de la rezistado]] | [[1954]] | Memoriga medalo |- | [[Dosiero:Croix de la Valeur Militaire ribbon.svg|75px]] | [[Kruco pri milita valoro (Francio)|Kruco pri milita valoro]] | [[1956]] | Milita medalo |- | [[Dosiero:Medaille de la Defense Nationale Bronze ribbon.svg|75px]] | [[Medalo pri nacia defendo (Francio)|Medalo pri nacia defendo]] | [[1982]] | Milita medalo |} === Civilaj medaloj === {|class="wikitable" |- ! Rubando ! Premio ! Kredato |- | [[Dosiero:Medaille d'honneur pour acte de courage et de dévouement ribbon.png|75px]] | [[Honora medalo pro kuraĝa kaj sindonema ago (Francio)|Honora medalo pro kuraĝa kaj sindonema ago]] | [[1820]] |- | [[Dosiero:Médaille_PTT.jpg|75px]] | [[Honora medalo de PTT (Francio)|Honora medalo de PTT]] | [[1882]] |- | | [[Honora medalo pri akvoj kaj arbaroj (Francio)|Honora medalo pri akvoj kaj arbaroj]] | [[1883]] |- | [[Dosiero:IANG Meritorious Service Medal.png|75px]] | [[Honora medalo pri eksterlandaj aferoj (Francio)|Honora medalo pri eksterlandaj aferoj]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/ministere_817/missions-organisation_823/structure-administration-centrale_808/medaille-honneur-affaires-etrangeres_54793.html |titolo=www.diplomatie.gouv.fr |alirdato=2014-05-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131002075353/http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/ministere_817/missions-organisation_823/structure-administration-centrale_808/medaille-honneur-affaires-etrangeres_54793.html |arkivdato=2013-10-02 }}</ref> | [[1887]] |- | [[Dosiero:Médaille des Douanes.jpg|75px]] | [[Honora medalo de la doganoj (Francio)|Honora medalo de la doganoj]] | [[1894]] |- | [[Dosiero:Médaille Pénitenciaire1.jpg|75px]] | [[Honora medalo de la pundoma administracio (Francio)|Honora medalo de la pundoma administracio]] | [[1896]] |- | [[Dosiero:Médaille d'honneur-04.png|75px]] | [[Honora medalo pri publikaj laboroj (Francio)|Honora medalo pri publikaj laboroj]] | [[1897]] |- | [[Dosiero:Médaille_Contributions_Indirectes.svg|75px]] | [[Honora medalo de nerektaj impostoj (Francio)|Honora medalo de nerektaj impostoj]] | [[1897]] |- | [[Dosiero:Ribbon for Medaille d'honneur des Sapeurs Pompiers.jpg|75px]]<br />[[Dosiero:Médaille d'honneur Sapeurs Pompiers 2.jpg|75px]] | [[Honora medalo de la fajrobrigadanoj (Francio)|Honora medalo de la fajrobrigadanoj]] | [[1900]] |- | [[Dosiero:Medaille d'honneur de la Police nationale ribbon.svg|75px]] | [[Honora medalo de la nacia polico (Francio)|Honora medalo de la nacia polico]] | [[1903]] |- | [[Dosiero:Médaille d'honneur-01.jpg|75px]] | [[Honora medalo de fervojoj (Francio)|Honora medalo de fervojoj]] | [[1913]] |- | [[Dosiero:Medaille de la Famille Francaise Bronze ribbon.svg|75px]] | [[Medalo pri familio (Francio)|Medalo pri familio]] | [[1920]] |- | [[Dosiero:Medaille (Insigne) des Blesses Civils ribbon.svg|75px]] | [[Insigno de civilaj vunditoj (Francio)|Insigno de civilaj vunditoj]] | [[1920]] |- | [[Dosiero:Médaille d'honneur-05.jpg|75px]] | [[Honora medalo de aeronaŭtiko (Francio)|Honora medalo de aeronaŭtiko]] | [[1921]] |- | [[Dosiero:Chorale.svg|75px]] | [[Honora medalo de muzikaj kaj korusaj asocioj (Francio)|Honora medalo de muzikaj kaj korusaj asocioj]] | [[1924]] |- | [[Dosiero:Médaille Enseignement.jpg|75px]] | [[Honora medalo de unuagrada instruado (Francio)|Honora medalo de unuagrada instruado]] | [[1930]] |- | [[Dosiero:Nigeria Independence Medal ribbon.svg|75px]] | [[Departementa kaj municipa honora medalo (Francio)|Regiona, departementa kaj municipa honora medalo]] | [[1945]] |- | [[Dosiero:Ruban de la Médaille des Mines.svg|75px]] | [[Medalo de minoj (Francio)|Medalo de minoj]] | [[1953]] |- | [[Dosiero:Médaille d'honneur-04.png|75px]] | [[Honora medalo de tervojaj transportoj (Francio)|Honora medalo de tervojaj transportoj]] | [[1957]] |- | [[Dosiero:Medaille_d'honneur_du_Service_de_Sante_des_Armees_Bronze_ribbon.svg|75px]] | [[Honora medalo de armea sanservo (Francio)|Honora medalo de armea sanservo]] | [[1962]] |- | [[Dosiero:Medaille_de_la_Jeunesse_et_des_Sports_Bronze_ribbon.svg|75px]] | [[Medalo de la junularo kaj sportoj (Francio)|Medalo de la junularo kaj sportoj]] | [[1969]] |- | [[Dosiero:Médaille_d'honneur-02.jpg|75px]] | [[Honora medalo pri laboro (Francio)|Honora medalo pri laboro]] | [[1984]] |- | [[Dosiero:Medaille d'honneur Agricole.svg|75px]] | [[Honora medalo de agrikulturo (Francio)|Honora medalo de agrikulturo]] | [[1984]] |- | [[Dosiero:Medaille du Tourisme Bronze ribbon.svg|75px]] | [[Medalo de turismo (Francio)|Medalo de turismo]] | [[1989]] |- | [[Dosiero:Médaille_Protection_judiciaire.jpg|75px]] | [[Honora medalo de juĝa protektado de la junularo (Francio)|Honora medalo de juĝa protektado de la junularo]] | [[2007]] |- | [[Dosiero:Médaille de la sécurité intérieure (France).svg|75px]] | [[Medalo de enlanda sekureco (Francio)|Medalo de enlanda sekureco]] | [[2012]] |} == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == === Vidu ankaŭ === * [[Militaj premioj (Francio)]] * [[Rubandoj de francaj militaj kaj civilaj premioj]] * [[Protokola ordo en Francio|Antaŭadordo en Francio]] * [[Faleristiko]] * [[Listo de civilaj kaj militaj ordenoj]] * [[Listo de militaj premioj]] * [[Listo de civilaj premioj]] * [[Internacia premio]] * [[Medalo]] === Eksteraj ligiloj === {{Projektoj}} * [http://www.monnaiedeparis.fr/ideescadeaŭ/decorations.pdf Broŝuro de "Monnaie de Paris" pri medaloj (multaj fotoj)]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Pdf}} * [http://www.phaleristique.net/ La francaj premioj] * [http://www.france-phaleristique.com/accueil.htm "France Phaleristique"] {{Ligiltabelo Ordenoj, premioj kaj medaloj de Francio}} {{ĝermo|Francio}} [[Kategorio:Premioj de Francio|*01]] [[Kategorio:Ordenoj de Francio|*01]] [[Kategorio:Francaj civilaj premioj|*01]] [[Kategorio:Francaj militaj premioj|*01]] [[Kategorio:Listoj de civilaj kaj militaj premioj laŭ lando|Francio]] [[Kategorio:Ordenoj, premioj kaj medaloj|Francio]] 6bt7xar6yc0x919v9iwq8ql43pals28 Toni Schneider-Manzell 0 487576 9405534 9259712 2026-06-17T15:37:07Z Sj1mor 12103 9405534 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Speyer Dom Hauptportal Ausschnitt.jpg|eta|[[Katedralo de Speyer]], detalo el la ĉefa portalo]] [[Dosiero:Otterswang Dorfbrunnen.jpg|eta|Fontanofiguro en Otterswang]] [[Dosiero:Wasserburg am Bodensee - Statue »Der liebe Augustin« (10854086155).jpg|eta|Statuo „La kara Aŭgustino“ en [[Wasserburg (Bodenlago)|Wasserburg]]]] '''Toni Schneider-Manzell''' (naskiĝinta la [[22-an de februaro]] [[1911]] en Manzell ĉe [[Friedrichshafen]]; mortinta la [[7-an de novembro]] [[1996]] en [[Rosenheim]], supra [[Bavarujo]]) estis [[germana]]-[[aŭstra]] [[skulptisto]]. == Vivo == Toni Schneider, kiu pli malfrue aldonis la nomon de sia naskiĝloko al sia familia nomo, vizitadis la Akademion de Bildartoj en [[Munkeno]] kaj verkis postsekve en [[Ascona]] en la [[Svisujo|svisa]] [[kantono Tiĉino]]. En 1944 li transloĝiĝis al [[Aŭstrujo]], unue al Weitwörth ĉe [[Salcburgio]] kaj en 1955 al [[Salcburgo]] mem. Tie li verkis interalie la portalon, la predikejon kaj la kovrilon de la baptujo de la katedralo de Salcburgo. Li apartenis al la konataro de reĝisoro Hans Conrad Fischer kaj ties filino Nela, frue mortinta pentristinto, kun kiu li, ĉefe post ŝia malsaniĝo, vigle interŝanĝiĝis pri artismaj temoj. Schneider-Manzell estis konata pro sia kulturado de antikva statueco, sentema surfaca prilaborado de [[bronzo]] kaj pro esprimkvalitoj de la sinretena, kontempla, reva kaj humila. Precipe en liaj [[Reliefo (arto)|reliefo]], [[plastiko|plastiketoj]] kaj [[portreto]]kapoj pentreme traktitaj ĝis skizeco tio ĉi superregas. La sama nobla traktado de la [[tradicio]]j, kiu povas ekzisti apud respektindaj verkoj el la pasinteco, faris la skulptiston al la ĉefa religio-plastikisto en la germanlingvaj landoj kaj regionoj. Al liaj plej famaj verkoj apartenas la katedralaj pordegoj kaj la krucovojo en [[Essen]] (1978–1980) kaj [[Speyer]] (1967–1971), la monumentoj por [[Julius Raab]] en [[Vieno]] (1967), [[Clemens August Graf von Galen|Kardinal Galen]] en [[Monastero]] (1978) kaj [[Ferdinand von Zeppelin]] (1985) same kiel la [[Georg Trakl|Trakl-Fontano]] (1957) kaj la „Vinzentinerin“ (1986) en Salcburgo. == Selektaj verkoj == * Portalo („Portalo de la kredo“) kaj predikejo en la katedralo je Salcburgo * [[Via crucis|Krucovojo]] kiel bronzogisaĵo kaj malaltreliefoj en la paroĥopreĝejo Liesing je [[Vieno]] * [[Georg Trakl|Trakl]]-Fointano en la korto de la centra administrejo de la universitato je Salcburgo, 1957 * 5 bronzopordegoj de la festivalejo en Salcburgo * Monumento por [[Julius Raab]] en la Popolĝardeno je Vieno, 1967 * Monumento sur la kulturpromenejo en Strobl * Fontano Patrino Mozart en St. Gilgen * Ŝtonstatuo de Sankta Volfgango ĉe kl suprenirejo al la preĝejo kaj ŝtongisa reliefo ĉe soldatomonumento en Fusch ĉe Glockner-Strato * Zeppelin-Monumento en Friedrichshafen, 1985 * Sakramenta kolono kun bronza tabernaklo, reliefoj de Sankta Leonhardo en pilgrimopreĝejo St. Leonhard ĉe [[Tamsweg]] * Krucovojo en la preĝejo Sankta Tadeo en [[Aŭgsburgo]] * Bronza ĉefportalo de la [[katedralo de Speyer]] * Krucokolono kaj paskokandelingo de la preĝejo Sankta Jakobo en [[Mannheim]], 1976/1986 * Bronzaj portaloj de la [[katedralo de Essen]], 1978–1979 * Krucovoja friso en la [[katedralo de Essen]] 1976–1977 * Vilaĝofontano, [[Bad Schussenried]]-Otterswang * Lignoplastiko „DAPHNE“ ekestinta en 1975 * Bronzofiguro „Kara Aŭgustino“ 1974 (Gustl Sumser) en [[Wasserburg (Bodenlago)|Wasserburg]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|118758691}} == Literaturo == * Manfred Kleiss: ''Verkündigung in Bronze. Werke Toni Schneider-Manzells in Mannheim-Neckarau''. En: Mannheimer Hefte, 1987, pj. 50–54 * Johann Kronbichler: ''Toni Schneider-Manzell''. In: Das Münster, 50 (1997), S. 91–92 * Karl-Markus Ritter (eldoninto): ''Das Hauptportal am Kaiserdom zu Speyer. Ut unum sint – damit sie eins seien''. (= Große Kunstführer; Band 211). Schnell + Steiner, Regensburg 2001, ISBN 3-7954-1450-4 * Alfred Slatner: ''Toni Schneider-Manzell''. Tyrolia, Innsbruck und Wien 1992, ISBN 3-7022-1795-9 * [[Martin Walser]]: ''Woher diese Schönheit. Über den Bildhauer Toni Schneider-Manzell''. En: Martin Walser: ''Woher diese Schönheit. Über Kunst, über Künstler, über Bilder''. Edition Isele, Eggingen 2004, ISBN 3-86142-313-8, pj. 22–25 {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Schneider-Manzell, Toni}} [[Kategorio:Aŭstraj skulptistoj]] [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] dp34lz1tetqncds48g8d4q0fpyedl3c Elmar Hillebrand 0 487587 9405545 8928568 2026-06-17T15:39:45Z Sj1mor 12103 9405545 wikitext text/x-wiki Philippe Joseph Henri Lemaire'''Elmar Hillebrand''' (naskiĝinta la [[12-an de oktobro]] [[1925]] en [[Kolonjo]]) estas [[germana]] [[skulptisto]]. == Vivo == Hillebrand studis post abitura ekzameno en 1943 kaj tuj sekva militservo, kiu finiĝis per militkaptiteco, ekde 1946 ĝis 1950 ĉe la Arta Akademio je [[Duseldorfo]] interalie kiel majstrolernanto de Ewald Mataré. Poste li studis en arta akademio je [[Parizo]] ĉe [[Ossip Zadkine]]. Post restadoj en eksterlando kaj vojaĝoj ([[Alĝerio]]) li unuafoje ekspoziciis en 1952 proprajn verkojn<ref>Hans Reykers: ''Künstler im Kreis Köln, Professor Elmar Hillebrand'' en Kreis Köln (eldoninto): ''Jahrbuch 1970'', p. 55 sj</ref>. Post laboro ĉe la [[katedralkonstrua metiejo]] je [[kolonjo]] en 1964 li fariĝis eksterordinara profesoro por [[plastiko]] ĉe la arĥitektura fakultato de la [[RWTH Aachen]] (ekde 1967 ordinara profesoro, ekde 1988 pensiigita). Hillebrand kreis multnombron da verkoj, ekzemple la statuo en la akceptejo de la [[Internacia Centro je Vieno]], same kiel statuojn en preĝejoj kaj sur publikaj placoj en Eŭropo. Hillebrand vivas kaj verkas en Kolonjo. Lia filo Johannes Hillebrand ankaŭ estas skulptisto, lia alia filo Clemens Hillebrand estas pentristo. Majon de 2011 li transdonis sian postlasaĵon el la jaroj 1952 ĝis 2009 al la Historia Arĥivo de la Ĉefepiskopujo Kolonjo. == Selekto de liaj verkoj == [[Dosiero:Rathausturm Köln - Teusch - Frings (5931-33).jpg|eta|Dekstre: Statuo de kardinalo Frings]] * Ĉefaltaro en la [[Katedralo de Kolonjo]] * Ĉefaltaro en la katedralo de [[Osnabrück]] * Krucovojo en Sankta Kuniberto en Kolonjo * Sakramenta kapelo kaj altaro, ŝtontapiŝo, ferkradoj, benkoj, ventoflago en la preĝejo Nova Sankta Albano en Kolonjo * Ventoflago sur Malgranda Sankta Martino kun bildo de la sanktulo, Kolonjo * Ventoflago sur Sankta Andre, Kolonjo * Statuo de kardinalo Frings sur la urbodoma turo de Kolonjo * Statuo en la akceptejo de la [[Internacia Centro je Vieno]] * Altarfriso en la [[katedralo de Essen]] * Altaro en la flanka apsido de Sankta Pantaleono je Kolonjo * Ekipaĵo de Sankta Ursula en Kalscheuren * Ekipaĵo de Sankta Adelheido ([[Hövels|Niederhövels]]) * Ekipaĵo de Sankta Maria Helpu en [[Brühl]]-Heide * Ekipaĵo de Sankta Maŭrico je Kolonjo * Triumfokruco kaj predikejo en la [[katedralo de Mönchengladbach]] * Altaro, predikejo kaj komuniobenkoj en Sankta Rafaelo je [[Wuppertal]] * Altarinsulo kaj portala reliefo de la abatinejo Sankta Erentraŭdo je [[Berg (Schussental)|Berg]], * Statuo de kardinaol [[Clemens August von Galen]] en [[Haltern am See]] * Portalo de preĝejo en Tabgo, Israelo * [[Via crucis|Krucvojaj]] stacioj en Sankta Johano la Baptisto je [[Erkrath]] * Kompleta planado kaj suda flanko de la memorejo por la sinagogo de [[Hildesheim]] * Arta fasonado de la [[kripto]] kun la tombo de beata Ulrika de Hegne en la preĝejo Sankta Konrado de la monaĥinejo Hegne en [[Allensbach]] * ''Kvin bronzarkoj'' (1981), ornamfontanoj kun plantaj kaj bestaj motivoj en [[Duseldorfo]] * Altara pendokruco, Francisko-Tabulo, Reviviĝo-Tabulo, Pieco kaj baptujo en la katolika paroĥopreĝejo Sankta Henriko je Esch ĉe-Alcigo, Luksemburgo == Galerio == <gallery> dosiero:LDS NRW MainBuilding.jpg|Ornamfontano ''Kvin bronzarkoj'' (1981), Duseldorfo dosiero:Neu-st-alban 3.jpg|Flanka portalo de Nova Sankta Albano, Kolonjo dosiero:Galenpark.jpg|Statuo de Kardinalo Galen dosiero:Brotvermehrungskirche BW 6.JPG| Preĝejo en Tabgo, Portalo dosiero:Wetterfahne von Elmar Hilleband auf Klein St. Martin (3454-56).jpg|Veterflago sur Malgranda Sankta Martino dosiero:St. Andreas Köln - Wetterfahne - Elmar Hillebrand (7162).jpg|Veterflago sur Sankta Andreo |Predikejo en la [[katedralo de Mönchengladbach]] |[[via crucis|Krucvoja]] stacio en Sankta Johano la Baptisto je [[Erkrath]] dosiero:UlrikaVonHegne.jpg|Tombo de Ulrika de Hegne </gallery> == Publikaĵoj == * Der Dom zu Essen, Altarfries, 1982 * Skulpturen und Zeichnungen - Aachen: Suermondt-Ludwig-Museum, 1984 * Weihe der Krypta zu Ehren der seligen Ulrika von Hegne: [[Allensbach]]-Hegne, 1991 == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Literaturo == * ''Elmar Hillebrand: Plastiken, Zeichnungen. Eine Dokumentation zur 8. Stallausstellung im Hause van der Grinten, Kranenburg, Niederrhein, 21. September bis 19. Oktober 1969.'' Bösmann, Kleve 1969. (Katalogo) * ''Elmar Hillebrand: Skulpturen und Zeichnungen. Suermondt-Ludwig-Museum und Museumsverein Aachen 29. April bis 11. Juni 1984.'' Suermondt-Ludwig-Museum, Akeno 1984. (Katalogo) * ''Hegne, Klosterkirche und Krypta.'' Peda Kunstführer Nr. 367, Passau 1996, ISBN 3-89643-023-8. * ''Raum im Raum. Elmar Hillebrand, Bronzen von Landschaften und Räumen.'' Edition Lubcaparellalo, Köln 2009, ISBN 978-3-9810490-2-2 (Herausgeber: Clemens Hillebrand und Diözesanzentrum für Hörbehinderte im Erzbistum Köln und Integrative Gemeinde St. Georg). * Clemens Hillebrand: ''Capriccios in Architektur. Architekturplastiken und Zeichnungen von Elmar Hillebrand.'' Edition Lubcaparellalo, Köln 2008, ISBN 978-3-9810490-1-5. * Gustav René Hocke: ''Malerei der Gegenwart. Der Neo-Manierismus.'' Limes Verlag, Wiesbaden und München 1975, ISBN 3-8090-2072-9. * Norbert Ruf: ''Leise Worte der seligen Ulrika geistlich betrachtet.'' Beuroner Kunstverlag, Beuron 1997, ISBN 3-87071-077-2. * Michel Schmitt: ''Esch-sur-Alzette: Katholische Pfarrkirche St. Heinrich.'' Schnell und Steiner, Regensburg 2002, ISBN 3-7954-6388-2. (Beschreibung der Ausstattung mit Arbeiten von Elmar Hillebrand) * Hermann Siemer: ''Hoffnung voll Unsterblichkeit. Das Mahnmal für die Synagoge am Lappenberg in Hildesheim: Entstehung, Gestalt, Deutung.'' Hrsg. von der Friedrich-Weinhagen-Stiftung. Bernward-Verlag, Hildesheim 1989, ISBN 3-87065-529-1. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|122721853}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] 3qv2ftlyojcctaavul8b6p1ahlw9nau 9405546 9405545 2026-06-17T15:39:54Z Sj1mor 12103 9405546 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Elmar Hillebrand''' (naskiĝinta la [[12-an de oktobro]] [[1925]] en [[Kolonjo]]) estas [[germana]] [[skulptisto]]. == Vivo == Hillebrand studis post abitura ekzameno en 1943 kaj tuj sekva militservo, kiu finiĝis per militkaptiteco, ekde 1946 ĝis 1950 ĉe la Arta Akademio je [[Duseldorfo]] interalie kiel majstrolernanto de Ewald Mataré. Poste li studis en arta akademio je [[Parizo]] ĉe [[Ossip Zadkine]]. Post restadoj en eksterlando kaj vojaĝoj ([[Alĝerio]]) li unuafoje ekspoziciis en 1952 proprajn verkojn<ref>Hans Reykers: ''Künstler im Kreis Köln, Professor Elmar Hillebrand'' en Kreis Köln (eldoninto): ''Jahrbuch 1970'', p. 55 sj</ref>. Post laboro ĉe la [[katedralkonstrua metiejo]] je [[kolonjo]] en 1964 li fariĝis eksterordinara profesoro por [[plastiko]] ĉe la arĥitektura fakultato de la [[RWTH Aachen]] (ekde 1967 ordinara profesoro, ekde 1988 pensiigita). Hillebrand kreis multnombron da verkoj, ekzemple la statuo en la akceptejo de la [[Internacia Centro je Vieno]], same kiel statuojn en preĝejoj kaj sur publikaj placoj en Eŭropo. Hillebrand vivas kaj verkas en Kolonjo. Lia filo Johannes Hillebrand ankaŭ estas skulptisto, lia alia filo Clemens Hillebrand estas pentristo. Majon de 2011 li transdonis sian postlasaĵon el la jaroj 1952 ĝis 2009 al la Historia Arĥivo de la Ĉefepiskopujo Kolonjo. == Selekto de liaj verkoj == [[Dosiero:Rathausturm Köln - Teusch - Frings (5931-33).jpg|eta|Dekstre: Statuo de kardinalo Frings]] * Ĉefaltaro en la [[Katedralo de Kolonjo]] * Ĉefaltaro en la katedralo de [[Osnabrück]] * Krucovojo en Sankta Kuniberto en Kolonjo * Sakramenta kapelo kaj altaro, ŝtontapiŝo, ferkradoj, benkoj, ventoflago en la preĝejo Nova Sankta Albano en Kolonjo * Ventoflago sur Malgranda Sankta Martino kun bildo de la sanktulo, Kolonjo * Ventoflago sur Sankta Andre, Kolonjo * Statuo de kardinalo Frings sur la urbodoma turo de Kolonjo * Statuo en la akceptejo de la [[Internacia Centro je Vieno]] * Altarfriso en la [[katedralo de Essen]] * Altaro en la flanka apsido de Sankta Pantaleono je Kolonjo * Ekipaĵo de Sankta Ursula en Kalscheuren * Ekipaĵo de Sankta Adelheido ([[Hövels|Niederhövels]]) * Ekipaĵo de Sankta Maria Helpu en [[Brühl]]-Heide * Ekipaĵo de Sankta Maŭrico je Kolonjo * Triumfokruco kaj predikejo en la [[katedralo de Mönchengladbach]] * Altaro, predikejo kaj komuniobenkoj en Sankta Rafaelo je [[Wuppertal]] * Altarinsulo kaj portala reliefo de la abatinejo Sankta Erentraŭdo je [[Berg (Schussental)|Berg]], * Statuo de kardinaol [[Clemens August von Galen]] en [[Haltern am See]] * Portalo de preĝejo en Tabgo, Israelo * [[Via crucis|Krucvojaj]] stacioj en Sankta Johano la Baptisto je [[Erkrath]] * Kompleta planado kaj suda flanko de la memorejo por la sinagogo de [[Hildesheim]] * Arta fasonado de la [[kripto]] kun la tombo de beata Ulrika de Hegne en la preĝejo Sankta Konrado de la monaĥinejo Hegne en [[Allensbach]] * ''Kvin bronzarkoj'' (1981), ornamfontanoj kun plantaj kaj bestaj motivoj en [[Duseldorfo]] * Altara pendokruco, Francisko-Tabulo, Reviviĝo-Tabulo, Pieco kaj baptujo en la katolika paroĥopreĝejo Sankta Henriko je Esch ĉe-Alcigo, Luksemburgo == Galerio == <gallery> dosiero:LDS NRW MainBuilding.jpg|Ornamfontano ''Kvin bronzarkoj'' (1981), Duseldorfo dosiero:Neu-st-alban 3.jpg|Flanka portalo de Nova Sankta Albano, Kolonjo dosiero:Galenpark.jpg|Statuo de Kardinalo Galen dosiero:Brotvermehrungskirche BW 6.JPG| Preĝejo en Tabgo, Portalo dosiero:Wetterfahne von Elmar Hilleband auf Klein St. Martin (3454-56).jpg|Veterflago sur Malgranda Sankta Martino dosiero:St. Andreas Köln - Wetterfahne - Elmar Hillebrand (7162).jpg|Veterflago sur Sankta Andreo |Predikejo en la [[katedralo de Mönchengladbach]] |[[via crucis|Krucvoja]] stacio en Sankta Johano la Baptisto je [[Erkrath]] dosiero:UlrikaVonHegne.jpg|Tombo de Ulrika de Hegne </gallery> == Publikaĵoj == * Der Dom zu Essen, Altarfries, 1982 * Skulpturen und Zeichnungen - Aachen: Suermondt-Ludwig-Museum, 1984 * Weihe der Krypta zu Ehren der seligen Ulrika von Hegne: [[Allensbach]]-Hegne, 1991 == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Literaturo == * ''Elmar Hillebrand: Plastiken, Zeichnungen. Eine Dokumentation zur 8. Stallausstellung im Hause van der Grinten, Kranenburg, Niederrhein, 21. September bis 19. Oktober 1969.'' Bösmann, Kleve 1969. (Katalogo) * ''Elmar Hillebrand: Skulpturen und Zeichnungen. Suermondt-Ludwig-Museum und Museumsverein Aachen 29. April bis 11. Juni 1984.'' Suermondt-Ludwig-Museum, Akeno 1984. (Katalogo) * ''Hegne, Klosterkirche und Krypta.'' Peda Kunstführer Nr. 367, Passau 1996, ISBN 3-89643-023-8. * ''Raum im Raum. Elmar Hillebrand, Bronzen von Landschaften und Räumen.'' Edition Lubcaparellalo, Köln 2009, ISBN 978-3-9810490-2-2 (Herausgeber: Clemens Hillebrand und Diözesanzentrum für Hörbehinderte im Erzbistum Köln und Integrative Gemeinde St. Georg). * Clemens Hillebrand: ''Capriccios in Architektur. Architekturplastiken und Zeichnungen von Elmar Hillebrand.'' Edition Lubcaparellalo, Köln 2008, ISBN 978-3-9810490-1-5. * Gustav René Hocke: ''Malerei der Gegenwart. Der Neo-Manierismus.'' Limes Verlag, Wiesbaden und München 1975, ISBN 3-8090-2072-9. * Norbert Ruf: ''Leise Worte der seligen Ulrika geistlich betrachtet.'' Beuroner Kunstverlag, Beuron 1997, ISBN 3-87071-077-2. * Michel Schmitt: ''Esch-sur-Alzette: Katholische Pfarrkirche St. Heinrich.'' Schnell und Steiner, Regensburg 2002, ISBN 3-7954-6388-2. (Beschreibung der Ausstattung mit Arbeiten von Elmar Hillebrand) * Hermann Siemer: ''Hoffnung voll Unsterblichkeit. Das Mahnmal für die Synagoge am Lappenberg in Hildesheim: Entstehung, Gestalt, Deutung.'' Hrsg. von der Friedrich-Weinhagen-Stiftung. Bernward-Verlag, Hildesheim 1989, ISBN 3-87065-529-1. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|122721853}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] qoozw36s8d0fisa0mrjpfl5gxc47oi7 Majstro de la Memordonaco de Carben 0 487978 9405526 9279157 2026-06-17T15:34:35Z Sj1mor 12103 9405526 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |dato de naskiĝo=iam je la 15-a jarcento |dato de morto=iam je la 16-a jarcento }} [[Dosiero:Essen Münster Grablegung Christi.jpg|eta|Majstro de la Memordonaco de Carben: entombigo de kristo, katedralo je Essen]] [[Dosiero:Victor von Carben carving.jpg|eta|150px|Majstro de la Memordonaco de Carben: Ana, Maria kaj Jesuo kun donacinto, proksimume 1500, Katedralo je Kolonjo]] Kiel '''Majstro de la Memordonaco de Carben''' estas nomata la [[malfru-mezepoka]] skulptisto, kiu verkis la entute sep sabloŝtonajn reliefojn por la [[katedralo de Kolonjo]], kiujn proksimume 1500 donacis Victor von Carben por sia [[mortmemoro]]. La laŭnome ne konata artisto verkis en la unua kvarono de la 16-a jarcento kaj havis sian metiejon en la regiono de Kolonjo aŭ en Kolonjo mem. == Verkoj == * La figuroj de la memordonaco de Carben. Temas pri Ana, Maria kaj Jesuo, la sanktuloj Barbara, Joaĥimo, Jozefo kaj Katarina same kiel pri [[anunciacio]]grupo, kiuj troviĝas ĉe pilastroj ĉe la Maria-Kapelo en la katedralo de Kolonjo. * Oni atribuas al la majstro krome la sabloŝtonan figuraron de la entombigo de Kristo en la suda flankonavo de la [[katedralo de Essen]]. * En la [[katedrala trezoro de Essen]] troviĝas reliefo el la mano de la majstro, prezentanta la adoradon de la [[Tri Reĝoj]]<ref>Katedrala trezoro de Essen, nv.-Nr. 212a; [[Birgitta Falk]] (eldoninto): ''Gold vor Schwarz - Der Essener Domschatz auf Zollverein''. Katalog zur Ausstellung, Klartext Verlag Essen 2008.</ref> * Eble ankaŭ madono kun infano el ligno, kiu trans la artkomerco en la 19-a jarcento atingis la monaĥinejon Sankta Jozefo en [[Simpelveld]], devenas de la majstro. == Identigo == Eble la ''Majstro de la Memordonaco de Carben'' estas identa kun la skulptisto Wilhelm von Arborch pruvebla inter 1506 kaj 1533 en Kolonjo<ref>Birgitta Falk (eldoninto): ''Gold vor Schwarz - Der Essener Domschatz auf Zollverein''. Katalog zur Ausstellung, Klartext Verlag Essen 2008</ref>. Ankaŭ alia kolonja skulptisto tiutempa nome Johann Spee foje estas proponata kiel identeco.<ref>Marc Steinmann: ''Kölner Dom - Rundgang - Hl. Barbara''. En: Retpaĝo de la katedralo de Kolonjo, www.koelner-dom.de</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Reinhard Karrenbrock: ''Kölner Bildschnitzerwerkstätten des späten Mittelalters (1400-1540). Zum Forschungsstand.'' En: ''Museum Schnütgen. Die Holzskulpturen des Mittelalters. Bd. II, 1. 1400 bis 1540'', bearbeitet von Reinhard Karrenbrock, Köln 2001, pj. 9-79, jen p. 52. * Carola Maria Werhahn: ''’Die Stiftung des Victor von Carben (1423–1515) im Kölner Dom. Glaubenspropaganda zwischen Judentum und Christentum in Text und Bild.'' Utz, Munkeno 2013, ISBN 978-3-8316-4196-3 [http://www.utzverlag.de/buecher/44196dbl.pdf (enhavolisto kaj enkonduko)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131203064017/http://www.utzverlag.de/buecher/44196dbl.pdf |date=2013-12-03 }} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * Priskriboj kaj bildigoj de la verkoj de la Majstro de la Memordonaco de Carben sur la retpaĝoj de preĝejoj kaj muzeoj ** [http://www.koelner-dom.de/16720.html Ana, Maria kaj Jesuo ] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714172641/http://www.koelner-dom.de/16720.html |date=2014-07-14 }}, priskribo sur la retpaĝo de la katedralo je Kolonjo ** [http://www.koelner-dom.de/16870.html Barbara] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714145012/http://www.koelner-dom.de/16870.html |date=2014-07-14 }}, priskribo sur la retpaĝo de la katedralo je Kolonjo ** [http://www.koelner-dom.de/16873.html Jakobo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714152358/http://www.koelner-dom.de/16873.html |date=2014-07-14 }}, priskribo sur la retpaĝo de la katedralo je Kolonjo ** [http://www.dom-essen.de/index.php?id=253 Grablegung Christi]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, priskribo sur la retpaĝo de la katedralo je Essen ** [http://www.kreismuseum-heinsberg.de/deutsch/publikationen/spaetmittelalterliche-holzskulptur-zwischen-maas-rur-und-wurm/simpelveld/ Madono kun infano] [[Kategorio:Mezepokaj skulptistoj]] [[Kategorio:Provizoraj nomoj|Memordonaco de Carben]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento]] [[Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento]] <!-- --> be4h0jcpldmeawjwsdxak5tnrppcsh9 Jerónimo Suñol 0 490219 9405527 8251875 2026-06-17T15:34:46Z Sj1mor 12103 9405527 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Jerónimo Miguel Suñol y Pujol''', en kataluna '''Jeroni Miquel Suñol i Pujol''' ([[Barcelono]], [[Katalunio]], [[1840]] – [[Madrido]], [[1902]]), estis [[skulptisto]] [[Hispanio|hispana]]. Li laboris en la ateliero de [[Venanci Vallmitjana i Barbany|Venanci]] kaj [[Agapit Vallmitjana i Barbany|Agapit Vallmitjana]], kaj perfektiĝis poste en [[Romo]]. Li iĝis unu el unuaj skulptistoj siatempaj, iniciatinto de la movado orientinta la skulptarton al la viva realo, apartigante ĝin disde la abstrakta [[simbolismo]].[[Dosiero:Monumento a Colón (Madrid) 06.jpg|eta|[[Monumento al Kolumbo (Madrido)]], skulptaĵo de [[Jerónimo Suñol]].]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.jeronimosunol.net/index.html www.jeronimosunol.net Vivo kaj verkoj de la skulptisto Jeronimo Suñol] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Sunzzol, Jeronimo}} [[Kategorio:Hispanaj skulptistoj]] 8whqwf6psmqumaa7d0gtoj2epyc1vpv Santino Solari 0 491214 9405512 8529357 2026-06-17T15:29:49Z Sj1mor 12103 9405512 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |nomo =Santino Solari<br />(1576-1646) |dosiero =Crypt 31 (Petersfriedhof Salzburg) portrait of Santino Solari.jpg |priskribo =Itala arkitekto kaj skulptisto. |dato de naskiĝo =[[1576]] |loko de naskiĝo =[[Ramponio Verna|Verna]], proksima de [[Lanzo d'Intelvi]], {{ITA}} |dato de morto =[[10-a de aprilo]] [[1646]] |loko de morto =[[Salzburgo]], {{AUT}} }} '''Santino Solari (1576-1646)''' (naskiĝis en [[Ramponio Verna|Verna]], proksima de [[Lanzo d'Intelvi]], [[1576]] - mortis en [[Salzburgo]], en la [[10-a de aprilo]] [[1646]]) estis Itala arkitekto kaj skulptisto. == Biografio == Li disvolvis sian karieron ĉefe en [[Aŭstrio]]. Komisiita de la ĉefepiskopo de Salzburgo [[Marcus Sittikus von Hohenems|Marko Sitiko el Hohenems]] (1574-1619), li konstruis [[kastelo Hellbrunn|Kastelon Hellbrunn]], bazita sur la modelo de la italaj vilaoj, kun ties ĝardenoj plena je porakvoĵetaj mekanismoj kaj laboris sur la dezajno por la konstruado de la Katedralo de Sankta Ruperto kaj Virgilio, en [[Salzburgo]]. Kontentigante la volon de [[Paris Lodron|Paris de Lodron]] (1586-1653), li konstruis la Preĝejon Ĉieliro de Mario, en [[Villa Lagarina]]<ref>[https://it.wikipedia.org/wiki/Chiesa_di_Santa_Maria_Assunta_(Villa_Lagarina) Preĝejo de Sankta Maria Assunta]</ref>, kies regiono tiuepoke apartenis al la Graflando de [[Tirolo (regiono)|Tirolo]]. Solari mortis en [[Salzburgo]] kaj sepultiĝis en la Tombejo de Sankta Petro en tiu urbo. == Vidu ankaŭ == * [[Marcus Sittikus von Hohenems|Marko Sitiko el Hohenems]] (1574-1619) * [[Vincenzo Scamozzi]] (1548-1616) * [[Wolf Dietrich von Raitenau]] (1559-1617) * [[Leonhard von Keutschach]] (1442-1519) == Literaturo == * [http://thesaurus.cerl.org/record/cnp00546576 CERL Thesaurus] * [http://www.treccani.it/enciclopedia/solari/ Enciclopedia Italiana] * [http://www.answers.com/topic/santino-solari-1 Answers] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Italio|Biografio|Arkitekto}} {{Portalo|Homoj|varianto=longa}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Solari, Santino}} [[Kategorio:Historio de Italio|S]] [[Kategorio:Italaj arkitektoj|S]] [[Kategorio:Italaj skulptistoj de la 17-a jarcento]] g0fwmlhtxcyjaionsxawlon2v4f4wki Charles Hatchett 0 493655 9405566 9351808 2026-06-17T16:25:55Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405566 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Charles H. Matchett}}{{Informkesto sciencisto |nomo = Charles Hatchett |dosiero = Charles Hatchett 2.jpg |priskribo = Malkovrinto de la kemia elemento [[Niobio]] |dato de naskiĝo = La [[2-an de januaro]] [[1765]] |loko de naskiĝo = [[Londono|Long Acre]], [[Anglio]] |dato de morto = La [[10-an de marto]] [[1847]] |loko de morto = [[Londono]], Anglio }} '''Charles Hatchett''' (naskiĝis la {{daton|2|januaro|1765}} en [[Londono|Long Acre]], [[Anglio]]; mortis la {{daton|10|marto|1847}} en [[Londono]], Anglio) estis angla kemiisto kaj mineralogo, kiu malkovris la kemian elementon [[niobio]]n, en la mineralo kolumbito. == Biografio == Karlo Hatchett naskiĝis kaj vivis en [[Londono]]. Lia patro havis gravan fabrikejon de puŝveturiloj. En la [[24-a de marto]] [[1787]], li edziĝis al Elizabeth Collick, en la anglikana preĝejo de Sankta Marteno en la Kamparo<ref>angle: St Martin in-the-fields.</ref>. Li havis du gefilojn: John Charles Hatchett, kiu naskiĝis je la [[27-a de januaro]] [[1788]], kaj Ann Hatchett, edzino de la kemiisto [[William Thomas Brande]]. [[John Barrow]] iam asertis, ke Karlo Hatchett vivis kvazaŭ dando, kaj laŭ tiu esploristo, li studis kemion por malkovri la plej bonan manieron prepari marmeladon, kaj amegis la monduman vivon, la muzikon kaj la beletron. Efektive, Karlo Hachett estis amiko kaj patrono de la beletristoj same kiel D-ro [[Samuel Johnson|Johnson]] kaj [[Ugo Foscolo]], ekzilitoj en [[Londono]]. En 1801, dum sia laborado en la [[Brita Muzeo]] el [[Londono]], Hatchett analizis pecon de kolumbito<ref>[https://it.wikipedia.org/wiki/Columbite Kolumbito] estas mineralo apartenanta al la grupo de la oksidoj kies formulo estas (Fe,Mn)(NbTa)<sub>2</sub>O<sub>6</sub></ref>, konservita en la minerala kolekto de la muzeo kaj senditaj al [[Anglio]] ĉirkaŭ 1650 de [[John Winthrop, la Juna]] (1606-1676), unua guberniestro de [[Konektikuto]]. Li konkludis ke la kolumbito estis tre kompleksa erco, kaj Hatchett observis ke ĝi enhavis novan elementon, al kiu li alnomis "Kolumbio", kaj atribuis al ĝi la simbolon "Cb". Lia malkovro anonciĝis en la [[26-a de novembro]] [[1801]] al la Reĝa Societo. Dum longa tempo tre malfacile estis distingi la kolumbion el la [[tantalo]], la elemento malkovrita en [[Svedio]] far [[Anders Ekeberg]], kaj izolita, en 1820, far [[Jöns Jacob Berzelius|Jöns Berzelius]]. Tiutempe, oni kredis ke la [[Niobio]] kaj la [[Tantalo]] estis la samaj elementoj. Nur en 1844 kaj en 1866, dank'al la klopodoj de [[Heinrich Rose]] kaj [[Galissard de Marignac]] eblis elmontri ke la "niobiata acido"<ref>HNbO<sub>3</sub> aŭ Nb<sub>2</sub>O<sub>5</sub>.H<sub>2</sub>O estas la formulo de la Niobiata acido.</ref> kaj la "tantalata acido"<ref>HTaO<sub>3</sub> aŭ Ta<sub>2</sub>O<sub>5</sub>.H<sub>2</sub>O estas la formulo de la Tantalata acido.</ref> estis du malsamaj kombinaĵoj. Kvankam Rose tute ne konsciis pri la antaŭa laboro de Hatchett, li donis al la elemento la nomon "niobo", omaĝe al Nioba<ref>[https://it.wikipedia.org/wiki/Niobe Nioba] estas figuro de la greka mitologio, fratino de [[Pelopso]].</ref>, filino de [[Tantalo (mitologio)|Tantalo]], en la greka mitologio. == Elektita verkaro == * Collection of Articles on Metals, George Pearson, Charles Hatchett, Smithson Tennant, Jacques Louis comte de Bournon, Richard Chenevix, Edward Charles Howard, William Hyde Wollaston [[1795]] * [http://books.google.com.br/books?id=2ssaAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Charles+Hatchett%22&hl=en&sa=X&ei=gnL-U6qjDdPzgwSv24CoCA&ved=0CCIQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false Chemical Experiments on Zoophytes: With Some Observations on the Component ...] - [[1800]] * [http://books.google.com.br/books?id=R78zAQAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Charles+Hatchett%22&hl=en&sa=X&ei=gnL-U6qjDdPzgwSv24CoCA&ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false An Analysis of a Mineral Substance from North America, Containing a Metal ] - [[1802]] * [http://books.google.com.br/books?id=T5nRuNQ-cHMC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Charles+Hatchett%22&hl=en&sa=X&ei=gnL-U6qjDdPzgwSv24CoCA&ved=0CC0Q6AEwAw#v=onepage&q&f=false Philosophical Transactions of the Royal Society of London for the Year 1802] - [[1802]] * [http://books.google.com.br/books?id=QkB2PwAACAAJ&dq=inauthor:%22Charles+Hatchett%22&hl=en&sa=X&ei=gnL-U6qjDdPzgwSv24CoCA&ved=0CFIQ6AEwCQ Experiments and Observations on the Various Alloys, on the Specific Gravity, and on the Comparative Wear of Gold] - [[1803]] * [http://books.google.com.br/books?id=2Sc7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Charles+Hatchett%22&hl=en&sa=X&ei=gnL-U6qjDdPzgwSv24CoCA&ved=0CDQQ6AEwBA#v=onepage&q&f=false Versuche über die verschiedenen Karatirungen ... des Geldes], Charles Hatchett, Johann Friedrich Christian Wuttig - [[1804]] * [http://books.google.com.br/books?id=FyoBAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Charles+Hatchett%22&hl=en&sa=X&ei=gnL-U6qjDdPzgwSv24CoCA&ved=0CCcQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false On the spikenard of the ancients (by C. Hatchett).] - [[1836]] * The Hatchett diary: a tour through the counties of England and Scotland in 1796 visiting their mines and manufactories, [[1967]] == Literaturo == * [https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Charles_Hatchett Personensuche] * [http://viaf.org/viaf/25381799/ Virtual International Authority File] * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-n88-58055/ WorldCat Identities] * [http://www.jstor.org/discover/10.2307/3557720?uid=2&uid=4&sid=21104629390843 JSTOR] * [http://www.dec.ufcg.edu.br/biografias/CharHatc.html UFCG] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071111215323/http://www.dec.ufcg.edu.br/biografias/CharHatc.html |date=2007-11-11 }} * [https://www.princeton.edu/~achaney/tmve/wiki100k/docs/Charles_Hatchett.html Universitato de Princeton] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141003170437/https://www.princeton.edu/~achaney/tmve/wiki100k/docs/Charles_Hatchett.html |date=2014-10-03 }} * [http://rsnr.royalsocietypublishing.org/content/57/3/299.abstract Royal Society Publishing]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://books.google.com.br/books?id=4bY3AAAAMAAJ&pg=PA83&dq=Charles+Hatchett&hl=en&sa=X&ei=d3H-U9DmOcuzggSgvoHACw&ved=0CEkQ6AEwCA#v=onepage&q=Charles%20Hatchett&f=false Memoirs of the Distinguished Men of Science of Great Britain: Living in the ...], William Walker * [http://books.google.com.br/books?id=Ni3GSbnp9RwC&pg=PA49&dq=Charles+Hatchett&hl=en&sa=X&ei=LXL-U-ifLdiyggTZ3YL4Ag&ved=0CDkQ6AEwBTgK#v=onepage&q=Charles%20Hatchett&f=false Chemical Nomenclature], K. J. Thurlow == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * [[Friedrich Accum]] (1769-1838)<ref>[https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Friedrich_Accum Personensuche]</ref> * [[William Thomas Brande]] (1788-1866)<ref>[http://www.rigb.org/our-history/people/b/william-brande The Royal institution]</ref> * [[John Barrow]] (1764-1848) * [[William Herschel]] (1738-1822) * [[Anders Gustaf Ekeberg]] (1767-1813) * [[William Hyde Wollaston]] (1766-1828) * [[Smithson Tennant]] (1761-1815) * [[Kemio]] * [[Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero]] * [[Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo]] * [[Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo]] * [[Perioda tabelo]] {{Div col end}} == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Biografio|Kemiisto|Mineralogo|Anglaj kemiisto}} {{Portalo|Homoj|varianto=longa}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hatchett, Charles}} [[Kategorio:Malkovrintoj de kemiaj elementoj]] [[Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono]] [[Kategorio:Anglaj kemiistoj]] [[Kategorio:Anglaj mineralogoj]] 31pdyxkyt81na7vwfroqtwmjekolexn Charles Michel 0 494899 9405576 8940044 2026-06-17T16:46:15Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405576 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | kesteroj = {{informkestero sinsekvo | titolo = [[Ĉefministroj de Belgio|Ĉefministro de Belgio]] | dosiero = Flago-de-Belgio.svg | periodo = oktobro 2014 - oktobro 2019 | antaŭ = [[Elio Di Rupo]] | post = [[Sophie Wilmès]] }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Prezidanto de la Eŭropa Konsilio]] | dosiero = Flago-de-EU.svg | periodo = [[2019]]– | antaŭ = [[Donald Tusk]] | post = }} }} '''Charles MICHEL''' {{prononco|ŝarl miŝel}} (naskiĝis la {{daton|21|decembro|1975}} en [[Namuro (urbo)|Namuro]]) estas belga dekstra liberala politikisto. De la {{dato|11|10|2014}} ĝis la {{dato|27|10|2019}} li estis ĉefministro de [[Belgio]]. De la {{dato|1|12|2019}} ĝis la [[30-a de novembro]] [[2024]] li estis [[prezidanto de la Eŭropa Konsilio]]. Filo de [[Louis Michel]], li plurfoje estis ministro inter 2000 kaj 2011. Inter februaro 2011 kaj oktobro 2014, li estris la [[Movado Reformista (Belgio)|Movadon Reformistan]]. Charles Michel ankaŭ estis urbestro de [[Wavre (Belgio)|Wavre]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|n=Kategorio:Charles Michel}} * [http://www.charlesmichel.be/ oficiala retpaĝo de Charles Michel] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20020606004031/http://www.charlesmichel.be/ |date=2002-06-06 }} {{ĝermo}} {{Ĉefministroj de Belgio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Michel, Charles}} [[Kategorio:Belgaj politikistoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Belgio]] 8igqz2szppk5cj4hj8ccfxta46yhdbx Motilal Nehru 0 497967 9405744 7623350 2026-06-17T20:33:44Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405744 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Motilal Nehru''' {en [[hindia]] मोतीलाल नेहरू, 6a Majo 1861 – 6a Februaro 1931) estis hindia advokato, [[aktivulo]] de la Barata Nacia Movado kaj grava estro de la [[Barata Nacia Kongreso]], kiu iĝis ankaŭ la Kongresa Prezidento dufoje, nome 1919–1920 kaj 1928–1929. Li estis la fonda patriarko de la plej pova politika familio en [[Barato]], nome la [[familio Nehru-Gandhi]]. Li estis ''[[pandito]]''. == Verkoj == * ''The Voice of Freedom: selected speeches of Pandit Motilal Nehru''. eld. Kavalam Madhava Panikkar, A. Pershad. Asia Pub. House, 1961 * ''Motilal Nehru: essays and reflections on his life and times'', de Preet Chablani. S. Chand, 1961. * ''Selected Works of Motilal Nehru (Volumenoj 1–6), eld. Ravinder Kumar, D. N. Panigrahi. Vikas Pub., 1995. ISBN 0-7069-1885-1.'' == Biografioj == * ''Pandit Motilal Nehru: His life and work, by Upendra Chandra Bhattacharyya, Shovendu Sunder Chakravarty. Modern Book Agency, 1934 * ''Motilal Nehru: a short political biography'', de A. Pershad, Promilla Suri. S. Chand, 1961. * ''Motilal Nehru'' (Builders of modern India), de Bal Ram Nanda. Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India, 1964. * ''Pandit Motilal Nehru, a great patriot'', kun D. C. Goswami, R. K. Nayak, Shankar Dayal Singh. National Forum of Lawyers and Legal Aid, 1976 {{-}} {{Nehru-Gandhi}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] bo1bnql48mul7bscxrr6k0yumn5lt9t Kamala Nehru 0 498144 9405759 8972590 2026-06-17T20:39:39Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405759 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Kamala Kaul Nehru'''; 1a Aŭgusto 1899 – 28a Februaro 1936) estis aktivulino por libereco, edzino de [[Jawaharlal Nehru]] (estro de la [[Hindia Nacia Kongreso]]), nome la unua Ĉefministro de [[Barato]] kaj la patrino de [[Indira Gandhi]]. Ŝi estis konata kiel tre sincera, ege patriota, seriozmensa kaj sensiva. Kamala edziniĝis al [[Pandito]] Jawaharlal Nehru 17-jaraĝa. Ŝia edzo tuj poste veturis al Himalajo. [[Dosiero:Jawaharlal Nehru and his family in 1918.jpg|eta|maldekstra|200px|Nehru en 1918 kun edzino Kamala kaj filino [[Indira Gandhi|Indira]]]] {{-}} {{Nehru-Gandhi}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nehru, Kamala}} [[Kategorio:Baratanoj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] jn7jhgihybev91l9um31o3f2jxghzhk Vijaya Lakshmi Pandit 0 498146 9405763 8727114 2026-06-17T20:41:17Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405763 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Vijaya Lakshmi Nehru Pandit''' (en [[Kaŝmira lingvo|kaŝmira]]: विजयलक्ष्मी नेहरू पंडित) (18-a de aŭgusto 1900 – 1-a de decembro 1990) estis barata [[diplomato]] kaj [[politikisto]], nome la plej aĝafratino de [[Jawaharlal Nehru]],<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.un.org/en/ga/president/bios/bio08.shtml|titolo=Vijay Lakshmi Pandit (India)|alirdato=1a Julio 2012|familia nomo=President of 62nd session|persona nomo=General Assembly of United Nations}}</ref> kaj onklino de [[Indira Gandhi]] kaj pra-onklino de [[Rajiv Gandhi]], ĉiu el kiuj estis [[ĉefministro de Barato]]. Ŝi iĝis la unua virino [[Prezidanto de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj|Prezidanto]] de la [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]].<ref>Bonnie G. Smith; The Oxford Encyclopedia of Women in World History. Oxford University Press. 2008. ISBN 978-0195148909. pg 406–407.</ref>[[Dosiero:Vijaya Lakshmi Pandit 1965b.jpg|eta|Vijaya Lakshmi Pandit en Nederlando en 1965]] {{-}} {{Nehru-Gandhi}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == {{Citaĵo el libro|titolo=India’s 50 Most Illustrious Women|familia nomo=Gupta|persona nomo=Indra|ISBN=81-88086-19-3}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * Internet Archive film clip, gov.archives.arc.95854 "Longines Chronoscope with Mme. Vijaya Lakshmi Pandit" {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] [[Kategorio:Ambasadoroj]] [[Kategorio:Prezidantoj de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] g3jvyp39jq0iftersr5jb1ar76ozvqd Krishna Hutheesing 0 498148 9405765 9280910 2026-06-17T20:42:45Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405765 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Krishna Nehru Hutheesing''' (1907–1967) estis verkistino el [[Barato]], nome la plej junga fratino de [[Jawaharlal Nehru]]<ref>[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30714FF345B157A93C6A8178AD85F438485F9 Sister of Nehru Arrives For U.S. Lecture Tour] ''[[New York Times]]'', 14a Januaro 1947.</ref> kaj de [[Vijaya Lakshmi Pandit]], kaj tiele parto de la [[familio Nehru-Gandhi]].[[Dosiero:David Ben-Gurion - Krishna Hutheesing 1958.jpg|250px|eta|Krishna Hutheesing kun [[David Ben-Gurion]] (la unua ĉefministro de Israelo) en Israelo, 1958]] == Biografio == [[Dosiero:Nehru family.jpg <!-- commons -->|eta|240px|La familio de [[Motilal Nehru]], kiu sidas centre. Stare (M al D) [[Jawaharlal Nehru]], [[Vijaya Lakshmi Pandit]], Krishna Hutheesing, [[Indira Gandhi]] kaj Ranjit Pandit; Side: Swaroop Rani, [[Motilal Nehru]] kaj [[Kamala Nehru]] (ĉirkaŭ 1927).]] Naskiĝinta kiel Krishna Nehru, en Mirganj, [[Alahabado]] al [[Motilal Nehru]], nome hindia sendependisma aktivulo kaj estro de la [[Hindia Nacia Kongreso]], kaj al Swarup Rani, ŝi estis edzino de Gunottam (Raja) Hutheesing, kiu apartenis al elstara familio de [[Ahmedabado]] kiu konstruis la Hutheesing [[Ĝajnismo|Ĝajnisman]] [[Templo]]n.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864347,00.html Raja Hutheesingh might have..''The Tiger Rider''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130827071204/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864347,00.html |date=2013-08-27 }} ''[[Time (gazeto)|Time]]'', 19a Majo 1958.</ref> {{-}} {{Nehru-Gandhi}} == Bibliografio == * ''Shadows on the wall'', J. Day Co., 1948. * ''The Story of Gandhiji'', Kutub Pub., 1949. * ''We Nehrus'', de Krishna (Nehru) Hutheesing kun Alden Hatch. Holt, Rinehart and Winston; 1967. * ''Dear to Behold: An Intimate Portrait of Indira Gandhi'', Publikigita de Macmillan, 1969. * ''With No Regrets - An Autobiography'', de Krishna Nehru Hutheesing, Publikigita de READ BOOKS, 2007. ISBN 1-4067-7661-0. ([https://archive.org/stream/withnoregretsana007944mbp#page/n7/mode/2up Online text, 1945 edition]) == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,892893,00.html Clear-Eyed Sister - Jan. 03, 1955] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130827180745/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,892893,00.html |date=2013-08-27 }} ĉe ''[[Time (gazeto)|Time]]''. * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,856585,00.html?promoid=googlep ''The Laurels''- Time Monday, Apr. 10, 1950] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121021021452/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,856585,00.html?promoid=googlep |date=2012-10-21 }} ''[[Time (gazeto)|Time]]''. * [http://images.google.com/hosted/life/l?imgurl=84fe85e7cc927cfe&q=%22Krishna+Nehru%22&usg=__b70O0SEEHtF9kvjU9oJ3SP1qmYw=&prev=/images%3Fq%3D%2522Krishna%2BNehru%2522%26hl%3Den%26rlz%3D1B3GGGL_enIN297IN297 Krishna Nehru with her Brother, Jawahar Lal Nehru] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120325020627/http://images.google.com/hosted/life/l?imgurl=84fe85e7cc927cfe&q=%22Krishna+Nehru%22&usg=__b70O0SEEHtF9kvjU9oJ3SP1qmYw%3D&prev=%2Fimages%3Fq%3D%2522Krishna%2BNehru%2522%26hl%3Den%26rlz%3D1B3GGGL_enIN297IN297 |date=2012-03-25 }} at ''[[Life (gazeto)|Life]]'' * [http://www.saadigitalarchive.org/search/Krishna%20Nehru%20Hutheesing Krishna Nehru Hutheesing materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)]{{404|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Barataj verkistoj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] pm8ujfkcb81y19sxdegpm8jto0963vp Listo de famuloj naskiĝintaj en Pécs 0 499090 9406257 9402058 2026-06-18T11:03:11Z Crosstor 3176 /* B */ 9406257 wikitext text/x-wiki Listo de famuloj, kiuj naskiĝis en [[Pécs]]: {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[György Ágoston (instruisto)]] * [[Pál Angyal]], [[juristo]] * [[János Ángyán (kemiisto)]] * [[Gyula Antal]], [[advokato]] * [[Miklós Orbán Arató]], cisterciano * [[Pál Arató]], [[bibliografo]] (pli precize en Mecsekszabolcs) * [[Tamás Asszonyi]], [[skulptisto]] == B == {{Div col|cols = 2}} * [[Ferenc Babai]], jezuito * [[Bálint Bachmann]], [[arkitekto]] * [[Gábor Bachman]], arkitekto * [[Balázs Bágyi]], drumisto * [[András Bálint (aktoro)]] * [[Valér Ferdinánd Ballay]], monaĥo * [[József Balogh (klarnetisto)]] * [[Péter Bán (arkivisto)]] * [[Károly Barakonyi]], inĝeniero * [[Huba Bartos]], ĉinologo * [[Farkas Beke]], instruisto * [[Endre Beleznay]], komikisto * [[László Bernát Bérczi]], instruisto * [[Árpád Besenczi]], aktoro * [[Gizella Blätterbauer]], operkantisto * [[Gyula Bocz]], skulptisto * [[Pál Bodó]], [[ĵurnalisto]] * [[Richárd Bodor]], naĝisto * [[Ferenc Böhm]], [[inĝeniero]] * [[Antal Bókay]], instruisto * [[Péter Bokor (dramaturgo)]] * [[András Bokrétás]], [[pulmonologo]] * [[Pál Bornemisza (episkopo)]] * [[Béla Boros (kuracisto)]] * [[Zoltán Boross (ekonomikisto)]] * [[Dénes Bözsöny]], hidrologo * [[Ferenc Bőzsöny]], anoncisto * [[Dezső Buday (instruisto)]] * [[Kálmán Buday]], [[kuracisto]] * [[László Buday (statistikisto)]] * [[Attila Budavári]], orgenkonstruisto * [[Csaba Burján]], rapidsketisto {{Div col end}} == C == * [[Jenő Csapó]], aktoro * [[Győző Csorba]], [[poeto]] * [[László Czindery]], oficisto == D == * [[Pál Dárdai]], [[futbalisto]] * [[Miklós Dezső]], [[pentristo]] * [[Győző Dischka]], inĝeniero * [[Péter Dobrovits]], pentristo * [[László Drégely]], dekoraciisto * [[Jenő Dulánszky (pli juna)]], arkitekto == E == * [[Klára Egervári]], aktoro (pli precize en Vasas naskiĝis) * [[József Engel (negocisto)]] * [[József Eötvös (gitaristo)]] * [[Dezső Ernster]], operkantisto == F == * [[Lajos Fáncsy]], aktoro * [[Sándor Faragó (arbarinĝeniero)]] * [[Lipót Fejér]], [[matematikisto]] * [[Tamás Fejér]], reĝisoro * [[Béla Fekete Nagy]], maŝininĝeniero (pli precize en Mecsekszabolcs (nun jam urboparto de Pécs)) * [[Tivadar Fekete]], ĵurnalisto * [[Attila Felinger]], kemiisto * [[Attila Ferenczfy-Kovács]], dekoraciisto * [[Leó Festetics]], komponisto * [[Béla Flerkó]], kuracisto * [[Alfréd Forbát]], arkitekto * [[Ferenc Forgó]], matematikisto * [[Zsolt Frei]], fizikisto * [[György Fürtös]], ceramikisto * [[Miklós Füzes]], [[arkivisto]] == G == {{Div col|cols = 2}} * [[Jenő Gábor]], pentristo * [[László Gábor (sociologo)]] * [[Asztrik László Gábriel]], [[pastro]] * [[Gábor Gadó]], gitaristo * [[András Garay]], [[biologo]] * [[Péter Gáspár (inĝeniero)]] * [[István Gellér B.]], skulptisto * [[Zoltán Gera (futbalisto)]] * [[Ödön Gerő]], ĵurnalisto * [[Pál Gerzson]], pentristo (pli precize en Hird (nun jam urboparto de Pécs)) * [[Tamás Getto]], arkitekto * [[Ákos Görgényi]], radiologo * [[Péter Gothár]], [[reĝisoro]] * [[Attila Götz]], muzikalkantisto * [[József Gráf]], [[agronomo]] (pli precize en Mecsekszabolcs (nun jam urboparto de Pécs)) * [[Petra Grisnik]], aktoro * [[Lajos Gruber]], astronomo * [[István Gulyás (tenisisto)]] * [[András Guttman]], kemiisto * [[Tihamér Gyarmathy]], pentristo * [[János Gyenis (ekonomikisto)]] * [[Imre Gyöngyössy]], reĝisoro {{Div col end}} == H == * [[Zsigmond Habuda]], oficiro * [[Erzsébet Hanák-Ruttkay]], arkeologo * [[Ferenc Hanuy]], [[kanoniko]] * [[Magdolna Hargittai]], [[kemiisto]] * [[Károly Harmos]], pentristo (pli precize en tiam apuda vilaĝo Somogy) * [[Zsuzsanna Helyes]], farmaciisto * [[Gyula Herczeg]], lingvisto * [[Judit Hoffmann]], naĝisto * [[Katinka Hosszú]], naĝisto * [[Ilona Hubay]], bibliografo * [[Felicie Hüni-Mihacsek]], operkantisto * [[Péter Hűvösvölgyi]], komponisto == J == * [[Zsuzsanna Jakabos]], naĝisto * [[Jenő Jandó]], [[pianisto]] * [[György Járányi]], agronomo * [[László Jéki]], fizikisto * [[Kázmér Jobst]], kuracisto * [[Béla Johan]], kuracisto * [[Hugó Johan]], vitralisto * [[Árpád Juhász]], geologo * [[Károly Jurcsik]], arkitekto * [[Pál Justus]], [[poeto]] == K == {{Div col|cols = 2}} * [[Béla Kádár (ekonomikisto)]] * [[Mariska Káldi]], operkantisto * [[Erzsébet Kálmán]], radiologo * [[Iván Kamarás]], aktoro * [[Kálmán Katona]], ministro * [[Attila Katus]], aerobikisto * [[László Kecskés]], juristo * [[Miklós Kellermayer]], biofizikisto * [[Ferenc Keresztes-Fischer]], [[ministro]] * [[Erika Kertész]], kantisto * [[Ágnes Kertészfi]], vitroartisto * [[Ilona Keserü]], pentristo * [[Iván Kétyi]], bakteriologo * [[Gyula Kiss (haŭtkuracisto)]] * [[Péter Pál Kiss]], kajakisto * [[Viktor Knoch]], rapid-sketisto * [[János Kollár (fizikisto)]] * [[Miklós Koltay]], kuracisto * [[Zsófia Konkoly]], naĝisto * [[Krizosztom Imre Körösztös]], monaĥo * [[László Koszorús]], politikisto * [[Béla Kovács (ministro)]] (pli precize en Patacs, nun jam urboparto de Pécs) * [[L. Gábor Kovács]], kuracisto * [[Ilona Pálné Kovács]], [[politologo]] * [[Zsuzsa Kovács]], aktoro * [[Ernő Kurnik]], [[agronomo]] (pli precize en Mecsekszabolcs (jam urboparto de Pécs) naskiĝis) * [[Csaba Kutnyánszky]], korusestro {{Div col end}} == L == * [[László Lajos]], ginekologo * [[Tamás Lajos (kameraisto)]] * [[Ferenc Lantos]], pentristo * [[Dezső Lauber]], arkitekto * [[László Lauber]], arkitekto * [[Ferenc Laubhaimer]], pastro * [[László Lénárd]], kuracisto * [[András Ligeti]], [[violonisto]] * [[Zsolt Lipics]], aktoro * [[András Lovasi]], [[gitaristo]] == M == * [[György Mailáth (1854–1924)]], ĉambelano * [[József Mailáth]], [[sociologo]] * [[Éva Maros]], harpisto * [[Miklós Maros]], komponisto * [[Ágnes Marsai]], skulptisto * [[László Mattyasovszky-Zsolnay]], pentristo * [[Lúcia Megyesi Schwartz]], operkantisto * [[Attila Mesterházy]], politikisto * [[Tivadar Millner]], kemiisto * [[Emil Minker]], farmakologo * [[Vilmos Misángyi]], inĝeniero * [[Farkas Molnár]], arkitekto * [[Márk Molnár]], kuracisto == N == * [[Csaba Nagy (politikisto)]] * [[Henrik Nánási]], dirigento * [[Balázs Nemes]], politikisto * [[Endre Németh]], inĝeniero * [[Marika Németh]], [[primadono]] * [[Károly Nendtvich]], kemiisto * [[Máté Novkov]], aktoro == O == * [[Gyula Obersovszky]], ĵurnalisto * [[Pál Ömböli]], aktoro * [[Annamanna Orsós]], pentristo * [[Kelemen Óváry]], juristo == P == * [[Péter P. Müller]], teatrohistoriisto * [[Sándor Palcsó]], operkantisto * [[József Palotás (skulptisto)]] * [[Alice Pártos]], balneologo * [[Vidor János Pataki]], pastro * [[Gergely Pattantyús]], [[vitralisto]] * [[Blanka Péchy]], [[aktorino]] * [[Simon Péchi]], kanceliero * [[Dezső Pécsi-Pilch]], pentristo * [[Antal Peitler]], episkopo * [[József Petrétei]], juristo, ministro * [[Éva Petrőczi]], poeto * [[Jenő Pilch]], [[historiisto]] * [[József Pilinczes]], aktoro * [[György Pogány]], operkantisto * [[Ferenc Potzner]], arkitekto * [[Zsolt Pozsgai]], dramisto == R == * [[Béla Radó]], [[teatrestro]] * [[János Ranolder]], episkopo * [[Nándor Ratkóczy]], radiologo * [[Dóra Reglődi]], [[anatomo]] * [[Zoltán Rihmer]], psikiatro * [[Vilmos Rőder]], ministro == S == * [[Ráfael Schaurek]], juristo * [[János Schuster]], kuracisto * [[Vilmos Sillay]], inĝeniero (pli precize en Mecsekszabolcs (jam urboparto de Pécs) naskiĝis) * [[Tamás Soltra E.]], skulptisto * '''[[László Sólyom]],''' ŝtatprezidanto * [[Tamás Sors]], naĝisto * [[Andrea Spolarics]], aktoro * [[András Stark (psikiatro)]] * [[Béla Stenczer]], aktoro * [[Péter Streicher]], dancisto * [[László Gyula Szabó]], farmaciisto * [[Pál Zoltán Szabó]], geografo * [[Vince Szekeres]], bestokuracisto * [[Emil Szakváry]], ministro * [[Kinga Székely]], speleologo * [[Lajos Széll Horváth]], aktoro * [[Csaba Ferenc Szigeti]], kritikisto * [[Imre Balázs Szily]], arkitekto * [[Ottó Szőnyi]], pastro * [[János Sztipanovits]], inĝeniero * [[Róbert Šwierkiewicz]], pentristo == T == * [[Eszter Takáts]], gitaristo * [[Eszter Tari]], pentristo * [[Béla Tarr]], reĝisoro * [[Olga Tass]], gimnastikisto * [[Sándor Teleki (vitisto)]] * [[Tamás Tényi]], psikiatro * [[Gábor Tigyi]], [[biokemiisto]] * [[Attila Tököli]], futbalisto * [[Nándor Tomanek]], [[aktoro]] * [[Aladár Tóth (kuracisto)]] * [[Farkas Tóth]], instruisto * [[Zsigmond Tóth]], kuracisto * [[Gábor Tüskés]], etnografo == U == * [[László Upor]], dramaturgo * [[Tibor Urbán]], aktoro == V == * [[Csaba Varga (juristo)]] * [[Géza Vásárhelyi]], poeto * [[Ferenc Vasváry]], juristo * [[Mátyás Vertler]], piaristo * [[Pál Veszely]], aktoro * [[Aladár Vidacs]], geologo * [[Szláven Vidákovics]], aktoro * [[Antal Visegrády]], profesoro * [[Aladár Visnya]], instruisto * [[Sándor Virágh]], kalvinana pastro * [[Antal Vizaknai]], [[statistikisto]] (en Ürög-Rácváros (jam urboparto de Pécs) naskiĝis) * [[Sándor Vutkovich (juristo)]] == W == * [[Károly Walek]], inĝeniero * [[Kristóf Weber]], komponisto == Z == * [[József Zalavári]], fasonisto * [[Vilmos Zoltán]], ĵurnalisto * [[Gábor Zsámbéki]], reĝisoro * [[Sándor Zsoldos]], ministro * '''[[Vilmos Zsolnay]],''' produktanto de artaj [[porcelano]]j == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj mortintaj en Pécs]] == Fontoj == La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis. [[Kategorio:Listoj de homoj|famuloj naskiĝintaj en Pécs]] [[Kategorio:Pécs| ]] fpcozaelraqbqpoleqc119nocpch8by Giovanni Pisano 0 501716 9405513 9267183 2026-06-17T15:30:04Z Sj1mor 12103 9405513 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Giovanni Pisano''' (naskiĝinta proksimume 1250 en [[Pizo (Italujo)|Pizo]]; mortinta post 1314<ref>verŝajne en 1318, komparu Valerio Ascani kaj G. Jászai</ref> en [[Sieno]]) estis [[itala]] [[oraĵisto]], bildgisisto, [[skulptisto]] kaj [[arĥitekto]]. == Vivo == Pisano, filo kaj lerninto de Niccolò Pisano, kiu komence laboris sub sia patro pri la predikejo de la [[katedralo de Sieno|katedralo]] je [[Sieno]] kaj pri la ''Fontane Maggiore'' en [[Perugia]], kunverkis ekde 1290 la skulpturojn de la fasado de la katedralo je [[Orvieto]], en kiu sin unuan fojon manifestas la subjektiva elemento strebanta al individuigo de itala plastiko. Ŝajnas, ke je ĉi tiu verko germanaj skulptistoj influis lin kaj kondukis lin al pli profunda elformado de la sentomomento. Proksimume 1300 Pisano produktis en [[Pistojo]] la predikejon de Sankta Andreo same kiel la pelvon por benita akvo en Sankta Johano. Inter 1302 kaj 1311 ekestis la predikejo en la katedralo de Pizo. [[Dosiero:Cathedrale de Sienne (Duomo di Siena).jpg|eta|rekta|Fasado de la katedralo de Sieno]] Por la preĝejo Sankta Dominiko en [[Perugia]] Pisano verkis en 1305 la monumenton de papo [[Benedikto la 11-a]] (pintgabla niĉo kun [[sarkofago|ŝtonĉerko]]). Lia lasta grava verko estis la tombomonumento de iu Scrovegno en la Kapelo de la Skrovenjoj je [[Padovo]]. El liaj [[madono]]statuoj la plej eminenta estas ''Madonna del Fiore'' ĉe la dua suda portalo de la katedralo de [[Florenco]]. Kiel arĥitekto li konstruis de 1278 ĝis 1283 la tombejon de Pizo same kiel la preĝejojn Sankta Maria de la Dorno; la baptopreĝejon li ekipis per gotikaj [[gablo]]j kaj [[tabernaklo]]j. Ekde 1286 ĝis 1289 li konceptis la fasadon de la katedralo de Sieno, kiu fariĝis modelo por tiu de [[Orvieto]] de lia lerninto Lorenzo di Maitano. Ankaŭ oni atribuas al li la alikonstruon de la katedralo de [[Prato (komunumo)|Prato]], aparte la Kapelo de la Ĉintolo devus esti lia verko. Lia kunlaboro je la finkonstruado de la preĝejo Sankta Paŭlo ĉe la Bordo de l’Arno estas verŝajna. En skulptarto kiel en arĥitekturo li malfermis novan tendencon, kiu disvastiĝis en tuta Italujo. Siajn figurojn, kiuj montras plej fortan esprimon, li faris portantoj de vere religiaj sentoj. Liaj bildotemoj sekvis esence la tradicion, sed li estis la unua, kiu enkondukis virinajn [[alegorio]]jn same kiel starantajn madonojn en la italan skulptarton. Ankaŭ li fariĝis konata pro sia marmorteĥniko. Kiel arĥitekto li aliĝis al [[gotika arĥitekturo]]. Ankaŭ kiel oraĵisto kaj medalisto li elstaris. In den des [[Giorgio Vasari]] mencias lin kune kun lia patro en sia verko ''Vite''.<ref>Giorgio Vasari: ''Le vite dei più eccellenti pittori, scultori e architetti.'' Newton Compton Editori, Romo 2010, ISBN 978-88-541-1425-8, p. 127 sj.</ref> == Literaturo == * Joachim Poeschke: ''Die Skulptur des Mittelalters in Italien, Band 2: Gotik.'' Hirmer Verlag, Munkeno 1998, ISBN 3-7774-8400-8. * Valerio Ascani: GIOVANNI Pisano. En: Mario Caravale (eldoninto): Dizionario Biografico degli Italiani (DBI). volumo 56 (Giovanni di Crescenzio–Giulietti), Istituto della Enciclopedia Italiana, Romo 2001. * G. Jászai: [http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-pisano_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/ GIOVANNI PISANO.] En: Enciclopedia dell’Arte Medievale (1995) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://fe.fondazionezeri.unibo.it/catalogo/ricerca.jsp?componi_OA=AND&apply=true&mod_AUTN_OA=esatto&AUTN_OA=Pisano+Giovanni&decorator=layout&tipo_ricerca=avanzata&ordine_OA=localizzazione&percorso_ricerca=OA&pagina=1 Selekta listo de verkoj de ''Pisano Giovanni''] de Fondazione Zeri de la [[universitato de Bolonjo]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Italaj skulptistoj]] [[Kategorio:Italaj arkitektoj]] [[Kategorio:Pizo]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento]] [[Kategorio:Mortintoj en la 14-a jarcento]] 97wqdqsj2yk2a8svd3unnhmq42t6l61 Tullio Lombardo 0 502473 9405518 8716414 2026-06-17T15:31:07Z Sj1mor 12103 9405518 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto | nomo =Tuljo Lombardo<br>(1455-1532) | dosiero =Lombardo_Christ_the_Redeemer_Kimbell.jpg | priskribo =Itala skulptisto kaj arkitekto. | dato de naskiĝo =[[1455]] | loko de naskiĝo =[[Venecio]], {{ITA}} | dato de morto =[[17-a de novembro]] [[1532]] | loko de morto =[[Venecio]], {{ITA}} | alma_mater = }} '''Tullio Lombardo''' (1455-1532) estis Itala skulptisto kaj arkitekto, kaj filo de [[Pietro Lombardo]] (1435-1515) kaj frato de Antono Lombardo (1458-1516), ĉiuj estis skulptistoj kaj arkitektoj kiel li. La familio Lombardo laboris kunaj farante skulptaĵojn por la preĝejoj kaj kreante pompajn tombojn por renomaj familioj en [[Italio]]. Edukita en la laborejo de sia patro, li aktivis kiel asistanto kune kun sia frato Antono. Lia stilo elmontras toskanan influon, kies karakterizo ankaŭ videblas en la laboraĵoj de Pietro, al kiu li akompanis al [[Venecio]] kune kun la restanta parto de la familio. Pietro elstariĝis ĉefe rilate al la funebra arto, el kie li kreis aŭtentikan klanon, sekvata de siaj du filoj: Antono kaj Tuljo. Li konkretiĝis ankaŭ skulptaĵoj en festo-strukturoj, tiel kiel la monumento al Antonio Roselli (1381-1466). Kune kun sia familio kaj sub la gvidado de sia patro, li estris la laborojn en la Preĝejo de Sankta Maria de la Mirakloj, la Granda Madono de [[Trevizo]] kaj la Preĝejo de San Salvatore, en [[Venecio]]. ==Elektitaj laboraĵoj== * Statuo de Guidarello Guidarelli * Preĝejo de Sankta Maria de la Mirakloj, Venecio * Statuo en la Preĝejo de San Salvatore, Venecio, 1507, kune kun Giorgio Spavento * Reliefoj de la Granda Lernejo de Sankta Marko, Venecio: La kuracado de Aniano (1487-1489) kaj La bapto de Aniano (1487-1489) * Monumento al Doĝo [[Giovanni Mocenigo]] * Katedralo de Belluno * Altaro de la Preĝejo de Sankta Francisco, en [[Rovigo]] * Baziliko de la Preĝejo de Sankta Johano kaj Paŭlo: Monumento al la doĝo [[Pietro Mocenigo]] * [[Baziliko de Sankta Antonio (Padovo)|Baziliko de Sankta Antono de Padovo]]: Du basreliefoj * [http://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2014/tullio-lombardo-adam Statuo de Adamo], [[1490]], [[Metropolita Muzeo de Arto|Metropolita Artmuzeo de Nova Jorko]] * Tombo de la doĝo [[Andrea Vendramino]], [[1495]], Baziliko de Sankta Zanipolo, Venecio * Kronado de la Virgulino Maria ĉirkaŭ la apostoloj, [[1500]], Kapelo Barnabo, Preĝejo de Sankta Johano Krizostomo, Venecio * Juna paro, reliefo, [[1510]], Ca' d'Oro, Venecio ==Literaturo== * [https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Tullio_Lombardo Personensuche] * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-n78-5776/ WorldCat Identities] * [http://katalog.ub.uni-heidelberg.de/cgi-bin/search.cgi?sort=1&query=au%3A118780379 HEIDI Katalog für die Bibliotheken der Universität Heidelberg] * [http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/32.100.155 Heilbrunn Timeline of Art History] * [http://www.nga.gov/exhibitions/2009/tullio/ National Gallery of Art] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141108013504/http://www.nga.gov/exhibitions/2009/tullio/ |date=2014-11-08 }} * [http://books.google.com.br/books?id=24MXci5Gp3YC&pg=PA36&dq=Tullio+Lombardo+(1455-1532)&hl=pt-BR&sa=X&ei=3E9dVNu8FfWTsQSTlYGoCQ&ved=0CCsQ6AEwAg#v=onepage&q=Tullio%20Lombardo%20(1455-1532)&f=false European Sculpture, 1400-1900, in the Metropolitan Museum of Art], Ian Wardropper * [http://books.google.com.br/books?id=PteVlrlhy9YC&pg=PA100&dq=Tullio+Lombardo+(1455-1532)&hl=pt-BR&sa=X&ei=3E9dVNu8FfWTsQSTlYGoCQ&ved=0CEIQ6AEwBQ#v=onepage&q=Tullio%20Lombardo%20(1455-1532)&f=false Heroic Armor of the Italian Renaissance: Filippo Negroli and His Contemporaries], Stuart W. Pyhrr,José-A. Godoy * [http://books.google.com.br/books?id=LTZcAwAAQBAJ&pg=PT483&dq=Tullio+Lombardo+(1455-1532)&hl=pt-BR&sa=X&ei=3E9dVNu8FfWTsQSTlYGoCQ&ved=0CFkQ6AEwCA#v=onepage&q=Tullio%20Lombardo%20(1455-1532)&f=false Fodor's Italy 2015], Fodor's * [http://books.google.com.br/books?id=YLJq0UtĜjYC&pg=PA228&dq=Tullio+Lombardo+(1455-1532)&hl=pt-BR&sa=X&ei=01BdVJLtJOiHsQSuuICYBg&ved=0CCMQ6AEwATgK#v=onepage&q=Tullio%20Lombardo%20(1455-1532)&f=false Ezra Pound in Context]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Ira B. Nadel ==Vidu ankaŭ== <center> <Gallery> Flickr_-_Yale_Law_Library_-_Antonio_Roselli_(1380-1466).jpg|<center>[[ Antonio Roselli]]<br>([[1381]]-[[1466]])</center> Andrea_Vendramin,_by_Gentile_Bellini_cropped.jpg|<center>[[Andrea Vendramino]]<br>([[1393]]-[[1478]])</center> Doge_Pietro_Mocenigo.png|<center>[[Pietro Mocenigo]]<br>([[1406]]-[[1476]])</center> (Venice) Doge Giovanni Mocenigo by Gentile Bellini - Correr Museum.jpg|<center>[[Giovanni Mocenigo]]<br>([[1409]]-[[1485]])</center> Archbishop_CoA_PioM.svg|<center>[[Zanettino da Udine]]<br>([[1416]]-[[1485]])</center> Andrea_Mantegna_036.jpg|<center>[[Andrea Mantegna]]<br>([[1431]]-[[1506]])</center> Santa_Maria_dei_Miracoli_(facciata).jpg|<center>[[Pietro Lombardo]]<br>([[1435]]-[[1515]])</center> Venedig_Basilika.jpg|<center>[[Giorgio Spavento]]<br>([[1440]]-[[1509]])</center> 1516_Antonio_Lombardo_-_Venus_Anadyomene.jpg|<center>[[Antono Lombardo]]<br>([[1458]]-[[1516]])</center> San_petronio,_portale_maggiore_04_lunetta_e_architrave_con_scene_del_nuovo_testamento_di_jacopo_della_quercia_01.JPG|<center>[[Antonio Minello]]<br>([[1465]]-[[1529]])</center> Artista_anonimo,_medaglia_di_andrea_briosco_detto_il_riccio,_1532_ca..JPG|<center>[[Andrea Briosco]]<br>(1470-1532)</center> Anonimo,_medaglia_di_piero_valeriano_bolzani_di_belluno.JPG|<center>[[Pierio Valeriano]]<br>([[1477]]-[[1558]])</center> Pomponio Gaurico (1482-1530).png|<center>[[Pomponio Gaurico]]<br>([[1482]]-[[1530]])</center> Jacopo Tintoretto 027.jpg|<center>[[Jacopo Sansovino]]<br>([[1486]]-[[1570]])</center> </Gallery> </center> <center> <Gallery> Tullio_lombardo,_busto_di_cristo,_1520,_donazione_eredi_de_carlo_al_bargello_01.JPG|<center>[[Busto de Kristo]]</center> Kunsthistorisches_Museum_09_04_2013_Young_Couple_Tullio_Lombardo.jpg|<center>Bako kaj Ariadne<br>(Vieno, 1519)</center> Monument to doge Andrea Vendramin.jpg|<center>Funebra Monumento al<br>[[Andrea Vendramino]]</center> Basilica_di_Santa_Maria_dei_Frari_-_Venezia.jpg|<center>Preĝejo de Sankta Maria de la Monaĥoj<br>[[Venecio]]</center> Lombardo_Tullio_-_Miracolo_cuore_usuraio_-_basilica_del_Santo_-_Padova.jpg|<center>La miraklo je la koro de la avarulo.</center> Interior of Santi Giovanni e Paolo (Venice) - Monument to Giovanni Mocenigo - Relief of St. Mark baptising Anianus.jpg|<center>Sankta Marko kuracante Amianon (1481)</center> </Gallery> </center> {{projektoj}} {{portalo|Homoj|Historio|Artoj|Arkitekturo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lombardo, Tullio}} {{ĝermo|Biografio|Italio|skulptisto|arkitekto}} [[Kategorio:Italaj skulptistoj de la 15-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj skulptistoj de la 16-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj arkitektoj de la 15-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj arkitektoj de la 16-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj renesancaj skulptistoj]] 0hds96vhi3vfsrlti5uulenc4snuj5k Bernard van Orley 0 504101 9406305 9403388 2026-06-18T11:30:10Z ~2026-35601-37 258882 9406305 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} '''Bernard van ORLEY''' (inter 1487 kaj 1491 – 6a de Januaro 1541), nomita ankaŭ '''Barend''' aŭ '''Barent van Orley''', '''Bernaert van Orley''' aŭ '''Barend van Brussel''', estis [[Flandroj|flandra]] [[Renesanco|renesanca]] [[pentristo]] kaj desegnisto, kaj ankaŭ ĉefa desegnisto de la brusela tapiŝaro kaj de arta [[vitro]]. Li apartenas al la grupo de italigitaj flandraj pentristoj nomitaj ''romanistoj'', kiuj estis influitaj de la itala [[Renesanca pentrarto]].[[Dosiero:Charles V. - after Bernaerd van Orley - depot Louvre-Musée de Brou, Bourg-en-Bresse.jpg|eta|dekstre|255px|Portreto de [[Karlo la 5-a]], juna.]] == Bibliografio == * Arlette Smolar-Meynart ''et al.'' - ''Guide to the City Museum of Brussels; Stichting Monumenten- en Landschapszorg'', v.z.w., Brussels, 1992 * Eliane De Wilde ''et al.'' - ''Guide to the Royal Museums of Fine Arts of Belgium'', Brussels; Alice Editions,1996; ISBN 2-930182-02-4 * Jane Turner (Eldonisto). ''Grove Dictionary of Art'' - ISBN 0-19-517068-7 (Hardcover, New Edition). * E. Benezit - ''Dictionnaire des Peintres, Sculpteurs, Dessinateurs et Graveurs''; Librairie Gründ, Paris, 1976; ISBN 2-7000-0156-7 * Farmer, John David. "Bernard van Orley of Brussels." Ph.D. diss., Princeton University, 1981 * Ainsworth, Maryan W., "Bernart van Orley as a Designer Tapestry". Ph. D. dissertation, Yale University, New Haven, Ct., 2 vols., 1982. * {{Cite journal|author = Baldass, Ludwig | title = Die Entwicklung des Bernart van Orley|journal = Jahrbuch der kunsthistorischen Sammlungen des allerhöchsten Kaiserhauses (Jahrbuch der kunsthistorischen Sammlungen in Wien)|volume= 13 |year = 1944|pages= 141–191}} * Alphonse Guillaume Ghislain Wauters - Bernard van Orley; Adamant Media Corporation, 2001, ISBN 0-543-90978-6 * Silver, Larry - ''Old-Time Religion: Bernart van Orley and the Devotional Tradition'' 1998, Pantheon 56: 75-84. * Dessart Ch., ''Bernard van Orley 1488-1541'' (Société Royale d'Archéologie de Belgique), Brussel, 1943,9-10 * Holm E., ''Pieter Breugel und Bernart van Orley. Die jagd als motiv in der niederländischen kunst um 1500. (Die jagd in der kunst)'', Berlin, 1964, 9 * David Starkey (Eldonisto), ''Henry VIII: A European Court in England'', Collins & Brown Limited, 1991, ISBN 1-85585-008-7 Hardback / 1855850133 paperback, page 29 names van Orley in relation to stained glass design supervision == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.newadvent.org/cathen/11320a.htm Barent Van Orley] - Catholic Encyclopedia, artikolo * [http://193.190.214.109/webopac/List.csp?SearchT1=VAN+ORLEY&Index1=Index24&Database=2&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=VAN+ORLEY&OpacLanguage=dut&Profile=Default&RequestId=524300_3&QueryId=524300_3&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=Level1&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=10&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&ItemNr= Collection in the Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070926225215/http://193.190.214.109/webopac/List.csp?SearchT1=VAN+ORLEY&Index1=Index24&Database=2&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=VAN+ORLEY&OpacLanguage=dut&Profile=Default&RequestId=524300_3&QueryId=524300_3&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=Level1&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=10&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&ItemNr= |date=2007-09-26 }} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/orley_bernaert_van.html Pentraĵoj en aliaj muzeoj] * [http://www.studiesinwesterntapestry.net/bib_earticles_delmarcel_passion.htm Guy Delmarcel The Passion Tapestries of Margaret of Austria (ĉ. 1518-1524) - New Data and Documents] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070713231118/http://www.studiesinwesterntapestry.net/bib_earticles_delmarcel_passion.htm |date=2007-07-13 }} {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Orley, Bernard Van}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Renesanca arto]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 8msq0lp5kr31o956d3ao9jii0hccpre Kategorio:Amaskomunikiloj en Ĉeĥio 14 504890 9405683 9405330 2026-06-17T19:03:09Z ThomasPusch 1869 9405683 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Czehzio]] [[Kategorio:Kulturo de Ĉeĥio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Czehzio]] [[Kategorio:Komunikado en Ĉeĥio]] ns13zj621h3o259jr2h7ipk4xgsee8s Gisleberto 0 507685 9405544 8205526 2026-06-17T15:38:42Z Sj1mor 12103 9405544 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Gisleberto''', '''Gislebertus''', '''Giselbertus''' aŭ '''Ghiselbertus''', foje "el Autun" (floris en la 12a jarcento), estis franca [[Romaniko|romanika]] [[skulptisto]], kies ornamaĵo (ĉirkaŭ 1120-1135) de la [[Katedralo de Autun|Katedralo de Sankta Lazaro]] de [[Autun]], [[Francio]] - konsista el nombraj enirejoj, [[timpano (arkitekturo)|timpanoj]], kaj kapiteloj - reprezentas iome el plej originala verkaro de la periodo. Lia [[skulptarto]] estas esprimiva kaj imagiva: el terura ''Lasta Juĝo'' (okcidenta timpano), kun ties rimarkinde longecaj figuroj, al ''Eva'' (Norda Portalo), la unua grandskala nudaĵo en eŭropa arto ekde antikveco kaj modelo de sinua gracio. Lia influo povas esti markita al aliaj francaj preĝejaj skulptaĵoj, kaj liaj teknikoj helpis prepari la vojon por la stilo [[Gotiko]].[[Dosiero:Autun St Lazare Tympanon.jpg|eta|300px|''Lasta Juĝo'' de Gislebertus en la okcidenta timpano de la [[Katedralo de Autun]].]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.artnet.com/library/03/0326/T032655.asp ArtNet:The Grove Dictionary of Art] * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/g/gisleber/index.html Reta Galerio de Arto] * [http://books.guardian.co.uk/review/story/0,12084,1090224,00.html Jazz Riffs In Stone, artikolo en The Guardian] * [http://www.paradoxplace.com/Photo%20Pages/France/Burgundy%20Champagne/Autun/Autun_Portal.htm Autun Tympanum, Capitals and Rolin Museum Photos] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110109080751/http://www.paradoxplace.com/Photo%20Pages/France/Burgundy%20Champagne/Autun/Autun_Portal.htm |date=2011-01-09 }} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Gisleberto}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] [[Kategorio:Mezepoka skulptarto]] [[Kategorio:12-a jarcento]] [[Kategorio:Romaniko]] [[Kategorio:Katedraloj]] n5mbar6vhnt4hftcra0aq0kwlxtxc4d Giambologna 0 507700 9405517 8446167 2026-06-17T15:30:55Z Sj1mor 12103 9405517 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Portrait of Giambologna.jpg|eta|200ra|"Portreto de Giovanni Bologna" fare de [[Hendrick Goltzius]], kolekto [[Teylers Museum]]]] '''Giambologna''', naskita kiel '''Jean Boulogne''', erare konata kiel '''Giovanni da Bologna''' kaj '''Giovanni Bologna''' (1529 – 13a Aŭgusto 1608), estis flandra [[skulptarto|skulptisto]], konata pro sia [[Marmora skulptarto|marmoraj]] kaj [[bronza skulptarto|bronzaj]] statuaro fine de la [[Renesanco]] kaj laŭ stilo de [[Manierismo]]. [[Dosiero:Giambologna raptodasabina.jpg|marble sculpture|eta|200ra|maldekstra|''La rabado de la Sabinulinoj'' (1574-82), Florenco. La titolo estis atribuita nur post laborfino.]] Giambologna iĝis bone konata pro sia fajna senso de agado kaj moviĝemo, kaj rafinita, diferencita surfaca finigokapablo. Inter liaj plej famaj verkoj estas ''Merkurio'' (el kiu li faris kvar versiojn), sur unu piedo, eltenita de zefiro. La dio levas unu brakon por indiki ĉielen, per gesto pruntoprenita el la repertuaro de klasika imagaro<ref>Komparu la figuron de Platono en "La lernejo de Ateno" de [[Rafaelo]].</ref> kiu estas karaktera de la ''maniera'' de Giambologna. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Gloria Fossi, et al., "Italian Art", Florence, Giunti Gruppo Editoriale, 2000, ISBN 88-09-01771-4. * "Giambologna, 1529-1608 : sculptor to the Medici : an exhibition organised by the Arts Council of Great Britain etc.", katalogo eldonita de Charles Avery kaj Anthony Radcliffe. [London] Arts Council of Great Britain, 1978, ISBN 0-7287-0180-4. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.kfki.hu/~arthp/bio/g/giovanni/bologna/biograph.html Biografio kun portreto ĉe kfki.hu] * [http://www.mega.it/eng/egui/pers/giamb.htm Giambologna ĉe mega.it] * {{Citaĵo el la reto|url=http://collections.vam.ac.uk/item/O90431/statuette-river-god/|titolo=Model of a River God|alirdato=2007-09-22|verko=Sculpture|eldoninto=[[Muzeo Viktoria kaj Alberto]]}} * {{Cite web |publisher= [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]] |url= http://www.vam.ac.uk/collections/sculpture/stories/Giambologna%27s_Samson_Philistine/index.html |title= Samson and a Philistine |work= Sculpture |accessdate= 2011-03-15 |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2014-12-23 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20090709071530/http://www.vam.ac.uk/collections/sculpture/stories/Giambologna%27s_Samson_Philistine/index.html |arkivdato= 2009-07-09 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20090709071530/http://www.vam.ac.uk/collections/sculpture/stories/Giambologna%27s_Samson_Philistine/index.html |archivedate= 2009-07-09 }} * {{Cite web |publisher= Queensland Art Gallery |url= http://qag.qld.gov.au/collection/international_art/giambologna |title= The Flagellation of Christ |work= Red Wax Sculpture |accessdate= 2011-03-15 |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2014-12-23 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20110312111214/http://qag.qld.gov.au/collection/international_art/giambologna |arkivdato= 2011-03-12 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110312111214/http://qag.qld.gov.au/collection/international_art/giambologna |archivedate= 2011-03-12 }} * [http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=116169465073997154563.00048bf8445573e337d01&ll=43.766135,11.251802&spn=0.014101,0.042272&z=15 A Tour of the location of Giambologna's major works in Florence] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130621032756/http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=116169465073997154563.00048bf8445573e337d01&ll=43.766135,11.251802&spn=0.014101,0.042272&z=15 |date=2013-06-21 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Italaj skulptistoj]] [[Kategorio:Flandraj skulptistoj]] [[Kategorio:Manierismo]] 15x98dr4ydgdy7u4wa46e819hq5tszu Atako en la redaktejo de Charlie Hebdo 0 509164 9406042 9073819 2026-06-18T07:04:44Z Sj1mor 12103 9406042 wikitext text/x-wiki {{Titolo|Atako en la redaktejo de ''Charlie Hebdo''}} [[Dosiero:Charlie-Hebdo-2015-11.JPG|eta|dekstra|Ĵurnalistoj kaj policistoj en la strato, kie okazis la atako, kelkajn horojn poste]] [[Dosiero:Je suis Charlie.jpg|eta|dekstra|Solidareca ''[[kradvorto]]'' aŭ etikedo ''#JeSuisCharlie'' (en franca ‘Mi estas Charlie’).]] [[Dosiero:Plaque Charlie Hebdo.jpg|eta|Memorplakedo]] '''Atako en la redaktejo de ''[[Charlie Hebdo]]''''' okazis la {{daton|7|1|2015}} en [[Parizo]], kiam du maskitaj homoj eniris la redaktejon de tiu [[Francio|franca]] gazeto kaj ekpafis per [[sturmofusilo]]j<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.lemonde.fr/societe/article/2015/01/07/attaque-au-siege-de-charlie-hebdo_4550630_3224.html |titolo= « Charlie Hebdo » visé par une attaque terroriste, la rédaction décimée |alirdato=2015-01-07 |dato=2015-01-07 |eldoninto=[[Le Monde]] |lingvo=fr}}</ref>. Mortis almenaŭ 12 personoj, inkluzive de la desegnistoj [[Charb]], [[Cabu]], [[Tignous]], [[Georges Wolinski]], [[Honoré]] kaj la ekonomikisto [[Bernard Maris]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2015/01/07/97001-20150107FILWWW00188--charlie-hebdo-les-dessinateurs-cabu-charb-tignous-et-wolinski-sont-morts.php |titolo= ''Charlie Hebdo'' : les dessinateurs Cabu, Charb, Tignous et Wolinski sont morts |alirdato=2015-01-07 |dato=2015-01-07 |eldoninto=[[Le Figaro]] |lingvo=fr}}</ref>. La ago alvokis solidarecon kun la viktimoj en la tuta lando kaj eksterlande. Oni organizis protestajn koncentrojn en diversaj urboj kaj desegnistoj omaĝis tiujn, kiuj mortis pro defendo de [[esprimlibereco]]. == Viktimoj == Dekdu personoj mortis dum la atako; dekunu en la interno de la sidejo de la gazeto kaj unu policano ekstere.<ref name="Manhunt after deadly attack on Paris newspaper">''[http://www.cbsnews.com/news/charlie-hebdo-french-satirical-magazine-paris-office-attack-leaves-casualties/ Paris shooting: Manhunt after gunmen attack office of Charlie Hebdo, French satirical magazine]'', [[7a de januaro]] de [[2015]], CBS News, alirita la 7an de januaro de 2015, angla</ref> La karikaturistoj «Cabu», «Charb», «Honoré», «Tignous» kaj Georges Wolinski estis murditaj dum la atenco,<ref>''[http://www.lemonde.fr/societe/article/2015/01/07/les-dessinateurs-et-journalistes-tues_4550767_3224.html Attentat contre « Charlie Hebdo » : Charb, Cabu, Wolinski et les autres, assassinés dans leur rédaction]'', LeMonde.fr, france, 7a de januaro de 2015, alirita la 7a de januaro de 2015.</ref> tiel kiel la ekonomikisto [[Bernard Maris]],<ref name="víctimas">''[http://www.lepoint.fr/societe/en-direct-fusillade-a-charlie-hebdo-selon-i-tele-et-20-minutes-07-01-2015-1894629_23.php EN DIRECT. Massacre chez "Charlie Hebdo": 12 morts, dont Charb et Cabu]'', Le Point, 7a de januaro de 2015, alirita la 7an de januaro de 2015, france.</ref><ref name="lessentiel-cabu-mort">''[http://www.lessentiel.lu/fr/news/france/story/22976860 Les dessinateurs Charb et Cabu seraient morts, france]'', L'Essentiel, 7a de januaro de 2015, alirita la 7an de januaro de 2015</ref> Elsa Cayat, psikanalizistino kaj kronikistino, Michel Renaud, fondinto de la festivalo ''Rendez-vous du carnet de Voyage'', kaj purigisto de Sodexo.<ref name="Le Parisien fundador del festival">''[http://www.leparisien.fr/faits-divers/en-direct-paris-fusillade-au-siege-de-charlie-hebdo-07-01-2015-4425881.php EN DIRECT. Attentat à Charlie Hebdo : 12 morts, les terroristes en fuite]'', francd, Le Parisien, [[7a de januaro]] de [[2015]], alirita la 7an de januaro de 2015</ref> <gallery mode="packed" heights=175> CABU_AOUT_2012.jpg|«Cabu» en 2012. 2011-11-02_Incendie_à_Charlie_Hebdo_-_Charb_-_06.jpg|«Charb» en 2011. Tignous_20080318_Salon_du_livre_1.jpg|«Tignous» en 2008. Salon_du_livre_de_Paris_2011_-_Georges_Wolinski_-_007.JPG|Georges Wolinski en 2011. Philippe_Honoré,_dessinateur_de_Charlie_Hebdo.jpg|Philippe Honoré en 2012. </gallery> == Murdistoj == La du murdistoj estis la du fratoj Chérif kaj Saïd Kouachi. Ili estis [[salafismo|salafistoj]], membroj de [[Alkaido]] en [[Jemeno]]. Post sia atako, la [[9an de januaro]] [[2015]], ili rifuĝis kun armiloj en presejo de [[Dammartin-en-Goële]], post kiam ili rifuzis diskuti kun aŭtoritatoj, [[ĝendarmo]]j mortigis ilin. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo}} [[Kategorio:Atakoj|Charlie Hebdo]] [[Kategorio:2015 en Francio]] [[Kategorio:Konfliktoj en 2015]] ev8f4pzibsbam94ou65y806681a55dh Pseŭdantio 0 513675 9406183 6224024 2026-06-18T09:56:59Z Forstbirdo 12476 9406183 wikitext text/x-wiki '''Pseŭdantio''' (greka: falsa floro, aŭ ŝajnfloro) estas speciala formo de [[infloresko]], en kiu pluraj [[floro]]j kuniĝas en granda ŝajnfloro, en t.n. [[blumo]]. La unuopaj floroj estas plej ofte malgrandaj kaj forte reduktitaj. La bazo de pseŭdantio estas [[verticilo]] de [[brakteo]]j. La braktearo sub floroj nomiĝas '''involukro''' . Tiu [[involukro]] subtenas kaj envolvas aron de unuopaj floroj, kiu ekas pli aŭ malpli konuson sur la tigo. Pseŭdantioj precipe aperas ĉe la plantfamilio Asteracoj. La unuopaj floroj en la centro de la pseŭdantio ne havas [[petaloj]]. Randaj floroj havas po unu petalo, kiu direktiĝas eksteren. <gallery> dosiero:Bellis perennis rear ies.jpg|pseŭdantio de [[beliso]] (''Bellis perennis'') de la dorsa flanko: kunkreskinta brakteoj formas telerforman involukron dosiero:Bellis perennis cross ies.jpg|kversekcio tra pseŭdantio de ''Bellis perennis'' kun la unuopaj floretoj dosiero:Dorstenia hildebrandtii ies.jpg|pseŭdantio de ''[[Dorstenia hildebrandtii]]'' kun radiformaj brakteoj dosiero:Cornus kousa var chinensis2 ies.jpg|pseŭdantio de la [[azia kornuso]] (''Cornus kousa'') kun kvar petalsimilaj brakteoj. </gallery> Pseŭdantioj troviĝas en jenaj plantfamilioj. *[[Centrolepidaceae]] *[[Apiacoj]] *[[Saŭruracoj]] *[[Asteracoj]] Ĉe tiu plantfamilio oni povas nomi la pseŭdantio „korbeto“ *[[Kampanulacoj]] *[[kornusacoj ]] (Cornaceae) *[[Cercidifilacoj]] (Cercidiphyllaceae) *[[Dipsakacoj]] (Dipsacaceae) *[[Morusacoj]] (Moraceae), ĉe tiu plantfamilio la pseŭdantio estas nomata "Hypanthodium" . *[[Rubiacoj]] (Rubiaceae) *[[Ciperacoj]] (Cyperaceae) *[[Proteacoj]] (Proteaceae) *[[Poacoj]] (Poaceae) *[[Triuridaceae]] *[[Eŭforbiacoj]] (Euphorbiaceae), la speciala pseŭdantio estas nomata [[ciato]] (Cyathium) *[[Hamamelidacoj]] (Hamamelidaceae) == Bibliografio == * Peter Leins, Claudia Erbar: ''Blüte und Frucht, Morphologie, Entwicklungsgeschichte, Phylogenie, Funktion und Ökologie'', 2., neubearbeitete Auflage, Schweizerbart, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-510-66046-9. * Regine Classen-Bockhoff: ''Pattern analysis in pseudanthia'', Plant Systematics and Evolution 171(1-4): 57-88, 2005 * D. Sokoloff, P. J. Rudall & M. Remizowa: ''Flower-like terminal structures in racemose inflorescences: a tool in morphogenetic and evolutionary research'', Journal of Experimental Botany 57(13): 3517–3530, 2006 {{infloreskoj}} [[Kategorio:Floraro]] [[Kategorio:Infloresko]] [[Kategorio:Plantomorfologio]] pavc6ee9c2cgoxum3yddqy7ox23zymk Majstro de la Madono de Krumovo 0 514330 9405529 9279142 2026-06-17T15:35:28Z Sj1mor 12103 9405529 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |dato de naskiĝo=la 14-a jarcento |dato de morto=la 15-a jarcento }} '''Majstro de la Madono de Krumovo''' estas la nomo de la [[gotika]] [[skulptisto]], kiu proksimume 1390 aŭ 1400 verkis en [[Bohemujo]] la figuron de [[Maria (patrino de Jesuo)|Maria kun infano Jesuo]]. Tiu ĉi skulptaĵo, origine kolorsurpentrita el kalksabloŝtono kaj nomata ''Madono de Krumau'', estis malkovrata en 1910 en privata domo de la sudbohema urbo [[Krumovo]] (Český Krumlov) kaj ricevis tiel sian nomon. Laŭ ĉi tiu ununure kun certeco atribuenda verko oni donis al la nome ne konata ''Majstro de la Madono de Krumau'' ricevis sian [[provizora nomo|provizoran nomon]]. La madono troviĝas nun en la Arthistoria Muzeo de [[Vieno]] kaj validas kiel pratipo de malfrugotikaj madonaj skulptaĵoj<ref>''Die Schöne Madonna von Krumau''. En: F. von Heintze (eldoninto): Das große Volks-Lexikon. 1000 Fragen und Antworten. Kunst und Architektur (Bild Wissensbibliothek), Gütersloh (Bertelsmann Lexikon Verlag). p. 86s.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.encyklopedie.ckrumlov.cz/docs/de/region_histor_sochar.xml Historio de la skulptado en la regiono Český Krumlov] * [http://bilddatenbank.khm.at/viewArtefact?id=96174 Madono de Krumau] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150220202413/http://bilddatenbank.khm.at/viewArtefact?id=96174 |date=2015-02-20 }}, Arthistoria Muzeo de Vieno [[Kategorio:Mezepokaj skulptistoj]] [[Kategorio:Provizoraj nomoj]] qmql6gln1lc6wrpflzq27zv46rtqrs7 Chi’s Sweet Home 0 521899 9405690 8715403 2026-06-17T19:23:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405690 wikitext text/x-wiki '''Chi's Sweet Home''' ({{ja|koloro=defaŭlta}}: チーズスイートホーム [[Transskribado Hepburn|Hepburn]]: Chīzu Suīto Hōmu) estas serio de [[mangao]]j desegnitaj de Kanata Konami kaj eldonita de [[Kodansha]] ekde [[2004]]. Ĝis nun la mangao enhavas 11 tomojn, la lasta el kiuj eldoniĝis en mez-[[2014]]a jaro. Surbaze de la mangao oni kreis du sezonojn de [[animeo]], la unua el kiuj ekdissendiĝis je la [[31-a de marto]] [[2008]] kaj la dua finiĝis je la [[25-a de septembro]] [[2009]]. ==Intrigo== En la mangao temas pri malgranda [[hejma kato|katido]], kiu apartiĝis de sia patrino dum promeno tra la urbo kaj perdiĝis. Feliĉe, ĝi estas malkovrita de bonkora familia paro (nur konataj en la mangao kiel Paĉjo kaj Panjo) kaj ilia juna filo Johej (Youhei). Malgraŭ tio, ke posedo de [[dombesto]]j estas malpermesita laŭ reguloj de ilia [[apartamento|apartamentejo]], la familio decidas teni la katidon kun si. Ili devas, tamen, kaŝi ĝin de siaj najbaroj kaj la posedantino de la apartamentejo, sub danĝero de [[eldomigo]]. La katido erare respondas al la vorto ''ĉi'' (de japana "shi" el "shikko", kio signifas "[[urino]]") dum la procedo de necesej-adapto, kaj tio ĉi iĝas ĝia nomo. La tuta mangaa serio temas pri vivo de la katido kun sia nova familio, adapto al novaj kondiĉoj kaj renkontoj kun novaj homoj kaj animaloj. ==Roluloj== ; Ĉi (チー Chii) : [[sejuo]]: [[Satomi Kōrogi]] Malgranda katido kun griza felo kun nigraj strioj, blanka [[ventro]] kaj tre grandaj [[okulo]]j. Dum unua vizito al [[bestokuracisto]] oni malkovras ke Ĉi estas ina kato. Ŝi estas ludema, facile distrebla, naiva kaj ne tre sperta pri la mondo. Ŝi ŝatas ĉasi malgrandajn movantajn objektojn, sed timas pli grandajn animalojn kiel [[hundo]]jn. En la mangao kaj la animeo ŝi parolas "katan lingvon", t.e. la leganto/spektanto komprenas ŝin, sed ŝia parolo estas nekomprenebla por homaj roluloj, nek ŝi mem povas kompreni homojn. ; Johej (ヨウヘイ Youhei) : [[sejuo]]: [[Etsuko Kozakura]] Johej estas juna knabo de antaŭlerneja aĝo. Ĝuste li unue malkovras na Ĉi kial ŝi perdiĝis. Li estas bonkora, ĝojema kaj ludema. Li aparte ĝuas ludi kun ludfervojoj. ; Panjo (おかあさん Okaasan) : [[sejuo]]: [[Noriko Hidaka]] Panjo de Johej kies nomo ne estas donita en la mangao, tamen estas konata ke la [[familinomo]] de ŝi, Paĉjo kaj Johej estas Jamada (山田 Yamada). Panjo estas [[Dommastrumado|hejmedzino]] kaj plejtempe restas hejme kun Johej kaj Ĉi. ; Paĉjo (おとうさん Otousan) : [[sejuo]]: [[Hidenobu Kiuchi]] Patro de Johej kies nomo ankaŭ ne estas donita. Li estas [[grafikisto]] kaj de tempo al tempo devas iri al laborejo, tamen li ankaŭ ofte laboras hejme. Li estas tre bonkora kaj sentema viro kaj ege amas na Ĉi, sed ĝuste li ofte devas fari malplezurigajn aferojn al ŝi kiel tranĉi ŝiajn [[ungego]]jn aŭ teni ŝin al [[bestokuracisto]]. Ĉi ofte koleras al li post tio. ; Dommastrino (管理人さん Kanrinin-san) : [[sejuo]]: [[Horikoshi Mami]] Maljuna virino kiu administras la apartamentejon en kiu loĝas Ĉi kaj Jamada-familio. Ŝi ne ŝatas dombestojn kaj opinias ke ili nur kaŭzas problemojn. De tempo al tempo ŝi vizitas la familion de Ĉi por pridemandi ĉu ĉio estas en ordo en ilia apartamento, kaj tiam ili devas kaŝi na Ĉi de ŝi. ; Vendistino (店員さん Ten`in-san) : [[sejuo]]: [[Horanai Ai]] Vendistino en dombesta vendejo, kiun Paĉjo vizitas por aĉeti diversajn aĵojn por Ĉi, t.e. ludilojn, necesejon, manĝaĵojn ktp. Ŝi estas ĉiam ĝojema kaj afabla, sed ofte konfuzigas Paĉjon per granda elekto de sia vendejo. ; Bestokuracisto (獣医さん Juui-san) : [[sejuo]]: [[Kawahara Yoshihisa]] Bestokuracisto, al kiu Paĉjo prenis na Ĉi kelkfoje. Li estas sufiĉe ĝentila, sed Ĉi iuokaze timiĝas kaj koleriĝas en lia oficejo. ; Nigra urso-kato (ヒグマ猫 Higuma-neko ''aŭ'' クロいの Kuroino) : [[sejuo]]: [[Yanada Kiyoyuki]] Granda nigra virkato kun mallonga [[vosto]], simila al [[urso]]. Li loĝas en la sama apartamentejo kiel Ĉi, kiun li konsideras sia teritorio, markas ĝis per [[urinado]] kaj defendas de aliaj virkatoj. Li ankaŭ kaŭzas problemojn por aliaj loĝantoj ĉar li enigas en iliajn apartamentojn kaj ŝtelas iliajn manĝaĵojn. Li estis la unua rolulo de la serio kiu parolas la saman "katan lingvon" kiel Ĉi. Unue li ne tro ŝatis na Ĉi, sed eventuale amikiĝis kun ŝi kaj instruis multajn utilajn spertojn al ŝi kiel eblo orientiĝi laŭ [[ĉielo]], kaŝi sin de hundoj kaj grimpi arbojn. ; Ĵuri-tan (Juri-tan ジュリたん) : [[sejuo]]: [[Sato Ikumi]] Malgranda knabino pli malpli de la sama aĝo kiel Johej. Ŝi estas filino de parencoj de Panjo, kiuj loĝas en [[bieno]] ĉe [[Hokajdo]]. Ŝi estas tre energia kaj aktiva kaj unue iomete timigas na Ĉi per sia impeteco, sed poste Ĉi amikiĝis kaj volonte ludis kun ŝi. Laŭ rakontoj de Ĵuri-tan, ŝi ankaŭ havas [[hundo]]n kaj [[ĉevalo]]n en sia bieno. Kelkfoje dum la intrigo Paĉjo kaj Panjo konsideris eblon fordoni na Ĉi al Ĵuri kaj ŝia Hokajda familio pro ke reguloj de ilia domo ne permesis dombestojn. Tio ĉiufoje igis ilin tristaj. ==Medioj== ===Mangao=== La mangaserio estas verkita kaj designita far [[Kanata Konami]]. La unua ĉapitro eldoniĝis je la [[22-a de novembro]] [[2004]] en manga-magazeno [[Weekly Morning]]. Krom la seria mangao, estas eldonitaj 6 [[tankobon]]oj. Kontraste al nigra-kaj-blanka seria versio, la tankobona versio estas kolora. Entute aperis 10 tomoj de mangao, pli malpli unu po jaro, kutime en malfrua [[aprilo]]. La lasta el ili ĝis nun eldoniĝis je la [[23-a de aprilo]] [[2013]]. Ĉiu tomo kovras kelkajn mallongajn rakontojn kaj estas apartigita je 18 ĉapitroj kelkajn paĝojn longaj. ===Animeo=== La anime-serio estas [[produktoro|produktorita]] far [[Madhouse]] kaj [[reĝisoro|reĝisorita]] far [[Mitsuyuki Masuhara]]. La unua epizodo de la animeo dissendiĝis je la [[31-a de marto]] [[2008]]. Ĉiu epizodo longas nur 3 minutojn (inkluzive la malfermantan kanteton) kaj estas ekvivalenta al unu ĉapitro de la mangao. La malfermanta kanto "Hejmo estas la plej bona!" {{nihongo||おうちがいちばん|Ouchi ga ichiban}} estas verkita kaj performita far [[Satomi Kōrogi]], sama sejuino kiu donis voĉon al Ĉi. La dua sezono de animeo ''Chi's Sweet Home'' kun nomo ''Chi's Sweet Home: Nova adreso'' (チーズスイートホーム あたらしいおうち ''Chi's Sweet Home: Atarashii Ouchi'') komencis dissendiĝon je la [[30-a de marto]] [[2009]]. ==Eksteraj ligiloj== * [http://www.e-morning.jp/chi/index.html ''Chi's Sweet Home''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080722114323/http://www.e-morning.jp/chi/index.html |date=2008-07-22 }} ĉe la paĝaro de ''[[Weekly Morning]]'' {{ja}} * [http://e-1day.jp/chisweetravel/ ''Chi's Sweet Travel''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080410061925/http://e-1day.jp/chisweetravel/ |date=2008-04-10 }} ret-mangao ĉe la paĝaro de ''Weekly Morning'' {{ja}} * [http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/chissweet/ ''Chi's Sweet Home''] ĉe la paĝaro de [[TV Tokyo]] {{ja}} * [http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/chissweet2009/ ''Chi's Sweet Home: Atarashii Ouchi''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100123004528/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/chissweet2009/ |date=2010-01-23 }} ĉe la paĝaro de TV Tokyo {{ja}} * [http://www.madhouse.co.jp/works/2008-2007/works_tv_chees.html ''Chi's Sweet Home''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080421213438/http://www.madhouse.co.jp/works/2008-2007/works_tv_chees.html |date=2008-04-21 }} ĉe la paĝaro de [[Madhouse]] {{ja}} * [https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=9233 ''Chi's Sweet Home'' (mangao)] ĉe la ret-enciklopedio de [[Anime News Network]] {{en}} * [https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=9234 ''Chi's Sweet Home'' (animeo)] ĉe la ret-enciklopedio de [[Anime News Network]] {{en}} * [http://anidb.net/perl-bin/animedb.pl?show=anime&aid=5801 ''Chi's Sweet Home''] en [[AniDB]] datumbazo {{en}} [[Kategorio:Mangao]] [[Kategorio:Kulturo de Japanio]] 5u033q771nk21y7ob17epo5w2n5ns14 Diskuto:Esperantistoj 1 522571 9405575 9405041 2026-06-17T16:42:26Z Moldur 2507 /* Samnomuloj kaj nomigo de artikoloj por esperantistoj */ 9405575 wikitext text/x-wiki == Titolo en singularo aŭ pluralo == El la redakta historio: <code>19:22, 20 Apr. 2015‎ Sonĝanto (Diskuto|kontribuoj)‎ e .. (4 790 bitokoj) (0)‎ .. (Sonĝanto movis paĝon Esperantisto al Esperantistoj anstataŭigante alidirektilon)</code> Ĉu iu aprobas la alinomadon fare de [[Uzanto:Sonĝanto|Sonĝanto]]? [[Uzanto:Ĉiuĵaŭde|<font color="#FF6600">Ĉi</font><font color="#00FF00">uĵa</font><font color="#FF0000">ŭde</font>]] [[Uzanto-diskuto:Ĉiuĵaŭde|<sup>Diskuto</sup>]] 19:30, 20 Apr. 2015 (UTC) :Ne, mi ne aprobas - kaj li bedaŭrinde ne donis kaŭzon. Kutime oni unue diskutus tiaĵon, ĉu ne? --[[Uzanto:Lu Wunsch-Rolshoven|Lu]] ([[Uzanto-Diskuto:Lu Wunsch-Rolshoven|diskuto]]) 20:51, 20 Apr. 2015 (UTC) ::Mi ankaŭ ne aprobas. Tio ne estas popolo kiel la germanoj kaj la francoj. [[Uzanto:Ĉiuĵaŭde|<font color="#FF6600">Ĉi</font><font color="#00FF00">uĵa</font><font color="#FF0000">ŭde</font>]] [[Uzanto-diskuto:Ĉiuĵaŭde|<sup>Diskuto</sup>]] 21:14, 20 Apr. 2015 (UTC) Mi persone indiferentas pri titolo en singularo aŭ pluralo, sed havas alian noton: Fine de la paĝo estas listo de esperantistoj laŭ nacieco. Multaj el tiuj (ekzistaj aŭ postulataj) listoj estas laŭ etno (hebreoj), plej multaj laŭ ŝtatoj, iuj laŭ lingvoj (svahilaj). Mi ne postulas unuecon: Listo de hebreoj historie sencas, ekzistas kaj bonas. Sed se estas ruĝa ligilo, indas dubi: Postulatas listo de svahilaj esperantistoj, kvankam mi supozas ke plurala substantivo "svahiloj" tute ne ekzistas, nur singularo "svahilo"=svahila lingvo, do serĉatas listo de svahillingvaj e-istoj - samtempe ekzistas kaj menciiĝas listo de tanzaniaj e-istoj (lando), sed mankas listo de kenjaj e-istoj... Al mi ŝajnas sence forigi la ruĝan ligilon pri "svahilaj e-istoj", kaj pli bone meti ruĝan ligilon pri "kenjaj e-istoj", eĉ se estas multe malpli da movadanoj en Kenjo ol en Tanzanio. Alia nelogikaĵo: Estas kaj menciiĝas listo pri britoj, sed ankaŭ estas ruĝaj ligiloj pri angloj kaj kimroj, kvankam mankas mencio pri skotoj (kvankam [[listo de skotaj esperantistoj]] ekzistas). Aŭ meti skotojn, aŭ rezigni pri subdivido de ŝtatanoj de Britio... Mi nun metas la liston pri skotoj, kaj kreas alidirektilojn de "angloj" kaj "kimroj" al la listo pri britoj, kun mencio tie ke tiuj alidirektiloj gvidas al tiu komuna listo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 18:10, 14 Sep. 2015 (UTC) == Esperantano == Difino de vortaro.net '''esperantano'''. Aprobanto de Esperanto [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:57, 6 apr. 2025 (UTC) :Notu ke la nomo de la artikolo estas en pluralo kaj ne en singularo. Ĉu tio estas regulo por ĉiuj homaj klasifikoj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:38, 29 aŭg. 2025 (UTC) == Esperant(ist)iĝ == Aperas multaj instancoj de esperantiĝ*, ĉu ĉiuj korektendaj per la aldono de ist? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:22, 15 maj. 2025 (UTC) == ''Esperanto por mi'' == Mi aŭdis pri tiu libretserio en la artikolo [https://uea.facila.org/artikoloj/libroservo/esperanto-por-mi-8-kaj-balda%C5%AD-9-r476/ Esperanto por mi -8- (kaj baldaŭ 9!)] Ĉiu el tiuj libretoj havas unupaĝaj prezentoj akompanataj de kolora foto kaj nigrablanka desegnaĵo de dekses bonkonataj esperantistoj. Mi ne povas legi interrete pri kiuj temas, sed mi demandas min ĉu en vikipedio oni jam havas artikolojn pri ĉiuj el ili (certe pri la famaj, sed eble iuj mankas aŭ ke oni povus aldoni ion la ilia biografio). PS La libretoserio meritas vikipedian artikolon pri si mem. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:54, 2 jun. 2025 (UTC) == Samnomuloj kaj nomigo de artikoloj por esperantistoj == Mi forte sugestas havigi normon pro nomigo de artikoloj pri esperantistoj kun la aldonaĵo "(esperantisto)". Ĉar tre ofte ekzistas samnomuloj (aŭ preskaŭsamnomuloj), kaj precipe tiuj kiuj estas sufiĉe famaj por meriti artikolojn en kelkaj vikipedioj kaj do la ŝanĉo de konfuzu por tiu fama samnomulo kaj nia esperantisto estas sufiĉe granda kaj do kreos erarojn tra la vikipedio. Vidu ekz.[[Andrzej Grzębowski]] kaj (la pentristo Andrzej Grabowski , [[d:Q514955]]), en tiu ĉi ekzemplo eĉ de la nomoj ne estas precize la samaj, e kaj a, ankoraŭ ekzistas risko de konfuzu. Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], bonvolu kunhavi viajn pensojn pri la afero. Mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:33, 16 jun. 2026 (UTC) :Kion fari (retroaktive) pri la multaj artikoloj tiuj kiuj jam ekzistas, ĉu alinomi ĉiu kun "(esperantisto)" mi ne certas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:52, 16 jun. 2026 (UTC) :Nia regulo estas, ke titolo estas simpla, sen aldonaĵo inter krampoj, se estas nur unu esperantlingva teksto, kaj ĝi ricevas aldonaĵon inter krampoj, se ekestas plia(j) teksto(j). En tio plene negravas, ĉu la unua artikolo estas esperantisto, kantisto, potfaristo, pentristo aŭ ŝtata prezidanto. En tio [[Andrzej Grzębowski]] kun -rzę- kaj la pentristo Andrzej Grabowski - kun -ra- estas malsamaj nomoj, kaj necesus nur ekhavi aldonaĵon inter krampoj se ekestas pluraj samnomaj "Andrzej Grzębowski"-oj. Kompreneble, en la angla, hispana, germana, jida aŭ litova vikipedioj povas esti tute alia situacio. Sed antaŭvidi kiuj tekstoj ekestos aŭ devos ekesti post kvin aŭ post dek jaroj estas dubinde. Pri la pola pentristo Andrzej Grabowski [[d:Q514955]] nun nur estas tekstoj en la germana, pola, rumana, rusa kaj ukraina, kaj ankoraŭ ne necesas antaŭkalkuli pri nepra tiutema teksto en la angla, esperanta, hispana, portugala, dana aŭ litova lingvoj. Eble neniam iu teksto tie estos, kaj kiam iu ekestas, la titolo [[Andrzej Grabowski]] estos libera, krom se ekestas plia teksto, tiam probable pri la aktoro Andrzej Grabowski ([[d:Q514958]]). Laŭ mi, agi laŭ tiu baza regulo, kaj ne antaŭvidi neprajn hipotezajn tekstotitolojn en la angla, esperanta, hispana, portugala, dana aŭ litova vikipedioj estas tute saĝa. Kompreneble, se ekestas ekstreme konataj esperantistoj kiuj havas samnomulojn, ankaŭ estas ebleco en esperanto antaŭvidi titolon [[NOMO]] por la esperantisto, [[NOMO (apartigilo)]] por la apartigilo kaj [[NOMO (ŝtata prezidanto)]] por samnomulo, sed mi tre dubas ĉu tia situacio iam venos. Kompreneble, tio povas signifi adapton de iuj tekstotitoloj, se novaj paĝoj de samnomuloj ekaperas, kaj se oni mem konvinkiĝis ke oni nepre kreos esperantan tekston pri la pola pentristo Andrzej Grabowski [[d:Q514955]] morgaŭ aŭ postmorgaŭ, oni ankaŭ jam nun povas antaŭvidi titolon por ĝi - sed adaptoj de iuj tekstotitoloj, se novaj paĝoj de samnomuloj ekaperas, kutime ne estos granda problemo, ĉar ofte estos malmultaj ligiloj kiuj gvidas al la paĝo, kaj adapti kvin aŭ dek ligilojn facile eblas. Nun la paĝo [[Andrzej Grzębowski]] jam ligiĝas el 26 paĝoj. SE ekestos teksto pri dua "Andrzej Grzębowski", kiu ĝis nun ne videblas, mi eble pigre nomus la novan tekston [[Andrzej Grzębowski (ŝtata prezidanto)]] kaj enmetus en tiun novan paĝon ŝablonon {{ŝ|aliaj signifoj|Andrzej Grzębowski}}. Sed ĉiukaze ne eblas blinde fidi ke iu titolo estos tia kia oni supozas ke ĝi eble estos - ĉiukaze tamen necesas rigardi kun propraj okuloj. Mi dirus ke ĉe ĉiuj homaj nomoj aldoni profesion aŭ klarigon inter krampoj, ĉar povus esti ke aperos pliaj tekstoj de samnomuloj, ne estos saĝe, kvankam mi komprenas ke tiu sistemo ankaŭ havus avantaĝon por ekstreme grandiĝema enciklopedio. Sed havi tian regulon, aŭ havi ĝin nur por esperantistoj, ĉar ni subkomprenas ke en aliaj vikipedioj esperantistoj estas malpli gravaj ol advokatoj aŭ kantistoj aŭ potfaristoj, laŭ mi estus komplikigo. Mi komprenas ke estas eblaj miskomprenoj inter diversaj lingvoj: mi mem ĵus havis la kazon de esperantista instruisto [[Karl Walter Hahn]], kiu estis germano, sed ne identas al Karl Walter Hahn ([[d:Q12350503]]), ankaŭ germano, ankaŭ instruisto, ankaŭ naskita en 1882, sed tamen ne la sama. Sed en vikidatumoj oni povas tamen diferencigi, ankaŭ de ne ĉiuj komprenas la germanan kaj Esperanton: konkretaj naskiĝdato kaj -loko diferencas, kaj kompreneble la tutaj biografioj estas malsamaj. Mi dirus ke la nazia Karl Walter Hahn ([[d:Q12350503]]) ne meritas esperantan artikolon, kaj la esperantisto Karl Walter Hahn eble meritus germanan tekston sed ĉiukaze nun ne havas. Do nun ne estas problemo en la germana vikipedio - kaj se iam ekestos, tiam eĉ titolo [[Karl Walter Hahn (instruisto, n. en 1882)]] ne sufiĉos... do tiam oni devos individue ekhavi solvon - sed Dio scias, ĉu tiu momento iam venos... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 16 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vi skribis «Kion fari (retroaktive) pri la multaj artikoloj tiuj kiuj jam ekzistas, ĉu alinomi ĉiu kun "(esperantisto)" mi ne certas». Mi nun ne havas ideon, kiom da estos. Ĉu vi havas konkretan ekzemplon? Mi dirus ke ni komencu rigardi la individuajn kazojn, kaj nur rezignu pri tio kiam estos absolute tro multaj por ĉiuj el ni... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 16 jun. 2026 (UTC) ::Dankon pri la respondo. Almenaŭ estas bone ke ni iom pripensas pri la afero. Mia punkto estas precize tia ke multaj esperantistoj estas nekonatuloj al la ekstera mondo, eĉ en ilia propralingva vikipedio, kaj do nomkolizioj povus okazi kun tiuj homoj tiam kiam samnoma famulo samnomiĝas kun esperantisto ĉe ni. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:19, 16 jun. 2026 (UTC) Kara {{re|Sj1mor}} Ni faru precize same kiel normale ĉiam en Vikipedio (ne nur esperanta, sed ĝenerale ajnalingva): Ni aldonas interkrampaĵon '''nur''' kiam estas konkreta bezono pri tio, normale kiam estas nomkolizio kun alia paĝo ''jam ekzistanta'' (aŭ ĵus kreata). Ni '''ne''' aldonas ĝin nur pro ''ebla'' kolizio kun ''iam estonte'' kreota paĝo. Tia agado rompus kontraŭ plej bazaj vikipediaj principoj. Se tamen poste aperos pli grava kandidato por la sama nomo, tiam ja estos neniu problemo alinomigi paĝon, kiel okazis ekz-e pri [[Péter Magyar (drumisto)]]. Por eviti konfuzojn, uzu malavare indik-ŝablonojn kiel ekz-e {{ŝ|AliajSignifoj}}, {{ŝ|Ne konfuzu}}, k.s. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:09, 16 jun. 2026 (UTC) :Notu ankaŭ ke la interkrampaĵo estas pure teknika helpilo, nur por la kazo kiam paĝoj sen ĝi havus ''ekzakte saman'' titolon. (Ĉar teknike ne eblas havi du samnomajn paĝojn.) Ĝi '''ne''' estas uzenda por nur ''similaj'' titoloj. Se vi volas atentigi kaj distingi pri ''similnomaj'' paĝoj, tiam faru tion ''en'' tiuj paĝoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:42, 17 jun. 2026 (UTC) dyegmqq8l7gndtzzzarvz6lxtpjw8ct Constantin Meunier 0 524618 9406240 9399930 2026-06-18T10:50:40Z ~2026-35601-37 258882 9406240 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto}} '''Constantin Émile Meunier''' (naskiĝis la [[12-an de aprilo]] [[1831]] en [[Etterbeek]] apud [[Bruselo]]; mortis la [[4-an de aprilo]] [[1905]] en [[Elsene|Elsene/Ixelles]] same apud Bruselo) estis [[Belgoj|belga]] skulptisto kaj pentristo. Lia verkaro apartenas al la ĝenro [[naturalismo]]. Komence de sia arta kariero, Meunier pentris, precipe bildojn de religiaj temoj. Ekde 1880 li koncentriĝis pri la bildigo de laboristoj. Li konvinkiĝis ke tiun temaron li pli bone povas trakti per skulptistaj metodoj, kaj de tiam precipe agis kiel kreanto de skulptaĵoj. Socie li precipe konatiĝis kaj rekoniĝis pro siaj skulptaĵoj de laborantaj homoj. La idealigitan bildigon de laborantaj homoj en la 20-a jarcento daŭrigis la ideologie motivigita ĝenro de "socialisma realismo". Retrorigarde, Constantin Meunier kaj [[George Minne]] konsideratas la plej signifaj belgiaj skulptistoj de la 19-a jarcento. En [[Elsene|Elsene/Ixelles]] nun aparta muzeo de la [[Reĝaj Muzeoj por Belaj Artoj de Belgio]] dediĉiĝas al lia verkaro. {{pluraj bildoj | pozicio = maldekstra | piedlinio = Afiŝoj de la sianoma muzeo | larĝeco = 200 | dosiero1 = Meunier Museum 01.jpg | alt1 = | dosiero2 = Meunier Museum 02.jpg | alt2 = }} {{projektoj}} {{ĝermo|Belgo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meunier}} [[Kategorio:Belgaj skulptistoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] pu36i5exu7mby2h7vttl53gekmyvs9y Listo de studentoj en Scienca Universitato Loránd Eötvös (A-K) 0 527442 9406255 9402461 2026-06-18T11:01:46Z Crosstor 3176 /* B */ 9406255 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj studentoj en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]] (nature la listo etendiĝas al pli fruaj nomoj de la universitato ekde la fondo): * Vi trovos la studentojn inter L-Z en [[Listo de studentoj en Scienca Universitato Loránd Eötvös (L-Z)]] *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == {{Div col|cols = 3}} * [[Ervin Aba]] * [[Ödön Abaffy]] * [[Aurél Abafi]] * [[Ferenc Ábel]] * [[Asztrik Sándor Abday]] * [[Géza Abonyi (juristo)]] * [[István Abonyi (ŝakisto)]] * [[Sándor Abonyi]] * [[Iván Abonyi]] * [[Ernő Ábrahám]] * [[János Ábrahám (ginekologo)]] * [[Ján Abrahamffy]] * [[Lajos Ábrai]] * [[János Abrudbányay]] * [[Ernő Ács]] * [[Margit Ács]] * [[Mihály Ács (pli aĝa)]] * [[Pál Ács]] * [[László Acsády]] * [[László Acsay]] * [[Tihamér Acsay]] * [[István Aczél]] * [[Márton Aczél]] * [[András Ádám (atomfizikisto)]] * [[Gerzson Ádám]] * [[György Ádám (advokato)]] * [[György Ádám (fiziologo)]] * [[Lajos Ádám]] * [[László Ádám (geografo)]] * [[Lóránt Ádám]] * [[Tamás Adamik]] * [[Anna Adamikné Jászó]] * [[János Áder]] * [[Antal Adler-Rácz]] * [[Andor Adorján]] * [[Ármin Adorján]] * [[Boldizsár Adorján]] * [[Csaba Adorjáni]] * [[Árpád Ág]] * [[Ágnes Ágai]] * [[László Agárdi]] * [[Péter Agárdi]] * [[Gyula Agárdy]] * [[Mária Aggházy]] * [[Lajos Ágner]] * [[Gergely Agócs]] * [[Tamás Agócs]] * [[Pál Agócsy]] * [[Tivadar Agorasztó]] * [[Julián Imre Ágoston]] * [[József Aistleitner]] * [[Zoltán Ernő Ajkay]] * [[Miklós Ajtai (kemiisto)]] * [[Miklós Ajtai (matematikisto)]] * [[Sándor Ajtai Kovách]] * [[Károly Ákos]] * [[Ambrus Alaksza]] * [[Gyula Alapi]] * [[Ferenc Alabán]] * [[Antal Albely]] * [[Ferenc Albert (astronomo)]] * [[István Albert (piaristo)]] * [[Miklós Aldobolyi Nagy]] * [[Károly Alexa]] * [[Béla Alexander]] * [[Bernát Alexander]] * [[Gábor Alexander]] * [[László Alföldi]] * [[Jenő Alföldy (redaktoro)]] * [[Ödön Alliquander (filo)]] * [[Anna Almásiné Törőcsik]] * [[Anna Almásiné Törőcsik]] * [[György Almássy (radiologo)]] * [[László Almásy (politikisto)]] * [[László Alpár]] * [[Gyula Altenburger]] * [[Ágoston Ambrózy (poeto)]] * [[Ágoston Ambrózy (juĝisto)]] * [[Géza Ambrózy]] * [[Gyula Ambrózy (juristo)]] * [[Gyula Ambrus]] * [[Klára Ambrus]] * [[Ernő Andai]] * [[Aurél Anderkó]] * [[Ernő Andrássy]] * [[Sándor Andrássy]] * [[Sándor Andrikovics]] * [[Tivadar Angehrn]] * [[Iván Angelus]] * [[István János Angyal]] * [[József Angyal]] * [[Mária Angyal]] * [[Gergely Angyalosi]] * [[Béla Ángyán]] * [[János Ángyán]] * [[János Ángyán (kemiisto)]] * [[János Dániel Anisits]] * [[Béla Andrásfai]] * [[József Andrasovszky]] * [[Frigyes Antal]] * [[Gyula Antal]] * [[Lajos Antal]] * [[László Antal (lingvisto)]] * [[Mihály Antalfi]] * [[József Antall]] * [[István Ányos]] * [[István Apáthy (juristo)]] * [[Ákos Bertalan Apatóczky]] * [[György Apponyi (politikisto)]] * [[Béla Aradi]] * [[Mátyás Pál Aradi]] * [[Kálmán Arady]] * [[Dániel Arany]] * [[Sándor Arany (juĝisto)]] * [[István Arató (instruisto)]] * [[Pál Arató]] * [[Döme Argenti]] * [[Adolf Árpási]] * [[Edgár Artner]] * [[Tivadar Artner]] * [[Ilona Ásványi]] * [[Imre Aszódi]] * [[Mária Aszódi]] * [[László Asztalos]] * [[Sándor Asztalos (redaktoro)]] * [[Elemér Atzél]] * [[György Auer]] * [[Vince Augustin (kuracisto)]] * [[Aladár Aujeszky]] * [[László Aujeszky]] * [[Pál Auer]] * [[Ákos Azary]] {{Div col end}} == B == {{Div col|cols = 3}} * [[Endre Baán]] * [[László Baán]] * [[Mihály Bába]] * [[Vincențiu Babeș]] * [[Béla Babiczky]] * [[László Babiczky]] * [[Miĥaelo Babits]] * [[Sándor Babocsay]] * [[Ernő Babos]] * [[Imre Bach]] * [[Béla Bacher]] * [[Richárd Backhausz]] * [[Iván Bächer]] * [[Tamás Bács]] * [[György Bacsák]] * [[Tamás Bácskai]] * [[Zoltán Bacskay]] * [[Jenő Bacsó]] * [[Nándor Bacsó]] * [[Albert Baczoni]] * [[József Badics]] * [[Emőke Bagdy]] * [[Ferenc Baintner]] * [[Hugó Baintner]] * [[Erzsébet Bajári]] * [[Géza Bajári]] * [[Pál Bajory]] * [[János Bak]] * [[János Mihály Bak]] * [[József Bak]] * [[Róbert Bak]] * [[András Baka]] * [[István Bakács]] * [[György Bakay]] * [[Lajos Bakay (kirurgo)]] * [[Ágnes Bakó (komunisto)]] * [[Ferenc Bakó]] * [[Gábor Bakó (entomologo)]] * [[József Bakody (kuracisto)]] * [[Ferenc Bakonyi]] * [[Kálmán Bakonyi]] * [[Tibor Bakonyi (politikisto)]] * [[Ferenc Bakos]] * [[Gáspár Bakos]] * [[Tibor Bakos]] * [[Csaba Baksa]] * [[Zoltán Baksay]] * [[Zelka Baktay]] * [[József Bakucz]] * [[Péter Balabán]] * [[Edit Balás]] * [[Péter Elemér Balás]] * [[Ármin Balassa]] * [[Béla Balassa]] * [[József Balassa (ĵurnalisto)]] * [[József Balassa (lingvisto)]] * [[Péter Balassa]] * [[László Balássy]] * [[Ádám Balázs]] * [[Ágnes Balázs]] * [[Alice Judit Balázs]] * [[Béla Árpád Balázs]] * [[Béla Balázs (historiisto)]] * [[Dénes Balázs]] * [[Endre Balázs]] * [[Géza Balázs]] * [[György Balázs (historiisto)]] * [[György Balázs (lokhistoriisto)]] * [[János Balázs (lingvisto)]] * [[József Balázs (dramaturgo)]] * [[Júlia Balázs]] * [[Lajos Balázs (astronomo)]] * [[Lóránt Balázs]] * [[Mária Balázs]] * [[Mihály Balázs (redaktoro)]] * [[Péter Balázs (arkivisto)]] * [[Sándor Balázs (bibliotekisto)]] * [[Sándor Balázs (instruisto)]] * [[András Báldi]] * [[Emil Baleczky]] * [[Antal Bálint (psikologo)]] * [[Michael Balint]] * [[Péter Bálint (kuracisto)]] * [[Rezső Bálint (kuracisto)]] * [[István Bálint Nagy]] * [[Béla Balkay]] * [[Aladár Balla]] * [[Borisz Balla]] * [[Károly Balla (juristo)]] * [[Károly Ballagi]] * [[György Baló]] * [[Júlia Baló]] * [[Albin Lajos Balogh]] * [[Andor Balogh]] * [[Arnold Balogh]] * [[Béla Balogh (antropologo)]] * [[Ernő Balogh (onkologo)]] * [[Gyula Balogh (arkivisto)]] * [[Ilona Balogh]] * [[Jolán Balogh]] * [[József Balogh (filologo)]] * [[Károly Balogh (oficisto)]] * [[Katalin Balogh (psikologo)]] * [[Margit Balogh (geografo)]] * [[Margit Balogh (historiisto)]] * [[Pál Balogh (publikigisto)]] * [[Sándor Balogh (historiisto)]] * [[Tibor Balogh (filozofo)]] * [[Tamás Balogh]] * [[Tihamér Balogh]] * [[György Baloghy]] * [[Béla Bamberger]] * [[Ervin Bán]] * [[Márton Bán]] * [[Róbert Bán]] * [[Zsófia Bán]] * [[Gábor Bándi]] * [[Eszter Bánffy]] * [[Florio Banfi]] * [[Zsigmond Bánfi]] * [[Imre Bangha]] * [[Béla Miksa Bánhegyi]] * [[József Bánhegyi]] * [[Zoltán Bánhidi]] * [[Ernő Bánk]] * [[Erzsébet Bánkiné Molnár]] * [[József Banner]] * [[István Banó]] * [[Dezső Bánóczi]] * [[László Bánóczi]] * [[György Bánrévy]] * [[Sándor Bánvárth]] * [[Éva Bányai (kemiisto)]] * [[Éva Bányai (psikologo)]] * [[Jenő Barabás]] * [[Albert-László Barabási]] * [[Marcell Baracs]] * [[István Baraczka]] * [[Péter Bárándy]] * [[László Baránszky]] * [[László Baránszky-Jób]] * [[János Bárány (radiologo)]] * [[Péter Bárány]] * [[Béla Baranyai]] * [[Jusztin Gyula Baranyay]] * [[Zoltán Baranyai]] * [[Zsolt Baranyai]] * [[Irén Barát]] * [[Tibor Baráth]] * [[Zoltán Barcsay-Amant]] * [[József Barcza (instruisto)]] * [[Gusztáv Bárczi]] * [[Imre Bárd]] * [[László Bárdi]] * [[Kálmán Bardócz]] * [[András Bárdos]] * [[Kornél Albert Bárdos]] * [[László Bárdos (poeto)]] * [[János Bárdosi]] * [[Ilona Barkóczi]] * [[László Barkóczi]] * [[József Barla Szabó (kuracisto)]] * [[Gusztáv Barlay]] * [[Ödön Szabolcs Barlay]] * [[Balázs Barna]] * [[Béla Barna (matematikisto)]] * [[Ignác Barna (juĝisto)]] * [[János Barna (instruisto)]] * [[Péter Barna]] * [[János Baross]] * [[Lajos Baróti (historiisto)]] * [[György Barra]] * [[Balázs Barsi]] * [[Gyula Barsy]] * [[János Bársony]] * [[Jenő Bársony (instruisto)]] * [[Tivadar Bársony]] * [[András Barta]] * [[István Barta]] * [[Ödön Barta]] * [[Tamás Bartal]] * [[Tamás Bártfai]] * [[László Bártfai Szabó]] * [[Béla Bartha (juristo)]] * [[József Bartha (instruisto)]] * [[Júlia Bartha]] * [[Katalin Bartha (lingvisto)]] * [[Judit Bartholy]] * [[Lajos Bartkó]] * [[József Bartóky]] * [[Géza Bartoniek]] * [[Attila István Bartos]] * [[Huba Bartos]] * [[Lajos Bartucz]] * [[Lóránt Basch]] * [[Bertalan Baskay Tóth]] * [[Ferenc Batári]] * [[Béla Baternay]] * [[Csaba Báthori]] * [[Gábor Báthory (televidparolisto)]] * [[István Báthory (kuracisto)]] * [[János Batizfalvy]] * [[Zsigmond Bátky]] * [[Viktor Bátor]] * [[Lajos Báttaszéki]] * [[Lajos Batthyány (guberniestro)]] * [[Ervin Bauer]] * [[József Bauer]] * [[Péter Tamás Bauer]] * [[Simon Bauer (instruisto)]] * [[Ferenc Ferdinánd Baumgarten]] * [[Izidor Baumgarten]] * [[Nándor Baumgarten]] * [[Alajos Baumgartner]] * [[Béla Bay]] * [[Gusztáv Bayerle]] * [[Hugó Beck]] * [[Salamon Beck]] * [[Soma Beck]] * [[Oszkár Becsey]] * [[Anna Bede]] * [[Gábor Bednanics]] * [[János Beér]] * [[László Beke]] * [[Manó Beke]] * [[Margit Beke]] * [[István Békeffi]] * [[Remig Békefi]] * [[György Békés]] * [[András Békéssy]] * [[György Békésy]] * [[Imre Békey]] * [[Ernő Béki]] * [[Gusztáv Beksics]] * [[Iván Béky-Halász]] * [[Iván Bélai]] * [[Vilmos Bélay]] * [[Béla Béldi]] * [[Márta Belényesi]] * [[János Belitzky]] * [[Ervin Bellák]] * [[Béla Bellér]] * [[Pál Bélley]] * [[Pál Belohorszky]] * [[Gellért Belon]] * [[Sándor Beluleszkó]] * [[István Bencsik (pedagogo)]] * [[József Bencze]] * [[László Benczédi]] * [[Gyula Benczúr (kuracisto)]] * [[Jenő Benda]] * [[László Bendefy]] * [[Ferenc Bene (kuracisto)]] * [[András Benedek]] * [[Jenő Benedek (juristo)]] * [[Henrik Benedict]] * [[László Benkő (verkisto)]] * [[Nóra Benkő]] * [[Katalin Benson]] * [[László Beöthy (teatrestro)]] * [[Pál Beöthy]] * [[Zsigmond Beöthy]] * [[Zsolt Beöthy]] * [[Eszter Berán]] * [[Viktor Bérces]] * [[Imre Berczeller]] * [[László Berczeller]] * [[Árpád Berczik (biologo)]] * [[Endre Berecz]] * [[János Berecz]] * [[Tamás Bereczkei]] * [[Gábor Bereczki]] * [[Máté Bereczki]] * [[György Berentey]] * [[Edit Beregi]] * [[György Berencsi (bakteriologo)]] * [[Ernő Berentey (patro)]] * [[Csilla Berényi]] * [[Sándor Berényi]] * [[Gyula Bereznai]] * [[Péter Beretzk]] * [[Péter Bergendy (reĝisoro)]] * [[Dénes Berinkey]] * [[józsef Berkes (piaristo)]] * [[Zoltán Berkes]] * [[Gáspár Bernát]] * [[Gabriella Bernáth]] * [[Géza Bernáth]] * [[Jenő Bernátsky]] * [[Jolán Berrár]] * [[Károly Bertalan]] * [[Vilmos Bertalan]] * [[Iván Bertényi (pli aĝa)]] * [[Iván Bertényi (pli juna)]] * [[János Berze Nagy]] * [[László Berzsenyi-Janosits]] * [[Lajos Bese]] * [[Miklós Besnyő]] * [[István Bethlen]] * [[Géza Bethlenfalvy]] * [[Béla Bevilaqua-Borsodi]] * [[Miklós Bezegh-Huszágh]] * [[László Bezerédj]] * [[Nándor Bezsilla]] * [[István Bibó (arthistoriisto)]] * [[István Bibó (etnologo)]] * [[Judit Bibó]] * [[Gábor Bikich]] * [[Ágnes Binét]] * [[Géza Birkás]] * [[Ede Flórián Birly]] * [[Gábor Biró (fizikisto)]] * [[Lajos Pál Bíró]] * [[Pál Bíró]] * [[Zoltán Bíró]] * [[Ágnes Birtalan]] * [[Dezső Bita]] * [[Illés Béla Bitter]] * [[Gyula Bittera]] * [[Miklós Bittera]] * [[Ákos Bizony]] * [[Lajos Blau]] * [[Imre Boba]] * [[Ida Bobula]] * [[Ferenc Bodgál]] * [[Ernő Bocz]] * [[László Bodi]] * [[Kriszta Bódis]] * [[György Bodnár]] * [[Zoltán Bodnár]] * [[István Bodócs]] * [[Lajos Bodola]] * [[Géza Bodolay]] * [[István Bodolai]] * [[Csaba Bödör]] * [[Gábor Bódy]] * [[Gergely Bódy]] * [[Lajos Boglár]] * [[András Bognár]] * [[Cecil Pál Bognár]] * [[Emil Bognár]] * [[Iván Bognár]] * [[János Bognár]] * [[Lajos Bognár]] * [[Szabolcs Bognár]] * [[Szilvia Bognár]] * [[Zalán Bognár]] * [[Árpád Bogsch]] * [[László Bogsch]] * [[Tamás Bogyay]] * [[András Bohár]] * [[Aranka Böhm]] * [[János Böhm]] * [[Károly Böhm (kuracisto)]] * [[Gábor Bojár]] * [[Iván Bojár]] * [[Iván András Bojár]] * [[Endre Bojtár]] * [[József Böjte]] * [[Antal Bókay]] * [[Zoltán Bókay]] * [[Elemér Bokor]] * [[Hanna Bokorné Szegő]] * [[János Bokrányi]] * [[András Bokrétás]] * [[Ilona Bolla]] * [[Enikő Bollobás]] * [[József Bölöny (advokato)]] * [[Károly Bolyó]] * [[Ervin Bóna]] * [[Miklós Bóna]] * [[Ferenc Boncz]] * [[Éva Bónis]] * [[György Bónis]] * [[Jenő Bonomi]] * [[Ambrus Bor]] * [[Kálmán Bor]] * [[Gáspár Borbás]] * [[Andor Börcsök]] * [[Beatrix Boreczky]] * [[György Borgos]] * [[István Ferenc Borhegyi]] * [[Iván Boronkai]] * [[Ádám Boros]] * [[Endre Boros]] * [[Gábor Boros (filozofihistoriisto)]] * [[István Boros (biologo)]] * [[Zsuzsanna Boros]] * [[Mihály Boross]] * [[Ottilia Boross]] * [[Péter Boross]] * [[József Borossay]] * [[András Borosy]] * [[Iván Borsa]] * [[György Borsányi (historiisto)]] * [[Károly Borsányi]] * [[Balázs Borsos]] * [[Béla Borsos]] * [[Ödön Borsos-Nachtnébel]] * [[József Borus]] * [[Arnold Károly Börzsönyi]] * [[Sándor Boschan]] * [[Zoltán Bosnyák (subministro)]] * [[Miklós Böszörményi]] * [[Zoltán Böszörményi (psikiatro)]] * [[Iván Böszörményi-Nagy]] * [[Antal Both]] * [[Ferenc Botka]] * [[Imre Botos]] * [[Béla Bottló]] * [[Olga Bottyán]] * [[György Boytha]] * [[András Bozóki]] * [[Mihály Bozsi]] * [[Ferenc Bőzsöny]] * [[Olivér Brachfeld]] * [[Siegfried Brachfeld]] * [[András Bragyova]] * [[Béla Brandenstein]] * [[Soma Braun]] * [[Angelo Brelich]] * [[Mario Brelich]] * [[Sándor Brodszky]] * [[András Bródy]] * [[András Bródy (ekonomikisto)]] * [[Ernő Bródy (politikisto)]] * [[Sándor Büchler]] * [[József Bucsy]] * [[Zoltán Buczolich]] * [[Gyula Budai]] * [[József Budaváry]] * [[József Buday]] * [[Károly Buday]] * [[Andor Budincsevits]] * [[Jusztin Budó]] * [[László Buga]] * [[István Bugarszky]] * [[Károly Bugár-Mészáros]] * [[István Bugyi]] * [[Márton Bujdosó]] * [[György Bulányi]] * [[Gyula Bulyovszky (ĵurnalisto)]] * [[Béla Büky (bibliotekisto)]] * [[Dorottya Büky]] * [[Gergely Imre Burány]] * [[Károly Burger]] * [[Aladár Burgyán]] * [[Péter Búsbach]] * [[Miklós Büttner]] * [[Aladár Buzágh]] * [[János Buzási (arkivisto)]] * [[Ábel József Buzássy]] {{Div col end}} == C == {{Div col|cols = 3}} * [[Gábor Carelli]] * [[László Castiglione]] * [[Ferdinánd Chernel]] * [[István Chernel]] * [[József Cherny]] * [[István Cornides]] * [[Attila Cosovan]] * [[István Csabai]] * [[Árpád Csák]] * [[György Csákány]] * [[Béla Csákvári]] * [[Zsolt Csalog]] * [[György Csanádi (juristo)]] * [[Gusztáv Csanády]] * [[Veronika Csánk]] * [[Ferenc Csányi]] * [[András Csapó]] * [[Gábor Csapó]] * [[Csaba Csapodi]] * [[István Csapody (kuracisto)]] * [[Lajos Csapody]] * [[Vera Csapody]] * [[Klára Csapodyné Gárdonyi]] * [[János Csarada]] * [[Elemér Császár (fizikisto)]] * [[Margit Császár]] * [[Dániel Csatári]] * [[Magdolna Csath]] * [[Tamás Csató]] * [[Elemér Csávossy]] * [[Dezső Csejtei]] * [[Károly Csemegi]] * [[Béla Csepreghy]] * [[Ilona Csepreghyné Meznerics]] * [[Zoltán Csepregi]] * [[József Cserép]] * [[István Cseresnyés]] * [[Adolf Cserey]] * [[Zsuzsa Cserje]] * [[Tihamér Csemiczky]] * [[Károly Csertán]] * [[Ferenc Csík]] * [[Sándor Csikesz]] * [[István Csillag (ministro)]] * [[Klára Királyné Csilléry]] * [[Andor Csizmadia]] * [[Endre Csobán]] * [[János Csóka]] * [[János Csokits]] * [[Mózes Csoma]] * [[Mihály Csomor]] * [[Barnabás Csongor]] * [[Zsuzsanna Csongrády]] * [[Emil Csonka]] * [[Antal Csorba]] * [[Csaba Csorba]] * [[Ferenc Csorba]] * [[László Csorba]] * [[Tibor Csorba]] * [[Titusz Csörgey]] * [[Marianna Csörnyei]] * [[Rumen István Csörsz]] * [[Mihály Imre Csősz]] * [[Jenő Csuday]] * [[Enikő Csukovits]] * [[Kálmán Czakó]] * [[Lajos Czakó Ambró]] * [[Károly Czeglédy]] * [[Marianne Czeke]] * [[István Czigler]] * [[Mihály Czine]] * [[Ernő Czóbel]] * [[Alfréd Czobor]] * [[Gábor Czoch]] * [[Kálmán Czógler]] * [[László Czoma]] * [[János Czukor]] {{Div col end}} == D == {{Div col|cols = 3}} * [[László Dabis]] * [[Béla Dalos]] * [[József Dallos]] * [[Róbert Dán]] * [[Villebald József Danczi]] * [[Ágnes Dániel]] * [[Anna Dániel]] * [[Arnold Dániel]] * [[Ernő Dániel (pianisto)]] * [[Imre Dambrovszky]] * [[Kálmán Darányi]] * [[Alajos Daruváry]] * [[Móric Darvai]] * [[Géza Dávid]] * [[Gyula Dávid (advokato)]] * [[Zoltán Dávid]] * [[Júlia Deák]] * [[Pál Deák]] * [[László Deák-Sárosi]] * [[Imre Sixtus Debreczeni]] * [[Miklós Dede]] * [[János Dedinszky]] * [[Gusztáv Degen]] * [[János Dégen]] * [[Miklós Degré]] * [[István Dékány (reĝisoro)]] * [[László Deme]] * [[Mihály Demeczky]] * [[Zsolt Demetrovics]] * [[Antal Demién]] * [[Katalin Dér]] * [[Imre Derényi]] * [[Balázs Déri]] * [[Dezső Deseő]] * [[Frigyes Dési]] * [[László Detre]] * [[József Dévald]] * [[Lóránt Dezső]] * [[István Dienes]] * [[Pál Dienes]] * [[Valéria Dienes]] * [[János Diescher]] * [[Károly Dietz]] * [[István Diószegi (historiisto)]] * [[László Diószegi]] * [[Gusztáv Adolf Dirner]] * [[Gábor Ditrói]] * [[Ilona Dobos]] * [[László Dobos (oficisto)]] * [[Antal Dobosy]] * [[Klára Dobrev]] * [[Laura Döbrösi]] * [[Aladár Dobrovits]] * [[László Dobszay (dirigento)]] * [[Attila Dóka]] * [[Klára Dóka]] * [[Gábor Doleschall]] * [[Miklós Domahidy]] * [[Sándor Domanovszky]] * [[Géza Dombóvári]] * [[Lajos Dömény]] * [[Imre Domin]] * [[István Dömök]] * [[Gábor Domokos (fizikisto)]] * [[Péter Domokos (fizikisto)]] * [[András Dömötör]] * [[Tekla Dömötör]] * [[György Donáth]] * [[László Dormándi]] * [[Dávid Dorosz]] * [[Ferenc Dőry]] * [[János Drábik]] * [[Tibor Draskovics]] * [[Imre Dréhr]] * [[Dénes Dubovitz]] * [[Róbert Dubravszky]] * [[Előd Dudás]] * [[Ágnes Dukkon]] * [[Károly Duló]] * [[Jenő Dulovits]] * [[István Dunkl]] * [[Győző Duró]] * [[Győző Dvortsák]] {{Div col end}} == E == {{Div col|cols = 3}} * [[Antal Éber]] * [[Ferenc Eckhart]] * [[Ferenc Eckstein]] * [[István Ecsedi]] * [[Csaba Ecsedy]] * [[Ildikó Ecsedy]] * [[Bertalan Edelstein]] * [[István Egressy]] * [[Zoltán Egressy (verkisto)]] * [[Oszkár Egri]] * [[Péter Egri]] * [[András Egyed]] * [[Brigitta Egyed]] * [[István Egyed]] * [[Dávid Egyedi]] * [[Ottó Eiben]] * [[György Eisemann]] * [[Sándor Eisenmáyer]] * [[Lajos Ejury]] * [[Károly Eke]] * [[Oszkár Elek]] * [[Gyula Elischer]] * [[Béla Éless]] * [[Mária Ember]] * [[Kálmán Emszt]] * [[Stephan Ladislaus Endlicher]] * [[Vendel Endrédy]] * [[Ákos Endrei]] * [[Zalán Endrei]] * [[Gyula Endrey]] * [[Sebő Endrődi]] * [[Károly Engel (kuracisto)]] * [[Kálmán Eperjessy]] * [[Gyula Eörsi]] * [[Mátyás Eörsi]] * [[Ignác Eötvös (pli aĝa)]] * [[Ignác Eötvös (pli juna)]] * [[Károly Eötvös]] * '''[[Loránd Eötvös]]''' (nomdonanto de la universitato) * [[László Epstein]] * [[Gizella Erdélyi]] * [[Ilona T. Erdélyi]] * [[János Erdélyi (mineralogo)]] * [[Zsuzsanna Erdélyi]] * [[József Ernyey]] * [[Bálint Érdi]] * [[Paul Erdős]] * [[Zoltán Erdős]] * [[Ferenc Erős]] * [[Gedeon Erős]] * [[Zoltán Erős]] * [[Pál Erőss]] * [[Móric Esterházy]] * [[Péter Esterházy]] * [[Gyula Ethey]] * [[Lajos Evva]] {{Div col end}} == F == {{Div col|cols = 3}} * [[Dóra F. Csanak]] * [[László F. Földényi]] * [[Zsuzsa F. Várkonyi]] * [[Péter Fábri]] * [[Pál Fábry]] * [[László Facsinay]] * [[Mária Fagyas]] * [[Tibor Fajth]] * [[Dezső Falcsik]] * [[Kálmán Faluba]] * [[Géza Faludi]] * [[András Falus]] * [[Ferenc Falus (ĵurnalisto)]] * [[Róbert Falus]] * [[Béla Faragó (fizikisto)]] * [[Klára Faragó]] * [[Attila Márton Farkas]] * [[Géza Farkas]] * [[Gyula Farkas (instruisto)]] * [[Imre Farkas]] * [[Jenő Farkas (tradukisto)]] * [[József Farkas (politikisto)]] * [[Károly Farkas (kuracisto)]] * [[Tibor Farkas (politikisto)]] * [[Zoltán Farkas (kritikisto)]] * [[Zsigmond Farkasházy]] * [[István Fáry]] * [[Ferenc Ervin Fáy]] * [[István Fazekas]] * [[János Damáz Fehér]] * [[György Fejér]] * [[Lipót Fejér]] * [[Géza Gyula Fejérváry]] * [[András Fejes]] * [[Pál Fejes]] * [[Sándor Féjja]] * [[Antal Endre Fekete]] * [[Mihály Fekete (matematikisto)]] * [[Sándor Fekete (redaktoro)]] * [[Zoltán Fekete (agronomo)]] * [[Sándor Fekete]] * [[András Fekete-Győr]] * [[Péter Feledy]] * [[Ibolya Felhő]] * [[Tamás Fellegi]] * [[Emil Felletár]] * [[Farkas Ignác Fenix]] * [[Gyula Fényes]] * [[Imre Fényes]] * [[Samu Fényes]] * [[István Fenyő (kritikisto)]] * [[István Fenyő (matematikisto)]] * [[Ervin Fenyő]] * [[Márta Fenyő]] * [[Béla Fenyvessy]] * [[Jeromos Károly Fenyvessy]] * [[Károly Ferencz]] * [[Krisztina Ferenczi]] * [[Mária Ferenczy]] * [[László Ferenczy (muzeologo)]] * [[Imre Fest]] * [[István Feuer]] * [[László Filep]] * [[Tamás Gusztáv Filep]] * [[Ernő Fináczy]] * [[Géza Finszter]] * [[Gertrúd Fischer]] * [[Gyula Fischer (rabeno)]] * [[Ádám Fitter]] * [[Jenő Fitz]] * [[Péter Fitz]] * [[Ernő Flachbarth]] * [[József Fleischer]] * [[Péter Flesch]] * [[Endre Flórián]] * [[Ármin Fodor]] * [[Gábor Fodor]] * [[Ilona Fodor]] * [[József Fodor]] * [[Nándor Fodor]] * [[Pál Fodor (turkologo)]] * [[Sándor Fodor (egiptologo)]] * [[Tamás Fodor]] * [[Zoltán Fodor]] * [[Anna Földes (ĵurnalisto)]] * [[Dezső Földes]] * [[Ferenc Földes (kuracisto)]] * [[István Földes (astronomo)]] * [[István Földes (virologo)]] * [[Lajos Földes]] * [[András Földi]] * [[Aladár Földvári]] * [[Ferenc Földvári]] * [[Zoltán Fónyad]] * [[András Forgách]] * [[Erzsébet Forgács Hann]] * [[Imre Forgács]] * [[Róbert Forgács]] * [[Zsuzsa Forgács]] * [[Zoltán Fórián-Szabó]] * [[Géza Forintos]] * [[Tamás Gergely Forrai]] * [[Iván Forray]] * [[László Forró]] * [[Magdolna Forró]] * [[Jenő Förster]] * [[Mihály Fóti]] * [[András Frank]] * [[Ignác Frank]] * [[Zoltán Fráter]] * [[Zsolt Frei]] * [[Tamás Freund]] * [[Tamás Fricz]] * [[István Fried]] * [[Ernő Friedmann]] * [[József Frigyesi]] * [[Ida Fröhlich]] * [[Izidor Fröhlich]] * [[János Fröhlich]] * [[Jenő Fuchs (skermisto)]] * [[László Fuchs]] * [[György Fukász]] * [[József Fülöp (geologo)]] * [[József Fülöp (kuracisto)]] * [[Márta Fülöp]] * [[Sándor Fülöp (ombudsmano)]] * [[Zsigmond Fülöp]] * [[Jenő Fürész]] * [[Anna Fűri]] * [[Ödön Füves]] * [[László Miklós Füzesy]] {{Div col end}} == G == {{Div col|cols = 3}} * [[G. Béla Németh]] * [[László G. Tóth]] * [[András Gaál (higienisto)]] * [[András Gaál (radiologo)]] * [[György Gaál (bibliotekisto)]] * [[György Gábor (filozofo)]] * [[György Gábor (kardiologo)]] * [[Ignác Gábor]] * [[László Gábor (advokato)]] * [[Pál Gábor]] * [[Miklós Gábori]] * [[Emilián Béla Gacs]] * [[Péter Gács]] * [[Endre Gádor]] * [[Félix Gál]] * [[Kinga Gál]] * [[Ödön Galamb]] * [[Dénes Galambos]] * [[Imre Galambos]] * [[Márton Galambos]] * [[János Gálfi]] * [[Géza Gáli]] * [[Endre Galla]] * [[Ferenc Galla]] * [[Tibor Gallai]] * [[Sándor Gallus]] * [[Gyöngyi Gallusz]] * [[István Levente Garai]] * [[László Garai]] * [[Attila Garay]] * [[Károly Garay]] * [[Jenő Gárdi]] * [[Albert Gárdonyi]] * [[Péter Gárdos]] * [[Lajos Garaj]] * [[Gyula Gáspár (juĝisto)]] * [[Géza Gáspárdy]] * [[Ferenc Gassi]] * [[Emil Gaul]] * [[Lajos Gecsényi]] * [[Anna Géczy]] * [[István Gedai]] * [[Mihály Gedényi]] * [[Alajos Gedeon]] * [[Imre Gedővári]] * [[Ferenc Gegesy]] * [[Károly Gefferth]] * [[Antal Genersich]] * [[Zoárd Geőcze]] * [[Oszkár Gerde]] * [[Ágnes Geréb]] * [[József Geréb]] * [[László Geréb (tradukisto)]] * [[Ágnes Gereben]] * [[Ernő Gerendás]] * [[Kálmán Géresi]] * [[András Gerevich]] * [[Rabán János Gerézdi]] * [[Jenő Gergely (historiisto)]] * [[Jenő Gergely (pulmonologo)]] * [[Endre Gergő]] * [[Ákos Gerhard]] * [[József Gerics]] * [[Pál Gerics]] * [[Éva Gerle]] * [[Ferenc Gerlóczy]] * [[Károly Gerlóczy]] * [[Zsigmond Gerlóczy]] * [[Győző Gerő]] * [[Károly Gerő]] * [[László Gerőcs]] * [[Teréz Gerszi]] * [[Pál Gerzson]] * [[Ernő Gesztelyi]] * [[József Geszti]] * [[Géza Ghyczy]] * [[László Ghimessy]] * [[Erzsébet Gidai]] * [[Bonifác István Gidró]] * [[Béla Gimes]] * [[Rezső Gimes]] * [[Rudolf Giovannini]] * [[Lili Hajdú Gimesné]] * [[Lajos Glaser]] * [[Ármin Glatter]] * [[Tibor Glück]] * [[Elen Gócza]] * [[Lajos Gogolák]] * [[Ödön Gohl]] * [[Károly Goldziher]] * [[Kornél Göllner]] * [[István Gombocz]] * [[Zoltán Gombocz]] * [[Sándor Gombos]] * [[György Gombosi]] * [[Tamás Gombosi]] * [[György Gömöri (kuracisto)]] * [[György Gömöri (literaturhistoriisto)]] * [[Pál Gömöry]] * [[Árpád Göncz]] * [[Katalin Gönczöl]] * [[Etelka Görgey]] * [[István Görgényi]] * [[Dénes Görög]] * [[Imre Görög (tradukisto)]] * [[Jenő Görög]] * [[Nándor Gellért Gorzó]] * [[Endre Góth]] * [[Sándor Gothard]] * [[Irén Júlia Götz]] * [[László Gozmány]] * [[Elek Gozsdu]] * [[Manó Gozsdu]] * [[Béla Gözsy]] * [[Ferenc Gráf]] * [[Gábor Graff]] * [[László Gránásy]] * [[Endre Grandpierre K.]] * [[Béla Grega]] * [[Pál Greguss (botanikisto)]] * [[László Grenács]] * [[Jenő Greschik]] * [[Leó Grész]] * [[László Grétsy]] * [[Béla Gróf]] * [[Pál Gróf]] * [[Beáta Grolmuszné Vértessy]] * [[Géza Groma]] * [[Diana Groó]] * [[Emil Grósz]] * [[Geyza Grubicy]] * [[György Grűner]] * [[Fülöp Grünwald]] * [[Mór Grünwald]] * [[Mária Gulácsy]] * [[Gyula Gulyás (reĝisoro)]] * [[István Guman]] * [[Kálmán Guoth]] * [[József Guszmann]] * [[Antal Güttler]] * [[Mihály Guttmann]] * [[László Gy. Horváth]] * [[Gábor Gyapay]] * [[Éva Gyarmathy]] * [[László Gyarmati]] * [[István Gyenesei]] * [[Albert Gyergyai]] * [[László Gyermek]] * [[Ervin Gyertyán]] * [[Endre Gyimesi]] * [[József Gyimesi (kemiisto)]] * [[Béla Gyires]] * [[Endre Gyökössy (poeto)]] * [[Zsigmond Gyomai]] * [[István Gyöngyössy]] * [[László Gyöngyösy]] * [[Lajos Györffy]] * [[Eszter György (historiisto)]] * [[József György]] * [[Júlia György]] * [[Péter György]] * [[Ferenc Aladár Györgyey]] * [[Géza Györgyi (fizikisto)]] * [[Géza Györgyi (kuracisto)]] * [[Kálmán Györgyi]] * [[Imre Györki]] * [[Erzsébet Györkös]] * [[Alajos Györkösy]] * [[Leó Györök]] * [[János Győrvári]] * [[Elek Győry]] * [[István Győry]] * [[János Győry]] * [[Loránd Győry]] * [[Ágost Gyulai]] * [[István Gyulai (kuristo)]] * [[Csaba Gyüre]] * [[Katalin H. Gyürky]] {{Div col end}} == H == {{Div col|cols = 3}} * [[János Haas]] * [[Árpád Haász]] * [[István Béla Haáz]] * [[Jonathán Pál Haberern]] * [[Péter Hack]] * [[Ervin Hacker]] * [[Károly Hadaly]] * [[János Háda]] * [[Gyula Hagyó-Kovács]] * [[János Hajdók]] * [[Gábor Hajdú Ráfis]] * [[Lajos Hajdu (juristo)]] * [[József Hajdú-Moharos]] * [[Dávid Hajnal]] * [[Henrik Hajnal]] * [[Imre Hajnal]] * [[Tibor Hajnal]] * [[Imre Hajnik]] * [[János Hajnik]] * [[Károly Hajnik]] * [[Pál Hajnik]] * [[András Hajós]] * [[Edit Hajós]] * [[Károly Hajós (alergiologo)]] * [[Ferenc Hajósy]] * [[József Hála]] * [[Andor Halasi]] * [[Béla Halasi]] * [[Aladár Halász]] * [[Előd Halász]] * [[Gábor Halász (kritikisto)]] * [[Pál Halász (juristo)]] * [[Sándor Halász (bankisto)]] * [[Stefánia Halász]] * [[Antal Haliczky]] * [[János Halmai]] * [[Bódog Halmi]] * [[Róbert Halmi]] * [[Dániel Hamar]] * [[Imre Hamar]] * [[Dániel Hamary]] * [[Géza Hámor]] * [[Jenő Hámori]] * [[Béla Hamvas]] * [[Erzsébet Hanák-Ruttkay]] * [[Tünde Handó]] * [[István Hangos]] * [[Katalin Hangos]] * [[János Hankiss]] * [[Fanni Hann]] * [[István Hanusz]] * [[Lajos Haracsi]] * [[Szabolcs Harangi]] * [[György Haraszti]] * [[Miklós Haraszti]] * [[Árpád Haraszty]] * [[István Hárdi]] * [[László Hargitai]] * [[Pál Hári]] * [[Pál Harkai Schiller]] * [[József Harrach]] * [[John Charles Harsanyi]] * [[László Hartai (juĝisto)]] * [[Péter Hasenfratz]] * [[Péter Hatala]] * [[Adolf Havas (instruisto)]] * [[Adolf Havas (venerologo)]] * [[Gábor Havas (ekonomikisto)]] * [[Gábor Havas (sociologo)]] * [[József Havas]] * [[Sándor Havas]] * [[Rezső Havass]] * [[János Háy]] * [[Bertalan Hazslinszky]] * [[Péter Hédervári]] * [[Péter Hedvig]] * [[András Hegedűs T.]] * [[Csaba Hegedűs]] * [[Lajos Hegedűs (fonologiisto)]] * [[Lajos Hegedüs (juristo)]] * [[Béla Heinrich]] * [[Lajos Viktor Hegedűs]] * [[Imre Hegyi (etnografo)]] * [[Endre Héjjas]] * [[Ágnes Heller]] * [[Bernát Heller]] * [[Aurél Hencz]] * [[László Hencz]] * [[Csaba Hende]] * [[Gyula Henkey]] * [[Aladár Henszelmann]] * [[Árpád Herczeg]] * [[Gyula Herczeg]] * [[Anita Herczegh]] * [[Béla Herczegh]] * [[Géza Herczegh (ĵurnalisto)]] * [[Mihály Herczegh]] * [[Károly Herkely]] * [[Alice Hermann]] * [[Emil Hermann]] * [[Imre Hermann]] * [[István Egyed Hermann]] * [[Eszter Herold]] * [[Margit Herrmann]] * [[Tivadar Hertzka]] * [[Ferenc Levente Hervay]] * [[Ernő Hetényi]] * [[Zsuzsa Hetényi]] * [[János Heuffel]] * [[Attila Hevesi]] * [[Simon Hevesi]] * [[George de Hevesy]] * [[Edit Hexendorf]] * [[Károly Hibay]] * [[Judit Hidas]] * [[Pál Hidas]] * [[Judit Hidasi (japanologo)]] * [[Alfréd Hille]] * [[Jenő Hillebrand]] * [[István Hiller]] * [[István Hiller (bibliotekisto)]] * [[Zoltán Hindy]] * [[Sándor Hites]] * [[Tibor Hódos]] * [[Pál Hoitsy]] * [[Ármin Hoffer]] * [[Andor Hoffmann]] * [[Mária Hoffmann]] * [[Tibor Hoffmann]] * [[Károly Holczer]] * [[József Holderith]] * [[Barnabás Holenda]] * [[Béla Holl]] * [[Imre Holl]] * [[András Holló]] * [[Mária Holló]] * [[István Hollós]] * [[Bálint Hóman]] * [[István Homor]] * [[Rezső Honti]] * [[Lajos Hopp]] * [[Gyula Honyek]] * [[Béla Horányi]] * [[György Horányi]] * [[János Horányi]] * [[Mihály Horányi]] * [[Gusztáv Horay]] * [[András Horn]] * [[Béla Horn]] * [[Ede Horn]] * [[Miklós Horn (instruisto)]] * [[Jenő Horovitz]] * [[Béla Horthy]] * [[Cirill Tamás Hortobágyi]] * [[Ferenc Horusitzky]] * [[Zoltán Horusitzky]] * [[Adolf Olivér Horvát]] * [[Árpád Horvát]] * [[István Horvát]] * [[Árpád Horváth (kuracisto)]] * [[Árpád Horváth (verkisto)]] * [[Béla Horváth (kuracisto)]] * [[Béla Horváth (poeto)]] * [[Cyrill Horváth]] * [[Döme Horváth]] * [[Ernő Horváth (muzeologo)]] * [[Ferenc Horváth (arkivisto)]] * [[Ferenc Horváth (geofizikisto)]] * [[Ignác Horváth (bibliografo)]] * [[István Horváth (fizikisto)]] * [[István Károly Horváth]] * [[János Horváth (juristo)]] * [[János Horváth (kuracisto)]] * [[János Horváth (literaturhistoriisto)]] * [[János Horváth (matematikisto)]] * [[Júlia Terézia Horváth]] * [[Keresztély János Horváth]] * [[Konstantin Gyula Horváth]] * [[László Gábor Horváth]] * [[Róbert István Horváth]] * [[Tamás Horváth Dori]] * [[Tibor Antal Horváth]] * [[Zoltán Horváth (budhisto)]] * [[Zoltán Horváth (reĝisoro)]] * [[Miklós Hosszú]] * [[János Hóvári]] * [[Ilona Hubay]] * [[Károly Hubay]] * [[Ferenc Hubert]] * [[Ferenc Hudecz]] * [[József Hunyady (librobindisto)]] * [[László Hunyadi (geologo)]] * [[Béla Husz]] * [[Imre Jeromos Huszár]] * [[István Huszák]] * [[Vilmos Huszár (literaturisto)]] * [[Jenő Huszka]] * [[Ilona Huszka-Fábián]] * [[Imre Hutás (radiologo)]] * [[Tivadar Huth]] * [[Tivadar Hüttl (kirurgo)]] * [[Miklós György Hutterer]] * [[Tivadar Huzella]] {{Div col end}} == I == {{Div col|cols = 2}} * [[Zoltán I. Tóth]] * [[Ferenc Ibrányi]] * [[József Igmándy]] * [[György Gábor Ihász]] * [[Károly Ihrig]] * [[József Ijjas (historiisto)]] * [[Bálint Ila]] * [[György Illei]] * [[Erzsébet Illés]] * [[Fanni Illés]] * [[György Illés (verkisto)]] * [[László Illés]] * [[Sándor Illyés]] * [[Tibor Illyés]] * [[József Imre (1851)]] * [[József Imre (1884)]] * [[Dénes Ágoston Inczédy]] * [[György Inzelt]] * [[Dezső Irányi]] * [[László Irányi]] * [[Vilmos Ircsik]] * [[László Irmédi-Molnár]] * [[Gyula Isaák (pli juna)]] * [[Tamás Isépy]] * [[István Isó]] * [[Kálmán Isoz]] * [[Efraim Israel]], hebree אפרים ישראל, hungare Hap Béla * [[Sándor Istvánfi]] * [[Márton Istvánovits]] * [[Béla Iván]] * [[Ferenc Ivanóczy]] * [[Emma Iványi]] * [[Imre Izsák]] * [[Júlia Izsák]] {{Div col end}} == J == {{Div col|cols = 2}} * [[János Jabloniczky]] * [[József Jablonowski]] * [[Jenő Jablonszky]] * [[Ferenc Jahn]] * [[Béla Odiló Jakab]] * [[Magdolna Jákfalvi]] * [[Gyula Jáki]] * [[László Jakucs]] * [[Andrea Katalin Jancsó]] * [[György Jancsó]] * [[Miklós Janisch]] * [[József Jankó]] * [[László Jankovich (prosektoro)]] * [[György Jánosi]] * [[József Jánosi (jezuito)]] * [[Dénes Jánossy (paleontologo)]] * [[Mihály Jánossy]] * [[István Jánosy]] * [[István Járdányi Paulovics]] * [[András Jaszlinszky]] * [[Benedek Jávor]] * [[Ottó Jávor]] * [[József Jeanplong]] * [[Béla Jedlicska]] * [[László Jéki]] * [[József Jelitai]] * [[Arthur Jellinek]] * [[Harry Jellinek]] * [[Jenő Jendrassik (fiziologo)]] * [[Loránd Jendrassik]] * [[Ferenc Jenei]] * [[Árpád Jeszenszky]] * [[Ferenc Jeszenszky]] * [[Magda Jóború]] * [[Hugó Johan]] * [[Elemér Jónás]] * [[Ödön Jónás]] * [[Gyula Joó]] * [[Gyula Jordán]] * [[Péter Józsa]] * [[Andor Juhász]] * [[Andor Zoltán Juhász]] * [[Árpád Juhász]] * [[Árpád Juhász (sociologo)]] * [[Gyula Juhász]] * [[Ernő Juhász]] * [[Pál Juhász (ekonomo)]] * [[Jakab Justus]] * [[Iréneusz Juvancz (1882)]] * [[Iréneusz Juvancz (1910)]] {{Div col end}} == K == {{Div col|cols = 3}} * [[Magda K. Nagy]] * [[Melinda Kaba]] * [[János Kabay]] * [[Lóránt Kabdebó]] * [[László Kádár]] * [[Zoltán Kádár (arthistoriisto)]] * [[Károly Kaiser]] * [[Zsolt Kajcsos]] * [[József Kakas]] * [[János Kakas (fizikisto)]] * [[Csaba Kákosy]] * [[László Kákosy]] * [[Pál Káldi]] * [[Gyula Káldy-Nagy]] * [[Ernő Kállai (kritikisto)]] * [[Ernő Kállai (ombudsmano)]] * [[Miklós Kállay]] * [[Antal Kálló]] * [[Zsigmond Kallós]] * [[György Kálmán C.]] * [[László Kálmán]] * [[Zoltán Kalmár]] * [[Béla Kálmánfi]] * [[Gusztáv József Kalmár]] * [[György Kalmár (ĵurnalisto)]] * [[László Kalmár]] * [[Magda Kalmár (psikologo)]] * [[Dezső Kalocsai]] * [[Alán Gyula Kalocsay]] * [[János Kamarás]] * [[Dezső Kamocsay]] * [[Ildikó Kamocsay]] * [[Zoltán Kamondi]] * [[Dezső Kanizsai]] * [[Alajos Kannás]] * [[Boglárka Kapás]] * [[Endre Kaposi]] * [[Olivér Kaposi]] * [[András Kappanyos]] * [[Ede Kapuy]] * [[Ferenc Karacs]] * [[Imre Karácson]] * [[István Karády]] * [[Judit Karafiáth]] * [[Orsolya Karafiáth]] * [[Monika Karas]] * [[Dávid Karátson]] * [[Kristóf Karch]] * [[Sándor Karcsay]] * [[Albert Kardos]] * [[Ernő Kardos]] * [[Ferenc Kardos (kemiisto)]] * [[László Kardos (etnografo)]] * [[Pál Kardos (literaturhistoriisto)]] * [[Sándor József Karle]] * [[Geyza Karlovszky]] * [[Mór Kármán]] * [[Frigyes Károlyházy]] * [[György Zoltán Károlyi]] * [[Gyula Károlyi]] * [[István Károlyi (venerologo)]] * [[József Károlyi]] * [[Lajos Károlyi]] * [[Mihály Károlyi]] * [[Júlia Karosi]] * [[György Kárpáti (akvopilkisto)]] * [[Károly Kárpáti (instruisto)]] * [[Kelemen Kárpáti]] * [[György Karsai]] * [[Elek Karsai]] * [[Gábor Karsai]] * [[Géza Ferenc Karsai]] * [[László Karsai]] * [[Zsuzsa Kartal]] * [[Ferenc Kárteszi]] * [[Zsigmond Karvázy]] * [[Andrea Katona]] * [[Anna Katona]] * [[István Katona (historiisto)]] * [[Mihály Dénes Katona]] * [[Mór Katona]] * [[Zoltánné Katona Márta Soltész]] * [[Sándor Katz]] * [[Lipót Kauser (juristo)]] * [[Gyula Kautz]] * [[Ármin Kecskeméti]] * [[Gábor Kecskeméti]] * [[Károly Kecskeméti (historiisto)]] * [[Aurél Kecskeméthy]] * [[Mihály Kecskés]] * [[Imre Keéri-Szántó]] * [[János Keglevich]] * [[Zsigmond Keglevich]] * [[Marianna Kékes]] * [[Imre Kelemen]] * [[László Kelemen (advokato)]] * [[Béla Kelényi]] * [[Oszkár Keller]] * [[Judit Kemenczky]] * [[Ferenc Kemény]] * [[G. Gábor Kemény]] * [[Károly Kelecsényi]] * [[László Kelecsényi]] * [[Béla Kelemen (instruisto)]] * [[Béla Kelen]] * [[Albert Kemény]] * [[Endre Kemény]] * [[Gábor Kemény (lingvisto)]] * [[István Kemény (sociologo)]] * [[Lajos Kemény (arkivisto)]] * [[Béla Kempelen]] * [[Anna Kende]] * [[János Kende (premonstrato)]] * [[István Kenedi]] * [[István Kenesei]] * [[Béla Kenéz]] * [[Ernő Kenéz (bibliotekisto)]] * [[Gyula Kenézy]] * [[Ágnes Kenyeres]] * [[Balázs Kenyeres]] * [[Elemér Kenyeres]] * [[Imre Kenyeres (redaktoro)]] * [[Zoltán Kenyeres]] * [[István Kérdő]] * [[János Károly Kerekes]] * [[Ferenc Kerényi]] * [[Grácia Kerényi]] * [[György Kerényi]] * [[György Kerényi (ĵurnalisto)]] * [[Karl Kerényi]] * [[Pál Keresztes (instruisto)]] * [[Ferenc Borgia Kéri]] * [[Jenő Kerpel]] * [[Erika Kertész]] * [[Zsuzsa Kertész]] * [[Ferenc Keserű]] * [[Adorján Kesselyák]] * [[József Keszler]] * [[Pál Keszler]] * [[Tibor Keszthelyi]] * [[Zoltán Keszthelyi]] * [[Aladár Kettesy]] * [[András Keve]] * [[Károly Kétly]] * [[Tivadar Kézmárszky]] * [[Géza Kilényi]] * [[Gyula Kilczer]] * [[Mária Kilényi]] * [[György Király]] * [[Iván Király]] * [[Kinga Júlia Király]] * [[Pál Királyi]] * [[Éva Kis (geografo)]] * [[Sándor Kis]] * [[Imre Kis Pintér]] * [[László Kisbali]] * [[Ákos Kiss]] * [[Albin Ferenc Kiss]] * [[Aranka Kiss]] * [[Arnold Kiss]] * [[Árpád Kiss (kemiisto, 1889)]] * [[Attila Kiss (arkeologo)]] * [[Benedek Kiss]] * [[Csaba Gy. Kiss]] * [[Daisy Kiss]] * [[Endre Kiss]] * [[György Kiss (psikologo)]] * [[György Ádám Kiss]] * [[István Kiss (advokato)]] * [[István Kiss (piaristo)]] * [[János Kiss (esperantisto)]] * [[József Kiss (bibliografo)]] * [[Ernő Kiss Angyal]] * [[László Kiss (politikisto)]] * [[Levente Kiss (biologo)]] * [[István Kiszely]] * [[Péter Kiszl]] * [[Pál Kitaibel]] * [[Emil Klafszky]] * [[Kunó Klebelsberg]] * [[Miksa Klein (rabeno)]] * [[Sándor Klein]] * [[Sándor Károly Klempa]] * [[László Klestinszky]] * [[Zoltán Klie]] * [[Ferenc Klohammer]] * [[Dániel Kmeth]] * [[Károly Kmety]] * [[Ferenc Koch]] * [[Ágnes Kocsis]] * [[Mihály Kocsis]] * [[Éva Kocziszky]] * [[Sándor Koczkás]] * [[Gyula Koczkás]] * [[Gyula Kodolányi]] * [[Károly Kogutowicz]] * [[Béla Kőhalmi]] * [[Zoltán Kolláth]] * [[István Koller]] * [[Károly Pius Koller]] * [[Zoltán Kollonay]] * [[Tamás Koltai]] * [[Virgil Koltai]] * [[Aladár Komját]] * [[Aladár Komjáthy]] * [[Jenő Komjáthy]] * [[Aladár Komlós]] * [[Ferenc Komlóssy (kanoniko)]] * [[Vilmos Komornik]] * [[Géza Komoróczy]] * [[István Konecsni]] * [[Sándor Konek]] * [[Dénes Kőnig]] * [[Sándor Konkoly-Thege]] * [[Jenő Konrád]] * [[Dezső Kontraszty]] * [[Károly Kontrát]] * [[Anikó Kónya]] * [[Judith Koós]] * [[Mária Kopp]] * [[György Koppány (meteologo)]] * [[Frigyes Korányi]] * [[György Korbuly]] * [[Iván Korcsmáros]] * [[György Korda (juĝisto)]] * [[István Koren]] * [[Éva Korenchy]] * [[Adrienne Körmendy]] * [[Tivadar Kormos]] * [[Gyula Kornis]] * [[Ákos Koroknai]] * [[Mihály Korom (historiisto)]] * [[Attila Korompai]] * [[Emil Korpás]] * [[László Korpás]] * [[Miklós Richárd Korzenszky]] * [[Géza Körtvélyes]] * [[Rudolf Kós]] * [[Gábor Kósa]] * [[György Kosály]] * [[Vera Kósáné Ormai]] * [[Béla Kossányi]] * [[Ignác Kosutány]] * '''[[Lajos Kossuth]]''' * [[Edit Kőszegi]] * [[Frigyes Kőszegi]] * [[Tamás Kőszegi]] * [[Éva Kosztolányi]] * [[Arisztid Kovách]] * [[Márk Antal Kovách]] * [[Ákos Kovács (kuracisto)]] * [[Árpád Kovács (filologo)]] * [[Ilona Kovács (literaturisto)]] * [[Ilona Kovács (psikologo)]] * [[István Kovács (aktoro)]] * [[József Kovács (kirurgo)]] * [[Lajos Kovács (entomologo)]] * [[László Kovács]] * [[Mihály Kovács (piaristo, pli aĝa)]] * [[Sándor Kovács (luterana episkopo)]] * [[Tibor Kovács]] * [[Zoltán Kovács (geografo)]] * [[Magdolna Kövesi]] * [[Árpád Kosztolányi]] * [[Dezső Kosztolányi]] * [[Zoltán Kovács (psikologo)]] * [[Miklós Kovalovszky]] * [[Károly Kőváry]] * [[Zoltán Kőváry]] * [[Dániel Kováts]] * [[Gyula Kováts (juristo)]] * [[János István Kováts]] * [[Lajos Kövér]] * [[Iván Köves]] * [[Radó Kövesligethy]] * [[György Kozarics]] * [[Sándor Kozina]] * [[György Kozma]] * [[Flóra Kozmutza]] * [[Attila Krajcsi]] * [[Alán Kralovánszky]] * [[Jenő Kramár]] * [[Miklós Krámer]] * [[Péter Krasztev]] * [[Ferenc Kratochwill]] * [[Ferenc Krausz]] * [[Béla Krekó (pli aĝa)]] * [[Péter Krekó]] * [[József Andor Krenner]] * [[Géza Krepuska]] * [[Géza Kresz]] * [[Mária Kresz]] * [[Miklós Kretzoi]] * [[Tibor Kristóf]] * [[Sándor Krisztics]] * [[Endre Krolopp]] * [[András Kubacska]] * [[Endre Kubányi]] * [[Lajos Kubányi]] * [[Mihály Kubinszky (episkopo)]] * [[Enikő Kubinyi]] * [[László Kubinyi]] * [[Pál Kubinyi]] * [[Imre Kubovics]] * [[Tamás Gergely Kucsera]] * [[Árpád Kucsman]] * [[Ferenc Kukán]] * [[István Kukorelli]] * [[Zsuzsanna Kulcsár (historiisto)]] * [[Zsuzsanna Kulcsár (psikologo)]] * [[Géza Kulitzky]] * [[Ferenc Kulin]] * [[László Külkey]] * [[Jenő Béla Kümmerle]] * [[Miklós Kun (historiisto)]] * [[Adolf Kunc]] * [[Lajos Kunffy]] * [[András Kürthy]] * [[Zoltán Kunszt]] * [[Endre Kutassy]] * [[Ida Kutzián]] * [[Ede Kvassay]] {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * [[Profesoroj de Universitato de Budapeŝto]] * [[Listo de studentoj, poste profesoroj en ELTE]] == Fontoj == * [http://www.elte.hu/dynpage6.fcgi?f=frame_scr&p1=b:Doc-1454] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150613042928/http://www.elte.hu/dynpage6.fcgi?f=frame_scr&p1=b:Doc-1454 |date=2015-06-13 }} * La listo estas elekto el datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj de homoj]] [[Kategorio:Scienca Universitato Loránd Eötvös]] mlqn1rps7q6qrompi1q7ks7fr3walpx Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ 0 536347 9406332 9397760 2026-06-18T11:44:24Z Sj1mor 12103 9406332 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ''' ({{lang-ru|Казимир Северинович Малевич}}; naskiĝinta la {{JULGREGDATO|23|2|1879|FormatJUL=j"-an"|ligilo=jes|akuzativo=jes}}<ref name=cdiak>[https://archive.today/20180224120738/https://scontent.fiev6-1.fna.fbcdn.net/v/t1.0-9/28056606_1790253897693917_6692642840115314311_n.jpg?oh=a3effcc7af1b07734caef53705ae155b&oe=5B0365CD Запись о рождении в метрической книге римско-католического костёла св. Александра в Киеве, 1879 год] // ЦГИАК Украины, ф. 1268, оп. 1, д. 26, л. 13об—14. {{ru}}<!--https://scontent.fiev6-1.fna.fbcdn.net/v/t1.0-9/28056606_1790253897693917_6692642840115314311_n.jpg?oh=a3effcc7af1b07734caef53705ae155b&oe=5B0365CD--></ref>, mortinta la {{daton|15|majo|1935}}) estis rusa [[pentristo]] kaj artteoriulo. Kiel pioniro de geometria abstrakta arto li estis la plej grava reprezentanto de la [[rusa avangardo]] kaj la fondinto de [[suprematismo]]. Li estis influita de la franca [[post-impresionismo]], [[faŭvismo]] kaj [[kubismo]]. Lia [[abstraktismo|abstrakta]] pentraĵo ''[[Nigra kvadrato]]'' el la jaro 1915 estas konsiderata mejloŝtono de la [[avangardo]]. == Biografio == === Junaĝo === Kazimir Maleviĉ naskiĝis en [[1878]] kiel Kazimierz Malewicz en [[Pollando|pola]] familio, kiu ekloĝis proksime al [[Kievo]]. La gepatroj, Ludwika kaj Seweryn Malewicz, estis katolikaj kiel la plej multaj etnaj poloj. Ili ambaŭ fuĝis de la orientaj teritorioj al Kievo sekve al la malsukcesa pola [[Januara Ribelo]] de 1863 kontraŭ la [[rusa imperio]]. Liaj gepatraj lingvoj estis la rusa kaj la pola. La patro de Kazimir laboris en diversaj [[sukero|suker]]fabrikoj kaj plurfoje ŝanĝis laborpostenon. Kazimir estis la unua el dek kvar infanoj, nur naŭ el ili atingis la plenaĝecon. Post elementa instruado Kazimir vizitis [[agrikulturo|agrikulturan]] lernejon kaj je aĝo de 13 jaroj li malkovris sian emon al pentrado. De 1895 ĝis 1896 li vizitis artlernjon en Kievo. En 1896 la familio translokiĝis al [[Kursko]], kie Kazimir laboris kiel teknika desegnisto ĉe la fervojo Kursko-Moskvo. En 1901 li edziĝis kun Kazimiera Sgleitz. Li daŭre intencis iĝi pentristo kaj ŝparis monon por iri al la artlernejo en [[Moskvo]]. En 1904, post la morto de lia patro, li realigis sian intencon. Li iris al Moskvo, vizitis la artlernejon ĝis 1905 kaj sekve lernis en la studio de Fedor Rerberg ĝis 1910. === La pentristo === En 1907 Maleviĉ unuafoje partoprenis al ekspozicio de la moskva artasocio kune kun [[Vasilij Kandinskij]], [[Miĥail Larionov]] kaj [[Natalja Gonĉarova]]. En 1909 li edziĝis en dua edziĝo kun Sofija Rafalowitsch. En 1910 li partoprenis al la ekspozicio de la grupo "[[Karoo-bubo]]". En 1911 komenciĝis lia [[Novprimitivismo|novprimitivisma]] periodo. En 1912 li unue kunlaboris kaj ekspoziciis kun la grupo "[[Azena vosto]]" kaj sekve alproksimiĝis al [[futurismo]] kaj nomis sin "kubofuturisto". En 1913, kun la komponisto Miĥail Matiushin kaj la verkisto Aleksej Kruchenykh li redaktis manifeston por la unua Futurista Kongreso. En la sama jaro Maleviĉ dizajnis la ŝenaranĝon kaj la kostumojn por la opero "Venko super la Suno" de Matiushin kaj Kruchenykh. En 1914 li partoprenis al la ''Salon des Indépendants'' en Parizo kun tri pentraĵoj. Ĉe la lasta futurista ekspozicio 0:10 tenita en 1915 en Petrogrado, Malevich iniciatis [[Suprematismo]]n, kun ĝia geometria kaj abstrakta pentrarto. Tie li unuafoje montras la faman bildon "[[Nigra Kvadrato]]" kaj publikigas la teorian verkon "De kubismo al suprematismo: la nova pentra realismo". Ek de 1919 li studis tri-dimensiajn aplikojn de suprematismo kun arkitekturaj modeloj. En la jaroj post la [[Oktobra Revolucio]] de 1917, Malevich kaj aliaj avangardaj artistoj estis apogitaj de la sovetia registaro kaj atingis elstarajn poziciojn en la administrado kaj instruado de arto. En 1919, Malevich komencis labori kiel instruisto ĉe la artinstituto en Vitebsk, kaj baldaŭ iĝis ĝia direktoro. Kun siaj studentoj ĉe Vitebsk Malevich kreas la suprematistan grupon UNOVIS (heroldoj de la novo en arto). En 1920 naskiĝis lia filino, kiun li nomis Una. De 1922 ĝis 1927 li instruis ĉe la instituto de arto kaj kulturo en Leningrado kaj inter 1924 kaj 1926 li faris ĉefe arkitekturajn modelojn kun grupo de studentoj. En 1927 Malevich vojaĝis unue al [[Varsovio]] por prezenti ekspozicion de siaj pentraĵoj kaj poste al [[Berlino]], kie liaj verkoj estas montritaj ĉe la ''Grosse Berliner Kunstausstellung'' (granda artekspozicio de Berlino). Dum lia restado en Germanio li renkontis [[Jean Arp]], [[Kurt Schwitters]], [[Naum Gabo]] kaj [[Le Corbusier]], kaj vizitis la [[Bauhaus]]. En 1929 li ekspoziciis ĉe la Tretyakov Galerio en Moskvo. Pro lia rilato kun germanaj artistoj, Maleviĉ estis arestita en 1930 kaj multaj el liaj manuskriptoj estis detruitaj. En la lastaj jaroj li pentris en figura maniero. Maleviĉ mortis en Leningrado je la 15-a de majo 1935. == Bild-galerio == <gallery widths="180" heights="180"> File:Flowergirl.jpg|''Flor-knabinoj'', 1903 Dosiero:Spring - Garden in Blossom.jpg|''Printempa ĝardeno'', 1904, Rusa Muzeo, Stankta Petersburgo File:Bathers.jpg|''Banantoj'', 1908 File:Winter Landscape (Malevich, 1930).jpg|''Vintro'', 1909 File:Taking in the Rye Kazimir Malevich 1911.jpeg|''Rikolto de segalo'', 1911 File:The Knife Grinder Principle of Glittering by Kazimir Malevich.jpeg|''La akrigisto'', 1912 File:Head of a Peasant Girl.jpg|''Kapo de juna kamparanino'', 1912-1913 File:1913 Malevich Portrait von Mikhail Matjuschin anagoria.JPG|''Portreto de Matiuŝin'', 1913 File:Cow and Fiddle, by Kazimir Malevich.jpg|''Bovino kaj violino'', 1913 File:Englishman in Moscow.jpg|''Anglo en Moskvo'', 1914 File:Kazimir Malevich, 1914, Composition with the Mona Lisa, oil, collage and graphite on canvas, 62.5 × 49.3 cm, Russian Museum.jpg|''Komponaĵo kun Mona Lisa'', 1914 File:Malevich.black-square.jpg|''[[Nigra kvadrato]]'', ĉ. 1923 File:Black circle.jpg|''Nigra cirklo'', 1915 File:Казимир Малевич, Супрематическая композиция, 1915.jpg|''Suprematista komponaĵo'' 1915 File:Kazimir malevich, quadrato rosso (realismo del pittore di una campagnola in due dimensioni), 1915.JPG|''Ruĝa kvadrato'', 1915. File:Suprematist Composition - Kazimir Malevich.jpg|''Suprematista komponaĵo'', 1916 File:Malevich-Suprematism..jpg|''Suprematisma pentraĵo: Ok ruĝaj ortanguloj'', 1915 File:Supremus 55 (Malevich, 1916).jpg|''Suprematismo'', 1916 File:Malevitj.jpg|''Suprematismo'', 1921-1927 File:Malevich - Boy.jpg|''Knabo'', 1928-1932 File:Malevich cavalry.jpg|''Ruĝa kavalerio'', 1928-1932 File:Malevich Summer Landscape.JPG|''Somera pajsaĝo'', 1929 File:Malevich142.jpg|''Falĉisto'', 1930 File:Казимир Малевич — Важке передчуття.jpg|''Kompleksa antaŭsento: Torso en flava ĉemizo'', 1928-1932 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Maleviĉ, Kazimir}} [[Kategorio:Mortintoj en Sankt-Peterburgo]] [[Kategorio:Rusiaj poetoj]] [[Kategorio:Rusiaj pentristoj]] [[Kategorio:Sovetaj pentristoj]] [[Kategorio:Rusiaj arkitektoj]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Abstraktismaj pentristoj]] [[Kategorio:Socialisma realismo]] 6ty8nw34muilszd2jne24k3nmnqh1bn Okanogan 0 536621 9405815 7724309 2026-06-17T21:55:22Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Okanogan (Vaŝingtonio)]] al [[Okanogan]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 7724309 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Okanogan County Washington Incorporated and Unincorporated areas Okanogan Highlighted.svg|eta|Situoj de la urbo Okanogan (ruĝa) ene de Kantono Okanogan, kaj de la kantono en Vaŝingtonio]] '''Okanogan''' estas la administra sidejo de la samnoma [[Kantono Okanogan]], en la [[usona]] subŝtato [[Vaŝingtonio]]. Okanogan jure municipiĝis en 1907. La urbnomo signifas "kunvenejo" aŭ "rendevuejo" en la loka indiĝena lingvo ("Syilx'tsn"). En la censo de 2010, Okanogan havis {{unuo|2552}} loĝantojn. Ĝi situas sudokcidente de la plej granda urbo en la kantono, [[Omak (Vaŝingtonio)|Omak]]. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] [[Kategorio:Kantono Okanogan (Vaŝingtonio)]] 4uibgz3ywr1syi246bui07wekdo3uam Pedro de Mena 0 536728 9405523 8885051 2026-06-17T15:32:27Z Sj1mor 12103 9405523 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:San Juan Bautista niño 001.jpg|eta|maldekstra|''Sankta Johano Baptista infano'' (1674), [[Muzeo de Belartoj de Sevilo]].]] [[Dosiero:Pedro de Mena Magdalena penitente ni.JPG|eta|dekstra|220px| ''Magdalena penanta'' en la [[Nacia Muzeo de Skulptarto (Valladolid)|Nacia Muzeo de Skulptarto]], [[Valladolid]].]] '''Pedro de Mena y Medrano''' ([[Granado]], [[Aŭgusto]] de [[1628]] - [[Malago]], [[13-a de Oktobro]] de [[1688]]), estis [[Hispanio|hispana]] [[baroko|baroka skulptisto]]. Pedro de Mena dediĉis sin ĉefe al la realigo de religia imagaro, same kiel sia patro, [[Alonso de Mena]], el kiu li heredis atelieron en Granado. Krome, li havis alian atelieron instalita dum tridek jaroj en Malago, kien li iris por partopreni en unu el siaj plej rimarkindaj verkoj nome la La seĝaro de la ĥoro de la [[Katedralo de Malago]]. En tiu urbo li plenumis multajn mendojn, ĉefe por religiaj ordenoj.<ref>Gila Medina, Lázaro, (2007), p. 108</ref> En liaj verkoj elstaras: longecaj vizaĝoj kaj trajtoj de la figuroj, detale fajne pentritaj vestaĵoj kaj multkoloreco (koloroj en forta kontrasto) kaj la realismo en la karnaĵoj, ĉefe en ''Magadalenta Penanta'', «Dolorosas» kaj «Ecce Homo». Pro la granda efiko kiun produktis la bildo de [[Sankta Francisko el Asizo]] realigita por la [[Katedralo de Toledo]] kaj pro la interveno de la kardinalo Moscoso y Sandoval, iama konatulo de sia patro, li iĝis ĉefartisto de tiu.<ref> Nicolau Castro, Juan, (1997) ''Pedro de Mena y la Catedral de Toledo'', Universidad de Málaga, pp.467-468</ref> == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Lázaro Gila Medina (2007). Pedro de Mena, escultor 1628 - 1688. Madrid, Arco. ISBN 978-84-7635-686-9. * Manuel Gómez-Moreno (1964). La Gran Época de la Escultura Española. Barcelona, Noguer. Número registro: B-44-1964. * Andrés Llordén (1960). Escultores y entalladores malagueños. Ensayo histórico documental (Siglos XVI -XIX). Ávila, Real Monasterio de El Escorial. * Ortueta y Duarte (1914), Facsímil: Sánchez-Mesa, Martín (1988). Pedro de Mena. Málaga, Universidad-Colegio de Arquitectos. * Antonio Palomino (eldono de Nina Ayala Mallory) (1986). Vidas. Madrid, Alianza. ISBN 84-206-7056-1. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://museosangregorio.mcu.es Museo Nacional Colegio de San Gregorio] * [http://www.iaph.es/patrimonio-mueble-andalucia Pedro de Mena en la datumbazo de Patrimonio Mueble de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mena, Pedro de}} [[Kategorio:Hispanaj skulptistoj]] tsj35yw1pcicjh6m9tjqig66c4c7ir7 Hanequin de Bruselo 0 536740 9405536 9205100 2026-06-17T15:37:17Z Sj1mor 12103 9405536 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hanequin de Bruselas''' ([[Flandrio]], ? - [[Toledo]], [[1494]]), [[arkitekto]] kaj [[skulptisto]] de flandra deveno de la [[15a jarcento]], konsiderita la enkondukinto de la flandraj formoj en [[Toledo]]. [[Dosiero:Puerta de los Leones. Catedral de Toledo.jpg|eta|260ra|Pordo de la Leonoj. [[Katedralo de Toledo]]]] Li alvenis en [[Hispanio]]n ĉirkaŭ [[1440]], kaj setlis en Toledo por labori kiel ĉefmajstro de la [[Katedralo de Toledo|ties katedralo]] en [[1448]] y [[1470]], kie estris ekzemple la Pordon de la Leonoj. Li ankaŭ finigis la katedralan turon kaj eble ankaŭ ekkonstruis la kapelon de [[Álvaro de Luna]] kaj tiun de lia frato, ambaŭ en la katedralo; pro tio eble li laboris ankaŭ ĉe la [[Kastelo de Escalona]]. En [[1454]] li translokiĝis kun sia frato [[Egas Cueman]] por realifi la verkon de la seĝaro de la [[Katedralo de Kvenko]], kaj oni kredas ke li ankaŭ reformis la absidon de la templo imitante la modelon toledan. EStas lia verko ankaŭ la kapelo de ordenestro Pedro Girón. Plej verŝajne en [[1456]] li desegnis la skizon de la [[Kastelo de Belmonte]] en [[Kvenko (Hispanio)|Kvenko]] por don Juan Pacheco. Temas pri kastelo unika en en sia ĝenro laŭ la ekstera aspekto, kun naŭ muregeroj kaj ses turegoj kiuj el aero impresias kiel tenajloj. En [[1465]] aperas en [[Cuéllar]] kun sia filo Hanequin de Cuéllar por fari la verkoj de renovigo kaj ampleksigo de la [[Kastelo de Cuéllar|kastelo]], posedo de [[Beltrán de la Cueva]], unua duko de Alburquerque, kiu estis ekposedinta la vilaĝon antaŭ unu jaro, kaj volis plifortigi la konstruaĵon pro la konstanta reklamado kiun la [[Izabela la 1-a (Kastilio)|princino Isabel]] faris pri la posedrajto de Cuéllar. Por tio oni konstruis [[barbakano]]n kiu ĉirkaŭas la konstruaĵon, kaj ampleksigis la ĉefkorton. == Bibliografio == * MONDÉJAR MANZANARES, Mª Rosario (2007). El Castillo de Cuéllar: Apuntes para la interpretación de un castillo. Segovia. ISBN 84-612-1200-2. * [http://www.artehistoria.jcyl.es/arte/personajes/3127.htm Artehistoria: Biografio de Hanequin de Bruselas] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091109112034/http://www.artehistoria.jcyl.es/arte/personajes/3127.htm |date=2009-11-09 }} * [http://www.canalsocial.net/GER/ficha_GER.asp?id=982&cat=biografiasuelta Biografioj de la familio Egas]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Flandraj skulptistoj]] [[Kategorio:Flandraj arkitektoj]] [[Kategorio:Homoj de la 15-a jarcento]] lgromfsxhok9f7em4vcd2cemvb6mn1b Christian Friedrich Tieck 0 536955 9405524 7096549 2026-06-17T15:32:45Z Sj1mor 12103 9405524 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Christian Friedrich TIECK''' (naskiĝinta la {{daton|14|8|1776}} en [[Berlino]], mortinta la {{daton|14|5|1851}} samloke) estis [[germanio|germana]] skulptisto. == Verkado == Liaj lernigantoj estis Schadow en Berlino kaj David en [[Parizo]]. Ekde 1801 li prizorgis la plibeligon de la [[Weimarer Stadtschloss|Vajmara urbokastelo]]. Li faris i.a. la buston de [[Goeto]], kiun li pli poste aranĝis por [[Valhalo (monumento)|Valhalo]]. En 1805 li iris kun la frato [[Ludwig Tieck]] en [[Italio]]n kie li faris serion da perfektaj bustoj, i.a. de [[Alexander von Humboldt]]. Inter 1809-12 li estis en [[Svislando]] kaj en [[Munkeno]], kie li faris la bustojn por la tiama tronheredanto princo Ludoviko, Schelling, F. Jacobi kaj por la frato Ludwig Tieck. Ekde 1820 li estis en Berlino profesoro akademia. En 1829 li faris la en fero gisitajn grupojn de la Ĉevalmalsovaĝigantoj por la Reĝa muzeo, [[Niobo]]n kun infanoj, reliefon en la timpano de la dramteatrejo, la statuon de Iffland (samloke), statuon de Schinkel por la antaŭhalo de la muzeo. == Fonto == ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', volumo 19. Leipzig 1909, p. 528 ([http://www.zeno.org/nid/20007584652 tie ĉi interrete]) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Tieck, Christian Friedrich}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Akademianoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Weimar]] r91uh82cozghbliwzb183vwxvlpm6rv Grafika novelo 0 541726 9406028 9160594 2026-06-18T06:51:13Z Sj1mor 12103 9406028 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:GRAPHIC_NOVEL_DISPLAY_(back_of_back_display)_(5571698323).jpg|eta|Prezento de buntaĵo]] [[Dosiero:René Goscinny.jpg|eta|René Goscinny en 1971 kun siaj Asteriksoj]] '''Grafika novelo''' aŭ '''Grafika romano''' estas [[libro]] formita el enhavo de [[bildstrio]]j. Kvankam la vortoj "[[novelo]]" aŭ "[[romano]]" normale aludas al mallongaj aŭ longaj fikciaj verkoj, la termino "grafika novelo" estas aplikita larĝe kaj inkludas fikcion, nefikcion, kaj antologian verkaron. Ĝi distingas el la termino "[[Bildliteraturo|bildstria libro]]", kiu estas uzata por bildstriaj periodaĵoj. La plej frua konata uzo de la anglalingva termino "graphic novel" okazis en 1964. Ĝi estis popularigita ĉefe en la komunumo de ŝatantoj de [[bildliteraturo]] post la publikigo de la verko de [[Will Eisner]] nome ''[[A Contract with God]]'' (1978) kaj iĝis familiara al la publiko en la fino de la 1980-aj jaroj post la komerca sukceso de la verkoj de [[Frank Miller]] nome ''The Dark Knight Returns'' (1986), de [[Alan Moore]] kaj Dave Gibbons ''Watchmen'' (seriigita en 1986 kaj 1987, kolektita en 1987), kaj la unua volumo de la fama verko de [[Art Spiegelman]] nome ''[[Maus]]'' (seriigita el 1980 al 1991, kolektita en 1991). La usona asocio ''Book Industry Study Group'' inkludas "graphic novel" kiel kategorio en [[librovendejo]]j,<ref>{{Cite web | url= https://www.bisg.org/bisac-subject-headings-list-comics-and-graphic-novels | title= BISAC Subject Headings List, Comics and Graphic Novels | publisher= Book Industry Study Group | accessdate= 9a de Julio, 2015 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20150414104950/https://www.bisg.org/bisac-subject-headings-list-comics-and-graphic-novels | archivedate= 14a de Aprilo, 2015 | deadurl= no | titolo= Arkivita kopio | alirdato= 2015-12-07 | arkivurl= https://web.archive.org/web/20150414104950/https://www.bisg.org/bisac-subject-headings-list-comics-and-graphic-novels | arkivdato= 2015-04-14 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150414104950/https://www.bisg.org/bisac-subject-headings-list-comics-and-graphic-novels |date=2015-04-14 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.bisg.org/bisac-subject-headings-list-comics-and-graphic-novels |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2015-12-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150414104950/https://www.bisg.org/bisac-subject-headings-list-comics-and-graphic-novels |arkivdato=2015-04-14 }}</ref> kaj same okazas en plej gravaj librovendejoj de urboj tutmonde. En Eŭropo ĉefaj grafikaj noveloj estas de famaj aŭtoroj kiaj [[Milo Manara]], [[René Goscinny]], [[Hergé]], [[Hugo Pratt]], [[Albert Uderzo]] ktp. == Notoj == {{Referencoj|colwidth=20em}} == Referencoj == * Arnold, Andrew D. [http://www.time.com/time/columnist/arnold/article/0,9565,542579,00.html "The Graphic Novel Silver Anniversary"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100811202153/http://www.time.com/time/columnist/arnold/article/0,9565,542579,00.html |date=2010-08-11 }}, ''[[Time (gazeto)|Time]]'', 14a de Novembro, 2003 * Tychinski, Stan. [https://web.archive.org/web/20080603041720/http://www.graphicnovels.brodart.com/history.htm Brodart.com: "A Brief History of the Graphic Novel"] (n.d., 2004) * Couch, Chris. [http://www.imageandnarrative.be/narratology/chriscouch.htm "The Publication and Formats of Comics, Graphic Novels, and Tankobon"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051015025242/http://www.imageandnarrative.be/narratology/chriscouch.htm |date=2005-10-15 }}, ''Image & Narrative'' #1 (Dec. 2000) == Bibliografio == * ''Graphic Novels: Everything You Need to Know'' de Paul Gravett * ''Understanding Comics: The Invisible Art'' de Scott McCloud * ''The Victorian Age: Comic Strips and Books 1646-1900 Origins of Early American Comic Strips Before The Yellow Kid, Overstreet Comic Book Price Guide #38 2008 pages 330-366'' de Robert Lee Beerbohm, Doug Wheeler, Richard Samuel West kaj Richard D. Olson, PhD * Weiner, Stephen & Couch, Chris. ''Faster than a speeding bullet: the rise of the graphic novel'', NBM, 2004, ISBN 978-1-56163-368-5 * [http://www.bestgraphicnovels.co BestGraphicNovels.co] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200817202909/https://www.bestgraphicnovels.co/ |date=2020-08-17 }} Graphic novel review site featuring primarily DC and Marvel comic books * ''The Graphic Novel: An Introduction'' de Jan Baetens kaj Hugo Frey * ''The System of Comics'' de Thierry Groensteen == Eksteraj ligiloj == * [http://www.comics-db.com/ The Big Comic Book DataBase] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200630034320/https://comics-db.com/ |date=2020-06-30 }} * [http://library.columbia.edu/subject-guides/graphic_novels.html "Welcome to Columbia University's Graphic Novels Page"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140101124016/http://library.columbia.edu/subject-guides/graphic_novels.html |date=2014-01-01 }}, [[Columbia University]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Bildliteratura terminologio]] gneaupshnw5zn6uapox1w0fqk9l77yl Kategorio:Amaskomunikiloj en Rumanio 14 551949 9405677 9405334 2026-06-17T19:01:56Z ThomasPusch 1869 9405677 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Rumanio]] [[Kategorio:Kulturo de Rumanio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Rumanio]] [[Kategorio:Komunikado en Rumanio]] 5yp1qgwsi23ecbi40bxagvc2mgjv6w0 Mount Vernon (Vaŝingtonio) 0 552421 9406320 7724298 2026-06-18T11:39:04Z ThomasPusch 1869 sama mapo kaj bildo ne estu dufoje 9406320 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} '''Mount Vernon''' estas urbo en, kaj la administra centro de, [[Kantono Skagit]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. En 2010 la usona censo nombris {{unuo|31743}} loĝantojn tie. Ĝi estas parto de urba [[aglomeraĵo]] "Mount Vernon-[[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]]", kiu enhavas ankaŭ la urbojn [[Burlington (Vaŝingtonio)|Burlington]] kaj [[Sedro Woolley (Vaŝingtonio)|Sedro Woolley]], krom ĉirkaŭaj neurbaj loĝataj lokoj. Mount Vernon estas konata pro sia ĉiujara Tulip-festivala stratfoiro, kiu estas parto de la [[Tulipa Festivalo (Vaŝingtonio)|Tulipa Festivalo]] de la [[Rivero Skagit|Valo Skaĝita]]. == Fonto == Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la responda artikolo en la anglalingva Vikipedio. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] gipbqfu7q07xywz58tfl5tmiy4esd8u 9406325 9406320 2026-06-18T11:40:53Z ThomasPusch 1869 9406325 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = US-WA |situo sur mapo2 = Usono |tipo1 = reliefo |tipo2 = reliefo |zomo = 10 }} '''Mount Vernon''' estas urbo en, kaj la administra centro de la [[kantono Skagit]] en la subŝtato [[Vaŝingtonio]] de nordokcidenta [[Usono]]. En 2010 la usona censo nombris {{unuo|31743}} loĝantojn tie. Ĝi estas parto de urba [[aglomeraĵo]] "Mount Vernon-[[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]]", kiu enhavas ankaŭ la urbojn [[Burlington (Vaŝingtonio)|Burlington]] kaj [[Sedro Woolley (Vaŝingtonio)|Sedro Woolley]], krom ĉirkaŭaj neurbaj loĝataj lokoj. Mount Vernon estas konata pro sia ĉiujara Tulip-festivala stratfoiro, kiu estas parto de la [[Tulipa Festivalo (Vaŝingtonio)|Tulipa Festivalo]] de la [[Rivero Skagit|Valo Skaĝita]]. == Fonto == Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la responda artikolo en la anglalingva Vikipedio. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 3aw573p9pn58kbkzkojrycdr7v74p4z 9406327 9406325 2026-06-18T11:41:34Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata 9406327 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = US-WA |situo sur mapo2 = Usono |tipo1 = reliefo |tipo2 = reliefo |zomo = 10 |bildo = Mount Vernon, Washington.jpg }} '''Mount Vernon''' estas urbo en, kaj la administra centro de la [[kantono Skagit]] en la subŝtato [[Vaŝingtonio]] de nordokcidenta [[Usono]]. En 2010 la usona censo nombris {{unuo|31743}} loĝantojn tie. Ĝi estas parto de urba [[aglomeraĵo]] "Mount Vernon-[[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]]", kiu enhavas ankaŭ la urbojn [[Burlington (Vaŝingtonio)|Burlington]] kaj [[Sedro Woolley (Vaŝingtonio)|Sedro Woolley]], krom ĉirkaŭaj neurbaj loĝataj lokoj. Mount Vernon estas konata pro sia ĉiujara Tulip-festivala stratfoiro, kiu estas parto de la [[Tulipa Festivalo (Vaŝingtonio)|Tulipa Festivalo]] de la [[Rivero Skagit|Valo Skaĝita]]. == Fonto == Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la responda artikolo en la anglalingva Vikipedio. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] mz8h6403ip62x2avcakm8xr06c1ta25 9406328 9406327 2026-06-18T11:42:12Z ThomasPusch 1869 9406328 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = US-WA |situo sur mapo2 = Usono |tipo1 = reliefo |tipo2 = reliefo |zomo = 10 |bildo = Mount Vernon, Washington.jpg }} '''Mount Vernon''' estas urbo en, kaj la administra centro de la [[kantono Skagit]] en la subŝtato [[Vaŝingtonio]] de nordokcidenta [[Usono]]. En 2010 la usona censo nombris {{unuo|31743}} loĝantojn tie, en 2020 estis 35 219. Ĝi estas parto de urba [[aglomeraĵo]] "Mount Vernon-[[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]]", kiu enhavas ankaŭ la urbojn [[Burlington (Vaŝingtonio)|Burlington]] kaj [[Sedro Woolley (Vaŝingtonio)|Sedro Woolley]], krom ĉirkaŭaj neurbaj loĝataj lokoj. Mount Vernon estas konata pro sia ĉiujara Tulip-festivala stratfoiro, kiu estas parto de la [[Tulipa Festivalo (Vaŝingtonio)|Tulipa Festivalo]] de la [[Rivero Skagit|Valo Skaĝita]]. == Fonto == Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la responda artikolo en la anglalingva Vikipedio. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] ex1fd43gu49kq9nvcwjb3zg349bgm7o 9406329 9406328 2026-06-18T11:43:27Z ThomasPusch 1869 9406329 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = US-WA |situo sur mapo2 = Usono |tipo1 = reliefo |tipo2 = reliefo |zomo = 10 |bildo = Mount Vernon, Washington.jpg }} '''Mount Vernon''' estas urbo en, kaj la administra centro de la [[kantono Skagit]] en la subŝtato [[Vaŝingtonio]] de nordokcidenta [[Usono]]. En 2010 la usona censo nombris {{unuo|31743}} loĝantojn tie, en 2020 estis 35 219. Ĝi estas parto de urba [[aglomeraĵo]] "Mount Vernon-[[Anacortes (Vaŝingtonio)|Anacortes]]", kiu enhavas ankaŭ la urbojn [[Burlington (Vaŝingtonio)|Burlington]] kaj [[Sedro Woolley (Vaŝingtonio)|Sedro Woolley]], krom ĉirkaŭaj neurbaj loĝataj lokoj. Mount Vernon estas konata pro sia ĉiujara Tulip-festivala stratfoiro, kiu estas parto de la [[Tulipa Festivalo (Vaŝingtonio)|Tulipa Festivalo]] en la valo de [[rivero Skagit]]. == Fonto == Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la responda artikolo en la anglalingva Vikipedio. [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] o4rd9xle6l2m1roagpjix1kipau8xhq Kategorio:Amaskomunikiloj en Bulgario 14 553027 9405659 9405394 2026-06-17T18:55:55Z ThomasPusch 1869 9405659 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Bulgario|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Bulgario]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Bulgario]] [[Kategorio:Komunikado en Bulgario]] 252rzb0w8gftszezn35r8vxtc4qykbf Uzanto:Moldur/provejo 2 553077 9405709 9364695 2026-06-17T20:07:12Z Moldur 2507 9405709 wikitext text/x-wiki * [[/Silezio]] * [[/Genealogio]] * [[/von der Leyen]] * [[/Wittelsbach]] * [[/Viktoria (Svedio)]] * [[/Daniel de Svedio]] * [[/informkesto reganto]] * [[/informkesto politikisto]] * [[/Hohenzollern]] * [[/Candy Crush Saga]] * [[/Barbapapa]] * [[/Algebraj strukturoj]] * [[/SCG]] * [[/Windsor]] * [[/Kristersson]] * [[/Karolidoj]] * [[/Jogajlidoj]] * [[/Luks]] * [[/COI]] * [[/Titoloj de artikoloj]] * [[/Estonteco]] * [[/Stuartoj]] * [[/Tronheredontoj]] * [[/Shinawatra]] * [[/Kennedy]] * [[/Nehru-Gandhi]] Memorigilo: * Informkesto: "havas partojn", p527 - "estas parto de", P361 --- "madjaroj, Kiro, korveo, Galezo, Pocdamo, Virgulinsuloj, departmento, ajkido, patricxo, Oranjxo, ..." --- * Reĝino Viktoria regis inter 1837 kaj 1901. * Varsovio estas la ĉefurbo de Pollando. * La neŭtrala elemento de adicio estas nul. * Zlatan Ibrahimovic estas fama sveda futbalisto. * La sildavia estas fikcia lingvo en la bildstrioj pri Tinĉjo. hh1fp95sjai6fmevrdjazjsauwchval Jakimao (Vaŝingtonio) 0 553209 9406048 5899588 2026-06-18T07:22:08Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Yakima]] 9406048 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Yakima]] 9pxelyx22i6aktye67axebtgt2hdxez Bremerton 0 553822 9406196 7953959 2026-06-18T10:05:05Z ThomasPusch 1869 9406196 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Kitsap County Washington Incorporated and Unincorporated areas Bremerton Highlighted.svg|eta|Situo de Bremerton en Kantono Kitsap, kaj de la kantono en Vaŝingtonio]] '''Bremerton''' (esperantigebla eventuale '''Bremertono''') estas la plej granda urbo en [[Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)|Kantono Kitsap]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝi havis {{unuo|37729}} loĝantojn laŭ la usona censo en 2010. Bremerton situas ĉe la okcidenta bordo de [[Puĝeta Fjordo]], transe de [[Seatlo]]. 60-minuta, 26-kilometra [[Pramŝipo|pramŝipa]] vojaĝo portas kaj pasaĝerojn kaj aŭtojn de unu urbo al la alia. La plej konata instalaĵo en Bremertono estas la [[Ŝipfarejo Puĝetfjorda]] de la [[Usona Mararmeo]]. Tiu ŝipfarejo estiĝis nelonge post la fondiĝo de la urbo mem, en 1891, kaj restas aktive uzata ĝis nun. == Galerio == <gallery> File:Bremerton, WA - Washington State Ferry from Harborside Fountain Park 02.jpg|Pramŝipo ĉe kajo apud la Havenborda Fontana Parko en Bremertono File:USS Oregon 1896 USN 010331.jpg|Mararmea ŝipo ''Oregon'' en karenejo ĉe Bremertono (1896) File:PugetSoundNavalShipyardMothballs.jpg|Konservataj neuzataj militŝipoj ĉe Ŝipfarejo Puĝetfjorda </gallery> == Fontoj == Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj bildoj el la Komunejo. {{Projektoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 0763qpg2k09tujlhb0bsrg2ugw9ytek 9406205 9406196 2026-06-18T10:08:52Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Bremerton (Vaŝingtonio)]] al [[Bremerton]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406196 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Kitsap County Washington Incorporated and Unincorporated areas Bremerton Highlighted.svg|eta|Situo de Bremerton en Kantono Kitsap, kaj de la kantono en Vaŝingtonio]] '''Bremerton''' (esperantigebla eventuale '''Bremertono''') estas la plej granda urbo en [[Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)|Kantono Kitsap]], [[Vaŝingtonio]], [[Usono]]. Ĝi havis {{unuo|37729}} loĝantojn laŭ la usona censo en 2010. Bremerton situas ĉe la okcidenta bordo de [[Puĝeta Fjordo]], transe de [[Seatlo]]. 60-minuta, 26-kilometra [[Pramŝipo|pramŝipa]] vojaĝo portas kaj pasaĝerojn kaj aŭtojn de unu urbo al la alia. La plej konata instalaĵo en Bremertono estas la [[Ŝipfarejo Puĝetfjorda]] de la [[Usona Mararmeo]]. Tiu ŝipfarejo estiĝis nelonge post la fondiĝo de la urbo mem, en 1891, kaj restas aktive uzata ĝis nun. == Galerio == <gallery> File:Bremerton, WA - Washington State Ferry from Harborside Fountain Park 02.jpg|Pramŝipo ĉe kajo apud la Havenborda Fontana Parko en Bremertono File:USS Oregon 1896 USN 010331.jpg|Mararmea ŝipo ''Oregon'' en karenejo ĉe Bremertono (1896) File:PugetSoundNavalShipyardMothballs.jpg|Konservataj neuzataj militŝipoj ĉe Ŝipfarejo Puĝetfjorda </gallery> == Fontoj == Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj bildoj el la Komunejo. {{Projektoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 0763qpg2k09tujlhb0bsrg2ugw9ytek 9406209 9406205 2026-06-18T10:10:13Z ThomasPusch 1869 9406209 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Kitsap County Washington Incorporated and Unincorporated areas Bremerton Highlighted.svg|eta|Situo de Bremerton en Kantono Kitsap, kaj de la kantono en Vaŝingtonio]] '''Bremerton''' (esperantigebla eventuale '''Bremertono''') estas la plej granda urbo en la [[kantono Kitsap]], subŝtato [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝi havis {{unuo|37729}} loĝantojn laŭ la usona censo en 2010. Bremerton situas ĉe la okcidenta bordo de [[Puĝeta Fjordo]], transe de [[Seatlo]]. 60-minuta, 26-kilometra [[Pramŝipo|pramŝipa]] vojaĝo portas kaj pasaĝerojn kaj aŭtojn de unu urbo al la alia. La plej konata instalaĵo en Bremerton estas la [[Ŝipfarejo Puĝetfjorda]] de la [[Usona Mararmeo]]. Tiu ŝipfarejo estiĝis nelonge post la fondiĝo de la urbo mem, en 1891, kaj restas aktive uzata ĝis nun. == Galerio == <gallery> dosiero:Bremerton, WA - Washington State Ferry from Harborside Fountain Park 02.jpg|Pramŝipo ĉe kajo apud la Havenborda Fontana Parko en Bremertono dosiero:USS Oregon 1896 USN 010331.jpg|Mararmea ŝipo ''Oregon'' en karenejo ĉe Bremertono (1896) dosiero:PugetSoundNavalShipyardMothballs.jpg|Konservataj neuzataj militŝipoj ĉe Ŝipfarejo Puĝetfjorda </gallery> == Fontoj == Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj bildoj el la Komunejo. {{Projektoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 1z919vvpkd3oz8l7igjhy3izbxibano 9406212 9406209 2026-06-18T10:12:10Z ThomasPusch 1869 9406212 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-WA|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} [[Dosiero:Kitsap County Washington Incorporated and Unincorporated areas Bremerton Highlighted.svg|eta|Situo de Bremerton en Kantono Kitsap, kaj de la kantono en Vaŝingtonio]] '''Bremerton''' (esperantigebla eventuale '''Bremertono''') estas la plej granda urbo en la [[kantono Kitsap]], subŝtato [[Vaŝingtonio]] de [[Usono]]. Ĝi havis {{unuo|37729}} loĝantojn laŭ la usona censo en 2010. Bremerton situas ĉe la okcidenta bordo de [[Puĝeta Fjordo]], transe de [[Seatlo]]. 60-minuta, 26-kilometra [[Pramŝipo|pramŝipa]] vojaĝo portas kaj pasaĝerojn kaj aŭtojn de unu urbo al la alia. La plej konata instalaĵo en Bremerton estas granda ŝipfarejo de la [[Usona mararmeo]]. Tiu ŝipfarejo estiĝis nelonge post la fondiĝo de la urbo mem, en 1891, kaj restas aktive uzata ĝis nun. == Galerio == <gallery> dosiero:Bremerton, WA - Washington State Ferry from Harborside Fountain Park 02.jpg|Pramŝipo ĉe kajo apud la Havenborda Fontana Parko en Bremerton dosiero:USS Oregon 1896 USN 010331.jpg|Mararmea ŝipo ''Oregon'' en karenejo ĉe Bremerton (1896) dosiero:PugetSoundNavalShipyardMothballs.jpg|Konservataj neuzataj militŝipoj ĉe la ŝipfarejo </gallery> == Fontoj == Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj bildoj el la Komunejo. {{Projektoj}} [[Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio]] 866u93owc53419ifx9d77iaoraqyki4 Vikipedio:Listo de parolantoj de Esperanto 4 561164 9405965 9399563 2026-06-18T05:27:24Z Sj1mor 12103 9405965 wikitext text/x-wiki '''Bonvolu noti, ke tiu ĉi robot-kompletigita listo enhavas simpatiantojn de Esperanto kaj - male al la titolo - ne nur la parolantojn de Esperanto!!!''' {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P1412 wd:Q143 } |wdq= |columns=item,label,P18,P569,P570,P19,P20,P21,P1412,P103 |sort=P569 |thumb=48 |links= |references=all }} {| class='wikitable sortable' style='width:100%' !item !label !bildo !naskiĝdato !mortdato !naskiĝloko !mortloko !sekso !lingvoj parolataj, skribitaj aŭ signitaj !denaska lingvo |- | [[:d:Q20480591|Q20480591]] | [[Nakano Ĉuiĉiro]] | | 1813 | 1930-10-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347148|Q12347148]] | [[Ernest Naville]] | [[Dosiero:Ernest naville.jpg|center|48px]] | 1816-12-13<ref name='ref_4cd2985ff651e3ff8fb7e0a49c321d82'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12077671r</ref> | 1909-05-27 | [[Chancy]] | [[Ĝenevo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1'>''[[:d:Q36578|Komuna Norma Datumaro]]''</ref><ref name='ref_4cd2985ff651e3ff8fb7e0a49c321d82' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_4cd2985ff651e3ff8fb7e0a49c321d82' /> | |- | [[:d:Q12349904|Q12349904]] | [[John Anderson (esperantisto)|John Anderson]] | | 1821 | 1922 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q450271|Q450271]] | [[Francisco Pi y Margall]] | [[Dosiero:Francisco Pi y Margall.jpg|center|48px]] | 1824-04-29<ref name='ref_5a1cfcddfcbf79f32ef5a3fa748b945a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12173955j</ref> | 1901-11-29<ref name='ref_5a1cfcddfcbf79f32ef5a3fa748b945a' /> | [[Barcelono]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930'>''[[:d:Q17378135|Great Soviet Encyclopedia (1969–1978)]]''</ref> | [[Madrido]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<ref name='ref_5a1cfcddfcbf79f32ef5a3fa748b945a' /><br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q384847|Q384847]] | [[Claes A. Adelsköld]] | [[Dosiero:Claes Adelsköld.jpg|center|48px]] | 1824-09-07<ref name='ref_c1ac7d95dc1d77a7e343f81feab251ef'>https://sok.riksarkivet.se/Sbl/Presentation.aspx?id=5528</ref> | 1907-10-01<ref name='ref_c1ac7d95dc1d77a7e343f81feab251ef' /> | ''[[:d:Q54743|Q54743]]'' | [[Stokholmo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55982|Q55982]] | [[John Eyton Bickersteth Mayor]] | | 1825-01-28<ref name='ref_c5086d955860f955fd111520770c72b6'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb125346325</ref> | 1910-12-01<ref name='ref_c5086d955860f955fd111520770c72b6' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_c5086d955860f955fd111520770c72b6' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_c5086d955860f955fd111520770c72b6' /> | |- | [[:d:Q18425|Q18425]] | [[Marcellin Berthelot]] | [[Dosiero:Marcellin Berthelot.jpg|center|48px]] | 1827-10-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9ea1f33f1a5dc614c503c55ad3c70a62'>http://www.senat.fr/senateur-3eme-republique/berthelot_marcellin1436r3.html</ref><ref name='ref_9589dd9e77b8836f48e56ec49531148d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12276589n</ref><ref name='ref_be274627ba71c0a30b62231d80199533'>''[[:d:Q2886420|Léonore database]]''</ref><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492'>''[[:d:Q2985434|Comité des travaux historiques et scientifiques]]''</ref> | 1907-03-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9ea1f33f1a5dc614c503c55ad3c70a62' /><ref name='ref_9589dd9e77b8836f48e56ec49531148d' /><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9589dd9e77b8836f48e56ec49531148d' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_9589dd9e77b8836f48e56ec49531148d' /> | |- | [[:d:Q33977|Q33977]] | [[Jules Verne]] | [[Dosiero:Félix Nadar 1820-1910 portraits Jules Verne.jpg|center|48px]] | 1828-02-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c99d1b446385310caf3dbca545e81b70'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11928016k</ref><ref name='ref_be274627ba71c0a30b62231d80199533' /><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | 1905-03-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c99d1b446385310caf3dbca545e81b70' /><ref name='ref_e38bcc516b65842c74dede2e0621d031'>http://www.nndb.com/people/876/000031783/</ref><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | [[Nanto (Francio)|Nanto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Amiens]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c99d1b446385310caf3dbca545e81b70' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_c99d1b446385310caf3dbca545e81b70' /><br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[Lev Tolstoj]] | [[Dosiero:Leo Tolstoy, portrait.jpg|center|48px]] | 1828-08-28 | 1910-11-07 | [[Jasnaja Poljana|Jasnaja Polana]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_899c719e59604e4181c3801c9574345c'>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/652165/Yasnaya-Polyana</ref><ref name='ref_27cf80983aedf63e64c1134c617b281f'>http://www.theguardian.com/books/2008/jun/11/leonikolaevichtolstoy</ref> | [[Lev Tolstoj (Lipecka provinco)|Astapovo]]<ref name='ref_ddf2ebdba387659af73a8b87eb14dfd9'>http://www.biography.com/people/leo-tolstoy-9508518</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_25377fd54485216800f145b8e5d5c4fe'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11926775j</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]]<ref name='ref_25377fd54485216800f145b8e5d5c4fe' /> | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12347585|Q12347585]] | [[F. X. Solis]] | | 1832 | 1903-05-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9145995|Q9145995]] | [[Aleksandro Silbernik]] | | 1832-01-30 | 1906-03-25 | ''[[:d:Q379669|Viekšniai]]'' | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20885|Q20885]] | [[Leopold Einstein]] | [[Dosiero:LeopoldEinstein.jpg|center|48px]] | 1833 | 1890-09-08 | | [[Nurenbergo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55999|Q55999]] | [[Felix Moscheles]] | [[Dosiero:Portrait of Felix Moscheles.jpg|center|48px]] | 1833-02-08 | 1917-12-22 | [[Londono]] | [[Tunbridge Wells]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354135|Q12354135]] | [[Priscilla Hannah Peckover]] | [[Dosiero:Peckover.jpg|center|48px]] | 1833-10-27 | 1931-09-08 | [[Wisbech]] | [[:d:Q1012031|Wisbech]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q182589|Q182589]] | [[William Morris]] | [[Dosiero:William Morris age 53.jpg|center|48px]] | 1834-03-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_a6c27e192feac17068943e88f1283957'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11916925b</ref><ref name='ref_655973761f5b65b24a67da2e15b7505a'>http://explore.rkd.nl/en/explore/artists/57860</ref> | 1896-10-03<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_a6c27e192feac17068943e88f1283957' /><ref name='ref_655973761f5b65b24a67da2e15b7505a' /> | ''[[:d:Q2321784|Walthamstow]]''<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Londono]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_a6c27e192feac17068943e88f1283957' /><ref name='ref_aa916bb41310a61da1ce48dc7bed03ae'>http://kulturnav.org/4590e157-81c2-4b37-8014-e6e367e293aa</ref> | [[angla lingvo]]<ref name='ref_a6c27e192feac17068943e88f1283957' /><br/>[[Esperanto]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q8963834|Q8963834]] | [[George MacLoskie]] | | 1834-09-14 | 1920-01-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3725665|Q3725665]] | [[Heinrich Karl Noë]] | | 1835-06-18<ref name='ref_7303c3ee5fc9de35244cbf3b04b4c0bc'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb102834887</ref> | 1914-12-24<ref name='ref_7303c3ee5fc9de35244cbf3b04b4c0bc' /> | [[Jihlava]] | [[Triesto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_7303c3ee5fc9de35244cbf3b04b4c0bc' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_7303c3ee5fc9de35244cbf3b04b4c0bc' /> | |- | [[:d:Q125141|Q125141]] | [[Henri Dor]] | [[Dosiero:Dor.jpg|center|48px]] | 1835-10-04<ref name='ref_be274627ba71c0a30b62231d80199533' /> | 1912-10-28 | [[Vevey]]<ref name='ref_be274627ba71c0a30b62231d80199533' /> | [[Liono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q983977|Q983977]] | [[Charles Méray]] | [[Dosiero:Charles Meray.jpg|center|48px]] | 1835-11-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0c13af2cfe6a6881fc8e6237b4b09f3a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12552143c</ref><ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454'>''[[:d:Q547473|MacTutor History of Mathematics archive]]''</ref> | 1911-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0c13af2cfe6a6881fc8e6237b4b09f3a' /><ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454' /> | [[Chalon-sur-Saône]] | [[Dijon]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0c13af2cfe6a6881fc8e6237b4b09f3a' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_0c13af2cfe6a6881fc8e6237b4b09f3a' /> | |- | [[:d:Q12344607|Q12344607]] | [[Achille Motteau]] | | 1836 | 1906-03-03 | | [[Londono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2409902|Q2409902]] | [[Marko Zamenhof]] | [[Dosiero:Marko Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1837-01-27 | 1907-11-29 | [[Tykocin]] | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1063407|Q1063407]] | [[Charles Bouchard]] | [[Dosiero:Charles-Joseph Bouchard.jpg|center|48px]] | 1837-09-06<ref name='ref_42ea90b900b35da1926ab6d3137787df'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12423607b</ref> | 1915-10-28<ref name='ref_42ea90b900b35da1926ab6d3137787df' /> | ''[[:d:Q923678|Montier-en-Der]]'' (ekde 2016 [[La Porte du Der]]) | [[Sainte-Foy-lès-Lyon]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_42ea90b900b35da1926ab6d3137787df' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_42ea90b900b35da1926ab6d3137787df' /> | |- | [[:d:Q12348181|Q12348181]] | [[George Cox]] | | 1838 | 1909-10-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724431|Q19724431]] | [[Todor Pjeev]] | | 1838 | 1904-07-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4300496|Q4300496]] | [[Wilhelm Molly]] | [[Dosiero:Wilhelm Molly.jpg|center|48px]] | 1838 | 1919 | [[Wetzlar]]-''[[:d:Q871370|Blasbach]]'' | ''[[:d:Q971944|Neu-Moresnet]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348827|Q12348827]] | [[Henry Phillips]] | | 1838-09-06 | 1895-06-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1008774|Q1008774]] | [[Izor Gebaur]] | | 1839 | 1916 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q9323052|Q9323052]] | [[Rozalia Zamenhof]] | [[Dosiero:Rozalia Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1839 | 1892-09-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11274136|Q11274136]] | [[W. H. Trompeter|Wilhelm Heinrich Trompeter]] | [[Dosiero:Trompeter.jpg|center|48px]] | 1839-01-22 | 1901-11-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q287244|Q287244]] | [[Hippolyte Sebert]] | [[Dosiero:General sebert.jpg|center|48px]] | 1839-01-30 | 1930-01-23 | ''[[:d:Q815701|Verberie]]'' | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_fafd2fc567071beecb90738676db3dc2'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb10635413g</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_fafd2fc567071beecb90738676db3dc2' /> | |- | [[:d:Q12352365|Q12352365]] | [[Martin Packness]] | | 1839-02-03 | 1914-05-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q286028|Q286028]] | [[Emile Javal]] | [[Dosiero:Javal.jpg|center|48px]] | 1839-05-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c6ec8b949de3e706273bc82984169dfe'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119086740</ref> | 1907-01-20<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c6ec8b949de3e706273bc82984169dfe' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c6ec8b949de3e706273bc82984169dfe' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_c6ec8b949de3e706273bc82984169dfe' /> | |- | [[:d:Q18533689|Q18533689]] | ''[[:d:Q18533689|Louis Théophile Dufour-Vernes]]'' | | 1839-09-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1909-07-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĝenevo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĝenevo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2354446|Q2354446]] | [[Émile Duclaux]] | [[Dosiero:Emile Duclaux.jpg|center|48px]] | 1840-06-24<ref name='ref_485fb6dbf0f0d331d46fde1c6e8ab6cf'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12514448k</ref> | 1904-02-05 | [[Aurillac]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_485fb6dbf0f0d331d46fde1c6e8ab6cf' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_485fb6dbf0f0d331d46fde1c6e8ab6cf' /> | |- | [[:d:Q12353685|Q12353685]] | [[Paul Tenneson]] | | 1841 | 1905-10-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481348|Q20481348]] | [[Wilhelm Velten]] | | 1841 | 1928 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546572|Q18546572]] | [[George Douglas Buchanan]] | | 1841-08-26 | 1874-07-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1783744|Q1783744]] | [[Haldor Midthus]] | | 1841-10-06 | 1906-03-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25318|Q25318]] | [[Charles Laisant|Charles-Ange Laisant]] | [[Dosiero:Laisant.jpg|center|48px]] | 1841-11-01<ref name='ref_80022ba383201fed5c3ce5ad9cfa31f1'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12174562z</ref> | 1920-05-05<ref name='ref_80022ba383201fed5c3ce5ad9cfa31f1' /> | [[Nanto (Francio)|Nanto]] | [[Asnières-sur-Seine]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_80022ba383201fed5c3ce5ad9cfa31f1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_80022ba383201fed5c3ce5ad9cfa31f1' /> | |- | [[:d:Q12348014|Q12348014]] | [[Frederic Geach Rowe]] | | 1841-11-05 | 1902 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479997|Q20479997]] | [[Anna Tuschinski]] | [[Dosiero:Tuschinski.jpg|center|48px]] | 1841-12-04 | 1939 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q890698|Q890698]] | [[Clarence Bicknell]] | [[Dosiero:Bicknell.jpg|center|48px]] | 1842<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_b6786f1ab83c1eebca674d44f97bd17b'>''[[:d:Q18785969|British Museum person-institution thesaurus]]''</ref><ref name='ref_14518c1aad6ab479695dd9d9932ee837'>''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref><ref name='ref_9263bdcf1f6b12af696b9d801c4ed35e'>''[[:d:Q21417186|The Stuttgart Database of Scientific Illustrators 1450–1950]]''</ref> | 1918<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_b6786f1ab83c1eebca674d44f97bd17b' /><ref name='ref_14518c1aad6ab479695dd9d9932ee837' /><ref name='ref_9263bdcf1f6b12af696b9d801c4ed35e' /> | [[Herne Hill]] | [[Tende]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q89937|Q89937]] | [[Theodor Fuchs]] | | 1842-09-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1925-10-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Prešov]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q697506|Q697506]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3562426|Q3562426]] | [[Saxton Payson]] | | 1842-09-26 | 1932-09-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3894855|Q3894855]] | [[Charles Ezra Sprague]] | [[Dosiero:Charles Ezra Sprague (soldier).jpg|center|48px]] | 1842-10-09 | 1912-03-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348953|Q12348953]] | [[Holger Hansen]] | | 1843-02-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q71476|Q71476]] | [[Rudolf Mosse]] | [[Dosiero:RudolfMosse.jpg|center|48px]] | 1843-05-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1920-09-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Grodzisk Wielkopolski]] | ''[[:d:Q2243352|Q2243352]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5078599|Q5078599]] | ''[[:d:Q5078599|Charles H. Matchett]]'' | | 1843-05-15 | 1919-10-23 | [[Masaĉuseco]] | ''[[:d:Q572788|Q572788]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q179458|Q179458]] | ''[[:d:Q179458|Charles Albert Gobat]]'' | [[Dosiero:Charles Albert Gobat2.jpg|center|48px]] | 1843-05-21<ref name='ref_99920583dd709a42d9c96f4ce71f0acb'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb102716465</ref> | 1914-03-16 | [[Tramelan]] | [[Berno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_99920583dd709a42d9c96f4ce71f0acb' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729449|Q15729449]] | [[Austin Richardson]] | | 1843-10-21 | 1913-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346137|Q12346137]] | [[Charles Stewart]] | | 1844 | 1911-11-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q77483|Q77483]] | [[Marie Hankel]] | | 1844-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1929-12-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Schwerin]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Dresdeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q586261|Q586261]] | [[Gábor Bálint]] | [[Dosiero:Szentkatolnai Bálint Gábor.jpg|center|48px]] | 1844-03-13<ref name='ref_71f3d208a697cbea0617b39ac1225020'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb10264348j</ref> | 1913-05-26<ref name='ref_71f3d208a697cbea0617b39ac1225020' /> | ''[[:d:Q1077241|Catalina]]'' | [[Timișoara]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_71f3d208a697cbea0617b39ac1225020' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]]<ref name='ref_71f3d208a697cbea0617b39ac1225020' /> | |- | [[:d:Q18546594|Q18546594]] | [[William Phillimore]] | | 1844-11 | 1934-11-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q335092|Q335092]] | [[Jan Niecisław Baudouin de Courtenay]] | [[Dosiero:Baudouin2.jpg|center|48px]] | 1845-03-13<ref name='ref_0883fbf2c6657d6310fba982fa276e44'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119883755</ref> | 1929-11-03<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_0883fbf2c6657d6310fba982fa276e44' /> | [[Radzymin]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0883fbf2c6657d6310fba982fa276e44' /> | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]]<ref name='ref_0883fbf2c6657d6310fba982fa276e44' /> | |- | [[:d:Q12351473|Q12351473]] | [[Leon Fauvart-Bastoul]] | | 1845-07-27<ref name='ref_93e1bb44deef8e9149f8098398b87614'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13026870t</ref> | 1922 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_93e1bb44deef8e9149f8098398b87614' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_93e1bb44deef8e9149f8098398b87614' /> | |- | [[:d:Q3702011|Q3702011]] | [[Daniele Marignoni]] | [[Dosiero:Marignoni.jpg|center|48px]] | 1846-01-01 | 1910-01-28 | [[Crema]] | [[Crema]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546566|Q18546566]] | [[Alfred John Adams]] | | 1846-03-30 | 1930-03-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479949|Q20479949]] | [[Andrew Edward Scougal]] | | 1846-04 | 1916-11-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481282|Q20481282]] | [[Xaver Kutílek]] | | 1846-05-04 | 1925-05-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354524|Q12354524]] | [[Ricardo Codorniu]] | [[Dosiero:Codorniu.jpg|center|48px]] | 1846-06-06 | 1923-09-26 | [[Kartaĥeno (Hispanio)|Kartaĥeno]] | [[Murcio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12355887|Q12355887]] | [[Thomas Robinson Butler]] | | 1846-06-10 | 1923-05-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q76991|Q76991]] | [[Wladimir Köppen]] | [[Dosiero:Wladimir Peter Köppen.jpg|center|48px]] | 1846-09-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1940-06-22<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Sankt-Peterburgo]] | [[Graz]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092617|Q15092617]] | [[Ludwig Emil Meier]] | [[Dosiero:Meier.jpg|center|48px]] | 1847-02-16 | 1919<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Munkeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Munkeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480071|Q20480071]] | [[Pieter van Dokkum]] | | 1847-03-27 | 1934-02-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546573|Q18546573]] | [[George Wilson Burn]] | | 1847-06-30 | 1935-11-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349917|Q12349917]] | [[John Pollen]] | | 1848-06-03 | 1923-06-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22530|Q22530]] | [[Auguste Forel]] | [[Dosiero:Forel.PNG|center|48px]] | 1848-09-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c5d625714665216041dd1adc03cf0a54'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121860492</ref> | 1931-07-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Morges]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Yvorne]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c5d625714665216041dd1adc03cf0a54' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_c5d625714665216041dd1adc03cf0a54' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356457|Q12356457]] | [[Victor Fraitot]] | | 1849 | 1906 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q10981250|Q10981250]] | [[Božena Studničková]] | [[Dosiero:Božena Studničková.jpg|center|48px]] | 1849-01-31 | 1914-11-25 | [[Prago]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q87440|Q87440]] | [[Emanuel Reicher]] | [[Dosiero:Emanuel Reicher.jpg|center|48px]] | 1849-06-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1924-05-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Bochnia]] | [[Berlino]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q288301|Q288301]] | [[William Thomas Stead]] | [[Dosiero:William Thomas Stead.jpg|center|48px]] | 1849-07-05<ref name='ref_16ac97a1bec40d047b238edf21bf0be9'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119789539</ref> | 1912-04-15<ref name='ref_16ac97a1bec40d047b238edf21bf0be9' /> | [[Northumberland]] | [[Norda Atlantiko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_16ac97a1bec40d047b238edf21bf0be9' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_16ac97a1bec40d047b238edf21bf0be9' /> | |- | [[:d:Q12346808|Q12346808]] | [[Eduard Elten]] | | 1849-12-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346816|Q12346816]] | [[Edward Croegaert]] | | 1850 | 1936 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348636|Q12348636]] | [[Géza Geider]] | | 1850 | 1927-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15093081|Q15093081]] | [[Magnus Nordensvan]] | | 1850 | 1903 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344927|Q12344927]] | [[Amatus van der Biest-Andelhof]] | | 1850 | 1912 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23766|Q23766]] | [[Ebenezer Howard]] | [[Dosiero:Ebenezer Howard.jpg|center|48px]] | 1850-01-19<ref name='ref_3356bff0f97b049aeae425d1cc2e3817'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12467071k</ref> | 1928-05-01<ref name='ref_3356bff0f97b049aeae425d1cc2e3817' /> | [[Londono]] | ''[[:d:Q19789|Q19789]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_3356bff0f97b049aeae425d1cc2e3817' /> | |- | [[:d:Q15078668|Q15078668]] | [[Rosa Junck]] | [[Dosiero:Junck.jpg|center|48px]] | 1850-05-24 | 1929-07-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351877|Q12351877]] | [[Louis Hübner]] | | 1850-06-07 | 1940-03-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8263848|Q8263848]] | [[Carlos Cortezo]] | [[Dosiero:Carlos Cortezo, de Compañy.jpg|center|48px]] | 1850-08-01 | 1933-08-24 | [[Madrido]] | [[Madrido]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q214851|Q214851]] | [[Charles Robert Richet]] | [[Dosiero:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|48px]] | 1850-08-25<br/>1850-08-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_e267895a43804588ae6d7224b0093b3e'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11921904c</ref> | 1935-12-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_e267895a43804588ae6d7224b0093b3e' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_e267895a43804588ae6d7224b0093b3e' /> | |- | [[:d:Q3848278|Q3848278]] | [[Frederiko Villareal]] | [[Dosiero:FVillarreal.jpg|center|48px]] | 1850-08-31 | 1923-07-03 | [[Provinco Lambajeko]] | [[Limo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356670|Q12356670]] | [[Václav Rosický]] | [[Dosiero:Casopis-1910-09-000e.jpg|center|48px]] | 1850-09-28 | 1929-02-08 | [[Prago]] | [[Sedlčany]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346373|Q12346373]] | [[Daniel Ozro Smith Lowell]] | | 1851-04-13 | 1928-03-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4968276|Q4968276]] | [[Edwin Davis French]] | [[Dosiero:Edwin Davis French.jpg|center|48px]] | 1851-06-19<ref name='ref_bee85430ba84e8942d9d80d6b82b85d8'>https://rkd.nl/explore/artists/334695</ref><ref name='ref_8d5b673497eeb0ccd653911ca8a73559'>''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref> | 1906-12-18<ref name='ref_bee85430ba84e8942d9d80d6b82b85d8' /><ref name='ref_8d5b673497eeb0ccd653911ca8a73559' /> | | [[Novjorko]]<ref name='ref_bee85430ba84e8942d9d80d6b82b85d8' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_bee85430ba84e8942d9d80d6b82b85d8' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352320|Q12352320]] | [[Maria Milsom]] | | 1851-08-21 | 1933-08-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346927|Q12346927]] | [[Eliza Ann Lawrence]] | | 1851-08-24 | 1934-04-04 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18436|Q18436]] | [[Émile Boirac]] | [[Dosiero:Émile Boirac 2.jpg|center|48px]] | 1851-08-26 | 1917-09-20 | [[Gelma|Guelma]] | [[Dijon]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_5fb420dc6b0951320ba162af32aca557'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb130091408</ref> | |- | [[:d:Q23932663|Q23932663]] | [[George Cunningham]] | | 1852 | 1919-03-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346370|Q12346370]] | [[Daniel Henry Lambert]] | | 1852-01 | 1930-11-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11927072|Q11927072]] | ''[[:d:Q11927072|Jacint Barrera i Arenas]]'' | | 1852-07-09 | 1932 | ''[[:d:Q12028|Q12028]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q19723689|Q19723689]] | [[Wilhelm Ernst Dietl]] | | 1852-12-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q716862|Q716862]] | [[Leonardo Torres Quevedo]] | [[Dosiero:Leonardo Torres Quevedo (MUNCYT, Eulogia Merle).jpg|center|48px]] | 1852-12-28<ref name='ref_3aeb51449c043f86b549e92600fa77d5'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb104201654</ref> | 1936-12-18<ref name='ref_3aeb51449c043f86b549e92600fa77d5' /> | [[Kantabrio]] | [[Madrido]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_3aeb51449c043f86b549e92600fa77d5' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<ref name='ref_3aeb51449c043f86b549e92600fa77d5' /> | |- | [[:d:Q12349782|Q12349782]] | [[Jenő Forster]] | | 1853 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349914|Q12349914]] | [[John Charles O'Connor]] | | 1853 | 1928 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478061|Q20478061]] | [[Edouard Breon]] | | 1853 | 1933-02-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1288772|Q1288772]] | [[Zsigmond Simonyi]] | [[Dosiero:Simonyi Zsigmond.jpg|center|48px]] | 1853-01-01<ref name='ref_8504abf41bf95f5ff3c11701770865ec'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12056141s</ref> | 1919-11-22<ref name='ref_8504abf41bf95f5ff3c11701770865ec' /> | | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_8504abf41bf95f5ff3c11701770865ec' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]]<ref name='ref_8504abf41bf95f5ff3c11701770865ec' /> | |- | [[:d:Q520771|Q520771]] | [[Henri-Alexandre Deslandres]] | [[Dosiero:Anri deslandres.jpg|center|48px]] | 1853-07-24<ref name='ref_a22e63db41eb8dbb26030191007f8f49'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13477182v</ref> | 1948-01-15<ref name='ref_a22e63db41eb8dbb26030191007f8f49' /> | [[Parizo]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_a22e63db41eb8dbb26030191007f8f49' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_a22e63db41eb8dbb26030191007f8f49' /> | |- | [[:d:Q12658|Q12658]] | [[Wilhelm Ostwald]] | [[Dosiero:Ostwald.jpg|center|48px]] | 1853-09-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_3a5d79c8f803319d0e2f1dce203c5e29'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12347272w</ref><ref name='ref_cdbe6caa0ab1fd764c80ebe3ecc84adf'>''[[:d:Q1868372|Biografia Portalo de Nederlando]]''</ref> | 1932-04-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_3a5d79c8f803319d0e2f1dce203c5e29' /> | [[Rigo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Leipzig]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_3a5d79c8f803319d0e2f1dce203c5e29' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_3a5d79c8f803319d0e2f1dce203c5e29' /><br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q548496|Q548496]] | [[Albert Gallois]] | [[Dosiero:Gallois.jpg|center|48px]] | 1853-10 | 1937 | [[Bayeux (Francio)|Bayeux]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354623|Q12354623]] | [[Roman Brandt]] | | 1853-12-16 | 1920 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931594|Q23931594]] | [[George Aldridge]] | | 1854 | 1926-10-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353637|Q12353637]] | [[Paro Megahy]] | | 1854-01-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354712|Q12354712]] | [[Rudolfs Libeks]] | | 1854-03-05 | 1908-11-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481677|Q20481677]] | [[Marie Larroche]] | | 1854-03-18 | 1940-05-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348891|Q12348891]] | [[Hilma Hall]] | | 1854-09-30 | 1922-06-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11815394|Q11815394]] | ''[[:d:Q11815394|Pedro Ramón y Cajal]]'' | | 1854-10-23<ref name='ref_a7c233d31bc3c92cb3b972c40228f70c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb14504736g</ref> | 1950-12-10<ref name='ref_a7c233d31bc3c92cb3b972c40228f70c' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a7c233d31bc3c92cb3b972c40228f70c' /> | [[hispana lingvo]]<ref name='ref_a7c233d31bc3c92cb3b972c40228f70c' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1126857|Q1126857]] | [[Henri Vallienne]] | [[Dosiero:Henri Vallienne.jpg|center|48px]] | 1854-11-19 | 1909-12-01 | [[Saumur]] | [[Malakoff]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12346811|Q12346811]] | [[Eduard Quartier-la-Tente]] | | 1855 | 1925 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353853|Q12353853]] | [[Pjotr Diakonov]] | | 1855 | 1908-12-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15731156|Q15731156]] | [[Andreo Fiŝer]] | | 1855 | 1930-05-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349156|Q12349156]] | [[Ilja Ostrovskij]] | [[Dosiero:Ostrowski.jpg|center|48px]] | 1855<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353806|Q12353806]] | [[Pierre Ernest Matton]] | | 1855-01-19 | 1941-03-19 | [[Grasse]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353681|Q12353681]] | [[Paul Matthews]] | | 1855-02-21 | 1933-08-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4172857|Q4172857]] | [[Eugène Noël]] | | 1855-03 | 1921-02 | [[Nanto (Francio)|Nanto]] | [[Nanto (Francio)|Nanto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19802|Q19802]] | [[Théophile Cart]] | [[Dosiero:Profesoro-Th-Cart.jpg|center|48px]] | 1855-03-31<ref name='ref_1b90ae10fff767364fe29369ba1b0dea'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12835668x</ref> | 1931-05-21<ref name='ref_1b90ae10fff767364fe29369ba1b0dea' /> | [[Saint-Antoine-de-Breuilh]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1b90ae10fff767364fe29369ba1b0dea' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_1b90ae10fff767364fe29369ba1b0dea' /><br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q11365899|Q11365899]] | [[Nakamura Kijoo]] | [[Dosiero:Nakamura Kiyoo.jpg|center|48px]] | 1855-04-19 | 1930-01-03 | [[Gubernio Jamaguĉi]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356785|Q12356785]] | [[William Henry Garbutt]] | | 1855-10-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356702|Q12356702]] | [[Walter Gale|Walter A. Gale]] | | 1855-11-09 | 1924-12-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3605017|Q3605017]] | [[Adam Zakrzewski]] | [[Dosiero:Adam Zakrzewski.jpg|center|48px]] | 1856 | 1921-11-01 | | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q3767924|Q3767924]] | [[Giovanni Peterlongo]] | | 1856 | 1941 | [[Trento]] | [[Milano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356800|Q12356800]] | [[Wolfgang Pezlederer]] | | 1856 | 1926 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1010413|Q1010413]] | [[Sándor Giesswein]] | [[Dosiero:Giesswein Sándor.jpg|center|48px]] | 1856-02-04 | 1923-04-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q552053|Q552053]] | [[Paul de Janko]] | [[Dosiero:Pvj-tafel-1-detail.jpg|center|48px]] | 1856-06-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1919-03-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Tata (Hungario)|Tata]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_95213bd5a1ba5233138588cf11fb0aa4'>''[[:d:Q27770035|МСР / Янко]]''</ref> | [[Konstantinopolo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q16189921|Q16189921]] | ''[[:d:Q16189921|Joan Corrales i Miralles]]'' | | 1856-06-23 | 1938-11-10 | [[Zaragozo]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q15078645|Q15078645]] | [[Joseph Rhodes]] | | 1856-07-09 | 1920-02-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344654|Q12344654]] | [[Adolf Macho]] | | 1856-08-20 | 1932-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354525|Q12354525]] | [[Rhodes Marriott]] | | 1856-08-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347999|Q12347999]] | [[Franz Zwach]] | | 1856-09-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348836|Q12348836]] | [[Herman Boucon]] | | 1856-10-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349921|Q12349921]] | [[John Mabon Warden]] | | 1856-10-08 | 1933-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355310|Q12355310]] | [[Sreten Adžić]] | [[Dosiero:Adžić.jpg|center|48px]] | 1856-10-15 | 1933-12-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345213|Q12345213]] | [[Antonio López Villanueva]] | [[Dosiero:Lopez.jpg|center|48px]] | 1857 | 1934 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354848|Q12354848]] | [[Samuel D. Stockton]] | | 1857 | 1926-01-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18737009|Q18737009]] | [[Firmin Durieux]] | | 1857-01-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348182|Q12348182]] | [[George Gordon]] | | 1857-02-22 | 1946-01-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q275040|Q275040]] | [[Emile Coué|Émile Coué]] | [[Dosiero:Émile Coué 3.jpg|center|48px]] | 1857-02-26<ref name='ref_45a18432f0b82958e450249a7e610f1f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11897878c</ref> | 1926-07-02<ref name='ref_45a18432f0b82958e450249a7e610f1f' /> | [[Troyes]] | [[Nancio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_45a18432f0b82958e450249a7e610f1f' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_45a18432f0b82958e450249a7e610f1f' /> | |- | [[:d:Q12344845|Q12344845]] | [[Alessandro Mazzolini]] | | 1857-02-28 | 1934-01-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345985|Q12345985]] | [[Béla Rácz]] | | 1857-03-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481696|Q20481696]] | [[Julius Patzelt]] | | 1857-05-09 | 1927-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348186|Q12348186]] | [[George Sommerville Robinson]] | | 1857-06-02 | 1943-05-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11847|Q11847]] | [[Antoni Grabowski]] | [[Dosiero:Antoni Grabowski.jpg|center|48px]] | 1857-06-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1921-07-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Chełmno]] | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931597|Q23931597]] | [[John Beveridge]] | | 1857-06-29 | 1943-07-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345104|Q12345104]] | [[Ann E. Beatty]] | | 1857-07 | 1956-11-19 | ''[[:d:Q2461475|Q2461475]]'' | ''[[:d:Q755892|Q755892]]'' | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11026917|Q11026917]] | [[Jan Miroslav Bakalář]] | | 1857-07-18 | 1935-01-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q3170708|Q3170708]] | [[Jean-Alban Bergonié]] | [[Dosiero:Professeur J. Bergonié CIPH0140.jpg|center|48px]] | 1857-10-07 | 1925-01-02 | ''[[:d:Q529257|Casseneuil]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_4d4eb3cc2a59d0e78b13e96f2c44d73a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb137452231</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_4d4eb3cc2a59d0e78b13e96f2c44d73a' /> | |- | [[:d:Q12344800|Q12344800]] | [[Albert Offret]] | [[Dosiero:Offret.jpg|center|48px]] | 1857-10-24 | 1933 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19823292|Q19823292]] | [[János Kiss (esperantisto)|János Kiss]] | | 1857-11-21 | 1930-08-13 | [[Szeged]] | [[Spa]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]]<br/>[[latina lingvo]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q18447|Q18447]] | [[Odo Bujwid]] | [[Dosiero:OdonBujwid.jpg|center|48px]] | 1857-11-30 | 1942-12-25 | [[Vilno]] | [[Krakovo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346135|Q12346135]] | [[Charles Frederic Hayes]] | | 1857-12-04 | 1942-01-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2375078|Q2375078]] | [[Ernest Bord|Émile Bord]] | [[Dosiero:Robert-Bord.jpg|center|48px]] | 1858-02-15 | 1919-09-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481874|Q20481874]] | [[Konstantin Ivanoviĉ Ŝidlovskij]] | | 1858-02-20 | 1920-04-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349942|Q12349942]] | [[Josef Eiselt]] | | 1858-03-12 | 1936 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q721000|Q721000]] | ''[[:d:Q721000|Roland Bonaparte]]'' | [[Dosiero:Roland Bonaparte 02.jpg|center|48px]] | 1858-05-19<ref name='ref_79208a455cba1db6554698c3d35bae48'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12316896p</ref><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | 1924-04-14<ref name='ref_79208a455cba1db6554698c3d35bae48' /><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | [[Parizo]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_79208a455cba1db6554698c3d35bae48' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_79208a455cba1db6554698c3d35bae48' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344866|Q12344866]] | [[Alfred Griffin]] | | 1858-07-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346060|Q12346060]] | [[Carlo Cordero de Montezemolo]] | | 1858-08-07 | 1943-08-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349697|Q12349697]] | [[Jan Willem Sevenhuijsen]] | | 1858-09-03 | 1923-02-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17299740|Q17299740]] | [[Honoratus Bonnevie]] | | 1858-10-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12028186|Q12028186]] | [[Karel Emanuel Macan]] | [[Dosiero:Karel Emanuel Macan (1858-1925).jpg|center|48px]] | 1858-12-25 | 1925-02-06 | [[Pardubice]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347957|Q12347957]] | [[Franciszek Ender]] | | 1858-12-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15078625|Q15078625]] | [[Eduard Mybs]] | | 1858-12-30 | 1923-06-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349910|Q12349910]] | [[John Buchanan]] | | 1859 | 1930-02-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354850|Q12354850]] | [[Samuil Ŝatunovskij]] | | 1859 | 1929 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481364|Q20481364]] | [[Herbert F. Höveler]] | | 1859 | 1918-09-01 | [[Meklenburgo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q285182|Q285182]] | [[Maurice Rollet de l'Isle]] | | 1859<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_878736755303e72e8b63e46420c5be06'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb154013358</ref><br/>1859-11-19 | 1943<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_878736755303e72e8b63e46420c5be06' /><br/>1943-11-24 | [[Parizo]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_878736755303e72e8b63e46420c5be06' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_878736755303e72e8b63e46420c5be06' /> | |- | [[:d:Q3187274|Q3187274]] | [[Jozefo Wasniewski]] | [[Dosiero:Wazniewski.jpg|center|48px]] | 1859 | 1897-02-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344860|Q12344860]] | [[Alfons Sabadell]] | | 1859<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1932<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Barcelono]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12350487|Q12350487]] | [[Karl Briegleb]] | | 1859 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348020|Q12348020]] | [[Frederick William Alexander]] | | 1859-02-16 | 1937-03-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105744|Q105744]] | [[Georg Arnhold]] | | 1859-03-01 | 1926-11-25 | [[Dessau]] | [[Innsbruck]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q365609|Q365609]] | [[Gaston Moch]] | [[Dosiero:Moch.jpg|center|48px]] | 1859-03-06<ref name='ref_dde0f0b605999146d6e0e6021dd3bd51'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121691667</ref> | 1935-07-03<ref name='ref_dde0f0b605999146d6e0e6021dd3bd51' /> | [[Saint-Cyr-l'École]] | [[13-a arondismento de Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_dde0f0b605999146d6e0e6021dd3bd51' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_dde0f0b605999146d6e0e6021dd3bd51' /> | |- | [[:d:Q20480695|Q20480695]] | [[Josef Schamanek]] | | 1859-03-15 | 1940-11-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q947299|Q947299]] | [[Béla Vikár]] | [[Dosiero:Vikár Béla 1920 körül.jpg|center|48px]] | 1859-04-01<ref name='ref_2d3fa544bf2eaf4f1951f0a24f28d55c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb127411825</ref> | 1945-09-22<ref name='ref_2d3fa544bf2eaf4f1951f0a24f28d55c' /> | [[Hetes]] | [[Dunavecse]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_2d3fa544bf2eaf4f1951f0a24f28d55c' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[finna lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[kartvela lingvo]]<br/>[[estona lingvo]]<br/>[[norvega lingvo]]<br/>[[hungara lingvo]]<ref name='ref_2d3fa544bf2eaf4f1951f0a24f28d55c' /> | |- | [[:d:Q114417|Q114417]] | [[Gustav Hermann Göhl]] | | 1859-06-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1931-01-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Oderwitz]] | [[Neugersdorf]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2835336|Q2835336]] | [[Alfred Michaux]] | [[Dosiero:Michaux et Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1859-07-05 | 1937 | | [[Boulogne-sur-Mer]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352825|Q12352825]] | [[Moritz Klemm]] | | 1859-07-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480768|Q20480768]] | [[Johannes Petrus Leonardus Niesten]] | | 1859-08-23 | 1930-04-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12688|Q12688]] | [[Jean Jaurès]] | [[Dosiero:Jean-Jaurès01.jpg|center|48px]] | 1859-09-03<ref name='ref_7635a6773bb380fc9bca393059eb2073'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119086682</ref><ref name='ref_05daf5c25f55003201f971b37e4db30e'>''[[:d:Q15271528|Sycomore]]''</ref><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | 1914-07-31<ref name='ref_7635a6773bb380fc9bca393059eb2073' /><ref name='ref_05daf5c25f55003201f971b37e4db30e' /><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | [[Castres (Tarn)|Castres]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_7635a6773bb380fc9bca393059eb2073' /> | [[latina lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_7635a6773bb380fc9bca393059eb2073' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105737|Q105737]] | [[Wilhelm Wetekamp]] | | 1859-09-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1945-03 | [[Lippstadt]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Berlino]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352280|Q12352280]] | [[Marcelle Fauvart-Bastoul]] | | 1859-11-14 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11758|Q11758]] | [[L. L. Zamenhof]] | [[Dosiero:1908-kl-t-zamenhof.jpg|center|48px]] | 1859-12-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12115775v</ref> | 1917-04-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d' /> | [[Bjalistoko]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d' /> | [[Esperanto]]<ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d' /><br/>[[rusa lingvo]]<ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d' /><br/>[[pola lingvo]]<ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d' /><br/>[[jida lingvo]]<ref name='ref_6c31d3602036d4f13c04dd1ed838587d' /><br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_c0042c62dd91c3ac349d92e27e9d51b6'>http://www.esperanto.es/hef/index.php/que-es/historia/zamenhof</ref><br/>[[latina lingvo]]<ref name='ref_c0042c62dd91c3ac349d92e27e9d51b6' /><br/>[[hebrea lingvo]]<ref name='ref_c0042c62dd91c3ac349d92e27e9d51b6' /><br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_c0042c62dd91c3ac349d92e27e9d51b6' /><br/>[[greka lingvo]]<ref name='ref_c0042c62dd91c3ac349d92e27e9d51b6' /><br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_c0042c62dd91c3ac349d92e27e9d51b6' /> | |- | [[:d:Q12348015|Q12348015]] | [[Frederic Cros]] | | 1860 | 1925-03-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12348968|Q12348968]] | [[Horace Huet]] | | 1860 | 1911-02-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351460|Q12351460]] | [[Lejzer Zamenhof]] | | 1860 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353801|Q12353801]] | [[Pierre Beauchemin]] | | 1860 | 1952 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3069128|Q3069128]] | [[Fernand Doré]] | | 1860-03-19 | 1922-02-07 | | [[Troyes]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352103|Q12352103]] | [[Léon Moissenet]] | | 1860-05-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354472|Q12354472]] | [[René Artigues]] | | 1860-05-21 | 1950 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480123|Q20480123]] | [[Emmanuel Robert]] | | 1860-06-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23870|Q23870]] | [[Otto Jespersen]] | [[Dosiero:Otto Jespersen.jpg|center|48px]] | 1860-07-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_307ebc9542d0112ec1002b2fe11572e7'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12275021d</ref> | 1943-04-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_307ebc9542d0112ec1002b2fe11572e7' /> | [[Randers]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Roskilde]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_307ebc9542d0112ec1002b2fe11572e7' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_307ebc9542d0112ec1002b2fe11572e7' /><br/>[[dana lingvo]]<ref name='ref_307ebc9542d0112ec1002b2fe11572e7' /><br/>[[Novialo]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q55988|Q55988]] | [[Félicien Menu de Ménil]] | [[Dosiero:Félicien Menu de Ménil.jpg|center|48px]] | 1860-07-16 | 1930-03-28<ref name='ref_c68a55405382ff7618dd9b9b9bb62029'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb126250394</ref> | [[Boulogne-sur-Mer]] | [[Neuilly-sur-Seine]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_c68a55405382ff7618dd9b9b9bb62029' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_c68a55405382ff7618dd9b9b9bb62029' /> | |- | [[:d:Q106258|Q106258]] | [[Adolf Schmidt]] | [[Dosiero:Adolf Schmidt.png|center|48px]] | 1860-07-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1944-10-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Vroclavo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Gotha]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q100851|Q100851]] | [[Paul Gottfried Christaller]] | [[Dosiero:Christaller.jpg|center|48px]] | 1860-08-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1950-12-31<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Bazelo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Stutgarto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344664|Q12344664]] | [[Adomas Jakštas]] | [[Dosiero:Dombrovski.jpg|center|48px]] | 1860-09-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_602d85846723c5d49db5fe0d98b3b65d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb110160797</ref> | 1938-02-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_602d85846723c5d49db5fe0d98b3b65d' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_602d85846723c5d49db5fe0d98b3b65d' /> | [[Esperanto]]<br/>[[litova lingvo]]<ref name='ref_602d85846723c5d49db5fe0d98b3b65d' /> | |- | [[:d:Q12356782|Q12356782]] | [[William Harvey (esperantisto)]] | | 1860-10-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477843|Q20477843]] | [[Albert Esselin]] | | 1860-10-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1029853|Q1029853]] | [[Josep Paluzie i Lucena]] | [[Dosiero:Paluzie y LucenaJose.jpg|center|48px]] | 1860-11-26 | 1938-01-22 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q6251580|Q6251580]] | [[Otto W. Zeidlitz]] | | 1860-12-08 | 1943-08-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55955|Q55955]] | [[Carl A. Lindhagen|Carl Lindhagen]] | [[Dosiero:Carl Lindhagen.jpg|center|48px]] | 1860-12-17<ref name='ref_ea0f35dedb0bc838b2fdd9dc10135e9b'>https://sok.riksarkivet.se/Sbl/Presentation.aspx?id=10583</ref> | 1946-03-11<ref name='ref_ea0f35dedb0bc838b2fdd9dc10135e9b' /> | [[Stokholmo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | |- | [[:d:Q19724132|Q19724132]] | [[Enrique Legrand]] | | 1861 | 1939 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6166197|Q6166197]] | [[Axel F. Runstedt]] | | 1861-01-28 | 1933<br/>1934 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347943|Q12347943]] | [[Francesco Barberi]] | | 1861-03-29 | 1930-03-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479423|Q20479423]] | [[Marcelle Tiard]] | | 1861-06-18 | 1932-06-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11249574|Q11249574]] | [[Siegfried Lederer]] | [[Dosiero:Siegfried Lederer.jpg|center|48px]] | 1861-06-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1911-11-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Prago]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q12026270|Q12026270]] | [[Josef Kožíšek]] | [[Dosiero:Josef Kožíšek.jpg|center|48px]] | 1861-07-06 | 1933-07-06 | ''[[:d:Q1288968|Q1288968]]'' | ''[[:d:Q330653|Q330653]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345611|Q12345611]] | [[Benno Küster]] | | 1861-07-09 | 1916-10-24 | [[Wildeshausen]] | [[Vroclavo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346094|Q12346094]] | [[Celestin Rousseau|Célestin Rousseau]] | | 1861-09-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346979|Q12346979]] | [[Emile di Rienzi|Émile Michelis di Rienzi]] | | 1861-10-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352420|Q12352420]] | [[Mavro Ŝpicer]] | | 1862 | 1936 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355970|Q12355970]] | [[Timofej Aleksandroviĉ Ŝĉavinskij]] | | 1862 | 1921 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4111504|Q4111504]] | [[Levi Wiener]] | | 1862<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1939<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Bjalistoko]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q816096|Q816096]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11877693|Q11877693]] | [[Vasilij Devjatnin]] | [[Dosiero:Vasilij Devjatnin.jpg|center|48px]] | 1862 | 1938 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2755384|Q2755384]] | [[Joseph Déchelette]] | [[Dosiero:Joseph Dechelette.jpg|center|48px]] | 1862-01-08<ref name='ref_f7b88154d3f1c98749fa0bb9994b9676'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb118990163</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_be274627ba71c0a30b62231d80199533' /> | 1914-10-03<ref name='ref_f7b88154d3f1c98749fa0bb9994b9676' /><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Roanne]] | ''[[:d:Q283344|Nouvron-Vingré]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_f7b88154d3f1c98749fa0bb9994b9676' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_f7b88154d3f1c98749fa0bb9994b9676' /> | |- | [[:d:Q15055661|Q15055661]] | [[Alfred Edward Wackrill]] | | 1862-02-11 | 1924-08-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22755|Q22755]] | [[Silvio Gesell]] | [[Dosiero:Silvio Gesell (1895).jpg|center|48px]] | 1862-03-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1930-03-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Sankt-Vith]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q1283536|Q1283536]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[germana lingvo]]<ref name='ref_74dd24700d11c3129e61abe50d352876'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb123329267</ref><br/>[[Esperanto]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12355479|Q12355479]] | [[Sven Alfred Lundström]] | | 1862-04-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349582|Q12349582]] | [[Ivan D. Ŝiŝmanov]] | | 1862-06-22 | 1928-06-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23011701|Q23011701]] | ''[[:d:Q23011701|Franc Štupar]]'' | | 1862-07-16 | 1936-02-13 | ''[[:d:Q2068600|Q2068600]]'' | ''[[:d:Q2068600|Q2068600]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12696|Q12696]] | [[Nitobe Inazo]] | [[Dosiero:Inazo Nitobe.jpg|center|48px]] | 1862-09-01 | 1933-10-15 | [[Morioka]] | [[Viktorio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_c8f26e0b5acb90e01f84337d7c77fe79'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119177449</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<ref name='ref_c8f26e0b5acb90e01f84337d7c77fe79' /> | |- | [[:d:Q125126|Q125126]] | [[Albert Steche]] | | 1862-09-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1943-09-28<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q1519026|Plagwitz]]'' | [[Leipzig]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350472|Q12350472]] | [[Karel Macháček]] | | 1862-10-01 | 1913-01-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3892825|Q3892825]] | [[Anna Ŝarapova]] | | 1863 | 1923 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479811|Q20479811]] | [[Giovan Battista Puccinelli]] | | 1863 | 1944 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q26702254|Q26702254]] | [[Léon Champy]] | | 1863 | 1938 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6612494|Q6612494]] | [[Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko]] | | 1863<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1913<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Simferopolo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349747|Q12349747]] | [[Jean Julia]] | | 1863 | 1934-02-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15078638|Q15078638]] | [[John Ellis (esperantisto)|John Ellis]] | [[Dosiero:John Ellis esperantisto.jpg|center|48px]] | 1863 | 1923-03-21 | | [[Keighley]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2404829|Q2404829]] | [[Émile Grosjean-Maupin]] | | 1863-02-19<ref name='ref_459e2bca48ce24d3c1e3f1efb197b50c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb10500635b</ref> | 1933-12-17<ref name='ref_459e2bca48ce24d3c1e3f1efb197b50c' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_459e2bca48ce24d3c1e3f1efb197b50c' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_459e2bca48ce24d3c1e3f1efb197b50c' /> | |- | [[:d:Q2090301|Q2090301]] | [[Charles Lemaire]] | [[Dosiero:Charles Lemaire.png|center|48px]] | 1863-03-26 | 1926-01-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_aef1acb14d546ce2788503a30be8c91e'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb123347385</ref><br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q962352|Q962352]] | [[Ernest Archdeacon]] | [[Dosiero:Ernest Archdeacon circa 1890s.jpg|center|48px]] | 1863-03-28<ref name='ref_dd9897b3db2dcce57f185cfabf4c500f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb139727589</ref> | 1950-04-01 | [[Parizo]] | [[Versailles]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_dd9897b3db2dcce57f185cfabf4c500f' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478626|Q20478626]] | [[Charles Hill Fessenden]] | | 1863-05-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352370|Q12352370]] | [[Martina Gezina Kramers]] | [[Dosiero:Martina Gezina Kramers.jpg|center|48px]] | 1863-06-24<ref name='ref_209294da75acb567e911d49ddf5f993e'>http://www.biografischportaal.nl/persoon/27115907</ref> | 1934-10-15<ref name='ref_209294da75acb567e911d49ddf5f993e' /> | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356454|Q12356454]] | [[Vicente Alonso Sanz]] | | 1863-07-19 | 1943-05-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11739625|Q11739625]] | [[Klara Zamenhof]] | [[Dosiero:Grob Klary Zamenhof-Grave of Klara Zamenhof.JPG|center|48px]] | 1863-10-05 | 1924-12-06 | [[Kaŭno]] | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346798|Q12346798]] | [[Edmund Sós]] | | 1863-12-25 | 1931-06-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348825|Q12348825]] | [[Henriko Haas]] | | 1864 | 1925-06-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350490|Q12350490]] | [[Karl Haas]] | | 1864 | 1925-06-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480618|Q20480618]] | [[Ferdinand Hartwich]] | | 1864 | 1926-10-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354852|Q12354852]] | [[Samuel Meyer]] | | 1864<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_e66d0b310ce42f91fed5da1befcb0332'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb107383102</ref><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f'>''[[:d:Q423048|ISNI]]''</ref> | 1921<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_e66d0b310ce42f91fed5da1befcb0332' /><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_e66d0b310ce42f91fed5da1befcb0332' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_e66d0b310ce42f91fed5da1befcb0332' /> | |- | [[:d:Q12344778|Q12344778]] | [[Albert Edward Smith]] | | 1864-01-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4206568|Q4206568]] | [[Nikolaj Kabanov]] | | 1864-02-11 | 1942-11-20 | [[Karaĉev]] | [[Kazano|Kazan]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5537255|Q5537255]] | [[George Brinton McClellan Harvey]] | [[Dosiero:George Brinton McClellan Harvey (crop).jpg|center|48px]] | 1864-02-16 | 1928-08-20 | ''[[:d:Q1949894|Q1949894]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22665|Q22665]] | [[Futabatei Shimei|Hasegawa Tatsunosuke]] | [[Dosiero:Shimei Futabatei.jpg|center|48px]] | 1864-02-28 | 1909-05-10 | ''[[:d:Q11412526|Q11412526]]'' | [[Bengala Golfo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a8568a249d7adc789c2fe2a927e968b6'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12171419t</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<ref name='ref_a8568a249d7adc789c2fe2a927e968b6' /> | [[japana lingvo]] |- | [[:d:Q12347876|Q12347876]] | [[Florence Harriet Hanbury]] | | 1864-05-07 | 1955 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q89984|Q89984]] | [[Richard Schumann]] | | 1864-05-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1945-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Glauchau]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Vieno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346056|Q12346056]] | [[Carl Winberg]] | | 1864-05-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344791|Q12344791]] | [[Albert Mair]] | | 1864-05-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345011|Q12345011]] | [[Andrej Petroviĉ Andrejev]] | | 1864-08-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12702|Q12702]] | [[Robert Cecil]] | [[Dosiero:Robert Cecil, 1st Viscount Cecil of Chelwood - Project Gutenberg eText 15306.jpg|center|48px]] | 1864-09-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9690c237e44ecba70f228d8f44161ae2'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb111717243</ref> | 1958-11-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Salisbury]] | [[Tunbridge Wells]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9690c237e44ecba70f228d8f44161ae2' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_9690c237e44ecba70f228d8f44161ae2' /> | |- | [[:d:Q20480006|Q20480006]] | [[Henri Muffang]] | | 1864-09-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18736829|Q18736829]] | [[Jaan Tenisson]] | | 1864-09-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q78488|Q78488]] | [[Alfred Hermann Fried]] | [[Dosiero:Alfred Hermann Fried nobel.jpg|center|48px]] | 1864-11-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_ac6af16d1483b4b763036a073e8bef65'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12217541n</ref> | 1921-05-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Vieno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Vieno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_ac6af16d1483b4b763036a073e8bef65' /> | |- | [[:d:Q12324574|Q12324574]] | [[Stanislav Schulhof]] | [[Dosiero:Stanislav Schulhof.jpg|center|48px]] | 1864-11-12 | 1919-08-18 | [[Horní Bradlo]] | [[Pardubice]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5945075|Q5945075]] | ''[[:d:Q5945075|José Revilla Haya]]'' | [[Dosiero:José Revilla Haya años 30.jpg|center|48px]] | 1864-11-15 | 1955-10-09 | [[Madrido]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10976773|Q10976773]] | [[Per Ahlberg]] | [[Dosiero:Ahlberg Per.jpg|center|48px]] | 1864-11-21 | 1945-05-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348189|Q12348189]] | [[George William Roome]] | | 1864-11-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q92081|Q92081]] | [[Heinrich August Luyken]] | | 1864-12-10 | 1947-09-21 | [[Altenkirchen (Westerwald)|Altenkirchen]] | [[Amersham]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q116309|Q116309]] | [[Nikolaj Jakovleviĉ Marr]] | [[Dosiero:Marr.jpg|center|48px]] | 1864-12-25<ref name='ref_be2e98c3f17245b0a1067fa8e84e1f1d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb130915529</ref> | 1934-12-20<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_be2e98c3f17245b0a1067fa8e84e1f1d' /> | [[Kutaiso]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Sankt-Peterburgo]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_be2e98c3f17245b0a1067fa8e84e1f1d' /> | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]]<ref name='ref_be2e98c3f17245b0a1067fa8e84e1f1d' /> | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12344605|Q12344605]] | [[Abram Kofman]] | [[Dosiero:Kofman.jpg|center|48px]] | 1865 | 1940 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353330|Q12353330]] | [[Nuno Baena]] | | 1865 | 1922-11-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477963|Q20477963]] | [[Mary Luplau]] | | 1865 | 1971-03-28 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q634005|Q634005]] | [[Albert Saint-Martin]] | [[Dosiero:Albert Saint-Martin 1905.jpg|center|48px]] | 1865 | 1947 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348388|Q12348388]] | [[Gustaf Henrik Lundquist]] | | 1865 | 1930-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18729010|Q18729010]] | [[Anna Hradil]] | | 1865-01-19 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349674|Q12349674]] | [[James G. Baxter]] | | 1865-01-30 | 1943-05-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351879|Q12351879]] | [[Louisa Frederica Adela Schafer]] | [[Dosiero:Louisa Frederica Adela Schafer.jpg|center|48px]] | 1865-02-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Granda Londono]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15888763|Q15888763]] | [[Vojtěch Kraus]] | | 1865-02-13 | 1928-09-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3265439|Q3265439]] | [[Lucien Cornet]] | [[Dosiero:Amélie Journal - Portrait de Lucien Cornet (1914).jpg|center|48px]] | 1865-03-01<ref name='ref_05daf5c25f55003201f971b37e4db30e' /><ref name='ref_e1ae6a9115d658edd0e0bbea789ab11a'>http://www.senat.fr/senateur-3eme-republique/cornet_lucien1850r3.html</ref> | 1922-06-26<ref name='ref_05daf5c25f55003201f971b37e4db30e' /><br/>1922-06-27<ref name='ref_e1ae6a9115d658edd0e0bbea789ab11a' /> | [[Parizo]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q3891877|Q3891877]] | [[Leo Belmont]] | [[Dosiero:Blumenthal Leopold.jpg|center|48px]] | 1865-03-08 | 1941-10-19 | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q3893256|Q3893256]] | [[Carlos Gagini]] | [[Dosiero:Gagini Carlos.jpg|center|48px]] | 1865-03-15 | 1925-03-31 | [[San-Joseo (Kostariko)|San-Joseo]] | [[San-Joseo (Kostariko)|San-Joseo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q89975|Q89975]] | [[Franz de Paula Mestán]] | | 1865-04-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1941-02-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Hlinsko]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Krems]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4409463|Q4409463]] | [[Aleksandr Andrejeviĉ Saĥarov]] | | 1865-04-07 | 1942-07 | ''[[:d:Q13205287|Kudeiĥa]]'' | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q2360599|Q2360599]] | [[Antoon Jozef Witteryck]] | [[Dosiero:Wytterick 23.JPG|center|48px]] | 1865-06-06 | 1934<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f3c4754c1ee1c3928982e8b49b4916de'>''[[:d:Q2451336|Digital Library for Dutch Literature]]''</ref><ref name='ref_982184edb40bd1f775ca58b5e4e6451a'>''[[:d:Q22673|Project Gutenberg]]''</ref> | [[Oostkamp]] | [[Bruĝo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348796|Q12348796]] | [[Hendrik Coenraad Mees]] | | 1865-07-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15055664|Q15055664]] | [[Edward Alfred Millidge]] | | 1865-07-13 | 1941-03-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2356083|Q2356083]] | [[Vladimiro fon Ŝmurlo|Vladimír Szmurlo]] | <!--[[Dosiero:Ŝmurlo.jpg|center|48px]]--> | 1865-07-15 | 1931-02-27 | [[Ĉeljabinsk]] | [[Rigo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478114|Q20478114]] | [[Maurice Briquet]] | | 1865-08-09 | 1953 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344851|Q12344851]] | [[Alexander Taussig]] | | 1865-08-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5625666|Q5625666]] | [[György Lukács (politikisto)|György Lukács]] | [[Dosiero:Váci utca 38. Országos Tiszti Kaszinó. A felvétel 1934. március 19-én készült Percy Thomas Etherton ezredes előadása alkalmával, melyet a Mount Everest átrepüléséről tartott. Balról 1. Boér Elek Fortepan 20729.jpg|center|48px]] | 1865-09-10 | 1950-09-28 | [[Oradea]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3562233|Q3562233]] | [[Hendrik Bulthuis]] | [[Dosiero:Bulthuis.jpg|center|48px]] | 1865-09-15 | 1945-04-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348842|Q12348842]] | [[Hermann Stahlberg]] | | 1865-09-20 | 1932-03-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3895214|Q3895214]] | [[José Artur Boiteux]] | [[Dosiero:D-ro José A. Boiteux.png|center|48px]] | 1865-12-09 | 1934-02-17 | ''[[:d:Q951660|Q951660]]'' | [[Florianópolis]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]] | |- | [[:d:Q14216803|Q14216803]] | [[József Miletz]] | | 1865-12-18 | 1915-08-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344780|Q12344780]] | [[Albert Edward Styler]] | | 1865-12-28 | 1928-06-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356776|Q12356776]] | [[William Bailey]] | | 1866 | 1946 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478932|Q20478932]] | [[Takahaŝi Kunitaro]] | | 1866 | 1941-06-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q288947|Q288947]] | [[Takakusu Zyunziro]] | [[Dosiero:Junjiro Takakusu.jpg|center|48px]] | 1866<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1945-06-28 | ''[[:d:Q820760|Q820760]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<ref name='ref_68b5ffbe4063357d60dae96ee1fa4290'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11925944k</ref> | |- | [[:d:Q3616996|Q3616996]] | [[Angelo Filippetti]] | | 1866 | 1936 | [[Milano]] | [[Milano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4376939|Q4376939]] | [[Richard H. Geoghegan]] | [[Dosiero:Richard Henry Geoghegan ca 1895.jpg|center|48px]] | 1866-01-08 | 1943-10-27 | [[Birkenhead]] | [[Fairbanks (Alasko)|Fairbanks]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18736949|Q18736949]] | [[Jeanne Zabilon d'her Ranfaing]] | [[Dosiero:Zabilon.jpg|center|48px]] | 1866-01-26 | 1936-05-12 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346136|Q12346136]] | [[Charles Lambert]] | | 1866-02-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345443|Q12345443]] | [[Aĥilo Tellini]] | [[Dosiero:Achille Tellini 1912.jpg|center|48px]] | 1866-02-25 | 1938 | [[Udine]] | [[Udine]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346634|Q12346634]] | [[Dreves Uitterdijk]] | [[Dosiero:Uitterdijk.jpg|center|48px]] | 1866-02-25 | 1940-08-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3131566|Q3131566]] | [[Henri Maresquelle]] | | 1866-03-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2939165|Q2939165]] | [[Carlo Bourlet]] | [[Dosiero:Carlo Bourlet.jpeg|center|48px]] | 1866-04-25<ref name='ref_a6cdde0319f8474fb3fbd5b789d551fa'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb109379266</ref> | 1913-08-12<ref name='ref_a6cdde0319f8474fb3fbd5b789d551fa' /> | [[Strasburgo]] | [[Annecy]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a6cdde0319f8474fb3fbd5b789d551fa' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_a6cdde0319f8474fb3fbd5b789d551fa' /> | |- | [[:d:Q12354362|Q12354362]] | [[Rafael de San Millán]] | | 1866-04-27 | 1924-05-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349924|Q12349924]] | [[John William Pickard]] | | 1866-07-16 | 1942-11-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346131|Q12346131]] | [[Charles Dirac]] | | 1866-07-31 | 1936-06-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349894|Q12349894]] | [[Johannes Dietterle]] | | 1866-08-07 | 1943-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352379|Q12352379]] | [[Mary Gillett|Mary C. Gillette]] | | 1866-08-21 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350478|Q12350478]] | [[Karin Thilander]] | | 1866-09-04 | 1927-10-13 | [[Stokholmo]] | ''Danderyd'' apud Stokholmo | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346040|Q12346040]] | [[Camille Aymonier]] | | 1866-09-17<ref name='ref_ef0b224137a5d58b7f9aa8f2e29026b5'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12753230w</ref> | 1951<ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /><ref name='ref_ef0b224137a5d58b7f9aa8f2e29026b5' /> | ''[[:d:Q845580|Boujailles]]'' | [[Bordeaux]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_ef0b224137a5d58b7f9aa8f2e29026b5' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_ef0b224137a5d58b7f9aa8f2e29026b5' /> | |- | [[:d:Q12353197|Q12353197]] | [[Nikolaj Kazi-Girej]] | | 1866-11-09 | 1917-12-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480290|Q20480290]] | [[François Drudin]] | | 1866-11-15 | 1926-10-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546576|Q18546576]] | [[Charles Arthur Fairman]] | | 1866-11-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3839697|Q3839697]] | [[Luigi Giambene]] | | 1866-11-26 | 1944-06-29 | [[Romo]] | [[Romo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3890792|Q3890792]] | [[John Barrett]] | [[Dosiero:1898-03-03 John Barrett, Bangkok.jpg|center|48px]] | 1866-11-28<ref name='ref_10023bc98f56101af0266aa95c0001de'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb10882490k</ref><ref name='ref_8c2802acb9a8fdfd9dc3a858a1e93652'>http://snaccooperative.org/ark:/99166/w6640cq1</ref> | 1938-10-17<ref name='ref_10023bc98f56101af0266aa95c0001de' /><ref name='ref_8c2802acb9a8fdfd9dc3a858a1e93652' /> | ''[[:d:Q1541896|Q1541896]]'' | ''[[:d:Q816044|Q816044]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_10023bc98f56101af0266aa95c0001de' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_10023bc98f56101af0266aa95c0001de' /> | |- | [[:d:Q12348794|Q12348794]] | [[Helène Giroud]] | | 1867 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q29523780|Q29523780]] | ''[[:d:Q29523780|Lluís Coll i Espadaler]]'' | | 1867 | 1944 | ''[[:d:Q13830|Q13830]]'' | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20480885|Q20480885]] | [[Gustav Henrik Backman]] | | 1867-04-04 | 1928-07-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349685|Q12349685]] | [[Jan Rambousek (esperantisto)|Jan Rambousek]] | | 1867-05-12 | 1945-11-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q327195|Q327195]] | [[Edgar von Wahl]] | [[Dosiero:Edgar von Wahl (cropped).jpg|center|48px]] | 1867-08-11 | 1948-03-09 | ''[[:d:Q4334071|Q4334071]]'' | [[Talino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Okcidentalo]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q20481906|Q20481906]] | [[Gustav Žďárský]] | | 1867-08-20 | 1925-07-10<ref name='ref_e38e6fa5cd125a93bfacb1c45c793b15'>http://www.digitalniknihovna.cz/mzk/view/uuid:aadb77e0-4dc6-11e3-9c86-005056827e51?page=uuid:97bc2d60-8c93-11e3-bbb0-5ef3fc9bb22f</ref> | [[Nový Bydžov]]<ref name='ref_649cb4bd4af27596e7f219e6043dda9f'>''[[:d:Q13550863|Czech National Authority Database]]''</ref> | [[Prago]]<ref name='ref_e38e6fa5cd125a93bfacb1c45c793b15' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349882|Q12349882]] | [[Johan Helsing]] | | 1867-09-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3893154|Q3893154]] | [[Medeiros e Albuquerque]] | [[Dosiero:Medeiros e Albuquerque.gif|center|48px]] | 1867-09-04 | 1934-06-09 | [[Recife]] | [[Rio-de-Ĵanejro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346806|Q12346806]] | [[Eduard Becker]] | | 1867-10-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349678|Q12349678]] | [[James Rodger]] | | 1867-10-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11737628|Q11737628]] | [[Kazimiera Bujwidowa]] | [[Dosiero:GrobowiecBujwidów-CmentarzRakowicki-POL, Kraków.jpg|center|48px]] | 1867-10-16 | 1932-10-08 | [[Varsovio]] | [[Krakovo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q12346322|Q12346322]] | [[Curt Walther]] | | 1868 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477857|Q20477857]] | [[Stanisław Essigman|Stanislaw Essigman]] | | 1868 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481656|Q20481656]] | [[Antal Zsigmond]] | | 1868 | 1929 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4719737|Q4719737]] | [[Aleksandr Miĥajloviĉ Nedoŝivin]] | | 1868 | 1943-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19796|Q19796]] | [[Cai Yuanpei]] | [[Dosiero:Cai Yuanpei-loc-nodate-crop.jpg|center|48px]] | 1868-01-11<ref name='ref_c09383eab2e289c3b96a3956a9155f0f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13197323s</ref> | 1940-03-05<ref name='ref_c09383eab2e289c3b96a3956a9155f0f' /> | [[Ŝaosing]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Honkongo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c09383eab2e289c3b96a3956a9155f0f' /> | [[Ĉina lingvaro|ĉina lingvo]]<ref name='ref_c09383eab2e289c3b96a3956a9155f0f' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20724|Q20724]] | [[Louis Couturat]] | [[Dosiero:Louis-Couturat.jpg|center|48px]] | 1868-01-17<ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454' /> | 1914-08-03<ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454' /> | ''[[:d:Q274237|Ris-Orangis]]'' | [[Melun]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f22eefb8129842c07090f99afe16d522'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb122789479</ref> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_f22eefb8129842c07090f99afe16d522' /><br/>[[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q12356724|Q12356724]] | [[Watson Senior]] | | 1868-02-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18711286|Q18711286]] | [[Jean Baron]] | | 1868-02-12 | 1922-04-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q13237|Q13237]] | [[René de Saussure]] | [[Dosiero:René de Saussure.jpg|center|48px]] | 1868-03-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_770ff3b9a924e29c55e6c96f4a4a0022'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13092556x</ref> | 1943-12-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_770ff3b9a924e29c55e6c96f4a4a0022' /> | [[Ĝenevo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Berno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_770ff3b9a924e29c55e6c96f4a4a0022' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_770ff3b9a924e29c55e6c96f4a4a0022' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1122252|Q1122252]] | [[Paŭlo Lengyel]] | [[Dosiero:Lengyel Pál (1868-1932).jpg|center|48px]] | 1868-04-01 | 1932-10-04 | [[Subotica]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480341|Q20480341]] | [[Alice Roux]] | | 1868-04-24 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479483|Q20479483]] | [[Lucien Decourt]] | | 1868-05-03 | 1923-12-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q213374|Q213374]] | [[James Connolly]] | [[Dosiero:Connolly.james.jpg|center|48px]] | 1868-06-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_d5a863112e7f7244287f29048ce01e9d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12079431f</ref> | 1916-05-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_d5a863112e7f7244287f29048ce01e9d' /> | [[Edinburgo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Dublino]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_d5a863112e7f7244287f29048ce01e9d' /> | |- | [[:d:Q12349739|Q12349739]] | [[Jean Borel]] | | 1868-08-23 | 1946-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344962|Q12344962]] | [[Anakreon Stamatiadis]] | [[Dosiero:Anakreon Stamatiadis.jpg|center|48px]] | 1868-09-01 | 1964-07-24 | [[Florenco]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546591|Q18546591]] | [[Emma Osmond|Emma L. Osmond]] | | 1868-10-07 | 1944 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18737004|Q18737004]] | [[Georgi Aktarĝiev]] | | 1868-10-18 | 1933-07-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346058|Q12346058]] | [[Carl Walter]] | | 1868-10-26 | 1945-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346330|Q12346330]] | [[Cyrill Vörös]] | | 1868-10-31 | 1948 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3889237|Q3889237]] | [[Felikso Zamenhof]] | [[Dosiero:Felikso zamenhof.jpg|center|48px]] | 1868-11-06 | 1933-12-09 | [[Bjalistoko]] | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346133|Q12346133]] | [[Charles Granville Stuart-Menteth]] | | 1868-11-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22742|Q22742]] | [[George Edward Luckman Gauntlett]] | [[Dosiero:Edward and Tsuneko Gauntlett.JPG|center|48px]] | 1868-12-04 | 1956-07-29 | [[Swansea]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2866298|Q2866298]] | [[Oka Asajiro]] | | 1868-12-31 | 1944-05-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8199341|Q8199341]] | ''[[:d:Q8199341|Andrés Giménez Soler]]'' | [[Dosiero:Andrés Giménez Soler.jpg|center|48px]] | 1869 | 1938-09-30<ref name='ref_c75c9d379a9d8cd7cc7d34bff6b15349'>https://zaragoza.es/gicem2/kiosko/cementerio.jspx</ref> | [[Zaragozo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q10954825|Q10954825]] | [[Augustinus Laurén]] | [[Dosiero:Laurén.jpg|center|48px]] | 1869 | 1940-04-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q3302336|Q3302336]] | [[Max Talmey]] | | 1869 | 1941 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4191344|Q4191344]] | [[Nikifor Dmitrijeviĉ Zenin]] | [[Dosiero:Zenin1 clip image002 0001.jpg|center|48px]] | 1869 | 1922 | ''[[:d:Q1137842|Q1137842]]''<br/>''[[:d:Q4146458|Q4146458]]'' | [[Jegorjevsk]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12349888|Q12349888]] | [[Johann Schröder]] | | 1869 | 1928-01-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344878|Q12344878]] | [[Alice-Leontine Farges]] | [[Dosiero:S-ino Alice Farges en karikaturo.jpg|center|48px]] | 1869-01-22 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3564961|Q3564961]] | [[Albert Škarvan]] | [[Dosiero:Albert Skarvan.jpg|center|48px]] | 1869-01-31<ref name='ref_dbd4958f3d97d69fdfe89edbf3d5f2a3'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120763810</ref> | 1926-03-29<ref name='ref_dbd4958f3d97d69fdfe89edbf3d5f2a3' /> | [[Tvrdošín]] | [[Liptovský Hrádok]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_dbd4958f3d97d69fdfe89edbf3d5f2a3' /> | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]]<ref name='ref_dbd4958f3d97d69fdfe89edbf3d5f2a3' /> | |- | [[:d:Q12354388|Q12354388]] | [[Ralph Crowley]] | | 1869-02-11 | 1953-09-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546606|Q18546606]] | [[George William Wight]] | | 1869-03-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12025981|Q12025981]] | [[Josef F. Khun]] | | 1869-03-08 | 1928-12-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349665|Q12349665]] | [[Jakob Schmid]] | [[Dosiero:Jakob Schmid.jpg|center|48px]] | 1869-03-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356751|Q12356751]] | [[Wigbertus van Zon]] | | 1869-03-22 | 1951-07-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348829|Q12348829]] | [[Henry Thomas Bailey]] | | 1869-03-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348108|Q12348108]] | [[Gabrielo Robin]] | | 1869-03-24 | 1911-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q958581|Q958581]] | [[Manuel Encarnación Amador Torrero]] | | 1869-03-25 | 1952-11-12 | ''[[:d:Q3711454|Q3711454]]'' | [[Panamurbo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Panamane]] | |- | [[:d:Q1242720|Q1242720]] | [[Zoltán Pázmány]] | | 1869-03-26 | 1948-05-21 | | [[Brestovec (distrikto Komárno)|Brestovec]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347536|Q12347536]] | [[Eugéne Gabert]] | | 1869-03-28 | 1942 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478260|Q20478260]] | [[Macuda Cuneĵiro]] | | 1869-04 | 1931-02-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q66023|Q66023]] | [[Friedrich Wilhelm Foerster|Friedrich Wilhelm Förster]] | | 1869-06-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_d8ea2076b83feafdc045c59e85b37c64'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb122172158</ref> | 1966-01-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Berlino]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Kilchberg ZH]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_d8ea2076b83feafdc045c59e85b37c64' /> | [[germana lingvo]]<ref name='ref_d8ea2076b83feafdc045c59e85b37c64' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345361|Q12345361]] | [[Astrid Rybo]] | | 1869-06-04 | 1968-03-11 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11902339|Q11902339]] | [[Werner Anttila]] | | 1869-06-14 | 1954-03-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349650|Q12349650]] | [[Jacques Camescasse]] | | 1869-06-28 | 1941-06-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3893970|Q3893970]] | [[Parley Parker Christensen]] | | 1869-07-19 | 1954-02-10 | ''[[:d:Q1516523|Q1516523]]'' | [[Los-Anĝeleso]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353659|Q12353659]] | [[Patrick Parker]] | | 1869-07-24 | 1948-09-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355107|Q12355107]] | [[Siba Teikiti]] | | 1869-08-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q282282|Q282282]] | [[William Main Page]] | | 1869-10-08 | 1940 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480175|Q20480175]] | [[Otto Hugo Roesel]] | | 1869-10-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350084|Q12350084]] | [[Ján Maliarik]] | | 1869-11-08 | 1946-07-14 | [[Myjava]] | [[Brno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]]<ref name='ref_9fffadcf74922cc01acbf03defa5eec6'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12351047w</ref> | |- | [[:d:Q18412|Q18412]] | [[Louis Bastien]] | [[Dosiero:Général Louis BASTIEN.jpg|center|48px]] | 1869-12-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1961-04-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Obernai]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12346812|Q12346812]] | [[Eduard Weinfurter]] | | 1870 | 1950 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349923|Q12349923]] | [[John Valentin Lundgren]] | | 1870 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349988|Q12349988]] | [[José Perogordo]] | | 1870 | 1962 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353634|Q12353634]] | [[Paro Fels]] | | 1870 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356593|Q12356593]] | [[Vladimir Dmitriev]] | | 1870 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16220699|Q16220699]] | [[Emile Chapelier]] | [[Dosiero:EmileChapelier.JPG|center|48px]] | 1870 | 1933-03-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17558007|Q17558007]] | [[Vladimir Gernet]] | [[Dosiero:Vladimir Gernet.jpg|center|48px]] | 1870 | 1920 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347153|Q12347153]] | [[Ernst Kliemke]] | | 1870-01-02 | 1929-02-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19973183|Q19973183]] | [[Frans Swagers]] | | 1870-01-27 | 1935-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349913|Q12349913]] | [[John Fogg Twombly]] | | 1870-02-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479695|Q20479695]] | [[René Deshays]] | | 1870-02-11 | 1940-08-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350371|Q12350371]] | [[K. Otto Svanbom]] | | 1870-02-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3892790|Q3892790]] | [[Raoul Bricard]] | | 1870-03-23 | 1943-11-26 | [[Parizo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_3b2be0a8716f9ac952bc20e95a21c901'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12938857q</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_3b2be0a8716f9ac952bc20e95a21c901' /> | |- | [[:d:Q12354698|Q12354698]] | [[Rudolf Kaftan]] | | 1870-04-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23936364|Q23936364]] | [[Ĥristo Popov]] | | 1870-04-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345316|Q12345316]] | [[Arthur Llewelyn Curry]] | | 1870-05-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354316|Q12354316]] | [[Péter Turzó]] | | 1870-06-07 | 1934-06-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6019939|Q6019939]] | [[Paul Axel Nylén]] | [[Dosiero:Nylén.jpg|center|48px]] | 1870-06-20 | 1958-01-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | |- | [[:d:Q12355112|Q12355112]] | [[Siegfried Eduard Spielmann]] | | 1870-06-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6231172|Q6231172]] | [[John Edgar McFadyen]] | | 1870-07-17 | 1933 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19288992|Q19288992]] | [[Josep Pratdesaba]] | | 1870-08-06 | 1967 | [[Vic]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q1246872|Q1246872]] | [[Émile Peltier]] | [[Dosiero:Peltier.jpg|center|48px]] | 1870-09-17 | 1909-02-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_813b589f9721096f5d643677125968f2'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12990090n</ref> | |- | [[:d:Q15996481|Q15996481]] | [[James F. Morton]] | | 1870-10-18 | 1941-10-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15709085|Q15709085]] | [[Josef Krumpholc]] | | 1870-10-19 | 1950-03-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2658279|Q2658279]] | [[Konstantyn Dominik]] | [[Dosiero:Konstantyn Dominik.jpg|center|48px]] | 1870-11-07 | 1942-03-07 | ''[[:d:Q1835542|Q1835542]]'' | [[Gdańsk]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3371925|Q3371925]] | [[Paul Nyssens]] | | 1870-11-08 | 1954-10-29 | [[Antverpeno (urbo)|Antverpeno]] | [[Schaarbeek]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3189695|Q3189695]] | [[Julien Vanverts]] | | 1870-11-10 | 1954-05-10 | [[Lillo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345216|Q12345216]] | [[Antonín Kudela]] | | 1870-11-21 | 1939-02-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355277|Q12355277]] | [[Sophie Marie-Aline Menu de Ménil]] | | 1870-12-10 | 1925-07-22 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346784|Q12346784]] | [[Edith Alleyne Sinnotte]] | | 1871 | 1947 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356779|Q12356779]] | [[William Brown]] | | 1871 | 1950 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18729019|Q18729019]] | [[Marija Pilepić]] | | 1871 | 1962 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356595|Q12356595]] | [[Vladimir Majnov]] | | 1871 | 1942 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344811|Q12344811]] | [[Albin Friedrich Richard Möbusz]] | [[Dosiero:HL Damals – LSS Möbusz.jpg|center|48px]] | 1871-01-08 | 1934-09-21 | [[Dresdeno]] | [[Lubeko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q287644|Q287644]] | [[Sakai Tosihiko]] | [[Dosiero:Sakai Toshihiko (1871-1933).jpg|center|48px]] | 1871-01-15 | 1933-01-23 | ''[[:d:Q1206868|Q1206868]]'' | [[Tokio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348192|Q12348192]] | [[Georges Bayol]] | | 1871-01-20 | 1915 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347998|Q12347998]] | [[Franz Wollmann]] | | 1871-02-12 | 1961-09-23 | ''[[:d:Q1797677|Q1797677]]'' | [[Vieno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479441|Q20479441]] | [[José Garzón Ruiz]] | | 1871-04-06 | 1955 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345317|Q12345317]] | [[Arthur Sohrmann]] | | 1871-07-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348866|Q12348866]] | [[Heřman Alferi]] | | 1871-07-31 | 1909-04-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349752|Q12349752]] | [[Jeanne Flourens]] | | 1871-08-04 | 1928-07-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1182931|Q1182931]] | [[Deguĉi Onisaburo]] | [[Dosiero:Onisaburo Deguchi 2.jpg|center|48px]] | 1871-08-21 | 1948-01-19<ref name='ref_a988f46f076f4e560b324d31dbf0581a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13081315b</ref> | ''[[:d:Q954511|Q954511]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<ref name='ref_a988f46f076f4e560b324d31dbf0581a' /> | |- | [[:d:Q12353764|Q12353764]] | [[Petr Aleksandroviĉ Pavlov]] | | 1871-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477657|Q20477657]] | [[Friedrich Karl Stengel]] | | 1871-10-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345524|Q12345524]] | [[Bartomeu Font Cantallops]] | | 1871-10-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12344808|Q12344808]] | [[Alberto Couto Fernandes]] | | 1871-10-23 | 1946-04-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352277|Q12352277]] | [[Marc Pujo]] | | 1871-10-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3893746|Q3893746]] | [[Henryk Zamenhof]] | [[Dosiero:Henriko Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1871-11-01 | 1932-07-23 | [[Bjalistoko]] | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11645073|Q11645073]] | [[Nohara Kiuiĉi]] | | 1871-11-10 | 1948-06-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344646|Q12344646]] | [[Adolf Bischitzky]] | | 1871-11-18 | 1934-08-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q828200|Q828200]] | [[Johano Mario Miĥaelo Kowalski|Maria Michał Kowalski]] | [[Dosiero:Jan Kowalski-arcybiskup (1926-27).jpg|center|48px]] | 1871-12-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1942-05-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q2347920|Q2347920]]'' | [[Ekstermejo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q12355890|Q12355890]] | [[Thérèse Julia]] | | 1872 | 1960-02-16 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q13034350|Q13034350]] | ''[[:d:Q13034350|Salvador Dalí i Cusí]]'' | | 1872 | 1950 | ''[[:d:Q11263|Q11263]]'' | ''[[:d:Q453379|Figueras]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q23931556|Q23931556]] | [[Jakob Hechtl]] | | 1872 | 1928-08-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12749|Q12749]] | [[Kabe|Kazimierz Bein]] | [[Dosiero:Bein.jpg|center|48px]] | 1872<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1959-06-15 | [[Kongresa Pollando]] | [[Lodzo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347854|Q12347854]] | [[Fjodor Postnikov]] | | 1872 | 1952 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355845|Q12355845]] | [[Teresa Rosell i Capdevila]] | | 1872 | 1954 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15635631|Q15635631]] | [[Antonina Justinovna Borovko-Ĉajkovskaja]] | | 1872 | 1948 | [[Simferopolo]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482146|Q20482146]] | [[Leopold Ellerbeck]] | | 1872-01-14 | 1945-05-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1307181|Q1307181]] | ''[[:d:Q1307181|Valentí Marín i Llovet]]'' | [[Dosiero:Valenti Marin.jpg|center|48px]] | 1872-01-17 | 1936-12-07 | [[Barcelono]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2857121|Q2857121]] | [[Antonin Gosset]] | | 1872-01-20<ref name='ref_a69d49198cd2f71b6529b79647a61739'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb10500336v</ref> | 1944-10-24 | [[Fécamp]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a69d49198cd2f71b6529b79647a61739' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_a69d49198cd2f71b6529b79647a61739' /> | |- | [[:d:Q12353209|Q12353209]] | [[Nils Alfred Nordlund]] | | 1872-03-11 | 1943-02-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2155209|Q2155209]] | [[Lambert Poell]] | | 1872-03-22 | 1937-01-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348828|Q12348828]] | [[Henry William Hetzel]] | | 1872-03-29 | 1941-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480225|Q20480225]] | [[Michele Arabeno]] | | 1872-03-31 | 1936 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346364|Q12346364]] | [[Danica Bedekoviĉ]] | | 1872-06-07 | 1955-03-25 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3624496|Q3624496]] | ''[[:d:Q3624496|Arturo Aly Belfàdel]]'' | | 1872-07-04 | 1945-07-06 | [[Petralia Sottana]] | [[Mirano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2600707|Q2600707]] | [[Martha Root]] | | 1872-08-10 | 1939-09-28 | ''[[:d:Q2482947|Q2482947]]''<br/>[[Ohio]] | [[Havajo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356701|Q12356701]] | [[Walter Currie]] | | 1872-08-11 | 1946 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356747|Q12356747]] | [[Wieber Nutters]] | | 1872-08-24 | 1926-12-06 | [[Leeuwarden]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q12355704|Q12355704]] | [[T. Grahame Bailey]] | | 1872-09-08 | 1942-04-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480315|Q20480315]] | [[Karl Myslik]] | | 1872-09-19 | 1930-06-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q125200|Q125200]] | [[Julius Hanauer]] | [[Dosiero:Hanauer.jpg|center|48px]] | 1872-09-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1942-04-19 | [[Mannheim]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352378|Q12352378]] | [[Mary L. Blake]] | | 1872-10-04 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479460|Q20479460]] | [[Karl Gasperini]] | | 1872-11-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3608113|Q3608113]] | [[Alberto Alessio]] | | 1872-11-19 | 1944-09-12 | [[Schio]] | [[Crespano del Grappa]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q52570|Q52570]] | [[Valdemar Langlet]] | [[Dosiero:Langlet.jpg|center|48px]] | 1872-12-17<ref name='ref_452e1936dc4c726ed0fe3a770c157e7b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb14600770v</ref> | 1960-10-16<ref name='ref_535e4f769d061aacba84cd4959b62952'>''[[:d:Q379406|Sveda biografia vortaro]]''</ref> | ''[[:d:Q10559564|Q10559564]]''<ref name='ref_01293e3d72f5f5f75fb209ac34fdaf41'>https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=11010</ref> | ''[[:d:Q10659410|Q10659410]]''<ref name='ref_01293e3d72f5f5f75fb209ac34fdaf41' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_452e1936dc4c726ed0fe3a770c157e7b' /> | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]]<ref name='ref_452e1936dc4c726ed0fe3a770c157e7b' /> | |- | [[:d:Q55963|Q55963]] | [[Francisko Valdomiro Lorenz|Francisko (Valdomiro) Lorenz]] | [[Dosiero:LORENZJ.jpg|center|48px]] | 1872-12-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1957-05-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Zbyslav]] | [[Porto-Alegro]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356902|Q12356902]] | [[Zizinha Guimarães]] | | 1872-12-26 | 1964-12-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8063471|Q8063471]] | ''[[:d:Q8063471|Zabelle C. Boyajian]]'' | [[Dosiero:Portrait of Zabelle C. Boyajian.jpg|center|48px]] | 1873 | 1957-01-26 | [[Dijarbakiro]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[armena lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[itala lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[sveda lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348208|Q12348208]] | [[Georgo Abaŝidze]] | | 1873 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348392|Q12348392]] | [[Gustau Galceran Ferrer]] | | 1873 | 1939 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356464|Q12356464]] | [[Viggo Ritzau]] | | 1873 | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356759|Q12356759]] | [[Wilhelm Róbin]] | | 1873 | 1942 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479259|Q20479259]] | [[Marcel Merckens]] | | 1873 | 1911-05-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356510|Q12356510]] | [[Villem Vaher]] | | 1873-01-21 | 1944 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350502|Q12350502]] | [[Karl Wallon]] | [[Dosiero:Wallon.jpg|center|48px]] | 1873-01-25 | 1932-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729450|Q15729450]] | [[Oscar Van Schoor]] | | 1873-02-04 | 1936-07-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344899|Q12344899]] | [[Alphonse Mistler]] | | 1873-02-05 | 1953 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15078694|Q15078694]] | [[Charles Verax]] | [[Dosiero:Vérax.jpg|center|48px]] | 1873-02-28 | 1943 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15122206|Q15122206]] | [[Eugène Failletaz]] | | 1873-03-08 | 1943-06-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347822|Q12347822]] | [[Fernando Soler Valls]] | | 1873-03-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q22978239|Q22978239]] | ''[[:d:Q22978239|Egon Mosche]]'' | | 1873-03-21 | 1905 | [[Ljubljano]] | [[Rosario]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346178|Q12346178]] | [[Christian Petersen Heilskov]] | | 1873-04-06 | 1955 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18404|Q18404]] | [[Henri Barbusse]] | [[Dosiero:Анри Барбюс (1928).jpg|center|48px]] | 1873-05-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_d9e060ad5adf599ab730f0f94fd732cd'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11890183b</ref><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | 1935-08-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_d9e060ad5adf599ab730f0f94fd732cd' /><ref name='ref_4d8f1eda9bcd1ff8c9cab13f14d51492' /> | [[Asnières-sur-Seine]] | [[Moskvo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_d9e060ad5adf599ab730f0f94fd732cd' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_d9e060ad5adf599ab730f0f94fd732cd' /> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12356520|Q12356520]] | [[Vilmos Austerlitz]] | | 1873-05-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480984|Q20480984]] | [[Alojz Kremer]] | | 1873-05-29 | 1970-08-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23729|Q23729]] | [[Hermann Häfker]] | | 1873-06-03 | 1939-12-27 | [[Bremeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Mauthausen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346973|Q12346973]] | [[Emil Wanitsek]] | | 1873-09-02 | 1954 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348814|Q12348814]] | [[Henri Mouton]] | | 1873-09-30 | 1962-12-17 | [[Karkasuno]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351912|Q12351912]] | [[Luis Enrique Sepúlveda Cuadra]] | | 1873-10-09 | 1935-10-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q162051|Q162051]] | [[Gustaf John Ramstedt]] | [[Dosiero:Ramstedt2.jpg|center|48px]] | 1873-10-22 | 1950-11-25 | ''[[:d:Q1004838|Q1004838]]'' | [[Helsinko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_ac283492544da1ba345b5a64614a10df'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12026001n</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[finna lingvo]]<ref name='ref_ac283492544da1ba345b5a64614a10df' /> | |- | [[:d:Q12349401|Q12349401]] | [[Isaac Henry Wright]] | | 1873-11-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350038|Q12350038]] | [[Jules Borel]] | | 1873-11-14 | 1948-01-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12282257|Q12282257]] | [[Josif Fadenhecht]] | [[Dosiero:Yosif Fadenheht 1931.jpg|center|48px]] | 1873-11-24 | 1953-10-27 | [[Erzurum]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3889340|Q3889340]] | [[Tilly Aston]] | [[Dosiero:Tilly Aston.jpg|center|48px]] | 1873-12-11 | 1947-11-01 | [[Viktorio (Aŭstralio)|Viktorio]] | ''[[:d:Q8024538|Q8024538]]'' | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345209|Q12345209]] | [[Antonie Janalíková|Antonie Janaliková]] | | 1874 | 1924 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349123|Q12349123]] | [[Ignaco Teichfeld]] | | 1874 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546603|Q18546603]] | [[Martyn Westcott]] | | 1874 | 1907 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479222|Q20479222]] | [[Abdul Qadir (islamestro)|Abdul Qadir]] | | 1874 | 1950-02-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q459039|Q459039]] | [[Jusef Etesami]] | [[Dosiero:Yussef Etessami.jpg|center|48px]] | 1874 | 1938 | [[Aŝtiano]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352331|Q12352331]] | [[Marie Nováková]] | | 1874 | 1944 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480587|Q20480587]] | [[Georges Avril]] | | 1874-01-19 | 1952-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3180013|Q3180013]] | [[Oishi Wasaburo]] | | 1874-03-15 | 1950 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1033265|Q1033265]] | [[József Halász]] | | 1874-04-14 | 1928-06-09 | [[Gamás]] | [[Târgu Mureș]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729081|Q15729081]] | [[Emile Houbart]] | | 1874-04-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q447842|Q447842]] | [[John Esslemont]] | | 1874-05-19 | 1925-11-22 | [[Aberdeen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĥajfo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352312|Q12352312]] | [[Margrethe Noll]] | [[Dosiero:Margrethe Noll.png|center|48px]] | 1874-05-22 | 1962-12-30 | [[Kopenhago]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3809123|Q3809123]] | [[Hjalmar Johannes Runeberg]] | [[Dosiero:Nino-Runeberg.jpg|center|48px]] | 1874-05-27 | 1934-02-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12749716|Q12749716]] | [[Veljko Ramadanović]] | | 1874-05-27 | 1943 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9287447|Q9287447]] | [[Helena Zamenhof]] | | 1874-06-01 | 1940-11-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3507801|Q3507801]] | [[Alexandr Sommer Batěk]] | [[Dosiero:Alexandr Sommer Batek.jpg|center|48px]] | 1874-06-15<ref name='ref_649cb4bd4af27596e7f219e6043dda9f' /> | 1944-04-06<ref name='ref_649cb4bd4af27596e7f219e6043dda9f' /> | ''[[:d:Q2003516|Q2003516]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3426629|Q3426629]] | [[René Mesny]] | | 1874-07-19 | 1949-06-08 | [[Brest (Francio)|Brest]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12354588|Q12354588]] | [[Robert Stevenson]] | | 1874-08-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3894478|Q3894478]] | [[Kuroita Kacumi]] | | 1874-09-03 | 1946-12-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352057|Q12352057]] | [[László Rhorer]] | | 1874-10-08 | 1937-08-25 | [[Budapeŝto]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352321|Q12352321]] | [[Maria Elworthy-Posenaer]] | [[Dosiero:Maria Elworthy-Posenaer.jpg|center|48px]] | 1874-10-19 | 1956-03-25 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17341256|Q17341256]] | [[Miĥail Solovjev]] | | 1874-10-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1729183|Q1729183]] | [[Karel Pelant]] | [[Dosiero:Karel.Pelant.1874.1925.jpg|center|48px]] | 1874-10-28 | 1925-01-24 | [[Prago]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q78557|Q78557]] | [[Johann Schober]] | [[Dosiero:Johann Schober.jpg|center|48px]] | 1874-11-14 | 1932-08-19 | ''[[:d:Q260186|Q260186]]'' | [[Baden (Malsupra Aŭstrio)|Baden]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q3504793|Q3504793]] | [[Alice Vanderbilt Morris]] | [[Dosiero:John Singer Sargent Alice Vanderbilt Shepard Amon Carter Museum.jpg|center|48px]] | 1874-12-07 | 1950-08-15 | [[Novjorko]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Interlingvao]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348901|Q12348901]] | [[Hindrek Rikand]] | | 1874-12-22 | 1940 | [[Võru]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344872|Q12344872]] | [[Alfredo Stromboli]] | | 1875 | 1949 | | [[Volterra]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348674|Q12348674]] | [[H. Linnebank]] | | 1875 | 1927-04-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350483|Q12350483]] | [[Karl Barthel]] | [[Dosiero:Barthel.jpg|center|48px]] | 1875 | 1960-02-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352254|Q12352254]] | [[Manuel Maynar]] | | 1875 | 1961 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20478477|Q20478477]] | [[Peter Theodor Justesen]] | | 1875 | 1950 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931587|Q23931587]] | [[Emilija Janickienė]] | | 1875 | 1941 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q469752|Q469752]] | [[Marie Marvingt]] | [[Dosiero:Marie Marvingt in Deperdussin aeroplane 1912.jpg|center|48px]] | 1875-02-20<ref name='ref_e66ac766eb9d754a8b047ace65af9218'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12228243z</ref> | 1963-12-14<ref name='ref_e66ac766eb9d754a8b047ace65af9218' /> | [[Aurillac]] | [[Meurthe-et-Moselle]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_e66ac766eb9d754a8b047ace65af9218' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_e66ac766eb9d754a8b047ace65af9218' /> | |- | [[:d:Q1240579|Q1240579]] | [[Alfred Agache]] | [[Dosiero:Hubert Donat Alfred Agache.png|center|48px]] | 1875-02-24<ref name='ref_287ab4ed17f98f9558f1da9a12574149'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11193345v</ref> | 1959-05-04<ref name='ref_add95d384af84e66f6efaea2591b84d7'>http://www.culture.gouv.fr/LH/LH151/PG/FRDAFAN84_O19800035v0601850.htm</ref> | [[Tours]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_287ab4ed17f98f9558f1da9a12574149' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_287ab4ed17f98f9558f1da9a12574149' /> | |- | [[:d:Q12356028|Q12356028]] | [[Tony Jules Gueritte]] | | 1875-03-07 | 1964-01-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481812|Q20481812]] | [[Giacomo Bianchini]] | | 1875-03-12 | 1954 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352193|Q12352193]] | [[Maksimiliano Blassberg]] | | 1875-04-28 | 1945 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479262|Q20479262]] | [[František Kavan]] | | 1875-05-11 | 1949-10-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q338826|Q338826]] | [[Stanislav Kostka Neumann]] | [[Dosiero:SKNeumann by Gellner.jpg|center|48px]] | 1875-06-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0b9c6ded67ee56f78ec54f2ddef4266d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb128057108</ref> | 1947-06-28<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_0b9c6ded67ee56f78ec54f2ddef4266d' /> | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0b9c6ded67ee56f78ec54f2ddef4266d' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<ref name='ref_0b9c6ded67ee56f78ec54f2ddef4266d' /> | |- | [[:d:Q15077945|Q15077945]] | [[Charles Jean Brunet]] | | 1875-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349682|Q12349682]] | [[Jan Amos Kajš]] | | 1875-06-09 | 1955-03-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4693013|Q4693013]] | [[Agnes Baldwin Alexander]] | | 1875-07-21 | 1971 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q971687|Q971687]] | [[Yanagita Kunio]] | [[Dosiero:Kunio Yanagita.jpg|center|48px]] | 1875-07-31 | 1962-08-08 | ''[[:d:Q1207159|Q1207159]]'' | [[Kaŭasaki (urbo)|Kaŭasaki]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a6ad7523710db538579f285a12143ff6'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb126469336</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<ref name='ref_a6ad7523710db538579f285a12143ff6' /> | [[japana lingvo]] |- | [[:d:Q12349952|Q12349952]] | [[Josef Řebíček]] | | 1875-08-06 | 1960-05-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481915|Q20481915]] | [[Marcel Bobin]] | | 1875-08-19 | 1946-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352706|Q12352706]] | [[Minoda Takuma]] | | 1875-09-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348682|Q12348682]] | [[Hajami Sinŝo]] | | 1875-10-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348038|Q12348038]] | [[Friedrich Schneeberger]] | [[Dosiero:Schneeberger.jpg|center|48px]] | 1875-10-10 | 1926-03-18 | [[Bielo]] | [[Berno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20005444|Q20005444]] | ''[[:d:Q20005444|Manuel Maynar Barnolas]]'' | | 1875-10-28 | 1961-08-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3889710|Q3889710]] | [[Leono Zamenhof]] | [[Dosiero:Leon Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1875-10-31 | 1934-02-07 | [[Varsovio]] | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18450|Q18450]] | [[Charles Roden Buxton]] | | 1875-11-27 | 1942-12-16 | [[Londono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350493|Q12350493]] | [[Karl Jost]] | | 1876 | 1952-10-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354357|Q12354357]] | [[Radomir Klajiĉ]] | | 1876 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4014991|Q4014991]] | [[Vitangelo Nalli]] | | 1876 | 1932 | | [[Ĝenovo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4535627|Q4535627]] | ''[[:d:Q4535627|Herbert L'Estrange Ewen]]'' | | 1876 | 1912 | [[Unuiĝinta Reĝlando]] | [[Unuiĝinta Reĝlando]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353545|Q12353545]] | [[Otto Simon]] | | 1876-01-07 | 1941-04-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346089|Q12346089]] | [[Cecile Royer]] | | 1876-01-25 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346400|Q12346400]] | [[David Ritchie Tullo]] | | 1876-02 | 1942-02-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348021|Q12348021]] | [[Frederik Skeel-Giørling]] | [[Dosiero:Skeel.jpg|center|48px]] | 1876-02-11 | 1910-10-14 | [[Kopenhago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354478|Q12354478]] | [[René Lemaire (1876)|René Lemaire]] | [[Dosiero:Lemaire.jpg|center|48px]] | 1876-03-02<ref name='ref_93152598cf8dd54d3e16503c11230eed'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12063151k</ref> | 1954-01-13<ref name='ref_93152598cf8dd54d3e16503c11230eed' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_93152598cf8dd54d3e16503c11230eed' /> | |- | [[:d:Q15635623|Q15635623]] | [[Signe Blomberg]] | | 1876-05-01 | 1921-12-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479310|Q20479310]] | [[Adalbert Liebus]] | | 1876-06-03 | 1945-11-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349953|Q12349953]] | [[Josef Šilhart]] | | 1876-07-04 | 1958-09-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q78720|Q78720]] | [[Ignaz Seipel]] | [[Dosiero:Wenzl Weis - Ignaz Seipel.jpg|center|48px]] | 1876-07-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_742739151585fb80d17606d45f8dbd41'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb124294584</ref> | 1932-08-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_742739151585fb80d17606d45f8dbd41' /> | [[Vieno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q672797|Q672797]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_742739151585fb80d17606d45f8dbd41' /> | |- | [[:d:Q12356477|Q12356477]] | [[Viktor Hawlik]] | | 1876-07-28 | 1931-10-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351477|Q12351477]] | [[Leon Paul Charles Cogen]] | | 1876-09-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348016|Q12348016]] | [[Frederic William Hipsley]] | | 1876-10-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354831|Q12354831]] | [[Sam Jansson]] | | 1876-12-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356557|Q12356557]] | [[Vincenc Kroužil]] | | 1876-12-31 | 1954-11-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3891093|Q3891093]] | [[Josep Albagés Ventura]] | | 1877 | 1964 | [[Vimbodí]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12353804|Q12353804]] | [[Pierre Dejean]] | | 1877 | 1938 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354407|Q12354407]] | [[Raymond Van Melckebeke]] | | 1877 | 1935 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4185691|Q4185691]] | [[Aleksander Zamenhof]] | [[Dosiero:Aleksandro Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1877 | 1916-07-18 | [[Varsovio]] | [[Daugavpils]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11164063|Q11164063]] | [[Miĥajlo Jurkiv]] | | 1877 | 1914-05-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353762|Q12353762]] | [[Peter Zoffmann]] | | 1877-01-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346982|Q12346982]] | [[Emilio Gastón]] | | 1877-03-05 | 1925-12-16 | [[Zaragozo]] | <some value> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12350057|Q12350057]] | [[Julius Glück]] | | 1877-03-12 | 1942-09-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105730|Q105730]] | [[Karl Vanselow]] | | 1877-03-20 | 1959-12-28 | [[Trzcianka]] | [[Berlino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353406|Q12353406]] | [[Ole Brochmann Sletterød]] | | 1877-03-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15904349|Q15904349]] | [[John Boyd Primmer]] | | 1877-03-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1127442|Q1127442]] | [[Gyula Lajos]] | | 1877-04-01 | 1955-03-29 | [[Villány]] | [[Pécs]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4524509|Q4524509]] | [[Ivan Ŝirjaev]] | [[Dosiero:Sirjaev.jpg|center|48px]] | 1877-04-11 | 1933-10-23 | ''[[:d:Q2417759|Q2417759]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349878|Q12349878]] | [[Joan Rosals]] | | 1877-04-15 | 1917-04-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12355325|Q12355325]] | [[Stanislaw Rudnicki]] | | 1877-05-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481297|Q20481297]] | [[Henri Petiau]] | | 1877-06-01 | 1936-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q938001|Q938001]] | [[Julio Mangada Rosenörn]] | | 1877-06-30 | 1946-04-14 | ''[[:d:Q845720|Q845720]]'' | [[Meksik-urbo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q6099875|Q6099875]] | [[Ivy Kellerman Reed]] | | 1877-07-08 | 1968-02-07 | ''[[:d:Q936741|Q936741]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345313|Q12345313]] | [[Arthur Brooks Baker]] | | 1877-08-17 | 1973-05-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q262598|Q262598]] | [[Ábel Barabás]] | [[Dosiero:Barabás Ábel (1877-1915) Esperanto, the literary.jpg|center|48px]] | 1877-08-19 | 1915-06-05 | [[Roșia Montană]] | [[Kluĵo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8018601|Q8018601]] | [[William S. Benson]] | | 1877-08-24 | 1945-10-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351875|Q12351875]] | [[Louis Fauvart-Bastoul]] | | 1877-09-19 | 1914-09-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349832|Q12349832]] | [[Jenő Szilágyi]] | | 1877-09-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348728|Q12348728]] | [[Harald Thilander]] | | 1877-10-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3087087|Q3087087]] | [[Frederic Pujulà i Vallès]] | | 1877-11-12 | 1962-02-14 | [[Palamós]] | ''[[:d:Q808155|Bargemon]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15074934|Q15074934]] | [[Jakob David Applebaum]] | | 1877-11-14 | 1964-01-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12034274|Q12034274]] | [[Ludwig Krysta]] | [[Dosiero:Ludwig Krysta (1877- ).JPG|center|48px]] | 1877-12-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19997906|Q19997906]] | [[Antònia Bardolet i Boix]] | | 1877-12-11 | 1956-12-17 | [[Vic]] | ''[[:d:Q15488|Q15488]]'' | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12354685|Q12354685]] | [[Rudolf Blaufeldt]] | | 1877-12-27 | 1932-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348999|Q12348999]] | [[Hugo Steinhauer]] | | 1878 | 1926-09-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357209|Q12357209]] | [[Émile Bellsola]] | | 1878 | 1952-12-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20479954|Q20479954]] | [[Stephen Allen Andrew]] | | 1878 | 1953-11-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6698973|Q6698973]] | [[Ludovic Rodo]] | [[Dosiero:Portrait of Rodo Pissarro reading.jpg|center|48px]] | 1878<ref name='ref_008cd10dc02ae1fc7cd7c0c3599588ef'>''[[:d:Q7257339|Art UK]]''</ref><ref name='ref_fc6645d653c78d9de8bf277ee174c414'>http://artuk.org/discover/artists/pissarro-ludovic-rodolphe-18781952</ref><ref name='ref_da2f6e82382228d268f478f4be4094d6'>http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid=500006518</ref><ref name='ref_eb55e1653ec615b84d028a9dcb944c2f'>https://collection.britishmuseum.org/resource/?uri=http%3A%2F%2Fcollection.britishmuseum.org%2Fid%2Fperson-institution%2F43964</ref><ref name='ref_3861269ceea678ceeddfcc28ecbec738'>https://www.kulturarv.dk/kid/VisKunstner.do?kunstnerId=35086</ref><ref name='ref_c2c494e0386c0baad0daed85838c9128'>http://www.musee-orsay.fr/fr/espace-professionnels/professionnels/chercheurs/rech-rec-art-home/notice-artiste.html?nnumid=20068</ref> | 1952<ref name='ref_008cd10dc02ae1fc7cd7c0c3599588ef' /><ref name='ref_fc6645d653c78d9de8bf277ee174c414' /><ref name='ref_eb55e1653ec615b84d028a9dcb944c2f' /><ref name='ref_c2c494e0386c0baad0daed85838c9128' /> | [[Parizo]] | [[Parizo]]<ref name='ref_8b34319ad6a94a3694e77e007cc3f649'>https://rkd.nl/explore/artists/51221</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_8b34319ad6a94a3694e77e007cc3f649' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11928773|Q11928773]] | ''[[:d:Q11928773|Josep Maria de Garganta i Vila-Manyà]]'' | | 1878 | 1928 | ''[[:d:Q12656|Q12656]]'' | [[Uloto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351461|Q12351461]] | [[Lehman Wendell]] | | 1878-01-02 | 1977-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349684|Q12349684]] | [[Jan Holub]] | | 1878-01-05 | 1951-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | |- | [[:d:Q3564868|Q3564868]] | [[Theodor Čejka]] | [[Dosiero:Theodor Čejka (1878-1957).JPG|center|48px]] | 1878-01-10 | 1957-11-26 | [[Holešov]] | ''[[:d:Q1090150|Chvalčov]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q901889|Q901889]] | [[Louis Camille Maillard]] | [[Dosiero:Louis Camille Maillard.jpg|center|48px]] | 1878-02-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1936-05-12 | [[Pont-à-Mousson]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_01c7d757abf642e11e766e80c29900e8'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13514129m</ref> | |- | [[:d:Q12348998|Q12348998]] | [[Hugo Steiner]] | | 1878-02-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1969-08-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q140180|Q140180]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Korneuburg]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353697|Q12353697]] | [[Paulus Antonius Schendeler]] | | 1878-02-26 | 1929 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474902|Q25474902]] | [[Raffaele Tancredi]] | | 1878-04-09 | 1955 | [[San Marco in Lamis]] | [[Napolo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344867|Q12344867]] | [[Alfred Kenngott]] | | 1878-04-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2566641|Q2566641]] | [[Pierre Bovet]] | [[Dosiero:PierreBovet1925.jpg|center|48px]] | 1878-06-05<ref name='ref_a9ba2fa5bce8bb8fb806bb45cb190a7b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120612939</ref> | 1965-12-02<ref name='ref_a9ba2fa5bce8bb8fb806bb45cb190a7b' /> | [[Boudry NE]] | [[Boudry NE]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a9ba2fa5bce8bb8fb806bb45cb190a7b' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_a9ba2fa5bce8bb8fb806bb45cb190a7b' /> | |- | [[:d:Q12354726|Q12354726]] | [[Rupert Falkland von Vaughan]] | | 1878-07-05 | 1958-11-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345329|Q12345329]] | [[Artur Domènech i Mas]] | | 1878-07-13 | 1936 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q18546592|Q18546592]] | [[Wilfrid Walwyn Padfield]] | | 1878-07-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22662|Q22662]] | [[Maurice René Fréchet]] | [[Dosiero:Frechet.jpeg|center|48px]] | 1878-09-02<ref name='ref_fa9ff983b2b7668c533b2a8562f9e7d1'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12137095f</ref><ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454' /> | 1973-06-04<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_fa9ff983b2b7668c533b2a8562f9e7d1' /><ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454' /> | ''[[:d:Q130106|Maligny]]''<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_fa9ff983b2b7668c533b2a8562f9e7d1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_fa9ff983b2b7668c533b2a8562f9e7d1' /> | |- | [[:d:Q12349960|Q12349960]] | [[Josep M. Terricabras]] | | 1878-09-12 | 1928-01-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12354695|Q12354695]] | [[Rudolf Fridrich]] | | 1878-09-15 | 1944-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348060|Q12348060]] | [[Fritz Rockmann]] | | 1878-09-25 | 1949 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105774|Q105774]] | [[Wilhelm Wittbrodt]] | | 1878-11-08 | 1961-05-12 | [[Nordwestuckermark]] | ''[[:d:Q169492|Neukölln]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481708|Q20481708]] | [[István Zöldy]] | | 1878-12-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4162669|Q4162669]] | [[Everardo Backheuser]] | | 1879 | 1951 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11031495|Q11031495]] | [[Ida Zamenhof]] | [[Dosiero:Ida Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1879 | 1942 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348210|Q12348210]] | [[Georgo K. Davidov]] | | 1879 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349675|Q12349675]] | [[James G. Pyke]] | | 1879 | 1930-10-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356455|Q12356455]] | [[Vicente Inglada Ors]] | [[Dosiero:Inglada.jpg|center|48px]] | 1879 | 1949-01-09 | [[Alakanto]] | [[Madrido]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15078779|Q15078779]] | [[Antonio Caetano Coutinho]] | | 1879 | 1970-02-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3052333|Q3052333]] | [[Emilio Herrera]] | [[Dosiero:Emilio Herrera (MUNCYT, Eulogia Merle).jpg|center|48px]] | 1879<ref name='ref_37ff7264f2295a457a7b2a03c721f97a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb135120709</ref> | 1967<ref name='ref_37ff7264f2295a457a7b2a03c721f97a' /> | [[Granado]] | [[Ĝenevo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<ref name='ref_37ff7264f2295a457a7b2a03c721f97a' /> | |- | [[:d:Q12346934|Q12346934]] | [[Ellen Kate Limouzin]] | | 1879 | 1950 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349950|Q12349950]] | [[Josef Vávrovský]] | | 1879 | 1946-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1121811|Q1121811]] | [[Paul Fruictier]] | [[Dosiero:Fruictier 1906.jpg|center|48px]] | 1879-01-04 | 1947 | [[Amiens]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346055|Q12346055]] | [[Carl Wictor Sjögren]] | | 1879-01-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356346|Q12356346]] | [[Valentin Bílík]] | | 1879-02-10 | 1906-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | |- | [[:d:Q12348197|Q12348197]] | [[Georges Stroele]] | | 1879-02-18 | 1943-10-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353716|Q12353716]] | [[Peeter Ernits]] | | 1879-03-02 | 1945-08-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481433|Q20481433]] | [[Simon Joris Ysselstein]] | | 1879-03-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348807|Q12348807]] | [[Hendrikus Bernardus van Zwet]] | | 1879-03-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18101946|Q18101946]] | [[Jacint Comella Mora]] | | 1879-04-02 | | [[Vic]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12348211|Q12348211]] | [[Georgo Saville]] | | 1879-05-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11941067|Q11941067]] | ''[[:d:Q11941067|Pere Tornè Esquius]]'' | [[Dosiero:21. Torné Esquius en una imatge de 1910.jpg|center|48px]] | 1879-05-11 | 1936-05-26 | [[Barcelono]]<ref name='ref_cd5c475779bb890c7a5ead0eea6fa0e2'>https://rkd.nl/explore/artists/249748</ref> | ''[[:d:Q1346636|Flavacourt]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_cd5c475779bb890c7a5ead0eea6fa0e2' /> | [[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345625|Q12345625]] | [[Bernard Long]] | | 1879-05-14 | 1959-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345311|Q12345311]] | [[Arthur Degen]] | | 1879-06-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724072|Q19724072]] | [[Kārlis Kraujiņš]] | | 1879-06-11 | 1975-01-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2019314|Q2019314]] | [[Theo Thijssen]] | [[Dosiero:TheoThijssen.jpg|center|48px]] | 1879-06-16<ref name='ref_f820e20b6f82a000a67e2d9331d6a869'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12529720f</ref><ref name='ref_9f9ea419ba7b74a8b8c404097d2e9b94'>http://www.biografischportaal.nl/persoon/30560063</ref> | 1943-12-23<ref name='ref_f820e20b6f82a000a67e2d9331d6a869' /><ref name='ref_9f9ea419ba7b74a8b8c404097d2e9b94' /> | [[Amsterdamo]] | [[Amsterdamo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<ref name='ref_f820e20b6f82a000a67e2d9331d6a869' /> | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q20478729|Q20478729]] | [[Henriko Fischer-Galati]] | | 1879-07-03 | 1960-02-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q52580|Q52580]] | [[Eŭgeno Lanti|Eugène Lanti]] | [[Dosiero:Lanti.jpg|center|48px]] | 1879-07-19 | 1947-01-17 | [[Néhou]] | [[Meksiko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546584|Q18546584]] | [[James T. Haxton]] | | 1879-08-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347936|Q12347936]] | [[Fran Novljan]] | | 1879-08-07 | 1977-01-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11921228|Q11921228]] | [[Eulàlia Rosell i Capdevila]] | | 1879-08-31 | 1953-02-04 | [[Vilanova i la Geltrú]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20480020|Q20480020]] | [[Frank Cockshott Rhodes]] | | 1879-09-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479921|Q20479921]] | [[Josef Morawetz]] | | 1879-11-18 | 1911-03-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723594|Q19723594]] | [[Josef Barvíř]] | | 1879-11-19 | 1955 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351906|Q12351906]] | [[Ludwig Siedl]] | | 1879-11-23 | 1975-12-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356160|Q12356160]] | [[Tódor Kovács]] | | 1879-12-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3929011|Q3929011]] | [[Raffaele Bagnulo]] | [[Dosiero:Bagnulo.jpg|center|48px]] | 1880 | 1975-12-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345212|Q12345212]] | [[Antonio Paolet]] | | 1880 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345414|Q12345414]] | [[Augusts Kazoks]] | | 1880 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348997|Q12348997]] | [[Hugo Sirk]] | | 1880 | 1959-12-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q20477714|Q20477714]] | [[Penko Petrov]] | | 1880 | 1978-01-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478766|Q20478766]] | [[Otto Flatauer]] | | 1880 | 1928-01-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11685793|Q11685793]] | [[José Ezquerra]] | | 1880 | 1965-08-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15078634|Q15078634]] | [[Þorsteinn Þorsteinsson]] | [[Dosiero:Thorsteinsson.jpg|center|48px]] | 1880 | 1979-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q389709|Q389709]] | [[Ágoston Benárd]] | [[Dosiero:Signature de la Paix avec la Hongrie, en tête Benárd Ágost hongrois (passant devant un piquet d'honneur à Versailles) V3.jpg|center|48px]] | 1880-01-03 | 1968-06-22 | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q10853834|Q10853834]] | [[Antonín Eltschkner]] | [[Dosiero:Antonín Eltschkner (1880-1961).jpeg|center|48px]] | 1880-01-04 | 1961-02-22 | [[Polička]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21936909|Q21936909]] | ''[[:d:Q21936909|Josep Vidal Llopart]]'' | | 1880-01-07 | 1905-04-30 | [[Vilanova i la Geltrú]] | [[Vilanova i la Geltrú]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q18752962|Q18752962]] | [[Hugo William Salokannel]] | [[Dosiero:Hugo William Salokannel.jpg|center|48px]] | 1880-01-19 | 1966-09-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q118008|Q118008]] | [[Eduard Stettler]] | [[Dosiero:Eduard Stettler.jpg|center|48px]] | 1880-02-05 | 1940-10-21 | [[Berno]] | [[Berno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344941|Q12344941]] | [[Ameriigo Luigi Reni]] | | 1880-02-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q661623|Q661623]] | [[Gustave Gautherot]] | | 1880-03-29<ref name='ref_3c495a24fb14ad18cd6c4a54cce0278d'>http://www.senat.fr/senateur-3eme-republique/gautherot_gustave1274r3.html</ref><ref name='ref_618b2b3057b744aa8b3c2617ad7de3aa'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12107157j</ref> | 1948-02-24<ref name='ref_3c495a24fb14ad18cd6c4a54cce0278d' /><ref name='ref_618b2b3057b744aa8b3c2617ad7de3aa' /> | ''[[:d:Q841433|Pierrefontaine-les-Varans]]'' | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_618b2b3057b744aa8b3c2617ad7de3aa' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_618b2b3057b744aa8b3c2617ad7de3aa' /><br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12350506|Q12350506]] | [[Karl von Frenckell]] | | 1880-04-11 | 1952 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17308711|Q17308711]] | [[Josef Grňa]] | | 1880-04-18 | 1919-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346257|Q12346257]] | [[Cornelis Jacob Baart de la Faille]] | | 1880-05-20 | 1939-06-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348036|Q12348036]] | [[Friedrich Wilhelm Ellersiek]] | | 1880-06-02 | 1959-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352875|Q12352875]] | [[Muramoto Tatsuzo]] | | 1880-06-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347989|Q12347989]] | [[Franz Christanell]] | | 1880-06-14 | 1961-03-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482230|Q20482230]] | [[Ernest Edward Yelland]] | | 1880-06-19 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18440|Q18440]] | [[Harold Bolingbroke Mudie]] | [[Dosiero:Kk1916-02-britishesp-ald-Mudie.jpg|center|48px]] | 1880-06-30 | 1916-01-06 | [[Londono]] | [[Francio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344834|Q12344834]] | [[Aleksandr Postnikov]] | | 1880-07-23 | 1925-06-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q95245|Q95245]] | [[Filareto Kavernido]] | | 1880-07-24 | 1933-05-16 | [[Berlino]] | [[Domingo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q20477644|Q20477644]] | [[György Steiner]] | | 1880-08-02 | 1933-11-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344801|Q12344801]] | [[Albert Schramm]] | | 1880-08-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1937-10-25 | [[Sindelfingen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Tübingen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345404|Q12345404]] | [[Attilio Vaona]] | | 1880-09-20 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25475343|Q25475343]] | [[Michel Sebruyns]] | | 1880-09-28 | 1944-06-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350473|Q12350473]] | [[Karel Procházka]] | | 1880-10-01 | 1957-11-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477806|Q20477806]] | [[Pierre Mattelaer]] | | 1880-10-30 | 1941-03-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q371436|Q371436]] | [[Fred R. Zimmerman]] | [[Dosiero:Fred R. Zimmerman.jpg|center|48px]] | 1880-11-20 | 1954-12-14 | [[Milvokio]] | [[Milvokio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349643|Q12349643]] | [[Jacob Leendert Bruijn]] | | 1880-11-24 | 1954-12-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480599|Q20480599]] | [[Marie Hartmanová-Havránková]] | | 1880-12-13 | 1960-04-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15730062|Q15730062]] | [[Gabriel Chavet]] | [[Dosiero:Chavet.jpg|center|48px]] | 1880-12-14<ref name='ref_8011b069086197bae1442fc7ffefc6ee'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb109984029</ref> | 1972-10-23<ref name='ref_8011b069086197bae1442fc7ffefc6ee' /> | ''[[:d:Q475418|Digoin]]'' | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_8011b069086197bae1442fc7ffefc6ee' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353665|Q12353665]] | [[Paul Blaise]] | | 1880-12-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346063|Q12346063]] | [[Carlos Xavier Paes Barreto]] | | 1881 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348037|Q12348037]] | [[Friedrich Uhlmann]] | | 1881 | 1938 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356706|Q12356706]] | [[Walter John Clark]] | | 1881 | 1911-05-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357392|Q12357392]] | [[Ĥristo Ĥaralambev]] | | 1881 | 1912 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357394|Q12357394]] | [[Ĥristo Rjaĥovski]] | | 1881 | 1934 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477897|Q20477897]] | [[Elio Izgur]] | | 1881 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3371490|Q3371490]] | [[Paul Hübner]] | | 1881 | 1970 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353802|Q12353802]] | [[Pierre Corret]] | | 1881<ref name='ref_2975c8e0d6abaf1c766abd5fef19533f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11141079t</ref> | 1936-08-07<ref name='ref_2975c8e0d6abaf1c766abd5fef19533f' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_2975c8e0d6abaf1c766abd5fef19533f' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_2975c8e0d6abaf1c766abd5fef19533f' /> | |- | [[:d:Q15491471|Q15491471]] | [[Michael Wittenberg]] | | 1881 | 1954 | | [[Zuriko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347567|Q12347567]] | [[Eŭgeno Robert]] | | 1881-01-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346160|Q12346160]] | [[Chif Toshio]] | | 1881-01-22 | 1944 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3847670|Q3847670]] | [[Miloslav Schmidt]] | [[Dosiero:Schmidt portret.jpg|center|48px]] | 1881-02-02 | 1934-05-08 | [[Mošovce]] | [[Martin]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350573|Q12350573]] | [[Kate Jahns]] | | 1881-02-02 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356114|Q12356114]] | [[Tukimoto Kitadi]] | | 1881-02-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1679315|Q1679315]] | [[Jakob Rosenberg]] | | 1881-02-09 | 1937-12-26 | [[Livonio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q454645|Q454645]] | [[Titus Brandsma]] | [[Dosiero:Nimègue, statue Titus Brandsma Detail.JPG|center|48px]] | 1881-02-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_341ad3c7876d835b91857861f31c3b00'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12249913m</ref><ref name='ref_ff82351ba0af43ddb22992c654d17a73'>http://www.biografischportaal.nl/persoon/20410836</ref> | 1942-07-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_341ad3c7876d835b91857861f31c3b00' /><ref name='ref_ff82351ba0af43ddb22992c654d17a73' /> | [[Bolsward]] | [[Koncentrejo Dachau]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<ref name='ref_341ad3c7876d835b91857861f31c3b00' /> | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q24086|Q24086]] | [[Johannes Waldemar Karsch]] | | 1881-05-07 | 1939-04-14 | [[Dresdeno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q511775|Q511775]] | [[Li Ju-Jing]] | [[Dosiero:Li Shizeng.jpg|center|48px]] | 1881-05-29 | 1973-09-30 | ''[[:d:Q1196889|Q1196889]]'' | [[Tajvano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345406|Q12345406]] | [[Attilio Clavenna]] | | 1881-06-22 | 1951 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345328|Q12345328]] | [[Artur Gentil Fortes]] | | 1881-06-23 | 1944-11-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546604|Q18546604]] | [[William Frank Westmancote]] | | 1881-06-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353677|Q12353677]] | [[Paul Friedrich Wilhelm Tarnow]] | | 1881-07-17 | 1944-12-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349939|Q12349939]] | [[Josef Burger]] | | 1881-07-21 | 1970-05-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3370632|Q3370632]] | [[Paul Berthelot]] | [[Dosiero:Paul Marcel Berthelot.jpg|center|48px]] | 1881-07-26 | 1910-11-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Auxerre]] | [[Brazilo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_2f22217741d2f3b5f0e5d12cd81ddd55'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb129505999</ref> | [[Esperanto]]<ref name='ref_2f22217741d2f3b5f0e5d12cd81ddd55' /> | |- | [[:d:Q19724205|Q19724205]] | [[Max Murath]] | | 1881-08-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350496|Q12350496]] | [[Karl Schönherr]] | | 1881-09-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[Lu Xun]] | [[Dosiero:LuXun1930.jpg|center|48px]] | 1881-09-25 | 1936-10-19<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_48326cd11dd40c602a03d516c5b94c85'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11913415x</ref> | [[Ŝaosing]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Ŝanhajo]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_48326cd11dd40c602a03d516c5b94c85' /> | [[Ĉina lingvaro|ĉina lingvo]]<ref name='ref_48326cd11dd40c602a03d516c5b94c85' /><br/>[[japana lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346977|Q12346977]] | [[Emile Gasse]] | | 1881-10-26 | 1974-04-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345408|Q12345408]] | [[August Kristian Örn]] | | 1881-10-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352279|Q12352279]] | [[Marcel Laignier]] | | 1881-11-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348199|Q12348199]] | [[Georgi Atanasov]] | | 1881-12-12 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480424|Q20480424]] | [[Alice Sergeant]] | | 1882 | 1934-06-08 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4011262|Q4011262]] | [[Victor Lebrun]] | | 1882 | 1979 | [[Parizo]] | ''[[:d:Q676037|Le Puy-Sainte-Réparade]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346093|Q12346093]] | [[Celestin Roncati]] | | 1882-01-03 | 1959-06-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348166|Q12348166]] | [[Geoffrey Dalrymple Nash]] | | 1882-01-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355878|Q12355878]] | [[Theresa Yelland]] | | 1882-01-26 | 1971 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354702|Q12354702]] | [[Rudolf Novák]] | | 1882-02-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3894664|Q3894664]] | [[Marie Schröder]] | | 1882-03-18 | 1909-08-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353065|Q12353065]] | [[Narcís Bofill Miró-Granada]] | | 1882-04-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q342268|Q342268]] | [[B. Traven]] | [[Dosiero:B. Traven aka Red Marut arrest photo in London 1923.jpg|center|48px]] | 1882-05-03<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1969-03-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_b621b0052fb34ff4796a9cf08ba58bb4'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119270150</ref> | [[Świebodzin]] | [[Meksik-urbo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_b621b0052fb34ff4796a9cf08ba58bb4' /> | [[germana lingvo]]<ref name='ref_b621b0052fb34ff4796a9cf08ba58bb4' /><br/>[[Esperanto]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q86213|Q86213]] | ''[[:d:Q86213|Alice Herz]]'' | | 1882-05-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1965-03-26<br/>1965-03-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Hamburgo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Detrojto]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7037444|Q7037444]] | [[Nils Økland]] | | 1882-06-10 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1185164|Q1185164]] | ''[[:d:Q1185164|Itamar Ben-Avi]]'' | [[Dosiero:Ben avi.jpg|center|48px]] | 1882-07-31<ref name='ref_31303f716c975b8d2c1e4eb27e916da9'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12181901b</ref> | 1943-04-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_31303f716c975b8d2c1e4eb27e916da9' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_31303f716c975b8d2c1e4eb27e916da9' /><br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_31303f716c975b8d2c1e4eb27e916da9' /><br/>[[hebrea lingvo]]<ref name='ref_31303f716c975b8d2c1e4eb27e916da9' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546568|Q18546568]] | [[Euphemia Anderson]] | | 1882-08-01 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352402|Q12352402]] | [[Matias Freire]] | [[Dosiero:Pastro Mathias Freire.png|center|48px]] | 1882-08-21 | 1947-03-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15095481|Q15095481]] | [[Felix Epstein]] | | 1882-09-03 | 1982 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18737307|Q18737307]] | [[Ion Giuglea]] | | 1882-09-06 | 1967-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350500|Q12350500]] | [[Karl Walther Hahn]] | | 1882-10-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354578|Q12354578]] | [[Robert Gutmann]] | | 1882-10-18 | 1945 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350584|Q12350584]] | [[Kato Misao]] | | 1882-10-23 | 1938 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11681823|Q11681823]] | [[Fernando Redondo Ituarte]] | | 1882-11-02 | 1949 | [[Maono]] | [[Meksiko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12348269|Q12348269]] | [[Gioacchino Laurenti]] | | 1882-11-21 | 1955-06-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482049|Q20482049]] | [[Anton Peder Dueholm]] | | 1882-12-04 | 1972 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348704|Q12348704]] | [[Hannes Koivu]] | | 1882-12-19 | 1979-07-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349949|Q12349949]] | [[Josef Taubmann]] | | 1883 | 1961 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18736511|Q18736511]] | [[František Hájek]] | | 1883 | 1972 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724289|Q19724289]] | [[Pavlos Gianelias]] | | 1883 | 1978-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356712|Q12356712]] | [[Walter Severn]] | | 1883 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349893|Q12349893]] | [[Johannes Adolph Rahamägi]] | | 1883-01-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18349|Q18349]] | [[Akita Tokuzu]] | [[Dosiero:Akita Ujaku.JPG|center|48px]] | 1883-01-30 | 1962-05-12 | [[Gubernio Aomori]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344815|Q12344815]] | [[Albín Neužil]] | | 1883-02-16 | 1948-02-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19998015|Q19998015]] | ''[[:d:Q19998015|Baldomero Zapater]]'' | | 1883-03-11 | 1961-10-18 | ''[[:d:Q1645781|Q1645781]]'' | [[Kolonjo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349916|Q12349916]] | [[John Joseph Sussmuth]] | | 1883-03-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349150|Q12349150]] | [[Ilia Silvestriev]] | | 1883-03-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353562|Q12353562]] | [[P. Heilker]] | | 1883-03-27 | 1964-05-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354970|Q12354970]] | [[Sasaki Tasku]] | | 1883-04-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353230|Q12353230]] | [[Niŝimura Koogecu]] | | 1883-04-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353679|Q12353679]] | [[Paul Jadot]] | | 1883-04-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2635139|Q2635139]] | [[Janka Maŭr]] | [[Dosiero:Я.Маўр – памочнік настаўніка пачатковай школы ў мястэчку Новае Места (Літва).jpg|center|48px]] | 1883-04-29 | 1971-08-03 | [[Liepāja]] | [[Minsko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[belorusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12356780|Q12356780]] | [[William Francis Lawrence]] | | 1883-05-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344818|Q12344818]] | [[Albin Sandström]] | | 1883-05-12 | 1952-03-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355338|Q12355338]] | [[Stefan Minkov]] | | 1883-05-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348762|Q12348762]] | [[Heiman Blok]] | | 1883-06-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346666|Q12346666]] | [[Duŝan Maruzzi]] | | 1883-07-01 | 1956 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345411|Q12345411]] | [[Augustin Pitlík]] | | 1883-07-24 | 1960-04-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18752931|Q18752931]] | [[Giles Leigh Browne]] | | 1883-07-26 | 1919-02-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480764|Q20480764]] | [[Josef Schmalzl]] | | 1883-08-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723961|Q19723961]] | [[Izoro Jozefo Polgár]] | | 1883-08-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349277|Q12349277]] | [[Inocento Seriŝev]] | | 1883-08-15 | 1976-08-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354654|Q12354654]] | [[Rosa Bye]] | | 1883-08-23 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479654|Q20479654]] | [[József Miĥalik]] | | 1883-08-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356238|Q12356238]] | [[Ueda Hanĵi]] | | 1883-09-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q29001050|Q29001050]] | ''[[:d:Q29001050|Gassy Marin]]'' | [[Dosiero:Eugène Gaspard Marin.jpg|center|48px]] | 1883-10-08 | 1969 | [[Watermael-Boitsfort]] | ''[[:d:Q5935429|Q5935429]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12055945|Q12055945]] | [[Stanislav Kamarýt]] | [[Dosiero:Stanislav Kamarýt (1883-1956).jpg|center|48px]] | 1883-11-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1956-07-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q2092152|Q2092152]]'' | [[Havlíčkův Brod]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q12357128|Q12357128]] | [[Ágoston Marich]] | [[Dosiero:Marich.jpg|center|48px]] | 1883-11-19 | 1955 | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346260|Q12346260]] | [[Corrado Grazzini]] | | 1883-12-08 | 1971-09-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481652|Q20481652]] | [[Johanna Zschepank]] | | 1883-12-19 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20722|Q20722]] | [[Claudius Colas]] | [[Dosiero:Claudius Colas.jpg|center|48px]] | 1884 | 1914 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346396|Q12346396]] | [[David Kennedy]] | | 1884 | 1975-12-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346595|Q12346595]] | [[Domènec Sardà i Simó]] | | 1884 | 1911-06-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12347984|Q12347984]] | [[František Vaněk]] | | 1884 | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348724|Q12348724]] | [[Hans Westenberger]] | | 1884 | 1978-02-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1388319|Q1388319]] | [[Sifo]] | [[Dosiero:Liu Shi-fu.jpg|center|48px]] | 1884<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1915-03-27 | [[Kantono (Ĉinio)|Kantono]] | [[Ŝanhajo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352416|Q12352416]] | [[Maurice Lewin]] | | 1884 | 1971-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q15622887|Q15622887]] | [[Martin Blicher]] | | 1884 | 1963 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353668|Q12353668]] | [[Paul Boulet]] | [[Dosiero:Boulet.jpg|center|48px]] | 1884-01-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349741|Q12349741]] | [[Jean Baptiste Betfort Dufrenne]] | | 1884-01-07 | 1941 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481336|Q20481336]] | [[Joan Barceló Andreu]] | | 1884-01-07 | 1953 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18449|Q18449]] | [[Montagu Christie Butler]] | | 1884-01-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1970-05-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Londono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12027171|Q12027171]] | [[Julie Šupichová]] | | 1884-01-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1970-12-20<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | |- | [[:d:Q12349955|Q12349955]] | [[Josep Casanovas Genover]] | | 1884-02-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349022|Q12349022]] | [[Hynek Karel Bouška]] | | 1884-03-02 | 1962-01-13 | [[Prago]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077930|Q15077930]] | [[Émile Borel|Emile Borel]] | | 1884-04-27 | | [[Liono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344707|Q12344707]] | [[Aino Elmi Tamminen]] | | 1884-05-01 | 1955-10-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546575|Q18546575]] | [[Arthur Reese Fairbairn]] | | 1884-05-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11873617|Q11873617]] | [[Eduard Kühnl]] | [[Dosiero:Eduard Kühnl (1884-1966).jpg|center|48px]] | 1884-05-16 | 1966-05-23 | [[Prago]] | [[Novjorko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348799|Q12348799]] | [[Hendrick Cornelis Leeuwen]] | | 1884-05-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3181194|Q3181194]] | [[John Carl Flugel]] | | 1884-06-13<ref name='ref_82712966b2baed6d0da21d3056c87c49'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12458946w</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1955-08-06 | [[Londono]] | [[Londono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_82712966b2baed6d0da21d3056c87c49' /> | [[angla lingvo]]<ref name='ref_82712966b2baed6d0da21d3056c87c49' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6852590|Q6852590]] | [[Liu Ŝipej]] | [[Dosiero:Liu Shipei.jpg|center|48px]] | 1884-06-24<ref name='ref_1970556d30a05d4b00e33160c1f995d4'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb15021538k</ref> | 1919-11-20<ref name='ref_1970556d30a05d4b00e33160c1f995d4' /> | ''[[:d:Q1375588|Q1375588]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1970556d30a05d4b00e33160c1f995d4' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Nordĉina dialektaro]]<br/>[[Ĉina lingvaro|ĉina lingvo]]<ref name='ref_1970556d30a05d4b00e33160c1f995d4' /> | |- | [[:d:Q12344694|Q12344694]] | [[Agnes Bøgh-Høgsted]] | | 1884-07-15 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3894027|Q3894027]] | [[Petro Stojan]] | | 1884-07-22 | 1961-05-03 | [[Ismajil]] | [[Nico]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20857539|Q20857539]] | [[Apolinaras Opulskis]] | | 1884-07-22 | 1948-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344857|Q12344857]] | [[Alf Hageler]] | [[Dosiero:Johnsen.jpg|center|48px]] | 1884-07-24 | 1932-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345262|Q12345262]] | [[Archibald John Ashley]] | | 1884-08-01 | 1943-04-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352756|Q12352756]] | [[Modesto Eugenio Carolfi]] | | 1884-08-05 | 1958-07-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348833|Q12348833]] | [[Herbert Moore Scott]] | | 1884-08-19 | 1935-01-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478711|Q20478711]] | [[Ágost Marczell]] | | 1884-08-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348198|Q12348198]] | [[Georges Warnier]] | | 1884-10-05 | 1953-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347976|Q12347976]] | [[František Bárth]] | | 1884-10-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349744|Q12349744]] | [[Jean Couteaux]] | | 1884-10-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345300|Q12345300]] | [[Arne Arnessen]] | | 1884-11-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353270|Q12353270]] | [[Norman Wentworth Frost]] | | 1884-12-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1056989|Q1056989]] | [[Kató Hámán]] | [[Dosiero:1308 Portrait 60.jpg|center|48px]] | 1884-12-02 | 1936-08-31 | [[Kompolt]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q3379031|Q3379031]] | [[Philip Louis Pratley]] | | 1884-12-04 | 1958-08-01 | [[Liverpool]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480078|Q20480078]] | [[Martin Muribo]] | | 1884-12-23 | 1956-12-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344619|Q12344619]] | [[Adam Lacalendola]] | | 1885 | 1977-02-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346179|Q12346179]] | [[Christian Graversen]] | | 1885 | 1958-10-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348680|Q12348680]] | [[Hajan Ĥirob Namĝilob]] | | 1885 | 1934 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351514|Q12351514]] | [[Leôncio Contreiras Fontes]] | | 1885 | 1910 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355336|Q12355336]] | [[Stefan Nicolau Michalski]] | | 1885 | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356352|Q12356352]] | [[Valentín Alavedra]] | | 1885 | 1961 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20479736|Q20479736]] | [[Reinaldo Geyer]] | | 1885 | 1964 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3774293|Q3774293]] | [[Cayetano Redondo]] | | 1885 | 1940 | [[Segovio]] | [[Madrido]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15646869|Q15646869]] | [[Mihály Zsámboky]] | | 1885 | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12188384|Q12188384]] | [[Jan Jacobs]] | | 1885-01-02 | 1971-10-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11628277|Q11628277]] | [[Nishi Seiho]] | [[Dosiero:Nishi Seiho.JPG|center|48px]] | 1885-01-06 | 1978-08-17 | [[Tokio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q282172|Q282172]] | [[Ōsugi Sakae]] | [[Dosiero:Sakae.jpg|center|48px]] | 1885-01-17<ref name='ref_2a3482266d82222b4479790fdcc1b52f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12457528m</ref> | 1923-09-16 | [[Marugame]] | ''[[:d:Q7473516|Q7473516]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_2a3482266d82222b4479790fdcc1b52f' /> | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<ref name='ref_2a3482266d82222b4479790fdcc1b52f' /> | |- | [[:d:Q12349640|Q12349640]] | [[Jacint Bremon Masgrau]] | | 1885-01-28 | 1960-04-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356237|Q12356237]] | [[Ueno Takao]] | | 1885-02-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346083|Q12346083]] | [[Catharina J. Roskes-Dirksen]] | | 1885-02-23 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353664|Q12353664]] | [[Paul Bennemann]] | | 1885-03-13 | 1954 | [[Leipzig]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347973|Q12347973]] | [[Frans Jozeph Preller]] | | 1885-03-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15095454|Q15095454]] | [[Josef Hajek]] | | 1885-03-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1896032|Q1896032]] | [[Maria Filip Feldman]] | [[Dosiero:Biskup Klemens Maria Filip Feldman.png|center|48px]] | 1885-03-24 | 1971-06-15 | | [[Płock]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3894467|Q3894467]] | [[Toki Zenmaro]] | [[Dosiero:Toki Zenmaro.JPG|center|48px]] | 1885-06-08 | 1980-04-14 | [[Tokio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]] | |- | [[:d:Q20479780|Q20479780]] | [[Gabriel Alomar Ferragut]] | | 1885-06-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077947|Q15077947]] | [[August Oskar Bünemann]] | | 1885-06-19 | 1958-06-02 | [[Hamburgo]] | [[Hamburgo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1596590|Q1596590]] | [[Heinrich Gustav Arnhold]] | | 1885-07-22<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1935-10-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Dresdeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Dresdeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356705|Q12356705]] | [[Walter Glover Phipps]] | | 1885-07-24 | 1945 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18609699|Q18609699]] | [[Henriette Ith-Wille]] | | 1885-08-31 | 1978-11-12 | [[La Chaux-de-Fonds]] | [[Ĝenevo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3774288|Q3774288]] | [[Francisco Azorín Izquierdo]] | [[Dosiero:Francisco Azorín.png|center|48px]] | 1885-09-12 | 1975-12-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346047|Q12346047]] | [[Carl Emil Ohlsson]] | | 1885-10-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350938|Q12350938]] | [[Kurt Schönrich]] | | 1885-11-04 | 1979-05-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12021409|Q12021409]] | [[Ida Christensen]] | | 1885-11-05 | 1966-01-29 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353391|Q12353391]] | [[Ohshima Hiroshi]] | | 1885-11-05 | 1971 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3783151|Q3783151]] | [[Hans Hermann Kürsteiner]] | [[Dosiero:Kuersteiner.jpg|center|48px]] | 1885-11-14 | 1968 | [[Sankt-Galo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354475|Q12354475]] | [[René Ladevèze]] | | 1885-11-28 | 1913-07-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18170895|Q18170895]] | [[Antoni Czubryński]] | [[Dosiero:Antoni Czubrynski.jpg|center|48px]] | 1885-12-31 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354510|Q12354510]] | [[Rezső Rajczy]] | | 1886 | 1920-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355145|Q12355145]] | [[Simeon Petkov]] | | 1886 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724478|Q19724478]] | [[Johannes Vahtkerl]] | | 1886-01-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355113|Q12355113]] | [[Sidonio Pintado Arroyo]] | | 1886-01-24 | 1939-05-30 | ''[[:d:Q1651671|Q1651671]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12350614|Q12350614]] | [[Kees de Klerk]] | | 1886-01-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481882|Q20481882]] | [[Fernand Blangarin]] | | 1886-03-07 | 1914-09-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816919|Q15816919]] | [[Kajaba Makoto]] | | 1886-03-21 | 1931-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346180|Q12346180]] | [[Christian Ringstrup Ege]] | | 1886-04-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348845|Q12348845]] | [[Hermann Schneller]] | | 1886-04-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479743|Q20479743]] | [[Marta Mölke]] | | 1886-04-20 | 1944-10-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4120723|Q4120723]] | [[William George Adams]] | | 1886-04-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q909195|Q909195]] | [[János Dorosmai]] | | 1886-04-26 | 1966-11-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5488404|Q5488404]] | ''[[:d:Q5488404|Frank Merrick]]'' | | 1886-04-30 | 1981-02-01 | ''[[:d:Q2376216|Q2376216]]'' | [[Londono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354969|Q12354969]] | [[Sasaki Macue]] | | 1886-05-03 | 1933-06-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345230|Q12345230]] | [[Anísio Melhor]] | | 1886-05-07 | 1955-03-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478031|Q20478031]] | [[Karl Hjalmar Fröding]] | | 1886-05-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350504|Q12350504]] | [[Karl Steier]] | | 1886-05-31<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1947-09-07<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Brno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Brno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344864|Q12344864]] | [[Alfred Christensen]] | | 1886-06-28 | 1932-06-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12769|Q12769]] | [[Willem Drees]] | [[Dosiero:Drees, W. - SFA002019221.jpg|center|48px]] | 1886-07-05<ref name='ref_536c9858be3b7e848f4ef303979a9d94'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11991793q</ref><ref name='ref_791d877c985fe3b8890c9e4a9e6c976c'>http://www.biografischportaal.nl/persoon/02008437</ref> | 1988-05-14<ref name='ref_536c9858be3b7e848f4ef303979a9d94' /><ref name='ref_791d877c985fe3b8890c9e4a9e6c976c' /> | [[Amsterdamo]] | [[Hago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_536c9858be3b7e848f4ef303979a9d94' /> | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<ref name='ref_536c9858be3b7e848f4ef303979a9d94' /> | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q20480748|Q20480748]] | [[Willy Verateeg-Graftdijk]] | | 1886-07-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15731133|Q15731133]] | [[Bronisław Kuhl|Bronislaw Kuhl]] | | 1886-08-19 | 1955-03-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348070|Q12348070]] | [[Fukuta Kunitaro]] | | 1886-09-06 | 1940-03-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350650|Q12350650]] | [[Kilomf Rokuro]] | | 1886-10-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354532|Q12354532]] | [[Richard Lerchner]] | | 1886-11-19 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18738700|Q18738700]] | [[Pēteris Ķiķauka]] | | 1886-11-28 | 1967 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345779|Q12345779]] | [[Boris Kotzin]] | | 1887 | 1958 | [[Kaŭno]] | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349900|Q12349900]] | [[Johano Lüneman]] | | 1887 | 1920 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349989|Q12349989]] | [[José Santamaría Neira]] | | 1887 | 1979-12-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353766|Q12353766]] | [[Petra Nielsen]] | | 1887 | 1970 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355323|Q12355323]] | [[Stanislav Stejskal]] | | 1887 | 1929-12-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479454|Q20479454]] | [[Zsigmond Tieder]] | | 1887 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480057|Q20480057]] | [[Erhard Urban]] | | 1887 | 1969-06-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q23905217|Q23905217]] | [[Josef König]] | | 1887 | 1978 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q419112|Q419112]] | ''[[:d:Q419112|Qian Xuantong]]'' | [[Dosiero:Qian Xuantong.jpg|center|48px]] | 1887 | 1939 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346139|Q12346139]] | [[Charles William Ballard]] | | 1887<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | 1963<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478401|Q20478401]] | [[Jorge de Saldanha Carreira]] | | 1887-01-12 | 1970-02-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349938|Q12349938]] | [[Josef Bednář]] | | 1887-01-22 | 1966-04-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q77874|Q77874]] | [[Max Josef Metzger]] | [[Dosiero:Max-Josef-Metzger-Büste in Augsburg.JPG|center|48px]] | 1887-02-03<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1944-04-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Schopfheim]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Brandenburg an der Havel]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2090460|Q2090460]] | [[Wouter Lutkie]] | [[Dosiero:Lutkie1919.jpg|center|48px]] | 1887-02-23 | 1968-01-23 | [['s-Hertogenbosch]] | ''[[:d:Q2112786|Q2112786]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15796491|Q15796491]] | [[Asada Hazime]] | | 1887-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481728|Q20481728]] | [[Leopold Berger]] | | 1887-03-09 | 1954-08-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25494671|Q25494671]] | [[Liudas Alseika]] | | 1887-04-25 | 1960-05-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345807|Q12345807]] | [[Božena Vlčková]] | | 1887-06-02 | 1978-08-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q366325|Q366325]] | [[Frigyes Karinthy]] | [[Dosiero:Karinthy Frigyes c 1930.jpeg|center|48px]] | 1887-06-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1938-08-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_2d4e0d071260d5c7af45564c54e014b9'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119094395</ref> | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Siófok]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_2d4e0d071260d5c7af45564c54e014b9' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]]<ref name='ref_2d4e0d071260d5c7af45564c54e014b9' /> | |- | [[:d:Q12348216|Q12348216]] | [[Gerarda de Waart]] | | 1887-06-25 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351494|Q12351494]] | [[Lev Levenzon]] | | 1887-06-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344975|Q12344975]] | [[Anatolo Koch]] | | 1887-07-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11878664|Q11878664]] | ''[[:d:Q11878664|Emil Václav Müller]]'' | | 1887-07-28 | 1954 | [[Prago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348196|Q12348196]] | [[Georges Ramboux]] | | 1887-07-28 | 1964 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12354364|Q12354364]] | [[Rafel Israels]] | | 1887-07-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18737800|Q18737800]] | [[Anna Gyllsdorff]] | | 1887-08-19 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350042|Q12350042]] | [[Julia C. Isbrücker]] | [[Dosiero:Julia Isbrucker.jpg|center|48px]] | 1887-09-22 | 1971-01-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12608|Q12608]] | [[Hector Hodler]] | [[Dosiero:1917-Hodler.jpg|center|48px]] | 1887-10-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1920-03-31<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĝenevo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Leysin]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347583|Q12347583]] | [[F. C. D. Smarius]] | | 1887-10-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q284156|Q284156]] | [[Joseph Mary Plunkett]] | [[Dosiero:Joseph Mary Plunkett.jpg|center|48px]] | 1887-11-21 | 1916-05-04 | [[Dublino]] | ''[[:d:Q1049842|Q1049842]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345218|Q12345218]] | [[Antonius Gerardus Johannis van Straaten]] | | 1887-12-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3752804|Q3752804]] | [[Juan Gracia]] | | 1888 | 1941 | [[Bilbao]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346814|Q12346814]] | [[Eduard Schoen]] | | 1888 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349679|Q12349679]] | [[James Sayers]] | | 1888 | 1957-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352319|Q12352319]] | [[Maria Julivert Aulés]] | | 1888 | 1968-04-02 | ''[[:d:Q929759|Q929759]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12354138|Q12354138]] | [[Priska Haas]] | | 1888 | 1975-07-20 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724244|Q19724244]] | [[Nellie Jane Campbell]] | | 1888 | 1980-11-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1118838|Q1118838]] | [[Mór Korach]] | | 1888-02-08 | 1975-11-27 | [[Miskolc]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15096898|Q15096898]] | [[Max Butin]] | | 1888-02-17 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q288747|Q288747]] | [[Þórbergur Þórðarson]] | | 1888-03-12 | 1974-11-12 | ''[[:d:Q933458|Q933458]]'' | [[Rejkjaviko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15818194|Q15818194]] | [[August Omlor]] | | 1888-03-13 | 1956-12-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350492|Q12350492]] | [[Karl Kliem]] | | 1888-03-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477785|Q20477785]] | [[Karl Josef Loy]] | | 1888-03-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7128746|Q7128746]] | [[Demócrito Rocha]] | | 1888-04-14 | 1943-11-29 | | [[Fortalezo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]] | |- | [[:d:Q12354587|Q12354587]] | [[Robert Trögel]] | | 1888-04-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344669|Q12344669]] | [[Adriaan Kloek]] | | 1888-05-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16473250|Q16473250]] | [[Stasys Tijūnaitis]] | [[Dosiero:Skenuota153.jpg|center|48px]] | 1888-05-08 | 1966-07-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348056|Q12348056]] | [[Fritiof Ahnfeldt]] | | 1888-05-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724246|Q19724246]] | [[Alfred Neupert]] | | 1888-05-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346433|Q12346433]] | [[Demetrio Viktorov-Ĉeĥoviĉ]] | | 1888-05-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480331|Q20480331]] | [[Francisco Máñez Sánchez]] | | 1888-05-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480909|Q20480909]] | [[William Edward Baff]] | | 1888-05-20 | 1964-12-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347969|Q12347969]] | [[Frans Schoofs]] | | 1888-05-22 | 1934-03-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19710065|Q19710065]] | [[J. B. de Mello e Souza]] | | 1888-05-28 | 1969-04-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[portugala lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724173|Q19724173]] | [[Ludwig Puff]] | | 1888-06-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2604162|Q2604162]] | [[Adamo Zamenhof]] | [[Dosiero:Adam Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1888-06-11 | 1940-01-29 | [[Varsovio]] | [[Palmiry]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11459436|Q11459436]] | [[Ossaka Kenĵi]] | [[Dosiero:Osaka Kenji.JPG|center|48px]] | 1888-06-28 | 1969-08-01 | [[Tokio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354591|Q12354591]] | [[Roberto Maraury Barredo]] | | 1888-07-03 | 1958-12-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349958|Q12349958]] | [[Josep Grau Casas]] | | 1888-09-08 | 1952-03-25 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q1903455|Q1903455]] | [[Martin Benka]] | [[Dosiero:Bratislava Snopek Ladislav plastika Martin Benka.jpg|center|48px]] | 1888-09-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c1fab0bd88d37dd54bccbf8db6ef2e16'>http://explore.rkd.nl/en/explore/artists/6504</ref><ref name='ref_e8c8196bac4e311461610da4961380ff'>http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/benz/9780199773787.article.B00016418</ref> | 1971-06-28<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Kostolište]] | [[Malacky]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_5482fe3ffb2c10aa06e2ac30c184da51'>https://rkd.nl/explore/artists/6504</ref> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350582|Q12350582]] | [[Katoh Masami]] | | 1888-11-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348113|Q12348113]] | [[Gaetano Facchi]] | | 1888-12-02 | 1979 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q252414|Q252414]] | [[Árpád Szakasits]] | [[Dosiero:Szakasits Árpád 1949.jpg|center|48px]] | 1888-12-06 | 1965-05-03 | [[Budapeŝto]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q12344876|Q12344876]] | [[Alice Maier]] | | 1889 | 1992-10-28 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344922|Q12344922]] | [[Amalia Núñez Dubús]] | | 1889 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349755|Q12349755]] | [[Jelizaveta Miĥajlovna Zamenhof]] | | 1889 | 1977 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349847|Q12349847]] | [[Jesús Amaya Topete]] | | 1889 | 1976 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352252|Q12352252]] | [[Manuel Fernandez Menendez]] | | 1889 | 1974-07-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352291|Q12352291]] | [[Margarete von Waldowski]] | | 1889 | 1992-06-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354464|Q12354464]] | [[Renaud Richez]] | | 1889 | 1945-03-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356757|Q12356757]] | [[Wilhelm Blumenstock]] | | 1889 | 1970 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481901|Q20481901]] | [[Jaromír Železný]] | | 1889 | 1970 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2540296|Q2540296]] | [[Yvonne Thooris]] | [[Dosiero:Yvonne Thooris.jpg|center|48px]] | 1889 | 1978-09-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5569038|Q5569038]] | [[Glenn P. Turner]] | | 1889 | 1975-07-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353667|Q12353667]] | [[Paul Bouvier]] | | 1889 | 1974-02-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12357092|Q12357092]] | [[Zózimo Lima]] | | 1889 | 1974 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20723|Q20723]] | [[William Edward Collinson]] | | 1889-01-04 | 1969-06-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Interlingvao]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723959|Q19723959]] | [[István E. Kéthelyi]] | | 1889-02-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348797|Q12348797]] | [[Hendrik Sierik Donker]] | | 1889-02-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349941|Q12349941]] | [[Josef Engst]] | | 1889-02-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2261953|Q2261953]] | [[S. Colum Gilfillan]] | | 1889-04-05 | 1978-02-14 | [[Saint Paul (Minesoto)|Saint Paul]] | [[Pasadena (Kalifornio)|Pasadena]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348274|Q12348274]] | [[Giovanni Barni]] | | 1889-04-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q61585|Q61585]] | [[Ludwig Renn]] | [[Dosiero:Ludwig Renn.jpg|center|48px]] | 1889-04-22<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_5892d4a1a98d59411a231a7066c0ff47'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11990387f</ref> | 1979-07-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_5892d4a1a98d59411a231a7066c0ff47' /> | [[Dresdeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Berlino]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_5892d4a1a98d59411a231a7066c0ff47' /> | |- | [[:d:Q12356511|Q12356511]] | [[Ville Jussi Kostiainen]] | | 1889-05-01 | 1968-03-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q974337|Q974337]] | [[Ferdinand Duviard]] | | 1889-06-11<ref name='ref_6a4635ab8bacd750cc5a42d39f50df49'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb148531949</ref> | 1965-02-02<ref name='ref_6a4635ab8bacd750cc5a42d39f50df49' /> | [[Fontenay-sous-Bois]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_6a4635ab8bacd750cc5a42d39f50df49' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_6a4635ab8bacd750cc5a42d39f50df49' /><br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q11196500|Q11196500]] | [[Adolfas Klimas]] | | 1889-06-16 | 1985-10-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3808941|Q3808941]] | [[J. R. G. Isbrücker]] | | 1889-07-19 | 1967-01-20 | [[Hago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q15613624|Q15613624]] | [[Gustav Scholze]] | | 1889-07-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347669|Q12347669]] | [[Felikso Diez]] | | 1889-07-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12355698|Q12355698]] | [[Søren Engesgaar Christie]] | | 1889-07-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12571|Q12571]] | [[Edmond Privat]] | [[Dosiero:Privat.jpg|center|48px]] | 1889-08-19 | 1962-08-28<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĝenevo]] | [[Rolle]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q15730351|Q15730351]] | [[Elisabeth Wunderlich]] | | 1889-09-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q539024|Q539024]] | [[Vilho Väisälä]] | [[Dosiero:Vilho-Vaisala-1958.jpg|center|48px]] | 1889-09-28<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1969-08-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Kontiolahti]] | [[Helsinko]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3515034|Q3515034]] | [[Stefano la Colla]] | | 1889-10-02 | 1966 | [[Salemi]] | [[Milano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353193|Q12353193]] | [[Nikolaj Borisov]] | | 1889-10-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352973|Q12352973]] | [[Mátyás Frühwirth]] | | 1889-10-30 | 1949 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346087|Q12346087]] | [[Cecil Charles Goldsmith]] | | 1889-11-16 | 1972-03-02 | [[Gloucester (Anglio)|Gloucester]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352538|Q12352538]] | [[Mieczysław Sygnarski|Mieczyslaw Sygnarski]] | [[Dosiero:Mieczysław Sygnarski (1939).jpg|center|48px]] | 1889-11-30 | 1979-05-26 | [[Brzozów]] | [[Krakovo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q920269|Q920269]] | [[Zofia Zamenhof]] | [[Dosiero:Sofia Zamenhof 1906.jpg|center|48px]] | 1889-12-13 | 1942-08 | | [[Treblinka (koncentrejo)|Treblinka]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346602|Q12346602]] | [[Donald Evans Parrish]] | | 1889-12-20 | 1969-06-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12021951|Q12021951]] | [[Ivan Krestanov]] | | 1890 | 1966 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344826|Q12344826]] | [[Aldo Ferdinando Schmucker]] | | 1890 | 1977-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348430|Q12348430]] | [[Gyula Bulyovszky]] | | 1890 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352712|Q12352712]] | [[Miquel Arbona Oliver]] | | 1890 | 1977 | [[Sóller]] | [[Palma de Majorko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352746|Q12352746]] | [[Miĥajl Zamenhof]] | | 1890 | 1940 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15727939|Q15727939]] | [[Stefan]] | | 1890 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20887|Q20887]] | [[Vasilij Eroŝenko]] | [[Dosiero:Eroshenko Vassili 001.jpg|center|48px]] | 1890-01-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1952-12-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Belgoroda provinco]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q20801771|Q20801771]] | [[Josef Friedrich]] | | 1890-01-13 | 1968-12-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12023574|Q12023574]] | [[Jarmila Kurandová]] | | 1890-01-30<ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226'>''[[:d:Q37312|Interreta filma datumbazo]]''</ref> | 1978-12-06<ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226' /> | ''[[:d:Q206531|Q206531]]'' | [[Brno]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350940|Q12350940]] | [[Kurt Hubricht]] | | 1890-02-18 | <some value> | [[Leipzig]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3510996|Q3510996]] | [[Jiří František Chaloupecký]] | [[Dosiero:Jiří František Chaloupecký (1890 - 1922).jpg|center|48px]] | 1890-02-28 | 1922-04-10 | ''[[:d:Q3489932|Q3489932]]'' | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q12344657|Q12344657]] | [[Adolf Sproeck]] | | 1890-03-05 | 1978-03-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346050|Q12346050]] | [[Carl Johan Johansson]] | | 1890-03-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355326|Q12355326]] | [[Stanisław Karolczyk]] | | 1890-04-14 | 1966 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9032848|Q9032848]] | [[Miguel Sancho Izquierdo]] | | 1890-06-17 | 1988-12-16 | [[Calanda]] | [[Zaragozo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1392848|Q1392848]] | [[Joan Amades Gelats]] | [[Dosiero:Joan Amades i Gelats.jpg|center|48px]] | 1890-07-23 | 1959-01-17 | [[Barcelono]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15936542|Q15936542]] | [[József Takács]] | | 1890-07-24 | 1944-10-16 | [[Nagyigmánd]] | [[Pusztavám]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348837|Q12348837]] | [[Hermann Albrecht Naumann]] | | 1890-08-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345634|Q12345634]] | [[Bernhard Eriksson]] | | 1890-09-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351479|Q12351479]] | [[Leopold Kronenberg]] | | 1890-10-15 | 1929-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12050164|Q12050164]] | [[Rudolf Hromada]] | [[Dosiero:Rudolf Hromada.jpg|center|48px]] | 1890-11-09 | 1964-10-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q128370|Q128370]] | [[Włodzimierz Pfeiffer]] | [[Dosiero:Włodzimierz Pfeiffer 39 606 0 O-I P-2.png|center|48px]] | 1890-11-25 | 1941-06-25 | [[Płock]] | ''[[:d:Q7664196|Q7664196]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22750|Q22750]] | [[Maurice Genevoix]] | [[Dosiero:Les Éparges (Meuse) Statue-buste Maurice Génevoix.JPG|center|48px]] | 1890-11-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0a991abc700d07534692bc1fb81099ed'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11904577s</ref> | 1980-09-08<ref name='ref_ad130f4395b4ad73420664f48ec8283f'>''[[:d:Q15222191|general catalog of BnF]]''</ref><ref name='ref_0a991abc700d07534692bc1fb81099ed' /> | ''[[:d:Q217180|Decize]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q851020|Q851020]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0a991abc700d07534692bc1fb81099ed' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_0a991abc700d07534692bc1fb81099ed' /> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q933959|Q933959]] | [[Delfí Dalmau]] | [[Dosiero:Delfín Dalmau.png|center|48px]] | 1891 | 1965 | [[Figueres]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346827|Q12346827]] | [[Efim Feofanoviĉ Spiridoviĉ]] | | 1891 | 1958 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346937|Q12346937]] | [[Ellen Gregory]] | | 1891 | 1976-07-02 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347087|Q12347087]] | [[Enrico Violi]] | | 1891 | 1979 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348005|Q12348005]] | [[François de Kinder]] | | 1891 | 1970-04-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349589|Q12349589]] | [[Ivan Grigorieviĉ Lidin]] | | 1891 | <some value> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350060|Q12350060]] | [[Juliusz Kriss|Juljusz Kriss]] | | 1891 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351252|Q12351252]] | [[Ladislav Karol Cibur]] | | 1891 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353509|Q12353509]] | [[Oskar Berman]] | [[Dosiero:Oskar Berman.jpg|center|48px]] | 1891 | 1975-07-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355080|Q12355080]] | [[Sergeo Obruĉev]] | | 1891 | 1965-08-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356715|Q12356715]] | [[Walter von Waldowski]] | | 1891 | 1980-03-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723739|Q19723739]] | [[Erhardt Kofi Paku]] | | 1891 | 1992-04-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724078|Q19724078]] | [[Kriŝjanis Strazds]] | | 1891 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479348|Q20479348]] | [[František Pytloun]] | | 1891 | 1976 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1968214|Q1968214]] | [[Nikolao Hohlov]] | [[Dosiero:Nikolao Hohlov.jpg|center|48px]] | 1891 | 1953 | [[Moskvo]] | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12773|Q12773]] | [[Julio Baghy]] | [[Dosiero:Julio Baghy.jpg|center|48px]] | 1891-01-13<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1967-03-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Szeged]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q12351469|Q12351469]] | [[Leo Blaas]] | | 1891-01-14 | 1951-11-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11252596|Q11252596]] | [[Juozas Mačernis]] | | 1891-01-22 | 1976-09-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477902|Q20477902]] | [[George Arthur Sutherland]] | | 1891-02-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481253|Q20481253]] | [[Fredrik Skog]] | | 1891-02-06 | 1956-05-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352330|Q12352330]] | [[Marie Strejčková-Šamlová]] | | 1891-02-09 | 1970-04-30 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4159595|Q4159595]] | [[Georgo Deŝkin]] | | 1891-02-23 | 1963 | [[Vilno]] | [[Miĉurinsk]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12353268|Q12353268]] | [[Norman Keith Roscoe]] | | 1891-02-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349877|Q12349877]] | [[Joan Gili-Norta]] | | 1891-03-16 | 1942-01-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12050092|Q12050092]] | [[Ruda Kubíček]] | | 1891-03-18 | 1983-04-06 | [[Uherské Hradiště]] | [[Uherské Hradiště]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15098055|Q15098055]] | [[Ludoviko Glodeau]] | | 1891-03-24 | 1952-11-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479747|Q20479747]] | [[Rodrigo Almada Rodríguez]] | | 1891-03-26 | 1968-08-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723920|Q19723920]] | [[Arthur Maurice Hyde]] | | 1891-04-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479352|Q20479352]] | [[Lucien Jacques Thevenin]] | | 1891-04-15 | 1962 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348992|Q12348992]] | [[Hugo Jokl]] | | 1891-04-24 | 1960-01-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q76519|Q76519]] | [[Rudolf Carnap]] | | 1891-05-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1861c7171efcaabd4d6d9b1f2a1bcebe'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12174058b</ref><ref name='ref_6cf64e575874f0012e28d51ee34cc9a7'>http://www.nndb.com/people/754/000113415/</ref> | 1970-09-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1861c7171efcaabd4d6d9b1f2a1bcebe' /><ref name='ref_b26a2437bbc3d089b8b7ac7d40d864df'>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/96234/Rudolf-Carnap</ref><ref name='ref_328b2fbf4739b55d8f51e63e7c861647'>http://www.brainyquote.com/quotes/authors/r/rudolf_carnap.html</ref><ref name='ref_5c40f1c23c3ac4ad1201dff3ecb6fc26'>http://en.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Carnap</ref> | ''[[:d:Q681425|Ronsdorf]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_3d7c3bf4cfef9a17faeedbbb078ff22c'>http://books.google.com/books/about/An_Introduction_to_the_Philosophy_of_Sci.html?id=Ce_obykgf8cC</ref><ref name='ref_2332f447b4654fa612ed99965de7f42c'>http://books.google.com/books/about/The_Logical_Structure_of_the_World.html?id=WgY2ZMsJtQgC</ref><ref name='ref_88bb7c5491608479aec08781b363dcef'>http://books.google.com/books/about/Logical_Empiricism_at_Its_Peak.html?id=hf0Ar62uA34C</ref> | [[Santa Monica]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f5d8a7ac487f31705b17a21e83b9e170'>http://www.astro.com/astro-databank/Carnap,_Rudolf</ref><ref name='ref_ba47f4cd046bc4860db329324051fa41'>http://www.wisdomsupreme.com/dictionary/rudolf-carnap.php</ref><ref name='ref_ef10cd8317850d0fe1842c52dda9b87e'>https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Rudolf_Carnap</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1861c7171efcaabd4d6d9b1f2a1bcebe' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_1861c7171efcaabd4d6d9b1f2a1bcebe' /><br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q20479945|Q20479945]] | [[R. J. P. Mortished]] | | 1891-06-14 | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356703|Q12356703]] | [[Walter Döhler]] | | 1891-06-19 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10303960|Q10303960]] | [[Ismael Gomes Braga]] | | 1891-07-14 | 1969-01-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345629|Q12345629]] | [[Bernardino Martins d’Almeida]] | | 1891-07-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354251|Q12354251]] | [[Pál Tolnai]] | | 1891-08-23 | 1971 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q320056|Q320056]] | [[Yrjö Väisälä]] | [[Dosiero:Yrjö Väisälä.jpg|center|48px]] | 1891-09-06 | 1971-07-21 | [[Kontiolahti]] | ''[[:d:Q1641571|Q1641571]]''<ref name='ref_f014da6654458ca88dfe527e0fdd67e6'>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/621627/Yrjo-Vaisala</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354366|Q12354366]] | [[Ragnvald Rian]] | | 1891-09-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479602|Q20479602]] | [[Karl Minor]] | | 1891-09-21 | 1946-03-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3735234|Q3735234]] | [[Hendrik Adamson]] | | 1891-09-24 | 1946-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12628|Q12628]] | [[Kálmán Kalocsay]] | [[Dosiero:Kalman Kalocsay 1.jpg|center|48px]] | 1891-10-06<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1976-02-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Abaújszántó]] | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q19290320|Q19290320]] | ''[[:d:Q19290320|Domènec Masachs Torrente]]'' | | 1891-10-30 | 1965-01-23 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20481242|Q20481242]] | [[Otto Sklenčka]] | | 1891-11-02 | 1962-05-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348730|Q12348730]] | [[Harald Wiig]] | | 1891-11-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q153104|Q153104]] | [[Otto Dix]] | [[Dosiero:Bundesarchiv Bild 183-45912-0002, Berlin, Otto Dix-Ausstellung.jpg|center|48px]] | 1891-12-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_2ae2e315c43ab79c186186869ae614a6'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119419770</ref><ref name='ref_38ba2965aa60abc02fde6974535b5c12'>http://explore.rkd.nl/en/explore/artists/23331</ref><ref name='ref_1257f15a379ac9aa78c68ff0151de51f'>http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/benz/9780199773787.article.B00051996</ref> | 1969-07-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_2ae2e315c43ab79c186186869ae614a6' /><ref name='ref_38ba2965aa60abc02fde6974535b5c12' /><ref name='ref_1257f15a379ac9aa78c68ff0151de51f' /> | ''[[:d:Q1366433|Q1366433]]'' | [[Singen (Hohentwiel)|Singen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_2ae2e315c43ab79c186186869ae614a6' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_2ae2e315c43ab79c186186869ae614a6' /> | |- | [[:d:Q23860|Q23860]] | [[Hans Jakob]] | [[Dosiero:Jakob1931.jpg|center|48px]] | 1891-12-15 | 1967 | [[Heidelberg]] | [[Ĝenevo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346965|Q12346965]] | [[Emil Pfeffer]] | | 1891-12-16 | 1965-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11719526|Q11719526]] | [[Johano Zawada]] | | 1891-12-23 | 1975 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345607|Q12345607]] | [[Benito Losada]] | | 1892 | 1972-07-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348844|Q12348844]] | [[Hermann Tobusch]] | | 1892 | 1977-12-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349666|Q12349666]] | [[Jakob Schenkel]] | | 1892 | 1980-10-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349743|Q12349743]] | [[Jean Joseph Derks]] | | 1892 | 1976-01-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353671|Q12353671]] | [[Paul E. Schwerin]] | | 1892 | 1978-08-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354404|Q12354404]] | [[Raymond Goudin]] | | 1892 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12355183|Q12355183]] | [[Sinpak Au]] | | 1892 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356783|Q12356783]] | [[William John Downes]] | | 1892 | 1987-12-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723852|Q19723852]] | [[Henrik Gelger]] | | 1892 | 1918-10-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724076|Q19724076]] | [[Kristófer Grímsson]] | | 1892 | 1969-11-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11905898|Q11905898]] | ''[[:d:Q11905898|Antoni Muset i Ferrer]]'' | | 1892-01-01 | 1968-07-15 | [[Igualada]] | ''[[:d:Q825883|Q825883]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4684113|Q4684113]] | [[Adolf Holzhaus]] | | 1892 | 1982-06-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352726|Q12352726]] | [[Mirza Marchesi]] | | 1892 | 1953 | [[Padovo]] | [[Padovo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q317923|Q317923]] | [[Andreu Nin|Andrés Nin]] | | 1892-02-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_50a80795478aebac0a554ebe3892b260'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb124735073</ref> | 1937-06-20 | ''[[:d:Q929759|Q929759]]'' | [[Madrido]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_50a80795478aebac0a554ebe3892b260' /> | [[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<ref name='ref_50a80795478aebac0a554ebe3892b260' /><br/>[[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12350484|Q12350484]] | [[Karl Bartel]] | | 1892-02-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10858938|Q10858938]] | [[Atanas D. Atanasov]] | | 1892-02-12 | 1981<ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q538818|Q538818]] | [[Ján Valašťan-Dolinský]] | | 1892-02-15 | 1965-03-02 | [[Békéscsaba]] | [[Nitro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]] | [[slovaka lingvo]] |- | [[:d:Q12352364|Q12352364]] | [[Martin Petersen Palsberg]] | | 1892-03-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480540|Q20480540]] | [[Ludoviko Györy Nagy]] | | 1892-03-12 | 1980-02-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15122504|Q15122504]] | [[Edward Wiesenfeld|Edvardo Wiesenfeld]] | | 1892-03-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356709|Q12356709]] | [[Walter Ranft]] | | 1892-04-02 | 1969-09-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3893579|Q3893579]] | [[Vilho Setälä]] | | 1892-04-04 | 1985-04-11 | [[Helsinko]] | [[Espoo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[finna lingvo]] | [[finna lingvo]] |- | [[:d:Q20478906|Q20478906]] | [[Jaroslav Mastný]] | | 1892-04-29 | 1958-06-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348278|Q12348278]] | [[Giovanni Saggiori]] | | 1892-06-22 | 1984-05-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348786|Q12348786]] | [[Helmi Dresen]] | [[Dosiero:Helmi Dresen.jpg|center|48px]] | 1892-07-04 | 1941 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3513975|Q3513975]] | [[Jamaga Taiĵi]] | | 1892-07-26 | 1970-12-06 | [[Kioto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353826|Q12353826]] | [[Pinĥas Laĥovicki]] | | 1892-09-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20732|Q20732]] | [[Ernest Drezen]] | | 1892-11-02 | 1937-10-27 | [[Liepāja]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348353|Q12348353]] | [[Grietje Harmina Benink]] | | 1892-11-20 | 1982-02-20 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350006|Q12350006]] | [[Jozefo Alfus]] | | 1892-12-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723997|Q19723997]] | [[K. M. Kolobaŝkin]] | | 1892-12-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q969199|Q969199]] | [[Teodor Jung]] | | 1892-12-21 | 1986<ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | [[Meckenheim (Rejnlando)|Meckenheim]] | [[Hago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349628|Q12349628]] | [[J. Havas]] | | 1893 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931600|Q23931600]] | [[Kálmán Papp]] | | 1893 | 1969-11-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q937695|Q937695]] | [[Wanda Zamenhof]] | [[Dosiero:Wanda Zamenhof.jpg|center|48px]] | 1893 | 1954-07-30 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352585|Q12352585]] | [[Mihály Sárossy]] | | 1893 | | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350085|Q12350085]] | [[Ján Tibenský]] | | 1893-01-12 | 1979-11-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351894|Q12351894]] | [[Lucien Bannier]] | | 1893-01-12 | 1986-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12345223|Q12345223]] | [[Antonín Slavík]] | | 1893-01-20 | 1942-10-27 | [[Prago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479581|Q20479581]] | [[Elek Tolnai]] | | 1893-01-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q543383|Q543383]] | [[Marcel Minnaert]] | [[Dosiero:Marcel Minnaert.jpg|center|48px]] | 1893-02-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_04ff294392abbcd2c054b11c4bfb09d9'>http://snaccooperative.org/ark:/99166/w67h9g28</ref><ref name='ref_cdbe6caa0ab1fd764c80ebe3ecc84adf' /> | 1970-10-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_04ff294392abbcd2c054b11c4bfb09d9' /><ref name='ref_cdbe6caa0ab1fd764c80ebe3ecc84adf' /> | [[Bruĝo]] | [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344655|Q12344655]] | [[Adolf Oberrotman]] | | 1893-02-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105734|Q105734]] | [[Hans Sievers]] | | 1893-02-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1965-02-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Hamburgo]] | [[Kilo (urbo)|Kilo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477788|Q20477788]] | [[Emilie Suchardová]] | | 1893-02-28 | 1934-08-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477935|Q20477935]] | [[Johannes Jaanisto]] | | 1893-03-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15715942|Q15715942]] | [[João Carlos Muniz]] | | 1893-03-21 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354709|Q12354709]] | [[Rudolf Rakuša]] | | 1893-03-22 | 1970-05-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480453|Q20480453]] | [[Adolf Halbedl]] | | 1893-05-30 | 1983-03-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355327|Q12355327]] | [[Stanisław Zygmunt Braun]] | | 1893-06-25 | 1956<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478486|Q20478486]] | [[Pedro Casas]] | | 1893-06-29 | 1959-01-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481407|Q20481407]] | [[Reginald Joseph Yarworth]] | | 1893-07-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3087913|Q3087913]] | [[Frits Faulhaber]] | | 1893-08-08 | 1979-03-02 | [[Amsterdamo]] | [[Amsterdamo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1399681|Q1399681]] | [[Kalle Väisälä]] | | 1893-08-19 | 1968-09-16 | [[Kontiolahti]] | [[Helsinko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345217|Q12345217]] | [[Antonio Llinás Bellvehi|Antono Llinás Bellvehi]] | | 1893-09-13 | 1993 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11624571|Q11624571]] | [[Fuĵisaŭa Ĉikao]] | | 1893-09-18 | 1962-07-23 | [[Tokio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348831|Q12348831]] | [[Henry Ysner]] | | 1893-09-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2595695|Q2595695]] | [[Carles Riba]] | [[Dosiero:Carles Riba Bracons 0921.JPG|center|48px]] | 1893-09-23<ref name='ref_72887424d684d47ffb79e08a82af706f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11887381p</ref> | 1959-07-12<ref name='ref_72887424d684d47ffb79e08a82af706f' /><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Barcelono]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_72887424d684d47ffb79e08a82af706f' /> | [[kataluna lingvo]]<ref name='ref_72887424d684d47ffb79e08a82af706f' /><br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q2960006|Q2960006]] | [[Charles Pichon]] | | 1893-10-17<ref name='ref_b50fd6ad18faa5c36e1c1b9f52d53200'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11030561h</ref> | 1963-06-01<ref name='ref_b50fd6ad18faa5c36e1c1b9f52d53200' /> | [[Saumur]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_b50fd6ad18faa5c36e1c1b9f52d53200' /> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_b50fd6ad18faa5c36e1c1b9f52d53200' /><br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q20870735|Q20870735]] | [[Edvardas Levinskas]] | | 1893-11-18 | 1975-09-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10855847|Q10855847]] | [[Kim Ok]] | | 1893-11-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355889|Q12355889]] | [[Thorsten Torbjär]] | | 1893-12-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11173302|Q11173302]] | [[Orest Kuzma|Orest Kuzjma]] | | 1893-12-28 | 1968-12-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6970636|Q6970636]] | ''[[:d:Q6970636|Leib Malach]]'' | | 1894<ref name='ref_016217deab9f040f25db24a01fed9cfe'>''[[:d:Q846103|Encyclopaedia Judaica]]''</ref> | 1936<ref name='ref_016217deab9f040f25db24a01fed9cfe' /> | [[Zwoleń]]<ref name='ref_016217deab9f040f25db24a01fed9cfe' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_016217deab9f040f25db24a01fed9cfe' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_016217deab9f040f25db24a01fed9cfe' /> | [[jida lingvo]]<ref name='ref_016217deab9f040f25db24a01fed9cfe' /><br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[hebrea lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347151|Q12347151]] | [[Ernesto Tudela Flores]] | | 1894 | 1974-01 | [[Hispanio]] | [[Valencio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12348697|Q12348697]] | [[Halvdan Karterud]] | | 1894 | 1972-06-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356802|Q12356802]] | [[Wong Kenn]] | | 1894 | 1990-08-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19290432|Q19290432]] | ''[[:d:Q19290432|Enric Aguadé Parés]]'' | [[Dosiero:Enric Aguadé i la seva esposa el 1918.jpg|center|48px]] | 1894 | 1969 | [[Reus]] | [[Reus]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q19723533|Q19723533]] | [[Alek. Petroviĉ Pocelujevskij]] | | 1894 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723725|Q19723725]] | [[Edgars Grots]] | | 1894 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477926|Q20477926]] | [[Knut Jensie]] | | 1894 | 1980-08-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479017|Q20479017]] | [[Francesco Fresco]] | | 1894 | 1974-06-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479064|Q20479064]] | [[Eric Gordon Mawson]] | | 1894 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481439|Q20481439]] | [[Alois Václav Zedník]] | | 1894 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24042273|Q24042273]] | ''[[:d:Q24042273|Josep Prat i Bonet]]'' | | 1894 | 1936 | [[Berga (Katalunio)|Berga]] | [[Kordobo (Argentino)|Kordobo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q13020|Q13020]] | [[Teodoro Ŝvarc|Tivadar Soros]] | | 1894<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1968<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Novjorko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354203|Q12354203]] | [[Pál Balkányi]] | | 1894<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1977<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477633|Q20477633]] | [[Józef Litauer]] | | 1894-01-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q153850|Q153850]] | [[Maksimiliano Kolbe]] | [[Dosiero:Fr.Maximilian Kolbe 1939.jpg|center|48px]] | 1894-01-08 | 1941-08-14 | [[Zduńska Wola]] | [[Aŭŝvico (koncentreja komplekso)|Aŭŝvico]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q853349|Q853349]] | [[Géza Bárczi]] | [[Dosiero:Bárczi Géza (1894-1975) Hungarian linguist.jpg|center|48px]] | 1894-01-09<ref name='ref_f318c43f20fe5613682bda88ecdbcee3'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12245773z</ref> | 1975-11-07<ref name='ref_f318c43f20fe5613682bda88ecdbcee3' /> | [[Sombor]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_f318c43f20fe5613682bda88ecdbcee3' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]]<ref name='ref_f318c43f20fe5613682bda88ecdbcee3' /> | |- | [[:d:Q12349969|Q12349969]] | [[Joseph Nels]] | | 1894-01-23 | <some value> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724116|Q19724116]] | [[Ladislav Krisl]] | | 1894-01-26 | 1987-05-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345178|Q12345178]] | [[Antanas Prapuolenis]] | [[Dosiero:Antanas Prapuolenis.jpg|center|48px]] | 1894-03-01 | 1962-06-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[litova lingvo]] | |- | [[:d:Q12356555|Q12356555]] | [[Vincenzo Musella]] | | 1894-04 | 1973 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346843|Q12346843]] | [[Einar Adamson]] | | 1894-04-04 | 1953 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15730505|Q15730505]] | [[Isĥak Muĉnik]] | | 1894-04-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13019|Q13019]] | [[Raymond Schwartz]] | [[Dosiero:Raymond Schwartz.jpg|center|48px]] | 1894-04-08 | 1973-05-14 | [[Metz]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12353267|Q12353267]] | [[Norman Booth]] | | 1894-04-09 | 1976-06-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353051|Q12353051]] | [[Nakagaki Koĵiro]] | | 1894-04-20 | 1971-11-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6769821|Q6769821]] | [[Mark Starr]] | | 1894-04-27 | 1985-04-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351472|Q12351472]] | [[Léon Courtinat|Leon Courtinat]] | | 1894-05-06 | 1973-05-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480683|Q20480683]] | [[Anna Barochová]] | | 1894-05-23 | 1975-04-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354582|Q12354582]] | [[Robert Kreuz]] | | 1894-06-02 | 1936-01-31 | [[Majenco]] | [[Zuriko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353815|Q12353815]] | [[Pieter Korte]] | | 1894-06-17<ref name='ref_90ed9c06f2ac778a47057a3c575848d5'>http://explore.rkd.nl/en/explore/artists/45969</ref> | 1977-11-07<ref name='ref_90ed9c06f2ac778a47057a3c575848d5' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480188|Q20480188]] | [[Willibald Rogler]] | | 1894-07-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356549|Q12356549]] | [[Vince Tóth]] | | 1894-07-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479995|Q20479995]] | [[Josef Mraz]] | | 1894-08-03 | 1984 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347994|Q12347994]] | [[Franz Vasta]] | | 1894-08-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18422|Q18422]] | [[Richard Berger]] | | 1894-08-16 | 1984-08-04 | [[Yens]] | [[Morges]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Interlingvao]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q376278|Q376278]] | [[Julian Tuwim]] | [[Dosiero:Julian Tuwim.jpg|center|48px]] | 1894-09-13<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_a6aee88e7a69dd338361ea2e90dfc87a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12037457t</ref> | 1953-12-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /><ref name='ref_a6aee88e7a69dd338361ea2e90dfc87a' /> | [[Lodzo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Zakopane]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_a6aee88e7a69dd338361ea2e90dfc87a' /> | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]]<ref name='ref_a6aee88e7a69dd338361ea2e90dfc87a' /> | |- | [[:d:Q12355747|Q12355747]] | [[Talivaldo Indra]] | | 1894-09-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353813|Q12353813]] | [[Pieter Krijt]] | | 1894-09-16 | <some value> | ''[[:d:Q2168240|Q2168240]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q12058890|Q12058890]] | [[Theodor Kilian]] | | 1894-09-26 | 1978-07-03 | [[Ivančice]] | [[Třebíč]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | |- | [[:d:Q12347958|Q12347958]] | [[Francisko Vila]] | | 1894-09-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15096924|Q15096924]] | [[Joseph Ferdinand Berger]] | | 1894-10-07 | 1976-03-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11577595|Q11577595]] | [[Yui Chunoshin]] | | 1894-10-11 | 1967-11-12 | ''[[:d:Q1011145|Q1011145]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15732119|Q15732119]] | [[Tooguu Tojosato]] | | 1894-10-13 | 1927-01-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15122213|Q15122213]] | [[Georg Rotach]] | | 1894-11-16 | 1988-04-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15097678|Q15097678]] | [[Hans Koch]] | | 1894-11-21 | 1967 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q189630|Q189630]] | [[Ŝibajama Kei]] | | 1894-11-30 | 1974-08-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354616|Q12354616]] | [[Rolf Bugge Paulsen]] | | 1894-12-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931590|Q23931590]] | [[Leonas Noreika]] | | 1894-12-21 | 1973 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1753084|Q1753084]] | [[Czesław Jastrzębiec-Kozłowski]] | | 1894-12-31 | 1956-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1424292|Q1424292]] | [[Ferenc Szilágyi (verkisto)|Ferenc Szilágyi]] | | 1895<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1967<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3565041|Q3565041]] | [[Gijsbertus Johannes Degenkamp]] | | 1895 | 1973-03-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345188|Q12345188]] | [[Ante Marinović]] | | 1895 | 1976-09-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345648|Q12345648]] | [[Bertram Potts]] | | 1895 | 1994-01-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346394|Q12346394]] | [[David Dambė]] | | 1895 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348022|Q12348022]] | [[Frederick James Williams]] | | 1895 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348291|Q12348291]] | [[Gladys Walmsley|Gladys E. Walmsley]] | | 1895 | 1982-06-09 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349695|Q12349695]] | [[Jan Zemek (esperantisto)]] | | 1895 | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353682|Q12353682]] | [[Paul Kempeneers]] | | 1895 | 1979-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355969|Q12355969]] | [[Tim Einihovici]] | | 1895 | 1988-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479160|Q20479160]] | [[Giuseppina Gamberini-Billi]] | | 1895 | 1980-11-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481880|Q20481880]] | [[Rudolfs Ŝtamers]] | | 1895 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18408|Q18408]] | [[Horace Barks]] | | 1895 | 1983 | ''[[:d:Q6065503|Q6065503]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10545731|Q10545731]] | [[Ľudovít Izák]] | | 1895 | 1978 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351920|Q12351920]] | [[Luiz da Costa Porto Carreiro Neto]] | | 1895-01-07 | 1964-07-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348342|Q12348342]] | [[Gregoro Demidjuk]] | | 1895-01-28 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352718|Q12352718]] | [[Mirabeau Pimentel]] | | 1895-03-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3890399|Q3890399]] | [[Asai Erin]] | | 1895-03-25 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344659|Q12344659]] | [[Adolfo Augusto Nunes]] | | 1895-04-08 | 1986-09-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479869|Q20479869]] | [[Sonkio Ren]] | | 1895-04-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724514|Q19724514]] | [[Ints Ĉaĉe]] | | 1895-04-23 | 1986 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354703|Q12354703]] | [[Rudolf Pehrsson]] | | 1895-05-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q990190|Q990190]] | [[Ferenc Erdey]] | | 1895-05-13 | 1966-12-31 | [[Jaŝa Tomicj]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q323738|Q323738]] | [[Přemysl Pitter]] | | 1895-06-21 | 1976-02-15 | [[Prago]] | [[Affoltern ĉe Albis]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351429|Q12351429]] | [[Lauri Isak Laiho]] | | 1895-07-19 | 1932-01-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356562|Q12356562]] | [[Vinko Bitenc]] | [[Dosiero:Vinko Bitenc.jpg|center|48px]] | 1895-07-19 | 1956 | [[Ljubljano]] | [[Zagrebo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6205678|Q6205678]] | [[Leander Tell]] | | 1895-07-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1980-09-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1092698|Q1092698]] | [[Cassiano Ricardo]] | | 1895-07-26<ref name='ref_0846a1157226ff76fbeb4a5d942ebb14'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121588432</ref> | 1974-01-14 | [[São josé dos Campos]] | [[Rio-de-Ĵanejro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_0846a1157226ff76fbeb4a5d942ebb14' /> | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]]<ref name='ref_0846a1157226ff76fbeb4a5d942ebb14' /> | |- | [[:d:Q20726|Q20726]] | [[Andreo Cseh]] | [[Dosiero:Andreo Cseh.jpg|center|48px]] | 1895-09-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1979-03-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Luduș]] | [[Hago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348246|Q12348246]] | [[Gerrit Paulus de Bruin]] | | 1895-10-03 | 1956-10-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345855|Q12345855]] | [[Bruno Riefling]] | | 1895-10-08 | 1918-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q92070|Q92070]] | [[Walter Lippmann]] | | 1895-10-13<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1986-04-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Leipzig]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Hamburgo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348804|Q12348804]] | [[Hendrik Walter Alings]] | | 1895-10-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354553|Q12354553]] | [[Rinaldo Orengo]] | | 1895-11-13 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q100868|Q100868]] | [[Josef Zauner]] | | 1895-11-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1959<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q770159|Fântânele]]'' | [[Timișoara]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q100835|Q100835]] | [[Theodor Steche]] | | 1895-12-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1945-04 | [[Leipzig]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Rostock]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480807|Q20480807]] | [[Linhart Hilde Scholze]] | | 1895-12-16 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355739|Q12355739]] | [[Takeuĉi Tookiĉi]] | | 1895-12-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346923|Q12346923]] | [[Elisabeth Linnuse]] | | 1896 | 1973-05-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348711|Q12348711]] | [[Hans Bakker (patro)]] | | 1896 | 1988-12-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348764|Q12348764]] | [[Heinrich Dresselhaus]] | | 1896 | 1975-01-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348839|Q12348839]] | [[Hermann Platiel]] | | 1896 | 1980 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352149|Q12352149]] | [[Magda Bohman]] | | 1896 | 1971-09-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356348|Q12356348]] | [[Valentin Poljakov]] | | 1896 | 1938-06-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724195|Q19724195]] | [[Mario Bardini]] | | 1896 | 1979-06-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477667|Q20477667]] | [[Ralph Bonesper]] | | 1896 | 1971 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23759|Q23759]] | [[Harry Holmes|Harry W. Holmes]] | [[Dosiero:Holmes62.jpg|center|48px]] | 1896 | 1986-11-08 | [[Londono]] | [[Londono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q11251589|Q11251589]] | [[Jānis Loja]] | | 1896 | 1970 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931585|Q23931585]] | [[Balys Dūda]] | | 1896-01-13 | 1924-08-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14919143|Q14919143]] | [[Napalys Grigas]] | | 1896-02-07 | 1972-07-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349700|Q12349700]] | [[Jan van Schoor]] | | 1896-02-25 | 1955 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16407632|Q16407632]] | [[Max Erik Arvisto]] | | 1896-03-03 | 1936-06-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348987|Q12348987]] | [[Hubert Ferez]] | | 1896-03-15 | 1977-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077756|Q15077756]] | [[Alexander William Thomson]] | | 1896-03-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1982 | [[Hammersmith]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931828|Q23931828]] | [[Brunhilde Flasch-Hellwig]] | | 1896-03-15 | 1965 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478186|Q20478186]] | [[Sándor Szalay (presisto)|Sándor Szalay]] | | 1896-04-17 | 1981-07-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346066|Q12346066]] | [[Carlos Domingues]] | | 1896-05-05 | 1974-02-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816922|Q15816922]] | [[Kawahara Jikichiro]] | | 1896-05-19 | 1959-12-08 | [[Kanazaŭa (urbo)|Kanazaŭa]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349698|Q12349698]] | [[Jan Willem Minke]] | | 1896-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348348|Q12348348]] | [[Grenkamp]] | | 1896-07-01<ref name='ref_33f94ffd6d8e9d8f261fd847ca920905'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11286367v</ref> | 1943<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_33f94ffd6d8e9d8f261fd847ca920905' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_33f94ffd6d8e9d8f261fd847ca920905' /> | [[Esperanto]]<ref name='ref_33f94ffd6d8e9d8f261fd847ca920905' /> | |- | [[:d:Q11402024|Q11402024]] | [[Ota Ginz]] | | 1896-07-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | 1976-02-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | ''[[:d:Q1833810|Q1833810]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353074|Q12353074]] | [[Natano Futerfas]] | | 1896-07-28 | 1937-10-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354693|Q12354693]] | [[Rudolf Haferkorn]] | | 1896-08-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q4960840|Q4960840]] | [[Nina Borovko-Langlet]] | | 1896-08-25 | 1988-09-03 | [[Sankt-Peterburgo]] | [[Stokholmo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55993|Q55993]] | [[Mijazaŭa Kenĝi|Miyazawa Kenji]] | [[Dosiero:Miyazawa Kenji.jpg|center|48px]] | 1896-08-27 | 1933-09-21 | [[Hanamaki]] | [[Hanamaki]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_42d7fa80a9a4cb4156e571e30247c5ce'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121567183</ref> | [[japana lingvo]]<ref name='ref_42d7fa80a9a4cb4156e571e30247c5ce' /><br/>[[Esperanto]] | [[japana lingvo]] |- | [[:d:Q12347970|Q12347970]] | [[František Baďura]] | | 1896-08-29 | 1959-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347975|Q12347975]] | [[František Buhr]] | | 1896-08-30 | 1966-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7212731|Q7212731]] | [[Hujucz]] | | 1896-09-09 | 1986-01-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q313068|Q313068]] | [[Célestin Freinet]] | [[Dosiero:Selesten.jpg|center|48px]] | 1896-10-16<ref name='ref_1db2235682f4b7fd028e6eea741a92a8'>http://www.ordiecole.com/freinet_naissance.jpg</ref> | 1966-10-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c8e579e06941ed1a3a80d434ac6b8a49'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb16133520h</ref> | [[Gars]] | [[Vence]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_c8e579e06941ed1a3a80d434ac6b8a49' /> | [[hispana lingvo]]<ref name='ref_c8e579e06941ed1a3a80d434ac6b8a49' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479760|Q20479760]] | [[József Reininger]] | | 1896-10-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356775|Q12356775]] | [[William Alfred Gething]] | | 1896-11-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q678541|Q678541]] | [[Bruno Migliorini]] | [[Dosiero:Bruno Migliorini.jpg|center|48px]] | 1896-11-19<ref name='ref_9c803fb4922bc225f40d1f5394e3170a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12164810b</ref> | 1975-06-18<ref name='ref_9c803fb4922bc225f40d1f5394e3170a' /> | [[Rovigo]] | [[Florenco]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9c803fb4922bc225f40d1f5394e3170a' /> | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]]<ref name='ref_9c803fb4922bc225f40d1f5394e3170a' /> | |- | [[:d:Q12349668|Q12349668]] | [[Jakob Telling]] | | 1896-11-25 | 1975-08-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q551916|Q551916]] | [[Jaume Grau Casas]] | [[Dosiero:Jaume Grau Casas.jpg|center|48px]] | 1896-12-02 | 1950-11-08 | [[Barcelono]] | [[Valencio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345086|Q12345086]] | [[André Guerineau]] | | 1896-12-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352381|Q12352381]] | [[Mary Helena Rook]] | | 1896-12-29 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3131639|Q3131639]] | [[Henri Micard]] | | 1897 | 1966 | [[Parizo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345981|Q12345981]] | [[Béla Sas]] | | 1897 | 1963 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346930|Q12346930]] | [[Elizabeta Harangozo]] | | 1897 | 1974-02 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349707|Q12349707]] | [[Janko Pali]] | | 1897 | 1994-10-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350011|Q12350011]] | [[Jozefo Hérion]] | | 1897 | 1974-08-12 | | [[Verviers]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352340|Q12352340]] | [[Marià Jaquotot Molina]] | | 1897 | 1994 | [[Palma de Majorko]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353543|Q12353543]] | [[Otto Bässler]] | | 1897 | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353674|Q12353674]] | [[Paul Enz]] | | 1897 | 1991-12-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356784|Q12356784]] | [[William Herbert Matthews]] | | 1897 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546579|Q18546579]] | [[Frank Goodliffe]] | | 1897 | 1974-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724074|Q19724074]] | [[Lavoslav Kraus]] | | 1897 | 1984-12-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477888|Q20477888]] | [[Gyula Lukács]] | | 1897 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479211|Q20479211]] | [[Czesław Pruski]] | | 1897 | 1939 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481030|Q20481030]] | [[Vadim' Victor Obrastsoff]] | | 1897 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931604|Q23931604]] | [[Erik Ekström]] | | 1897 | 1978-05-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352747|Q12352747]] | [[Miŝima Miĉiaki]] | | 1897-01-01 | | [[Tokio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13017|Q13017]] | [[Sándor Szathmári]] | | 1897<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1974<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Gyula]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3892599|Q3892599]] | [[Eŭgeno Miĥalski]] | | 1897-01-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1937-10-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q2431181|Q2431181]]'' | [[Kievo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347992|Q12347992]] | [[Franz Ullrich]] | | 1897-01-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353248|Q12353248]] | [[Norbert Barthelmess]] | | 1897-02-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1987-11-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Duseldorfo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Bry-sur-Marne]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2229792|Q2229792]] | [[Adalberto Smit]] | [[Dosiero:BertusSmit.jpg|center|48px]] | 1897-02-21 | 1994-02-10 | [[Amsterdamo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480929|Q20480929]] | [[Segaua Sigenori]] | | 1897-02-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25478011|Q25478011]] | [[Vladas Kazlauskas (1897)|Vladas Kazlauskas]] | | 1897-02-22 | 1972-01-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353410|Q12353410]] | [[Oldřich Franzl]] | | 1897-03-11 | 1965-08-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348279|Q12348279]] | [[Giovanni della Savia]] | | 1897-03-15 | 1967-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481247|Q20481247]] | [[Božena Sklenčková]] | | 1897-04-18 | 1983-09-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345987|Q12345987]] | [[Béla Schuller]] | | 1897-04-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353781|Q12353781]] | [[Petrus Micheel Brouwer]] | | 1897-04-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12650272|Q12650272]] | [[Balys Tarvydas]] | | 1897-04-27 | 1980-05-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1125139|Q1125139]] | [[Lajos Kökény]] | [[Dosiero:Kökény Lajos pécsi emléktáblája.jpg|center|48px]] | 1897-05-31 | 1985-04-27 | [[Sátoraljaújhely]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3765337|Q3765337]] | [[Giorgio Canuto]] | | 1897-06-03 | 1960-10-29 | [[Torino]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]] | [[itala lingvo]] |- | [[:d:Q20479772|Q20479772]] | [[Umberto Toschi]] | | 1897-06-10 | 1966 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724496|Q19724496]] | [[Vladas Butkus]] | | 1897-06-12 | 1963-08-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q100176|Q100176]] | [[Adelbert Mühlschlegel]] | [[Dosiero:Dr. Adelbert Mühlschlegel 1978 in Hofheim a. Ts..jpg|center|48px]] | 1897-06-16 | 1980-07-29 | [[Berlino]] | [[Ateno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355020|Q12355020]] | [[Sebastià Alberich i Jofré]] | | 1897-07-07 | 1967 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q3848779|Q3848779]] | [[Miroslav Irĉan]] | [[Dosiero:Myroslav Irchan, Winnipeg.jpg|center|48px]] | 1897-07-14 | 1937-11-03 | ''[[:d:Q1035599|Q1035599]]'' | [[Sandarmoĥ]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353444|Q12353444]] | [[Oohaŝi Kaiziro]] | | 1897-08-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12037570|Q12037570]] | [[Miloš Lukáš]] | | 1897-09-15 | 1976-04-26 | ''[[:d:Q368796|Q368796]]'' | [[Hradec Králové]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481018|Q20481018]] | [[Jan Hendrik Vink]] | | 1897-10-09 | 1975-02-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348978|Q12348978]] | [[Howard Stay]] | | 1897-10-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11716602|Q11716602]] | [[Jakobo Ŝapiro]] | [[Dosiero:Szapiro Zbar.jpg|center|48px]] | 1897-10-29 | 1941-07-12 | [[Bjalistoko]] | [[Bjalistoko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2506791|Q2506791]] | [[Joan Mascaró i Fornés]] | | 1897-12-08 | 1987-03-19 | ''[[:d:Q984491|Q984491]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q23931584|Q23931584]] | [[Markas Robinzonas]] | | 1897-12-25 | 1971-10-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11652358|Q11652358]] | [[Hilda Dresen]] | [[Dosiero:Hilda Dresen.jpg|center|48px]] | 1898 | 1981<ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347149|Q12347149]] | [[Ernest Natalis]] | | 1898 | 1974-04-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347545|Q12347545]] | [[Eusebi Artigas i Buxeda]] | | 1898 | 1992 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12347948|Q12347948]] | [[Francisco Almada]] | | 1898 | 1990-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349112|Q12349112]] | [[Ida Lisiĉnik]] | | 1898 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349705|Q12349705]] | [[Jannigje van der Graaf]] | | 1898 | 1976-05-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351873|Q12351873]] | [[Louis Apcher]] | | 1898 | 1975-08-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353026|Q12353026]] | [[N. Georgi Sapunĝiev]] | | 1898 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353719|Q12353719]] | [[Penka Batoeva]] | | 1898 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15055706|Q15055706]] | [[Marie Ginzová]] | | 1898 | 1990 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546602|Q18546602]] | [[Norman William Vigar]] | | 1898 | 1976-06-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724476|Q19724476]] | [[Ŝamil Usmanov]] | | 1898 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478160|Q20478160]] | [[Jelena Manojloviĉ]] | | 1898 | 1993-01-29 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479408|Q20479408]] | [[W. F. Rentmeister]] | | 1898 | 1981-01-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352139|Q12352139]] | [[Madeleine Foing-Haudebine]] | | 1898 | 1978-01-31 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13569870|Q13569870]] | [[Irja Klemola]] | | 1898-01-13 | 1995-11-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480154|Q20480154]] | [[Antoine Schwartz]] | | 1898-01-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353442|Q12353442]] | [[Oojama Tokiŭo]] | | 1898-02-25 | 1946 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345412|Q12345412]] | [[Augustin Pung]] | | 1898-03-10 | 1972 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2031983|Q2031983]] | [[Vasil Bobinskij]] | [[Dosiero:Бобинський В.jpg|center|48px]] | 1898-03-11 | 1938-01-02<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | ''[[:d:Q156825|Q156825]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[ukraina lingvo]] | |- | [[:d:Q12350603|Q12350603]] | [[Kaĵi Hirokazu]] | | 1898-03-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356787|Q12356787]] | [[William Perrenoud]] | | 1898-03-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546570|Q18546570]] | [[Frank Reginald Banham]] | | 1898-04-11 | 1974-08-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354666|Q12354666]] | [[Roy Robert Rawson]] | | 1898-05-11 | 1971-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477753|Q20477753]] | [[Yoshi H. Ishiguro]] | | 1898-06-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349859|Q12349859]] | [[Jindřich Ježek]] | | 1898-07-12 | 1951-02-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356602|Q12356602]] | [[Vladimír Adamík]] | | 1898-07-16 | 1970-08-31 | [[Uherský Ostroh]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346521|Q12346521]] | [[Dimitr Simeonov]] | | 1898-08-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347993|Q12347993]] | [[Franz Watzinger]] | | 1898-08-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347956|Q12347956]] | [[Francisko Smeták]] | | 1898-09-23 | 1973-01-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347974|Q12347974]] | [[František Heikenwälder]] | | 1898-10-05 | 1961-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q112859|Q112859]] | [[Eugen Wüster]] | [[Dosiero:Eugen Wüster 1967.jpg|center|48px]] | 1898-10-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1977-03-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Wieselburg]] | [[Vieno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_db844a3da71ca3805ea72fda7b3bb85b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb122083058</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_db844a3da71ca3805ea72fda7b3bb85b' /><br/>[[Interlingvao]] | |- | [[:d:Q627985|Q627985]] | [[František Běhounek]] | | 1898-10-27<ref name='ref_af58e6cc4ef0d44f3109a80a51956bcf'>''[[:d:Q18562479|Matrikulo]]''</ref><ref name='ref_5457eb56365e1d820e59ff2890b63305'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12782597c</ref> | 1973-01-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_5457eb56365e1d820e59ff2890b63305' /> | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Karlovy Vary]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_5457eb56365e1d820e59ff2890b63305' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<ref name='ref_5457eb56365e1d820e59ff2890b63305' /> | |- | [[:d:Q20480717|Q20480717]] | [[Franz Scheibenreiter]] | | 1898-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348394|Q12348394]] | [[Gustav Edvin Johansson]] | | 1898-11-04 | | [[Falun]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3265591|Q3265591]] | [[Otto Maschl]] | | 1898-12-27<ref name='ref_229e1cc9553fcabd04a17b1216c8dec8'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12477614m</ref> | 1973-03-10<ref name='ref_229e1cc9553fcabd04a17b1216c8dec8' /> | [[Vieno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_229e1cc9553fcabd04a17b1216c8dec8' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_229e1cc9553fcabd04a17b1216c8dec8' /><br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q3435286|Q3435286]] | [[Robert Guiheneuf]] | | 1899 | 1986 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q3785485|Q3785485]] | [[Yagi Hideo]] | [[Dosiero:1964-revesp-jun-yagi.jpg|center|48px]] | 1899 | 1964-05-06 | [[Kobe]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6771648|Q6771648]] | [[Chu Tu-nan]] | | 1899 | 1994-04-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12037368|Q12037368]] | [[Milda Jakubcová]] | | 1899 | 1979 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351874|Q12351874]] | [[Louis Obrecian]] | | 1899 | 1988-02-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354773|Q12354773]] | [[S. Svetrslav Petroviĉ]] | | 1899 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357089|Q12357089]] | [[Zvonko Rehorić]] | | 1899 | 1991-04-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479261|Q20479261]] | [[Nero Abranches]] | | 1899 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348967|Q12348967]] | [[Honoré Bourguignon]] | | 1899 | 1944 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350045|Q12350045]] | [[Julia V. de Rocafull]] | | 1899 | 1993-12-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353707|Q12353707]] | [[Paŭlo Mikaelo Kirjuŝin]] | | 1899 | 1975-11-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15054488|Q15054488]] | [[Luigi Minnaja]] | | 1899-01-21 | 1974-01-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479011|Q20479011]] | [[Anna Tarantíková]] | | 1899-02-12 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q114321|Q114321]] | [[Hermann Grossmann]] | | 1899-02-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1968-07-07<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Rosario]] | [[Neckargemünd]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20005450|Q20005450]] | ''[[:d:Q20005450|Manuel Pérez Gómez]]'' | | 1899-03-20 | 1987-06-29 | [[Madrido]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3565700|Q3565700]] | [[Stellan Engholm]] | | 1899-03-25 | 1960-01-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352412|Q12352412]] | [[Maurice Jaumotte]] | | 1899-04-05 | 1970-07-30 | | [[Antverpeno (urbo)|Antverpeno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q20479372|Q20479372]] | [[Varma Elisabet Thilander]] | | 1899-05-01 | 1986 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352830|Q12352830]] | [[Morris De Ketelaere]] | | 1899-05-13 | 1959-04-15 | [[Torhout]] | [[Antverpeno (urbo)|Antverpeno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3892590|Q3892590]] | [[Johannes Türn]] | | 1899-05-27 | 1993-03-08 | [[Tartu]] | [[Talino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q643938|Q643938]] | [[Francis August Prengel]] | | 1899-06-26 | 1945 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345224|Q12345224]] | [[Ants Laur]] | | 1899-06-27 | 1996-03-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355019|Q12355019]] | [[Sebastià Crespí Valls]] | | 1899-06-30 | 1936-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11850145|Q11850145]] | [[Aini Setälä]] | | 1899-07-03 | 1991-01-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350278|Q12350278]] | [[József Mátyás]] | | 1899-07-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2028465|Q2028465]] | [[Joan Font i Giralt]] | | 1899-08-04 | 1936-08-17 | [[Ĝirono]] | ''[[:d:Q11918548|Q11918548]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20478050|Q20478050]] | [[Vladimír Brejník]] | | 1899-08-05 | 1961-09-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11866521|Q11866521]] | [[Joel Vilkki]] | [[Dosiero:Kiiruun talo.JPG|center|48px]] | 1899-08-08 | 1976-07-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349720|Q12349720]] | [[Jaromír Hoffner]] | | 1899-08-23 | 1976-07-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1931284|Q1931284]] | [[Michl Ehbauer]] | | 1899-08-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1964-12-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Amberg]] | [[Munkeno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355469|Q12355469]] | [[Suzuki Masao]] | | 1899-09-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348756|Q12348756]] | [[Hector Vermuyten]] | | 1899-10-01 | 1966-11 | [[Antverpeno (urbo)|Antverpeno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344935|Q12344935]] | [[Ambrus Tóth]] | | 1899-10-03 | 1993 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13014|Q13014]] | [[Franz Jonas]] | [[Dosiero:Franz Jonas.jpg|center|48px]] | 1899-10-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1974-04-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Floridsdorf]] | [[Vieno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q12351428|Q12351428]] | [[Lauri Ilmari Lappi]] | | 1899-10-15 | 1965-10-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3732354|Q3732354]] | [[Ernfrid Malmgren]] | [[Dosiero:Malmgren.jpg|center|48px]] | 1899-11-03 | 1970-03-28 | ''[[:d:Q174126|Q174126]]'' | [[Svedio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15796503|Q15796503]] | [[Kurachi Haruo]] | | 1899-11-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348894|Q12348894]] | [[Hillar Sakaria]] | | 1899-11-29 | 1981-11-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346228|Q12346228]] | [[Clément Gicquel]] | | 1900 | 1976-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346618|Q12346618]] | [[Dorothy Henderson]] | | 1900 | 1986 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346810|Q12346810]] | [[Eduard Felix]] | | 1900 | 1975-05-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349590|Q12349590]] | [[Ivan Sarafov]] | | 1900 | 1982-02-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349879|Q12349879]] | [[Joaquim do Couto]] | | 1900 | 1995-02-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349915|Q12349915]] | [[John Leslie]] | | 1900 | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350602|Q12350602]] | [[Kazimierz Małycha]] | | 1900 | 1988-03-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351901|Q12351901]] | [[Ludvik Prebil]] | | 1900 | 1973-10-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353758|Q12353758]] | [[Peter Frey]] | | 1900 | 1965 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354380|Q12354380]] | [[Rajmundo Laval]] | | 1900 | 1996-03-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355355|Q12355355]] | [[Stevan S. Živanović]] | | 1900 | 1938 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356656|Q12356656]] | [[Vsevolod Ivanov]] | | 1900 | 1937 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357213|Q12357213]] | [[Étienne Coste]] | | 1900 | 1963 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q19724343|Q19724343]] | [[René Lemaire (1900)|René Lemaire]] | | 1900 | 1998-10-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479350|Q20479350]] | [[Adolf Mildwurf]] | | 1900 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931588|Q23931588]] | [[Jokūbas Kanas]] | | 1900 | 1941 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931595|Q23931595]] | [[József Batta]] | | 1900 | 1938-10-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931603|Q23931603]] | [[Giovanni Bruno]] | | 1900 | 1975-06-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345813|Q12345813]] | [[Branko Rajšić]] | | 1900 | 1978-02-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350015|Q12350015]] | [[Jože Kozlevčar]] | | 1900 | 1980-01-04 | | [[Ljubljano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355106|Q12355106]] | [[Shin Pongcho]] | | 1900 | 1992-12-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356803|Q12356803]] | [[Won Kenn]] | | 1900 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351468|Q12351468]] | [[Leo Funken]] | | 1900-01-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11774108|Q11774108]] | [[Dalibor Chalupa]] | | 1900-01-27 | 1983-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355917|Q12355917]] | [[Tibor Czitrom]] | | 1900-02-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355880|Q12355880]] | [[Theodor Weder]] | | 1900-02-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353395|Q12353395]] | [[Okamoto Joŝicugu]] | | 1900-03-03 | 1956-03-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354583|Q12354583]] | [[Robert Julien Filliatre]] | | 1900-04-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344873|Q12344873]] | [[Alfréd Klein]] | | 1900-04-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354691|Q12354691]] | [[Rudolf Gottlieb Maeder]] | | 1900-04-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q96925|Q96925]] | [[Franz Stein]] | | 1900-04-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1967-09-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Majenco]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Sudtirolo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12344856|Q12344856]] | [[Alf Christensen]] | | 1900-05-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344704|Q12344704]] | [[Aibara Susumu]] | | 1900-07-14 | 1931-12-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348969|Q12348969]] | [[Hori Mamiĉi]] | | 1900-07-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350183|Q12350183]] | [[János Tomán]] | | 1900-08-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347952|Q12347952]] | [[Francisko Gorgues]] | | 1900-09-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12344653|Q12344653]] | [[Adolf Malík]] | | 1900-10-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479006|Q20479006]] | [[Arnulpho Matos]] | | 1900-11-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q968716|Q968716]] | [[Roparz Hemon]] | | 1900-11-18<ref name='ref_d2d5429b966a5409b88fa925f9e998b3'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11907213f</ref><ref name='ref_b9f636a2305164e7ee0836b566d05da4'>''[[:d:Q18198612|Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien]]''</ref> | 1978-06-29<ref name='ref_d2d5429b966a5409b88fa925f9e998b3' /><ref name='ref_b9f636a2305164e7ee0836b566d05da4' /> | [[Brest (Francio)|Brest]]<ref name='ref_9cbd424c8059e299a3b3a2cafec6cd51'>http://books.openedition.org/pur/8820</ref><ref name='ref_b9f636a2305164e7ee0836b566d05da4' /> | [[Dublino]]<ref name='ref_9cbd424c8059e299a3b3a2cafec6cd51' /><ref name='ref_b9f636a2305164e7ee0836b566d05da4' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_d2d5429b966a5409b88fa925f9e998b3' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Bretona lingvo]]<ref name='ref_d2d5429b966a5409b88fa925f9e998b3' /><ref name='ref_b9f636a2305164e7ee0836b566d05da4' /> | |- | [[:d:Q12354460|Q12354460]] | [[Remy van Eynde]] | | 1900-12-12 | 1974-04-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3565095|Q3565095]] | [[Nikolao Nekrasov]] | | 1900-12-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1938-10-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Moskvo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Sovetunio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348849|Q12348849]] | [[Hermanus Jacob Blokker]] | | 1900-12-22 | 1974-12-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355151|Q12355151]] | [[Simon Aarse]] | | 1900-12-23 | 1986-02-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10394810|Q10394810]] | [[Yvonne do Amaral Pereira|Yvone Amaral Pereira]] | [[Dosiero:Yvonne do Amaral Pereira foto.jpg|center|48px]] | 1900-12-24 | 1984-03-09 | [[Rio das Flores]] | [[Rio-de-Ĵanejro]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2947206|Q2947206]] | [[Cezaro Rossetti]] | | 1901 | 1950 | [[Glasgovo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348720|Q12348720]] | [[Hans Siffrin]] | | 1901 | 1990-01-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348759|Q12348759]] | [[Hector Boffejon]] | | 1901 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12349899|Q12349899]] | [[Johano János P. Stitz]] | | 1901 | 1980-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350283|Q12350283]] | [[József Mátéffy]] | | 1901 | 1986-11-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352421|Q12352421]] | [[Max Wurmbrandt]] | | 1901 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352741|Q12352741]] | [[Miĥail F. Paŝĉenko]] | | 1901 | 1994-01-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354829|Q12354829]] | [[Salvador Gumà]] | | 1901 | 2003-05-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356761|Q12356761]] | [[Wilhelm Herrmann]] | | 1901 | 1968 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15771494|Q15771494]] | [[Aleksandro Erjuĥin]] | | 1901 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16658421|Q16658421]] | [[Erich Dahlmann]] | | 1901 | 1970-03-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16658430|Q16658430]] | [[P. M. Mabesoone]] | | 1901 | 1996-05-13 | | [[Harderwijk]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16658438|Q16658438]] | [[Jacob Tensen]] | | 1901 | 1994-01-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478187|Q20478187]] | [[P. M. Mabessoone]] | | 1901 | 1996-05-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6372058|Q6372058]] | [[Karl Maier]] | | 1901 | 2000-07-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345407|Q12345407]] | [[Auguste Broise]] | | 1901<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1974<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12348217|Q12348217]] | [[Gerard Debrouwere]] | | 1901 | 1991-09-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348672|Q12348672]] | [[Gösta Norling]] | | 1901 | 1976-02-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353202|Q12353202]] | [[Nikolao Hovorka]] | | 1901<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | 1966-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354808|Q12354808]] | [[Saito Eizo]] | | 1901 | 1987-10-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355045|Q12355045]] | [[Semjon Podkaminer]] | | 1901 | 1982 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15613725|Q15613725]] | [[Ludwig Goppel]] | | 1901 | 1975-11-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15813148|Q15813148]] | [[Hideo Shinoda]] | | 1901 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16658434|Q16658434]] | [[Sergej Rublov]] | | 1901-01-14 | 1979-07-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12349967|Q12349967]] | [[Joseph R. Scherer]] | | 1901-01-24 | 1967-07-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349999|Q12349999]] | [[Jozef Van Gulck]] | | 1901-02-01 | 1986-10-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q282523|Q282523]] | [[Mario Pei]] | | 1901-02-16<ref name='ref_1f02118c13a2db5aac2072427aadd5ba'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb123469221</ref> | 1978-03-02<ref name='ref_1f02118c13a2db5aac2072427aadd5ba' /> | [[Romo]] | [[Glen Ridge]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1f02118c13a2db5aac2072427aadd5ba' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_1f02118c13a2db5aac2072427aadd5ba' /> | |- | [[:d:Q48983|Q48983]] | [[Linus Pauling]] | [[Dosiero:LinusPaulingGraduation1922.jpg|center|48px]] | 1901-02-28<ref name='ref_67f0d32b48f90c51ae8ee64a1a068ff8'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11918822h</ref> | 1994-08-19<ref name='ref_67f0d32b48f90c51ae8ee64a1a068ff8' /> | [[Portlando (Oregono)|Portlando]]<ref name='ref_3c52e18005aea0dbcd89682ef7026304'>http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/science-obituaries/7952226/Linus-Pauling.html</ref> | ''[[:d:Q859413|Q859413]]''<ref name='ref_3eb53f5b812edb36e9abb6cb434a6630'>http://muse.jhu.edu/journals/biography/v019/19.4.article.html</ref><ref name='ref_3c52e18005aea0dbcd89682ef7026304' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_67f0d32b48f90c51ae8ee64a1a068ff8' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_67f0d32b48f90c51ae8ee64a1a068ff8' /> | |- | [[:d:Q12349627|Q12349627]] | [[Iŭaŝita Ĵuntaro]] | | 1901-03-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q700613|Q700613]] | [[Paul Yü Pin]] | [[Dosiero:Paul Yu Pin 1947.jpg|center|48px]] | 1901-04-13<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_e36d5fbacdcea6043b74458d5e8f10da'>http://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios1969.htm#Yu</ref> | 1978-08-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĝilinio]] | [[Romo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348765|Q12348765]] | [[Heinrich Friess]] | | 1901-04-30 | 1971-06-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22696690|Q22696690]] | [[Povilas Stašys]] | | 1901-05-05 | 1997-01-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13422088|Q13422088]] | [[Izrael Lejzerowicz]] | | 1901-06-04<ref name='ref_acdcaab0d77ae1f37ad78f79f8462572'>''[[:d:Q2564157|Enciklopedio de Esperanto]]''</ref><br/>1902-06-04 | 1944 | [[Lodzo]] | [[Treblinka (koncentrejo)|Treblinka]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[jida lingvo]] | |- | [[:d:Q962880|Q962880]] | [[Karl Max Liniger]] | | 1901-06-06 | 1965 | [[Berno]] | [[Ĝenevo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15614909|Q15614909]] | [[Antonija Albert]] | | 1901-06-16 | 1992-06-08 | [[Varaždin]] | [[Marburg]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12622|Q12622]] | [[Gaston Waringhien]] | [[Dosiero:Gaston Waringhien.jpg|center|48px]] | 1901-07-20 | 1991-12-20<ref name='ref_03fad812b06316cfc93b04210dbb143a'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119288968</ref> | [[Lillo]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_03fad812b06316cfc93b04210dbb143a' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_03fad812b06316cfc93b04210dbb143a' /> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q1461806|Q1461806]] | [[Sándor Vándor]] | [[Dosiero:Vándor Sándor.jpg|center|48px]] | 1901-07-28 | 1945-01-14 | [[Miskolc]] | ''[[:d:Q2325543|Q2325543]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347678|Q12347678]] | [[Ferdinand Seidl]] | | 1901-08 | 1934 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344577|Q12344577]] | [[A. Darjuŝ Nemseĉi]] | | 1901-08-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16658426|Q16658426]] | [[Eduards Jaunvalks]] | | 1901-08-10 | | ''[[:d:Q962653|Q962653]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[latva lingvo]] | |- | [[:d:Q12355898|Q12355898]] | [[Tiberio Morariu]] | | 1901-09-28 | 1987-07-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12022120|Q12022120]] | [[Ivo Rotkvić]] | | 1901-10-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1983<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5406523|Q5406523]] | [[Johan Edvard Leppäkoski]] | | 1901-11-03 | 1984-12-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351548|Q12351548]] | [[Lidija Lange]] | | 1901-11-11 | 1986-06-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346049|Q12346049]] | [[Carl Lindqvist]] | | 1901-11-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16658433|Q16658433]] | [[Karel Poupeye]] | | 1901-12-05 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349729|Q12349729]] | [[Jaroslav Šustr]] | | 1901-12-06 | 1969-09-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12032679|Q12032679]] | [[Lajos Tárkony]] | | 1902<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1978-07-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345632|Q12345632]] | [[Bernhard Selzer]] | | 1902 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352744|Q12352744]] | [[Miĥail Mandrik]] | | 1902 | 2003-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353201|Q12353201]] | [[Nikolaj M. Fedotov]] | | 1902 | 1998-04-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354807|Q12354807]] | [[Saint Jules Zee]] | | 1902 | 1986-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15293830|Q15293830]] | [[Herbert Hammer]] | | 1902 | 1976-02-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19290919|Q19290919]] | ''[[:d:Q19290919|Francesc Paradell i Gil]]'' | | 1902 | 1977 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q19301996|Q19301996]] | ''[[:d:Q19301996|Vicente Galindo Cortés]]'' | | 1902 | 1990-02-24 | [[Mataró]] | [[Vénissieux]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20480968|Q20480968]] | [[Ildefonso M. Núñez Beltrán]] | | 1902 | 2000-05-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481844|Q20481844]] | [[Richard Levin]] | | 1902 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q545256|Q545256]] | [[Jorge Hess]] | | 1902 | 1980-07-30 | ''[[:d:Q3315977|Q3315977]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1231807|Q1231807]] | [[Alfonz Pechan]] | [[Dosiero:Pechan Alfonz húszéves korában 1922 körül.jpg|center|48px]] | 1902<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1994<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Pécs]] | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8025422|Q8025422]] | [[Winifred Sackville Stoner, filino]] | | 1902 | 1983 | [[Evansville]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12348276|Q12348276]] | [[Giovanni Battista Briano]] | | 1902 | 1978-11-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349212|Q12349212]] | [[Imre Baranyai]] | | 1902<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1961<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062548|Q15062548]] | [[Leonard Nowell Mansell Newell]] | | 1902 | 1968 | [[Londono]] | [[Parizo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348693|Q12348693]] | [[Halina Weinstein]] | [[Dosiero:Halina Weinstein.jpg|center|48px]] | 1902-01-04 | 1942 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350600|Q12350600]] | [[Kawasaki Naokazu]] | | 1902-01-31 | 1991-01-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349876|Q12349876]] | [[Joan Mates i Soler]] | | 1902-02 | 1936-11-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q105729|Q105729]] | [[Siegfried Ziegler]] | | 1902-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1984-01-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Essen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Seefeld (Supra Bavario)|Seefeld]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q2356632|Q2356632]] | [[Szymon Datner]] | [[Dosiero:Szymon Datner.jpg|center|48px]] | 1902-02-02 | 1989-12-08 | [[Krakovo]] | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q12350076|Q12350076]] | [[Juul Karnas]] | | 1902-02-05 | 1935-02-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348019|Q12348019]] | [[Frederick Edward Wadham]] | | 1902-03-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356153|Q12356153]] | [[Tyyne Leivo-Larsson]] | [[Dosiero:Tyyne Leivo-Larsson.jpg|center|48px]] | 1902-03-03 | 1977-08-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[finna lingvo]] | |- | [[:d:Q3723062|Q3723062]] | [[Elio Migliorini]] | | 1902-03-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_7dfe0f0d2ab5cf2cabbbccf0603788fe'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12177534f</ref> | 1988-12-07<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_7dfe0f0d2ab5cf2cabbbccf0603788fe' /> | [[Rovigo]] | [[Romo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_7dfe0f0d2ab5cf2cabbbccf0603788fe' /> | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]]<ref name='ref_7dfe0f0d2ab5cf2cabbbccf0603788fe' /> | |- | [[:d:Q12032597|Q12032597]] | [[Ladislav Riedl]] | | 1902-03-28 | 1975-09-03 | [[Havlíčkův Brod]] | ''[[:d:Q1757191|Q1757191]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354686|Q12354686]] | [[Rudolf Burda]] | | 1902-04-09 | 1968-02-11 | [[Plzeň]] | [[Plzeň]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356568|Q12356568]] | [[Virgílio Pedro de Almeida]] | | 1902-09-17 | 1974-01-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355568|Q12355568]] | [[Sándor Csáder]] | | 1902-10-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3492337|Q3492337]] | [[Vladimir Varankin]] | | 1902-10-30 | 1938-10-03 | [[Niĵnij Novgorod]] | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816841|Q15816841]] | [[Saburo Ito]] | | 1902-11-16 | 1969-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q75612|Q75612]] | [[Isaac Bashevis Singer]] | [[Dosiero:Isaac Bashevis Singer (upright).jpg|center|48px]] | 1902-11-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1991-07-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_149fc690e2874e99454527d8c007bfbb'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11924908g</ref> | ''[[:d:Q2093413|Q2093413]]'' | ''[[:d:Q468557|Q468557]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_149fc690e2874e99454527d8c007bfbb' /> | [[jida lingvo]]<ref name='ref_149fc690e2874e99454527d8c007bfbb' /><br/>[[angla lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[jida lingvo]] |- | [[:d:Q12345330|Q12345330]] | [[Artur Bormann]] | | 1903 | 1986-10-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345686|Q12345686]] | [[Bill Keable]] | | 1903 | 1994-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348351|Q12348351]] | [[Grete Breunlich]] | | 1903 | 1993-10-29 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349937|Q12349937]] | [[Jos Deckkers]] | | 1903 | 1979 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351005|Q12351005]] | [[Károly Bodó]] | | 1903 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351941|Q12351941]] | [[Luís de Otaola Faon]] | | 1903 | 1995-04-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12351946|Q12351946]] | [[Lyyli Heinänen]] | | 1903 | 1988-09-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352329|Q12352329]] | [[Marie Proctor]] | | 1903 | 1980-11-25 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352336|Q12352336]] | [[Marin Ljubin]] | | 1903 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353206|Q12353206]] | [[Nikolaj Stepanoviĉ Potapĉik]] | | 1903 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353692|Q12353692]] | [[Pauli Riihivaara]] | | 1903 | 1995 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354470|Q12354470]] | [[René Balleux]] | | 1903 | 1980-03-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354741|Q12354741]] | [[Russell W. Hamilton]] | | 1903 | 1994-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356753|Q12356753]] | [[Wilfred Johnson|Wilfred B. Johnson]] | | 1903 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356833|Q12356833]] | [[Yrjö Kuorikoski]] | | 1903 | 1969 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357149|Q12357149]] | [[Ángel Luna Cárdenas]] | | 1903 | 1993-02-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16327143|Q16327143]] | [[Mason Stuttard]] | | 1903 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19288945|Q19288945]] | ''[[:d:Q19288945|Jesús Paluzie i Borrell]]'' | | 1903 | 1983-05-19 | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q19723983|Q19723983]] | [[Julio Bueno Cortés]] | | 1903 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478056|Q20478056]] | [[Erik Brenander]] | | 1903 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478203|Q20478203]] | [[Ferenc Farkas (esperantisto)|Ferenc Farkas]] | | 1903 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479167|Q20479167]] | [[Leopold Grimme]] | | 1903 | 1997-01-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479640|Q20479640]] | [[Aleksandr Logvin]] | | 1903 | 1980 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480258|Q20480258]] | [[Andreu Arbona Oliver]] | | 1903 | 1982 | [[Sóller]] | [[Sóller]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931591|Q23931591]] | [[Marijonas Pagiraitis]] | | 1903 | 1941 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24054904|Q24054904]] | ''[[:d:Q24054904|Santiago Arizmendiarrieta]]'' | | 1903 | 1977 | ''[[:d:Q496567|Q496567]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2908206|Q2908206]] | [[Ezra Melamed]] | | 1903<ref name='ref_aed59dc4852145825f99a929f697a8f2'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12546542w</ref> | 1994-03-09<ref name='ref_aed59dc4852145825f99a929f697a8f2' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_aed59dc4852145825f99a929f697a8f2' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hebrea lingvo]]<ref name='ref_aed59dc4852145825f99a929f697a8f2' /> | |- | [[:d:Q12345180|Q12345180]] | [[Antanas Poška]] | [[Dosiero:Antanas Poška1.jpg|center|48px]] | 1903<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1992<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Pasvalys]] | [[Vilno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350507|Q12350507]] | [[Karla Olsson]] | | 1903 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13137777|Q13137777]] | [[Sibe Sipke de Jong]] | | 1903 | 1965-07-20 | ''[[:d:Q1107931|Q1107931]]'' | [[Sneek]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q15902352|Q15902352]] | [[Karl Ludvig Söderberg]] | | 1903-01-06 | 1998-10-19 | [[Smedjebacken]] | [[Upsalo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345220|Q12345220]] | [[Antonín Odehnal]] | | 1903-02-15 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22539|Q22539]] | [[Jean Forge|Jan Fethke]] | [[Dosiero:Jan Fethke.jpg|center|48px]] | 1903-02-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1980-12-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Opole]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Berlino]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q12347532|Q12347532]] | [[Eugenia Morariu]] | | 1903-03-28 | 1977-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350372|Q12350372]] | [[K. R. C. Sturmer]] | | 1903-04-16 | 1960-03-18 | [[Poole]] | [[Londono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356696|Q12356696]] | [[Walfrido Piloto]] | | 1903-04-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18736590|Q18736590]] | [[Emile Lombard]] | | 1903-04-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q804443|Q804443]] | [[Vilmos Bleier]] | | 1903-05-14 | 1940 | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355719|Q12355719]] | [[Tadeo Kazimiro Hodakowski]] | | 1903-06-26 | 1972-10-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4892426|Q4892426]] | ''[[:d:Q4892426|Santiago Aznar Sarachaga]]'' | | 1903-08-09 | 1979-05-19 | [[Bilbao]] | [[Karakaso]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346520|Q12346520]] | [[Dimitrij Sneĵko]] | | 1903-09-24 | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481077|Q20481077]] | [[Vlastislav Zázvorka]] | | 1903-10-03 | 1992-02-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349727|Q12349727]] | [[Jaroslav Novobilský]] | | 1903-10-14 | 1942-05-07 | ''[[:d:Q247081|Q247081]]'' | [[Koncentrejo Mauthausen-Gusen]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9053604|Q9053604]] | [[Otto de Greiff Haeusler]] | | 1903-11-17 | 1995-08-31 | [[Medeĝino]] | [[Bogoto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345470|Q12345470]] | [[Baba Kijohiko]] | | 1903-12-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12025795|Q12025795]] | [[John Dinwoodie]] | | 1904 | 1980 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346256|Q12346256]] | [[Cornelia Friis]] | | 1904 | 1987-01-30 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346372|Q12346372]] | [[Daniel Quarello]] | | 1904 | 1977-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348023|Q12348023]] | [[Frederiko Rasoanaivo]] | | 1904 | 1979-07-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348718|Q12348718]] | [[Hans Weinhengst]] | | 1904 | 1945 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349117|Q12349117]] | [[Idyss Einihovici]] | | 1904 | 1998-05-29 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350335|Q12350335]] | [[József Vécsey]] | | 1904 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351327|Q12351327]] | [[Lajos Lesznai]] | | 1904 | 1977-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351886|Q12351886]] | [[Lu Jianbo]] | | 1904 | 1991-12-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352276|Q12352276]] | [[Marc Rohrbach]] | | 1904 | 1993-10-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355975|Q12355975]] | [[Tina Peter-Ruetschi]] | | 1904 | 1993-05-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356490|Q12356490]] | [[Viktoro Kolĉinskij|Viktoro Kolĉinski]] | | 1904 | 1937-09-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356596|Q12356596]] | [[Vladimir Savviĉ Kuzmiĉ]] | | 1904 | 1943 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356764|Q12356764]] | [[Wilhelm Wildebrand]] | | 1904 | 1998-06-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478497|Q20478497]] | [[André Caubel]] | | 1904 | 1977 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q20478939|Q20478939]] | [[Takenaka Zisuke]] | | 1904 | 2001-01-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480378|Q20480378]] | [[Josef Kohen-Cedek]] | | 1904 | 1991-12-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481902|Q20481902]] | [[Albert Lienhardt]] | | 1904 | 1996-11-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931596|Q23931596]] | [[Josef Černý]] | | 1904 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11042547|Q11042547]] | [[Romana Zamenhof]] | | 1904 | 1975 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349642|Q12349642]] | [[Jack Heath]] | | 1904 | 1995-05-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349751|Q12349751]] | [[Jean Ribillard]] | | 1904 | 1962-02-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353095|Q12353095]] | [[Naĥum Drezner]] | | 1904 | 1993-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15829794|Q15829794]] | [[Lorenz Friis]] | | 1904-01-23 | 1985-03-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q100849|Q100849]] | [[Karl Otto Schmidt]] | | 1904-01-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_bf7fb8003ec23e79d9a2975adf0cbfc7'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb126382028</ref> | 1977-12-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_bf7fb8003ec23e79d9a2975adf0cbfc7' /> | [[Laboe]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Reutlingen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_bf7fb8003ec23e79d9a2975adf0cbfc7' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_bf7fb8003ec23e79d9a2975adf0cbfc7' /> | |- | [[:d:Q13007|Q13007]] | [[Lidja Zamenhof]] | [[Dosiero:Lidia Zamenhof (1904-1942).jpg|center|48px]] | 1904-01-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1942<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Treblinka (koncentrejo)|Treblinka]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352414|Q12352414]] | [[Maurice Duval]] | | 1904-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931599|Q23931599]] | [[József Major]] | | 1904-02-02 | 1993-08-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q253682|Q253682]] | [[Deng Yingchao]] | [[Dosiero:Deng Yingchao.jpg|center|48px]] | 1904-02-04 | 1992-07-11 | [[Naningo]] | [[Pekino]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11934971|Q11934971]] | ''[[:d:Q11934971|Manuel Monleón]]'' | | 1904-02-23 | 1976-08-17 | [[Valencio]] | ''[[:d:Q12442|Q12442]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_d58c75afaf5a97688c743a3d52adede7'>https://rkd.nl/explore/artists/396178</ref> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2043597|Q2043597]] | [[Eŭgeno Bokarev]] | | 1904-02-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1971-03-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20727|Q20727]] | [[Einar Dahl]] | | 1904-03-01 | 1979-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | |- | [[:d:Q21962212|Q21962212]] | ''[[:d:Q21962212|Guncho Gunchev]]'' | [[Dosiero:Guncho Gunchev.jpg|center|48px]] | 1904-03-09 | 1940-06-02 | ''[[:d:Q132395|Q132395]]'' | [[Sofio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[bulgara lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356707|Q12356707]] | [[Walter Karl Mudrak]] | | 1904-03-24 | 1998-01-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q748369|Q748369]] | [[István Kossa]] | | 1904-03-31 | 1965-04-09 | [[Balatonlelle]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q12353544|Q12353544]] | [[Ottmár Fischer]] | | 1904-04-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348385|Q12348385]] | [[Gurgen Sevak]] | | 1904-04-15 | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349947|Q12349947]] | [[Josef Kožený]] | | 1904-04-16 | 1960-03-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23936359|Q23936359]] | [[Jan Janda]] | | 1904-04-19 | 1998-10-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16454355|Q16454355]] | [[Juozas Petrulis]] | | 1904-04-23 | 1975-04-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345870|Q12345870]] | [[Bude Borjan]] | | 1904-05-04 | 1941-07-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346980|Q12346980]] | [[Emilia Gastón]] | | 1904-06-02 | <some value> | [[Hispanio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q20479336|Q20479336]] | [[Cyril John Adcock]] | | 1904-06-15 | 1987-06-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15732879|Q15732879]] | [[Léon Bergiers]] | | 1904-06-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4441074|Q4441074]] | [[Aŭgust Weide]] | [[Dosiero:August Weide instruas.jpg|center|48px]] | 1904-07-08 | 1993-04-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353808|Q12353808]] | [[Pierre Petit]] | | 1904-07-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346825|Q12346825]] | [[Edwin Sahlinger]] | | 1904-09-12 | 1974-06-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724164|Q19724164]] | [[Lizzie Morariu]] | | 1904-10-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11948025|Q11948025]] | ''[[:d:Q11948025|Segimon Claveria i Teulats]]'' | | 1904-10-17 | 2010-12-18 | [[Vic]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12353771|Q12353771]] | [[Petras Lapienė]] | | 1904-10-18 | 1943-09-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356738|Q12356738]] | [[Werner Heinrich]] | | 1904-11-19 | 1999-10-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348847|Q12348847]] | [[Hermann Wagner]] | | 1904-11-23 | | [[Esslingen am Neckar]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13005|Q13005]] | [[Ba Jin]] | [[Dosiero:Ba Jin 1938.jpg|center|48px]] | 1904-11-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_cc8a28fad8e8720a7822e10b272854cf'>https://www.theguardian.com/news/2005/oct/18/guardianobituaries.china</ref> | 2005-10-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_cc8a28fad8e8720a7822e10b272854cf' /> | [[Ĉengduo]] | [[Ŝanhajo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12026739|Q12026739]] | [[Josef Vondroušek]] | | 1904-12-01 | 1995-12-06 | [[Brno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356504|Q12356504]] | [[Vilibald Scheiber]] | | 1904-12-19 | 1974-08-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352748|Q12352748]] | [[Mișu Beraru]] | | 1904-12-30 | 1938-04-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346150|Q12346150]] | [[Chen Shide]] | | 1905 | 1995-03-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346398|Q12346398]] | [[David Lvoviĉ Armand]] | | 1905 | 1976-11-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346821|Q12346821]] | [[Edward William Woodruff]] | | 1905 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346942|Q12346942]] | [[Elvira Lippe]] | | 1905 | 1989-11-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347150|Q12347150]] | [[Ernesto Sonnenfeld]] | | 1905 | 1974-01-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347603|Q12347603]] | [[Faik Baĥteev]] | | 1905 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348233|Q12348233]] | [[Germaine Lemonnier]] | | 1905 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348813|Q12348813]] | [[Henri Lurie]] | | 1905 | 1994-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349732|Q12349732]] | [[Jaume Aragay i Pujols]] | | 1905 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15892234|Q15892234]] | [[Antonín Slanina]] | | 1905 | 1980-09-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477688|Q20477688]] | [[Jozefo Petrin]] | | 1905 | 1975-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478532|Q20478532]] | [[Duŝanka Kaĉareviĉ]] | | 1905 | 2002-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480132|Q20480132]] | [[Christie W. Roberts]] | | 1905 | 1976-01-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480664|Q20480664]] | [[Karl Nell]] | | 1905 | 1994-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11226970|Q11226970]] | [[Henrik Seppik]] | | 1905<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1990-02-04 | [[Pärnu]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349404|Q12349404]] | [[Isaj Dratwer]] | [[Dosiero:Isaj Dratwer.jpg|center|48px]] | 1905<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1985<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349692|Q12349692]] | [[Jan Th. de Goeij]] | | 1905 | 1982-03-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351571|Q12351571]] | [[Lilly Schaerer]] | | 1905 | 2001-01-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15097077|Q15097077]] | [[Hugo Röllinger]] | | 1905 | 2001-05-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349748|Q12349748]] | [[Jean Marchand]] | | 1905-01-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q670954|Q670954]] | [[Cesar Vanbiervliet]] | | 1905-01-24 | 1992-12-30 | [[Kortrejko]] | [[Kortrejko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q241324|Q241324]] | [[Paul Ariste]] | | 1905-02-03<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_5a0491a0ef88e7a7384de4cda01aa0c8'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121863774</ref> | 1990-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q664514|Q664514]]'' | [[Tartu]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[estona lingvo]]<ref name='ref_5a0491a0ef88e7a7384de4cda01aa0c8' /> | |- | [[:d:Q19849804|Q19849804]] | [[Béla Berceli]] | | 1905-03-26 | 1986-08-31 | ''[[:d:Q12816920|Q12816920]]'' | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931589|Q23931589]] | [[Klemensas Naudžius]] | | 1905-04-10 | 1971 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724114|Q19724114]] | [[Ladislav Krajíc]] | | 1905-04-14 | 1973-01-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25513743|Q25513743]] | [[Frans van Dooren]] | | 1905-04-15 | 1996-08-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15613639|Q15613639]] | [[Hans Joachim Plehn]] | | 1905-05-14 | 1985-03-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350777|Q12350777]] | [[Kondo Kuniomi]] | | 1905-05-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13009|Q13009]] | [[Sinha Laksmiswar]] | [[Dosiero:Sinha Lakshmiswar.jpg|center|48px]] | 1905-06-06 | 1977-04-22 | [[Barato]] | [[Shantiniketan]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346518|Q12346518]] | [[Dimitr Nikolov Minĉev]] | | 1905-06-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349587|Q12349587]] | [[Ivan Markoviĉ Lojko]] | | 1905-07-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356659|Q12356659]] | [[Vuk Echtner]] | | 1905-07-10 | 1994-02-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352002|Q12352002]] | [[László Halka]] | | 1905-07-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478389|Q20478389]] | [[Naftali Zvi Maimon]] | | 1905-07-20 | 1984-08-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1420241|Q1420241]] | [[Vladimír Leraus]] | | 1905-07-28 | 1991-06-29 | [[Beroun]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354704|Q12354704]] | [[Rudolf Krchňák]] | | 1905-08-03 | 1996-01-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347980|Q12347980]] | [[František Staněk]] | | 1905-08-05 | 1990-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353445|Q12353445]] | [[Ooŝima Joŝio]] | | 1905-08-06 | 1992-08-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6555626|Q6555626]] | [[Lionel Elvin]] | | 1905-08-07 | 2005-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356380|Q12356380]] | [[Vasil Peevski]] | | 1905-09 | 1992-07-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q727711|Q727711]] | [[Eŭgeno Aisberg]] | | 1905-09-10 | 1980-10-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Odeso|Odesa]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f9e78a2322b4a55eeb6453e3af9e8f8c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11888241d</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_f9e78a2322b4a55eeb6453e3af9e8f8c' /> | |- | [[:d:Q12353803|Q12353803]] | [[Pierre Charles Marie Vijver]] | | 1905-10-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479100|Q20479100]] | [[Edvardas Medišauskas-Medonis]] | | 1905-10-13 | 1980-04-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347961|Q12347961]] | [[Franjo Homar]] | | 1905-11-02 | 1933-06-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353195|Q12353195]] | [[Nikolaj Danovskij]] | | 1905-12-10 | 1988-05-02 | | [[Rigo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q879330|Q879330]] | [[Rinĉen Yöngsiyebu Bjambyn]] | [[Dosiero:Bjambyn Rintschen.jpg|center|48px]] | 1905-12-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1977-03-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q2475882|Q2475882]]'' | [[Ulaanbaataro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[mongola lingvo]] | |- | [[:d:Q11689837|Q11689837]] | [[Luis Hernández Lahuerta]] | | 1906 | 1961 | [[Valencio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12346057|Q12346057]] | [[Carlo Agostini]] | | 1906 | 1996-09-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347520|Q12347520]] | [[Ethel Prent]] | | 1906 | 1992-11-09 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348057|Q12348057]] | [[Fritz Mueller-Sorau]] | | 1906 | 1975-07-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349406|Q12349406]] | [[Isiguro Teruhiko]] | | 1906 | 1980-05-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349585|Q12349585]] | [[Ivan Anišić]] | | 1906 | 1943 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350053|Q12350053]] | [[Julio Csapó]] | | 1906 | 1974-12-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350396|Q12350396]] | [[Kakuo Masao]] | | 1906 | 1991-11-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350486|Q12350486]] | [[Karl Beckmann]] | | 1906 | 1997-05-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353521|Q12353521]] | [[Osvald T. Nicolaisen]] | | 1906 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354836|Q12354836]] | [[Sam Owen Jansson]] | | 1906 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356383|Q12356383]] | [[Vasile Ĝorĝieski]] | | 1906 | 1980-02-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062197|Q15062197]] | [[Henriko Harabagiu]] | | 1906 | 1944-04-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729944|Q15729944]] | [[Józef Toczyski]] | | 1906 | 1989-05-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478147|Q20478147]] | [[Ivan Theodore Maddern]] | | 1906 | 1980-07-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479644|Q20479644]] | [[Anton Tomić]] | | 1906 | 1984 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480224|Q20480224]] | [[Armin Doneis]] | | 1906 | 2000-10-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481341|Q20481341]] | [[José Serrano López]] | | 1906 | 1971-11-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481556|Q20481556]] | [[Jef Beeckmans]] | | 1906 | 1975 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931586|Q23931586]] | [[Michaelis Dušanskis]] | | 1906 | 1942 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931605|Q23931605]] | [[Rosa Scolnik]] | | 1906 | 1979-03-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931606|Q23931606]] | [[Adolf Schwarz]] | | 1906 | 1996-07-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q29272162|Q29272162]] | [[Tadeusz Markowski]] | | 1906 | 1998-09-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478130|Q20478130]] | [[Raymond Pons]] | | 1906-01 | 1995-10-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1027426|Q1027426]] | [[Jaume Miravitlles i Navarra]] | | 1906<ref name='ref_58c6157182d951e2abb3bc8e671b688c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12667280f</ref> | 1988-11-10 | [[Figueres]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_58c6157182d951e2abb3bc8e671b688c' /> | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<ref name='ref_58c6157182d951e2abb3bc8e671b688c' /> | |- | [[:d:Q3105947|Q3105947]] | [[J. Ph. Punt]] | | 1906 | 2001-09-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15728560|Q15728560]] | [[Jevgenij Vladimiroviĉ Blinov]] | | 1906-01-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q591407|Q591407]] | [[Zhou Youguang]] | [[Dosiero:Zhou Youguang 1920s.jpg|center|48px]] | 1906-01-13 | 2017-01-14 | [[Ĉangĝoŭo]]<ref name='ref_254123edf46f7d34303591b53338b46c'>http://en.gmw.cn/2012-12/07/content_5939069.htm</ref> | [[Pekino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351549|Q12351549]] | [[Liem Tjong Hie]] | | 1906-01-15 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18092891|Q18092891]] | [[Erik Carlén]] | [[Dosiero:Disponent Erik Carlén (1).JPG|center|48px]] | 1906-01-15 | 1986-11-27 | ''[[:d:Q3353925|Q3353925]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478402|Q20478402]] | [[Marcel Jullien]] | | 1906-01-16 | 1985-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352349|Q12352349]] | [[Marks Muto]] | | 1906-02-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352064|Q12352064]] | [[László Somlai]] | | 1906-03-07 | 1971-03-12 | [[Vajszló]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931618|Q23931618]] | [[Povilas Rotomskis]] | | 1906-03-22 | 1962-05-17 | | [[Vilno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350631|Q12350631]] | [[Kenneth G. Linton]] | | 1906-03-26 | 1985-05-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19289786|Q19289786]] | ''[[:d:Q19289786|Antoni Oriol i Anguera]]'' | | 1906-03-27 | 1996 | ''[[:d:Q605232|Q605232]]'' | [[Meksik-urbo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q14535660|Q14535660]] | [[René Llech-Walter]] | [[Dosiero:Llech-Walter, Renat.jpg|center|48px]] | 1906-03-30 | 2007-02-01 | [[Perpinjano]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q18546567|Q18546567]] | [[Kola Ajayi]] | | 1906-04-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q283613|Q283613]] | [[Lucien Péraire]] | [[Dosiero:Peraire001.JPG|center|48px]] | 1906-04-26 | 1997-11-19 | [[Lavardac]] | [[Léhon]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346809|Q12346809]] | [[Eduard Capdevila i Buil]] | | 1906-06-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q96920|Q96920]] | [[Richard Schulz]] | | 1906-07-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1997-10-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Hamburgo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Minden]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3895000|Q3895000]] | [[Sergeo Novik-Pjajun]] | [[Dosiero:Siarhiej Novik-Piajun1939.jpg|center|48px]] | 1906-08-14 | 1994-06-26 | ''[[:d:Q6507881|Q6507881]]'' | [[Minsko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[belorusa lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351863|Q12351863]] | [[Lorenco Bodenlos]] | | 1906-08-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356667|Q12356667]] | [[Václav Pechoč]] | | 1906-08-18 | 1985 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349362|Q12349362]] | [[Inés Gastón]] | | 1906-09-12 | 1993-09-25 | [[Zaragozo]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q1345146|Q1345146]] | [[Jaroslav Ježek]] | [[Dosiero:Traxler a Ježek-1938.jpg|center|48px]] | 1906-09-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_74d3e91386a287cbd14a390bd574ec6c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb14820873x</ref> | 1942-01-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_74d3e91386a287cbd14a390bd574ec6c' /> | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Novjorko]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_74d3e91386a287cbd14a390bd574ec6c' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<ref name='ref_74d3e91386a287cbd14a390bd574ec6c' /> | |- | [[:d:Q12025299|Q12025299]] | [[Jiří Kořínek]] | | 1906-10-01 | 1988-11-04 | [[Liberec]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12059304|Q12059304]] | [[Tomáš Pumpr]] | | 1906-10-02 | 1972-09-10 | [[Lišov]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12044230|Q12044230]] | [[Pavel Rosa]] | | 1906-10-09 | 1988-06-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350583|Q12350583]] | [[Katka Pretschnerová]] | | 1906-10-11 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15711439|Q15711439]] | [[Jonas Dagys]] | | 1906-10-11 | 1993-01-31 | [[Biržai]] | [[Vilno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11769037|Q11769037]] | [[Maria Michał Sitek]] | | 1906-10-23 | 1970-11-24 | | [[Stryków]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356232|Q12356232]] | [[Ucunomija Haĵime]] | | 1906-11-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7376934|Q7376934]] | [[Rudi Graetz]] | | 1907 | 1977-10-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q12344956|Q12344956]] | [[An O-seng]] | | 1907 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345207|Q12345207]] | [[Antonije Sekelj]] | | 1907 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345628|Q12345628]] | [[Bernard Zenker]] | | 1907 | 1989-10-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346600|Q12346600]] | [[Donald Duncan|Donald R. Duncan]] | | 1907 | 1969-12-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346845|Q12346845]] | [[Eino Lehkonen]] | | 1907 | 1993-09-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346853|Q12346853]] | [[Ejnar Hansen]] | | 1907 | 1992-04-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347931|Q12347931]] | [[Fran Janjiĉ|Fran Janjić]] | | 1907 | 1992-02-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349849|Q12349849]] | [[Jevgenij Trofimoviĉ Salnikov]] | | 1907 | 1979-01-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349951|Q12349951]] | [[Josef Wohlberg]] | | 1907 | 1977-07-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350699|Q12350699]] | [[Klára Majtinsky]] | | 1907 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352686|Q12352686]] | [[Milivoje Pavlović]] | | 1907 | 1995 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353540|Q12353540]] | [[Oton Pancer]] | | 1907 | 1994-01-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353747|Q12353747]] | [[Petar Levar]] | | 1907 | 1987-06-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354580|Q12354580]] | [[Robert Gendre]] | | 1907 | 1980-07-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354595|Q12354595]] | [[Roberto das Neves]] | | 1907 | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355963|Q12355963]] | [[Tikos]] | | 1907 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077737|Q15077737]] | [[Julius J. Manson]] | | 1907 | 1998 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478430|Q20478430]] | [[Antonia Calbany de Criach]] | | 1907 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q23303909|Q23303909]] | [[Guy B. Tordoff]] | | 1907 | 1990-08-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q45411|Q45411]] | [[Eduard Macheiner]] | | 1907<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1972<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q686106|Q686106]]'' | [[Salzburg]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3893212|Q3893212]] | [[Ezra Clark Stillman]] | | 1907 | 1995 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353539|Q12353539]] | [[Otmar Avsec]] | | 1907 | 1975-08-20 | | [[Ljubljano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354637|Q12354637]] | [[Romulo Zeballos Morales]] | | 1907 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355117|Q12355117]] | [[Sigismundo Pragano]] | | 1907-01-05 | 1966-11-26 | [[Bukareŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345658|Q12345658]] | [[Betty Salt]] | | 1907-02 | 1994-03-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356765|Q12356765]] | [[Wilhelm Solzbacher]] | | 1907-02-01 | 1991-12-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356605|Q12356605]] | [[Vladimír Slaný]] | | 1907-02-04 | 1989-02-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20926140|Q20926140]] | [[Albinas Vebeliūnas]] | | 1907-02-14 | 1994-01-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3564946|Q3564946]] | [[Paul Neergaard]] | [[Dosiero:Neergard Paul.jpg|center|48px]] | 1907-02-19 | 1987-11-13 | ''[[:d:Q3530435|Q3530435]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[dana lingvo]] | [[dana lingvo]] |- | [[:d:Q20480800|Q20480800]] | [[Henri Braekevelt]] | [[Dosiero:HenriBraekeveltRoeselare.jpg|center|48px]] | 1907-02-24 | 1999-10-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1108519|Q1108519]] | [[György Kilián]] | [[Dosiero:1373 Portrait 100.jpg|center|48px]] | 1907-03-12 | 1943 | [[Budapeŝto]] | [[Pollando]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q115448|Q115448]] | [[Daniel Bovet]] | [[Dosiero:Daniel Bovet nobel.jpg|center|48px]] | 1907-03-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f2e0f8fc5d2819a76790a2bea6bc1b82'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12113694c</ref> | 1992-04-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f2e0f8fc5d2819a76790a2bea6bc1b82' /> | ''[[:d:Q628354|Q628354]]'' | [[Romo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_ed2487ec2fbfbe27d152f1b5fff41bbb'>http://ieeexplore.ieee.org/xpls/abs_all.jsp?arnumber=1096760</ref><ref name='ref_0ba2dafafa9390d3697129b083b2000a'>http://psycnet.apa.org/journals/bul/78/5/351/</ref><ref name='ref_c889f289a39bf60f10e60f72470de8af'>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/76026/Daniel-Bovet</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_f2e0f8fc5d2819a76790a2bea6bc1b82' /> | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]]<ref name='ref_f2e0f8fc5d2819a76790a2bea6bc1b82' /> | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12670382|Q12670382]] | [[Pulgis Andriušis]] | [[Dosiero:Pulgis Andriusis.jpg|center|48px]] | 1907-03-31 | 1970-12-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344648|Q12344648]] | [[Adolf Bartošík]] | | 1907-05-01 | 1989-02-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480811|Q20480811]] | [[Nisimura Masao]] | | 1907-05-11 | 1940-05-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345110|Q12345110]] | [[Anna Dobrotová]] | | 1907-07-13 | 1994-03-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19300729|Q19300729]] | ''[[:d:Q19300729|Josep Xena i Torrent]]'' | | 1907-07-19 | 1988-05-14 | ''[[:d:Q13424|Q13424]]'' | [[Karakaso]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345221|Q12345221]] | [[Antonín Seemann]] | | 1907-07-23 | 1973-10-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347147|Q12347147]] | [[Ernest Donald Durrant]] | | 1907-07-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12348232|Q12348232]] | [[Gerhard Kalckhoff]] | | 1907-08-03 | 2003-07-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q2740495|Q2740495]] | [[Roger Bernard]] | [[Dosiero:Roger Bernard 01.jpg|center|48px]] | 1907-08-10 | 1997-04-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_d0b476feab9cc569131ef6255d31e64b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12106721z</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_d0b476feab9cc569131ef6255d31e64b' /> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12354711|Q12354711]] | [[Rudolf Zanáška]] | | 1907-08-12 | 1954-06-12 | [[Kopřivnice]] | [[Kopřivnice]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481333|Q20481333]] | [[Hippolyt Wietrzynski]] | | 1907-08-13 | 1998-08-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3194457|Q3194457]] | [[Kazimierz Badowski]] | | 1907-08-15<ref name='ref_52ed68477ee88634df0def48bb0784c8'>https://www.marxists.org/archive/hass/1994/xx/badowski.html</ref> | 1990-07-06<ref name='ref_52ed68477ee88634df0def48bb0784c8' /> | ''[[:d:Q388030|Q388030]]'' | [[Krakovo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481324|Q20481324]] | [[Johannes Westen]] | | 1907-08-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1954943|Q1954943]] | [[G. F. Makkink]] | | 1907-09-26 | 2006-01-05 | [[Zutphen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q12348763|Q12348763]] | [[Heinrich Nischwitz]] | | 1907-11-18 | 2002-03-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q852618|Q852618]] | [[István Bácskai]] | [[Dosiero:Bácskai István.jpg|center|48px]] | 1908 | 1996-01-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6880440|Q6880440]] | [[Martin Novosad]] | [[Dosiero:Venerable Nyanasatta Thera (Czechoslovakian), buddhist monk.jpg|center|48px]] | 1908 | 1984 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11928917|Q11928917]] | ''[[:d:Q11928917|Josep Salvador Puignau]]'' | | 1908 | 1974 | ''[[:d:Q13490|Q13490]]'' | [[Tuluzo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11951583|Q11951583]] | ''[[:d:Q11951583|Teresa Carbó Comas]]'' | | 1908 | 2010-10-17 | ''[[:d:Q13462|Q13462]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12344774|Q12344774]] | [[Albert C. van Ingen]] | | 1908 | 1994-09-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345461|Q12345461]] | [[B. M. Slösser-Bresler]] | | 1908 | 2002-01-10 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345738|Q12345738]] | [[Bogiĉ Noveljiĉ]] | | 1908 | 1974-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346615|Q12346615]] | [[Dorothy M. Hawley]] | | 1908 | 2001-12-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347134|Q12347134]] | [[Erik Johansson]] | | 1908 | 1999-08-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347672|Q12347672]] | [[Felix Woolf]] | | 1908 | 1997-08-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348723|Q12348723]] | [[Hans Zeller]] | | 1908 | 1998-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348816|Q12348816]] | [[Henri Paul Vatré]] | | 1908 | 1998-12-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351519|Q12351519]] | [[Li Naixi]] | | 1908 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351839|Q12351839]] | [[Ljudevit Negovetić]] | | 1908 | 1993-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352271|Q12352271]] | [[Marc Delforge]] | | 1908 | 2005-02-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355181|Q12355181]] | [[Sipke Stuit]] | | 1908 | 1974-02-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356796|Q12356796]] | [[Witold Majewski]] | | 1908 | 1976-09-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723879|Q19723879]] | [[Hallgrímur J. Jakobsson]] | | 1908 | 1976-03-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723963|Q19723963]] | [[Jaime Scolnik]] | | 1908 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20100639|Q20100639]] | ''[[:d:Q20100639|Rafael Gastón Burillo]]'' | | 1908 | 1963-11-15 | [[Zaragozo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478139|Q20478139]] | [[Georgios Miggas]] | | 1908 | 1988-05-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478527|Q20478527]] | [[György Ferencz]] | | 1908 | 2005-01-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931592|Q23931592]] | [[Stasys Sabalis]] | | 1908 | 1963-09-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11500640|Q11500640]] | [[Hidekatsu Saito]] | | 1908 | 1940 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348823|Q12348823]] | [[Henrik Maŝler]] | | 1908 | 1991-04-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349723|Q12349723]] | [[Jaromír Řebíček]] | | 1908-03-20 | 1995-08-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13012|Q13012]] | [[João Guimarães Rosa]] | [[Dosiero:Joaoguimaraesrosa1.jpg|center|48px]] | 1908-06-27<ref name='ref_c80344f2be3f5d034297d0edd427516d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11922577q</ref> | 1967-11-19<ref name='ref_c80344f2be3f5d034297d0edd427516d' /> | [[Cordisburgo]] | [[Rio-de-Ĵanejro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c80344f2be3f5d034297d0edd427516d' /> | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]]<ref name='ref_c80344f2be3f5d034297d0edd427516d' /> | |- | [[:d:Q3379177|Q3379177]] | [[Olav Reiersøl]] | | 1908-06-28 | 2001-02-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[norvega lingvo]] | [[norvega lingvo]] |- | [[:d:Q11670193|Q11670193]] | [[Takasugi Ichiro]] | | 1908-07-17 | 2008-01-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931583|Q23931583]] | [[Ipolitas Cieška]] | | 1908-08-12 | 1960-06-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q234663|Q234663]] | [[Mercè Rodoreda]] i Gurguí | [[Dosiero:Rodoreda.jpg|center|48px]] | 1908-10-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1983-04-13<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Barcelono]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Ĝirono]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_c9090f7d2c173a9c83a835383c3c3a43'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11994664k</ref> | [[kataluna lingvo]]<ref name='ref_c9090f7d2c173a9c83a835383c3c3a43' /><br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356826|Q12356826]] | [[Yamazoe Saburoo]] | | 1908-10-20 | 2007-01-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12677685|Q12677685]] | [[Vincentas Vaitiekūnas]] | | 1908-10-24 | 1987-06-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356023|Q12356023]] | [[Tomáš Balda]] | | 1908-11-03 | 1973-12-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15638646|Q15638646]] | [[Tjerk Boersma]] | | 1908-12-07 | 1992-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q12344859|Q12344859]] | [[Alfons Beckers]] | | 1908-12-15 | 1994-01-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q12356704|Q12356704]] | [[Walter Heimann]] | | 1909s | 1959-05-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345305|Q12345305]] | [[Arnošt Váňa]] | | 1909 | 1998-03-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346985|Q12346985]] | [[Emmanuel Chicot]] | | 1909 | 1992-07-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347965|Q12347965]] | [[Frank Rogers|Frank J. Rogers]] | | 1909 | 1992-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347982|Q12347982]] | [[František Sedláček]] | | 1909 | 1991-08-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349704|Q12349704]] | [[Jang Hui-sok]] | | 1909 | 1994-11-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350083|Q12350083]] | [[Ján Mužlay]] | | 1909 | 1997-12-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350935|Q12350935]] | [[Kuroda Masayuki]] | | 1909 | 1996-02-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351876|Q12351876]] | [[Louis Johannes Wulfers]] | | 1909 | 1992-06-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352367|Q12352367]] | [[Martin Tovornik]] | | 1909 | 1994-12-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353424|Q12353424]] | [[Olle Olsson]] | | 1909 | 2003-10-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | [[sveda lingvo]] |- | [[:d:Q12354371|Q12354371]] | [[Raimund Haabvere]] | | 1909 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355510|Q12355510]] | [[Szilárd Bálint]] | | 1909 | 1995-11-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356675|Q12356675]] | [[Vítězslav Eduard Hvězdenský]] | | 1909 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062110|Q15062110]] | [[Ljuba Lapenna]] | | 1909 | 1985-11-08 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546588|Q18546588]] | [[Aaron Krolenbaum]] | | 1909 | 1987-10-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723825|Q19723825]] | [[Wilhelm Flammer]] | | 1909 | 1977 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478245|Q20478245]] | [[Jean Prager]] | | 1909 | 2001-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479218|Q20479218]] | [[Josef Drlík]] | | 1909 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479590|Q20479590]] | [[Marko Demetrović]] | | 1909 | 1994-11-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480159|Q20480159]] | [[Antonina Apollo]] | | 1909 | 1993-01-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480527|Q20480527]] | [[Božidar Vančik|Bozidar Vanĉik]] | | 1909 | 1970-05-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481734|Q20481734]] | [[John Berggreen]] | | 1909 | 1982-06-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481806|Q20481806]] | [[Leo Lentaigne]] | | 1909 | 2008-02-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481821|Q20481821]] | [[Jolanthe Leser]] | | 1909 | 1994-10-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347963|Q12347963]] | [[Frank Maitland]] | | 1909 | 2001 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351907|Q12351907]] | [[Ludwig Schödl]] | | 1909 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q735560|Q735560]] | [[Imre Ungár]] | [[Dosiero:Imre Ungar.jpg|center|48px]] | 1909-01-23 | 1972-11-22 | [[Budapeŝto]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355478|Q12355478]] | [[Sven Elis Ragnar]] | | 1909-01-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353514|Q12353514]] | [[Oskari Lehtivaara]] | | 1909-02-04 | 1995-04-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346622|Q12346622]] | [[Douglas B. Gregor]] | | 1909-02-06 | 1995-03-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5444040|Q5444040]] | [[Ferenc Nezvál]] | | 1909-02-07 | 1987-11-26 | [[Győr]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350932|Q12350932]] | [[Kurijama Ioe]] | | 1909-02-10 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349124|Q12349124]] | [[Ignas Balčiūnas|Ignas Balĉiunas]] | | 1909-03-10 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352429|Q12352429]] | [[Maŭrico De Sassi]] | | 1909-03-28 | 1997-01-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q284979|Q284979]] | [[Reto Mario Rossetti]] | | 1909-04-11 | 1994-09-20 | | ''[[:d:Q936263|Q936263]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3850969|Q3850969]] | [[Július Barč-Ivan]] | [[Dosiero:Portrait barc-ivan-julius.jpg|center|48px]] | 1909-05-01 | 1953-12-25 | [[Krompachy]] | [[Martin]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350911|Q12350911]] | [[Kubo Sadaĵiro]] | | 1909-05-12 | 1996-10-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1445612|Q1445612]] | [[František Kožík]] | [[Dosiero:František Kožík.jpg|center|48px]] | 1909-05-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9eb90cbb3daa9b59e6672f8338dc1d4b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb127652657</ref> | 1997-04-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_9eb90cbb3daa9b59e6672f8338dc1d4b' /> | [[Uherský Brod]] | [[Telč]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_9eb90cbb3daa9b59e6672f8338dc1d4b' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<ref name='ref_9eb90cbb3daa9b59e6672f8338dc1d4b' /> | |- | [[:d:Q3507793|Q3507793]] | [[Karel Höger]] | [[Dosiero:Karel hoger semilasso3.jpg|center|48px]] | 1909-06-17 | 1977-05-04 | [[Aŭstrio-Hungario]]<br/>[[Brno]] | [[Ĉeĥoslovakio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | |- | [[:d:Q15077900|Q15077900]] | [[Nikola Aleksiev]] | | 1909-06-29 | 2002-07-19 | ''[[:d:Q407314|Q407314]]'' | [[Sofio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[bulgara lingvo]] | |- | [[:d:Q12345858|Q12345858]] | [[Bruno Vogelmann]] | | 1909-07-30 | 2002-07-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344855|Q12344855]] | [[Aleš Berka]] | | 1909-10-12 | 1983-07-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348673|Q12348673]] | [[H. G. Wannemakers]] | | 1909-10-18 | 1974-09-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11858348|Q11858348]] | [[Erkki Kääriäinen]] | | 1909-10-30 | 1990-03-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12614|Q12614]] | [[Ivo Lapenna]] | [[Dosiero:Ivo Lapenna.jpg|center|48px]] | 1909-11-05 | 1987-12-15 | [[Split]] | [[Kopenhago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kroata lingvo]] | [[kroata lingvo]] |- | [[:d:Q12346138|Q12346138]] | [[Charlotte Irwin Kohrs]] | | 1910 | 2002-07-31 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346216|Q12346216]] | [[Clara de Hess]] | | 1910 | 1994-07-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346794|Q12346794]] | [[Edmond Dazun]] | | 1910 | 2001-04-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346933|Q12346933]] | [[Elizabeth Manson]] | | 1910 | 1993-05-12 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347141|Q12347141]] | [[Erling Anker Haugen]] | | 1910 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347558|Q12347558]] | [[Evert J. Woessink]] | | 1910 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348675|Q12348675]] | [[H. C. Timmer]] | | 1910 | 1978-10-02 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349407|Q12349407]] | [[Isizaki Bun'iti]] | | 1910 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350594|Q12350594]] | [[Katō Seiiti]] | | 1910 | 1987-12-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350635|Q12350635]] | [[Kenneth Twinn]] | | 1910 | 1996-01-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350889|Q12350889]] | [[Krišs Smilga]] | | 1910 | 1995-11-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351251|Q12351251]] | [[Ladislav Kynčl]] | | 1910 | 1996-08-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351289|Q12351289]] | [[Lajos Dér]] | | 1910 | 1974-03-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351878|Q12351878]] | [[Louise Vertongen-Xhayet]] | | 1910 | 1990-09-05 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352876|Q12352876]] | [[Murata Keinosuke]] | | 1910 | 1987-09-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353116|Q12353116]] | [[Nell Kool]] | | 1910 | 1991-04-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353603|Q12353603]] | [[Pandiŝo]] | | 1910 | 1989-05-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354367|Q12354367]] | [[Ragnar Hjorth]] | | 1910 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356130|Q12356130]] | [[Turuno Rokurô]] | | 1910 | 1999-04-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816761|Q15816761]] | [[Isiga Osamu]] | | 1910 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546582|Q18546582]] | [[E. Irvine Goulding]] | | 1910 | 2000-01-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723527|Q19723527]] | [[Albertino dos Santos Matias]] | | 1910 | 1992 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724018|Q19724018]] | [[Seiiĉi Kato]] | | 1910 | 1987 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478217|Q20478217]] | [[Petar Jodović]] | | 1910 | 1976-02-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478620|Q20478620]] | [[Arthur G. Chatterton]] | | 1910 | 1999-05-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478706|Q20478706]] | [[Solomon Iljiĉ Cins]] | | 1910 | 2003-02-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479386|Q20479386]] | [[Anna Riis]] | | 1910 | 1977-05-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480420|Q20480420]] | [[Alfred Skyberg]] | | 1910 | 1975-09-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480475|Q20480475]] | [[Zoltán Váli]] | | 1910 | 1994-02-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480735|Q20480735]] | [[Alec Venture]] | | 1910 | 1991-04-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q20481126|Q20481126]] | [[Izrail Grigorjeviĉ Kudrjavickij]] | | 1910 | 1978-04-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481524|Q20481524]] | [[Francisco Zaragoza Ruiz]] | | 1910 | 1997-05-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23932646|Q23932646]] | [[Károly Benkő]] | | 1910 | 1992-07-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3850653|Q3850653]] | [[Ueyama Masao]] | | 1910 | 1988-02 | | [[Ŝimonoseki]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3895054|Q3895054]] | [[André Schild]] | | 1910 | 1981-07-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Interlingvao]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347570|Q12347570]] | [[Eŭgeno Molnár]] | | 1910 | 1993-03-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348798|Q12348798]] | [[Hendrik Arie de Hoog]] | | 1910<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2001<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353214|Q12353214]] | [[Nils Olsson]] | | 1910 | 1994-08-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356887|Q12356887]] | [[Zhang Hongfan]] | | 1910 | 1989-07-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354694|Q12354694]] | [[Rudolf Hahlbohm]] | | 1910-01-02 | 2005-01-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350943|Q12350943]] | [[Kuwahara Tosihide]] | | 1910-01-20 | 1989-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352140|Q12352140]] | [[Madeleine Stakian-Vuille]] | | 1910-02-15 | 2004-12-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349019|Q12349019]] | [[Huyng Ba Duong]] | | 1910-03-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077899|Q15077899]] | [[Giordano Azzi]] | | 1910-03-06 | 2002-07-01 | | [[Komo (Italio)|Komo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356772|Q12356772]] | [[Willem P. Roelofs]] | | 1910-03-11 | 1998 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356769|Q12356769]] | [[Wilhelmus Johannes Arnoldus Manders]] | | 1910-04-24 | 1998-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345506|Q12345506]] | [[Barbara Cvetkova]] | | 1910-05-04 | 1999-08-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062108|Q15062108]] | [[Emilija Lapenna]] | | 1910-05-09 | 1994-05-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351902|Q12351902]] | [[Ludvík Fritsch]] | | 1910-05-24 | 1989-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353204|Q12353204]] | [[Nikolajs Ķurzēns]] | | 1910-06-25 | 1959 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15873193|Q15873193]] | [[Alena Růžičková-Pavlínová]] | | 1910-07-08 | 2003-07-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11536012|Q11536012]] | [[Kurisu Kei]] | | 1910-07-18 | 2009-04-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347983|Q12347983]] | [[František Sviták]] | | 1910-07-30 | 1978-03-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15078770|Q15078770]] | [[Elfriede Ernst]] | | 1910-08-19 | 2006-06-25 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350498|Q12350498]] | [[Karl Schulze]] | | 1910-11-26 | 1983-07-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344660|Q12344660]] | [[Adolphine M. L. L. Dercks-Iansen]] | | 1911 | 1991-11 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345157|Q12345157]] | [[Antal Koós]] | | 1911 | 1976-09-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346090|Q12346090]] | [[Cedilha de Oliveira Neto]] | | 1911 | 1995-07-21 | [[Vassouras]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346374|Q12346374]] | [[Daniel Papák]] | | 1911 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347584|Q12347584]] | [[F. J. Krüger]] | | 1911 | 1991-09-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348801|Q12348801]] | [[Hendrik Thien]] | | 1911 | 1993-12-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349663|Q12349663]] | [[Jakob Hohl]] | | 1911 | 1994-02-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349737|Q12349737]] | [[Jean Asquéri|Jean Asqueri]] | | 1911 | 1971-01-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349909|Q12349909]] | [[John Brownlee]] | | 1911 | 1988-09-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349976|Q12349976]] | [[Josip Velebit]] | | 1911 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351517|Q12351517]] | [[Li Laojon]] | | 1911 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351913|Q12351913]] | [[Luis Martínez Ungría|Luis Martinez Ungria]] | | 1911 | 1993-11-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352278|Q12352278]] | [[Marcel Erbetta]] | | 1911 | 1996-04-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352470|Q12352470]] | [[Menno Abbas]] | | 1911 | 1993-09-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352591|Q12352591]] | [[Mijoŝi Ŝimeko]] | | 1911 | 1998-02-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353210|Q12353210]] | [[Niku Tumi]] | | 1911 | 1988-10-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353546|Q12353546]] | [[Otto Walder]] | | 1911 | 1988-01-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354605|Q12354605]] | [[Roger Motto]] | | 1911 | 1997-11-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355125|Q12355125]] | [[Signe Korstvedt]] | | 1911 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356022|Q12356022]] | [[Tomás León Caspe Cereijo]] | | 1911 | 1991-01-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356611|Q12356611]] | [[Vlastimil Blažek]] | | 1911 | 1996-04-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356770|Q12356770]] | [[Will Green]] | | 1911 | 2003-01-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12357086|Q12357086]] | [[Zuzanna Ćwiklińska]] | | 1911 | 2000-01-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723529|Q19723529]] | [[Alberto Vigliani]] | | 1911 | 2004 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724297|Q19724297]] | [[Pierre Guérout]] | | 1911 | 1996-08-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477663|Q20477663]] | [[Liu Huo-Zi]] | | 1911 | 1990-11-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480343|Q20480343]] | [[Franz Haiderer]] | | 1911 | 1996-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481385|Q20481385]] | [[Herbert Wohlfahrt]] | | 1911 | 1999-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6845391|Q6845391]] | [[Ye Laishi]] | | 1911 | 1994-02-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347955|Q12347955]] | [[Francisko Andreoni]] | | 1911 | 2001-02-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348091|Q12348091]] | [[Féodor Jelenc]] | | 1911 | 2001-08-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12350717|Q12350717]] | [[Kolomano Kovaĉ]] | | 1911 | 1977-05-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353052|Q12353052]] | [[Nakamura Teruo]] | | 1911 | 1983 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356437|Q12356437]] | [[Vesna Skaljer-Race]] | | 1911 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15614969|Q15614969]] | [[Peter Zacho]] | [[Dosiero:Christian Zacho 1843-1913 by Peter Most 1867.jpg|center|48px]] | 1911 | 1991-12-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q596582|Q596582]] | [[Dante Bertolini]] | | 1911-01-02 | 1998 | [[Maroggia]] | [[Lokarno|Locarno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356830|Q12356830]] | [[Yokaanam]] | | 1911-02-23 | 1986-04-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353769|Q12353769]] | [[Petras M. Urbaitis]] | | 1911-03-15 | 1994-07-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723996|Q19723996]] | [[Július Varinský]] | | 1911-04-09 | 1992-11-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q995659|Q995659]] | [[Karlo Fajszi]] | | 1911-04-25 | 2004-02-03 | [[Fülöpszállás]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15892118|Q15892118]] | [[Josef Vítek]] | | 1911-05-29 | 1983-11-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355354|Q12355354]] | [[Stephen Zamenhof]] | | 1911-06-12 | 1998-02-04 | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831662|Q15831662]] | [[Ruth Moline Culbert]] | | 1911-06-28 | 2004-05-22 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348250|Q12348250]] | [[Gertrud Weigelt]] | | 1911-07-04 | 1987 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7818187|Q7818187]] | [[Toma Macovei]] | | 1911-07-23 | 2003-04-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Interlingvao]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q467446|Q467446]] | ''[[:d:Q467446|Nikolai Ivanovich Kuznetsov]]'' | [[Dosiero:Kuznetsov nik ivan.gif|center|48px]] | 1911-07-27 | 1944-03-09<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Sverdlovska provinco]] | [[Lviva provinco]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[rusa lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[komia lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[ukraina lingvo]]<br/>[[erzja lingvo]] | |- | [[:d:Q15062123|Q15062123]] | [[Marianne Vermaas]] | [[Dosiero:1957-kl-vermaas.jpg|center|48px]] | 1911-09-23 | 1991-09-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12290380|Q12290380]] | [[Petar Vasilev]] | | 1911-10-09 | 2009-08-06 | ''[[:d:Q2020992|Q2020992]]'' | [[Sofio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352417|Q12352417]] | [[Max Abegg]] | | 1911-11-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12022514|Q12022514]] | [[Jan Filip]] | [[Dosiero:Jan Filip.jpg|center|48px]] | 1911-12-09 | 1971-11-21 | ''[[:d:Q161060|Q161060]]'' | ''[[:d:Q2537923|Q2537923]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q550695|Q550695]] | [[Neeme Ruus]] | [[Dosiero:Neeme Ruus.jpg|center|48px]] | 1911-12-11 | 1942-06-02 | ''[[:d:Q86761|Q86761]]'' | [[Talino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[estona lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q8185143|Q8185143]] | [[Albert Goodheir]] | | 1912<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1995<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344616|Q12344616]] | [[Adam Goralski]] | | 1912 | 2005-06-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345200|Q12345200]] | [[Anton Balagué]] | | 1912 | 1970 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346249|Q12346249]] | [[Conrad Fisher]] | | 1912 | 1992-06-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346336|Q12346336]] | [[César Mosteyrín y Castillo]] | | 1912 | 2000-07-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346383|Q12346383]] | [[Dančika Nikolić]] | | 1912 | 1980-05-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346440|Q12346440]] | [[Denis Silagi]] | | 1912 | 2007-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347154|Q12347154]] | [[Ernst S. Venter]] | | 1912 | 1994-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347972|Q12347972]] | [[Frans P. Bouw]] | | 1912 | 1996-11-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348820|Q12348820]] | [[Henri W. Appel]] | | 1912 | 1995-08-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351470|Q12351470]] | [[Lennart Åberg]] | | 1912 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353422|Q12353422]] | [[Olle Persson]] | | 1912 | 1987-09-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354594|Q12354594]] | [[Robertt Alberg]] | | 1912 | 1999-01-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355129|Q12355129]] | [[Sijtje Christine Mabesoone-Visser]] | | 1912 | 2002-01-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355465|Q12355465]] | [[Suus Mabesoone-Visser]] | | 1912 | 2002-01-23 | | ''[[:d:Q465833|Q465833]]'' | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356395|Q12356395]] | [[Velimir Lukež]] | | 1912 | 1999-02-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724393|Q19724393]] | [[Aleksandrs Strautmanis]] | | 1912 | 1995-10-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481650|Q20481650]] | [[Henryk Herbert Paruzel]] | | 1912 | 1977-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482052|Q20482052]] | [[Marjorie Duncan]] | | 1912 | 1988-01-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q379847|Q379847]] | [[Heikki Alikoski]] | | 1912<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1997-12-28 | [[Oulu]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Turku]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350599|Q12350599]] | [[Kawamura Sin'itirô]] | | 1912 | 1992-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352715|Q12352715]] | [[Miquel Vilagran i Llorens]] | | 1912 | 1991-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349690|Q12349690]] | [[Jan Strönne]] | | 1912-01-06 | 2000-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356741|Q12356741]] | [[Werner Laederach-Emmes]] | | 1912-01-17 | 2002-03-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350081|Q12350081]] | [[Jácome Martins Baggi de Araujo]] | | 1912-01-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10716|Q10716]] | [[Tibor Sekelj]] | [[Dosiero:Tibor Sekelj 1983.jpg|center|48px]] | 1912-02-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1988-09-20<br/>1988-09-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Poprad]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Subotica]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478030|Q20478030]] | [[Pol Denoël]] | | 1912-02-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q706829|Q706829]] | [[Lev Kopelev]] | [[Dosiero:Lew Kopelew.jpg|center|48px]] | 1912-04-09<ref name='ref_00b9068664e2aaa59ce075f493cd74a6'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11909972c</ref> | 1997-06-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_00b9068664e2aaa59ce075f493cd74a6' /> | [[Kievo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Kolonjo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_00b9068664e2aaa59ce075f493cd74a6' /> | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]]<ref name='ref_00b9068664e2aaa59ce075f493cd74a6' /> | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12351866|Q12351866]] | [[Lorjak]] | | 1912-04-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1992-08-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353403|Q12353403]] | [[Okumura Rinzo]] | | 1912-04-13 | 2000-08-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q537130|Q537130]] | [[Verda Majo]] | [[Dosiero:Teru Hasegawa.JPG|center|48px]] | 1912-05-07 | 1947-01-14 | ''[[:d:Q386508|Q386508]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6842142|Q6842142]] | [[Chou Io]] | | 1912-06-08 | 2008-12-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10857841|Q10857841]] | [[Zdeňka Švábíková-Kožíková]] | [[Dosiero:Zdenka Švabíková.jpg|center|48px]] | 1912-06-28 | 1994-06-27 | [[Uherský Brod]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077932|Q15077932]] | [[Marie Bartovská]] | | 1912-07-29 | 1999-12-08 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q1365992|Q1365992]] | [[Mirin Daĵo|Mirin Dajo]] | | 1912-08-06 | 1948-05-26 | [[Roterdamo]] | [[Vinterturo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_8c1a599df506e24122b93b40aadb8c24'>https://rkd.nl/explore/artists/19707</ref> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348395|Q12348395]] | [[Gustav Kühlmann]] | [[Dosiero:Gustav Kühlmann.jpg|center|48px]] | 1912-08-08 | 1999-01-28 | | [[Kopenhago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347086|Q12347086]] | [[Enrique Balech]] | | 1912-08-17 | 2007-08-27 | ''[[:d:Q7697943|Q7697943]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346792|Q12346792]] | [[Edith Weide]] | [[Dosiero:Edith Weide.jpg|center|48px]] | 1912-12-08 | 1982-08-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344865|Q12344865]] | [[Alfred Conzeth]] | | 1913 | 1998-05-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348194|Q12348194]] | [[Georges Junier]] | | 1913 | 2000-02-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348239|Q12348239]] | [[Germano Gimelli]] | | 1913 | 1999-11-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348741|Q12348741]] | [[Harry J. Lewis]] | | 1913 | 1993-11-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348766|Q12348766]] | [[Heinrich Nägeli]] | | 1913 | 1979-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349269|Q12349269]] | [[Ingeborg M. J. Dijkhoff-Lenze]] | | 1913 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349595|Q12349595]] | [[Ivo Knauss]] | | 1913 | 1990-12-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349644|Q12349644]] | [[Jack-André Rousseau]] | | 1913 | 1995-05-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349676|Q12349676]] | [[James Sullivan|James H. Sullivan]] | | 1913 | 1993-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349731|Q12349731]] | [[Jaume Viladoms Valls]] | | 1913 | 1976-10-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349883|Q12349883]] | [[Johann Haupt]] | | 1913 | 1996-10-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351846|Q12351846]] | [[Lluís Mimó Epinalt]] | | 1913 | 1986-05-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352344|Q12352344]] | [[Marjorie Ellyard]] | | 1913 | 2003-12-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353225|Q12353225]] | [[Niwa Masahisa]] | | 1913 | 1999-10-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356886|Q12356886]] | [[Zhang Qicheng]] | | 1913 | 2004-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16116202|Q16116202]] | [[Gabrijel Divjanoviĉ]] | | 1913 | 1991-07-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546590|Q18546590]] | [[Edward Ockey]] | | 1913 | 2006-11-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479981|Q20479981]] | [[Giordano Moya]] | | 1913 | 2009 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20480887|Q20480887]] | [[W. A. M. van Heugten]] | | 1913 | 1999-10-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481470|Q20481470]] | [[Johannes Palu]] | | 1913 | 1993-05-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481618|Q20481618]] | [[Frederik J. Belinfante]] | | 1913 | 1991-06-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q20482062|Q20482062]] | [[José Dutra Mendes]] | | 1913 | 2000-05-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344667|Q12344667]] | [[Adriana J. Middelkoop]] | | 1913 | 2009-11-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345137|Q12345137]] | [[Annikki Rannisto]] | | 1913 | 1996-09-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346051|Q12346051]] | [[Carl Støp-Bowitz]] | [[Dosiero:Carl Støp-Bowitz - L0017 282Fo30141604250236.jpg|center|48px]] | 1913<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1997<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[norvega lingvo]] | [[norvega lingvo]] |- | [[:d:Q12348059|Q12348059]] | [[Fritz Liechti-Kirchhofer]] | | 1913 | 2001-05-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348280|Q12348280]] | [[Giselle Harabagiu]] | | 1913 | 2001-12-01 | | [[San-Francisko]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356743|Q12356743]] | [[Wessel J. Nijweld]] | | 1913 | 1993-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15384853|Q15384853]] | [[Boĵidar Popoviĉ]] | | 1913 | 1993-03-06 | | [[Beogrado]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15636144|Q15636144]] | [[Ali B. Milani]] | | 1913 | 2005-03-25 | | [[Sidnejo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15710497|Q15710497]] | [[Tone Logar]] | | 1913 | 1994-09-29 | | [[Ljubljano]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15728053|Q15728053]] | [[Ángel Figuerola Auque]] | | 1913 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q1427076|Q1427076]] | [[Miyamoto Masao]] | | 1913-01-08 | 1989-07-12 | [[Ŭakajama]] | [[Osako]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6557722|Q6557722]] | [[Eduardo Larrouy]] | | 1913-03-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356863|Q12356863]] | [[Zdena Matyková]] | | 1913-03-12 | 2002-12-09 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1883123|Q1883123]] | [[Karel van Rijckevorsel]] | [[Dosiero:Rijckevorsel, Mr. K.T.M. van - SFA008007240.jpg|center|48px]] | 1913-03-27<ref name='ref_da62515829d88679564231cfabee4d96'>http://www.biografischportaal.nl/persoon/64305357</ref> | 1999-10-13<ref name='ref_da62515829d88679564231cfabee4d96' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q262621|Q262621]] | [[Sándor Beier]] | | 1913-03-28 | 1992-01-21 | [[Gheorgheni]] | [[Kluĵo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480500|Q20480500]] | [[René Ventura Salles]] | | 1913-04-18 | 1991-12-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1424286|Q1424286]] | [[Sidney S. Culbert|Sidney Spence Culbert]] | | 1913-05-14 | 2003-10-28 | [[Miles City (Montano)|Miles City]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1298874|Q1298874]] | [[Egon Schaden]] | | 1913-06-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1991-09-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[San-Paŭlo (urbo)|Sanpaŭlurbo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]]<ref name='ref_cbda83de2d792ec2c8aa7b27db071061'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb128856021</ref> | |- | [[:d:Q19299756|Q19299756]] | [[Jaume Viladoms i Valls]] | | 1913-07-19 | 1976-10-16 | [[Sabadell]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20005114|Q20005114]] | ''[[:d:Q20005114|Lluís Mimó i Espinalt]]'' | | 1913-08-11 | 1986-05-01 | [[Sabadell]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q4173385|Q4173385]] | [[Ludmila Jevsejeva]] | | 1913-08-14 | 1980-01-28 | [[Rigo]] | [[Rigo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816772|Q15816772]] | [[Isobe Yukiko]] | | 1913-08-23 | 1988-01-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349874|Q12349874]] | [[Jiří Vítězslav Šamla]] | | 1913-09-17 | 1994-05-14 | [[Brno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356742|Q12356742]] | [[Werner Plate]] | | 1913-09-18 | 2001 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481445|Q20481445]] | [[Kirsten Zacho]] | | 1913-09-25 | 1975-01-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q392584|Q392584]] | [[Štěpán Urban]] | | 1913-10-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1974-05-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q896274|Q896274]]'' | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346080|Q12346080]] | [[Cathy Schulze]] | [[Dosiero:Cathy Schulze en 1990.jpg|center|48px]] | 1913-11-04 | 1999-02-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q12345418|Q12345418]] | [[Aurel Boia]] | | 1913-11-09 | 1998-10-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344820|Q12344820]] | [[Aldemar de Andrade Câmara]] | | 1913-11-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353199|Q12353199]] | [[Nikolaj Rytjkov]] | | 1913-12-03 | 1973-09-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481081|Q20481081]] | [[Franz Okelmann]] | | 1913-12-11 | 2013-12-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724009|Q19724009]] | [[György Karczag]] | | 1913-12-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12023945|Q12023945]] | [[Jaroslav Mařík]] | [[Dosiero:Jaroslav Mařík.jpg|center|48px]] | 1913-12-22 | 1997-05-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105743|Q105743]] | [[Joachim Gießner|Joachim Giessner]] | [[Dosiero:Joachim Gießner.jpg|center|48px]] | 1913-12-23 | 2003-11-25 | [[Dresdeno]] | [[Trippstadt]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354406|Q12354406]] | [[Raymond Gonin]] | | 1913-12-28 | 2003-04-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11016726|Q11016726]] | [[Robert Castelló]] | | 1914 | 1998-08-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q12346324|Q12346324]] | [[Curt J. Milkuschutz]] | | 1914 | 2001-04-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347962|Q12347962]] | [[Frank Buckley]] | | 1914 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348726|Q12348726]] | [[Harald Andersson]] | | 1914 | 2000-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348996|Q12348996]] | [[Hugo Kraus]] | | 1914 | 1996-12-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349631|Q12349631]] | [[J. S. Douma]] | | 1914 | 2001-10-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350007|Q12350007]] | [[Jozefo-Ferdinando Soler Sempere]] | | 1914 | 1991-03-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12350295|Q12350295]] | [[József Páva]] | | 1914 | 1998-04-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352282|Q12352282]] | [[Marcelle Turin-Montagnon]] | | 1914 | 1991-12-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353155|Q12353155]] | [[Nguyên Minh Kinh]] | | 1914 | 2002-08-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353959|Q12353959]] | [[Poul Jørgensen]] | | 1914 | 1991-10-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355158|Q12355158]] | [[Simon de Geus]] | | 1914 | 1980-11-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16592620|Q16592620]] | [[Lacyr Schettino]] | | 1914 | 2004 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723982|Q19723982]] | [[Julija Beltram]] | | 1914 | 1999-06-28 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724175|Q19724175]] | [[Anastasio López Luna]] | | 1914 | 1995-08-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724351|Q19724351]] | [[Andreo Rogov]] | | 1914 | 1978-09-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477919|Q20477919]] | [[Arnfinn Jensson]] | | 1914 | 1986-12-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478724|Q20478724]] | [[Maria Reznik]] | | 1914 | 1996-02-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479393|Q20479393]] | [[G. Rodenhuis-Boll]] | | 1914 | 1993-01-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479436|Q20479436]] | [[Augusto García Breque]] | | 1914 | 1998-08-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q708599|Q708599]] | [[Cicio Mar]] | | 1914 | 1999-01-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉina lingvaro|ĉina lingvo]]<ref name='ref_283010e0f242042ab3e0404b23051213'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12203730c</ref> | |- | [[:d:Q12350016|Q12350016]] | [[Juan Liceranzu Ortega]] | | 1914 | 1996-12-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352759|Q12352759]] | [[Modesto Giuliani]] | | 1914 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15095741|Q15095741]] | [[Alois Meiners]] | | 1914 | 1993-04-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3827257|Q3827257]] | [[Ramón Fernández Jurado]] | | 1914-01-06 | 1984-06-26 | [[Almerio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q1121783|Q1121783]] | [[Gyula Kulich]] | | 1914-01-20 | 1944-12 | [[Vieno]] | [[Dachau]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830836|Q15830836]] | [[Manuel Nebra-Val]] | | 1914-01-20 | 1989-09-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12050161|Q12050161]] | [[Rudolf Horský]] | | 1914-02-04 | 2001-08-04 | [[Vamberk]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349639|Q12349639]] | [[Jaan Ojalo]] | | 1914-02-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2004-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25313|Q25313]] | [[Ino Kolbe]] | | 1914-02-28 | 2010-02-16<ref name='ref_f9ad7e5cff208ab9bf4c88082a209142'>http://www.esperanto-nb.de/informiloj/2010/verda_informilo2010_05.html</ref> | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q20480273|Q20480273]] | [[Fernand Roose]] | [[Dosiero:Fernand Roose - 2008.jpg|center|48px]] | 1914-03-14 | 2012-07-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724519|Q19724519]] | [[Magdaléna Černáková]] | | 1914-03-19 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350476|Q12350476]] | [[Karel Šolc]] | | 1914-03-27 | 1970-03-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9015959|Q9015959]] | [[Juan Régulo Pérez]] | | 1914-03-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1993-01-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q434053|Q434053]]'' | ''[[:d:Q19597644|Q19597644]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | [[hispana lingvo]] |- | [[:d:Q12350292|Q12350292]] | [[József Papp (esperantisto)]] | | 1914-04-21 | 1978 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729893|Q15729893]] | [[Peter Zlatnar]] | | 1914-05-11 | 1987-02-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931522|Q23931522]] | [[Karel Traxler]] | | 1914-06-19 | 2012-05-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931504|Q23931504]] | [[André Védrine]] | | 1914-06-20 | 2007-04-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q12347947|Q12347947]] | [[Francisco Azorín Poch]] | | 1914-07-02 | 1989 | [[Malago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q4341220|Q4341220]] | [[Paulo Paavali]] | [[Dosiero:Paavali Gusev-Olmari.jpg|center|48px]] | 1914-08-28 | 1988-12-02 | [[Sankt-Peterburgo]] | [[Kuopio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356668|Q12356668]] | [[Václav Rajlich]] | | 1914-10-07 | 2005-04-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10997036|Q10997036]] | [[Ferdinand Eisen]] | | 1914-11-17 | 2000-10-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4416538|Q4416538]] | [[Władysław Miziołek]] | [[Dosiero:Grzegorz Przemyk funeral - 06.JPG|center|48px]] | 1914-12-16 | 2000-05-12 | ''[[:d:Q3102131|Q3102131]]'' | [[Varsovio]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344661|Q12344661]] | [[Adomas Vaitilavičius]] | | 1915 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344829|Q12344829]] | [[Aleksandar Hrstić]] | | 1915 | 1995-10-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346222|Q12346222]] | [[Clelia Conterno Guglielminetti]] | | 1915 | 1984 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346401|Q12346401]] | [[David MacGill]] | | 1915 | 1996-12-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346510|Q12346510]] | [[Dilermando de Castro]] | | 1915 | 1996-06-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346944|Q12346944]] | [[Elwyn Reed]] | | 1915 | 1997-08-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347084|Q12347084]] | [[Enrico Mingo]] | | 1915 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347798|Q12347798]] | [[Ferenc Teremi]] | | 1915 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348858|Q12348858]] | [[Herminia K. de Fernández]] | | 1915 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349591|Q12349591]] | [[Ivar Paulsson]] | | 1915 | 1995-12-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350495|Q12350495]] | [[Karl Sigurðsson]] | | 1915 | 2003-07-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354336|Q12354336]] | [[Rade Petković]] | | 1915 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355359|Q12355359]] | [[Stig Kinnander]] | | 1915 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356453|Q12356453]] | [[Vicente Hernández Llusera]] | | 1915 | 2009 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q19724427|Q19724427]] | [[Timofej Ŝuvajev]] | | 1915 | 2001-05-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478233|Q20478233]] | [[Elizabeth Burgler-Jezsó]] | | 1915 | 1993 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481083|Q20481083]] | [[Henri Sielens]] | | 1915 | 1974-12-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481318|Q20481318]] | [[Josef Wesian]] | | 1915 | 1996-01-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481735|Q20481735]] | [[Tibor Újlaky-Nagy]] | | 1915 | 1977-06-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23303898|Q23303898]] | [[Juan Félix Alchera]] | | 1915 | 1997-07-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q232856|Q232856]] | [[Liisi Oterma]] | [[Dosiero:Liisi Oterma.jpg|center|48px]] | 1915<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2001-04-04 | [[Turku]] | [[Turku]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355547|Q12355547]] | [[Sándor Bakó]] | | 1915 | 1990-04-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353958|Q12353958]] | [[Poul Thorsen]] | | 1915-01-07<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2006-01-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346069|Q12346069]] | [[Carlos de Almeida Wutke]] | | 1915-01-16 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729419|Q15729419]] | [[Jules Verstraeten]] | [[Dosiero:Jules Verstraeten 1977.jpg|center|48px]] | 1915-01-22 | 2007-09-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3810737|Q3810737]] | [[Arthur Baur]] | [[Dosiero:Arthur Baur.jpg|center|48px]] | 1915-02-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2010-09-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Zuriko]] | [[Männedorf]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10710213|Q10710213]] | [[Adolf Staňura]] | | 1915-03-12 | 2004-03-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349987|Q12349987]] | [[José Siquara da Rocha]] | | 1915-03-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478265|Q20478265]] | [[Jonescu-Capatana]] | | 1915-03-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350670|Q12350670]] | [[Kjell Gustavsen]] | | 1915-05-19 | 1999-05-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q87393|Q87393]] | [[T.T. Anuruddha]] | | 1915-05-27 | 1980-11-05 | [[Bonn]] | [[Numeo|Noumeo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347662|Q12347662]] | [[Feiko Munniksma]] | | 1915-05-31 | 1990-04-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12352440|Q12352440]] | [[Mehmed Jakupović]] | | 1915-06-11 | 1997-10-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347977|Q12347977]] | [[František Mlynář]] | | 1915-06-17 | 1985-07-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13102803|Q13102803]] | [[Ger Schlechter]] | [[Dosiero:Ger1975.jpg|center|48px]] | 1915-06-28 | 2002-10-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348802|Q12348802]] | [[Hendrik de Roover]] | | 1915-07-05 | 2000-03-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356671|Q12356671]] | [[Václav Špůr]] | | 1915-07-13 | 1996-07-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352328|Q12352328]] | [[Marie Turková]] | | 1915-08-14 | 2010-05-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346817|Q12346817]] | [[Edward Symoens]] | | 1915-09-17 | 1995-12-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354625|Q12354625]] | [[Roman Michna]] | | 1915-09-28 | 2003-11-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724011|Q19724011]] | [[Karel Filip]] | | 1915-12-02 | 2001-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10799925|Q10799925]] | [[Nguyen Van Kinh]] | | 1916 | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344967|Q12344967]] | [[Anani Anev]] | | 1916 | 1992-02-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345589|Q12345589]] | [[Ben Sion Ohana]] | | 1916 | 2001-01-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346167|Q12346167]] | [[Choi Bong-yeol]] | | 1916 | 2004-10-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348209|Q12348209]] | [[Georgo Abraham]] | | 1916 | 2001-06-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348811|Q12348811]] | [[Henri Kervers]] | | 1916 | 1975-04-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350801|Q12350801]] | [[Konstantin Gusev]] | | 1916 | 1980-11-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12353173|Q12353173]] | [[Nicolai Liventhal]] | | 1916 | 2004 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353503|Q12353503]] | [[Ortwin Brodt]] | | 1916 | 1989-11-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353961|Q12353961]] | [[Povl Jørgensen]] | | 1916 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356789|Q12356789]] | [[William W. Glenny]] | | 1916 | 1989-03-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356829|Q12356829]] | [[Yngve Nilsson]] | | 1916 | 1994-06-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477700|Q20477700]] | [[Ferdinando Longoni]] | | 1916 | 1975-10-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478915|Q20478915]] | [[Elvira Fontes]] | | 1916 | 2007-08-25 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480371|Q20480371]] | [[W. Desmond Hackett]] | | 1916 | 2007-01-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481726|Q20481726]] | [[René Lavallée]] | | 1916 | 1978-06-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482106|Q20482106]] | [[József Ekli]] | | 1916 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22337928|Q22337928]] | ''[[:d:Q22337928|Ricardo S. Güell]]'' | [[Dosiero:Ricard-1985.png|center|48px]] | 1916-02-02 | 2008-12-24 | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q13078|Q13078]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478073|Q20478073]] | [[Karel Janouš]] | | 1916-02-04 | 1996-03-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344796|Q12344796]] | [[Albert Marmenout]] | | 1916-02-11 | 1996-08-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q128956|Q128956]] | [[Harold Wilson]] | [[Dosiero:Dodwilson.JPG|center|48px]] | 1916-03-11<ref name='ref_812af9f99999e609ceab96b126725fa1'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12097198t</ref> | 1995-05-24<ref name='ref_812af9f99999e609ceab96b126725fa1' /> | [[Huddersfield]]<ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | [[Londono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_812af9f99999e609ceab96b126725fa1' /> | |- | [[:d:Q3849419|Q3849419]] | [[Marja Ilmatar Väisälä]] | | 1916-05-09 | 2011-12-21 | [[Helsinko]] | [[Turku]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354409|Q12354409]] | [[Raymond Ross]] | | 1916-07-22 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18227|Q18227]] | [[Forrest J. Ackerman]] | [[Dosiero:Forrest J Ackerman at the Ackermansion.jpg|center|48px]] | 1916-11-24<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1251b681674efb5615f672477a91932b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13091324h</ref><ref name='ref_e160663b2430b97a8b3e2ddff0c3b4f8'>http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-ackerman6-2008dec06-story.html</ref> | 2008-12-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1251b681674efb5615f672477a91932b' /><ref name='ref_c06187a60332cfaadda0693b3ceb4d17'>http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/2008-12-05-ackerman_N.htm</ref> | [[Los-Anĝeleso]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_c06187a60332cfaadda0693b3ceb4d17' /> | [[Los-Anĝeleso]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[angla lingvo]]<ref name='ref_1251b681674efb5615f672477a91932b' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345289|Q12345289]] | [[Arlindo Castor de Lima]] | | 1917 | 2007 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346522|Q12346522]] | [[Dini Kapeert]] | | 1917 | 2001-07-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346524|Q12346524]] | [[Dino Fabris]] | | 1917 | 1996-03-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347193|Q12347193]] | [[Ervin Fenyvesi]] | | 1917 | 2005-01-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349266|Q12349266]] | [[Inga Magnusson]] | | 1917 | 2000-04-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349268|Q12349268]] | [[Ingvar Eriksson]] | | 1917 | 1999-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350521|Q12350521]] | [[Kasim Hadžic]] | | 1917 | 1990-11-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354636|Q12354636]] | [[Romolo Trivella]] | | 1917 | 2003-01-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356033|Q12356033]] | [[Tore Johansson]] | | 1917 | 2005 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356790|Q12356790]] | [[Willy Keizer]] | | 1917 | 1998 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16323008|Q16323008]] | [[André Ribot]] | | 1917 | 1987-04-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480431|Q20480431]] | [[Umberto Stoppoloni]] | | 1917 | 2001-08-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481349|Q20481349]] | [[Alberto Solarz]] | | 1917 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350056|Q12350056]] | [[Julius Balbin]] | | 1917<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2006-07-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Krakovo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354387|Q12354387]] | [[Rakotondravao]] | | 1917 | 1989-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479391|Q20479391]] | [[Catina Giulia Dazzini]] | | 1917-01-08 | 1997-02-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344817|Q12344817]] | [[Alcibiades González Meana]] | | 1917-01-10 | 2000-12-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15077836|Q15077836]] | [[Li Hajpin]] | | 1917-02-02 | 1997-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q833399|Q833399]] | [[József Bognár]] | | 1917-02-05 | 1996-11-03 | [[Szombathely]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q1294194|Q1294194]] | [[András Szalai]] | | 1917-02-06 | 1949-10-15 | [[Pécs]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349164|Q12349164]] | [[Ilmar Tammelo]] | | 1917-02-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1982-02-07<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Narva]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Sidnejo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354389|Q12354389]] | [[Ralph Harry]] | | 1917-03-10 | 2002-10-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12347942|Q12347942]] | [[Francesco Branchi]] | | 1917-04-14 | 2004-11-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q590911|Q590911]] | [[Lou Harrison]] | | 1917-05-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1d78c4303984d14e54b537c52a5d28f1'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13931066x</ref> | 2003-02-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1d78c4303984d14e54b537c52a5d28f1' /> | [[Portlando (Oregono)|Portlando]] | ''[[:d:Q638187|Q638187]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_1d78c4303984d14e54b537c52a5d28f1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_1d78c4303984d14e54b537c52a5d28f1' /> | |- | [[:d:Q22132994|Q22132994]] | [[Viktoras Baniulaitis]] | | 1917-08-04 | 2010-06-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9023337|Q9023337]] | [[Luis Hernández Yzal]] | | 1917-09-25 | 2002-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11928987|Q11928987]] | ''[[:d:Q11928987|José Vidal Riembau]]'' | | 1917-10-25 | 1989-07-04 | ''[[:d:Q929759|Q929759]]'' | ''[[:d:Q929759|Q929759]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12345179|Q12345179]] | [[Antanas Mekys]] | | 1917-11-17 | 2015-06-17<ref name='ref_e9937c6c76f7937a516d5ab143b2087f'>http://www.edukado.net/biblioteko/panteono?iid=189</ref> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345202|Q12345202]] | [[Anton Huemer]] | | 1918 | 1990-02-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347959|Q12347959]] | [[Franjo Andlar]] | | 1918 | 1941-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348736|Q12348736]] | [[Harmen Smits]] | | 1918 | 1991-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353683|Q12353683]] | [[Paul Morin]] | | 1918 | 2000-06-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353928|Q12353928]] | [[Pongrácz Papp]] | | 1918 | 1992 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353956|Q12353956]] | [[Poul Stensgaard Hansen]] | | 1918 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356762|Q12356762]] | [[Wilhelmina Juszkiewicz]] | | 1918 | 1974-04-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19289529|Q19289529]] | ''[[:d:Q19289529|Alexandre Sanvisens i Marfull]]'' | | 1918 | 1995 | ''[[:d:Q15430|Q15430]]'' | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20479176|Q20479176]] | [[Thomas A. Goldman]] | | 1918 | 2000-01-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479212|Q20479212]] | [[John L. Dahnke]] | | 1918 | 1992-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479401|Q20479401]] | [[Jesús Raposo Montero]] | | 1918 | 1999-12-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356825|Q12356825]] | [[Yang Yide]] | | 1918 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347981|Q12347981]] | [[František Révay]] | | 1918-01-10 | 1990-08-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15055656|Q15055656]] | [[Ito Kanzi]] | | 1918-01-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2005-04-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353205|Q12353205]] | [[Nikolao Zubkov]] | | 1918-01-18 | 2006 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3889835|Q3889835]] | [[Margit Tøsdal]] | | 1918-04-14 | 1993-01-12 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[norvega lingvo]] | |- | [[:d:Q12346151|Q12346151]] | [[Chen Yuan]] | | 1918-05-23 | 2004-10-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357206|Q12357206]] | [[Åke Ahlrén]] | [[Dosiero:Åke Ahlrén oktobro 2009.jpg|center|48px]] | 1918-05-25 | 2014-04-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356339|Q12356339]] | [[Valda Vinař]] | | 1918-05-31 | 1981-12-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11928822|Q11928822]] | ''[[:d:Q11928822|Josep Moratalla i Martínez]]'' | | 1918-07-02 | | [[Motilla del Palancar]]<br/>[[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12670054|Q12670054]] | [[Pranas Gavėnas]] | | 1918-10-11 | 2000-02-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724291|Q19724291]] | [[Délio Pereira de Souza]] | | 1918-12-23 | 2008-01-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346261|Q12346261]] | [[Corrado Tavanti]] | | 1919 | 1995-12-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350480|Q12350480]] | [[Karl-Heinz Hoffmann]] | | 1919 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350928|Q12350928]] | [[Kunĉo Valev]] | | 1919 | 1990-12-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353371|Q12353371]] | [[Odd Tangerud]] | | 1919 | 2010-05-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353520|Q12353520]] | [[Oswaldo Leite de Moraes]] | | 1919 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354526|Q12354526]] | [[Richard Fiirgaard]] | | 1919 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354615|Q12354615]] | [[Roland Levreaud]] | | 1919 | 1992-11-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12356563|Q12356563]] | [[Violin Oljanov]] | | 1919 | 1998-10-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356867|Q12356867]] | [[Zdenka Novljan]] | | 1919 | 2003-11-10 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723666|Q19723666]] | [[Guillermo Alfredo Cook]] | | 1919 | 2002-10-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348191|Q12348191]] | [[Georges Cau]] | | 1919-01 | 2000-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1424267|Q1424267]] | [[Fernando de Diego]] | | 1919 | 2005 | [[Gvadalaharo (Hispanio)|Gvadalaharo]] | [[Zaragozo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | [[hispana lingvo]] |- | [[:d:Q707581|Q707581]] | [[Ingemund Bengtsson]] | | 1919-01-30 | 2000-04-12 | ''[[:d:Q596567|Q596567]]'' | [[Varberg]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | |- | [[:d:Q20478462|Q20478462]] | [[Euclides Carneiro da Silva]] | | 1919-02-16 | 1998-05-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479205|Q20479205]] | [[Jaroslav David]] | | 1919-03-14 | 2002-12-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15055682|Q15055682]] | [[Italo Chiussi]] | | 1919-05 | 1973-06-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22696693|Q22696693]] | [[Jacqueline Trésorier]] | | 1919-05-11 | 1996-12-30 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345304|Q12345304]] | [[Arnošt Baláš]] | | 1919-06 | 1994-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3848160|Q3848160]] | [[Marinko Ĝivoje]] | | 1919-07-14 | 1982-05-31 | ''[[:d:Q13289|Q13289]]'' | [[Zagrebo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344831|Q12344831]] | [[Aleksander Nakov]] | | 1919-08-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356606|Q12356606]] | [[Vladimír Mohapl]] | | 1919-08-08 | 2012-08-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19301928|Q19301928]] | ''[[:d:Q19301928|Tomás Germinal Gracia Ibars]]'' | | 1919-08-24 | 1991-05-10 | [[Barcelono]] | [[Montpellier]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352688|Q12352688]] | [[Miloslav Pastrňák]] | | 1919-10-12 | 2014-01-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353800|Q12353800]] | [[Pierre Babin]] | | 1919-10-18 | 2015-03-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347720|Q12347720]] | [[Ferenc Jáki]] | | 1919-11-16 | 2010-03-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481346|Q20481346]] | [[Ján Lamačka]] | | 1919-11-16 | 1994-12-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349757|Q12349757]] | [[Jelly Koopmans-Schotanus]] | | 1919-12-16 | 1998-11-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3505584|Q3505584]] | [[Ota Sklenčka]] | | 1919-12-19 | 1993-10-10 | [[Ĉeĥio]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1675522|Q1675522]] | [[Ivan Blatný]] | | 1919-12-21<ref name='ref_402eacb5cef7a27f695ab6b6333b4442'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12123571n</ref> | 1990-08-05<ref name='ref_402eacb5cef7a27f695ab6b6333b4442' /> | [[Brno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Colchester]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<ref name='ref_402eacb5cef7a27f695ab6b6333b4442' /><br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q20730|Q20730]] | [[Pierre Delaire]] | [[Dosiero:Pierre Delaire.png|center|48px]] | 1919-12-30 | 1985-06-22 | [[Orléans]] | [[Orléans]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12352144|Q12352144]] | [[Maeda Kimiko]] | | 1920s | 2005-01-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344925|Q12344925]] | [[Amaro Pinangé Soares]] | | 1920 | 2004-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347874|Q12347874]] | [[Floreal Villar]] | | 1920 | 2006-07-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348140|Q12348140]] | [[Gaudenzio Pisoni]] | | 1920 | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348771|Q12348771]] | [[Hejdar Raŝidi]] | | 1920 | 2009 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353269|Q12353269]] | [[Norman Birkeli]] | | 1920 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354236|Q12354236]] | [[Pál Kristek]] | | 1920 | 1993-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831654|Q15831654]] | [[Josef Murĵan]] | | 1920 | 2004-01-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478321|Q20478321]] | [[Juan J. Juanes Sainz]] | | 1920 | 1997-05-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481032|Q20481032]] | [[Guido Holz]] | | 1920 | 1989 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349649|Q12349649]] | [[Jacques-Franky Farjon de Lagatinerie]] | | 1920 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349688|Q12349688]] | [[Jan Otto de Kat]] | | 1920 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349982|Q12349982]] | [[José María Bernabeu Franco]] | | 1920 | 2004-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352934|Q12352934]] | [[Mário Chaves]] | | 1920 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352722|Q12352722]] | [[Miroslav Tůma]] | | 1920-03-18 | 1992-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11652316|Q11652316]] | [[Eva Seemannová]] | | 1920-03-21 | 1999-01-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348713|Q12348713]] | [[Hans Hunkeler]] | | 1920-04-08 | 2000-08-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11651777|Q11651777]] | [[Eduard Vladimír Tvarožek]] | | 1920-05-13 | 1999-08-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q989|Q989]] | [[Johano Paŭlo la 2-a]] | [[Dosiero:JohannesPaulII.jpg|center|48px]] | 1920-05-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_0f344fae5e751dbf2a2cb114d8432930' /> | 2005-04-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Wadowice]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_ad9be24e299b0b3575e30ad1c42d45f2'>http://www.nytimes.com/2013/02/14/world/europe/popes-birthplace-marktl-am-inn-laments-resignation.html</ref> | [[Vatikana Palaco|Apostola palaco]]<ref name='ref_1a7fe44d524abe14ae66c0b5d4f332f0'>http://www.loc.gov/resource/lcwa00085477.rUaOsjI0RaizrARXM1lLGA/</ref><ref name='ref_7a69c9ceb15b03b90ee8f5f9ebd7aaa2'>http://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/calendar/day.cfm?date=2014-10-22</ref><ref name='ref_80797882e0d3b837d32792dbdfeb1f63'>http://fineartamerica.com/products/pope-john-paul-ii-bw-ylli-haruni-poster.html</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[pola lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[pola lingvo]] |- | [[:d:Q3509945|Q3509945]] | [[Jiří Karen]] | | 1920-06-11 | 2000-04-30 | [[Litomyšl]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3137555|Q3137555]] | [[Umesao Tadao]] | | 1920-06-13 | 2010-07-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356001|Q12356001]] | [[Tobias Rabelo Leite]] | | 1920-07-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3940210|Q3940210]] | [[Mladen Šerment]] | | 1920-07-20 | 1999-03-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347131|Q12347131]] | [[Erich Spitz]] | | 1920-07-31 | 1996-01-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10309771|Q10309771]] | [[José Lins de Albuquerque]] | | 1920-08-06 | 2014-11-03 | ''[[:d:Q2021123|Q2021123]]'' | [[Braziljo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[portugala lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16326829|Q16326829]] | [[Elsa Salovaara]] | | 1920-08-24 | 2004-12-28 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351250|Q12351250]] | [[Ladislav Bala]] | | 1920-08-28 | 2006-05-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q579008|Q579008]] | [[Eduardo Vivancos]] | | 1920-09-19 | | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q19724359|Q19724359]] | [[Rudolf Balejík]] | | 1920-09-24 | 1999-09-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3564909|Q3564909]] | [[Karolo Piĉ]] | | 1920-12-06 | 1995-08-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q12347665|Q12347665]] | [[Felice Ruaro]] | | 1920-12-24 | 2010-10-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351493|Q12351493]] | [[Lev Miĥajloviĉ Zamenhof]] | | 1920-12-25 | 1995-01-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345688|Q12345688]] | [[Bill Thorne]] | | 1921 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346819|Q12346819]] | [[Edwin Robert Holt]] | | 1921 | 1995-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347088|Q12347088]] | [[Enrique Kohei]] | | 1921 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347985|Q12347985]] | [[František Šatura]] | | 1921 | 1996-01-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348407|Q12348407]] | [[Guy Delaquaize]] | | 1921 | 1998-09-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348982|Q12348982]] | [[Hristo Marinov]] | | 1921 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351481|Q12351481]] | [[Leopoldo Knoedt]] | | 1921 | 2000-07-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352608|Q12352608]] | [[Miklós Fehér]] | | 1921 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352719|Q12352719]] | [[Mirdza Burgmeisters]] | | 1921 | 1989-10-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353154|Q12353154]] | [[Nguyên Hái Trùng]] | | 1921 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353698|Q12353698]] | [[Paulo Amorim Cardoso]] | | 1921 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354614|Q12354614]] | [[Roland Grandière]] | | 1921 | 1998-03-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356873|Q12356873]] | [[Zef Luigj Mjeda]] | | 1921 | 2000-10-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478132|Q20478132]] | [[Ekhard Mahovsky]] | | 1921 | 1992-03-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478155|Q20478155]] | [[Jaroslava Míčová]] | | 1921 | 1973-04-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478296|Q20478296]] | [[Juan Antonio Madrazo Aranguren]] | | 1921 | 2001-04-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20480063|Q20480063]] | [[Canko Murgin]] | | 1921 | 1995-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480349|Q20480349]] | [[Jo Hoekstra-Sieders]] | | 1921 | 1987-08 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481892|Q20481892]] | [[Radoslav Škalamera]] | | 1921 | 2001-04-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18396|Q18396]] | [[Nadija Hordijenko Andrianova]] | | 1921<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1999<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q997421|Q997421]]'' | [[Kievo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3102969|Q3102969]] | [[Georges Kersaudy]] | [[Dosiero:KersaudyBudo2.JPG|center|48px]] | 1921 | 2015-06-18 | [[Havro]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348315|Q12348315]] | [[Gotou Mituo]] | | 1921 | 2001-03-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20731|Q20731]] | ''[[:d:Q20731|Per Denez]]'' | | 1921-02-03<ref name='ref_a8105cf622abe0a89c401bcab643a1ef'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11899560z</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2011-07-30<ref name='ref_fe1fd8f9a0c5dd646b43915513033e95'>http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=22827&title=Death%20of%20the%20Breton%20linguist%20Per%20Denez</ref><ref name='ref_a8105cf622abe0a89c401bcab643a1ef' /><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Rennes]] | ''[[:d:Q626520|Romillé]]'' | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_a8105cf622abe0a89c401bcab643a1ef' /> | [[Bretona lingvo]]<ref name='ref_a8105cf622abe0a89c401bcab643a1ef' /><br/>[[Esperanto]]<ref name='ref_0a2e9fa61e717c8b8f492206a9b34edd'>http://www.wales.ac.uk/en/NewsandEvents/News/General/Iron-willedBretonlinguistPerDenezdies.aspx</ref><br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_0a2e9fa61e717c8b8f492206a9b34edd' /><br/>[[kimra lingvo]]<ref name='ref_0a2e9fa61e717c8b8f492206a9b34edd' /><br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_0a2e9fa61e717c8b8f492206a9b34edd' /><br/>[[Irlanda lingvo]]<ref name='ref_0a2e9fa61e717c8b8f492206a9b34edd' /> | |- | [[:d:Q19723926|Q19723926]] | [[Imrich Zálupský]] | | 1921-02-14 | 1979-04-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349946|Q12349946]] | [[Josef Kondor]] | | 1921-02-25 | 2002-03-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8201443|Q8201443]] | [[Antonio Marco Botella]] | [[Dosiero:Antonio Marco Botella y Pilar.JPG|center|48px]] | 1921-03-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q3440351|Q3440351]] | [[Elna Matland]] | [[Dosiero:Elna Matland.jpg|center|48px]] | 1921-04-28 | 2011-11-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3888439|Q3888439]] | [[Ralph A. Lewin]] | | 1921-04-30 | 2008-11-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q15077898|Q15077898]] | [[Juan Eduardo Bachrich]] | | 1921-04-30 | 2005-02-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1238996|Q1238996]] | [[Aurél Ponori Thewrewk]] | [[Dosiero:Ponori Thewrewk Aurel.jpg|center|48px]] | 1921-05-02 | 2014-10-08 | [[Budapeŝto]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q722769|Q722769]] | [[Alessandro Bausani]] | | 1921-05-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_18d0b3877e11d62fc8b99823d58052de'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12665970k</ref> | 1988-03-12<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Romo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Romo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_18d0b3877e11d62fc8b99823d58052de' /> | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]]<ref name='ref_18d0b3877e11d62fc8b99823d58052de' /> | |- | [[:d:Q12356660|Q12356660]] | [[Vytautas Sirtautas]] | [[Dosiero:2008 05 16SirtautasVytautas.jpg|center|48px]] | 1921-06-10 | 2008-12-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15500193|Q15500193]] | [[Bodil Kühlmann]] | [[Dosiero:Bodil Kühlmann.jpg|center|48px]] | 1921-06-10 | 2012-07-14 | [[Fredericia]] | [[Kopenhago]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351896|Q12351896]] | [[Lucija Borčić]] | | 1921-07-26<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2015-11-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q285253|Q285253]] | [[Johan Hammond Rosbach]] | | 1921-08-22 | 2004-09-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_f0e8d23a4bd4f1836c643d2c558c9a28'>''[[:d:Q16889143|BIBSYS id]]''</ref> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3778250|Q3778250]] | [[Máire Mullarney]] | | 1921-09-01 | 2008-08-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347544|Q12347544]] | [[Eva Benická]] | | 1921-09-04 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11380137|Q11380137]] | [[Čestmír Vidman]] | | 1921-10-31 | 2013-10-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351603|Q12351603]] | [[Linhart Rýznar]] | | 1921-11-05 | 2009-06-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q903647|Q903647]] | [[László Deme]] | | 1921-11-14 | 2011-06-06 | [[Pécel]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346255|Q12346255]] | [[Cor Bruins]] | | 1922 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349134|Q12349134]] | [[Ihsan Zulfikary]] | | 1922 | 1990-10-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349854|Q12349854]] | [[Jim W. Deer]] | | 1922 | 1994-03-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349896|Q12349896]] | [[Johannes van Keulen]] | | 1922 | 1989-08-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350005|Q12350005]] | [[Jozefo Drucker]] | | 1922 | 2008-12-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351338|Q12351338]] | [[Lajos Márton (esperantisto)|Lajos Márton]] | | 1922 | 1978-03-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351467|Q12351467]] | [[Lennart Persson]] | | 1922 | 2001-02-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351520|Q12351520]] | [[Liam Kirk]] | | 1922 | 2008-05-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352858|Q12352858]] | [[Muhammad Siddiq Cheema]] | | 1922 | 2001-02-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353215|Q12353215]] | [[Nils Utne]] | | 1922 | 1999-06-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355881|Q12355881]] | [[Theo J. van Woerden]] | | 1922 | 1994-03-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356884|Q12356884]] | [[Zeng Heyao]] | | 1922 | 1996-10-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480701|Q20480701]] | [[Zoltan N. Boglari]] | | 1922 | 1989-05-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480987|Q20480987]] | [[Jeannine Vincent]] | | 1922 | 2000-04-22 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481072|Q20481072]] | [[Vlasta Horáková]] | | 1922 | 1990-03-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481309|Q20481309]] | [[Ludwig Pickel]] | | 1922 | 1978-05-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354392|Q12354392]] | [[Ramon Molera i Pedrals]] | | 1922 | 1983 | [[Moià]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12354473|Q12354473]] | [[René Centassi]] | | 1922<ref name='ref_d70e7df29616c3dec2c874976a792f50'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121688229</ref> | 1998-01-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_d70e7df29616c3dec2c874976a792f50' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_d70e7df29616c3dec2c874976a792f50' /> | |- | [[:d:Q12356821|Q12356821]] | [[Xu Shanshu]] | | 1922 | 1994-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480452|Q20480452]] | [[Vilmos Sághy]] | | 1922-01-09 | 1999-08-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11652180|Q11652180]] | [[Eli Urbanová]] | | 1922-02-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2012-01-20<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351433|Q12351433]] | [[Lawrence Mee]] | | 1922-02-24 | 2002-10-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351916|Q12351916]] | [[Luiz Teixeira Silva]] | | 1922-03-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349945|Q12349945]] | [[Josef Kavka]] | | 1922-04-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20879|Q20879]] | [[Rüdiger Eichholz]] | | 1922-05-01 | 2000-09-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q106082|Q106082]] | [[Max Mangold]] | | 1922-05-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2015-02-03<ref name='ref_1001a8b9906a06fa6e5abd0a64b44c40'>http://saarbruecker-zeitung.trauer.de/Traueranzeige/Max-Mangold</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Bazelo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_bbea7e99162a840ea14295ddaa86bb46'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120364714</ref><br/>[[franca lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<br/>[[slovaka lingvo]]<br/>[[sveda lingvo]]<br/>[[Ĉina lingvaro|ĉina lingvo]] | |- | [[:d:Q12348843|Q12348843]] | [[Hermann Schmid]] | | 1922-05-25 | 2011-02-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350000|Q12350000]] | [[Jozef Ruttkay]] | | 1922-06-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352315|Q12352315]] | [[Maria Eloá de Souza Lima]] | | 1922-06-27 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931526|Q23931526]] | [[Jaromír Jermář]] | | 1922-07-11 | 2010-10-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3564857|Q3564857]] | [[Josef Rumler]] | | 1922-07-20 | 1999-11-01 | [[Chlumec nad Cidlinou]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349680|Q12349680]] | [[Jan Hanssens]] | | 1922-08-18 | 1993-11-27 | ''[[:d:Q2505969|Q2505969]]'' | [[Kortrejko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345750|Q12345750]] | [[Bohuslava Pelclová]] | | 1922-11-14 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478041|Q20478041]] | [[Ladislav Fiala]] | | 1922-12-27 | 2001-11-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22689|Q22689]] | ''[[:d:Q22689|Ronald Cecil Gates]]'' | | 1923 | | [[Melburno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5391533|Q5391533]] | ''[[:d:Q5391533|Anna Rosselló i Elias]]'' | [[Dosiero:Anna Rosselló Elias.jpg|center|48px]] | 1923 | | ''[[:d:Q548045|Q548045]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346517|Q12346517]] | [[Dimitar Terziev]] | | 1923 | 2002-05-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353373|Q12353373]] | [[Oene Hoekstra]] | | 1923 | 1999-03-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354476|Q12354476]] | [[René Debernardi]] | | 1923 | 1997-12-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354576|Q12354576]] | [[Robert Delhaye]] | | 1923 | 1993-03-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723965|Q19723965]] | [[James Fonseca]] | | 1923 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478777|Q20478777]] | [[José Climent Grañana]] | | 1923 | 1996-08-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480387|Q20480387]] | [[Nagaoka Zirô]] | | 1923 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346449|Q12346449]] | [[Derk Goslinga]] | | 1923 | 1991-11-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350501|Q12350501]] | [[Karl Vavra]] | | 1923 | 2002-10-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15624556|Q15624556]] | [[Walter Hube]] | | 1923 | 2000-03-02 | | [[Vieno]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830901|Q15830901]] | [[Josef Vaněček]] | | 1923-01-07 | 1998-01-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349868|Q12349868]] | [[Jiří Laube]] | | 1923-01-19 | 2009-09-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q114312|Q114312]] | [[Heinz M. Bleicher]] | | 1923-02-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2005-03-09<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q1925995|Q1925995]]'' | [[Gerlingen]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355356|Q12355356]] | [[Stevens T. Norvell]] | [[Dosiero:Stevens Norvell Jr.jpg|center|48px]] | 1923-02-11 | 2015-02-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481074|Q20481074]] | [[Suitbert H. Siedl]] | | 1923-02-11 | 2006-04-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12350803|Q12350803]] | [[Konstantinas Puodėnas]] | | 1923-03-11 | 2009-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355480|Q12355480]] | [[Svend Dragsted]] | | 1923-03-27 | 2007-04-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19800|Q19800]] | [[Laŭlum|Li Shijun]] | [[Dosiero:Laŭlumo.jpg|center|48px]] | 1923-03-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2012-11-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Hebejo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Pekino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12023400|Q12023400]] | [[Jana Cíchová]] | | 1923-04-14 | 2014-06-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352333|Q12352333]] | [[Marija Pozder Almada]] | | 1923-05-03 | 2009-09-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2847137|Q2847137]] | [[André Albault]] | | 1923-05-14 | | [[Reims]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q4970167|Q4970167]] | [[Karin Nordström]] | | 1923-05-17 | 2017-03-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23748|Q23748]] | [[Han Moo-hyup]] | [[Dosiero:Han moo-hyup (2).jpg|center|48px]] | 1923-08-22 | 2017-08-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478660|Q20478660]] | [[Josef Chvosta]] | | 1923-09-25 | 1997-02-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348177|Q12348177]] | [[Georg Kustosz]] | | 1923-10-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480370|Q20480370]] | [[Miloš Rudolf]] | | 1923-12-04 | 1988-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346385|Q12346385]] | [[Dao Anh Kha]] | | 1923-12-15 | 2012-12-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344823|Q12344823]] | [[Aldo de' Giorgi]] | | 1924 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348710|Q12348710]] | [[Hans Breitenbach]] | | 1924 | 1980-02-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349653|Q12349653]] | [[Jadwiga Gibczyńska]] | | 1924 | 2012-07-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352105|Q12352105]] | [[Léon de Bruyne]] | | 1924 | 1994-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352681|Q12352681]] | [[Milica Hrnčić]] | | 1924 | 1997-07-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352740|Q12352740]] | [[Miĥael Giŝpling]] | | 1924 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353105|Q12353105]] | [[Nedeljka Subotić]] | | 1924 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353783|Q12353783]] | [[Philip Buttinger]] | | 1924 | 1993-11-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354528|Q12354528]] | [[Richard Hirsch]] | | 1924 | 2013-05-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816753|Q15816753]] | [[Ikawa Satio]] | | 1924 | 1999-12-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724251|Q19724251]] | [[René Niziet]] | | 1924 | 1986 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479225|Q20479225]] | [[Lucila Davalos Fernandes]] | | 1924 | 1998 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11059278|Q11059278]] | [[Grégoire Maertens]] | [[Dosiero:Maertens.jpg|center|48px]] | 1924-01-01 | | [[Bruĝo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22590|Q22590]] | [[John Islay Francis|John Francis]] | [[Dosiero:John Islay Francis.jpg|center|48px]] | 1924 | 2012-03-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q763890|Q763890]] | [[István Szerdahelyi]] | | 1924<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1987<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Negrești-Oaș]] | [[Budapeŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350576|Q12350576]] | [[Kathleen Hall]] | | 1924-01-28<ref name='ref_75de9e771bb8573c3f440780816ca8b4'>http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12324968f</ref> | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_f81839c69324f1f0e16d74d5241ecfd0'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12324968f</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_f81839c69324f1f0e16d74d5241ecfd0' /> | |- | [[:d:Q12349596|Q12349596]] | [[Ivo Borovečki]] | | 1924-02-25 | 2013-07-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346250|Q12346250]] | [[Constant Borremans]] | | 1924-04-19 | 1998-10-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q442848|Q442848]] | [[Marjorie Boulton]] | [[Dosiero:Boulton.jpg|center|48px]] | 1924-05-07 | 2017-08-30<ref name='ref_4e7e435e745aaab93bef703be95555b5'>http://edukado.net/novajhoj?id=706</ref> | ''[[:d:Q2281721|Teddington]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q1737287|Q1737287]] | [[Árni Böðvarsson]] | | 1924-05-15 | 1992-09-01 | | [[Rejkjaviko]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723576|Q19723576]] | [[Augustín Čambál]] | | 1924-05-23 | 2001-05-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481889|Q20481889]] | [[Jaromír Šikula]] | | 1924-05-29 | 2000-05-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931582|Q23931582]] | [[Antanas Bartninkas]] | | 1924-05-30 | 1977-03-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356907|Q12356907]] | [[Zoja Miĥajlovna Zamenhof]] | | 1924-06-02 | 1992-10-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479578|Q20479578]] | [[R. J. Milton]] | | 1924-06-05 | 2007-08-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478824|Q20478824]] | [[Eléus Leonardo de Sá]] | | 1924-06-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349750|Q12349750]] | [[Jean Thierry]] | | 1924-08-27 | 1995-06-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12349602|Q12349602]] | [[Ivo Sanguinetti]] | | 1924-08-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348707|Q12348707]] | [[Hans Amund Rosbach]] | | 1924-09-09 | 1994-06-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345689|Q12345689]] | [[Binjo Garrett]] | | 1924-10-02 | 2001-09-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15054444|Q15054444]] | [[Ignat Florian Bociort]] | [[Dosiero:Ignat Florian Bociort.jpeg|center|48px]] | 1924-10-13 | 2015-12-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12795|Q12795]] | [[William Auld]] | [[Dosiero:Verkistoj-eo.jpg|center|48px]] | 1924-11-06<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2006-09-11<ref name='ref_a3e6e83a8f7295c39b31b0eabd88df31'>http://thescotsman.scotsman.com/obituaries.cfm?id=1361492006</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q146671|Erith]]'' | [[Dolaro (urbo)|Dolaro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11168169|Q11168169]] | [[Josef Hradil]] | [[Dosiero:Josef Hradil 001.jpg|center|48px]] | 1924-11-22 | 2008-10-26 | [[Prago]] | [[Mnichovo Hradiště]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352358|Q12352358]] | [[Marta Lorková]] | | 1924-11-24 | 2005-07-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21043716|Q21043716]] | [[Armando Zecchin]] | | 1924-12-04 | 2016-01-05 | [[Padovo]] | [[Torino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16591143|Q16591143]] | [[Daniel Luez]] | | 1924-12-27 | 2013-11-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346363|Q12346363]] | [[Daniel Balasingham Jesudason]] | | 1925 | 1994-08-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346610|Q12346610]] | [[Donĉo Simeonov Ĥitrov]] | | 1925 | 1991-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346820|Q12346820]] | [[Edwin Burg]] | | 1925 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348782|Q12348782]] | [[Helena Štruncová]] | | 1925 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348787|Q12348787]] | [[Hella Lanka]] | | 1925 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350601|Q12350601]] | [[Kazimierz Szczurek]] | | 1925 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353118|Q12353118]] | [[Nelson Pereira de Souza]] | | 1925 | 1986-11-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353805|Q12353805]] | [[Pierre Collinge]] | | 1925 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354531|Q12354531]] | [[Richard Osborne]] | | 1925 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355259|Q12355259]] | [[Soliva (esperantisto)]] | | 1925 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356106|Q12356106]] | [[Trygve Reisaeter]] | | 1925 | 1987-08-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723548|Q19723548]] | [[Marija P. Angelova]] | | 1925 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723789|Q19723789]] | [[Ezequias R. Alves]] | | 1925 | 1992 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20005082|Q20005082]] | ''[[:d:Q20005082|Lluís Armadans i Marfà]]'' | | 1925 | 2009-09-24 | [[Moià]] | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q20477814|Q20477814]] | [[Elfriede Sudec]] | | 1925 | 2005-01-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481353|Q20481353]] | [[Rufino Lopez Cepero]] | | 1925 | 1989-05-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931523|Q23931523]] | [[Mihály Szegedi]] | | 1925 | 2000-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473616|Q25473616]] | [[Albertas Stabingis]] | | 1925 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352318|Q12352318]] | [[Maria Becker-Meisberger]] | | 1925 | 1999-05-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1113525|Q1113525]] | [[Louis-Christophe Zaleski-Zamenhof|Louis Christophe Zaleski-Zamenhof]] | [[Dosiero:Uk2003-08-02-zamenhof-boulton.jpg|center|48px]] | 1925-01-23 | | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15051931|Q15051931]] | [[Louis Beaucaire]] | | 1925-02-07 | 1983-02-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478221|Q20478221]] | [[Mikelo T. Popov]] | | 1925-02-14 | 1994-10-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q10278406|Q10278406]] | [[Evaldo Pauli]] | | 1925-02-24 | 2014-08-17 | ''[[:d:Q975677|Antônio Carlos]]'' | [[Florianópolis]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q489193|Q489193]] | [[Harry Harrison]] | [[Dosiero:Harry Harrison 2005.jpg|center|48px]] | 1925-03-12<ref name='ref_360ecf303451311847e87ec82d9bfe89'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11906950b</ref><ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226' /> | 2012-08-15<ref name='ref_2c8680f5eaee59791f03fed8337cd5e6'>http://io9.com/5934884/rip-harry-harrison-creator-of-the-stainless-steel-rat-bill-the-galactic-hero-and-soylent-green</ref><ref name='ref_360ecf303451311847e87ec82d9bfe89' /><ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226' /> | [[Stamford (Konektikuto)|Stamford]] | [[Brajtono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_360ecf303451311847e87ec82d9bfe89' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_360ecf303451311847e87ec82d9bfe89' /> | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12348792|Q12348792]] | [[Helmut Rössler]] | [[Dosiero:Helmut Rössler 2010.JPG|center|48px]] | 1925-03-23 | 2012-02-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9027846|Q9027846]] | [[Manuel Halvelik]] | [[Dosiero:Manuel Halvelik 1975.JPG|center|48px]] | 1925-04-14 | 2016-06-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346523|Q12346523]] | [[Dinko Matković]] | | 1925-06-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931498|Q23931498]] | [[Dorothy (Kim) Keeble|DorothyKeeble]] | | 1925-06-10 | 2015-10-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724219|Q19724219]] | [[Milada Hemerková]] | | 1925-07-15 | 2001-01-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350469|Q12350469]] | [[Karel Franc]] | | 1925-08-06 | 2015-01-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3093899|Q3093899]] | [[Gabriel Mora i Arana]] | [[Dosiero:Gabriel Mora i Arana.JPG|center|48px]] | 1925-09-03 | 2014-11-25 | ''[[:d:Q13918|Q13918]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352293|Q12352293]] | [[Margarete Schmid]] | | 1925-09-29 | 2000-11-22 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3296885|Q3296885]] | [[Pavel Vondruška]] | | 1925-11-15 | 2011-02-05<ref name='ref_ea8f79f7278f13188cef0584087bdde3'>http://www.ceskenoviny.cz/zpravy/ve-veku-85-let-zemrel-herec-a-muzikant-pavel-vondruska/592539</ref> | [[České Budějovice]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1893991|Q1893991]] | [[Bernard Golden]] | | 1925-11-23 | 2008-10-19 | [[Newark (Nov-Ĵerzejo)|Newark]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12354696|Q12354696]] | [[Rudolf Jiří Zvěřina]] | | 1925-12-04 | 2003-08-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7931149|Q7931149]] | [[Vilma Sindona Eichholz]] | | 1926 | 1995-07-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345403|Q12345403]] | [[Audrey Childs-Mee]] | | 1926 | 1990-05-16 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347967|Q12347967]] | [[Frank Tichý]] | | 1926 | 1980-03-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349986|Q12349986]] | [[José María González Aboín]] | | 1926 | 2000-09-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12351910|Q12351910]] | [[Luis Eduardo Palacios Toral]] | | 1926 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352343|Q12352343]] | [[Marjatta Rautio]] | | 1926 | 1999-09-28 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353749|Q12353749]] | [[Petar Vukomanović]] | | 1926 | 1996-05-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355495|Q12355495]] | [[Symilde Schenk Ledon]] | | 1926 | 2003-03-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356011|Q12356011]] | [[Tom Arbo Høeg]] | | 1926 | 1992-03-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931610|Q23931610]] | [[Tom Elliott]] | | 1926 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15097787|Q15097787]] | [[Luis Serrano Pérez]] | | 1926 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346395|Q12346395]] | [[David B. Richardson]] | | 1926-01-10 | 2012-12-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5480573|Q5480573]] | [[Werner Schad]] | | 1926-01-29 | 2006 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346755|Q12346755]] | [[Ebbe Vilborg]] | | 1926-02-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q12350471|Q12350471]] | [[Karel Kraft]] | | 1926-02-24 | 2015-01-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478600|Q20478600]] | [[Ante Ferenčić]] | | 1926-04-18 | 1997-11-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355694|Q12355694]] | [[Sáva Heřman]] | | 1926-05-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356699|Q12356699]] | [[Walter Francini]] | | 1926-06-03 | 1996-05-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15731343|Q15731343]] | [[Hallgrímur Sæmundsson]] | | 1926-06-19 | 2013-06-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20886|Q20886]] | [[Kep Enderby|Keppel Enderby]] | [[Dosiero:Keppel Enderby.jpg|center|48px]] | 1926-06-25 | 2015-01-08 | ''[[:d:Q706105|Q706105]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q12351255|Q12351255]] | [[Ladislav Kyselý]] | | 1926-06-27 | 2003-08-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355809|Q12355809]] | [[Telesforas Lukoševičius]] | | 1926-06-30 | 2013-02-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3198754|Q3198754]] | [[Konrad Rudnicki]] | [[Dosiero:Krudnicki.png|center|48px]] | 1926-07-02 | 2013-11-12 | [[Varsovio]] | [[Krakovo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351531|Q12351531]] | [[Libor Křivánek]] | | 1926-08 | 1983-01-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11131545|Q11131545]] | [[Mira Župan]] | | 1926-08-05 | 1993-08-12 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354604|Q12354604]] | [[Roger Kent Jones]] | | 1926-09-05 | 2004-02-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12037991|Q12037991]] | [[Miroslav Smyčka]] | | 1926-09-11 | 2017-04-25<ref name='ref_3e436b8c6d9001c0aa4ed84cc79fc719'>http://www.denik.cz/hudba/zemrel-operni-pevec-miroslav-smycka-nahraval-i-v-esperantu-20170426.html</ref> | [[Olomouc]] | [[Prago]]<ref name='ref_3e436b8c6d9001c0aa4ed84cc79fc719' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354410|Q12354410]] | [[Raúl Juárez Sedeño]] | | 1926-10-02 | 2012-06-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352689|Q12352689]] | [[Miloslav Rybín]] | | 1926-10-13 | 1995-11-11 | [[Partizánska Ľupča]] | [[Liptovský Mikuláš]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351898|Q12351898]] | [[Ludmila Klegová]] | | 1926-10-22 | 2011-05-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062017|Q15062017]] | [[Jerzy Fornal]] | | 1926-10-30 | 2013-08-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344614|Q12344614]] | [[Adalberto Huleŝ]] | | 1926-11-19 | 2002-03-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344663|Q12344663]] | [[Adonis González Meana]] | | 1927 | 1996-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345584|Q12345584]] | [[Belka Beleva]] | | 1927 | 2012-12-22 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346931|Q12346931]] | [[Elizabeta Pallós]] | | 1927 | 1995-09-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351487|Q12351487]] | [[Les Eason]] | | 1927 | 1998-12-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352335|Q12352335]] | [[Marin Bacev]] | | 1927 | 1996-09-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353170|Q12353170]] | [[Nicola Tallarico]] | | 1927 | 1995 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353731|Q12353731]] | [[Pere Nuez Pérez]] | | 1927 | 1984 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354811|Q12354811]] | [[Sakamoto Syôzi]] | | 1927 | 1996-05-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477681|Q20477681]] | [[Frank Strahl]] | | 1927 | 1999-09-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480918|Q20480918]] | [[Willy Nüesch]] | | 1927 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481303|Q20481303]] | [[Ludmila Popoviĉ]] | | 1927 | 1993-10 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345785|Q12345785]] | [[Boris Tokarev]] | | 1927 | 1994-11-17 | | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348815|Q12348815]] | [[Henri Ménard]] | | 1927 | 2004-10-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349600|Q12349600]] | [[Ivon Barbosa]] | | 1927 | 2000-07-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077849|Q15077849]] | [[William R. Harmon]] | | 1927 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831656|Q15831656]] | [[Märtha Andréasson]] | | 1927 | 2000-05-08 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3161694|Q3161694]] | [[Jan Knappert]] | | 1927-01-14<ref name='ref_9ded322d8d68ac7a12276d3fd1038a1f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11909876g</ref> | 2005-05-30<ref name='ref_9ded322d8d68ac7a12276d3fd1038a1f' /> | [[Heemstede]] | [[Hilversum]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_9ded322d8d68ac7a12276d3fd1038a1f' /> | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<ref name='ref_9ded322d8d68ac7a12276d3fd1038a1f' /><br/>[[angla lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q17399683|Q17399683]] | [[Cyril Vrbík]] | | 1927-01-15 | 2002-10-22 | [[Dřevohostice]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355984|Q12355984]] | [[Tirso Castrillón]] | | 1927-02-11 | 1999-09-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346822|Q12346822]] | [[Edwin Grobe]] | | 1927-04-19 | 2015-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q12352675|Q12352675]] | [[Mila van der Horst-Kolińska]] | | 1927-04-26 | | ''[[:d:Q3919858|Parafianów]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15708704|Q15708704]] | [[John Rapley]] | [[Dosiero:Rapley2005.jpg|center|48px]] | 1927-06-19 | 2007-06-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18446|Q18446]] | [[Dalibor Brozović]] | | 1927-07-28<ref name='ref_9c24972d164e2a4fbe6c0c628fe6fa71'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12778567p</ref> | 2009-06-19<ref name='ref_9c24972d164e2a4fbe6c0c628fe6fa71' /> | [[Sarajevo]] | [[Zagrebo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_9c24972d164e2a4fbe6c0c628fe6fa71' /> | [[Esperanto]]<br/>[[kroata lingvo]]<ref name='ref_9c24972d164e2a4fbe6c0c628fe6fa71' /> | |- | [[:d:Q12352251|Q12352251]] | [[Manuel Casanoves i Casals]] | | 1927-08-21 | 2010-04-15 | ''[[:d:Q15626|Q15626]]'' | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12345601|Q12345601]] | [[Benedicto Silva]] | | 1927-09-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q157318|Q157318]] | [[Leszek Kołakowski]] | [[Dosiero:2007.10.23. -Leszek Kolakowski Foto Mariusz Kubik.jpg|center|48px]] | 1927-10-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_01affbff4a66df0bec745935c596842b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11909939j</ref> | 2009-07-17<ref name='ref_470bb98dde4fe7b8eb0a4acc7c99df5a'>http://polskieradio.pl/thenews/national/artykul112297_leszek_kolakowski_dies.html</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_01affbff4a66df0bec745935c596842b' /> | [[Radom]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_158544402aa746d1805bd3e4f0ed409e'>http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-leszek-kolakowski21-2009jul21,0,2982668.story</ref><ref name='ref_45ff862763481a40745e14270b8823aa'>http://connection.ebscohost.com/c/articles/51007675/missed-opportunity-leszek-kolakowski-berkeley</ref> | [[Oksfordo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_71ac26eb491941931146002d2df3ffd1'>http://www.newstatesman.com/books/2009/08/communism-communist-soviet</ref><ref name='ref_158544402aa746d1805bd3e4f0ed409e' /><ref name='ref_ba7265414649426c0512627906873c17'>http://www.catholicnews.com/data/briefs/cns/20090722.htm</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_01affbff4a66df0bec745935c596842b' /> | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]]<ref name='ref_01affbff4a66df0bec745935c596842b' /> | |- | [[:d:Q3435940|Q3435940]] | [[Robert Molimard]] | [[Dosiero:Dosiero-Robert Molimard 20070407.jpg|center|48px]] | 1927-12-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21817841|Q21817841]] | ''[[:d:Q21817841|Władysław Klimek]]'' | | 1927-12-17 | 2000-01-20 | [[Baranaviĉi]] | [[Gorzów Wielkopolski]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479566|Q20479566]] | [[Ernesto Geleta]] | | 1927-12-25 | 2003-02-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11006550|Q11006550]] | [[Janus di Censo]] | | 1928 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344708|Q12344708]] | [[Aira Kankkunen]] | | 1928 | 2010-03-04 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350934|Q12350934]] | [[Kuriyama Hitoshi]] | | 1928 | 2000-11-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351449|Q12351449]] | [[Lee Ok-won]] | | 1928 | 1995-05-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[korea lingvo]] | [[korea lingvo]] |- | [[:d:Q12353754|Q12353754]] | [[Peter Danning]] | | 1928 | 2002-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354533|Q12354533]] | [[Richard Reuchlin]] | | 1928 | 2006-09-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q83768|Q83768]] | [[Emmerich Manner]] | [[Dosiero:Emmerich Manner.jpg|center|48px]] | 1928 | 1998-08-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345854|Q12345854]] | [[Bruno Graf]] | | 1928 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348244|Q12348244]] | [[Gernot Ritterspach]] | | 1928 | 1990-01-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12348974|Q12348974]] | [[Horst Spirat]] | | 1928 | 1995 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348995|Q12348995]] | [[Hugo Antonio Lingua]] | | 1928 | 1989-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q520375|Q520375]] | [[André Labarrère]] | | 1928-01-12<ref name='ref_44a970c945f81014054765631858342f'>http://www.senat.fr/senateur/labarrere_andre01032m.html</ref><ref name='ref_1cddaf816185032610a4e5ddcebfeca2'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119103524</ref><ref name='ref_05daf5c25f55003201f971b37e4db30e' /> | 2006-05-16<ref name='ref_44a970c945f81014054765631858342f' /><ref name='ref_1cddaf816185032610a4e5ddcebfeca2' /><ref name='ref_05daf5c25f55003201f971b37e4db30e' /> | [[Paŭo (Francio)]] | [[Paŭo (Francio)]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1cddaf816185032610a4e5ddcebfeca2' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_1cddaf816185032610a4e5ddcebfeca2' /> | |- | [[:d:Q445513|Q445513]] | [[Petr Ginz]] | | 1928-02-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1944-09-28 | [[Prago]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Aŭŝvico (koncentreja komplekso)|Aŭŝvico]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<br/>[[Esperanto]] |- | [[:d:Q12936|Q12936]] | [[Magomet Isajev]] | | 1928-03-05 | 2011-06-21 | [[Lesken]] | [[Moskvo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11681485|Q11681485]] | [[Enio Hugo Garrote]] | [[Dosiero:Enio Hugo Garrote.JPG|center|48px]] | 1928-04-01 | 2012-07-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348808|Q12348808]] | [[Henny De Ketelaere]] | | 1928-06-09 | 2009-08-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3716141|Q3716141]] | [[Duilio Magnani]] | | 1928-06-11 | 2010-04-20 | [[Misano Adriatico]] | [[Rimini]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12654084|Q12654084]] | [[Erikas Laiconas]] | | 1928-06-11 | 2008-01-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349645|Q12349645]] | [[Jacobus Klaas Hammer]] | [[Dosiero:KoHammer.png|center|48px]] | 1928-06-12 | 2011-06-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3890341|Q3890341]] | [[Serhij Plaĉinda]] | | 1928-06-18 | 2013-09-08 | ''[[:d:Q4522144|Q4522144]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345100|Q12345100]] | [[Anita Altherr]] | [[Dosiero:Anita Alther.JPG|center|48px]] | 1928-07-25 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15838953|Q15838953]] | [[Erika Lagrange]] | | 1928-08-07 | 2008-11-29 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12954|Q12954]] | [[Georges Lagrange]] | [[Dosiero:Georges Lagrange 1994.jpg|center|48px]] | 1928-08-31<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2004-04-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q11086135|Q11086135]] | [[Zdeněk Hršel]] | | 1928-09-09 | 2014-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1034311|Q1034311]] | [[Ottó Haszpra]] | | 1928-09-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2012<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357456|Q12357456]] | [[Štefan Schnircz]] | | 1928-10-09 | 1998-01-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931503|Q23931503]] | [[Izabelė Ožiūnienė]] | | 1928-11-16 | 2008 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349866|Q12349866]] | [[Jiří Harcuba]] | | 1928-12-06 | 2013-07-26 | ''[[:d:Q147816|Q147816]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346626|Q12346626]] | [[Drahomíra Hlínková]] | | 1928-12-31 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345280|Q12345280]] | [[Aristóphio Andrade Alves]] | | 1929 | 2002-08-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347700|Q12347700]] | [[Ferenc Fodor (esperantisto)]] | | 1929 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348132|Q12348132]] | [[Garbhan MacAoidh]] | | 1929 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348261|Q12348261]] | [[Gian Carlo Fighiera]] | [[Dosiero:Gian Carlo Fighiera.JPG|center|48px]] | 1929 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348295|Q12348295]] | [[Glauco R. Corrêa]] | | 1929 | 1993 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354395|Q12354395]] | [[Ramona van Dalsem]] | | 1929 | 1997-01-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354602|Q12354602]] | [[Roger Destabelle]] | | 1929 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355494|Q12355494]] | [[Syed Sajjad Hussain Majidi]] | | 1929 | 2000-11-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356492|Q12356492]] | [[Viktória Balogh]] | | 1929 | 1993-07-04 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356872|Q12356872]] | [[Zdravko Velikov]] | | 1929 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346919|Q12346919]] | [[Elemír Erby]] | | 1929-01-01 | 2005-07-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10375437|Q10375437]] | [[Sylla Chaves]] | | 1929<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2009-05-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11818567|Q11818567]] | [[Zofia Banet-Fornalowa]] | | 1929<ref name='ref_43c56cf081dbacd8c57330ee419c8b7f' /> | 2012-09-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346067|Q12346067]] | [[Carmel Mallia]] | | 1929 | | [[Qormi]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356824|Q12356824]] | [[Yamasaki Seikô]] | | 1929 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[japana lingvo]] | [[japana lingvo]] |- | [[:d:Q11905177|Q11905177]] | [[Vladimír Herman]] | | 1929-01-24 | 2015-05-26<ref name='ref_d882839b18f1a1d424a12e8795681053'>http://www.vrk.wz.cz/zpdf/Zp201503.pdf</ref> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3604917|Q3604917]] | [[Ada Fighiera-Sikorska|Ada Fighiera Sikorska]] | | 1929-01-26 | 1996-08-07 | [[Siedlce]] | [[Torino]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346629|Q12346629]] | [[Drahomír Kočvara]] | | 1929-01-29 | 2003-11-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353770|Q12353770]] | [[Petras Čeliauskas]] | | 1929-03-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q105758|Q105758]] | [[Adolf Burkhardt]] | [[Dosiero:Adolf Burkhardt 1992.jpg|center|48px]] | 1929-04-10 | 2004-04-02 | [[Asperg]] | [[Weilheim (Teck)|Weilheim]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478665|Q20478665]] | [[Ludvík Chytil]] | | 1929-07-02 | 2011-05-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12034872|Q12034872]] | [[Magda Šaturová-Seppová]] | | 1929-07-04 | 2016-09-10 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481292|Q20481292]] | [[Jaroslav Kuzník]] | | 1929-07-07 | 2006-06-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1287976|Q1287976]] | [[Júlia Sigmond]] | | 1929-07-11 | | [[Turda]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344901|Q12344901]] | [[Alphonse Carles]] | | 1929-08-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15876044|Q15876044]] | [[Jarmila Rýznarová]] | | 1929-12-13 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345698|Q12345698]] | [[Birger Viggen]] | | 1930 | 2000-11-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346943|Q12346943]] | [[Elsbeth Bormann]] | | 1930 | 1996-10-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349746|Q12349746]] | [[Jean Plouy]] | | 1930 | 1993-08-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352085|Q12352085]] | [[László Tölgyesi]] | | 1930 | 1993 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352283|Q12352283]] | [[Marcelo Antonio Casartelli]] | | 1930 | 2007-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353244|Q12353244]] | [[Nora Moerbeek-Bartels]] | | 1930 | 1998-03-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354370|Q12354370]] | [[Raimo Pystynen]] | | 1930 | 2001-01-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830507|Q15830507]] | [[Tereza Kapista]] | | 1930 | 2016-04-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724130|Q19724130]] | [[Le Nhiem]] | | 1930 | 2008-05-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478670|Q20478670]] | [[Albino Ciccanti]] | | 1930 | 1994-09-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480168|Q20480168]] | [[Antonio Correia Coimbra]] | | 1930 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481357|Q20481357]] | [[Romeo Pagliarani]] | | 1930 | 1995-06-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12952|Q12952]] | [[André Cherpillod]] | | 1930<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_8f4e1be60c1758ad9e97766f426ded6f'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120523045</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_8f4e1be60c1758ad9e97766f426ded6f' /> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12344612|Q12344612]] | [[Ada Csiszár]] | | 1930<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2007<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15728722|Q15728722]] | [[Alberto Fernández]] | | 1930 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726409|Q15726409]] | [[Günther Becker]] | [[Dosiero:Günther Becker.jpg|center|48px]] | 1930-01-25 | 2008-08-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348248|Q12348248]] | [[Gert Drucker]] | | 1930-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479522|Q20479522]] | [[Mieke Demaertelaere]] | | 1930-02-20 | 1979-08-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11651934|Q11651934]] | [[Edwin de Kock]] | | 1930-03-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356607|Q12356607]] | [[Vladimír Sládeček]] | | 1930-03-17 | 2010-06-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354611|Q12354611]] | [[Rokuro Makabe]] | | 1930-04-19 | 2012-04-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356350|Q12356350]] | [[Valentinas Vytautas Toločka]] | | 1930-05-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12033545|Q12033545]] | [[Lina Gabrielli]] | | 1930-06-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2016-12-16 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12908|Q12908]] | [[George Soros]] | [[Dosiero:George Soros 47th Munich Security Conference 2011 crop.jpg|center|48px]] | 1930-08-12<ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226' /> | | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_11b7887f6f14c055bb471fe6157c426b'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12323858m</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_11b7887f6f14c055bb471fe6157c426b' /><br/>[[hungara lingvo]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q11763799|Q11763799]] | [[Ludwik Kasprzyk]] | [[Dosiero:Ludwik Kasprzyk (2006).jpg|center|48px]] | 1930-08-13 | 2012-05-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12951|Q12951]] | [[Baldur Ragnarsson]] | [[Dosiero:Ragnarsson2005.jpg|center|48px]] | 1930-08-25 | | ''[[:d:Q1019443|Reyðarfjörður]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Islanda lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q105771|Q105771]] | [[Karl-Hermann Simon]] | | 1930-09-30 | 2011-03-28 | [[Erfurto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Eberswalde]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352532|Q12352532]] | [[Michel Audibert]] | | 1930-10 | 2009-07-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12830|Q12830]] | [[Reinhard Selten]] | [[Dosiero:Reinhard Selten2.jpg|center|48px]] | 1930-10-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_ad77b9ed1d2839015f5938b38dbdc61b'>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/533738/Reinhard-Selten</ref><ref name='ref_772e9b5a838a2753b7b620b3cfb28111'>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/1994/selten-bio.html</ref><ref name='ref_a90660f9a6e98345397c3ec74bf4e454' /> | 2016-08-23<ref name='ref_82adbba528083f0be3787d9488e4a9f9'>http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsnobelpreistraeger-reinhard-selten-gestorben-14415860.html</ref> | [[Vroclavo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_772e9b5a838a2753b7b620b3cfb28111' /> | [[Poznano|Poznań]]<ref name='ref_82adbba528083f0be3787d9488e4a9f9' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6944480|Q6944480]] | [[Muztar Abbasi]] | [[Dosiero:MuztarAbbasi.jpg|center|48px]] | 1931 | 2004-02-26 | ''[[:d:Q1020224|Q1020224]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345310|Q12345310]] | [[Arthur Dawson Foote]] | | 1931 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345787|Q12345787]] | [[Boriŝa Miliĉeviĉ]] | | 1931 | 2013-02-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347059|Q12347059]] | [[Endre Tóth]] | | 1931 | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347142|Q12347142]] | [[Erna Hauge]] | | 1931 | 1998-06-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347670|Q12347670]] | [[Felicindo Abbruzzese]] | | 1931 | 2001-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348275|Q12348275]] | [[Giorgio Bronzetti]] | | 1931 | 2009-01-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348975|Q12348975]] | [[Horst Fischer]] | | 1931 | 1987-06-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353765|Q12353765]] | [[Petko Petrov Arnaudov]] | | 1931 | 2004-03-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355741|Q12355741]] | [[Takeuti Yosikazu]] | | 1931 | 2005-08-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830430|Q15830430]] | [[Marcel Delforge]] | | 1931 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723733|Q19723733]] | [[Janet Enghardt]] | | 1931 | 1981-02-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480324|Q20480324]] | [[Robert Roze]] | | 1931 | 2001 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q100857|Q100857]] | [[Ingward Ullrich]] | [[Dosiero:UllrichIngward 2010.jpg|center|48px]] | 1931<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3893191|Q3893191]] | [[Andrzej Wawrzyniak]] | [[Dosiero:Andrzej Wawrzyniak1.jpg|center|48px]] | 1931 | | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15631319|Q15631319]] | [[Willem Verloren Van Themaat]] | | 1931<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><br/>1931-08-19<ref name='ref_54694d5c65f0a632e640a87e9b094c88'>''[[:d:Q2332861|CBG Centrum voor familiegeschiedenis]]''</ref><ref name='ref_5fb7b1498a4b57f9301453fa35fac442'>http://www.verlorenvanthemaat.com</ref> | 1996-12-06 | [[Nijmegen]] | [[Amsterdamo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q20797614|Q20797614]] | [[Lionginas Vaičiulionis]] | | 1931-01-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077837|Q15077837]] | [[Roland Lindblom]] | | 1931-01-19 | 2016-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350428|Q12350428]] | [[Kamila Bártlová]] | | 1931-02-05 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12801|Q12801]] | [[Claude Piron]] | [[Dosiero:Claude Piron.jpg|center|48px]] | 1931-02-26 | 2008-01-22<ref name='ref_9626e29832a7cfa042157db5501d6688'>http://www.liberafolio.org/2008/forpasis-claude-piron</ref> | [[Namuro (urbo)|Namuro]] | [[Gland VD]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_e0cdcc29d97148ad5783592bd4069589'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12022439g</ref> | [[franca lingvo]]<ref name='ref_e0cdcc29d97148ad5783592bd4069589' /><br/>[[Esperanto]]<ref name='ref_e0cdcc29d97148ad5783592bd4069589' /> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12356244|Q12356244]] | [[Umberto Broccatelli]] | [[Dosiero:Umbertobroccatelli.jpg|center|48px]] | 1931-03-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2010-02-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Bolonjo]] | [[Romo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]] | |- | [[:d:Q20477882|Q20477882]] | [[Jiří Pištora (esperantisto)|Jiří Pištora]] | | 1931-03-07 | 2011-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16297|Q16297]] | [[William Shatner]] | [[Dosiero:William Shatner at Comic-Con 2012 cropped.jpg|center|48px]] | 1931-03-22<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Montrealo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_969177acd03910615b0ff5251b25f87c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb130237506</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_969177acd03910615b0ff5251b25f87c' /> | |- | [[:d:Q23931527|Q23931527]] | [[Jaroslav Žák]] | | 1931-04-08 | 2002-08-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1736139|Q1736139]] | [[Geraldo Mattos]] | | 1931-06-28 | 2014-03-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]] | |- | [[:d:Q12344871|Q12344871]] | [[Alfred Warner]] | | 1931-07-05 | | [[Bydgoszcz]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12346220|Q12346220]] | [[Claude Gacond]] | [[Dosiero:Claude Gacond Andree Gacond CDELI.jpg|center|48px]] | 1931-08-20<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Neŭŝatelo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354687|Q12354687]] | [[Rudolf Büsche]] | | 1931-08-24 | 2006-02-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q114457|Q114457]] | [[Ronald Lötzsch]] | | 1931-10-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4019018|Q4019018]] | [[Werner Bormann]] | | 1931-10-27 | 2013-05-16 | [[Berlino]] | [[Hamburgo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9370458|Q9370458]] | [[Walerian Włodarczyk]] | | 1931-11-25 | 1977-09-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344677|Q12344677]] | [[Adán Hrynkiewicz]] | | 1931-12-05 | 2013-07-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344923|Q12344923]] | [[Amador Díaz]] | | 1932 | 1993-03-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345012|Q12345012]] | [[Andreo Andrio]] | | 1932 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349593|Q12349593]] | [[Ivan Slávik]] | | 1932 | 2005-05-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349701|Q12349701]] | [[Jan Šebela]] | | 1932 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349742|Q12349742]] | [[Jean Dettwiller]] | | 1932 | 2003-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355066|Q12355066]] | [[Seoti Prakash]] | | 1932 | 1972-06-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830431|Q15830431]] | [[Flory Witdoeckt]] | [[Dosiero:WITDOECKT,Flory - EEU-kongreso, Rijeko, jul 2014.JPG|center|48px]] | 1932 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18643611|Q18643611]] | [[Gerald Tucker]] | | 1932 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19719790|Q19719790]] | [[Margret Brandenburg]] | | 1932 | 2012 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19720093|Q19720093]] | [[Willi Brandenburg]] | | 1932 | 2005 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478175|Q20478175]] | [[Milan Markoviĉ]] | | 1932 | 2000-04-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480523|Q20480523]] | [[Roger van Humbeeck]] | | 1932 | 1998-11-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1000565|Q1000565]] | [[Imre Ferenczy]] | | 1932 | | [[Tokod]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3291572|Q3291572]] | [[Teresa de Almeida]] | [[Dosiero:Vimala Devi Portrait.jpg|center|48px]] | 1932 | | ''[[:d:Q2734539|Q2734539]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20478275|Q20478275]] | [[Josef Mendl]] | | 1932-01-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480651|Q20480651]] | [[János Sárközi]] | | 1932-02-02 | 2007-08-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14511160|Q14511160]] | [[Lee Chong-Yeong]] | | 1932-02-13<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2008-07-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Teguo|Taeguo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11910378|Q11910378]] | [[Vladimír Váňa]] | | 1932-02-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2000-03-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349897|Q12349897]] | [[João Custódio Machado|Johano Custódio Machado]] | | 1932-03-13 | 1959-07-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354355|Q12354355]] | [[Radka Křivánková]] | | 1932-04-29 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20085276|Q20085276]] | [[Josef Vích]] | | 1932-05-11 | 2015-03-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q454584|Q454584]] | [[Miloslav Vlk]] | [[Dosiero:Cardinal Vlk crop.jpg|center|48px]] | 1932-05-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2017-03-18<ref name='ref_9069e861be620221636bedd4582407fc'>http://zpravy.idnes.cz/nekrolog-kardinal-miloslav-vlk-dm7-/domaci.aspx?c=A170217_230535_domaci_jav</ref> | [[Sepekov]] | [[Prago]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<ref name='ref_3258acfc5ffb201f147e896ea0270546'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb130913146</ref> | |- | [[:d:Q235105|Q235105]] | [[Anna Moffo]] | [[Dosiero:Anna Moffo.jpg|center|48px]] | 1932-06-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_8043756e166dc2cbe069d7d7e5a91d20'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13897589g</ref> | 2006-03-09<ref name='ref_956b274360b1fb2b565ff80145380e6b'>http://www.metoperafamily.org/operanews/news/pressrelease.aspx?id=1132</ref> | [[Wayne (Pensilvanio)|Wayne]] | [[Novjorko]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_8043756e166dc2cbe069d7d7e5a91d20' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351890|Q12351890]] | [[Lubomír Středa]] | | 1932-06-28 | 2012-06-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q926650|Q926650]] | [[Manuel de Seabra]] | [[Dosiero:Manuel de Seabra.jpg|center|48px]] | 1932-07-07<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2017-05-22 | [[Lisbono]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Barcelono]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353153|Q12353153]] | [[Nguyễn Thị Ngọc Lan]] | | 1932-07-13 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11196262|Q11196262]] | [[Antanas Garbauskas]] | | 1932-08-05 | 2008-12-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15473625|Q15473625]] | [[Nguyễn Xuân Thu]] | [[Dosiero:Nguyễn Xuân Thu.jpg|center|48px]] | 1932-08-23 | | [[Hanojo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q195064|Q195064]] | [[Wim De Smet]] | [[Dosiero:Wim De Smet in 2009.jpg|center|48px]] | 1932-10-19 | 2012-03-10 | [[Antverpeno (urbo)|Antverpeno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347819|Q12347819]] | [[Fernando Galvão Marinho]] | | 1933 | 2011-02-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348281|Q12348281]] | [[Giuseppe Grattapaglia]] | | 1933 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349740|Q12349740]] | [[Jean Bomford]] | | 1933 | 2000-07-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349840|Q12349840]] | [[Jerzy Grum]] | | 1933 | 1993-01-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350082|Q12350082]] | [[Ján Göldrich]] | | 1933 | 2008 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352337|Q12352337]] | [[Mario Sola]] | | 1933 | 1998-01-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353394|Q12353394]] | [[Okamoto Mitsuo]] | [[Dosiero:OKAMOTO Mitsuo in Hiroshima.jpg|center|48px]] | 1933 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354823|Q12354823]] | [[Salah Ghanem]] | | 1933 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356304|Q12356304]] | [[Ursula Grattapaglia]] | | 1933 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729896|Q15729896]] | [[Yosimi Umeda]] | | 1933 | 2010-11-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724213|Q19724213]] | [[Tadeusz J. Michalski]] | | 1933 | 1997-02-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346603|Q12346603]] | [[Donald Broadribb]] | | 1933<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2012-10-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352238|Q12352238]] | [[Manfred Führer]] | | 1933 | 2002-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352677|Q12352677]] | [[Milan Neubeler]] | | 1933-01-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3160113|Q3160113]] | [[Jacques Tuinder]] | | 1933-01-10 | 2011-06-18 | [[Hago]] | [[Heemskerk]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346068|Q12346068]] | [[Carmelita Pinto Fontes]] | | 1933-02-01 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12023260|Q12023260]] | [[Jan Werner]] | | 1933-02-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q12356865|Q12356865]] | [[Zdenka Novotná|Zdena Novotná]] | [[Dosiero:Zdena Novotná en Esperanto-Muzeo en Svitavy en 2013.jpg|center|48px]] | 1933-02-09 | 2017-09-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12906|Q12906]] | [[Helmar Frank]] | [[Dosiero:Frank Helmar.jpg|center|48px]] | 1933-02-19<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2013-12-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Waiblingen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Paderborn]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2559968|Q2559968]] | [[Wera Blanke]] | [[Dosiero:Wera Blanke.jpg|center|48px]] | 1933-03-02<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Leipzig]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25475239|Q25475239]] | [[Palmira Lukoševičienė]] | | 1933-03-17 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356149|Q12356149]] | [[Tyburcjusz Tyblewski]] | | 1933-04-01 | 1998-12-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349725|Q12349725]] | [[Jaroslav Mráz]] | | 1933-04-30 | 2005-01-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q20478469|Q20478469]] | [[Amarílio Hévia de Carvalho]] | | 1933-05-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15891878|Q15891878]] | [[Josef Hron]] | | 1933-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12025940|Q12025940]] | [[Josef Cink]] | | 1933-06-29 | 2011-02-11 | ''[[:d:Q1236088|Q1236088]]'' | [[Červená Voda (distrikto Ústí nad Orlicí)]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14778863|Q14778863]] | [[Trixini]] | | 1933-09-03 | 2015-08-22 | [[Villingen-Schwenningen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12907|Q12907]] | [[Michel Duc Goninaz|Michel Duc-Goninaz]] | [[Dosiero:Michel Duc Goninaz.jpg|center|48px]] | 1933-09-06 | 2016-03-26 | [[Parizo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_cf953c732ce2347afd520b75c7c62f52'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120406091</ref> | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q18730292|Q18730292]] | [[Ján Slivka]] | | 1933-12-25 | 1981-08-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344835|Q12344835]] | [[Aleksandr Ĥarkovskij]] | | 1934 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351909|Q12351909]] | [[Luigi Tola]] | | 1934 | 1993-09-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356576|Q12356576]] | [[Vittorio Dall'Acqua]] | | 1934 | 1979-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356816|Q12356816]] | [[Xiao Peiliang]] | | 1934 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15545832|Q15545832]] | [[E. James Lieberman]] | | 1934 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723741|Q19723741]] | [[Ervins Mozerts]] | | 1934 | 2003-10-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723859|Q19723859]] | [[Antoni Golonka]] | | 1934 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479202|Q20479202]] | [[Harri Melasniemi]] | | 1934 | 2001-05-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3850503|Q3850503]] | [[Konisi Gaku]] | | 1934 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348249|Q12348249]] | [[Gersi Alfredo Bays]] | | 1934<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355968|Q12355968]] | [[Till Dahlenburg]] | | 1934<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15891914|Q15891914]] | [[Pavel Sittauer]] | | 1934-01-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15613390|Q15613390]] | [[Arvo Karvinen]] | | 1934-01-07 | 2013-10-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482232|Q20482232]] | [[Ernő Könczöl]] | | 1934-01-11 | 2014-06-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q910715|Q910715]] | [[Endre Dudich]] | [[Dosiero:Dudich endre 03.jpg|center|48px]] | 1934-01-27 | 2016-11-03 | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q177255|Q177255]] | [[Dionigi Tettamanzi]] | [[Dosiero:Cardinal tettamanzi in lodi jan 19th 2001.jpg|center|48px]] | 1934-03-14<ref name='ref_5ddfff1803a4ead2f4d3e1d81d149766'>http://www.catholic-hierarchy.org/country/bit8.html</ref> | 2017-08-05 | [[Renate]] | [[Triuggio]]<ref name='ref_bf705844614c9c9c44095c98e81f49b6'>http://www.lastampa.it/2017/08/05/vaticaninsider/ita/vaticano/addio-a-tettamanzi-il-piccolo-cardinale-dal-grande-cuore-y7zHzlNnrQQZU3bjcsEPZK/pagina.html</ref> | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_b6d5f45b48b9cb2ed466fb7af8966088'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12196434b</ref> | [[itala lingvo]]<ref name='ref_b6d5f45b48b9cb2ed466fb7af8966088' /><br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105766|Q105766]] | [[Bernhard Eichkorn]] | [[Dosiero:Eichkorn-Bundesverdienstkreuz2008 retouched.jpg|center|48px]] | 1934-03-22 | | ''[[:d:Q1242833|Q1242833]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12349940|Q12349940]] | [[Josef Fliegner]] | | 1934-04-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353810|Q12353810]] | [[Petro De Smedt|Pierre de Smedt]] | | 1934-05-04 | | [[Dendermonde]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356866|Q12356866]] | [[Zdenko Křimský]] | | 1934-05-27 | 1999-07-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12160817|Q12160817]] | [[Mikaelo Ternavski]] | | 1934-08-11 | 1998-08-09 | [[Poltavo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15892084|Q15892084]] | [[Zdeněk Polák]] | | 1934-09-12 | 2010-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22696640|Q22696640]] | [[Angelė Judickienė]] | | 1934-09-20 | 1991-07-06 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348768|Q12348768]] | [[Heinz Trommeschläger]] | [[Dosiero:Heinz Trommeschläger 2006.jpg|center|48px]] | 1934-10-11 | 2007-10-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2591466|Q2591466]] | ''[[:d:Q2591466|Frans van Dooren]]'' | | 1934-11-02<ref name='ref_9bed6414b3c9ecb602c0ec98ca216ab3'>http://www.biografischportaal.nl/persoon/68852957</ref> | 2005-07-06<ref name='ref_9bed6414b3c9ecb602c0ec98ca216ab3' /> | [[Ravenstein (Nederlando)|Ravenstein]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348863|Q12348863]] | [[Heta Kesälä]] | | 1934-12-17 | 2009-02-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3573183|Q3573183]] | ''[[:d:Q3573183|Emilio Gastón]]'' | | 1935 | | [[Zaragozo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Aragona lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347078|Q12347078]] | [[Enjo Daskalov]] | | 1935 | 1977 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347535|Q12347535]] | [[Eugeniu Mustea]] | | 1935 | 2003-06-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353093|Q12353093]] | [[Nazarena Caruana]] | | 1935 | 1976-09-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353425|Q12353425]] | [[Olivier Tzaut]] | [[Dosiero:2014 Tzaut Olivier.jpg|center|48px]] | 1935 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480295|Q20480295]] | [[Jaroslav Klement]] | | 1935 | 1986-06-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480652|Q20480652]] | [[Henning Hauge]] | | 1935 | 2003-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348706|Q12348706]] | [[Hans-Jürg Kelpin]] | | 1935 | 1997 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15736423|Q15736423]] | [[Tacuo Huĝimoto]] | | 1935 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2076343|Q2076343]] | [[Peter Knauer]] | [[Dosiero:Esperanto-meso La Habana 2010 (Peter Knauer).jpg|center|48px]] | 1935-02-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352540|Q12352540]] | [[Mieczysław Mocarski]] | | 1935-02-05 | | [[Lieĝo (urbo)|Lieĝo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q11915291|Q11915291]] | [[Vlastimil Novobilský]] | [[Dosiero:Vlastimil Novobilský (Esperanto Brno 2013).JPG|center|48px]] | 1935-02-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11684354|Q11684354]] | [[Adam Pleśnar]] | | 1935-02-17 | 2013-03-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11730252|Q11730252]] | [[Jozefo Golec]] | [[Dosiero:Golec józef.JPG|center|48px]] | 1935-03-30 | 2017-08-26 | [[Teŝino]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349861|Q12349861]] | [[Jindřich Ondráček]] | | 1935-04 | 2012-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13648561|Q13648561]] | [[Erich-Dieter Krause]] | | 1935-04-12<ref name='ref_80bfd91010696388c0c5136b12452f18'>''[[:d:Q12347428|Esperanto aktuell]]''</ref> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /><ref name='ref_83a56fc8092ea2f99ad68ec5e9cdd56d'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb127039376</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<ref name='ref_83a56fc8092ea2f99ad68ec5e9cdd56d' /> | |- | [[:d:Q12345836|Q12345836]] | [[Brian D. Kaneen]] | | 1935-05-12 | 2012-01-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16443524|Q16443524]] | [[Aloyzas Urbonas]] | [[Dosiero:Alkoyzas urbonas. radijo korespondentas. b. aleknaviciaus nuotr.jpg|center|48px]] | 1935-05-21 | 2013-05-05 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356597|Q12356597]] | [[Vladimir Samodaj]] | | 1935-06-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Odeso|Odesa]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12352327|Q12352327]] | [[Marie Břehová]] | | 1935-06-18 | 2016-09-15 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15892024|Q15892024]] | [[Dieter Berndt]] | | 1935-06-29 | 2014-12-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15249518|Q15249518]] | [[István Mórocz]] | [[Dosiero:Morocz 223.jpg|center|48px]] | 1935-07-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481898|Q20481898]] | [[Ladislav Špína]] | | 1935-07-11 | 2010-08-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15067016|Q15067016]] | [[Hermann Behrmann]] | | 1935-07-12 | 2013-06-29 | [[Brăila]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3725741|Q3725741]] | [[Enrico Dondi]] | | 1935-08-16 | 2011-11-09 | [[Katanzaro]] | [[Romo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349869|Q12349869]] | [[Jiří Patera]] | | 1935-08-18 | 2015-06-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3576510|Q3576510]] | [[Zéfirin Jégard]] | | 1935-08-25 | | ''[[:d:Q226423|Grâce-Uzel]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092879|Q15092879]] | [[Dimitrije Janičić]] | | 1935-11-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348417|Q12348417]] | [[Gvozden Sredić]] | [[Dosiero:Sredic 11a.jpg|center|48px]] | 1935-11-18 | 2011-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2273585|Q2273585]] | [[Paul T. C. Kempeneers]] | [[Dosiero:Paul Kempeneers.jpg|center|48px]] | 1935-12-09 | | [[Tienen (Belgio)|Tienen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4102488|Q4102488]] | [[Semen Vajnblat]] | [[Dosiero:Vainblat.jpg|center|48px]] | 1936 | | [[Odeso|Odesa]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344719|Q12344719]] | [[Akiko Ŭusink-Nagata]] | | 1936 | 1990-01-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351518|Q12351518]] | [[Li Weilun]] | | 1936 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354957|Q12354957]] | [[Santiago Álvarez Gutiérrez]] | [[Dosiero:Santiago Álvarez Gutiérrez.jpg|center|48px]] | 1936 | 2003-03-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355148|Q12355148]] | [[Simo Milojeviĉ]] | [[Dosiero:2008-07-26 uk simo milojevicx.JPG|center|48px]] | 1936 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356719|Q12356719]] | [[Wang Chongfang]] | [[Dosiero:7-a Ĉina Kongreso de Esperanto 08.jpg|center|48px]] | 1936 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356807|Q12356807]] | [[Włodzimierz Wesołowski]] | | 1936 | 2000-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356892|Q12356892]] | [[Zhu Mingyi]] | | 1936 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077846|Q15077846]] | [[Deguĉi Kjotaro]] | | 1936 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q18643612|Q18643612]] | [[Stefanie Tucker]] | | 1936 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481129|Q20481129]] | [[Vladimir Siljanovski]] | | 1936 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355394|Q12355394]] | [[Su Armand]] | | 1936<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 1990-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356497|Q12356497]] | [[Vilhelmo Lutermano]] | [[Dosiero:VilhelmoLutermano.JPG|center|48px]] | 1936<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12356594|Q12356594]] | [[Vladimir Kornilov]] | | 1936 | 1993-02-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351265|Q12351265]] | [[Lajos Asztalos]] | [[Dosiero:Asztalos Lajos.jpg|center|48px]] | 1936-01-31 | | [[Parizo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482064|Q20482064]] | [[Viktor Dvořák]] | | 1936-03-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346331|Q12346331]] | [[Czesław Biedulski]] | | 1936-04-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831699|Q15831699]] | [[Vlastimil Kočvara]] | | 1936-04-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077842|Q15077842]] | [[Rob Moerbeek]] | | 1936-05-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q20481321|Q20481321]] | [[Zdeněk Pluhař (esperantisto)|Zdeněk Pluhař]] | | 1936-05-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345840|Q12345840]] | [[Brigitte Frank-Böhringer]] | | 1936-05-17 | 1990-03-14 | | [[Paderborn]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23296616|Q23296616]] | [[Roman Forycki]] | | 1936-08-09 | 2011-06-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3044512|Q3044512]] | [[Dénes Sándor]] | | 1936-12-12 | 2016-08-12 | ''[[:d:Q1096335|Zetea]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345546|Q12345546]] | [[Battista Cadei]] | | 1937 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349961|Q12349961]] | [[Josep Franquesa i Solé]] | | 1937 | | ''[[:d:Q15444|Q15444]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20480169|Q20480169]] | [[Lutz Roemheld]] | | 1937 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480199|Q20480199]] | [[Åke Rohdin]] | | 1937 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481616|Q20481616]] | [[Madeleine de Zilah]] | | 1937 | 2009-11-27 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24718553|Q24718553]] | [[Janina Railienė]] | | 1937 | 2016-02-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12905|Q12905]] | [[Victor Sadler]] | [[Dosiero:2004-02-victor-sadler-01.jpg|center|48px]] | 1937 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22522|Q22522]] | [[Christopher Fettes]] | [[Dosiero:ChristopherFettes2011.jpg|center|48px]] | 1937<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q2413891|Q2413891]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3940515|Q3940515]] | [[Roman Dobrzyński]] | [[Dosiero:RomanDobrzynski.JPG|center|48px]] | 1937<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349598|Q12349598]] | [[Ivo Osibov]] | | 1937 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15394787|Q15394787]] | [[Leopold Patek]] | | 1937-02-10 | | [[Klosterneuburg]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22133008|Q22133008]] | [[Česlovas Liubomiras Tručionis]] | | 1937-02-11 | 2010-03-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10857197|Q10857197]] | [[Jenő Zágoni]] | | 1937-02-12 | | [[Covasna (urbo)|Covasna]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480406|Q20480406]] | [[Zdeněk Rusín]] | | 1937-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356351|Q12356351]] | [[Valentinas Čepkus]] | | 1937-05-03 | 1999-04-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352539|Q12352539]] | [[Mieczysław Mackiewicz]] | | 1937-05-31 | 2002-08-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352288|Q12352288]] | [[Marek Pietrzak]] | | 1937-06-05 | 1968-05-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356661|Q12356661]] | [[Vytautas Povilas Šilas]] | | 1937-06-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15935926|Q15935926]] | [[Jefim Zajdman]] | | 1937-07-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1800941|Q1800941]] | [[Laurynas Algimantas Skūpas]] | | 1937-08-10 | 2005-01-10 | ''[[:d:Q1025861|Subačius]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353774|Q12353774]] | [[Petro Anselmo]] | | 1937-10-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348712|Q12348712]] | [[Hans Bakker]] | [[Dosiero:2007-10 HBakker.jpg|center|48px]] | 1937-11-08 | 2015-01-21 | [[Amsterdamo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354973|Q12354973]] | [[Sato Ŝoiĉi]] | | 1937-11-22 | 2000-10-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350632|Q12350632]] | [[Ken Thomson]] | | 1938 | 1991-10-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352240|Q12352240]] | [[Manfred Retzlaff]] | | 1938 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16591142|Q16591142]] | [[Vladimir Lemelev]] | | 1938 | 2013-03-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479882|Q20479882]] | [[Renhu Wang]] | | 1938 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q31343592|Q31343592]] | [[Nikolaj Starodubcev]] | | 1938 | 2009-03-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q22581|Q22581]] | [[Lars Forsman]] | | 1938 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348983|Q12348983]] | [[Hu Guozhu]] | | 1938-02-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356718|Q12356718]] | [[Walther Seidner]] | | 1938-03-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478036|Q20478036]] | [[Jan Duda]] | | 1938-06-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353737|Q12353737]] | [[Perla Martinelli]] | | 1938-06-30 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]] | [[itala lingvo]] |- | [[:d:Q12904|Q12904]] | [[Jan Stanisław Skorupski]] | [[Dosiero:Jan Stanislaw Skorupski - Rheinufer - Rejnobordo - Brzeg Renu - 01.06.2008 (Foto Barbara Loepfe).jpg|center|48px]] | 1938-07-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q4267656|Q4267656]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478123|Q20478123]] | [[Lương Ngọc Bảo]] | [[Dosiero:Bảo Ngọc Lương.JPG|center|48px]] | 1938-08-05 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353117|Q12353117]] | [[Neide Barros Rêgo]] | | 1938-10-18 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354603|Q12354603]] | [[Roger Imbert]] | | 1938-10-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346174|Q12346174]] | [[Christian Declerck]] | | 1938-10-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349865|Q12349865]] | [[Jindřiška Drahotová]] | | 1938-11-25 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349597|Q12349597]] | [[Ivo Durwael]] | | 1938-12-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344620|Q12344620]] | [[Adam Paŭlukavec]] | | 1939 | 1994-10-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345085|Q12345085]] | [[André Martin]] | | 1939 | 1996-05-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347472|Q12347472]] | [[Esteban Emilio Mosonyi]] | | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348889|Q12348889]] | [[Higinio García]] | [[Dosiero:Higinio garcia.jpg|center|48px]] | 1939 | 2010-04-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349844|Q12349844]] | [[Jerzy W. Jarmasz]] | | 1939 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349864|Q12349864]] | [[Jindřich Tomíšek]] | | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352486|Q12352486]] | [[Mervyn C. Jackson]] | | 1939 | 1996-10-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353174|Q12353174]] | [[Nicolino Rossi]] | | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356714|Q12356714]] | [[Walter Ullmann]] | | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356905|Q12356905]] | [[Zlata Zacho]] | | 1939 | 1989-10-31 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480330|Q20480330]] | [[Ljudmila Arnaudova]] | | 1939 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480825|Q20480825]] | [[Joachim Schulze]] | | 1939 | 2000-01-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481611|Q20481611]] | [[Eugène de Zilah]] | | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23638999|Q23638999]] | [[Josef Dörr]] | [[Dosiero:Josef Dörr-6905.jpg|center|48px]] | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2915928|Q2915928]] | [[Itamar Even-Zohar]] | [[Dosiero:Even-Zohar Itamar.jpg|center|48px]] | 1939 | | [[Tel-Avivo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357416|Q12357416]] | [[Ŝi Ĉeng Tai]] | | 1939<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15613638|Q15613638]] | [[Josef Schiffer]] | [[Dosiero:Josef SCHIFFER 2.PNG|center|48px]] | 1939 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12678901|Q12678901]] | [[Zenonas Eimutis Sabalys]] | [[Dosiero:Sabalys.JPG|center|48px]] | 1939-01-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345205|Q12345205]] | [[Anton Zachariáš]] | | 1939-01-14 | 2000-09-13 | [[Vyšná Jedľová]] | [[Košice]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346526|Q12346526]] | [[Dirk Willkommen]] | | 1939-02-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3247488|Q3247488]] | [[Jacme Taupiac]] | [[Dosiero:Jacme Taupiac 20110327.png|center|48px]] | 1939-02-12 | | ''[[:d:Q1359632|Gimat]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_6d0c47e3efa61b6f7d8522171e316426'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119260837</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[okcitana lingvo]]<ref name='ref_6d0c47e3efa61b6f7d8522171e316426' /> | |- | [[:d:Q19723905|Q19723905]] | [[Johan van der Hoek]] | | 1939-02-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12811|Q12811]] | [[John C. Wells]] | [[Dosiero:John Wells 1991.jpg|center|48px]] | 1939-03-11 | | ''[[:d:Q893159|Q893159]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_ac7c884d768cf54666be706f0159c235'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12195865g</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_ac7c884d768cf54666be706f0159c235' /> | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12352107|Q12352107]] | [[Lê Thị Thiên Thu]] | | 1939-04-02 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5911266|Q5911266]] | [[Christer Kiselman]] | [[Dosiero:2014 Christer Kiselman portreto.jpg|center|48px]] | 1939-04-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Stokholmo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20796180|Q20796180]] | [[Ieva Švarcaitė]] | | 1939-04-18 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355321|Q12355321]] | [[Stanislav Papírník]] | | 1939-05-07 | 2015-05-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q468362|Q468362]] | [[Vida Jerman]] | [[Dosiero:Uk2003-08-01-jerman.jpg|center|48px]] | 1939-05-28<ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226' /> | 2011-12-10<ref name='ref_9766f781ef0bfd33af5024410a9f6dca'>http://www.vecernji.hr/kultura/u-73-godini-umrla-vida-jerman-fatalna-marijana-tko-pjeva-clanak-354899</ref><ref name='ref_808124a72347aa1b0c61701281198226' /> | [[Zagrebo]] | [[Zagrebo]] | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12833|Q12833]] | [[Boris Kolker]] | [[Dosiero:Boris KOLKER.jpg|center|48px]] | 1939-07-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Tiraspolo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356681|Q12356681]] | [[Věra Podhradská]] | | 1939-08-13 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q549000|Q549000]] | ''[[:d:Q549000|Toma Sik]]'' | | 1939-08-17 | 2004-07-13 | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352308|Q12352308]] | [[Margit Turková]] | | 1939-09-26 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12042396|Q12042396]] | [[Oldřich Kníchal]] | | 1939-10-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353760|Q12353760]] | [[Peter Piar]] | | 1939-10-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12044225|Q12044225]] | [[Pavel Rak]] | [[Dosiero:Pavel Rak.jpg|center|48px]] | 1939-11-24 | | [[Prago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12898|Q12898]] | [[Humphrey Tonkin]] | [[Dosiero:Humphrey Tonkin on UK 2008.jpg|center|48px]] | 1939-12-02 | | [[Truro]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_ad5a2b154017505e7429d2599a933ce5'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120224411</ref> | |- | [[:d:Q11697241|Q11697241]] | [[Miyoshi Etsuo]] | [[Dosiero:Miyoshi Etsuo - UK 2003.jpg|center|48px]] | 1939-12-16 | | [[Higashikagawa]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350615|Q12350615]] | [[Kees Bos]] | | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354443|Q12354443]] | [[Reino Eriksson]] | | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354527|Q12354527]] | [[Richard E. Wood]] | | 1940 | 2007-09-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356381|Q12356381]] | [[Vasil Stanoviĉ]] | | 1940 | 2002-07-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077436|Q15077436]] | [[Ernő Csiszár]] | | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830504|Q15830504]] | [[Johan Derks]] | | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22133010|Q22133010]] | [[Xu Daorong]] | | 1940 | 2014 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q288767|Q288767]] | [[Trevor Steele]] | | 1940<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q12344974|Q12344974]] | [[Anatolij Gonĉarov]] | | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352285|Q12352285]] | [[Marco Picasso]] | | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356679|Q12356679]] | [[Věra Novobilská]] | [[Dosiero:Věra Novobilská.JPG|center|48px]] | 1940 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q105735|Q105735]] | [[Albrecht Kronenberger]] | [[Dosiero:Albrecht Kronenberger 2010.jpg|center|48px]] | 1940-01-21 | | [[Würzburg]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473565|Q25473565]] | [[Vanda Šimaitienė]] | | 1940-02-25 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55990|Q55990]] | [[Carlo Minnaja]] | | 1940-03-19 | | [[Romo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12349037|Q12349037]] | [[Hồng Hạc]] | | 1940-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348769|Q12348769]] | [[Heinz Dieter Maas]] | | 1940-04-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352526|Q12352526]] | [[Michael Cwik]] | | 1940-04-29 | 2016-02-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15644651|Q15644651]] | [[Stanisław Rynduch]] | | 1940-05-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11201177|Q11201177]] | [[Aloyzas Gudavičius]] | | 1940-05-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2474239|Q2474239]] | [[Ĵak Yvart]] | [[Dosiero:Jacquesetgérald.jpg|center|48px]] | 1940-07-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25475098|Q25475098]] | [[Spiros Sarafian]] | | 1940-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347954|Q12347954]] | [[Francisko Simonnet]] | | 1940-08-10 | 2012-11-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q4770952|Q4770952]] | [[Antanas Račas]] | [[Dosiero:RacasAntanas.jpg|center|48px]] | 1940-08-28 | 2014-02-09 | [[Jurbarkas]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55981|Q55981]] | [[Stefan Maul]] | [[Dosiero:Maul1.JPG|center|48px]] | 1940-09-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3930096|Q3930096]] | [[Ranieri Clerici]] | [[Dosiero:RanieriClerici.JPG|center|48px]] | 1940-10-14 | | [[Trivero]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351337|Q12351337]] | [[Lajos Molnár (esperantisto)|Lajos Molnár]] | | 1940-10-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345767|Q12345767]] | [[Boo Mee Kim-Lindblom]] | | 1941 | 2003-11-10 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346356|Q12346356]] | [[Dai Liming]] | | 1941 | 2005-03-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353811|Q12353811]] | [[Piet Buijnsters]] | | 1941 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355328|Q12355328]] | [[Stanisław Świstak]] | | 1941 | 1998-03-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356818|Q12356818]] | [[Xie Yuming]] | | 1941 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3140528|Q3140528]] | [[Hori Jasuo]] | [[Dosiero:2008-04-26 malf Hori Jasuo.JPG|center|48px]] | 1941 | | [[Tokio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345190|Q12345190]] | [[Anthony C. Pick]] | | 1941 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q679980|Q679980]] | [[Miloslav Šváček]] | [[Dosiero:Miloslav Šváček 001.jpg|center|48px]] | 1941-02-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346667|Q12346667]] | [[Dušan Adnadj]] | | 1941-03-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12836|Q12836]] | [[Renato Corsetti]] | [[Dosiero:Renato Corsetti 2016-04-30.jpg|center|48px]] | 1941-03-29<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Romo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12890|Q12890]] | [[Franko Luin]] | [[Dosiero:Franko Luin 2003.png|center|48px]] | 1941-04-06 | 2005-09-15 | [[Triesto]] | [[Tyresö]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovena lingvo]] | [[slovena lingvo]] |- | [[:d:Q12889|Q12889]] | [[Detlev Blanke]] | [[Dosiero:DetlevBlanke.JPG|center|48px]] | 1941-05-30<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2016-08-20<ref name='ref_02d3e87732be902d97831c62c15377e0'>http://www.liberafolio.org/2016/forpasis-detlev-blanke</ref> | [[Neumünster]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356604|Q12356604]] | [[Vladimír Němec]] | | 1941-07-16 | 2004-05-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356034|Q12356034]] | [[Torben Kehlet]] | | 1941-08-01 | 2001-05-31 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[dana lingvo]] | [[dana lingvo]] |- | [[:d:Q12346173|Q12346173]] | [[Christa Koß]] | [[Dosiero:Christa Koß 2010-04-17.jpg|center|48px]] | 1941-08-17 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347950|Q12347950]] | [[Francisco José Dávila Dorta]] | | 1941-10-10 | 2004-09-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q3744093|Q3744093]] | [[Aleksandr Duliĉenko]] | [[Dosiero:Aleksandr Dulitšenko.JPG|center|48px]] | 1941-10-30 | | ''[[:d:Q508092|Q508092]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_6a7ae033b7a3f4447a51b27c8b0de174'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13569520v</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]]<ref name='ref_6a7ae033b7a3f4447a51b27c8b0de174' /> | |- | [[:d:Q16471486|Q16471486]] | [[Romualdas Kalonaitis]] | | 1941-11-24 | 2006-08-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3484265|Q3484265]] | [[Simon Edward Adrian Payne]] | [[Dosiero:PejnoSimono.jpg|center|48px]] | 1941-12-23 | | [[Bristolo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q12346397|Q12346397]] | [[David Jordan]] | | 1942 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348283|Q12348283]] | [[Girolamo Lucchetta]] | | 1942 | 1996 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357053|Q12357053]] | [[Zsuzsa Barcsay]] | | 1942 | 2000 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931607|Q23931607]] | [[Angel Todorov]] | | 1942 | 1997-08-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25478327|Q25478327]] | [[Parzival (artisto)|Parzival]] | | 1942 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6274167|Q6274167]] | [[Jonathan Pool]] | [[Dosiero:Photos-pool-park2008.jpg|center|48px]] | 1942 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356804|Q12356804]] | [[Wouter Pilger]] | | 1942-01-26 | 2006-08-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1215400|Q1215400]] | [[György Nanovfszky]] | | 1942-04-10 | | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345214|Q12345214]] | [[Antonio De Salvo]] | | 1942-06-08 | | [[Romo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354365|Q12354365]] | [[Rafaela Urueña]] | | 1942-06-20 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q5292743|Q5292743]] | [[Don Harlow]] | | 1942-07-08 | 2008-01-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346199|Q12346199]] | [[Cilka Kotyzová]] | | 1942-07-28 | 1997-10-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15095630|Q15095630]] | [[Karl Heinz Schaeffer]] | [[Dosiero:Germana Esperanto-Biblioteko Aalen - Karl Heinz Schaeffer.jpg|center|48px]] | 1942-09-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1683061|Q1683061]] | [[Janusz Korwin-Mikke]] | [[Dosiero:Janusz Korwin-Mikke Sejm 2016.JPG|center|48px]] | 1942-10-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Varsovio]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q17540551|Q17540551]] | [[Andrzej Grzębowski]] | | 1942-11-18 | 2014-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479636|Q20479636]] | [[Venelin Mitev]] | | 1942-12-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15545996|Q15545996]] | [[Ulla Luin]] | [[Dosiero:Ulla Luin en aprilo 2005.jpg|center|48px]] | 1942-12-21 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348785|Q12348785]] | [[Helga Farukuoye]] | | 1943 | 2009-07-12 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354809|Q12354809]] | [[Saionji Masayuki]] | | 1943 | 2005-03-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355972|Q12355972]] | [[Timothy Brian Carr]] | | 1943 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18600571|Q18600571]] | [[Jerzy Antoni Walaszek]] | | 1943 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347527|Q12347527]] | [[Eugen Macko]] | [[Dosiero:Eugen Macko.jpg|center|48px]] | 1943 | | [[Subotica]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q15549175|Q15549175]] | [[Frank Nuessel]] | | 1943 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479664|Q20479664]] | [[Reginald Jaderstrom]] | | 1943-01-04<ref name='ref_e5e4bd33b562547d8d9b477d16366ed0'>http://www.legacy.com/obituaries/name/reginald-jaderstrom-obituary?pid=1000000180852186</ref> | 2016-07-18<ref name='ref_e5e4bd33b562547d8d9b477d16366ed0' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q20479109|Q20479109]] | [[Werner Fuß]] | | 1943-01-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55976|Q55976]] | [[Henri Masson]] | [[Dosiero:2014 Masson Henri.jpg|center|48px]] | 1943-02-05 | | [[Moutiers-les-Mauxfaits]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q952252|Q952252]] | [[Germain Pirlot]] | | 1943-03-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5463430|Q5463430]] | [[Hans Michael Maitzen]] | | 1943-03-28 | | [[Graz]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17299590|Q17299590]] | [[Volodimir Pacjurko]] | | 1943-05-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20081065|Q20081065]] | [[Giovanni Daminelli]] | | 1943-08-02 | | [[Bergamo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55961|Q55961]] | [[Ulrich Lins]] | [[Dosiero:Ulrich-Lins2005.JPG|center|48px]] | 1943-08-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Bonn]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22133009|Q22133009]] | [[Aloyzas Vala]] | | 1943-09-01 | 2010-03-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18146379|Q18146379]] | [[Luis Jorge Santos Morales]] | | 1943-11-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357404|Q12357404]] | [[Ľudmila Lukáčková]] | | 1943-12-19 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346355|Q12346355]] | [[Dai Songen]] | | 1944 | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347534|Q12347534]] | [[Eugène Raveloson]] | | 1944 | 2004-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350875|Q12350875]] | [[Kris Long]] | | 1944 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353143|Q12353143]] | [[Neus Moly i Martí]] | | 1944 | 2005-11-19 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12355049|Q12355049]] | [[Senad Čolić]] | | 1944 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356027|Q12356027]] | [[Toon Witkam]] | | 1944 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478941|Q20478941]] | [[Peter Glover Forster]] | | 1944 | 2003-01-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346252|Q12346252]] | [[Constantin Dominte]] | | 1944 | 2006-04 | | [[Bukareŝto]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354690|Q12354690]] | [[Rudolf Fischer]] | [[Dosiero:2007-10 RFischer.jpg|center|48px]] | 1944 | | [[Greven]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348838|Q12348838]] | [[Hermann D. Tautorat]] | | 1944-01-06 | 1996-05-19 | | [[Berlino]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350872|Q12350872]] | [[Kreŝimir Barkoviĉ]] | | 1944-02-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355074|Q12355074]] | [[Serge Sire]] | | 1944-03-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12356603|Q12356603]] | [[Vladimír Surovček]] | [[Dosiero:Surovcek Vladimír.jpg|center|48px]] | 1944-03-16 | 2009-12-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356788|Q12356788]] | [[William O'Ryan]] | [[Dosiero:Bill O'Ryan (1988).jpg|center|48px]] | 1944-03-16 | 2008-02-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12883|Q12883]] | [[Gerrit Berveling]] | [[Dosiero:Gerritb.jpg|center|48px]] | 1944-04-01 | | [[Vlaardingen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12600842|Q12600842]] | [[So Gilsu]] | | 1944-04-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349702|Q12349702]] | [[Jan Řepa]] | | 1944-05-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q77964|Q77964]] | [[Volkmar Weiss]] | | 1944-05-23 | | [[Zwickau]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353115|Q12353115]] | [[Neil Salvesen]] | | 1944-06-16 | 1990-03-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1737074|Q1737074]] | [[Barbara Pietrzak]] | [[Dosiero:2007-11-25 barbara pietrzak.JPG|center|48px]] | 1944-06-18 | | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344896|Q12344896]] | [[Aloísio Sartorato]] | | 1944-06-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q376871|Q376871]] | [[Tadeusz Iwiński]] | [[Dosiero:Tadeusz Iwiński Sejm 2014.JPG|center|48px]] | 1944-10-28 | | [[Piastów]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q284889|Q284889]] | [[István Nemere]] | [[Dosiero:Nemere-Istvan.JPG|center|48px]] | 1944-11-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2156178|Q2156178]] | [[Jo Haazen]] | | 1944-12-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11899103|Q11899103]] | [[Vilmos Benczik]] | | 1945<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11933614|Q11933614]] | ''[[:d:Q11933614|Lluís Fornés i Pérez-Costa]]'' | [[Dosiero:Lluís el Sifoner.jpg|center|48px]] | 1945 | | ''[[:d:Q1750923|Q1750923]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12114654|Q12114654]] | [[Nikolao Kriveckij]] | | 1945 | 2005 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344888|Q12344888]] | [[Allan Simon]] | | 1945 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723537|Q19723537]] | [[Alfredo Kohn Loncarica]] | | 1945 | 2005-01-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479607|Q20479607]] | [[Kostas Kiriakos]] | | 1945 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481743|Q20481743]] | [[Viktor Ĉaldajev]] | | 1945 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21065238|Q21065238]] | [[Mikuláš Nevan]] | | 1945 | 2015-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350881|Q12350881]] | [[Kristján Eiríksson]] | | 1945 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3076222|Q3076222]] | ''[[:d:Q3076222|Nilto Maciel]]'' | | 1945-01-30 | 2014-04-29 | ''[[:d:Q2021082|Q2021082]]'' | [[Fortalezo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345409|Q12345409]] | [[Augusto Casquero]] | | 1945-01-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12355078|Q12355078]] | [[Sergeo Kuznecov]] | | 1945-02-11 | | [[Moskvo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23753|Q23753]] | [[Reinhard Haupenthal]] | | 1945-02-17 | 2016-09-29 | [[Kronach]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12356904|Q12356904]] | [[Zlatko Tišljar]] | [[Dosiero:2008-07-25 uk zlatko tishljar.JPG|center|48px]] | 1945-05-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352528|Q12352528]] | [[Michael Scherm]] | | 1945-07-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3892121|Q3892121]] | [[Tazio Carlevaro]] | | 1945-07-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Interlingvao]] | |- | [[:d:Q15936964|Q15936964]] | [[Attila Salga]] | | 1945-09-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2978101|Q2978101]] | [[Klaŭdo Roux]] | | 1945-10-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12346219|Q12346219]] | [[Claude Nourmont]] | [[Dosiero:ClaudeNourmont.JPG|center|48px]] | 1945-10-23 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347770|Q12347770]] | [[Ferenc Pálfi]] | | 1946 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350672|Q12350672]] | [[Klara Ilutoviĉ]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352332|Q12352332]] | [[Marie Čumová]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356472|Q12356472]] | [[Viktor Aroloviĉ]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15894123|Q15894123]] | [[Dina Lukjanec]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479220|Q20479220]] | [[Floreal Gabalda]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481587|Q20481587]] | [[Irena Papírníková]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2943693|Q2943693]] | [[Ma Young-tae]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[korea lingvo]] | [[korea lingvo]] |- | [[:d:Q3033115|Q3033115]] | [[Djémil Kessous]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12346557|Q12346557]] | [[Dmitrij Cibulevskij]] | | 1946 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348791|Q12348791]] | [[Helmut Welger]] | | 1946 | 2008-05-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480021|Q20480021]] | [[Irena Grochowska]] | [[Dosiero:Irena001.jpg|center|48px]] | 1946-01-16 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15097755|Q15097755]] | [[Jakvo Schram]] | | 1946-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477861|Q20477861]] | [[Luis Fernando Martínez-Solís]] | | 1946-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5779944|Q5779944]] | [[Gunnar Gällmo]] | | 1946-04-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[sveda lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[sveda lingvo]] |- | [[:d:Q923742|Q923742]] | [[László Polgár (pedagogo)|László Polgár]] | [[Dosiero:Laszlo Polgar.jpg|center|48px]] | 1946-05-11 | | [[Gyöngyös]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346754|Q12346754]] | [[Earl Galvin]] | | 1946-05-13 | 1998-01-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15122204|Q15122204]] | [[Mireille Grosjean]] | [[Dosiero:Mireille Grosjean 2009.jpg|center|48px]] | 1946-05-15 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12354502|Q12354502]] | [[Rex F. May]] | | 1946-06-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q580744|Q580744]] | [[Maŭro La Torre]] | [[Dosiero:2008 La Torre Mauro.jpg|center|48px]] | 1946-11-11 | 2010-03-26 | [[Romo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353687|Q12353687]] | [[Paul Peeraerts]] | | 1946-11-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357144|Q12357144]] | [[Ángel Arquillos]] | [[Dosiero:Arquillos.jpg|center|48px]] | 1946-12-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11985515|Q11985515]] | [[Evžen Wohlgemuth]] | | 1947 | 2002-07-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2092911|Q2092911]] | [[Vinko Ošlak]] | [[Dosiero:Vinko Ošlak 2014.jpg|center|48px]] | 1947 | | [[Slovenj Gradec]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovena lingvo]] | [[Esperanto]]<br/>[[slovena lingvo]] |- | [[:d:Q12348168|Q12348168]] | [[Geoffrey Sutton]] | | 1947 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355939|Q12355939]] | [[Tibor Papp]] | | 1947 | 2003 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351465|Q12351465]] | [[Lenke Szász]] | | 1947-01-07 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5934705|Q5934705]] | [[Jorge Carlos Mosonyi]] | | 1947-02-07 | 2009-08-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4441175|Q4441175]] | [[Peter Weide]] | [[Dosiero:Peter Weide 2011.jpg|center|48px]] | 1947-03-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12344662|Q12344662]] | [[Adomas Mečislovas Grikpėdis]] | [[Dosiero:Adomas Mečislovas Grikpėdis.jpg|center|48px]] | 1947-05-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12815712|Q12815712]] | [[Oszkár Princz]] | | 1947-05-17 | 2004-04-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353759|Q12353759]] | [[Peter Kühnel]] | | 1947-06-05 | | [[Hamburgo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12878|Q12878]] | [[Tron Øgrim]] | [[Dosiero:Øgrim-Tron.jpg|center|48px]] | 1947-06-27<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2007-05-23<ref name='ref_17f8f73eed4ca986d3b6e44f8cb8d82c'>http://www.dagbladet.no/kultur/2007/05/24/501573.html</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Oslo]] | [[Oslo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_f0e8d23a4bd4f1836c643d2c558c9a28' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349603|Q12349603]] | [[Ivo Schenkel]] | | 1947-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19788766|Q19788766]] | [[Leszek Kordylewski]] | | 1947-08-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477905|Q20477905]] | [[Vladimir Izosimov]] | | 1947-08-09 | 1998-10-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3891665|Q3891665]] | [[Konstanty Dombrowicz]] | [[Dosiero:Konstanty Dombrowicz.jpg|center|48px]] | 1947-09-04 | | ''[[:d:Q6699033|Q6699033]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355333|Q12355333]] | [[Stasys Gaidamavičius]] | | 1947-09-10 | 2008-12-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1195160|Q1195160]] | [[Mark Hučko]] | [[Dosiero:Mark Hučko 1.jpg|center|48px]] | 1947-09-15 | | [[Bratislavo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356798|Q12356798]] | [[Witold Stępniewski]] | | 1947-09-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346064|Q12346064]] | [[Carlos Lima Melo]] | | 1947-10-09 | 2012-09-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3048142|Q3048142]] | [[Edmund Wittbrodt]] | [[Dosiero:Edmund Wittbrodt Kancelaria Senatu 2005.jpg|center|48px]] | 1947-11-16 | | [[Rumia]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | |- | [[:d:Q20478386|Q20478386]] | [[Jaromír Canibal]] | | 1947-12-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3336949|Q3336949]] | [[Deonísio da Silva]] | | 1948 | | ''[[:d:Q1759010|Q1759010]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345103|Q12345103]] | [[Anja Karkiainen]] | | 1948 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353980|Q12353980]] | [[Predrag Dakoviĉ]] | | 1948 | 1992-09-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356735|Q12356735]] | [[Wen Jingen]] | | 1948 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724199|Q19724199]] | [[Gábor Márkus]] | | 1948 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479342|Q20479342]] | [[Karel Daněk]] | | 1948 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481854|Q20481854]] | [[Antun Ŝimunić]] | | 1948 | 1993-04-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15097720|Q15097720]] | [[Dieter Rooke]] | [[Dosiero:2013 Dieter Rooke.jpg|center|48px]] | 1948 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2795317|Q2795317]] | [[Wim Jansen]] | | 1948-03-07 | | [[Amsterdamo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[eŭska lingvo]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q817198|Q817198]] | [[Bengt-Arne Wickström]] | | 1948-04-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355496|Q12355496]] | [[Sylvie Bonnet]] | | 1948-04-18 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348789|Q12348789]] | [[Helmut Klünder]] | | 1948-07-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q55970|Q55970]] | [[Stefan MacGill]] | [[Dosiero:Stefan MacGill 2015-08-01.jpg|center|48px]] | 1948-10-05 | | [[Nov-Zelando]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12348063|Q12348063]] | [[Fritz Wollenberg]] | | 1948-11-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356405|Q12356405]] | [[Vera Jordan]] | | 1948-12-11 | 2006-12-04 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353213|Q12353213]] | [[Nina Cvileneva]] | | 1949 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357070|Q12357070]] | [[Zsuzsa Varga-Haszonits]] | | 1949 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092656|Q15092656]] | [[Ursula Niesert]] | | 1949 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3765758|Q3765758]] | [[Giorgio Silfer]] | | 1949<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Milano]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354596|Q12354596]] | [[Roberto Passos Nogueira]] | | 1949 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15545895|Q15545895]] | [[Radojica Petrović]] | [[Dosiero:SES 2011 instruistoj Radojica Petrović.jpg|center|48px]] | 1949 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q542841|Q542841]] | [[Spomenka Štimec]] | [[Dosiero:Spomenka ŝtimec.jpg|center|48px]] | 1949-01-04 | | [[Orehovica]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2165280|Q2165280]] | [[Romuald Ajchler]] | [[Dosiero:Romuald Ajchler Sejm 2015.JPG|center|48px]] | 1949-01-19 | | ''[[:d:Q985106|Duszniki]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347964|Q12347964]] | [[Frank Merla]] | | 1949-02-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346175|Q12346175]] | [[Christian Bertin]] | | 1949-04-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q20479540|Q20479540]] | [[Ludwik Kiedrowski]] | | 1949-04-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q114278|Q114278]] | [[Franz-Georg Rössler]] | [[Dosiero:Franz-Georg Rössler.jpg|center|48px]] | 1949-05-14<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2017-03-17 | [[Ruppertsberg]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3890297|Q3890297]] | [[Mikaelo Bronŝtejn]] | | 1949-07-07 | | [[Ĥmelnicko]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350008|Q12350008]] | [[Jozefo Horváth]] | | 1949-07-20 | | [[Győr]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12865|Q12865]] | [[Bertalan Farkas]] | [[Dosiero:Bertalan Farkas first Hungarian astronaut.jpg|center|48px]] | 1949-08-02 | | [[Gyulaháza]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q667171|Q667171]] | [[James Fallows]] | [[Dosiero:James-Fallows-(edit).jpg|center|48px]] | 1949-08-02 | | [[Filadelfio (Pensilvanio)|Filadelfio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353675|Q12353675]] | [[Paul Gubbins]] | [[Dosiero:2005-09 Paul Gubbins in Barlaston.jpg|center|48px]] | 1949-11-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | 2016-08-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349887|Q12349887]] | [[Johann Pachter]] | | 1949-12-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22133011|Q22133011]] | [[Vytautas Šauklys]] | | 1949-12-11 | 2014-02-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Azera lingvo|Azerbajĝana lingvo]]<br/>[[kartvela lingvo]]<br/>[[litova lingvo]] | |- | [[:d:Q12346436|Q12346436]] | [[Deng Huijin]] | | 1950 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352544|Q12352544]] | [[Miguel Fernández]] | [[Dosiero:Fernández.jpg|center|48px]] | 1950 | | [[Granado]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q19724374|Q19724374]] | [[Sibayama Zyun'iti]] | | 1950 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9032752|Q9032752]] | [[Liven Dek]] | [[Dosiero:Liven Dek 1024.jpg|center|48px]] | 1950 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q9370713|Q9370713]] | [[Walter Żelazny]] | [[Dosiero:02015 0753 Dr Walter Żelazny (cropped).JPG|center|48px]] | 1950 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346404|Q12346404]] | [[David Valecillos]] | | 1950 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353761|Q12353761]] | [[Peter Zilvar]] | [[Dosiero:Peter Zilvar.JPG|center|48px]] | 1950 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24036|Q24036]] | [[Sten Johansson]] | | 1950-04-01 | | [[Kalmar]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345843|Q12345843]] | [[Brigitte Clarac]] | | 1950-04-20 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085839|Q11085839]] | [[Max Kašparů]] | [[Dosiero:Max Kašparů Žirovnice 2010 3.jpg|center|48px]] | 1950-05-14 | | [[Žirovnice]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3614138|Q3614138]] | [[Amerigo Iannacone]] | | 1950-05-17 | 2017-07-12 | [[Venafro]] | [[Venafro]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12022141|Q12022141]] | [[Ivo Železný]] | | 1950-06-07 | | [[Prago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354613|Q12354613]] | [[Roland Rotsaert]] | [[Dosiero:2008-07-22 uk rotsaert.JPG|center|48px]] | 1950-06-12 | | [[Bruĝo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473564|Q25473564]] | [[Antanas Grincevičius]] | | 1950-06-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7212992|Q7212992]] | [[Josef Ŝemer]] | [[Dosiero:Josef Ŝemer UK 2010.JPG|center|48px]] | 1950-08-14 | 2012-03-29 | | [[Tel-Avivo]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q215581|Q215581]] | [[Ulrich Brandenburg]] | [[Dosiero:Ulrich Brandenburg Moscow 2010.jpg|center|48px]] | 1950-10-12 | | [[Münster (Vestfalio)|Münster]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q18448|Q18448]] | [[Osmo Buller]] | [[Dosiero:Osmo Buller 2016-04-30.jpg|center|48px]] | 1950-11-12 | | [[Taivalkoski]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345605|Q12345605]] | [[Bengt Olof Åradsson]] | [[Dosiero:Persona bildo Åradsson.JPG|center|48px]] | 1951 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346558|Q12346558]] | [[Dmitrij Aleksandroviĉ Perevalov]] | | 1951 | 2003-07-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346614|Q12346614]] | [[Dorĝ Balduuz]] | | 1951 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077433|Q15077433]] | [[Zsuzsa Csiszár]] | | 1951 | 2002 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55964|Q55964]] | [[Anna Löwenstein]] | [[Dosiero:Anna Löwenstein 2016-04-30.jpg|center|48px]] | 1951<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4120669|Q4120669]] | [[Park Wha-Chong]] | | 1951 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344832|Q12344832]] | [[Aleksandr Melnikov]] | | 1951 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346442|Q12346442]] | [[Dennis Keefe]] | | 1951 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27892397|Q27892397]] | [[Tomas Jansson]] | | 1951-02-18 | 2016-10-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16941681|Q16941681]] | ''[[:d:Q16941681|Elisabet Abeyà Lafontana]]'' | | 1951-05-20 | | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q1214090|Q1214090]] | [[József E. Nagy]] | | 1951-05-30 | | [[Valea lui Mihai]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092673|Q15092673]] | [[Franz Kruse]] | [[Dosiero:GEJ en la universitato Santa Cruz 1983.jpg|center|48px]] | 1951-05-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481895|Q20481895]] | [[Vladimír Škuta]] | | 1951-08-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348003|Q12348003]] | [[François Randin]] | | 1951-10-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15621886|Q15621886]] | [[Edward Kozyra|Eduardo Kozyra]] | | 1951-11-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15055288|Q15055288]] | [[Irina Gonĉarova]] | | 1951-11-10 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q40207808|Q40207808]] | ''[[:d:Q40207808|Lukács András]]'' | [[Dosiero:Lukacsandras.jpg|center|48px]] | 1951-12-17 | | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hungara lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q12350046|Q12350046]] | [[Julian Modest]] | | 1952 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479289|Q20479289]] | [[Puramo Chong]] | | 1952 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479314|Q20479314]] | [[Zdravka Metz]] | | 1952 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3822064|Q3822064]] | [[Billy Waldon]] | | 1952-01-03 | | ''[[:d:Q736809|Q736809]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348981|Q12348981]] | [[Hoàng Ngọc Bội]] | | 1952-01-19 | | ''[[:d:Q36865|Q36865]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077444|Q15077444]] | [[Imre Szabó (esperantisto)|Imre Szabó]] | | 1952-03-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346176|Q12346176]] | [[Christian Darbellay]] | | 1952-05-09 | | [[Liddes]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12349872|Q12349872]] | [[Jiří Vomáčka]] | | 1952-06-03 | 2003-06-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9387884|Q9387884]] | [[Zbigniew Galor]] | | 1952-07-16 | 2017-01-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7944991|Q7944991]] | [[Věra Barandovská-Frank]] | [[Dosiero:2008-09 Vera Barandovska-Frank.JPG|center|48px]] | 1952-08-17<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Opava]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q12349875|Q12349875]] | [[Jo-Petro Danvy]] | | 1952-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357402|Q12357402]] | [[Ľubomír Fajth]] | | 1952-10-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347543|Q12347543]] | [[Eva Jelínková]] | | 1953 | 1991 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349091|Q12349091]] | [[Ian McKenzie Richmond]] | | 1953 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18730325|Q18730325]] | [[Ján Vajs]] | [[Dosiero:Ján Vajs - LKK de UK 2016.jpg|center|48px]] | 1953 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480383|Q20480383]] | [[Juan Carlos Ruiz Sierra]] | | 1953 | 1997-02-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481785|Q20481785]] | [[Johano Besada]] | | 1953 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3603436|Q3603436]] | [[Abel Montagut]] | [[Dosiero:Montagut.jpg|center|48px]] | 1953 | | [[Llardecans]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12353787|Q12353787]] | [[Philippe Cousson]] | | 1953 | | [[Poitiers]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15624454|Q15624454]] | [[Herbert Mayer]] | | 1953 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15060099|Q15060099]] | [[Stano Marček]] | [[Dosiero:Stano Marček en aprilo 2004.jpg|center|48px]] | 1953-01-05<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]] | |- | [[:d:Q12348727|Q12348727]] | [[Harald Schicke]] | [[Dosiero:Harald Schicke.JPG|center|48px]] | 1953-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25316|Q25316]] | [[Ilona Koutny]] | [[Dosiero:Ilona Koutny 2015-05-14.jpg|center|48px]] | 1953-03-01<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q15095489|Q15095489]] | [[Wolfgang Schwanzer]] | | 1953-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15095626|Q15095626]] | ''[[:d:Q15095626|Utho Maier]]'' | | 1953-06-23<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15382334|Q15382334]] | [[Fritz Hilpert]] | | 1953-06-28 | | [[Waldshut-Tiengen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12356599|Q12356599]] | [[Vladimir Viĉegĵanin]] | | 1953-07-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480111|Q20480111]] | [[Jorge Luis Gutiérrez]] | | 1953-07-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351895|Q12351895]] | [[Ludger Schméink]] | | 1953-09-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12817|Q12817]] | [[Probal Dasgupta]] | [[Dosiero:2008-04-26 malf Probal Das Gupta 01.JPG|center|48px]] | 1953-09-19 | | [[Kolkato]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353203|Q12353203]] | [[Nikolao Gudskov]] | | 1953-11-12 | | [[Moskvo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354617|Q12354617]] | [[Roland Schnell]] | | 1953-12-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085859|Q11085859]] | [[Miroslav Malovec]] | [[Dosiero:Miroslav Malovec.jpg|center|48px]] | 1953-12-08 | | [[Brno]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | |- | [[:d:Q12356716|Q12356716]] | [[Wandemberg Ribeiro Morais]] | | 1953-12-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8073032|Q8073032]] | [[Zlatoje Martinov]] | [[Dosiero:Zlatoje Martinov.jpg|center|48px]] | 1953-12-16 | | [[Panĉevo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348002|Q12348002]] | [[François Lo Jacomo]] | | 1954 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<ref name='ref_345cff10a6189b87a3a0775af6490b05'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb126214216</ref> | |- | [[:d:Q12353607|Q12353607]] | [[Paolo Cerretim]] | | 1954 | 1997-06-10 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356012|Q12356012]] | [[Tomasz Jan Kudrewicz]] | | 1954 | 2003-08-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q287767|Q287767]] | [[Alicja Sakaguchi]] | [[Dosiero:2008-09 sakaguchi.JPG|center|48px]] | 1954<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Szczecin]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10857848|Q10857848]] | [[Amri Wandel]] | [[Dosiero:Amri Wandel en aprilo 2005.jpg|center|48px]] | 1954<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hebrea lingvo]] | [[hebrea lingvo]] |- | [[:d:Q12350905|Q12350905]] | [[Krys Ungar]] | | 1954 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353658|Q12353658]] | [[Patrick Lagrange]] | | 1954-01-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12344830|Q12344830]] | [[Aleksandr Kalaŝnikov]] | | 1954-02-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15589309|Q15589309]] | [[Elisabeth Klünder]] | | 1954-03-14 | 2002-04-22 | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354653|Q12354653]] | [[Ros' Haruo]] | [[Dosiero:Uzanto-Haruo.jpg|center|48px]] | 1954-04-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348708|Q12348708]] | [[Hans-Georg Kaiser]] | | 1954-05-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477568|Q20477568]] | [[Wolfgang Bohr]] | | 1954-07-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348381|Q12348381]] | [[Guido Van Damme]] | | 1954-08-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355322|Q12355322]] | [[Stanislava Chrdlová]] | | 1954-10-01 | 2000-01-28 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353695|Q12353695]] | [[Paulo António Branco Neves]] | | 1954-10-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15838966|Q15838966]] | [[Walter Hebert|Walter Hébert]] | | 1954-10-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9302589|Q9302589]] | [[Radosław Nowakowski]] | [[Dosiero:Radosław Nowakowski.jpg|center|48px]] | 1955 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344843|Q12344843]] | [[Alen Kris]] | | 1955 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347556|Q12347556]] | [[Evgeni Georgiev]] | | 1955 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350369|Q12350369]] | [[Jürgen Bastert]] | | 1955 | 1978-04-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15545985|Q15545985]] | [[Orlando Raola]] | | 1955 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22133002|Q22133002]] | [[Lidija Gomolickaitė-Grudzinskaitė]] | | 1955 | 2014-01-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348137|Q12348137]] | [[Gaston Hoessélo Eboe]] | | 1955 | 1998-07-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349992|Q12349992]] | [[Jouko Lindstedt]] | | 1955 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[finna lingvo]]<br/>[[sveda lingvo]]<br/>[[bulgara lingvo]] | |- | [[:d:Q12349726|Q12349726]] | [[Jaroslav Suchánek (esperantisto)]] | | 1955-01-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480751|Q20480751]] | [[Nguyễn Văn Hà]] | | 1955-02-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355256|Q12355256]] | [[Solen']] | [[Dosiero:MeluzinaSolen.jpg|center|48px]] | 1955-03-05 | 2000-10-12 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355884|Q12355884]] | [[Thierry Saladin]] | | 1955-03-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353955|Q12353955]] | [[Povilas Jegorovas]] | [[Dosiero:Povilas Jegorovas 01.jpg|center|48px]] | 1955-03-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2898153|Q2898153]] | [[Bernard Lagrange]] | | 1955-04-20 | | [[Saint-Germain-en-Laye]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q21725185|Q21725185]] | [[Alex Humet]] | | 1955-05-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723883|Q19723883]] | [[Pit Hauge]] | | 1955-08-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348316|Q12348316]] | [[Gotoo Hitosi]] | | 1955-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11275310|Q11275310]] | [[Eŭheno Kovtonjuk]] | | 1955-10-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349979|Q12349979]] | [[José F. Abellán]] | | 1955-10-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11185366|Q11185366]] | [[Seán Ó Riain]] | [[Dosiero:Seán Ó Riain.jpg|center|48px]] | 1955-11-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481826|Q20481826]] | [[Ĝan Ŭesli Starling]] | | 1955-12-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356678|Q12356678]] | [[Věra Muchnová]] | [[Dosiero:Vera Muchnova.jpg|center|48px]] | 1955-12-30 | 2016-08-05 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353513|Q12353513]] | [[Osor Ojunceceg]] | | 1956 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481841|Q20481841]] | [[Aleksej Birjulin]] | | 1956 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2253931|Q2253931]] | [[Floréal Martorell]] | [[Dosiero:Floreal.JPG|center|48px]] | 1956 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15072685|Q15072685]] | [[Ionel Oneț]] | | 1956 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724480|Q19724480]] | [[Fabrício Valle]] | | 1956-03-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3849945|Q3849945]] | [[Valex Bujak]] | [[Dosiero:Sensei sekai.jpg|center|48px]] | 1956-03-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351891|Q12351891]] | [[Lu Wunsch-Rolshoven]] | | 1956-03-29 | | [[Essen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2426528|Q2426528]] | [[Thomas Pigor]] | | 1956-05 | | [[Alzey]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352274|Q12352274]] | [[Marc Vanden Bempt]] | | 1956-05-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q11151926|Q11151926]] | [[Igor Galajĉuk]] | [[Dosiero:Halaichuk-Ihor-Yosyfovych-15030052.jpg|center|48px]] | 1956-07-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830772|Q15830772]] | [[Gerd Jacques]] | | 1956-08-31 | | [[Ekeren]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345302|Q12345302]] | [[Arno Lagrange]] | | 1956-09-01 | | [[Saint-Brice-sous-Forêt]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12354373|Q12354373]] | [[Rainer Heckhausen]] | | 1956-09-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348323|Q12348323]] | [[Gradimir Kragiĉ]] | [[Dosiero:2005-11-06 EDT sastanak 2.jpg|center|48px]] | 1956-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12844|Q12844]] | [[Bertilo Wennergren]] | [[Dosiero:Bertilo Wennergren.jpg|center|48px]] | 1956-10-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Svedio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q9359235|Q9359235]] | [[Tomasz Chmielik]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347997|Q12347997]] | [[François Bartsch]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349985|Q12349985]] | [[José María Salguero Rodríguez]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12350575|Q12350575]] | [[Kathy Toy]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352268|Q12352268]] | [[Marc Bavant]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353198|Q12353198]] | [[Nikolaj Lozgaĉev]] | | 1957 | 1998 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356628|Q12356628]] | [[Volodimir Hordijenko]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4190970|Q4190970]] | [[Maciej Stanisław Zięba]] | | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12156568|Q12156568]] | [[Norberto Saletti]] | | 1957 | | [[Bolonjo]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348148|Q12348148]] | [[Gbeglo Koffi]] | [[Dosiero:Gbeglo Koffi en aprilo 2004.jpg|center|48px]] | 1957 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352368|Q12352368]] | [[Martin Strid]] | | 1957 | | [[Upsalo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20899926|Q20899926]] | [[Wolfgang Kirschstein]] | | 1957-03-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724194|Q19724194]] | [[Marika Grigušová]] | | 1957-03-18 | 2008-05-05 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474573|Q25474573]] | [[Benno Klehr]] | [[Dosiero:Benno Klehr.png|center|48px]] | 1957-04-13 | 2015-03-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q71801|Q71801]] | [[Remigiusz Mielcarek]] | | 1957-04-28 | 2012-11-18 | [[Poznano|Poznań]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478631|Q20478631]] | [[László Szilvási]] | [[Dosiero:Szilvasi-ls.jpg|center|48px]] | 1957-06-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4289843|Q4289843]] | [[Valentin Melnikov]] | [[Dosiero:VMelnikov.jpg|center|48px]] | 1957-07-18<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480921|Q20480921]] | [[Wilfried Hinrichs]] | | 1957-08-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481864|Q20481864]] | [[Aleksandr Ŝevĉenko]] | | 1957-09-13 | 2012-11-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356717|Q12356717]] | [[Wang Tianyi]] | | 1957-10-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356481|Q12356481]] | [[Viktor Kudrjavcev]] | | 1957-10-08 | 2014-04-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350549|Q12350549]] | [[Katalin Kováts]] | | 1957-10-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12666887|Q12666887]] | [[Nijolė Petraitytė]] | | 1957-12-02 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353412|Q12353412]] | [[Olga Kerzjuk]] | | 1957-12-21 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3652150|Q3652150]] | [[Avtandil Abuladze]] | | 1958 | 2005-09 | | [[Tbiliso]] | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353676|Q12353676]] | [[Paul Hopkins]] | [[Dosiero:Phopkins.jpg|center|48px]] | 1958 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354393|Q12354393]] | [[Ranganayakulu]] | | 1958 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344868|Q12344868]] | [[Alfred Schubert]] | | 1958 | | [[Hausham]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344869|Q12344869]] | [[Alfredo Portillo]] | | 1958 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077431|Q15077431]] | [[Erzsébet Sekelj]] | | 1958 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13499709|Q13499709]] | [[Mukunda Pathik]] | | 1958-02-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3187516|Q3187516]] | [[Joëlle Rabu]] | | 1958-04-06<ref name='ref_ce1a2cc8527ba1577806bb10098a02e7'>https://books.google.fr/books?id=Nj6UzViNikgC&lpg=PA275&ots=_uSmundhCs&dq=Jo%C3%ABlle%20Rabu%20avril%201958&hl=fr&pg=PA275#v=onepage&q=Jo%C3%ABlle%20Rabu%20avril%201958&f=false</ref> | | [[Vinipego]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478311|Q20478311]] | [[João José Santos]] | | 1958-05-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356608|Q12356608]] | [[Vladimír Türk]] | [[Dosiero:Vladimír.Türk.Kratochvíle.jpg|center|48px]] | 1958-05-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15052619|Q15052619]] | [[Aleksander Korĵenkov]] | | 1958-05-23 | | [[Kamiŝlov]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[franca lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q18427|Q18427]] | [[Eckhard Bick]] | [[Dosiero:Eckhard Bick.JPG|center|48px]] | 1958-07-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479215|Q20479215]] | [[Jana Melichárková]] | | 1958-08-03 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349973|Q12349973]] | [[Josip Pleadin]] | | 1958-09-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348116|Q12348116]] | [[Gafur Gazizi]] | | 1958-09-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351838|Q12351838]] | [[Ljubomir Trifonĉovski]] | | 1958-11-02 | 2013-12-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18414|Q18414]] | [[Ulrich Becker]] | [[Dosiero:UlrichBecker.jpg|center|48px]] | 1958-11-14 | | [[Frankenberg (Saksio)|Frankenberg]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355886|Q12355886]] | [[Thomas Bormann]] | | 1958-11-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479622|Q20479622]] | [[Germán Montero Alcalá]] | | 1958-11-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348151|Q12348151]] | [[Geert Dehoux]] | | 1958-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12137595|Q12137595]] | [[Petro Palivoda]] | | 1959 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349756|Q12349756]] | [[Jens S. Larsen]] | | 1959 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352096|Q12352096]] | [[László Vizi]] | | 1959 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353785|Q12353785]] | [[Philip Brewer]] | | 1959 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355133|Q12355133]] | [[Silja Tietti]] | | 1959 | 1980-01-16 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6793913|Q6793913]] | [[Mauro Nervi]] | | 1959 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345405|Q12345405]] | [[Audrys Antanaitis]] | | 1959 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349618|Q12349618]] | [[Izabel Santiago]] | [[Dosiero:Izabel Santiago.jpg|center|48px]] | 1959 | 2006-05-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477715|Q20477715]] | [[Laimius Stražnickas]] | | 1959-01-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994526|Q27994526]] | [[Benoît Philippe]] | [[Dosiero:Benoît Philippe, verkisto.jpg|center|48px]] | 1959-01-09 | | [[Baden-Baden]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346926|Q12346926]] | [[Elisabeth Schwarzer]] | | 1959-02-21 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345054|Q12345054]] | [[András Makó]] | | 1959-06-26 | | ''[[:d:Q1033053|Halmeu]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hungara lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q18786421|Q18786421]] | [[Horst Gruner]] | | 1959-07-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q431743|Q431743]] | [[Ljudmila Novak]] | [[Dosiero:LjudmilaNovak 03.jpg|center|48px]] | 1959-08-01 | | [[Mariboro]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11264258|Q11264258]] | [[Viktor Pajuk]] | | 1959-09-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23658026|Q23658026]] | [[Saskia Veen]] | | 1959-11-05 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348696|Q12348696]] | [[Halina Gorecka]] | | 1959-11-06 | | [[Kazaĥio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12347966|Q12347966]] | [[Frank Kasper]] | | 1960 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q12350505|Q12350505]] | [[Karles Berga i Molina]] | | 1960 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352546|Q12352546]] | [[Mihai Ticlete]] | | 1960 | 1989-12-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356026|Q12356026]] | [[Tonnerre Adjéoda Tengue]] | | 1960 | 1998-09-18 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356600|Q12356600]] | [[Vladimír Dvořák]] | | 1960 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723870|Q19723870]] | [[Maritza Gutiérrez González]] | | 1960 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477698|Q20477698]] | [[Paolo Piccirilli]] | | 1960 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477970|Q20477970]] | [[Francesc Poblet i Feijoo]] | | 1960 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21038650|Q21038650]] | [[Mark Pallen]] | | 1960 | | ''[[:d:Q2220276|Q2220276]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25494749|Q25494749]] | [[Valerijus Rudzinskas]] | | 1960-03-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345635|Q12345635]] | [[Bernhard Pabst]] | | 1960-04-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994529|Q27994529]] | [[Emílio Cid]] | | 1960-04-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350009|Q12350009]] | [[Jozefo Németh|Jozefo Nemeth]] | | 1960-04-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726607|Q15726607]] | [[Jan Koszmaluk]] | | 1960-05-21 | | ''[[:d:Q4340978|Czeremcha]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q11014859|Q11014859]] | [[Dietrich Michael Weidmann]] | [[Dosiero:DidiWeidmann.jpg|center|48px]] | 1960-05-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352723|Q12352723]] | [[Miroslava Tomečková]] | | 1960-08-12 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724425|Q19724425]] | [[Māra Timermane]] | | 1960-08-16 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473574|Q25473574]] | [[Edvardas Piščikas]] | | 1960-08-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6014878|Q6014878]] | [[Leif Nordenstorm]] | [[Dosiero:Leif Nordenstorm.jpg|center|48px]] | 1960-09-26 | | [[Kiruna]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23755|Q23755]] | [[Kim J. Henriksen]] | [[Dosiero:Kim J. Henriksen.jpg|center|48px]] | 1960-10-28 | | [[Kopenhago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q20479478|Q20479478]] | [[Aleksander Mikiŝev]] | | 1960-12-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346038|Q12346038]] | [[Cameron Q. Sackey]] | | 1961 | 1999-04-23 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348135|Q12348135]] | [[Gary Anderson]] | | 1961 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353438|Q12353438]] | [[Ono Takao]] | [[Dosiero:ONO Takao (Taon).jpg|center|48px]] | 1961 | 2008-10-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356812|Q12356812]] | [[Xavier Rodon i Morera]] | | 1961 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20480314|Q20480314]] | [[Davor Klobučar]] | | 1961 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q456239|Q456239]] | [[David Gaines]] | [[Dosiero:David Gaines (cropped).jpg|center|48px]] | 1961 | | [[Stamford (Konektikuto)|Stamford]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1109025|Q1109025]] | [[János Kirsch]] | | 1961-01-12 | 2012-05-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3194197|Q3194197]] | [[Katrien Delavier]] | | 1961-01-24 | 1998-09-22 | [[Roubaix]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_6d0d9e383c745cc9c7ad5e0009476d96'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13975099p</ref> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356041|Q12356041]] | [[Toño del Barrio]] | [[Dosiero:Toño del Barrio.jpg|center|48px]] | 1961-04-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352854|Q12352854]] | [[Mramba Simba Nyamkinda]] | [[Dosiero:Mramba Simba Nyamkinda portreto.JPG|center|48px]] | 1961-04-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10752792|Q10752792]] | [[Mark Fettes]] | [[Dosiero:Mark Fettes.jpg|center|48px]] | 1961-06-21<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q195535|Q195535]] | [[JoMo]] | [[Dosiero:Jomo.jpg|center|48px]] | 1961-10-10<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Lillo]]<br/>[[Tuluzo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[okcitana lingvo]]<br/>[[Gaskona lingvo]] | |- | [[:d:Q25473294|Q25473294]] | [[Marie Pecková-Kellogg]] | | 1961-11-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7197029|Q7197029]] | [[Piotr Woźniak]] | | 1962 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354744|Q12354744]] | [[Russ Williams]] | | 1962-02-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q12345010|Q12345010]] | [[Andreas Künzli]] | | 1962-02-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346169|Q12346169]] | [[Choe Taesok]] | | 1962-02-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352743|Q12352743]] | [[Miĥail Povorin]] | | 1962-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352366|Q12352366]] | [[Martin Schäffer]] | [[Dosiero:Martin Schäffer ĝenerala sekretario de UEA.jpg|center|48px]] | 1962-06-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356835|Q12356835]] | [[Yves Bellefeuille]] | [[Dosiero:Joli Zoreil.jpg|center|48px]] | 1962-06-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479334|Q20479334]] | [[Indu Devi Thapaliya]] | [[Dosiero:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|48px]] | 1962-06-20 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18730307|Q18730307]] | [[Ivan Marček]] | | 1962-07-16 | 2014-05-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]] | |- | [[:d:Q12349978|Q12349978]] | [[José Antonio Vergara]] | | 1962-07-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3659831|Q3659831]] | [[Carlo Sarandrea]] | | 1962-09-03 | | [[Romo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q96922|Q96922]] | [[Martin Haase]] | [[Dosiero:Martin Haase 26C3 2.jpg|center|48px]] | 1962-10-25<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Dortmund]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[itala lingvo]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12352261|Q12352261]] | [[Mao Zifu]] | | 1963 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354983|Q12354983]] | [[Saša Pilipović]] | [[Dosiero:2008-07-24 uk pilipovicx 01.JPG|center|48px]] | 1963 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481231|Q20481231]] | [[Hu Guopeng]] | | 1963 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347557|Q12347557]] | [[Evgenij Belonenko]] | | 1963 | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354140|Q12354140]] | [[Privas Tchikpe]] | [[Dosiero:2011 Privas Tchikpe.jpg|center|48px]] | 1963 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347891|Q12347891]] | [[Flávio Fonseca]] | | 1963-01-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q461108|Q461108]] | ''[[:d:Q461108|Anna Osmakowicz]]'' | [[Dosiero:Anna Osmakowicz.jpg|center|48px]] | 1963-03-14 | | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356109|Q12356109]] | [[Tsvi Sadan]] | | 1963-03-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10326924|Q10326924]] | [[Martin Wiese]] | [[Dosiero:Martin Wiese dum IJK 2015.jpg|center|48px]] | 1963-03-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344918|Q12344918]] | [[Alvydas Valenta]] | | 1963-04-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345009|Q12345009]] | [[Andrej Grigorjevskij]] | | 1963-05-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092759|Q15092759]] | [[Judith Jackson]] | [[Dosiero:Judith Jackson en la rolo de Maggie Pollitt.jpg|center|48px]] | 1963-06-09 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477713|Q20477713]] | [[Lorenzo Noguero]] | | 1963-07-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356870|Q12356870]] | [[Zdravka Le Nepveu]] | | 1963-08-20 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8208333|Q8208333]] | [[Atilio Orellana Rojas]] | [[Dosiero:Atilio Orellana Rojas.jpg|center|48px]] | 1963-09-06 | | ''[[:d:Q169334|Q169334]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q96939|Q96939]] | [[Claus J. Günkel]] | [[Dosiero:Claus J. Killing-Günkel 2010.jpg|center|48px]] | 1963-10-09 | | [[Eschweiler]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q19723854|Q19723854]] | [[Georgij Kokolija]] | | 1963-12-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12252954|Q12252954]] | [[Aitor Arana]] | | 1963-12-21 | | ''[[:d:Q1113716|Q1113716]]'' | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[eŭska lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349374|Q12349374]] | [[Irena Sedova]] | | 1964 | 1996-10-04 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478520|Q20478520]] | [[Li Changlu]] | | 1964 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352371|Q12352371]] | [[Martin Weichert]] | [[Dosiero:Martin Weichert, 2013.jpg|center|48px]] | 1964-02-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353763|Q12353763]] | [[Petr Tomašovský]] | | 1964-04-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10995332|Q10995332]] | [[Gonçalo Neves]] | | 1964-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]]<br/>[[Volapuko]]<br/>[[Interlingvao]] | |- | [[:d:Q12356037|Q12356037]] | [[Torsten Bendias]] | | 1964-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345219|Q12345219]] | [[Antonio Valén]] | [[Dosiero:Antonio Valén.jpg|center|48px]] | 1965 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349753|Q12349753]] | [[Jelena Lebedeva]] | [[Dosiero:Lena Lebedeva en 1993.jpg|center|48px]] | 1965 | 1997-02-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353407|Q12353407]] | [[Olego Kuznecov]] | | 1965 | 2001 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356107|Q12356107]] | [[Tsagaan-Taiji Batzaya]] | | 1965 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356314|Q12356314]] | [[Uzeir Jusupović]] | | 1965 | 1993-05-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12819|Q12819]] | [[Margareta Handzlik]] | [[Dosiero:Handzlik, Malgorzata-1763.jpg|center|48px]] | 1965-01-01<ref name='ref_e32795930de92ffd7679a17d7b0c9678'>http://www.europarl.europa.eu/meps/en/28275/MALGORZATA_HANDZLIK_home.html</ref> | | [[Bielsko-Biała]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[pola lingvo]] | [[pola lingvo]] |- | [[:d:Q20891|Q20891]] | [[István Ertl]] | [[Dosiero:IstvanErtl.JPG|center|48px]] | 1965<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11167519|Q11167519]] | [[Josep Maria Milla i Saldon]] | | 1965 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q11294297|Q11294297]] | [[Marija Belošević]] | | 1965 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352250|Q12352250]] | [[Manuel Cebulla]] | [[Dosiero:Refondo de EDE-Germanio en 2008.JPG|center|48px]] | 1965 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350405|Q12350405]] | [[Kalle Kniivilä]] | [[Dosiero:Uk2003-07-29-kalle-postdomo.jpg|center|48px]] | 1965-01-22 | | [[Joensuu]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[finna lingvo]]<br/>[[sveda lingvo]] | |- | [[:d:Q12350346|Q12350346]] | [[Jörg Gersonde]] | | 1965-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15612392|Q15612392]] | [[Andreas Emmerich]] | | 1965-06-17 | | [[Darmstadt]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830707|Q15830707]] | [[Francisco Veuthey]] | | 1965-07-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<br/>[[portugala lingvo]] | |- | [[:d:Q12355888|Q12355888]] | [[Thomas Pusch]] | | 1965-08-04<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Recklinghausen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[litova lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12350711|Q12350711]] | [[Kokou Sagbadjelou]] | | 1965-08-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344887|Q12344887]] | [[Aline Boulet]] | | 1965-08-30 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346556|Q12346556]] | [[Djavad Kamali]] | | 1965-09-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349405|Q12349405]] | [[Isabelle Rome]] | | 1965-09-20 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2832433|Q2832433]] | [[Alejandro Cossavella]] | [[Dosiero:Alejandro Cossavella.jpg|center|48px]] | 1965-10-20 | | [[Bonaero]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349027|Q12349027]] | [[Hèctor Alòs i Font]] | | 1965-12-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345008|Q12345008]] | [[Andrej Liskov]] | | 1965-12-16 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353419|Q12353419]] | [[Oliver Mazodze]] | | 1966 | 2010 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356482|Q12356482]] | [[Viktor Medrano]] | | 1966 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350041|Q12350041]] | [[Jukka Pietiläinen]] | | 1966 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353699|Q12353699]] | [[Pavla Dvořáková]] | [[Dosiero:Pavla Dvorakova1.jpg|center|48px]] | 1966 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356407|Q12356407]] | [[Vera Tautorat]] | | 1966-01-22 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12353710|Q12353710]] | [[Pedro Hernández]] | [[Dosiero:Hernández.jpg|center|48px]] | 1966-02-17 | | [[Madrido]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q1006929|Q1006929]] | [[Róbert G. Nagy]] | [[Dosiero:G. Nagy Róbert.jpg|center|48px]] | 1966-05-04 | | [[Dombóvár]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55980|Q55980]] | [[Ulrich Matthias]] | | 1966-06-07 | | [[Bad Pyrmont]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15905070|Q15905070]] | [[Tobias Meißner|Tobias Meissner]] | | 1966-06-12 | 2016-12-06 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12862|Q12862]] | [[Jorge Camacho]] | [[Dosiero:2007-11-24 camacho.JPG|center|48px]] | 1966-11-18 | | [[Zafra]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[finna lingvo]] | |- | [[:d:Q12347941|Q12347941]] | [[Francesco Amerio]] | | 1966-12-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349599|Q12349599]] | [[Ivica Lešković]] | | 1967 | 1991-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350617|Q12350617]] | [[Kejhan Sajjadpur]] | [[Dosiero:Keyhan Sayadpour.jpg|center|48px]] | 1967 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352749|Q12352749]] | [[Mjagmar Altanceceg]] | | 1967 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15848291|Q15848291]] | [[Fariba Nuri Maĝd]] | | 1967 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q314650|Q314650]] | [[Viktor But]] | [[Dosiero:Viktor Bout.jpg|center|48px]] | 1967-01-13 | | [[Duŝanbeo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346350|Q12346350]] | [[Dagmar Schütte]] | | 1967-03-28 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q20479691|Q20479691]] | [[Miguel Ángel González Alfonso|Miguel Angel Gonzalez Alfonso]] | | 1967-04-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1892877|Q1892877]] | [[Marc van Oostendorp]] | [[Dosiero:2008-09-12 marc van oostendorp.JPG|center|48px]] | 1967-12-15<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_d8860efcec4f8ade976e24f740c4529c'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb135766151</ref> | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<ref name='ref_d8860efcec4f8ade976e24f740c4529c' /> | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12347097|Q12347097]] | [[Enĥee Ĉimedceren]] | | 1968 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355013|Q12355013]] | [[Scott Starkey]] | | 1968 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11828953|Q11828953]] | [[Przemysław Paweł Grzybowski]] | | 1968 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346402|Q12346402]] | [[David ap Iago]] | [[Dosiero:2001 d ap fergus.jpg|center|48px]] | 1968 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356832|Q12356832]] | [[Yu Tao]] | [[Dosiero:Yu Tao en aprilo 2005.jpg|center|48px]] | 1968 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q92189|Q92189]] | [[Ralph Glomp]] | | 1968-01-04 | | [[Ratzeburg]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15846496|Q15846496]] | [[Attila Kaszás]] | [[Dosiero:Attila Kaszás.jpg|center|48px]] | 1968-03-17 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480028|Q20480028]] | [[Roberto da Silva Ribeiro]] | | 1968-03-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Brazila portugala|brazilportugala lingvo]] | [[Brazila portugala|brazilportugala lingvo]] |- | [[:d:Q12354505|Q12354505]] | [[Reza Torabi]] | [[Dosiero:Reza-Torabi-2016.jpg|center|48px]] | 1968-04-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479341|Q20479341]] | [[Sergej Puzankov]] | | 1968-06-30 | 2002-08-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12345117|Q12345117]] | [[Anna Ritamäki]] | | 1968-07-07 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345749|Q12345749]] | [[Bohumil Bouzek]] | | 1968-07-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726614|Q15726614]] | [[Danny ten Haaf]] | [[Dosiero:Danny ten Haaf.jpg|center|48px]] | 1968-09-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14530788|Q14530788]] | ''[[:d:Q14530788|Evan Prodromou]]'' | [[Dosiero:EvanProdromouWineBarrels.jpg|center|48px]] | 1968-10-14 | | [[Cincinnati]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[angla lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q1502931|Q1502931]] | [[Geoffrey Greatrex]] | | 1968-11-15 | | [[Otavo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<ref name='ref_24cb8dd0b8f88d88d0d11ea1d92f57e2'>http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13172012p</ref> | |- | [[:d:Q12354971|Q12354971]] | [[Saskia Idzerda]] | [[Dosiero:Saskia Idzerda.jpg|center|48px]] | 1968-11-21 | | [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347968|Q12347968]] | [[Frank Stocker]] | | 1968-12-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16743399|Q16743399]] | [[René Philipp]] | | 1968-12-30 | | [[Rostock]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17378155|Q17378155]] | [[David Galadí-Enríquez]] | | 1969 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q20479135|Q20479135]] | [[Félix Lobo]] | | 1969 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3702107|Q3702107]] | [[Daniele Vitali]] | | 1969<ref name='ref_bd1afbe759364fbd7ecec46ee007a370'>''[[:d:Q576951|Servizio Bibliotecario Nazionale]]''</ref><ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Bolonjo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[angla lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<br/>[[moldava lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q5018533|Q5018533]] | [[Đàm Thanh Sơn]] | | 1969 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11891873|Q11891873]] | [[Sabira Ståhlberg]] | | 1969 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12823|Q12823]] | [[Zsuzsa Polgár]] | [[Dosiero:Susan Polgar 6.jpg|center|48px]] | 1969-04-19 | | [[Budapeŝto]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350681|Q12350681]] | [[Klaus Dahmann]] | | 1969-06-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15490724|Q15490724]] | [[Vladimir Perepelica]] | | 1969-08-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352404|Q12352404]] | [[Matthias Funke]] | | 1969-10-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349856|Q12349856]] | [[Jimmy Stryhn Meyer]] | | 1969-11-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347823|Q12347823]] | [[Ferriol Macip i Bonet]] | | 1969-11-07 | | [[Barcelono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]] | |- | [[:d:Q12348976|Q12348976]] | [[Hoss Firooznia]] | | 1970 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349975|Q12349975]] | [[Josip Vranić]] | | 1970 | 1991-09-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354618|Q12354618]] | [[Rolfo Ernst]] | | 1970 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349677|Q12349677]] | [[James Rezende Piton]] | | 1970-04-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349586|Q12349586]] | [[Ivan Naumov]] | | 1971 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349646|Q12349646]] | [[Jacob Nordfalk]] | [[Dosiero:Jacob Nordfalk.jpg|center|48px]] | 1971-01-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348729|Q12348729]] | [[Harada Tsukuru]] | | 1971-02-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473614|Q25473614]] | [[Stefan Lepping]] | | 1971-03-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351844|Q12351844]] | [[Lode Van de Velde]] | [[Dosiero:Lode Van de Velde in 2008.jpg|center|48px]] | 1971-04-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092927|Q15092927]] | [[Jesper Lykke Jacobsen]] | | 1971-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3851717|Q3851717]] | [[Olivier Gaudefroy]] | | 1972 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q2782253|Q2782253]] | [[Kubota Mina]] | | 1972-02-05 | | [[Gubernio Fukuoka]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479761|Q20479761]] | [[Bharat Kumar Ghimire]] | | 1972-02-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348950|Q12348950]] | [[Hokan Lundberg]] | [[Dosiero:Hokan Lundberg SES2010.jpg|center|48px]] | 1972-03-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q22977430|Q22977430]] | [[Thierry Salomon]] | | 1972-04-25 | | [[Strasburgo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[alzaca lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | |- | [[:d:Q12351893|Q12351893]] | [[Lucie Karešová]] | | 1972-07-19 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11681866|Q11681866]] | [[Flavio Rebelo]] | | 1972-09-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830503|Q15830503]] | [[Prince Henry Ozoemena Ogúinye]] | [[Dosiero:Princo Henriko.JPG|center|48px]] | 1972-11-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2527094|Q2527094]] | [[Christian Potenza]] | [[Dosiero:Christian Potenza 2014.jpg|center|48px]] | 1972-12-23 | | [[Otavo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346184|Q12346184]] | [[Christof Krick]] | | 1973 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353660|Q12353660]] | [[Patrik Austin]] | [[Dosiero:Austin Patrik.jpg|center|48px]] | 1973 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345687|Q12345687]] | [[Bill Mak]] | | 1973 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353409|Q12353409]] | [[Oleg Ĉajka]] | | 1973 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11314030|Q11314030]] | [[Ziko van Dijk]] | [[Dosiero:Zvd2005.jpg|center|48px]] | 1973-02-11<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15889447|Q15889447]] | [[Jordan Velikov]] | | 1973-02-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356242|Q12356242]] | [[Ulrich Görtz]] | | 1973-03-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479823|Q20479823]] | [[Didier Loison]] | | 1973-03-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q26212614|Q26212614]] | [[Pavol Petrík]] | | 1973-04-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q3847682|Q3847682]] | [[Marino Curnis]] | [[Dosiero:MarinoCurnis.jpg|center|48px]] | 1973-05-07 | | [[Bergamo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346187|Q12346187]] | [[Christopher Zervic]] | | 1973-05-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723836|Q19723836]] | [[Ralf Gion Fröhlich]] | | 1973-10-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352345|Q12352345]] | [[Marko Naoki Lins]] | | 1973-10-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[itala lingvo]] | |- | [[:d:Q13218319|Q13218319]] | [[Katarzyna Tempczyk]] | | 1973-10-31 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1393760|Q1393760]] | [[Ferrán Marín Ramos]] | | 1974 | | [[Taragono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[Aragona lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347663|Q12347663]] | [[Federico Gobbo]] | [[Dosiero:Federico Gobbo 2016-04-30.jpg|center|48px]] | 1974-03-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]] | |- | [[:d:Q11519111|Q11519111]] | [[Goro Christoph Kimura]] | [[Dosiero:Kgc.JPG|center|48px]] | 1974-03-29 | | [[Nagojo|Nagoja Urbo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348952|Q12348952]] | [[Holger Boos]] | | 1974-04-29 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349934|Q12349934]] | [[Jorg De Mulder]] | | 1974-06-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15728747|Q15728747]] | [[Yves Nevelsteen]] | [[Dosiero:2008-07-21 uk vp 02.JPG|center|48px]] | 1974-06-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12346224|Q12346224]] | [[Clay Magalhães]] | [[Dosiero:2008-07-26 uk clay magalhaes.JPG|center|48px]] | 1974-08-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346368|Q12346368]] | [[Daniel Lariko Golden]] | | 1974-08-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q155388|Q155388]] | [[Zsófia Polgár]] | [[Dosiero:Sofivdk.jpg|center|48px]] | 1974-11-02 | | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344924|Q12344924]] | [[Amanda Higley]] | | 1975 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349647|Q12349647]] | [[Jacob Schwartz]] | | 1975 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354412|Q12354412]] | [[Raúl Martínez Anguita]] | [[Dosiero:Raúl Martínez Anguita.jpg|center|48px]] | 1975 | | [[Ciudad Real]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356010|Q12356010]] | [[Tomas Frejarö]] | [[Dosiero:Tomio (1439185306).jpg|center|48px]] | 1975 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17488815|Q17488815]] | [[Ulrich Farrenkopf]] | | 1975-02 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479276|Q20479276]] | [[Massimo Acciai]] | | 1975-04-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353070|Q12353070]] | [[Nataliya Chumak]] | [[Dosiero:Nataliya chumak.jpg|center|48px]] | 1975-06-17 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345650|Q12345650]] | [[Bertrand Hugon]] | | 1975-09-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15846493|Q15846493]] | [[Aleks Kadar]] | | 1975-10-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344827|Q12344827]] | [[Alejandro Mejía]] | | 1975-11-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15293787|Q15293787]] | [[Marion Bélisle]] | | 1975-12-21 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348001|Q12348001]] | [[François Hounsounou]] | | 1975-12-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474018|Q25474018]] | [[Jorge Montanari]] | | 1976 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345229|Q12345229]] | [[Anuschka De Coster]] | [[Dosiero:Anuschka de coster.jpg|center|48px]] | 1976-01-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356502|Q12356502]] | [[Viliam Búr]] | | 1976-03-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348761|Q12348761]] | [[Heidi Goes]] | [[Dosiero:Goes 2009.jpg|center|48px]] | 1976-03-15 | | [[Ostendo]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q174491|Q174491]] | [[Robert Biedroń]] | [[Dosiero:Robert Biedroń Sejm 2014.JPG|center|48px]] | 1976-04-13 | | [[Rymanów]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q183250|Q183250]] | [[Judit Polgár]] | [[Dosiero:Judit Polgar.jpg|center|48px]] | 1976-07-23 | | [[Budapeŝto]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19616356|Q19616356]] | [[Johannes Mueller]] | | 1976-10-04<ref name='ref_1f9583f040bfa50fc9eac8774de03407'>http://muziko.johannes-mueller.org/pri_mi.html</ref> | | [[Saarbrücken]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[sveda lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12349842|Q12349842]] | [[Jessy LaPointe]] | | 1977 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11834170|Q11834170]] | [[Remigiusz Grzela]] | | 1977 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[pola lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15889440|Q15889440]] | [[Martin Minich]] | | 1977 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354398|Q12354398]] | [[Rastislav Šarišský]] | | 1977-01-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726615|Q15726615]] | [[Joseph Truong]] | | 1977-04-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344836|Q12344836]] | [[Aleksandra Fedotova]] | | 1977-05-23 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355014|Q12355014]] | [[Sebastian Kirf]] | | 1977-06-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346376|Q12346376]] | [[Daniela Tagliafico]] | | 1977-06-13 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356349|Q12356349]] | [[Valentina Sidorova]] | | 1977-09-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352209|Q12352209]] | [[Mallely Martínez Mateos]] | [[Dosiero:Martínez Mateos.jpg|center|48px]] | 1977-09-27 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q26714940|Q26714940]] | [[Eva Fitzelová]] | | 1977-12-14 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]] | [[slovaka lingvo]] |- | [[:d:Q15734615|Q15734615]] | [[Aaron Chapman]] | | 1978 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350571|Q12350571]] | [[Katarzyna Marciniak]] | | 1978-01-04 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349848|Q12349848]] | [[Jevgenij Gaus]] | | 1978-03-05 | | [[Kaŭno]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15889442|Q15889442]] | [[Joel Amis]] | | 1978-05-05 | | [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351259|Q12351259]] | [[Lai Thi Hai Ly]] | | 1978-05-11 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355219|Q12355219]] | [[Slavik Ivanov]] | | 1978-05-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12078075|Q12078075]] | [[Eugenia Amis]] | | 1978-09-05 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346392|Q12346392]] | [[David-Emil Wickström]] | [[Dosiero:David-Emil Wickström.JPG|center|48px]] | 1978-10-18 | | [[Bergen (Norvegio)|Bergen]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12854|Q12854]] | [[Sonja Lang]] | | 1978-11-01 | | [[Nov-Brunsviko]] | | [[transvirino]] | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[Tokipono]] | |- | [[:d:Q12354408|Q12354408]] | [[Razen Manandhar]] | | 1978-11-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12857|Q12857]] | [[Daniel Tammet]] | [[Dosiero:Daniel Tammet at Reykjavik University.jpg|center|48px]] | 1979-01-31<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Londono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q20479354|Q20479354]] | [[Aleksandro Galkin]] | | 1979-02-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350044|Q12350044]] | [[Julia Noe]] | [[Dosiero:Noe.jpg|center|48px]] | 1979-02-27 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q20477813|Q20477813]] | [[Roberto Pigro]] | | 1979-06-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11730120|Q11730120]] | [[Chuck Smith]] | [[Dosiero:Chuck Smith Wikipedia bio photo.jpg|center|48px]] | 1979-06-24 | | [[Hershey]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12345590|Q12345590]] | [[Ben Indestege]] | [[Dosiero:Ben indestege.jpg|center|48px]] | 1979-08-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348352|Q12348352]] | [[Grigorij Arosev]] | | 1979-10-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q1450234|Q1450234]] | [[Peter Baláž]] | [[Dosiero:Peter Baláž - LKK de UK 2016.jpg|center|48px]] | 1979-10-08<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Partizánske]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]] | [[slovaka lingvo]] |- | [[:d:Q12356791|Q12356791]] | [[Willy Kokouvi]] | | 1980-01-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354522|Q12354522]] | [[Ricardo Coutinho Rodrigues]] | | 1980-05-15 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20503279|Q20503279]] | [[Gediminas Degėsys]] | | 1980-05-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15622198|Q15622198]] | [[Anna-Laura Wickström]] | | 1980-07-21 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726816|Q15726816]] | [[Heming Welde Thorbjørnsen]] | | 1980-07-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348826|Q12348826]] | [[Henrri de Sabates]] | | 1980-08-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345116|Q12345116]] | [[Anna Posingies]] | | 1980-09-08 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344852|Q12344852]] | [[Alexandre Baudry]] | | 1980-09-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353392|Q12353392]] | [[Okabe Akiumi]] | | 1980-11-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7357751|Q7357751]] | [[Rogener Pavinski]] | | 1981 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724403|Q19724403]] | [[Melinda Szekeres]] | | 1981 | 2001-02-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482081|Q20482081]] | [[Eduardo Berdor]] | | 1981 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351843|Q12351843]] | [[Lluís Batlle i Rossell]] | | 1981 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353706|Q12353706]] | [[Paŭlo Moĵajevo|Paŭlo Moĵajev]] | [[Dosiero:Pavel Mozhayev (2011).jpg|center|48px]] | 1981-02-16 | | [[Jalto]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[ukraina lingvo]]<br/>[[rusa lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q12345243|Q12345243]] | [[Apsana Giri]] | | 1981-04-21 | 2008-01-02 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353673|Q12353673]] | [[Paul Ebermann]] | | 1981-05-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348343|Q12348343]] | [[Gregor Hinker]] | [[Dosiero:2008-04-26 malf Gregor Hinker 02.JPG|center|48px]] | 1981-05-20 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346332|Q12346332]] | [[Cyril Brosch]] | | 1981-08-08 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q55986|Q55986]] | [[Matthew McLauchlin]] | | 1981-10-14 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346186|Q12346186]] | [[Christopher Culver]] | | 1981-12-18 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348313|Q12348313]] | [[Gonzalo Sirio]] | [[Dosiero:Gonzalo Sirio Esperanto.jpg|center|48px]] | 1982 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352257|Q12352257]] | [[Manuela Ronco]] | | 1982 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353694|Q12353694]] | [[Paula Niinikorpi]] | [[Dosiero:Niinikorpi.jpg|center|48px]] | 1982 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480435|Q20480435]] | [[Jérémie Sabiyumva]] | | 1982 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355966|Q12355966]] | [[Tim Westover]] | | 1982-05-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085770|Q11085770]] | [[Tomáš Břicháček]] | | 1982-06-18 | | [[Prago]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346074|Q12346074]] | [[Carolin Weemeyer]] | [[Dosiero:Carolin Hötzl.JPG|center|48px]] | 1982-07-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15587719|Q15587719]] | [[Andreas Diemel]] | [[Dosiero:2006-12 IS Diemel Fischer (cropped).JPG|center|48px]] | 1982-08-05 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723845|Q19723845]] | [[Nicolas Gaufillet]] | | 1982-10-30 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15727237|Q15727237]] | [[Sonja Petrović]] | [[Dosiero:2004-04 estraro (cropped).jpg|center|48px]] | 1983 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723654|Q19723654]] | [[Maximiliano Catania]] | | 1983 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20747251|Q20747251]] | [[Veronika Poór]] | [[Dosiero:Veronika Poór.jpg|center|48px]] | 1983 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21707387|Q21707387]] | ''[[:d:Q21707387|Dani Cortijo]]'' | | 1983 | | [[Madrido]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[kataluna lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726949|Q15726949]] | [[Irmina Szustak]] | [[Dosiero:Irmina Szustak.jpg|center|48px]] | 1983-07-10 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347671|Q12347671]] | [[Felix Zesch]] | | 1983-10-24 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356002|Q12356002]] | [[Tobiasz Kaźmierski]] | | 1983-12-06 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346226|Q12346226]] | [[Clemens Fries]] | | 1984 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350574|Q12350574]] | [[Katerina Semjonova]] | | 1984 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15631733|Q15631733]] | [[Francesco Maurelli]] | [[Dosiero:38a Internacia Vegetarana Kongreso - Francesco Maurelli.jpg|center|48px]] | 1984 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]] | |- | [[:d:Q12352765|Q12352765]] | [[Mojgan Salmanizadeh]] | | 1984 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344624|Q12344624]] | [[Adeel Butt|Adeel Mahmood Butt]] | | 1984-02-26 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355082|Q12355082]] | [[Sergeo Tyrin]] | | 1984-06-03 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352287|Q12352287]] | [[Marcos Cramer]] | [[Dosiero:Marcos Cramer.JPG|center|48px]] | 1984-06-27 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346389|Q12346389]] | [[Darja Obrazcova]] | | 1985 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351553|Q12351553]] | [[Liesa Marie Alfier]] | | 1985 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352351|Q12352351]] | [[Markus Sunela]] | [[Dosiero:Markus Sunela.jpg|center|48px]] | 1985 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354597|Q12354597]] | [[Robin Iversen Rönnlund]] | | 1985-02-28 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q862652|Q862652]] | [[Renata Ventura]] | | 1985-03-22 | | [[Rio-de-Ĵanejro]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085780|Q11085780]] | [[Dagmar Matějů]] | | 1985-05-08 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355271|Q12355271]] | [[Song Ho-young]] | | 1985-07 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085793|Q11085793]] | [[Daniel Mrázek]] | | 1985-11-23 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353168|Q12353168]] | [[Nicola Ruggiero]] | [[Dosiero:Nicola Ruggiero - SES 2014.jpg|center|48px]] | 1986-01-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7352461|Q7352461]] | ''[[:d:Q7352461|Robin Hawkins]]'' | [[Dosiero:RobAutomatic.jpg|center|48px]] | 1986-02-11 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085905|Q11085905]] | [[Julia Hell]] | | 1986-04-13 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7269822|Q7269822]] | [[Marek Blahuš]] | [[Dosiero:Praha, Albertov, Předkonference WMCZ, Marek Blahuš (rotováno, ořezáno).jpg|center|48px]] | 1986-05-16<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | [[Kyjov]]<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<br/>[[Tokipono]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q11085945|Q11085945]] | [[Łukasz Żebrowski]] | | 1986-05-20 | | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349612|Q12349612]] | [[Iwama Kyo]] | | 1986-06-01 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479934|Q20479934]] | [[Andrej Korobejnikov|Andrei Korobeinikov]] | | 1986-07-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356561|Q12356561]] | [[Vinícius Werneck]] | | 1986-07-31 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[portugala lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q12344692|Q12344692]] | [[Agnieszka Mozer]] | [[Dosiero:Agnieszka Mozer.jpg|center|48px]] | 1986-10-06 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349846|Q12349846]] | [[Jesús García Cano]] | | 1987 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15780206|Q15780206]] | [[Andrei Dumitrescu]] | [[Dosiero:Andrei Dumitrescu.jpg|center|48px]] | 1987 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23872995|Q23872995]] | [[Evildea]] | [[Dosiero:Evildea.png|center|48px]] | 1987-02-13 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[angla lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q28070942|Q28070942]] | [[Ilia Sumilfia Dewi]] | | 1987-03-11 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351471|Q12351471]] | [[Leo Sakaguchi]] | | 1987-07-04 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12353171|Q12353171]] | [[Nico Huurman]] | | 1987-07-12 | | [[Nijmegen]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723810|Q19723810]] | [[Lobo Fenris]] | | 1987-08-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356009|Q12356009]] | [[Tom Shorney]] | | 1987-10-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723801|Q19723801]] | [[Kaja Farszky]] | | 1988 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481744|Q20481744]] | [[Sophia Berlin]] | | 1988-01-31 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4746642|Q4746642]] | ''[[:d:Q4746642|Amir Taaki]]'' | [[Dosiero:Amir.taaki.Bratislava.December.2012.jpg|center|48px]] | 1988-02-06 | | [[Londono]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352524|Q12352524]] | [[Michael Boris Mandirola]] | [[Dosiero:Michael Boris Mandirola 2015-08-01.jpg|center|48px]] | 1988-02-10 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085810|Q11085810]] | [[Aleš Tomeček]] | | 1988-03-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12353700|Q12353700]] | [[Paulína Kožuchová]] | | 1988-05-26 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]] | [[slovaka lingvo]] |- | [[:d:Q19724272|Q19724272]] | [[Arina Osipova]] | | 1988-05-29 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355976|Q12355976]] | [[Tina Tišljar]] | | 1988-06-27 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11128097|Q11128097]] | [[Diana Aitai]] | [[Dosiero:DianaAitai.jpg|center|48px]] | 1988-09-03 | 2011-01-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723642|Q19723642]] | [[Stephanie Cabovianco]] | | 1989 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23896697|Q23896697]] | [[Miroslav Hruška]] | | 1989 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] | [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa lingvo]] |- | [[:d:Q12349932|Q12349932]] | [[Joop Kiefte]] | | 1989-01-25 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]]<br/>[[Tokipono]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[portugala lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[franca lingvo]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q15830777|Q15830777]] | [[Karlijn Van Damme]] | [[Dosiero:Van Damme.jpg|center|48px]] | 1989-10-22 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q15889464|Q15889464]] | [[Sébastien Denux]] | | 1989-11-21 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346387|Q12346387]] | [[Darci Ross]] | | 1990 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17502536|Q17502536]] | [[Maëna Volant]] | | 1990<br/>1989 | 2014-07-24 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14167709|Q14167709]] | [[Jonas Marx]] | | 1990-05-09 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | |- | [[:d:Q15093378|Q15093378]] | [[Paweł Fischer-Kotowski]] | | 1990-08-12 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348946|Q12348946]] | [[Hoang Jen]] | [[Dosiero:Nguyen Hoang Yen.JPG|center|48px]] | 1991 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356018|Q12356018]] | [[Tommaso Manzon]] | | 1991 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481254|Q20481254]] | [[Miriam Hufenbach]] | | 1991 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345276|Q12345276]] | [[Ariadna García Gutiérrez|Ariadna Garcìa Gutièrrez]] | | 1991 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723541|Q19723541]] | [[Nicolás Aloisio]] | | 1992 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15589385|Q15589385]] | [[Nicole Klünder]] | | 1992-12-15 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12346048|Q12346048]] | [[Carl Bauer]] | | 1993 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19802989|Q19802989]] | [[Romualda Jeziorowska]] | | 1993 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352458|Q12352458]] | [[Melinde Van Damme]] | | 1993-01-17 | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q19723531|Q19723531]] | [[Adrián Alejandro]] | [[Dosiero:Adrián Alejandro.jpg|center|48px]] | 1993-07-21 | | [[Bonaero]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q15726968|Q15726968]] | [[Agata Cichocka]] | | 1993-08-26 | | [[Varsovio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356508|Q12356508]] | [[Villads Bugge Bang]] | | 1994-02-22 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q36233231|Q36233231]] | [[Enric Baltasar]] | | 1994-12-19 | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[itala lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | [[kataluna lingvo]]<br/>[[hispana lingvo]] |- | [[:d:Q18091124|Q18091124]] | ''[[:d:Q18091124|Beĥruzbek Oĉilov]]'' | [[Dosiero:Wikimedia Conference 2016 – Thursday & Friday – 6.jpg|center|48px]] | 1999-07-11 | | [[Taŝkento]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[rusa lingvo]]<br/>[[angla lingvo]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[pola lingvo]]<br/>[[uzbeka lingvo]] | |- | [[:d:Q12349667|Q12349667]] | [[Jakub Garbar]] | | <some value> | 1970-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351439|Q12351439]] | [[Laŭro Gabalda]] | | <some value> | 1973-07-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479012|Q20479012]] | [[Rene Matouŝek]] | | <some value> | 1991-11-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q26832640|Q26832640]] | [[Goda Mejerovna Silbernik]] | | <some value> | <some value> | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q771964|Q771964]] | [[Giorgio Pagano]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q2251929|Q2251929]] | [[Damjan Vahen]] | | | 1981 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q4790624|Q4790624]] | [[Arika Okrent]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q6172012|Q6172012]] | [[Jeanne-Marie Cash]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q7287412|Q7287412]] | [[Ralph Dumain]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q8025420|Q8025420]] | [[Winifred Sackville Stoner, patrino]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10391621|Q10391621]] | [[César Barros Leal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q10860245|Q10860245]] | [[Auguste Demonget]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q10860262|Q10860262]] | [[Georg Dumpert]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q10860268|Q10860268]] | [[John H. Fazel]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q11085826|Q11085826]] | [[Petr Chrdle]] | [[Dosiero:Petr Chrdle 2.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085880|Q11085880]] | [[Josef Vojáček]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11085916|Q11085916]] | [[Stanislav Knížek]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q11400949|Q11400949]] | [[Saribek Agamjan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12059146|Q12059146]] | [[Toma Ajolov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344589|Q12344589]] | [[Aagot Sletterød]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344651|Q12344651]] | [[Adolf Eduard Wilhelm Gödecke]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344656|Q12344656]] | [[Adolf Reinking]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344685|Q12344685]] | [[Affonso Correa]] | | | 1990-11-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344693|Q12344693]] | [[Agnes Waldman]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12344698|Q12344698]] | [[Agor Agorić]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344702|Q12344702]] | [[Ahmad Reza Mamduhi]] | [[Dosiero:Ahmad Reza Mamduhi.jpg|center|48px]] | | | [[Maŝhado]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344714|Q12344714]] | [[Akagi Kyutarô]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344812|Q12344812]] | [[Alberto Franco]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12344816|Q12344816]] | [[Alcebiades Pais]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344821|Q12344821]] | [[Alcindo Brito]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344837|Q12344837]] | [[Aleksandro Waldenberg]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344838|Q12344838]] | [[Aleksandro Liljer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344839|Q12344839]] | [[Aleksandrs Aizputitis]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344842|Q12344842]] | [[Alena Klementová]] | | | 2002-12-21 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344848|Q12344848]] | [[Alexander Shlafer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344849|Q12344849]] | [[Alexander Kozak]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344854|Q12344854]] | [[Alexandre Raymond]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344870|Q12344870]] | [[Alfred von der Heid]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344874|Q12344874]] | [[Alfréd Lombos]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344907|Q12344907]] | [[Adolf Altenburger|Altenburger Adolf]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344914|Q12344914]] | [[Aluizjo Abreu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344954|Q12344954]] | [[Amir Hadžiahmetović]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12344960|Q12344960]] | [[Ana Manero]] | [[Dosiero:Ana Manero de crumelus.png|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345013|Q12345013]] | [[Andrej Obrezkov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345016|Q12345016]] | [[Andrew Snider Vinzent]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345018|Q12345018]] | [[Andrzej Pettyn]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345087|Q12345087]] | [[André Ruysschaert]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345089|Q12345089]] | [[Andrés Piñó Alegret]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345090|Q12345090]] | [[Andrés Turrisi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345092|Q12345092]] | [[Andrés Bravo del Barrio]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345106|Q12345106]] | [[Anjo Harlow]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345142|Q12345142]] | [[Ans Bakker-ten Hagen]] | [[Dosiero:Ans Bakker-ten Hagen en aprilo 2004.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345208|Q12345208]] | [[Antonietta Gaio]] | | | 1990 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345210|Q12345210]] | [[Antonio Alonso Núñez]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345211|Q12345211]] | [[Antonio Peri]] | | | 1930-05-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345274|Q12345274]] | [[Aref Azari]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345281|Q12345281]] | [[Arie Leopold Moreau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345292|Q12345292]] | [[Armand Caumont]] | | | 1925 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345301|Q12345301]] | [[Arnau Torras]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345333|Q12345333]] | [[Arturo Ghezzo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345363|Q12345363]] | [[Astrogilda Guerrini]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345410|Q12345410]] | [[Auguste Capé]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345415|Q12345415]] | [[Augusto Jiménez Loira]] | | | 1919 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345436|Q12345436]] | [[Axel Rousseau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345458|Q12345458]] | [[B. Gogeliani]] | | | 1910 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345469|Q12345469]] | [[Ba Jin/komparo]] | [[Dosiero:Ba Jin 1938.jpg|center|48px]] | | 2005-10-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345563|Q12345563]] | [[Beate Mielke]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345566|Q12345566]] | [[Bedřich Tittl]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345606|Q12345606]] | [[Benjamin Camosato]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345627|Q12345627]] | [[Bernardino Milton Hernández García]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345631|Q12345631]] | [[Bernardo Rabassa Boeras]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12345633|Q12345633]] | [[Bernhard Kötz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345639|Q12345639]] | [[Bernhard Zenker]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345784|Q12345784]] | [[Boris Mirski]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345837|Q12345837]] | [[Brian Laustsen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12345838|Q12345838]] | [[Brian Moon]] | [[Dosiero:BrianMoon.JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12345906|Q12345906]] | [[Bálint Szemenyei]] | | | 1972-12-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346025|Q12346025]] | [[C. Vincent Richard]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346027|Q12346027]] | [[C. Michaux]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346052|Q12346052]] | [[Carl Mäsak]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346059|Q12346059]] | [[Carlo Carena]] | | | 1979 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346061|Q12346061]] | [[Carlos Cervera Campos]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12346062|Q12346062]] | [[Carlos Levay]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346120|Q12346120]] | [[Channing Bete]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346121|Q12346121]] | [[Chandon de Briailles]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346129|Q12346129]] | [[Charles Chomette]] | | | 1969-04-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346166|Q12346166]] | [[Chimedtseren Enkhee]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346181|Q12346181]] | [[Christian Nitsche]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346185|Q12346185]] | [[Christopher Gledhill]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346188|Q12346188]] | [[Chuck Carson]] | | | 1985-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346209|Q12346209]] | [[Ciro Gomes de Freitas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346272|Q12346272]] | [[Cristiano Kraemer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346285|Q12346285]] | [[Csaba Lendvay]] | [[Dosiero:Csaba Lendvay en 2009.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346334|Q12346334]] | [[Cândido Bravo]] | | | 1960-03-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346340|Q12346340]] | [[D-ro Philip Louis Pratley]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346365|Q12346365]] | [[Daniel Chagnoux]] | | | 1971-01-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346369|Q12346369]] | [[Daniel Moirand]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346375|Q12346375]] | [[Danielo Kolker]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346379|Q12346379]] | [[Daniela Deneva Power]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346384|Q12346384]] | [[Daphne Lawless]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346444|Q12346444]] | [[Deodato de França Mello]] | | | 1990 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346451|Q12346451]] | [[Deshigsuren Ganbaatar]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346503|Q12346503]] | [[Dick Ponti]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346515|Q12346515]] | [[Dime Bojanovski-Dize]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346516|Q12346516]] | [[Dimitr Malĉev]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346566|Q12346566]] | [[Dogsuren Khurelbaatar]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346601|Q12346601]] | [[Donald Stephens]] | | | 1971-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346605|Q12346605]] | [[Dong Shulin]] | | | 2008 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346624|Q12346624]] | [[Dragomir Andonović]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346652|Q12346652]] | [[Duncan Charters]] | [[Dosiero:Charters.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346665|Q12346665]] | [[Dušan Kostolný]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346722|Q12346722]] | [[Marc Stessgen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346761|Q12346761]] | [[Ed Borsboom]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346793|Q12346793]] | [[Edmund (Kajmo) Brent]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346804|Q12346804]] | [[Eduard Bedburg Pankalla]] | | | 1958-11-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346815|Q12346815]] | [[Edward M. Rosher]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12346847|Q12346847]] | [[Einar Schibbye]] | | | 1931-01-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346925|Q12346925]] | [[Elisabeth Lübek]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346928|Q12346928]] | [[Elisabeth van Veenendaal]] | | | 1966-04-21 | | ''[[:d:Q1614209|Limmen]]'' | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | |- | [[:d:Q12346938|Q12346938]] | [[Elmar Kauer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346959|Q12346959]] | [[Emil Gustav Adolf Markau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346962|Q12346962]] | [[Emil Nikolau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12346978|Q12346978]] | [[Emile Van Damme]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347526|Q12347526]] | [[Ettore Fasce]] | | | 1966 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347530|Q12347530]] | [[Eugeen Paesmans]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347549|Q12347549]] | [[Eva Støp-Bowitz]] | | | 1987-07-17 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347550|Q12347550]] | [[Eva Lepišová]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347588|Q12347588]] | [[F. R. A. McCormick]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347595|Q12347595]] | [[Fabian Zamenhof (kuzo de Ludoviko)|Fabian Zamenhof]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347666|Q12347666]] | [[Felice Bertoletti]] | | | 1986-09-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347667|Q12347667]] | [[Felice Miuccio]] | | | 1972-11-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347676|Q12347676]] | [[Fenton Stancliff]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347830|Q12347830]] | [[Fethke]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347833|Q12347833]] | [[Fidia Romeo Giuseppe Cesarini]] | [[Dosiero:Giuseppe Cesarini.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347871|Q12347871]] | [[Fleming Fulcher]] | | | 1947-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347873|Q12347873]] | [[Floor Meydam]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347881|Q12347881]] | [[Floriano Pessoa]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347892|Q12347892]] | [[Flóra Szabó-Felső]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347930|Q12347930]] | [[Fran Kolar]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347940|Q12347940]] | [[Francesc Guitart Janer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12347945|Q12347945]] | [[Francisca Rodrigues]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347960|Q12347960]] | [[Franjo Modrijan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347979|Q12347979]] | [[František Slavík]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347987|Q12347987]] | [[Franz Josef Schade]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347995|Q12347995]] | [[Franz Schöpfer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12347996|Q12347996]] | [[Franz Schick]] | | | 2002-03-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348004|Q12348004]] | [[François Parchemin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348010|Q12348010]] | [[Fred Leslie Wharff]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348017|Q12348017]] | [[Frederick Douglas Murphy]] | | | 1970-01-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348035|Q12348035]] | [[Friedrich Pillath]] | | | 1932<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348061|Q12348061]] | [[Fritz Stephan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348090|Q12348090]] | [[Félicien Baronnet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12348136|Q12348136]] | [[Gary Grady]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348174|Q12348174]] | [[Geometro Franco Bodini]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348183|Q12348183]] | [[George Henderson]] | | | 1911 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348184|Q12348184]] | [[George Ledger]] | | | 1916-05-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348188|Q12348188]] | [[George Bullen|George W. Bullen]] | | | 1912-12-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348193|Q12348193]] | [[Georges Baire]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348195|Q12348195]] | [[Georges Salan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348201|Q12348201]] | [[Georgi Dimov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348202|Q12348202]] | [[Georgij Filipov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348203|Q12348203]] | [[Georgi Oreŝkov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348205|Q12348205]] | [[Georgina Almanza]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348206|Q12348206]] | [[Georgo Handzlik]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348212|Q12348212]] | [[Georgo Jameson Johnston]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348282|Q12348282]] | [[Giuseppe Quitadamo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348284|Q12348284]] | [[Gizella Kőszegi]] | | | 2005-03-25 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348294|Q12348294]] | [[Glauco Rodrigues Corrêa]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348306|Q12348306]] | [[Godicl Rudi]] | | | 1960-04-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348318|Q12348318]] | [[Gottlob Heinrich Schauerhammer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348375|Q12348375]] | [[Gudrun Riisberg]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348382|Q12348382]] | [[Guillermo Macías y Díaz Infante]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348387|Q12348387]] | [[Gunnar R. Fischer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] |- | [[:d:Q12348396|Q12348396]] | [[Gustavo Busuttil]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348433|Q12348433]] | [[Gyula Csapó]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348701|Q12348701]] | [[Halvor Rosendahl]] | [[Dosiero:HalvorRosendahl.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[norvega lingvo]] | [[norvega lingvo]] |- | [[:d:Q12348703|Q12348703]] | [[Han Zhuwu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348714|Q12348714]] | [[Hans Erasmus]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348716|Q12348716]] | [[Hans Kästli]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348732|Q12348732]] | [[Haris Subašić]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348739|Q12348739]] | [[Harri Laine]] | [[Dosiero:Harri Laine.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348740|Q12348740]] | [[Harry Fineman]] | | | 1969-11-17 | [[Montrealo]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348743|Q12348743]] | [[Harry Törnskog]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348750|Q12348750]] | [[Haĝi Raden Mustapha]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348767|Q12348767]] | [[Heinrich Funk]] | | | 1970-03-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348770|Q12348770]] | [[Heinrich Orthal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348777|Q12348777]] | [[Helena Hempel]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348781|Q12348781]] | [[Helena Gal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348795|Q12348795]] | [[Hemmo Tietti]] | | | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348803|Q12348803]] | [[Hendrika Kvist-Weller]] | | | 1999 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348806|Q12348806]] | [[Henri Bef]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348810|Q12348810]] | [[Henri Damen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348812|Q12348812]] | [[Henri Delachaux]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348818|Q12348818]] | [[Henri Sentis]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348819|Q12348819]] | [[Henri de Coppet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348824|Q12348824]] | [[Henriko Fridöri]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348834|Q12348834]] | [[Herbert Moy Thomas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348841|Q12348841]] | [[Hermann Jürgensen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348856|Q12348856]] | [[Herminia Kirkerup de Fernandez]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348859|Q12348859]] | [[Herold Kesik]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348862|Q12348862]] | [[Hervé Gonin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348886|Q12348886]] | [[Hieronimo Wierzchowski-Korczak]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348896|Q12348896]] | [[Himar al-Rashid]] | | | 2002-08-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12348993|Q12348993]] | [[Hugh Martin]] | | | 2001-03-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349025|Q12349025]] | [[Héctor Palacios]] | | | 2004 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349029|Q12349029]] | [[Hélène Albault]] | | | 1972 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349192|Q12349192]] | [[Ilonka Fiedler]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349272|Q12349272]] | [[Inicialoj dc]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349372|Q12349372]] | [[Irani Baggi de Araújo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349592|Q12349592]] | [[Ivan Seleznjov]] | | | 1904 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349629|Q12349629]] | [[J. O. Nyström]] | | | 1958-04-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349630|Q12349630]] | [[J. Allum]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349632|Q12349632]] | [[J. Werber]] | | | 1914-06-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349683|Q12349683]] | [[Jan Medrkiewicz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349686|Q12349686]] | [[Jan Pospíšil]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349693|Q12349693]] | [[Jan Smejkal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349722|Q12349722]] | [[Jaromír Babička]] | | | 2002-03-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349724|Q12349724]] | [[Jaroslav Hladký]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349738|Q12349738]] | [[Jean Balliman]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349758|Q12349758]] | [[Jens Schjerve]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349808|Q12349808]] | [[Jenő Kormos]] | | | 1960 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349870|Q12349870]] | [[Jiří Tomeček]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349880|Q12349880]] | [[Joaquín Moreira Giner]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349881|Q12349881]] | [[Job Kars]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349901|Q12349901]] | [[Johano Lowe King]] | | | 1927-09-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349912|Q12349912]] | [[John Cyprian Rust]] | | | 1927-06-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349919|Q12349919]] | [[John Lewine]] | | | 1982-04-27 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349920|Q12349920]] | [[John Merchant]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349930|Q12349930]] | [[Jonas Dalmose]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349936|Q12349936]] | [[Jorge Pavón]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349954|Q12349954]] | [[Josef Xaver Kobza]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349957|Q12349957]] | [[Josefine Finholt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349970|Q12349970]] | [[Joseph Jamin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349974|Q12349974]] | [[Josip Anschau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349980|Q12349980]] | [[José Martinez Aloy]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12349990|Q12349990]] | [[José Rodríguez Huertas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]]<br/>[[Volapuko]] | |- | [[:d:Q12349993|Q12349993]] | [[José do Nascimento Marques]] | | | 2004 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349997|Q12349997]] | [[Joy Davies]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12349998|Q12349998]] | [[Jozef Reinvart]] | [[Dosiero:Jozef Reinvart - LKK de UK 2016.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[slovaka lingvo]] | |- | [[:d:Q12350010|Q12350010]] | [[João Batista de Melo e Sousa]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350013|Q12350013]] | [[João Masiero]] | | | 1992-09-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350014|Q12350014]] | [[Juan Aguiló Valentí]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12350047|Q12350047]] | [[Julia Litvinova]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350051|Q12350051]] | [[Julianna Farkas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350072|Q12350072]] | [[Juozas Kazlauskas]] | | | 2001-07-29 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350079|Q12350079]] | [[Ján Antošík]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350150|Q12350150]] | [[János Medgyesi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350285|Q12350285]] | [[József Nagy (esperantisto)|József Nagy]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350324|Q12350324]] | [[József Tihanyi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350370|Q12350370]] | [[K. H. Meijer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350391|Q12350391]] | [[Kaj Bendix]] | | | 1919 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350392|Q12350392]] | [[Kaj Pedersen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350489|Q12350489]] | [[Karl Franz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350630|Q12350630]] | [[Kenneth Price]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350634|Q12350634]] | [[Ken Clinger]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350661|Q12350661]] | [[Kiril Velkov]] | | | 2001-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350705|Q12350705]] | [[Kobajaŝi Mokiĉi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12350942|Q12350942]] | [[Kurt Walther]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351045|Q12351045]] | [[Károly Mezei]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351253|Q12351253]] | [[Ladislav Prachař]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351398|Q12351398]] | [[Lambertine Drèze]] | | | 1999-01-09 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351414|Q12351414]] | [[Laszlo Zinner]] | | | 1977-07-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351432|Q12351432]] | [[Lauriano das Trinas]] | | | 1941-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351450|Q12351450]] | [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351453|Q12351453]] | [[Leendert Deij]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351476|Q12351476]] | [[Leon Rosenstock]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351478|Q12351478]] | [[Leopold Buxbaum]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351482|Q12351482]] | [[Leopold Schlaf]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351511|Q12351511]] | [[Leó Loránd]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351521|Q12351521]] | [[Libardo Mejía]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351543|Q12351543]] | [[Libuše Dvořáková]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351564|Q12351564]] | [[Lilian M. Pyke]] | | | 1927 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351573|Q12351573]] | [[Lina Métivier-Marthaler|Lina Metivier-Marthaler]] | | | 1991-11-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351605|Q12351605]] | [[Lino Moulines]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351830|Q12351830]] | [[Liu Haitao]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351841|Q12351841]] | [[Llibert Puig i Gandia]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12351849|Q12351849]] | [[Loes Demmendaal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351880|Q12351880]] | [[Louise Briggs]] | [[Dosiero:Louise Briggs.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351889|Q12351889]] | [[Lu Ŝi-Ŝin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351905|Q12351905]] | [[Ludwik Kutscher]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351911|Q12351911]] | [[Luis Felipe Saldarriaga]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12351930|Q12351930]] | [[Lusi Harmon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352104|Q12352104]] | [[Léon Belhoste]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352145|Q12352145]] | [[Maeda Tutomu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352171|Q12352171]] | [[Magnus Söndhal|Magnus Sondhal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352247|Q12352247]] | [[Manjo Austin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352253|Q12352253]] | [[Manuel Ribeiro da Costa e Almeida]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352255|Q12352255]] | [[Manuel Rodellar-Borillo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352256|Q12352256]] | [[Manuel Ángel Muñoz]] | | | 2006 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352258|Q12352258]] | [[Manuel de Freitas]] | | | 1996-12-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352272|Q12352272]] | [[Marc Darnault]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352286|Q12352286]] | [[Marcos Zlóv Zlotovich]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352289|Q12352289]] | [[Margaret Kennedy]] | | | 2004-03-13 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352311|Q12352311]] | [[Marguerite Schwartz]] | | | 1989-12-03 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352322|Q12352322]] | [[Maria Stella Thomazi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352326|Q12352326]] | [[Mariano Mojado]] | | | 1935 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352347|Q12352347]] | [[Marko Petrović]] | | | 1999-02-24 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352363|Q12352363]] | [[Martin Lavallée]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q12352372|Q12352372]] | [[Martine Schneller]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352405|Q12352405]] | [[Matthias Humet]] | [[Dosiero:Humet.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352407|Q12352407]] | [[Matumoto Ken'iti]] | | | 1999-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352410|Q12352410]] | [[Maurice Bourgeois]] | | | 1973-06-15 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352411|Q12352411]] | [[Maurice Favre]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352413|Q12352413]] | [[Maurice Duchochois]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352481|Q12352481]] | [[Merle Haltrecht-Matte]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352499|Q12352499]] | [[Metodi Galeski]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352530|Q12352530]] | [[Michael Zeilinger]] | [[Dosiero:2006-12 Michael Zeilinger UJ Moritz.JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352537|Q12352537]] | [[Micke Englund]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352543|Q12352543]] | [[Miguel Ángel Sancho]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352586|Q12352586]] | [[Mihály Zsámboki]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352590|Q12352590]] | [[Mijake Ŝihej]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352676|Q12352676]] | [[Milan Zvara]] | | | 2002-01-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352687|Q12352687]] | [[Miloslav Bogdanov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352713|Q12352713]] | [[Miodrag Petrović]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352716|Q12352716]] | [[Mira Anonen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12352717|Q12352717]] | [[Miquel Cases Martin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12352763|Q12352763]] | [[Mohammad Hasan Naser-eddin Sahebzamani]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Persa lingvo]] | |- | [[:d:Q12352874|Q12352874]] | [[Murata Masataka]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353025|Q12353025]] | [[N. L. Reŝetin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353042|Q12353042]] | [[Nadina Kolovrat]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353045|Q12353045]] | [[Nagata Hidezirô]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353053|Q12353053]] | [[Nakanaŝi Joŝio]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353056|Q12353056]] | [[Nancy Fontannaz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353067|Q12353067]] | [[Nassif Isaac]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353068|Q12353068]] | [[Natalia Antolak]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353069|Q12353069]] | [[Natalija Kasymova]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353098|Q12353098]] | [[Naŭu Ĉanĝia Fu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353119|Q12353119]] | [[Nelson Silveira]] | | | 1980-08-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353151|Q12353151]] | [[Nguyễn Thị Phương Mai]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353156|Q12353156]] | [[Nguyễn Văn Lợi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353172|Q12353172]] | [[Nicola Minnaja]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12353188|Q12353188]] | [[Niko Bubalo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353191|Q12353191]] | [[Nikola Rašić]] | [[Dosiero:RASIC, Nikola dum EEU-kongreso, Rijeka 2014.JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353192|Q12353192]] | [[Nikolaj Evstifejev|Nikolai Evstifejev]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353229|Q12353229]] | [[Niŝida Hideo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353271|Q12353271]] | [[Normand Fleury]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353367|Q12353367]] | [[Octavio de Diego]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353408|Q12353408]] | [[Oleksandr Koroleviĉ]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353417|Q12353417]] | [[Olga du Temple]] | [[Dosiero:WGduTemple.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353427|Q12353427]] | [[Oluf Olsen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353443|Q12353443]] | [[Ooi Manabu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353508|Q12353508]] | [[Oskar Vilhelm Svantesson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353510|Q12353510]] | [[Oskar Edmund Zimmermann]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353532|Q12353532]] | [[Otaviano Curvelo de Souza]] | | | 2001-06-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353541|Q12353541]] | [[Otello Nanni]] | | | 1965-07-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353559|Q12353559]] | [[P. H. Mooij]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12353561|Q12353561]] | [[P. J. Soeters]] | | | 1958-12-08 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353571|Q12353571]] | [[Pablo León|Pablo Leon]] | [[Dosiero:Pablo Leon.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353579|Q12353579]] | [[Paja Staniĉiĉ]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353601|Q12353601]] | [[Pandiá Pându]] | | | 1986-11-12 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353656|Q12353656]] | [[Patrice Augustin Tonca]] | | | 2002-11-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353680|Q12353680]] | [[Paul Linares]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12353684|Q12353684]] | [[Paul Rodet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353686|Q12353686]] | [[Paul Signoret]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12353696|Q12353696]] | [[Paulo Sérgio Viana]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353751|Q12353751]] | [[Peter Clissold]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q12353752|Q12353752]] | [[Peter Benson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353755|Q12353755]] | [[Peter Bäß]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353756|Q12353756]] | [[Peter Kadik]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353778|Q12353778]] | [[Petro Schacht]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353784|Q12353784]] | [[Phil Dorcas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353786|Q12353786]] | [[Philippe Chavignon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353788|Q12353788]] | [[Philip Vandor]] | | | 1971-10-09 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353799|Q12353799]] | [[Pier Carlo Monti]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353812|Q12353812]] | [[Pieter Jacobus Vermaas]] | | | 1942-12-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12353893|Q12353893]] | [[L. J. Poel]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354252|Q12354252]] | [[Pál Tholt]] | | | 1933 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354321|Q12354321]] | [[Péter Török]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354332|Q12354332]] | [[R. Hugo Dick]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354356|Q12354356]] | [[Radoslav Kuzmanoff Triĉkoff]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354361|Q12354361]] | [[Rafael Duyós Sedó]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354363|Q12354363]] | [[Rafael Mateos González]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354372|Q12354372]] | [[Raimonde Clarac]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354375|Q12354375]] | [[Rainer Kurz]] | [[Dosiero:Rainer Kurz, 1.jpeg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q12354379|Q12354379]] | [[Rajmund Cech]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354390|Q12354390]] | [[Ralph Eliot]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354479|Q12354479]] | [[René Ventura Sales]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354483|Q12354483]] | [[Renée Triolle]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354530|Q12354530]] | [[Richard Ledermann]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354577|Q12354577]] | [[Robert Bloch (esperantisto)]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354579|Q12354579]] | [[Robert Gehard]] | | | 1991-10-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354581|Q12354581]] | [[Robert Gérard]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | [[franca lingvo]] |- | [[:d:Q12354584|Q12354584]] | [[Robert Harding]] | | | 1998-04-07 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354585|Q12354585]] | [[Robert J. Williamson]] | [[Dosiero:Bob Williamson.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354590|Q12354590]] | [[Roberto Ibañez]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354599|Q12354599]] | [[Rodolphe Horner]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354600|Q12354600]] | [[Roger Bizet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354619|Q12354619]] | [[Rolf Fantom]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12354621|Q12354621]] | [[Roma Thorsen]] | | | 2006-08-26 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354624|Q12354624]] | [[Roman Frenkel]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354628|Q12354628]] | [[Romano Grinŝpan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354639|Q12354639]] | [[Román Ayza]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354644|Q12354644]] | [[Ronald J. Glossop]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354665|Q12354665]] | [[Roza Vogt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354697|Q12354697]] | [[Rudolf Janas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354710|Q12354710]] | [[Rudolf von Lidl]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354713|Q12354713]] | [[Rudolf Sprotte]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354721|Q12354721]] | [[Runo Stridell]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354758|Q12354758]] | [[Róbert Schatz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354776|Q12354776]] | [[S. E. Krikortz]] | | | 1931-01-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354828|Q12354828]] | [[Salvador Aragay]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354835|Q12354835]] | [[Salvador Oliván Hernando]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12354840|Q12354840]] | [[Samir Ribić]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354952|Q12354952]] | [[Santiago Barreras Linares]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12354994|Q12354994]] | [[Schmitz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355076|Q12355076]] | [[Sergej Poljanskij|Sergej Feodoroviĉ Poljanskij]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[rusa lingvo]] | |- | [[:d:Q12355077|Q12355077]] | [[Sergeo Beznosko]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355111|Q12355111]] | [[Sidonie Dlouhá]] | | | 1940-08-09 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355114|Q12355114]] | [[Siegfried Krüger]] | [[Dosiero:Siegfried Krüger 2010.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355119|Q12355119]] | [[Siglind-Erika Schmalzriedt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355127|Q12355127]] | [[Sija van Wijngaarden]] | | | 2004-10-14 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355146|Q12355146]] | [[Simeon Simeonov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355149|Q12355149]] | [[Simin Emrani]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355160|Q12355160]] | [[Simone Glodeau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355192|Q12355192]] | [[Sjoerd Bosga]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355249|Q12355249]] | [[Sokratis Kusurakis]] | | | 1979-12-16 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355254|Q12355254]] | [[Sokratis Sakellaropoulos]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355319|Q12355319]] | [[Stan Keable]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355329|Q12355329]] | [[Stanisław Łazica]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355342|Q12355342]] | [[Stefano Keller]] | [[Dosiero:Stefano KELLER.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hungara lingvo]] | [[hungara lingvo]] |- | [[:d:Q12355358|Q12355358]] | [[Steven Brewer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355437|Q12355437]] | [[Sun Ming-xiao]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355476|Q12355476]] | [[Sven Alexandersson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | [[sveda lingvo]] |- | [[:d:Q12355477|Q12355477]] | [[Sven Ziegler]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355481|Q12355481]] | [[Svetlana Gonĉarova]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q12355491|Q12355491]] | [[Svobodan Zlatnar]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355775|Q12355775]] | [[Tatjana Auderskaja]] | [[Dosiero:Estas mi--).jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355776|Q12355776]] | [[Tatjana Kulakova]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355811|Q12355811]] | [[Tellef Davidson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355830|Q12355830]] | [[Teodoro Kereszthegyi]] | | | 2006-11-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355842|Q12355842]] | [[Teresa Nemere]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355879|Q12355879]] | [[Théophile Rousseau|Theophile Rousseau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355885|Q12355885]] | [[Thomas Aldworth]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355952|Q12355952]] | [[Tibor Vaskó]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12355967|Q12355967]] | [[Till C. Schönberner]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356024|Q12356024]] | [[Tone]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356081|Q12356081]] | [[Trevor Andrews]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356094|Q12356094]] | [[Trinidad Soriano]] | | | 1920 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356166|Q12356166]] | [[U. Paul Ronald]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356236|Q12356236]] | [[Ueda Tomohiko]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356303|Q12356303]] | [[Ursula Felhölter]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356321|Q12356321]] | [[V. T. Jarmaloviĉ]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356329|Q12356329]] | [[Vaghinak Sarkissian]] | | | 1931 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356382|Q12356382]] | [[Vasile Albu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356436|Q12356436]] | [[Veselin Damjanov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356452|Q12356452]] | [[Vicente Valdés Bejarano]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356484|Q12356484]] | [[Viktor Kulakov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356493|Q12356493]] | [[Viktoro Polgár]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356499|Q12356499]] | [[Vildana Delalić]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356573|Q12356573]] | [[Vitold Konstantinoviĉ Tenisov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356609|Q12356609]] | [[Vladimír Škoda]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356610|Q12356610]] | [[Vlado Jukl]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356612|Q12356612]] | [[Vlastimil Nekuda]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356665|Q12356665]] | [[Václav Pecák]] | | | 2002-03-30 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356685|Q12356685]] | [[W.J. Nijveld]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[nederlanda lingvo]] | [[nederlanda lingvo]] |- | [[:d:Q12356686|Q12356686]] | [[W. P. Selis]] | | | 2004-09-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356688|Q12356688]] | [[W. K. Hsu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356698|Q12356698]] | [[Wallace George du Temple]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356710|Q12356710]] | [[Walter Kobelt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356713|Q12356713]] | [[Walter Smital]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356720|Q12356720]] | [[Waseda Yutaka]] | | | 1992 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356740|Q12356740]] | [[Werner Pfennig]] | [[Dosiero:Werner Pfennig dum Semajnfina Esperanto-Seminario en Neubrandenburg.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356749|Q12356749]] | [[Wijpkje Steffering]] | | | 1973-05-14 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356754|Q12356754]] | [[Wil van Ganswijk]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356763|Q12356763]] | [[Wilhelm Theodor Oeste]] | | | 2002-10-17 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356766|Q12356766]] | [[Wilhelm Wingen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356773|Q12356773]] | [[William A. Murgatroyd]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356774|Q12356774]] | [[Willem van der Biest]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356778|Q12356778]] | [[William B. Harris]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356792|Q12356792]] | [[Willy Heinze]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356793|Q12356793]] | [[Willy Burgemeister]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356805|Q12356805]] | [[Wu Ta-Kwang]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12356810|Q12356810]] | [[Xavier Margais i Basi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356820|Q12356820]] | [[Xosé Conde]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12356823|Q12356823]] | [[Yan Levasseur]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357084|Q12357084]] | [[Zsófia Kóródy]] | [[Dosiero:Zsófia Kóródy.JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357162|Q12357162]] | [[Árpád Abonyi-Nagy]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357242|Q12357242]] | [[Òscar Puig i Cánovas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q12357285|Q12357285]] | [[Ĉedomil Huber]] | | | 1999-01-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357393|Q12357393]] | [[Ĥristo Gorov]] | | | 1999-07-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357395|Q12357395]] | [[Ĵak Lepŭil']] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357419|Q12357419]] | [[Ŝindo Seitaro]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12357420|Q12357420]] | [[Ŝigemacu Takizo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q12833257|Q12833257]] | [[Francisco Schaden]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13156453|Q13156453]] | [[Ronald Bijtenhoorn]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q13232115|Q13232115]] | [[Ottó Ámon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q13234338|Q13234338]] | [[Solo (muzikisto)|Solo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[hispana lingvo]] | |- | [[:d:Q14198325|Q14198325]] | [[Tim Morley]] | [[Dosiero:Timmorley.JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14600670|Q14600670]] | [[Lee Jung-kee]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14926452|Q14926452]] | [[Srdjan Flego]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q14956410|Q14956410]] | ''[[:d:Q14956410|Brion Vibber]]'' | [[Dosiero:Brion Vibber May 2008.JPG|center|48px]] | | | [[Orange (Kalifornio)|Orange]] | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q15052615|Q15052615]] | [[Petra Smidéliusz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062215|Q15062215]] | [[Bīruta Rozenfelde]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15062261|Q15062261]] | [[Irmtraud Haupenthal|Irmi Haupenthal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]''<ref name='ref_1e68e84cd6143ec6cfef2c67b2a45cf1' /> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15077762|Q15077762]] | ''[[:d:Q15077762|Ines Frank]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] |- | [[:d:Q15077763|Q15077763]] | ''[[:d:Q15077763|Tilo Frank]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] |- | [[:d:Q15078646|Q15078646]] | [[Théodore Renard]] | [[Dosiero:Renard Th.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15078692|Q15078692]] | [[Leopold Elb]] | | | 1912-08-04 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15078771|Q15078771]] | [[Kiril Draĵev]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15078790|Q15078790]] | [[Ileana Schrøder]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15092682|Q15092682]] | [[Uwe-Joachim Moritz]] | [[Dosiero:2006-12 Michael Zeilinger UJ Moritz (cropped1).JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15093264|Q15093264]] | [[Ina Tautorat]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15093329|Q15093329]] | [[Rikardo Cash]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15117498|Q15117498]] | [[Edmund Grimley Evans]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[angla lingvo]] |- | [[:d:Q15122212|Q15122212]] | [[Hans Hermann]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15391323|Q15391323]] | [[Michela Lipari]] | [[Dosiero:2aIJF.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15473795|Q15473795]] | [[Otto Prytz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15490261|Q15490261]] | [[Svetlana Smetanina]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15545673|Q15545673]] | [[Arikapalli Giridhar Rao]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15587808|Q15587808]] | ''[[:d:Q15587808|Annika Förster]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15611898|Q15611898]] | [[Arnold Behrendt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15636044|Q15636044]] | [[Aurora Bute]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15636082|Q15636082]] | [[Ahto Kaljusaar]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15636137|Q15636137]] | [[Aldis Bušs]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15636212|Q15636212]] | [[Joachim Werdin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15709296|Q15709296]] | [[Jan Hradil]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15709393|Q15709393]] | [[Vladimír Tobek]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15725518|Q15725518]] | [[Emanuele Rovere]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726587|Q15726587]] | [[Tammo Kanter]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726591|Q15726591]] | ''[[:d:Q15726591|R. Kraefft]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]''<ref name='ref_f3a1939eaf0ff68119027f24bc1e8c98'>http://www.esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/1155/1/FlandraEsp_236_1954_mrt.pdf</ref> | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726599|Q15726599]] | [[Heinrich Reiter]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726601|Q15726601]] | [[Savas Tsiturides]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15726603|Q15726603]] | [[Ian Jackson]] | [[Dosiero:Ian Jackson.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15727069|Q15727069]] | [[Vladimíra Chvátalová]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729909|Q15729909]] | [[Leo Kun]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729936|Q15729936]] | [[Stanislav Szabuniewicz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729978|Q15729978]] | [[Wang Ruixiang]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15729979|Q15729979]] | [[Eran Vodevoz]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15730287|Q15730287]] | [[Christian Schmidt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15731409|Q15731409]] | [[Anny Hartwig]] | | | 2005-12-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15732319|Q15732319]] | [[Alberto Fernández-Calienes Barrios]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15770083|Q15770083]] | [[Germaine Chomette]] | | | 1982-01-22 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15780526|Q15780526]] | [[Gianfranco Molle]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15814127|Q15814127]] | [[Margarita Želve]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15816781|Q15816781]] | [[Ito Takeshi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830429|Q15830429]] | [[Gianfranco Polerani]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830653|Q15830653]] | [[Jolanta van Holstein]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830668|Q15830668]] | [[Eliza Kehlet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830718|Q15830718]] | [[E.L.M. Wensing]] | | | 2004-04-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15830832|Q15830832]] | [[Liba Gabalda]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831648|Q15831648]] | [[Jean-Louis Texier]] | | | 2009 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831649|Q15831649]] | [[Maria Pontika]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831652|Q15831652]] | [[Dimităr Papazov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15831655|Q15831655]] | [[Barbara Despiney]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15839365|Q15839365]] | [[Roan Orloff-Stone]] | | | 1993-01-01 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15846504|Q15846504]] | [[Aleksandr Blinov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15858435|Q15858435]] | [[Hardo Bourguignon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15858516|Q15858516]] | [[Edlyn Teske-Wilson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]]<br/>[[angla lingvo]] | |- | [[:d:Q15871792|Q15871792]] | [[Mélanie Maradan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15873282|Q15873282]] | [[Jiří Vychodil]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15874554|Q15874554]] | [[Rafael Henrique Zerbetto]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15885054|Q15885054]] | [[František Cabák]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15931118|Q15931118]] | [[Valdenir Araújo Pessôa]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q15936771|Q15936771]] | ''[[:d:Q15936771|Árpád Máthé]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q16886827|Q16886827]] | [[Carina (kantistino)|Carina]] | | | | [[Svedio]] | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q17123934|Q17123934]] | [[Francesco Pignatelli]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17140754|Q17140754]] | [[Peter Liebig]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q17227551|Q17227551]] | [[Paŭlo Medem]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546569|Q18546569]] | [[Jane Baird]] | | | 1960 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546571|Q18546571]] | [[Margaret Lilly Blaise]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546574|Q18546574]] | [[Grietje Buttinger]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546580|Q18546580]] | [[G. Badash]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546581|Q18546581]] | [[J. Arthur Gill]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18546585|Q18546585]] | [[Hilary Chapman|Hilary S. Chapman]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18715587|Q18715587]] | [[A. L. Vejtcler]] | | | 1913-12-22 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18736629|Q18736629]] | [[Armand Dethier]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q18738546|Q18738546]] | [[Emanuel Batěk]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19186086|Q19186086]] | [[A. M. Grillon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19392466|Q19392466]] | [[Ian Tarrant]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19693401|Q19693401]] | [[Neringa Gaus]] | [[Dosiero:SES 2010 - Neringa Gaus.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19698212|Q19698212]] | [[Marcella Fasani]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19711345|Q19711345]] | [[Guido Brandenburg]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q19723547|Q19723547]] | [[Angelhispano Novejarque]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723550|Q19723550]] | [[Ann-Louise Åkerlund]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723559|Q19723559]] | [[Armand Landenne]] | | | 1971-11-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723566|Q19723566]] | [[Aleksandr Asnes]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723581|Q19723581]] | [[Fjodor Avilov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723621|Q19723621]] | [[Bradley McDonald]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723649|Q19723649]] | [[Jordi Carbonell i Pinyol]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723663|Q19723663]] | [[Colin Beckford]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723669|Q19723669]] | [[R. Coomans]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723714|Q19723714]] | [[Ĉimidijn Dogsuren]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723723|Q19723723]] | [[Edda-Merike Pelt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723743|Q19723743]] | [[Eskil Håkansson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723779|Q19723779]] | [[Etelvina Silva]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723783|Q19723783]] | [[Eurico Antonio Ribeiro]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723811|Q19723811]] | [[Julia Fernandes]] | | | 1927 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723823|Q19723823]] | [[Aleksandr Gavriloviĉ Filipov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723841|Q19723841]] | [[Gajane Abrahamjan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723856|Q19723856]] | [[Birger Gerdman]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723861|Q19723861]] | [[Rózsi Göndör]] | | | 1945-04-05 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723881|Q19723881]] | [[Vladislav Hasala]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723887|Q19723887]] | [[Leif Heilberg]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723899|Q19723899]] | [[Hilmar Jón Bragason]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723973|Q19723973]] | [[John Vella-Bondin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723978|Q19723978]] | [[Jovan Jovanoviĉ]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723980|Q19723980]] | [[Julienne Bakoly Rasoarimanana]] | | | 1991-07-06 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19723985|Q19723985]] | [[Johannes Jungfer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724001|Q19724001]] | [[Maximilian Kandt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724003|Q19724003]] | [[Kanjo Mitev Kanev]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724034|Q19724034]] | [[Bert Klijn]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724036|Q19724036]] | [[Aaron Koenig]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724110|Q19724110]] | [[Alina Labitzke]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724170|Q19724170]] | [[Ludmila Novikova]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724171|Q19724171]] | [[Ludovic-Alexandre le Cornec]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724177|Q19724177]] | [[Mafuila Mavomo Jackson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724197|Q19724197]] | [[Marià Solà i Montserrat]] | | | 1970-02-18 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724215|Q19724215]] | [[Miguel Faria de Bastos]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724241|Q19724241]] | [[Márta Kovács]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724255|Q19724255]] | [[Rihej Nomura]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724275|Q19724275]] | [[P. P. Petrjaevskij]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724288|Q19724288]] | [[Paulo Pereira Nascentes]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724293|Q19724293]] | [[Phạm Mai Lan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724295|Q19724295]] | [[Pierre Flageul]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724356|Q19724356]] | [[Alexandre Rousset]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724399|Q19724399]] | [[Sylviane Lafargue]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724401|Q19724401]] | [[Szilva Szabolcs]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724405|Q19724405]] | [[Dezső Szentmáriay]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724423|Q19724423]] | [[Hilda Thisell]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724433|Q19724433]] | [[Gert van Tongerloo]] | [[Dosiero:2aIJF.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724445|Q19724445]] | [[Tuomo Grundström]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724484|Q19724484]] | [[Helmi Veldhuyzen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724490|Q19724490]] | [[Nino Vessella]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724502|Q19724502]] | [[Dragutin Wranka]] | | | 1980-02-21 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19724504|Q19724504]] | [[Wu Guojiang]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19796132|Q19796132]] | [[Dirk Kretschmann]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19841853|Q19841853]] | [[Alain Dawson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q19883897|Q19883897]] | [[Frank Harold Sweet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20002480|Q20002480]] | ''[[:d:Q20002480|Germaine Rebours]]'' | | | | ''[[:d:Q9155|Lagny-sur-Marne]]'' | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477630|Q20477630]] | [[Jakob Stefanĉiĉ]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477674|Q20477674]] | [[Bert Boon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477839|Q20477839]] | [[Ludmila Dandová]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477851|Q20477851]] | [[José Dias Pinto]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477860|Q20477860]] | [[Oswaldo Pires de Holanda]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477921|Q20477921]] | [[Lennart Svensson, Klipptorp]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477958|Q20477958]] | [[Lupe Sanz Bueno]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20477973|Q20477973]] | [[Pierre Boulogne]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478011|Q20478011]] | [[Braz Cosenza]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478043|Q20478043]] | [[Werner Breitung]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478103|Q20478103]] | [[Nils Brinkmann]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478112|Q20478112]] | [[Pavel Polnický]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478135|Q20478135]] | [[Mihail I. Popescu]] | | | 1994 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478143|Q20478143]] | [[Aleksandro Brzostowski]] | [[Dosiero:Brzostowski.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478151|Q20478151]] | [[Marianne Böckmann-Maurer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478193|Q20478193]] | [[Zurab Makaŝvili]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478202|Q20478202]] | [[Joaquín de Arce y Bodega]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478223|Q20478223]] | [[Ernst Bünemann]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478282|Q20478282]] | [[José Martins Coelho]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478392|Q20478392]] | [[Jean Codjo]] | [[Dosiero:Jean CODJO.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478434|Q20478434]] | [[Jonas Felix de Oliveira]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478445|Q20478445]] | [[Václav Čánský]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478478|Q20478478]] | [[Julia Carâp]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478493|Q20478493]] | [[Herbert Koppel]] | | | 1999 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478500|Q20478500]] | [[Jaroslav Krolupper]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478501|Q20478501]] | [[Ferdo Dobravc]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478502|Q20478502]] | [[Emile Malanda]] | [[Dosiero:2013 Emile Malanda.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478606|Q20478606]] | [[Jean Chapellier]] | | | 1976-12-26 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478652|Q20478652]] | [[Christoph Klawe]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478683|Q20478683]] | [[Ioannis Kaloumenos|Ionanis Kaloumenos]] | | | 1969-11 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478804|Q20478804]] | [[Amilcar Barca Martins da Cruz]] | | | 1959 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20478955|Q20478955]] | [[Luis Bolivar Fosca]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479070|Q20479070]] | [[John R. A. Mayer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479089|Q20479089]] | [[Giacomo Meazzini]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479231|Q20479231]] | [[M. Abesgus]] | | | 1930 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479271|Q20479271]] | [[Anita Dagmarsdotter]] | [[Dosiero:2013 Anita Dagmarsdotter 1991.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | [[Esperanto]] |- | [[:d:Q20479283|Q20479283]] | [[Darcy Pedroso Machado Gaia]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479297|Q20479297]] | [[João Keating]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479331|Q20479331]] | [[Daniela Gizela Matray]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479387|Q20479387]] | [[Clément Tholet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479400|Q20479400]] | [[H. Th. Thomsen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479432|Q20479432]] | [[José Aguilar Blanch]] | | | 1917 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479458|Q20479458]] | [[Jules Aiziere]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479572|Q20479572]] | [[Ramón Andreu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479662|Q20479662]] | [[K.J. Moberg]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[sveda lingvo]] | [[sveda lingvo]] |- | [[:d:Q20479670|Q20479670]] | [[Reginaldo Cipolatti]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479698|Q20479698]] | [[Alfred Mittey]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479701|Q20479701]] | [[Janet de Skotte]] | | | 1980-11-20 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479709|Q20479709]] | [[Detlef Karthaus]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479868|Q20479868]] | [[Sébastien Montagne]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479939|Q20479939]] | [[Gong Xiaofeng]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479968|Q20479968]] | [[Gottlieb Breiger]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479979|Q20479979]] | [[Nerval de Gouveia]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20479996|Q20479996]] | [[José Anglada]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480032|Q20480032]] | [[Adolfo Muniz Furtado]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480075|Q20480075]] | [[Antonio Guinart]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480085|Q20480085]] | [[Rinko Kubota]] | [[Dosiero:Rinko Kubota.JPG|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480139|Q20480139]] | [[Pál Robicsek]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480195|Q20480195]] | [[Kerstin Rohdin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480213|Q20480213]] | [[Ludwig Röll]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q20480265|Q20480265]] | [[Leopold Kitzler]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480307|Q20480307]] | [[Angela-Lela Rotkvić]] | | | 2002-03-07 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480365|Q20480365]] | [[Georg Habellok]] | | | 1940-03 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480388|Q20480388]] | [[Margaret G. Hagler]] | | | 1997-08-23 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480398|Q20480398]] | [[Ludoviko Kókai]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480472|Q20480472]] | [[Ary Zamora]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480473|Q20480473]] | [[Saito Tume]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480519|Q20480519]] | [[Hannes Högni Vilhjálmsson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480596|Q20480596]] | [[Ambrosio Vargas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480602|Q20480602]] | [[Azália Machado Dias]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480627|Q20480627]] | [[Joxemari Sarasua]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480678|Q20480678]] | [[Julius Hecht]] | | | 1989-07-20 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480721|Q20480721]] | [[B. Johss. Klingenberg]] | | | 1920-04-28 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480722|Q20480722]] | [[Reinhold Scheibler]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480733|Q20480733]] | [[Heidi Schiller]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480794|Q20480794]] | [[Nikolajs Lapiņš]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480822|Q20480822]] | [[Edgard Verheyden]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480838|Q20480838]] | [[Gustave Vermandere]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480861|Q20480861]] | [[Julio Herrero]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[hispana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480939|Q20480939]] | [[Vilao Sebastian]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480955|Q20480955]] | [[Fritz Kraner]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20480966|Q20480966]] | [[Bardhyl Adem Selimi|Bardhyl Selimi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[albana lingvo]] | [[albana lingvo]] |- | [[:d:Q20481001|Q20481001]] | [[James Charles O'Connor]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481010|Q20481010]] | [[O. F. Olden]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481016|Q20481016]] | [[Oba Joŝifuĝi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481200|Q20481200]] | [[Solomon Vysokovskij]] | | | 2005-01-19 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481207|Q20481207]] | [[Miklós Bánó]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481219|Q20481219]] | [[Familio Väisälä]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481238|Q20481238]] | [[Huang Nai]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481260|Q20481260]] | [[Hukuta Kunitaro]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481283|Q20481283]] | [[Erco Baraka]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481290|Q20481290]] | [[Alfredo Ovalles]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481331|Q20481331]] | [[Luiz Barcelar]] | | | 1988 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481463|Q20481463]] | [[Herbert William Southcombe]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481469|Q20481469]] | [[Néia Lúcia de Souza]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481501|Q20481501]] | [[André Baudet]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481535|Q20481535]] | [[Aleš Bednařík]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481615|Q20481615]] | [[René Lajarte]] | | | 1944 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481630|Q20481630]] | [[Antonio Carlos de Arruda Beltrão]] | | | 1928 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481699|Q20481699]] | [[Paul Mieille]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481707|Q20481707]] | [[Paulino Santiago]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481713|Q20481713]] | [[Latifou Gbadamassi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481724|Q20481724]] | [[Ólafur S. Magnússon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481733|Q20481733]] | [[K. A. Lavrentjev]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481761|Q20481761]] | [[Vernon Joseph Leck]] | | | 1970-08-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481775|Q20481775]] | [[Julius Penndorf]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481811|Q20481811]] | [[Leonel Gonzaga]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481851|Q20481851]] | [[Viktor Ĵavoronkov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481868|Q20481868]] | [[Ŝidani Bahmen]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481871|Q20481871]] | [[Maria Ŝidlovskaja]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481894|Q20481894]] | [[Libuše Hýblová]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481904|Q20481904]] | [[Ester Bloomfield]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20481936|Q20481936]] | [[Otto Linse]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482046|Q20482046]] | [[Jean-Pierre Ducloyer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482066|Q20482066]] | [[Johanna Döring]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482114|Q20482114]] | [[Ilmari Ekström]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20482163|Q20482163]] | [[Regina Emson]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20502325|Q20502325]] | [[Natan Ben-Cion Ĥavkin]] | | | 1957 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20730159|Q20730159]] | [[Julia Berndt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[germana lingvo]] | [[germana lingvo]] |- | [[:d:Q20730162|Q20730162]] | [[Annika Förster]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[germana lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20730163|Q20730163]] | [[Jarno Riefer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20800267|Q20800267]] | [[Marta Frollo]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20800318|Q20800318]] | [[Ema Hradil]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20800334|Q20800334]] | [[Augusta Hradil]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20800375|Q20800375]] | [[Natalija Hergović]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20898392|Q20898392]] | [[Georgij Korotkeviĉ]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20898709|Q20898709]] | [[Aleksandra Watanuki]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20901707|Q20901707]] | [[Pavel Ŝumilov]] | | | 1973 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q20926143|Q20926143]] | [[Remi Rudaitytė]] | [[Dosiero:Remi Rudaitytė.png|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21315056|Q21315056]] | [[Emil Stark]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q21315587|Q21315587]] | [[Ernst Loose]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23014024|Q23014024]] | [[Yashovardhan Singh]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23657716|Q23657716]] | [[Alberta Casey]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931506|Q23931506]] | [[Yvette Vierne]] | | | 2006-07-01 | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931524|Q23931524]] | [[Gerard van der Horst]] | | | 2003-04-13 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931545|Q23931545]] | [[Dragan Marković]] | | | 2004-12-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931598|Q23931598]] | [[Richard John Lloyd]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23931601|Q23931601]] | [[William H. King]] | | | 1972-01-25 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23932651|Q23932651]] | [[Robert Sangster]] | | | 1955-02 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q23932664|Q23932664]] | [[Paul Benoit]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24239962|Q24239962]] | [[Horst Vogt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24251190|Q24251190]] | ''[[:d:Q24251190|Abrams Gūtmanis]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[latva lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q24659974|Q24659974]] | [[Adolf Selten]] | | | 1942 | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473222|Q25473222]] | [[Valdonė Čapek-Budraitytė]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473542|Q25473542]] | [[Gražina Opulskienė]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473553|Q25473553]] | [[Cédric Marchal]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473657|Q25473657]] | [[Irena Alijošiūtė]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473669|Q25473669]] | [[Marius Dyglys]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473698|Q25473698]] | [[Balys Giedra]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473789|Q25473789]] | [[Kitagawa Hisasi]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473807|Q25473807]] | [[Vladimir Sapoĵnikov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473882|Q25473882]] | [[Vilĉjo Walker]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25473906|Q25473906]] | [[Jean Amouroux]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474041|Q25474041]] | [[Andrej Parfentjev]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474219|Q25474219]] | [[Darío Rodríguez López de Silva]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474447|Q25474447]] | [[Dalia Pileckienė]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474457|Q25474457]] | [[Birke Dockhorn]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474467|Q25474467]] | [[Nina Pietuchowska]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474539|Q25474539]] | [[Rick Newsum]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474721|Q25474721]] | [[Heriberto Reichardt]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474757|Q25474757]] | [[Luiz Portella]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474922|Q25474922]] | [[Manfred Westermayer]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474927|Q25474927]] | [[Jozefo Joels]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474933|Q25474933]] | [[Venlo Fon]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25474981|Q25474981]] | [[Jarosław Strzelecki]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25475170|Q25475170]] | [[Pier Luigi Cinquantini|Pierluigi Cinquantini]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25935436|Q25935436]] | [[Petâr Todorov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q25938094|Q25938094]] | [[Jürgen Wulff]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q26261187|Q26261187]] | ''[[:d:Q26261187|Sylvain Lelarge]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[franca lingvo]] | |- | [[:d:Q26964919|Q26964919]] | [[Guillaume Armide]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[franca lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27497206|Q27497206]] | ''[[:d:Q27497206|Rachel Morris]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[Ido (lingvo)|Ido]] | |- | [[:d:Q27653844|Q27653844]] | [[Jean-Louis Saudian-Rousseau]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27876595|Q27876595]] | [[Stanislav Košecký]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27992560|Q27992560]] | [[Jordan Todorov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27993620|Q27993620]] | [[Anna Bennett]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27993973|Q27993973]] | [[Jaroslav Liška]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994184|Q27994184]] | [[Kazimierz Krzyżak]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994350|Q27994350]] | [[Walter Bruno]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994402|Q27994402]] | [[Jorgos]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994410|Q27994410]] | [[Ian Carter]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994538|Q27994538]] | [[Francis Soghomonian]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994576|Q27994576]] | [[Michele Gazzola]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994602|Q27994602]] | [[Ken Miner]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994603|Q27994603]] | [[Dan Maxwell]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994604|Q27994604]] | [[Bo Sandelin]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994606|Q27994606]] | [[Kimura Goro Christoph]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994607|Q27994607]] | [[Doron Modan]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994608|Q27994608]] | [[István Gulyás]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994609|Q27994609]] | [[Bruce Sherwood]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994610|Q27994610]] | [[Syôzi Keiko]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994611|Q27994611]] | [[Tan Xiuzhu]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994615|Q27994615]] | [[Ricardo Albert Reyna]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994616|Q27994616]] | [[Luiza Carol]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994657|Q27994657]] | [[Pierre Janton]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994661|Q27994661]] | [[Mati Pentus]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994689|Q27994689]] | [[Stanislavo Belov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994692|Q27994692]] | [[Nicolau Dols Salas]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994694|Q27994694]] | [[Lidia Ligęza]] | [[Dosiero:Lidia Ligęza 2014.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994706|Q27994706]] | [[Affonso Borges Gallego Soares]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994722|Q27994722]] | [[Fátima Jiménez García]] | [[Dosiero:Fátima Jiménez García.jpg|center|48px]] | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994745|Q27994745]] | [[Jurij Finkel]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q27994774|Q27994774]] | [[Kévin Morel-Fourrier]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q28083313|Q28083313]] | [[André Samosir]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q29512064|Q29512064]] | ''[[:d:Q29512064|Lieve Jacques]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q29512065|Q29512065]] | ''[[:d:Q29512065|Ilse Jacques]]'' | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[Esperanto]] | |- | [[:d:Q29649125|Q29649125]] | [[Dmitrij Bogatov]] | | | | | | ''[[:d:Q6581097|vira]]'' | [[Esperanto]]<br/>[[angla lingvo]] | [[rusa lingvo]] |- | [[:d:Q41224700|Q41224700]] | [[Ana Ribeiro]] | | | | | | ''[[:d:Q6581072|ina]]'' | [[portugala lingvo]]<br/>[[Esperanto]] | [[portugala lingvo]] |} {{wikidata list end}} hnrvmr8twpumgxafyyggjb7p7934fjn Samia Suluhu 0 567910 9405468 9389039 2026-06-17T13:44:17Z Sikander 141777 image update 9405468 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | nomo = Samia Hassan Suluhu | dosiero = Samia Suluhu at the XXIX St Petersburg International Economic Forum - 2026 (cropped).jpg | priskribo = Samia Hassan Suluhu en 2026 | ofico = ŝtata prezidanto de Tanzanio | de = [[17-a de marto]] [[2021]] | antaŭulo = [[John Magufuli]] | ofico2 = vicprezidanto de Tanzanio | de2 = [[5-a de novembro]] [[2015]] | antaŭulo2 = [[Mohamed Gharib Bilal]] | prezidento2 = [[John Magufuli]] | ofico3 = reprezentanto en parlamento de Tanzanio | de3 = novembro 2010 | ĝis3 = julio 2015 | balota distrikto3 = [[Makunduchi]] | dato de naskiĝo = {{dato|27|januaro|1960}} | loko de naskiĝo = [[Zanzibaro]] | partio = [[Chama cha Mapinduzi|CCM]] | religio = [[Islamo]] }} '''Samia Hassan Suluhu''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1960|01|27}}) estas [[Tanzanio|tanzania]] [[politikistino]] ([[Chama cha Mapinduzi|CCM]]), kiu elektiĝis la unua virina [[Prezidanto de Tanzanio|ŝtata prezidanto de Tanzanio]]. == Politika kariero == Ŝi estis reprezentanto en [[parlamento de Tanzanio]] de 2010 ĝis 2015, kaj antaŭ tio ŝi estis reprezentanto en [[parlamento de Zanzibaro]] kaj ministro de registaro de Zanzibaro malsupre de prezidento [[Amani Abeid Karume]] inter 2000 kaj 2010.<ref name="Mwakyusa" />. Ŝi estis la unua virina vicprezidento de Tanzanio ekde la 5-a novembro 2015 malsupre de prezidento [[John Magufuli]]. Ŝi estas la unua virina prezidento de Tanzanio ekde la morto de ĉi-lasta la [[17-an de marto]] 2021.<ref name="Gitaa" /> En septembro 2021, Samia Suluhu konfirmis, ke ŝi intencas kandidatiĝi por prezidanto en 2025 kaj tiel fariĝi la unua elektita virina prezidanto de la lando, se ŝi venkos. == Referencoj == <references> <ref name="Gitaa">{{citaĵo el la reto | url = http://mshale.com/2015/11/13/meet-samia-suluhu-hassan-tanzanias-female-vice-president/ | titolo = Meet Samia Suluhu Hassan, Tanzania's first ever female vice president | alirdato = 2016-09-13 | aŭtoro = Tom Gitaa | dato = 2015-11-13 | lingvo = {{en}} | arkivurl = https://web.archive.org/web/20160918065435/http://mshale.com/2015/11/13/meet-samia-suluhu-hassan-tanzanias-female-vice-president/ | arkivdato = 2016-09-18 }}</ref> <ref name="Mwakyusa">{{citaĵo el la reto | url = http://allafrica.com/stories/201409181187.html | titolo = Tanzania: Samia Suluhu Hassan - a Tough Journey From Activism to Politics | alirdato = 2016-09-13 | aŭtoro = Alvar Mwakyusa | dato = 2014-09-18 | lingvo = {{en}} }} </ref> </references> == Vidu ankaŭ == * [[Listo de prezidantoj de Tanzanio]] * [[Politiko de Tanzanio]] {{Projektoj}} {{Vivtempo|Suluhu, Samia}} [[Kategorio:Prezidantoj de Tanzanio]] [[Kategorio:Politikistoj de Chama Cha Mapinduzi]] [[Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj]] 4uhml9sr1ietnhuhaaw5x7iqom0pz4l Csaba Antal 0 578107 9406108 8737717 2026-06-18T08:55:01Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406108 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Csaba ANTAL''' [ĉaba], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Antal Csaba''' estas [[Hungario|hungara]] kostumisto, dekoraciisto, universitata [[instruisto]]. Csaba Antal [http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz01/168.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170105181459/http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz01/168.html |date=2017-01-05 }} naskiĝis la {{daton|27|novembro|1950}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == Csaba Antal akiris arkitektan [[diplomo]]n en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Teknikuniversitato de Budapeŝto]] en [[1976]], poste li plulernis en industriarta [[altlernejo]] en [[Prago]]. Inter [[1980]] kaj [[1987]] li laboris en [[Teatro Szigligeti (Szolnok)]], poste en [[Teatro Katona József]]. En [[1988]] li ekinstruis en universitato en [[Giessen]], poste en aliaj lokoj, eĉ en [[Kembriĝo]] (2001). Ekde [[1990]] li instruis en [[Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto)]]. Inter 1992–2007 li laboris en [[Budapeŝta Ŝtata Operejo]]. Li ricevis signifan [[premio]]n en [[1991]], pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ekde [[1975]] li ofte ekspozicias. == Elektitaj laboraĵoj == * [[József Katona]]: ''Bánk bán'' (1986) * [[William Shakespeare]]: ** [[Rikardo la 3-a]] (1988) ** [[La Tragedio de Reĝo Lear]] (2006) * [[Molière]]: ''Don Juan'' (1995) * [[Róbert Koltai]]-Nógrádi: [[Ni neniam mortos!]] (teatra versio, 2006-2007) == Fontoj == * [http://port.hu/adatlap/szemely/antal-csaba/person-20497 hungarlingva biografio] * [http://100hires.hu/cikkek/antal-csaba hungarlingva biografio kun foto] * [http://artportal.hu/lexikon/muveszek/antal-csaba-3810 hungarlingva biografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170106010311/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/antal-csaba-3810 |date=2017-01-06 }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Antal Csaba}} [[Kategorio:Hungaraj kostumistoj]] [[Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] 2s8ku9zmwscd2hlz9lx7gg5cg5on4qk Colette Besson 0 580229 9405938 7990173 2026-06-18T04:17:12Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405938 wikitext text/x-wiki {{AliaSignifo|Colette Besson (Tramtransporto en Parizo)}} {{Informkesto homo}} '''Colette Besson''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1946|4|7}} en [[Saint-Georges-de-Didonne]] ([[Charente-Maritime]]), mortis {{mortodato|2005|8|9}} en [[Angoulins]] ([[Charente-Maritime]])<ref>{{en}} {{Citaĵo el la reto|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/be/colette-besson-1.html|titolo=Profil olympique de Colette Besson|eldoninto=sports-reference.com|alirdato=6 majo 2013|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130205020203/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/be/colette-besson-1.html|arkivdato=2013-02-05}}</ref>, estas [[Francio|franca]] atleto. En [[1968]], ŝi gajnis oran medalon de 400-metra kurado dum [[Somera Olimpiko 1968|Olimpiaj Ludoj de Meksiko]]. == Omaĝo == En [[Parizo]], haltejo ''{{Partram|Colette Besson}}'' de [[Tramtransporto en Parizo T3b|tramvojo T3b]], inaŭgurita la {{daton|15|12|2012}}, portas ŝian nomon. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Somera Olimpiko 1968]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://bases.athle.com/asp.net/athletes.aspx?base=biographies&seq=504949504554475242574356 Biografio de Colette Besson (FFA)]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Besson, Colette}} [[Kategorio:Francaj sportistoj]] [[Kategorio:Olimpikaj atletoj]] [[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]] eadbnseav3tbst5iscniog5peawvzqj Imidazolo 0 581654 9405931 8819469 2026-06-18T03:56:27Z Wostr 25061 replacing image 9405931 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Imidazolo'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazol.svg|100px]] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la Imidazolo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazole-3D-balls.png|200px]] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia strukturo de la Imidazolo''' |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big><br /> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|4|O|2}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=288-32-4 288-32-4] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.773.html 773] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/795 795] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||travideblaj, blankaj<br />aŭ palflavaj kristaloj |- |[[Molmaso]]||68.077 g·mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||inter 1.03 kaj 1,23 g cm<sup>−3</sup> |- |[[Fandpunkto]]||inter 89 kaj {{GdC|91}} |- |[[Bolpunkto]]||{{GdC|256}} |- |[[Refrakta indico]]|{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4801}} |- |[[Ekflama temperaturo]]||{{GdC|146}} |- |[[Solvebleco]]|| * [[Akvo]]:633 g/L * Tute solvebla en [[piridino]] * Solvebla en [[kloroformo]],<br />[[etero]] kaj [[alkoholo]] |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]|| * 220&nbsp;mg/kg (intravejne) * 760&nbsp;mg/kg (buŝe) |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R20/21/22|R20/21/22]] [[Listo da R-Deklaroj#R34|R34]]<br />[[Listo da R-Deklaroj#R36/38|R36/38]] [[Listo da R-Deklaroj#R41|R41]] [[Listo da R-Deklaroj#R61|R61]] [[Listo da R-Deklaroj#R63|R63]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S22|S22]] [[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S27|S27]] [[Listo da S-Deklaroj#S36|S36]]<br />[[Listo da S-Deklaroj#S37|S37]] [[Listo da S-Deklaroj#S39|S39]] [[Listo da S-Deklaroj#S45|S45]] [[Listo da S-Deklaroj#S53|S53]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|C|Xi|T}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[http://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/sial/56750?lang=pt&region=BR&gclid=CNHl27CzwtQCFYckhgodaz4Fhw Sigma Aldrich]</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|05|07}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|314|360D}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|201|260|280|303+361+353|305+351+338|308+313}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />({{GdC|25}} kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Imidazolo''' estas heterocikla organika komponaĵo konsistanta je tri [[karbono|karbonatomoj]], du [[nitrogeno|nitrogenatomoj]] kaj kvar [[hidrogeno|hidrogenatomoj]]. Ĝi estas blanka aŭ senkolora solido solvebla en akvo, estigante milde alkalan solvaĵon. Ĝi estas klasita kiel '''diazolo''' havante du nenajbarajn nitrogenatomojn. La imidazolo posedas malfortan acidecon kaj povas formi salojn kun fortaj [[Bazo (kemio)|bazoj]]. Multaj naturaj produktoj, ĉefe la [[alkaloido]]j, enhavas la imidazolan ringon, krom aliaj drogoj tiaj kiaj certaj antifungaj drogoj, la serion de [[antibiotiko]]j derivitaj el la '''nitroimidazolo''', la sedativaĵo '''midazolamo'''. La ringa sistemo ĉeestas en gravaj biologiaj konstrublokoj, tiaj kiaj [[histidino]] kaj la kunrilata [[hormono]] [[histamino]]. La imidazoloj estas antimetaboloj kaj [[inhibanto|inhibiciantoj]] de la [[histidino]] kaj uzataj kiel insekticidoj kaj posedas ankaŭ antifungajn proprecojn. {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="5" align="center" |-style="background: green; color: white" |colspan="9" style="text-align: center;"|<big><big>'''Cikla kvinmembra familio'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentane v2.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Cyclopentadiene.png|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazol.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:2-imidazoline.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazolidine.svg|100px]] |- style="background: red; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''[[Ciklopentano]]'''||<center>'''Ciklopenteno'''</center>||<center>'''Imidazolo'''||<center>'''[[Imidazolino]]'''||<center>'''[[Imidazolidino]]''' |} == Historio == En 1858, la brita germanodevena kemiisto [[Heinrich Debus]] (1824-1916) unue raportis pri la imidazolo klarigante pri ĝia strukturo, kvankam pluraj derivaĵoj el la imidazolo estis malkovritaj ĉirkaŭ 1840. La vorto imidazolo estis unue kojnita de la germana kemiisto Arthur Rudolf Hantzsch (1857–1935). Ĝi unue estis sintezita pere de reakcio inter la '''glioksalo''' kaj la [[formaldehido]] meze de [[amonio]]. La sintezo, kvankam ĝi estas relative malalte produktiva, ĝi ankoraŭ uzatas por la kreado de karbon-anstataŭataj imidazoloj. En la 18-a de novembro 1887 Arthur Rudolf Hantzsch kaj lia asistanto J. H. Weber, subskribis la naskiĝateston de la [[tiazolo]], iu heterocikla organika kombinaĵo konsistanta je tri karbonatomoj, tri hidrogenatomoj, unu [[sulfuro|sulfuratomo]] kaj unu [[nitrogeno|nitrogenatomoj]] simile al la strukturo de la imidazolo. Hantzsch kaj Weber komencis studi ilin kaj tio venigis ilin al la malkovro de la [[tiazolo]]. Pli malfrue ili preparis imidazolon, [[oksazolo]]n kaj selenazolon.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=vqTNfnKJVPAC&pg=PA328&dq=Imidazole+Arthur+Rudolf+Hantzsch&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjZ2aCIu6PSAhXJjZAKHXMeCRUQ6AEIITAB#v=onepage&q=Imidazole%20Arthur%20Rudolf%20Hantzsch&f=false Biographical Encyclopedia of Scientists, Third Edition], John Daintith</ref> [[Dosiero:Imidazole_from_glyoxal_aldehyde_ammonia.svg|400px|eta|centre|<center>Sintezo de imidazolo meze de amonia medio.<center>]] == Literaturo == * [https://www.organic-chemistry.org/synthesis/heterocycles/imidazoles.shtm Organic Chemistry Portal] * [https://books.google.com.br/books?id=jREKWf_hubkC&pg=PA195&lpg=PA195&dq=Imidazole&source=bl&ots=ur8Du8KCPw&sig=Q--9cZ-eJ23LherQJuJQfRdFY8E&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi9s9zcmqLSAhWEgpAKHUVMA_IQ6AEIfjAJ#v=onepage&q=Imidazole&f=false Imidazole and Benzimidazole Synthesis], M. R. Grimmett * [http://www.orgsyn.org/demo.aspx?prep=CV3P0471 Organic Syntheses] * [https://books.google.com.br/books?id=iu-Myc0uNmcC&pg=PA3&lpg=PA3&dq=Imidazole&source=bl&ots=RSDJCo2kZL&sig=B3xQsPxpyW_icV_yzt8JwgK4Zso&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiDyuKWm6LSAhXJC5AKHbYxCFg4ChDoAQhCMAg#v=onepage&q=Imidazole&f=false The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Imidazole and Its Derivatives], Klaus Hofmann * [http://www.encyclopedia.com/science-and-technology/biochemistry/biochemistry/histidine Encyclopedia.com] * [http://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB6460617.htm Chemical Book] == Kunrilataj kemiaĵoj == <center> <Gallery> Benzimidazole.svg|<center><big>'''[[Benzimidazolo]]'''</big></center> Imidazolines.svg|<center><big>'''[[Imidazolino]]'''</big></center> Pyrrol2.svg|<center><big>[[Pirolo (kemio)|Pirolo]]</big></center> Oxazol.svg|<center><big>'''[[Oksazolo]]'''</big></center> Thiazol.svg|<center><big>'''[[Tiazolo]]'''</big></center> Pyrazol.svg|<center><big>[[Pirazolo]]</big></center> 1,2,4-triazool.png|<center><big>'''Triazolo'''</big></center> 4-Nitroimidazole.svg|<center><big>'''Nitroimidazolo'''</big></center> Midazolam.svg|<center><big>'''Midazolamo'''</big></center> Selenazole Structural Formulae.png|<center><big>'''Selenazolo'''</big></center> </Gallery> </center> == Farmaciaj derivaĵoj el la Imidazolo == <center> <Gallery> Ketoconazole_enantiomers.svg|<center><big>'''Ketokonazolo'''</big></center> Miconazole.svg|<center><big>'''Mikonazolo'''</big></center> Clotrimazole.svg|<center><big>'''Klotrimazolo'''</big></center> Fluconazole_skeletal_formula.svg|<center><big>'''Flukonazolo'''</big></center> Itraconazole.svg|<center><big>'''Itrakonazolo'''</big></center> Voriconazole_structure.svg|<center><big>'''Vorikonazolo'''</big></center> |<center><big>'''Midazolamo'''</big></center> </Gallery> </center> == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|kemio}} [[Kategorio:Imidazoloj| ]] [[Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj]] [[Kategorio:Alkaloidoj]] [[Kategorio:Simplaj aromataj ringoj]] [[Kategorio:Aromataj bazoj]] 9zcblu6zbqfyrp8xeu9rfk4s63hoata Uzanto:Baba79/provejo 2 583362 9406303 9404680 2026-06-18T11:28:41Z Baba79 118684 9406303 wikitext text/x-wiki {{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto [[Rusio]] komencis la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|plenskalan invadon de Ukrainio]] la 24-an de februaro 2022, en grava eskalado de la [[Konflikto inter Rusio kaj Ukrainio ekde 2014|Rusa-Ukraina Milito]], kiu komenciĝis en 2014. Ĝi estas la plej granda milita atako en [[Eŭropo]] ekde la [[Dua Mondmilito]]<ref>Herb, Jeremy; Starr, Barbara; Kaufman, Ellie (24-a de Februaro 2022). "[https://www.cnn.com/2022/02/24/politics/us-military-ukraine-russia/index.html US orders 7,000 more troops to Europe following Russia's invasion of Ukraine]" ([https://web.archive.org/web/20220227052443/https://edition.cnn.com/2022/02/24/politics/us-military-ukraine-russia/index.html arkivo]). Oren Liebermann and Michael Conte. CNN. </ref><ref>Karmanau, Yuras; Heintz, Jim; Isachenkov, Vladimir; Litvinova, Dasha (24 February 2022). "[https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-defiant-putin-warns-us-nato-83078619 Russia presses invasion to outskirts of Ukrainian capital]" ([https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-defiant-putin-warns-us-nato-83078619 arkivo]). ABC News. </ref><ref>Tsvetkova, Maria; Vasovic, Aleksandar; Zinets, Natalia; Charlish, Alan; Grulovic, Fedja (27-a de Februaro 2022). "[https://www.reuters.com/world/europe/western-allies-expel-key-russian-banks-global-system-ukraine-fights-2022-02-27/ Putin puts nuclear 'deterrence' forces on alert]" ([https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.reuters.com/world/europe/western-allies-expel-key-russian-banks-global-system-ukraine-fights-2022-02-27/ arkivo]). Reuters</ref>. Dum la batalado, multaj pecoj de ukraina kultura heredaĵo estis aŭ detruitaj, difektitaj aŭ endanĝerigitaj pro la ĝeneraligita detruado tra la lando<ref name= Akinsha> Akinsha, Konstantin (25-a de Marto 2022). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/03/25/ukraine-culture-in-peril Culture in the crossfire: Ukraine's key monuments and museums at risk of destruction in the war]". The Art Newspaper.</ref>. Ĉi tiu konscia detruo kaj prirabado de pli ol 500 ukrainaj kulturaj heredaĵejoj estas konsiderata [[militkrimo]]<ref>Kirchmair, Lando (2022-03-21). "[https://www.ejiltalk.org/the-war-of-aggression-against-ukraine-cultural-property-and-genocide-why-it-is-imperative-to-take-a-close-look-at-cultural-property/ The War of Aggression Against Ukraine, Cultural Property and Genocide: Why it is Imperative to Take a Close Look at Cultural Property]". EJIL: Talk!.</ref> kaj estis priskribita de la Ministro pri Kulturo de Ukrainio kiel [[kultura genocido]]<ref>"[https://www.euronews.com/culture/2022/09/13/its-cultural-genocide-ukraines-culture-minister-trying-to-salvage-the-countrys-artifacts Salvaging Ukraine's culture: Country's history & language under threat]". euronews. 2022-09-13. </ref>. == Juraj protektoj == La kulturaj posedaĵoj ĝuas specialan protekton laŭ [[internacia humanitara juro]]<ref= Hausler >Hausler, Kristin; Drazewska, Berenika. "[https://www.biicl.org/documents/11200%20how%20does%20international%20law%20protect%20ukrainian%20cultural%20heritage%20in%20war.pdf How does international law protect Ukrainian cultural heritage in war? Is it protected differently than other civilian objects?]" (PDF). British Institute of International and Comparative Law.</ref>. La ​​unua protokolo de la [[Konvencioj de Ĝenevo|Konvencio de Ĝenevo]] kaj la [[Konvencio pri protektado de kulturaj posedaĵoj okaze de armita konflikto|Konvencio de Hago por la Protekto de Kultura Posedaĵo en Kazo de Armita Konflikto]] (ambaŭ devigaj por Ukrainio kaj Rusio) malpermesas al ŝtatoj-partioj uzi historiajn monumentojn por subteni siajn militistajn operaciojn aŭ igi ilin objekto de agoj de malamikeco aŭ reprezalioj<ref= Hausler />. La ​​Dua Protokolo al la Konvencio de Hago permesas atakojn kontraŭ kultura posedaĵo nur en kazo de "nepra milita neceso" kiam ne ekzistas farebla alternativo. Atakoj kontraŭ kultura heredaĵo egalas al militkrimoj kaj povas esti procesigitaj antaŭ la [[Internacia Puna Kortumo]]<ref>Hausler, Kristin; Drazewska, Berenika. "[https://www.biicl.org/documents/11200%20how%20does%20international%20law%20protect%20ukrainian%20cultural%20heritage%20in%20war.pdf How does international law protect Ukrainian cultural heritage in war? Is it protected differently than other civilian objects?]" (PDF). British Institute of International and Comparative Law.</ref>. == Rimarkindaj lokoj == Antaŭ la invado, Ukrainio havis sep [[Monda heredaĵo de Unesko|Mondajn Heredaĵojn de UNESKO]], inkluzive de la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo Sankta Sofia]] en Kijivo, la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo]], kaj la Historia Centro de [[Lvivo]]<ref>Sherwood, Harriet (2022-03-01). "[https://www.theguardian.com/world/2022/mar/01/cultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught 'Cultural catastrophe': Ukrainians fear for art and monuments amid onslaught]". the Guardian. </ref>. Pliaj lokoj en [[Ĥarkivo]] ([[Derĵprom]]), [[Mikolajivo]] (Observatorio) kaj [[Ĉernihivo]] (Transfiguracio kaj Boris kaj Gleb katedraloj) estas en la pripensitaj por eniri la liston<ref>Katz, Brigit (8-a de marto 2022). "[https://www.smithsonianmag.com/smart-news/unesco-sounds-the-alarm-over-threats-to-ukrainian-cultural-heritage-180979686/ Unesco Sounds the Alarm Over Threats to Ukrainian Cultural Heritage]". Smithsonian Magazine. </ref>. Fine de aprilo 2022, [[Politico]] raportis, ke Ukrainio registris la vrakon de la rusia krozŝipo ''Moskva'' kiel "subakvan kulturan heredaĵon"<ref>Jack, Victor (2022-04-22). "[https://www.politico.eu/article/trolling-russia-ukraine-registers-moskva-shipwreck-underwater-cultural-heritage/ Trolling Russia, Ukraine registers Moskva shipwreck as 'underwater cultural heritage']". POLITICO.</ref>. == Konservadaj klopodoj == === Naciaj === Komence de la milito, la direktoro de la [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio]] en Kievo, Fedir Androŝĉuk, kunlaboris kun du kolegoj por konservi kaj protekti la muzeon kontraŭ atako kaj ebla prirabado. Androsĉuk ankaŭ raportis, ke kvar aliaj muzeoj en [[Vinico]], [[Ĵitomir]], [[Sumio]] kaj [[Ĉernihivo]] sukcesis forigi, stoki kaj protekti siajn ĉefajn ekspoziciojn, kaj la muzeo en Vinico estis uzata kiel loĝejo por rifuĝintoj<ref> Sherwood, « [https://www.theguardian.com/world/2022/mar/01/cultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught 'Cultural catastrophe': Ukrainians fear for art and monuments amid onslaught] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.theguardian.com%2Fworld%2F2022%2Fmar%2F01%2Fcultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught arkivo]), the Guardian, 1-a de marto 2022 </ref>. La artista kolektivo ''Asortymentna kimnata'' ("Akordita Ĉambro"), bazita ĉe la Ivano-Frankivska Nuntempa Arta Centro, kreis plurajn bunkrojn kaj kunlaboris kun galerioj en [[Kijivo]], [[Mariupolo]], [[Odeso]], [[Zaporiĵo]] kaj aliloke por evakui kaj konservi artaĵojn el la galerioj<ref name= Braun>Braun S. (2022-03-17). "[https://www.dw.com/en/ukraine-rushes-to-save-cultural-heritage-from-destruction/a-61158291 Ukraine rushes to save cultural heritage from destruction]". Deutsche Welle.</ref>. Multaj monumentoj kaj memorindaĵoj estis protektitaj per sakoj da sablo aŭ envolvitaj en diversaj materialoj. En Kijivo, ĉirkaŭ 28 objektoj estis protektitaj tiel ĝis meze de aprilo<ref>Кречетова Д. (2022-04-16). "[https://life.pravda.com.ua/culture/2022/04/16/248266/ На захисті від "русского мира": як рятують українські пам'ятки і чому Київ лишив монумент Незалежності відкритим"]. Українська правда.</ref>. Loĝantoj en Lvivo provis helpi konservi plurajn ŝtonajn statuojn kaj fontanojn, kiujn oni ne povis malmunti, envolvante ilin en plaston, ŝaŭmon kaj aliajn materialojn. Pliajn klopodojn fotis kaj afiŝis la Lviva Fonduso por la Konservado de Arkitekturaj kaj Historiaj Monumentoj, prezentante lignajn kadrojn kaj tabulojn uzatajn por protekti monumentojn kaj vitralojn de preĝejoj<ref>Holland, Oscar (4-a de Marto 2022). "[https://www.cnn.com/style/article/lviv-ukraine-statues-wrapped-heritage-protection/index.html 'Concerned' Ukrainian locals help protect Lviv's historic statues]". CNN</ref><ref>Кречетова Д. (2022-04-16). "[https://life.pravda.com.ua/culture/2022/04/16/248266/ На захисті від "русского мира": як рятують українські пам'ятки і чому Київ лишив монумент Незалежності відкритим]". Українська правда.</ref>. La 28-an de marto, la [[Ministerio pri Cifereca Transformo de Ukrainio|Ministerio pri Cifereca Transformo]] lanĉis NFT-muzeon por helpi konservi la ŝtatecon kaj historion de Ukrainio, kaj ĉiuj enspezoj iros al la ministerio. La retejo, Ukraina MetaHistoria NFT-Muzeo inkludus "militlinion" aŭ templinion de eventoj kun koresponda NFT, kiu inkludus [[Tvitero|tviteraĵon]] pri signifa momento en la milito kaj ilustraĵon de ukraina artisto. Antaŭ la 1-a de aprilo, ĉirkaŭ 600 000 dolaroj estis kolektitaj per la vendo de la NFT-oj, kaj la financoj estis destinitaj por helpi rekonstrui muzeojn, teatrojn kaj aliajn kulturajn instituciojn, kiuj estis detruitaj aŭ difektitaj<ref>Kharif, Olga (1-a de Aprilo 2022). [https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-01/ukrainian-government-raises-600-000-through-museum-nft-sales "Ukraine Raises $600,000 Through Museum NFT Sales to Help Rebuild]". Bloomberg. </ref><ref>Mattei, Shanti Escalante-De (2022-03-28). "[https://www.artnews.com/art-news/news/ukraine-nft-project-museum-of-war-1234623051/ Ukraine Has Launched an NFT 'Museum' to Preserve the Country's History]". ARTnews.com.</ref>. Multaj el la kulturaj heredaĵoj protektataj en Ukrainio kontraŭ rusa invado estas objektoj de rusa kulturo<ref name= Akinsha /><ref name= Braun /><ref>Harding L., Sherwood H. (2022-03-09). "[https://www.theguardian.com/world/2022/mar/09/ukrainians-in-race-to-save-a-nations-cultural-heritage Ukrainians in race to save cultural heritage]" ([https://web.archive.org/web/20220425175053/https://www.theguardian.com/world/2022/mar/09/ukrainians-in-race-to-save-a-nations-cultural-heritage arkivo]). The Guardian.</ref>. === Internaciaj === Tuj post la komenco de la invado, [[Unesko]] anoncis, ke ĝi laboras por marki ĉiujn eblajn ŝlosilajn historiajn monumentojn kaj lokojn tra la lando per la emblemo de la [[Konvencio pri protektado de kulturaj posedaĵoj okaze de armita konflikto|Konvencio de Hago]] de 1954, la internacie agnoskita simbolo por la protekto de kultura heredaĵo en armita konflikto. La organizo ankaŭ kunlaboros kun la muzeodirektoroj de la lando por kunordigi konservadajn klopodojn por protekti kolektojn kaj monitori ajnan difekton al kulturaj lokoj per sputnika bildigo<ref>Hickley, Catherine (2022-03-04). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/03/04/unesco-gravely-concerned-about-damage-to-ukrainian-cultural-heritage Unesco 'gravely concerned' about damage to Ukrainian cultural heritage]". The Art Newspaper – International art news and events. </ref>. Baldaŭ post la invado, oficialuloj de la [[Internacia Konsilio de Muzeoj]] komencis dokumenti artopecojn, kiujn polico eble trovus se ili estus movitaj kontraŭleĝe trans naciajn limojn<ref>Kishkovsky, Sophia (2022-09-09). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/09/09/ukraine-given-red-list-to-fight-looting Ukraine gets emergency Red List for art as evidence mounts of 'trading networks flowing West']". The Art Newspaper - International art news and events.</ref>. Kulturaj institucioj en [[Pollando]] ofertis helpon, per la Komitato por Helpo al Muzeoj de Ukrainio kreita tuj post la invado. La Komitato ofertis subtenon al ĉiuj muzeoj kaj kulturaj institucioj en Ukrainio por subteni kaj sekurigi iliajn kolektojn same kiel dokumentadon, ciferecigon kaj inventaron de kolektoj<ref name= Braun/>. La helpo de aliaj institucioj daŭris dum la tuta milito. En majo 2022 la Ĉeĥa Ministerio pri Kulturo komisiis la [[Nacia muzeo (Prago)|Nacian Muzeon de Prago]] sendi pakmaterialojn kiel vezik-plastikon kaj polietilenan ŝaŭmon kune kun sekureca ekipaĵo kiel [[fajroestingilo]]j kaj [[orientita grandpartikla plato|orientitaj grandpartiklaj platoj]] por bloki fenestrojn<ref>Iotkovska, Svilena (11-a de majo 2022). "[https://www.themayor.eu/en/a/view/czechia-helps-ukraine-preserve-its-endangered-cultural-heritage-10419 Czechia helps Ukraine preserve its endangered cultural heritage]" TheMayor.EU". www.themayor.eu.</ref>. Internaciaj organizaĵoj kiel la Ukraina Arta Helpa Centro (bazita en Germanio, subtenata de la germana registaro, inter aliaj) kaj ALIPH (bazita en Svislando) ankaŭ aktive provizis krizan ekipaĵaron ekde la printempo de 2022<ref>"[https://www.aliph-foundation.org/en/projects/aliph-action-plan-for-ukraine Protecting cultural heritage in Ukraine | Aliph Foundation - Protecting heritage to build peace]" ([https://web.archive.org/web/20250129191327/https://www.aliph-foundation.org/en/projects/aliph-action-plan-for-ukraine arkivo]). Aliph Foundation</ref><ref>"[https://www.dug-ww.com/presse Ukraine Hilfslieferungen für Rettung von Kunst- und Kulturgut]". www.dug-ww.com </ref>. En marto 2022, komenciĝis iniciatoj por sekurkopii kaj konservi eble endanĝerigatajn datumojn kaj teknologiojn de la kulturaj institucioj de Ukrainio kiel ''Saving Ukrainian Cultural Heritage Online'' (SUCHO). En novembro 2025, la [[Eŭropa Komisiono]] anoncis, ke ĝi kaj dudek du membroŝtatoj kreos komitaton por subteni la konservadon de la ukraina kulturo. La Eŭropa Unio ankaŭ donacis pliajn 2 milionojn da eŭroj por subteni la kulturan sektoron de Ukrainio, kun ĉirkaŭ 48 milionoj da eŭroj donacitaj ekde la komenco de la milito<ref>Orlandi, Giorgia; Hess, Amandine (7-a de novembro 2025). "[https://www.euronews.com/my-europe/2025/07/11/eu-vows-to-protect-ukrainian-culture-as-russia-targets-over-500-heritage-sites EU vows to protect Ukrainian culture as Russia targets over 500 heritage sites]". EuroNews.</ref>. En februaro 2026, [[Japanio]] anoncis 3,8 milionojn da dolaroj en plia helpo por helpi Ukrainion ripari kulturajn havaĵojn, kiuj estis difektitaj dum la milito, dum renkontiĝo en Kijivo inter la japana ambasadoro Nakagome Masaŝi, ukrainaj oficialuloj kaj reprezentantoj de UNESKO<ref>"[https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/japan-pledges-38-million-to-help-repair-ukraine-s-war-damaged-cultural-sites/3826385 Japan pledges $3.8 million to help repair Ukraine's war-damaged cultural sites]". www.aa.com.tr. 11-a de februaro 2026.</ref>. == Damaĝoj == La 10-an de junio 2026, [[UNESKO]] publikigis raporton kiu nombris 536 kulturajn lokojn konfirmitajn kiel difektitajn (el kiuj 154 religiaj lokoj, 280 konstruaĵoj de historia kaj/aŭ arta intereso, 41 muzeoj, 33 monumentoj, 22 bibliotekoj, 5 arkeologiaj lokoj kaj 1 arkivejo)<ref>[https://www.unesco.org/uk/ukraine-war/damaged-cultural-sites?hub=180699 Пошкоджені об’єкти культурної спадщини в Україні, верифіковані ЮНЕСКО], UNESKO, 10-a de junio 2026</ref>. Raporto de la Ministerio pri Kulturo de Ukrainio raportis, ke ĝis februaro 2026 kaj ekde la komenco de la milito 1 685 kulturaj heredaĵejoj kaj 2 483 kulturaj infrastrukturinstalaĵoj estis aŭ detruitaj aŭ difektitaj. La raporto plue deklaris, ke la milito ankaŭ prenis la vivojn de 346 artistoj kaj 132 ukrainaj kaj eksterlandaj amaskomunikilaj profesiuloj, kun laŭtaksa totala perdo por la lando de ĉirkaŭ 4,2 miliardoj da dolaroj, kaj la totala perdo por la kultura sektoro, inkluzive de enspezoj, superis 31 miliardojn da dolaroj. == Referencoj == {{referencoj}} mff2n20jcrqpkdffgbcfzb84xsq2g0p 9406316 9406303 2026-06-18T11:34:22Z Baba79 118684 9406316 wikitext text/x-wiki {{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto [[Rusio]] komencis la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|plenskalan invadon de Ukrainio]] la 24-an de februaro 2022, en grava eskalado de la [[Konflikto inter Rusio kaj Ukrainio ekde 2014|Rusa-Ukraina Milito]], kiu komenciĝis en 2014. Ĝi estas la plej granda milita atako en [[Eŭropo]] ekde la [[Dua Mondmilito]]<ref>Herb, Jeremy; Starr, Barbara; Kaufman, Ellie (24-a de Februaro 2022). "[https://www.cnn.com/2022/02/24/politics/us-military-ukraine-russia/index.html US orders 7,000 more troops to Europe following Russia's invasion of Ukraine]" ([https://web.archive.org/web/20220227052443/https://edition.cnn.com/2022/02/24/politics/us-military-ukraine-russia/index.html arkivo]). Oren Liebermann and Michael Conte. CNN. </ref><ref>Karmanau, Yuras; Heintz, Jim; Isachenkov, Vladimir; Litvinova, Dasha (24 February 2022). "[https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-defiant-putin-warns-us-nato-83078619 Russia presses invasion to outskirts of Ukrainian capital]" ([https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-defiant-putin-warns-us-nato-83078619 arkivo]). ABC News. </ref><ref>Tsvetkova, Maria; Vasovic, Aleksandar; Zinets, Natalia; Charlish, Alan; Grulovic, Fedja (27-a de Februaro 2022). "[https://www.reuters.com/world/europe/western-allies-expel-key-russian-banks-global-system-ukraine-fights-2022-02-27/ Putin puts nuclear 'deterrence' forces on alert]" ([https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.reuters.com/world/europe/western-allies-expel-key-russian-banks-global-system-ukraine-fights-2022-02-27/ arkivo]). Reuters</ref>. Dum la batalado, multaj pecoj de ukraina kultura heredaĵo estis aŭ detruitaj, difektitaj aŭ endanĝerigitaj pro la ĝeneraligita detruado tra la lando<ref name= Akinsha> Akinsha, Konstantin (25-a de Marto 2022). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/03/25/ukraine-culture-in-peril Culture in the crossfire: Ukraine's key monuments and museums at risk of destruction in the war]". The Art Newspaper.</ref>. Ĉi tiu konscia detruo kaj prirabado de pli ol 500 ukrainaj kulturaj heredaĵejoj estas konsiderata [[militkrimo]]<ref>Kirchmair, Lando (2022-03-21). "[https://www.ejiltalk.org/the-war-of-aggression-against-ukraine-cultural-property-and-genocide-why-it-is-imperative-to-take-a-close-look-at-cultural-property/ The War of Aggression Against Ukraine, Cultural Property and Genocide: Why it is Imperative to Take a Close Look at Cultural Property]". EJIL: Talk!.</ref> kaj estis priskribita de la Ministro pri Kulturo de Ukrainio kiel [[kultura genocido]]<ref>"[https://www.euronews.com/culture/2022/09/13/its-cultural-genocide-ukraines-culture-minister-trying-to-salvage-the-countrys-artifacts Salvaging Ukraine's culture: Country's history & language under threat]". euronews. 2022-09-13. </ref>. == Juraj protektoj == La kulturaj posedaĵoj ĝuas specialan protekton laŭ [[internacia humanitara juro]]<ref= Hausler >Hausler, Kristin; Drazewska, Berenika. "[https://www.biicl.org/documents/11200%20how%20does%20international%20law%20protect%20ukrainian%20cultural%20heritage%20in%20war.pdf How does international law protect Ukrainian cultural heritage in war? Is it protected differently than other civilian objects?]" (PDF). British Institute of International and Comparative Law.</ref>. La ​​unua protokolo de la [[Konvencioj de Ĝenevo|Konvencio de Ĝenevo]] kaj la [[Konvencio pri protektado de kulturaj posedaĵoj okaze de armita konflikto|Konvencio de Hago por la Protekto de Kultura Posedaĵo en Kazo de Armita Konflikto]] (ambaŭ devigaj por Ukrainio kaj Rusio) malpermesas al ŝtatoj-partioj uzi historiajn monumentojn por subteni siajn militistajn operaciojn aŭ igi ilin objekto de agoj de malamikeco aŭ reprezalioj<ref= Hausler />. La ​​Dua Protokolo al la Konvencio de Hago permesas atakojn kontraŭ kultura posedaĵo nur en kazo de "nepra milita neceso" kiam ne ekzistas farebla alternativo. Atakoj kontraŭ kultura heredaĵo egalas al militkrimoj kaj povas esti procesigitaj antaŭ la [[Internacia Puna Kortumo]]<ref>Hausler, Kristin; Drazewska, Berenika. "[https://www.biicl.org/documents/11200%20how%20does%20international%20law%20protect%20ukrainian%20cultural%20heritage%20in%20war.pdf How does international law protect Ukrainian cultural heritage in war? Is it protected differently than other civilian objects?]" (PDF). British Institute of International and Comparative Law.</ref>. == Rimarkindaj lokoj == Antaŭ la invado, Ukrainio havis sep [[Monda heredaĵo de Unesko|Mondajn Heredaĵojn de UNESKO]], inkluzive de la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo Sankta Sofia]] en Kijivo, la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo]], kaj la Historia Centro de [[Lvivo]]<ref>Sherwood, Harriet (2022-03-01). "[https://www.theguardian.com/world/2022/mar/01/cultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught 'Cultural catastrophe': Ukrainians fear for art and monuments amid onslaught]". the Guardian. </ref>. Pliaj lokoj en [[Ĥarkivo]] ([[Derĵprom]]), [[Mikolajivo]] (Observatorio) kaj [[Ĉernihivo]] (Transfiguracio kaj Boris kaj Gleb katedraloj) estas en la pripensitaj por eniri la liston<ref>Katz, Brigit (8-a de marto 2022). "[https://www.smithsonianmag.com/smart-news/unesco-sounds-the-alarm-over-threats-to-ukrainian-cultural-heritage-180979686/ Unesco Sounds the Alarm Over Threats to Ukrainian Cultural Heritage]". Smithsonian Magazine. </ref>. Fine de aprilo 2022, [[Politico]] raportis, ke Ukrainio registris la vrakon de la rusia krozŝipo ''Moskva'' kiel "subakvan kulturan heredaĵon"<ref>Jack, Victor (2022-04-22). "[https://www.politico.eu/article/trolling-russia-ukraine-registers-moskva-shipwreck-underwater-cultural-heritage/ Trolling Russia, Ukraine registers Moskva shipwreck as 'underwater cultural heritage']". POLITICO.</ref>. == Konservadaj klopodoj == === Naciaj === Komence de la milito, la direktoro de la [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio]] en Kievo, Fedir Androŝĉuk, kunlaboris kun du kolegoj por konservi kaj protekti la muzeon kontraŭ atako kaj ebla prirabado. Androsĉuk ankaŭ raportis, ke kvar aliaj muzeoj en [[Vinico]], [[Ĵitomir]], [[Sumio]] kaj [[Ĉernihivo]] sukcesis forigi, stoki kaj protekti siajn ĉefajn ekspoziciojn, kaj la muzeo en Vinico estis uzata kiel loĝejo por rifuĝintoj<ref> Sherwood, « [https://www.theguardian.com/world/2022/mar/01/cultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught 'Cultural catastrophe': Ukrainians fear for art and monuments amid onslaught] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.theguardian.com%2Fworld%2F2022%2Fmar%2F01%2Fcultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught arkivo]), the Guardian, 1-a de marto 2022 </ref>. La artista kolektivo ''Asortymentna kimnata'' ("Akordita Ĉambro"), bazita ĉe la Ivano-Frankivska Nuntempa Arta Centro, kreis plurajn bunkrojn kaj kunlaboris kun galerioj en [[Kijivo]], [[Mariupolo]], [[Odeso]], [[Zaporiĵo]] kaj aliloke por evakui kaj konservi artaĵojn el la galerioj<ref name= Braun>Braun S. (2022-03-17). "[https://www.dw.com/en/ukraine-rushes-to-save-cultural-heritage-from-destruction/a-61158291 Ukraine rushes to save cultural heritage from destruction]". Deutsche Welle.</ref>. Multaj monumentoj kaj memorindaĵoj estis protektitaj per sakoj da sablo aŭ envolvitaj en diversaj materialoj. En Kijivo, ĉirkaŭ 28 objektoj estis protektitaj tiel ĝis meze de aprilo<ref>Кречетова Д. (2022-04-16). "[https://life.pravda.com.ua/culture/2022/04/16/248266/ На захисті від "русского мира": як рятують українські пам'ятки і чому Київ лишив монумент Незалежності відкритим"]. Українська правда.</ref>. Loĝantoj en Lvivo provis helpi konservi plurajn ŝtonajn statuojn kaj fontanojn, kiujn oni ne povis malmunti, envolvante ilin en plaston, ŝaŭmon kaj aliajn materialojn. Pliajn klopodojn fotis kaj afiŝis la Lviva Fonduso por la Konservado de Arkitekturaj kaj Historiaj Monumentoj, prezentante lignajn kadrojn kaj tabulojn uzatajn por protekti monumentojn kaj vitralojn de preĝejoj<ref>Holland, Oscar (4-a de Marto 2022). "[https://www.cnn.com/style/article/lviv-ukraine-statues-wrapped-heritage-protection/index.html 'Concerned' Ukrainian locals help protect Lviv's historic statues]". CNN</ref><ref>Кречетова Д. (2022-04-16). "[https://life.pravda.com.ua/culture/2022/04/16/248266/ На захисті від "русского мира": як рятують українські пам'ятки і чому Київ лишив монумент Незалежності відкритим]". Українська правда.</ref>. La 28-an de marto, la [[Ministerio pri Cifereca Transformo de Ukrainio|Ministerio pri Cifereca Transformo]] lanĉis NFT-muzeon por helpi konservi la ŝtatecon kaj historion de Ukrainio, kaj ĉiuj enspezoj iros al la ministerio. La retejo, Ukraina MetaHistoria NFT-Muzeo inkludus "militlinion" aŭ templinion de eventoj kun koresponda NFT, kiu inkludus [[Tvitero|tviteraĵon]] pri signifa momento en la milito kaj ilustraĵon de ukraina artisto. Antaŭ la 1-a de aprilo, ĉirkaŭ 600 000 dolaroj estis kolektitaj per la vendo de la NFT-oj, kaj la financoj estis destinitaj por helpi rekonstrui muzeojn, teatrojn kaj aliajn kulturajn instituciojn, kiuj estis detruitaj aŭ difektitaj<ref>Kharif, Olga (1-a de Aprilo 2022). [https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-01/ukrainian-government-raises-600-000-through-museum-nft-sales "Ukraine Raises $600,000 Through Museum NFT Sales to Help Rebuild]". Bloomberg. </ref><ref>Mattei, Shanti Escalante-De (2022-03-28). "[https://www.artnews.com/art-news/news/ukraine-nft-project-museum-of-war-1234623051/ Ukraine Has Launched an NFT 'Museum' to Preserve the Country's History]". ARTnews.com.</ref>. Multaj el la kulturaj heredaĵoj protektataj en Ukrainio kontraŭ rusa invado estas objektoj de rusa kulturo<ref name= Akinsha /><ref name= Braun /><ref>Harding L., Sherwood H. (2022-03-09). "[https://www.theguardian.com/world/2022/mar/09/ukrainians-in-race-to-save-a-nations-cultural-heritage Ukrainians in race to save cultural heritage]" ([https://web.archive.org/web/20220425175053/https://www.theguardian.com/world/2022/mar/09/ukrainians-in-race-to-save-a-nations-cultural-heritage arkivo]). The Guardian.</ref>. === Internaciaj === Tuj post la komenco de la invado, [[Unesko]] anoncis, ke ĝi laboras por marki ĉiujn eblajn ŝlosilajn historiajn monumentojn kaj lokojn tra la lando per la emblemo de la [[Konvencio pri protektado de kulturaj posedaĵoj okaze de armita konflikto|Konvencio de Hago]] de 1954, la internacie agnoskita simbolo por la protekto de kultura heredaĵo en armita konflikto. La organizo ankaŭ kunlaboros kun la muzeodirektoroj de la lando por kunordigi konservadajn klopodojn por protekti kolektojn kaj monitori ajnan difekton al kulturaj lokoj per sputnika bildigo<ref>Hickley, Catherine (2022-03-04). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/03/04/unesco-gravely-concerned-about-damage-to-ukrainian-cultural-heritage Unesco 'gravely concerned' about damage to Ukrainian cultural heritage]". The Art Newspaper – International art news and events. </ref>. Baldaŭ post la invado, oficialuloj de la [[Internacia Konsilio de Muzeoj]] komencis dokumenti artopecojn, kiujn polico eble trovus se ili estus movitaj kontraŭleĝe trans naciajn limojn<ref>Kishkovsky, Sophia (2022-09-09). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/09/09/ukraine-given-red-list-to-fight-looting Ukraine gets emergency Red List for art as evidence mounts of 'trading networks flowing West']". The Art Newspaper - International art news and events.</ref>. Kulturaj institucioj en [[Pollando]] ofertis helpon, per la Komitato por Helpo al Muzeoj de Ukrainio kreita tuj post la invado. La Komitato ofertis subtenon al ĉiuj muzeoj kaj kulturaj institucioj en Ukrainio por subteni kaj sekurigi iliajn kolektojn same kiel dokumentadon, ciferecigon kaj inventaron de kolektoj<ref name= Braun/>. La helpo de aliaj institucioj daŭris dum la tuta milito. En majo 2022 la Ĉeĥa Ministerio pri Kulturo komisiis la [[Nacia muzeo (Prago)|Nacian Muzeon de Prago]] sendi pakmaterialojn kiel vezik-plastikon kaj polietilenan ŝaŭmon kune kun sekureca ekipaĵo kiel [[fajroestingilo]]j kaj [[orientita grandpartikla plato|orientitaj grandpartiklaj platoj]] por bloki fenestrojn<ref>Iotkovska, Svilena (11-a de majo 2022). "[https://www.themayor.eu/en/a/view/czechia-helps-ukraine-preserve-its-endangered-cultural-heritage-10419 Czechia helps Ukraine preserve its endangered cultural heritage]" TheMayor.EU". www.themayor.eu.</ref>. Internaciaj organizaĵoj kiel la Ukraina Arta Helpa Centro (bazita en Germanio, subtenata de la germana registaro, inter aliaj) kaj ALIPH (bazita en Svislando) ankaŭ aktive provizis krizan ekipaĵaron ekde la printempo de 2022<ref>"[https://www.aliph-foundation.org/en/projects/aliph-action-plan-for-ukraine Protecting cultural heritage in Ukraine | Aliph Foundation - Protecting heritage to build peace]" ([https://web.archive.org/web/20250129191327/https://www.aliph-foundation.org/en/projects/aliph-action-plan-for-ukraine arkivo]). Aliph Foundation</ref><ref>"[https://www.dug-ww.com/presse Ukraine Hilfslieferungen für Rettung von Kunst- und Kulturgut]". www.dug-ww.com </ref>. En marto 2022, komenciĝis iniciatoj por sekurkopii kaj konservi eble endanĝerigatajn datumojn kaj teknologiojn de la kulturaj institucioj de Ukrainio kiel ''Saving Ukrainian Cultural Heritage Online'' (SUCHO). En novembro 2025, la [[Eŭropa Komisiono]] anoncis, ke ĝi kaj dudek du membroŝtatoj kreos komitaton por subteni la konservadon de la ukraina kulturo. La Eŭropa Unio ankaŭ donacis pliajn 2 milionojn da eŭroj por subteni la kulturan sektoron de Ukrainio, kun ĉirkaŭ 48 milionoj da eŭroj donacitaj ekde la komenco de la milito<ref>Orlandi, Giorgia; Hess, Amandine (7-a de novembro 2025). "[https://www.euronews.com/my-europe/2025/07/11/eu-vows-to-protect-ukrainian-culture-as-russia-targets-over-500-heritage-sites EU vows to protect Ukrainian culture as Russia targets over 500 heritage sites]". EuroNews.</ref>. En februaro 2026, [[Japanio]] anoncis 3,8 milionojn da dolaroj en plia helpo por helpi Ukrainion ripari kulturajn havaĵojn, kiuj estis difektitaj dum la milito, dum renkontiĝo en Kijivo inter la japana ambasadoro Nakagome Masaŝi, ukrainaj oficialuloj kaj reprezentantoj de UNESKO<ref>"[https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/japan-pledges-38-million-to-help-repair-ukraine-s-war-damaged-cultural-sites/3826385 Japan pledges $3.8 million to help repair Ukraine's war-damaged cultural sites]". www.aa.com.tr. 11-a de februaro 2026.</ref>. == Damaĝoj == La 10-an de junio 2026, [[UNESKO]] publikigis raporton kiu nombris 536 kulturajn lokojn konfirmitajn kiel difektitajn (el kiuj 154 religiaj lokoj, 280 konstruaĵoj de historia kaj/aŭ arta intereso, 41 muzeoj, 33 monumentoj, 22 bibliotekoj, 5 arkeologiaj lokoj kaj 1 arkivejo)<ref>[https://www.unesco.org/uk/ukraine-war/damaged-cultural-sites?hub=180699 Пошкоджені об’єкти культурної спадщини в Україні, верифіковані ЮНЕСКО], UNESKO, 10-a de junio 2026</ref>. Raporto de la Ministerio pri Kulturo de Ukrainio raportis, ke ĝis februaro 2026 kaj ekde la komenco de la milito 1 685 kulturaj heredaĵejoj kaj 2 483 kulturaj infrastrukturinstalaĵoj estis aŭ detruitaj aŭ difektitaj. La raporto plue deklaris, ke la milito ankaŭ prenis la vivojn de 346 artistoj kaj 132 ukrainaj kaj eksterlandaj amaskomunikilaj profesiuloj, kun laŭtaksa totala perdo por la lando de ĉirkaŭ 4,2 miliardoj da dolaroj, kaj la totala perdo por la kultura sektoro, inkluzive de enspezoj, superis 31 miliardojn da dolaroj<ref>Mykhailenko, Darila (2026-02-24). "[https://united24media.com/latest-news/russia-destroyed-1685-ukrainian-cultural-sites-since-2022-inflicting-31-billion-in-losses-16220 Russia Destroyed 1,685 Ukrainian Cultural Sites Since 2022, Inflicting $31 Billion in Losses]" ([https://web.archive.org/web/20260312072517/https://united24media.com/latest-news/russia-destroyed-1685-ukrainian-cultural-sites-since-2022-inflicting-31-billion-in-losses-16220 arkivo]). UNITED24 Media.</ref>. == Referencoj == {{referencoj}} sf927jbo3slx0mchppos4km8dqs0u4c Imidazolino 0 585131 9405932 9375854 2026-06-18T03:57:40Z Wostr 25061 replacing images 9405932 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto ĥemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=30% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Imidazolino'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:2-imidazoline.svg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata ĥemia strukturo de la 2-Imidazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazoline_3D_ball.png|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia ĥemia strukturo de la 2-Imidazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:3-imidazoline.svg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata ĥemia strukturo de la 3-Imidazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:4-imidazoline.svg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata ĥemia strukturo de la 4-Imidazolino''' |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big><br /> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Duhidroimidazolo * Korbano |- style="background: green; color: white" |- ||[[Ĥemia formulo]]||<big><center>{{ĤemiaFormulo|<big>'''C|3|H|3|N|2}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=504-75-6 504-75-6] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.61464.html 61464] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/68156 68156] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||likvaĵo aŭ solido |- |[[Molmaso]]||70.09314 g·mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1.15 g cm<sup>−3</sup> |- |[[Bolpunkto]]||219.1&nbsp;{{GdC|}} |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.5680}}<ref>[http://www.chemnet.com/cas/en/504-75-6/4,5-dihydro-1H-imidazole.html Chemnet]</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||86.3&nbsp;{{GdC|}} |- |[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||5 |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||50&nbsp;mg/kg (buŝe)<ref>[http://www.guidechem.com/cas-504/504-75-6.html GuideChem]</ref> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R20/21/22|R20/21/22]] [[Listo da R-Deklaroj#R34|R34]]<br />[[Listo da R-Deklaroj#R36/38|R36/38]] [[Listo da R-Deklaroj#R41|R41]] [[Listo da R-Deklaroj#R61|R61]] [[Listo da R-Deklaroj#R63|R63]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S22|S22]] [[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S27|S27]] [[Listo da S-Deklaroj#S36|S36]]<br />[[Listo da S-Deklaroj#S37|S37]] [[Listo da S-Deklaroj#S39|S39]] [[Listo da S-Deklaroj#S45|S45]] [[Listo da S-Deklaroj#S53|S53]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|C|Xi|T}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de ĥemiaĵoj|'''GHS etikedigo de ĥemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|05|07}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de ĥemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|314|360D}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|201|260|280|303+361+353|305+351+338|308+313}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25&nbsp;{{GdC|}} kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Imidazolino''' aŭ '''duhidroimidazolo''' estas grupo da izomeroj kun dunitrogenhavaj nesaturitaj heterociklaj ringoj. La dunesaturitaj [[Homologio (ĥemio)|homologoj]] estas la [[imidazolo]]j kaj la tute saturitaj homologoj estas la [[imidazolidino]]j. La imidazolinaj derivaĵoj komerce uzatas en farmaciaĵoj kaj industriaĵoj kiel polimeraĵoj<ref>[https://books.google.com.br/books?id=ri6FkY2xvgcC&pg=PA86&dq=imidazoline&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiA_quCrMfTAhVBj5AKHYoOAC44ChDoAQhLMAY#v=onepage&q=imidazoline&f=false Paint and Coating Testing Manual]</ref>, surfaktantoj kaj purigaĵoj. Ili ankaŭ estis esploritaj en la kampo de la organika ĥemio, kunordiga ĥemio kaj homogena katalizo. Ĝi estas venenaĵo kaj kiam varmigita ĝi eligas toksajn nitrogenajn fumojn. Multaj imidazoloj estas biologie aktivaj. Plejmulto el la bioaktivaj substancoj ligiĝas al arila kaj alkila grupo sur la karbono inter la du nitrogenatomoj. Multaj derivaĵoj de la imidazolinoj estas uzataj kiel antihipergiklemiaĵoj, antiinflamaĵoj, [[alta sangopremo|antihipertensiaĵoj]], antihiperkolesterolemaĵoj kaj antideprimaĵoj. Ekzemple, la imidazolinhava drogo konata kiel '''klonidino''' estas uzata sola aŭ kombinita kun aliaj medikamentoj en la traktado de sangopremo, dismenoreo kaj hipertensiaj krizoj. {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="5" align="center" |-style="background: green; color: white" |colspan="9" style="text-align: center;"|<big><big>'''Cikla kvinmembra familio'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentane v2.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Cyclopentadiene.png|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazol.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:2-imidazoline.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazolidine.svg|100px]] |- style="background: red; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''[[Ciklopentano]]'''||<center>'''Ciklopenteno'''</center>||<center>'''[[Imidazolo]]'''||<center>'''Imidazolino'''||<center>'''[[Imidazolidino]]''' |} == Literaturo == * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17898484 NCBI Resources] * [http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0100-879X2004000800015 Scielo] * [https://www.organic-chemistry.org/synthesis/heterocycles/2-imidazolines.shtm Organic Chemistry Portal] * [http://www.chemicalbook.com/ProductChemicalPropertiesCB8906584_EN.htm Chemical Book] * [https://books.google.com.br/books?id=LeqNkd2iNg8C&dq=imidazoline&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjy8sjMqsfTAhVETJAKHeRUBqIQ6AEITzAG Imidazoline] ICON Group International * [https://books.google.com.br/books?id=2InLl4Jc0-YC&pg=PA505&dq=imidazoline&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiA_quCrMfTAhVBj5AKHYoOAC44ChDoAQgpMAE#v=onepage&q=imidazoline&f=false Current Pharmaceutical Design dez. 1998] == Kunrilataj ĥemiaĵoj == <center> <Gallery> 2-Mehyl-imidazoline.png|<center><big>'''Lizidino'''</big></center> 2-Phenyl-2-imidazoline.png|<center><big>'''Fenil-[[imidazolidino]]'''</big></center> Rilmenidine.svg|<center><big>'''Rilmenidino'''</big></center> Moxonidine.svg|<center><big>'''Moksonidino'''</big></center> Benzimidazoline structure.png|<center><big>'''Benzimidazolino'''</big></center> Alinidine.svg|<center><big>'''Alanidino'''</big></center> Napamezole.svg|<center><big>'''Napamezolo'''</big></center> Romifidine.png|<center><big>'''Romifidino'''</big></center> Ethylenthioharnstoff.svg|<center><big>'''Tioimidazolidono'''</big></center> Imidazolidinone.png|<center><big>'''[[Imidazolidinono]]'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == * [[Heinrich Debus]] (1824-1916) * Bronisław Radziszewski (1838-1914) * [[Imidazolo]] * [[Tiazolo]] * [[Furano]] * [[Tiofeno]] * [[Benzimidazolo]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|ĥemio}} [[Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj]] [[Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj]] frvba3rgmtoqhd486iwizpsfw6jx8do 9405937 9405932 2026-06-18T04:11:18Z Filozofo 3592 Korektis mistajpaĵon 9405937 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto ĥemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=30% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Imidazolino'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:2-imidazoline.svg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata ĥemia strukturo de la 2-Imidazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazoline_3D_ball.png|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia ĥemia strukturo de la 2-Imidazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:3-imidazoline.svg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata ĥemia strukturo de la 3-Imidazolino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:4-imidazoline.svg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata ĥemia strukturo de la 4-Imidazolino''' |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big><br /> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Duhidroimidazolo * Korbano |- style="background: green; color: white" |- ||[[Ĥemia formulo]]||<big><center>{{Ĥemia formulo|<big>'''C|3|H|3|N|2}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=504-75-6 504-75-6] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.61464.html 61464] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/68156 68156] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||likvaĵo aŭ solido |- |[[Molmaso]]||70.09314 g·mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1.15 g cm<sup>−3</sup> |- |[[Bolpunkto]]||219.1&nbsp;{{GdC|}} |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.5680}}<ref>[http://www.chemnet.com/cas/en/504-75-6/4,5-dihydro-1H-imidazole.html Chemnet]</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||86.3&nbsp;{{GdC|}} |- |[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||5 |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||50&nbsp;mg/kg (buŝe)<ref>[http://www.guidechem.com/cas-504/504-75-6.html GuideChem]</ref> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R20/21/22|R20/21/22]] [[Listo da R-Deklaroj#R34|R34]]<br />[[Listo da R-Deklaroj#R36/38|R36/38]] [[Listo da R-Deklaroj#R41|R41]] [[Listo da R-Deklaroj#R61|R61]] [[Listo da R-Deklaroj#R63|R63]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S22|S22]] [[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S27|S27]] [[Listo da S-Deklaroj#S36|S36]]<br />[[Listo da S-Deklaroj#S37|S37]] [[Listo da S-Deklaroj#S39|S39]] [[Listo da S-Deklaroj#S45|S45]] [[Listo da S-Deklaroj#S53|S53]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|C|Xi|T}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de ĥemiaĵoj|'''GHS etikedigo de ĥemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|05|07}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de ĥemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|314|360D}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|201|260|280|303+361+353|305+351+338|308+313}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25&nbsp;{{GdC|}} kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Imidazolino''' aŭ '''duhidroimidazolo''' estas grupo da izomeroj kun dunitrogenhavaj nesaturitaj heterociklaj ringoj. La dunesaturitaj [[Homologio (ĥemio)|homologoj]] estas la [[imidazolo]]j kaj la tute saturitaj homologoj estas la [[imidazolidino]]j. La imidazolinaj derivaĵoj komerce uzatas en farmaciaĵoj kaj industriaĵoj kiel polimeraĵoj<ref>[https://books.google.com.br/books?id=ri6FkY2xvgcC&pg=PA86&dq=imidazoline&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiA_quCrMfTAhVBj5AKHYoOAC44ChDoAQhLMAY#v=onepage&q=imidazoline&f=false Paint and Coating Testing Manual]</ref>, surfaktantoj kaj purigaĵoj. Ili ankaŭ estis esploritaj en la kampo de la organika ĥemio, kunordiga ĥemio kaj homogena katalizo. Ĝi estas venenaĵo kaj kiam varmigita ĝi eligas toksajn nitrogenajn fumojn. Multaj imidazoloj estas biologie aktivaj. Plejmulto el la bioaktivaj substancoj ligiĝas al arila kaj alkila grupo sur la karbono inter la du nitrogenatomoj. Multaj derivaĵoj de la imidazolinoj estas uzataj kiel antihipergiklemiaĵoj, antiinflamaĵoj, [[alta sangopremo|antihipertensiaĵoj]], antihiperkolesterolemaĵoj kaj antideprimaĵoj. Ekzemple, la imidazolinhava drogo konata kiel '''klonidino''' estas uzata sola aŭ kombinita kun aliaj medikamentoj en la traktado de sangopremo, dismenoreo kaj hipertensiaj krizoj. {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="5" align="center" |-style="background: green; color: white" |colspan="9" style="text-align: center;"|<big><big>'''Cikla kvinmembra familio'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentane v2.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Cyclopentadiene.png|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazol.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:2-imidazoline.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazolidine.svg|100px]] |- style="background: red; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''[[Ciklopentano]]'''||<center>'''Ciklopenteno'''</center>||<center>'''[[Imidazolo]]'''||<center>'''Imidazolino'''||<center>'''[[Imidazolidino]]''' |} == Literaturo == * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17898484 NCBI Resources] * [http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0100-879X2004000800015 Scielo] * [https://www.organic-chemistry.org/synthesis/heterocycles/2-imidazolines.shtm Organic Chemistry Portal] * [http://www.chemicalbook.com/ProductChemicalPropertiesCB8906584_EN.htm Chemical Book] * [https://books.google.com.br/books?id=LeqNkd2iNg8C&dq=imidazoline&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjy8sjMqsfTAhVETJAKHeRUBqIQ6AEITzAG Imidazoline] ICON Group International * [https://books.google.com.br/books?id=2InLl4Jc0-YC&pg=PA505&dq=imidazoline&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiA_quCrMfTAhVBj5AKHYoOAC44ChDoAQgpMAE#v=onepage&q=imidazoline&f=false Current Pharmaceutical Design dez. 1998] == Kunrilataj ĥemiaĵoj == <center> <Gallery> 2-Mehyl-imidazoline.png|<center><big>'''Lizidino'''</big></center> 2-Phenyl-2-imidazoline.png|<center><big>'''Fenil-[[imidazolidino]]'''</big></center> Rilmenidine.svg|<center><big>'''Rilmenidino'''</big></center> Moxonidine.svg|<center><big>'''Moksonidino'''</big></center> Benzimidazoline structure.png|<center><big>'''Benzimidazolino'''</big></center> Alinidine.svg|<center><big>'''Alanidino'''</big></center> Napamezole.svg|<center><big>'''Napamezolo'''</big></center> Romifidine.png|<center><big>'''Romifidino'''</big></center> Ethylenthioharnstoff.svg|<center><big>'''Tioimidazolidono'''</big></center> Imidazolidinone.png|<center><big>'''[[Imidazolidinono]]'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == * [[Heinrich Debus]] (1824-1916) * Bronisław Radziszewski (1838-1914) * [[Imidazolo]] * [[Tiazolo]] * [[Furano]] * [[Tiofeno]] * [[Benzimidazolo]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|ĥemio}} [[Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj]] [[Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj]] 9kb1yijd9r1fkyl1qkxcse7hdh8gk5g Imidazolidino 0 585173 9405933 8959089 2026-06-18T03:58:07Z Wostr 25061 replacing image 9405933 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=15% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Imidazolidino'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazolidine.svg|300px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la Imidazolidino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazolidine 3D ball.png|300px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia strukturo de la Imidazolidino''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Staphylococcus_aureus,_50,000x,_USDA,_ARS,_EMU.jpg|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<small>'''Kelkaj imidazolidinaj derivaĵoj estas<br />bioatikvaj kontraŭ la [[Staphylococcus aureus]]'''</small> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big><br /> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Kvarhidroimidazolo * 1,3-duazolidino * Duazociklopentano |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|8|N|2}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=504-74-5 504-74-5] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.396007.html 396007] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/449488 449488] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||blanka solido |- |[[Molmaso]]||72.10902 g·mol<sup>-1</sup> |- |[[Denseco]]||0.892 g cm<sup>−3</sup> |- |[[Fandpunkto]]||92.8 °C |- |[[Bolpunkto]]||221.98 °C |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4220}} |- |[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||4.8-5.0<ref>[https://books.google.com.br/books?id=wpaJTOa5a3wC&pg=PA160&dq=Imidazolidine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjA0PCOwcfTAhUFh5AKHQQCB-kQ6AEILzAB#v=onepage&q=Imidazolidine&f=false Advances in Heterocyclic Chemistry, Volume 91], Alan R. Katritzky</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:Tre solvebla |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||>3500 mg/kg (buŝe) |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R22|R22]] [[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|R36/37/38]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S36/37/39|S36/37/39]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xn}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|05|07}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|314|360D}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|201|280|301+330+331|305+351+338|308+310}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Imidazolidino''' estas heterocikla kombinaĵo konsistanta en kvinmembra ringo kun du nitrogenatomoj en la pozicioj 1 kaj 3 de la ringo kaj ĉiuj saturitaj ligiloj. Ĝi estas la plej reduktita homologo inter la [[imidazolo]]j kaj [[imidazolino]]j. Ĝi estas senkolora, polara kaj baza substanco. Imidazolinoj tradicie estas preparataj per kondensiĝo de la 1,2-du[[amino]]j kaj [[aldehido]]j. Plej ordinare, unu aŭ ambaŭ nitrogenatomoj estas substituataj per alkila aŭ benzila grupo. La unua nesubstituita imidazolino estis sintezita en 1952. Derivaĵoj el imidazolinoj posedas antibakteriajn, [[kontraŭdolorilo|kontraŭdolorajn]], citotoksajn kaj antiparazitajn proprecojn. Multaj imidazolinaj derivaĵoj estas bioaktivaj kontraŭ kelkaj bakterioj, inter ili la [[Escherichia coli]], [[Staphylococcus aureus]] kaj [[Bakteria infekto|Mycobacterium tuberculosis]] {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="5" align="center" |-style="background: green; color: white" |colspan="9" style="text-align: center;"|<big><big>'''Cikla kvinmembra familio'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentane v2.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Cyclopentadiene.png|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazol.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:2-imidazoline.svg|100px]]</center>||<center>[[Dosiero:Imidazolidine-2D-skeletal.png|100px]] |- style="background: red; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''[[Ciklopentano]]'''||<center>'''[[Ciklopenteno]]'''</center>||<center>'''[[Imidazolo]]'''||'''[[Imidazolino]]'''||'''Imidazolidino''' |} == Literaturo == * [https://repositorio.unesp.br/handle/11449/75302 UNESP] * [http://www.chemicalbook.com/ProductChemicalPropertiesCB71133311_EN.htm Chemical Book] * [https://books.google.com.br/books?id=HnL8CAAAQBAJ&pg=PA98&dq=Imidazolidine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwi__viwwcfTAhVDWpAKHeb6CXYQ6AEIbDAJ#v=onepage&q=Imidazolidine&f=false Nicotinoid Insecticides and the Nicotinic Acetylcholine Receptor], I. Yamamoto, J.E. Casida * [https://books.google.com.br/books?id=q4K9RGdkZ50C&pg=PA98&dq=Imidazolidine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwj20qTWwcfTAhXFQZAKHdToCE84ChDoAQgiMAA#v=onepage&q=Imidazolidine&f=false Biogenic Amines—Advances in Research and Application: 2013 Edition] * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15694647 NCBI Resources] * [https://books.google.com.br/books?id=jRRvOJmcOdoC&pg=PA147&dq=imidazolidine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwisu8a9pcnTAhVKf5AKHcZgDrQ4ChDoAQg_MAQ#v=onepage&q=imidazolidine&f=false Acyclic Hydrocarbons: Advances in Research and Application: 2011 Edition] * [https://books.google.com.br/books?id=U5X-BAAAQBAJ&pg=PA137&dq=imidazolidine&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiR26O7psnTAhVHQ5AKHZuADPM4FBDoAQhLMAY#v=onepage&q=imidazolidine&f=false Spin Labeling: Theory and Applications], Lawrence J. Berliner == Kunrilataj kemiaĵoj == <center> <Gallery> Imidazolidinone.png|<center><big>'''[[Imidazolidinono]]'''</big></center> Imidocarb.svg|<center><big>'''Imidokarbo'''</big></center> Procymidone.svg|<center><big>'''Procimidono'''</big></center> Iprodione.png|<center><big>'''Iprodiono'''</big></center> Imidacloprid.svg|<center><big>'''Imidakloprido'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * [[Piperazino]] * [[Piperidino]] * [[Pirano]] * [[Morfolino]] * [[Piridino]] * [[Pirimidino]] * [[Oksazolo]] * [[Tiazolo]] * [[Triptofano]] * Neonikotinoidoj * [[Hidantoino]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Imidazolidinoj| ]] jhxwo2v1ev97snlf7wi9z3or8y3p1ua Imidazolidinono 0 585176 9405934 8818839 2026-06-18T04:03:54Z Wostr 25061 replacing image 9405934 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=30% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Imidazolidinono'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Imidazolidinone.png|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 2-Imidazolidinono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:4-Imidazolidinone3D.png|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia strukturo de la Imidazolidinono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:4-Imidazolidinone.svg|150px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 4-Imidazolidinono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Dimethyl-Imidazolidinone.png|300px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<small>'''Dumetil-imidazolidinono''' estas polara solvanto<br />kaj bazo de Lewis.</small> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big><br /> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Etilenureo |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|6|N|2|O}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=120-94-3 120-93-4] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.8142.html 8142] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/8453 8453] |- |'''Merck Index'''||15,4955 |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||senkolora aŭ flava<br />senodora substanco |- |[[Molmaso]]||86.0925 g·mol<sup>-1</sup> |- |[[Denseco]]||1.44 g cm<sup>−3</sup> |- |[[Fandpunkto]]||129 °C |- |[[Bolpunkto]]||359 °C |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4720}} |- |[[Ekflama temperaturo]]||265 °C |- |[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||13.8<ref>[http://en.chembase.cn/molecule-69632.html Chembase]{{404|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]: * 950 g/l<ref>[http://www.chemicalbook.com/ProductMSDSDetailCB5363122_EN.htm Chemical Book]</ref> * 596 g/l<ref>[http://worldaccount.basf.com/wa/NAFTA/Catalog/ChemicalsNAFTA/doc4/BASF/PRD/30192901/.pdf?urn=urn:documentum:ProductBase_EU:09007af8800afb0d.pdf World Account]</ref> |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||4125 mg/kg (buŝe)<ref>[https://www.echa.europa.eu/pt/web/guest/registration-dossier/-/registered-dossier/13536/7/3/2/?documentUUID=4bbfcb44-99e6-4075-9911-d16b9f357428 Echa Europa]</ref> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|R36/37/38]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xi|T}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} </center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|305+351+338}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Imidazolidinono''' estas kvinmembra heterocikla tute saturita kemia komponaĵo strikte rilatita al la [[imidazolo]]. Kemie ĝi estas konsiderata cikla [[ketono]] kun [[amido|amida]] funkcia grupo en la 2-a kaj 4-a pozicioj kaj ankaŭ ĝi estas konsiderata kiel cikla [[ureo]]. Ĝiaj derivaĵoj estas uzataj kiel pesticidoj en agrikulturo, antihipertensiaĵoj por la traktado de kronika [[kora malsufiĉo|kromalsufiĉo]] kaj posedas antibakteriajn aktivecojn ĉefe kontraŭ [[Infekta agento|Pseudomonas aeruginosa]]. == Literaturo == * [http://www.chemicalbook.com/ProductMSDSDetailCB5363122_EN.htm Chemical Book] * [http://sitem.herts.ac.uk/aeru/ppdb/en/Reports/874.htm University of Hertfordshire] * [http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=120-93-4 the NIST WebBook] * [https://books.google.com.br/books?id=QsrYBAAAQBAJ&pg=PA216&dq=Ethyleneurea&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwiG1sHZssnTAhUII5AKHXccCvkQ6AEIPDAD#v=onepage&q=Ethyleneurea&f=false Updated General Techniques and Additional Pesticides: Analytical ..., Volume 11], Gunter Zweig, Joseph Sherma * [https://books.google.com.br/books?id=RVvtBwAAQBAJ&pg=PA329&dq=imidazolidinone&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjt2-mQs8nTAhUMkZAKHZCtDVYQ6AEILjAB#v=onepage&q=imidazolidinone&f=false Analytical Calorimetry, Volume 3], Roger S. Porter, Julian F. Johnson * [https://books.google.com.br/books?id=L73wCgAAQBAJ&pg=PA175&dq=imidazolidinone&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjv66qus8nTAhVTl5AKHRhXCfc4ChDoAQg2MAM#v=onepage&q=imidazolidinone&f=false Sustainable Catalysis: Without Metals or Other Endangered Elements Part 2], Michael North == Kunrilataj kemiaĵoj == <center> <Gallery> 1,3-Dimethyl-2-imidazolidinone structure.svg|<center><big>'''1,3-dumetil-2-imidazolidinono'''</big></center> Glycoluril.svg|<center><big>'''Glikolurilo'''</big></center> Hetacillin structure.svg|<center><big>'''Hetacilino'''</big></center> GSK-789,472.svg|<center><big>'''Antidopamino ricevilo'''</big></center> Tetranitroglycoluril.svg|<center><big>'''Kvarnitroglikolurilo'''</big></center> Biotin structure.svg|<center><big>'''Biotino'''</big></center> Dimethylol_ethlyene_urea.svg|<center><big>'''Dumetilola imidazolidinono'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * [[Hidantoino]] * [[Imidazolo]] * [[Imidazolino]] * [[Imidazolidino]] * [[Oksazolo]] * [[Tiazolo]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} [[Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj]] [[Kategorio:Alkoholoj]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|kemio}} cngo73ycm75rze95w3w4gb1ctu8eay2 Ciklopropanalo 0 585351 9405893 8680359 2026-06-17T23:46:48Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405893 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=30% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Ciklopropanalo'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[dosiero:Cyclopropanaldehyde.png|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la Ciklopropanalo''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[dosiero:Cyclopropanaldehyde3D.png|200px]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia strukturo de la Ciklopropanalo''' |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big><br> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Ciklopropana aldehido |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|4|H|6|O}}'''</big></center></big>''' |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=1489-69-6 1489-69-6] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.109730.html 109730] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/123114 123114] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||senkolora likvaĵo |- |[[Molmaso]]||56.06330 g·mol<sup>-1</sup> |- |[[Denseco]]||0.938 g cm<sup>−3</sup> |- |[[Bolpunkto]]||98 °C |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4298}} |- |[[Ekflama temperaturo]]||7.2 °C |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:Solvebla en akvo |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Risko]]||[[Listo da R-Deklaroj#R11|R11]] [[Listo da R-Deklaroj#R34|R34]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S16|S16]] [[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S36/37/39|S36/37/39]] [[Listo da S-Deklaroj#S45|S45]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|F|C}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|02|06}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|225|300|314|315|317|318|331|332|412}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|233|240|241|242|243|260|261|264|270|271|272|273|280}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br>(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Ciklopropanalo''' estas cikla organika komponaĵo konsistante je unu grupo ciklopropana kaj unu grupo aldehida. Ciklopropanalo reakcias kun komponaĵoj de Grignard aŭ organolitia reagentoj por doni sekundarajn alkoholojn. En ĉeesto de [[bromida acido]] ĝi estas inklina al ringomalfermo, provizante aliron al homoalilaj bromidoj. ==Literaturo== * [http://www.molbase.com/en/name-cyclopropanal.html Molbase]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB4132338.htm Chemical Book] * [https://www.alfa.com/pt/catalog/L14931/ Alfa Aesar] ==Vidu ankaŭ== * [[Ciklopropano]] * [[Ciklopropanolo]] * [[Ciklopropilamino]] * [[Ciklopropanono]] * [[Ciklopropanoata acido]] * [[Ciklopropeno]] [[Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj]] [[Kategorio:Aldehidoj]] [[Kategorio:Ciklaj kombinaĵoj]] {{ĝermo|kemio}} olwn5nwp3wsw3i650cpsn8k8rsq66ow Pirazolono 0 586644 9405935 9368282 2026-06-18T04:04:28Z Wostr 25061 replacing image 9405935 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Pirazolono'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:2,3‐dihydro‐1H‐pyrazol‐3‐one.svg|200px|3-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 3-Pirazolono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:3,5-Dihydropyrazol-4-one structure.png|200px|4-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 4-Pirazolono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:5-Pyrazolone structure.png|200px|5-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 5-Pirazolono''' |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|4|N|2|O}}'''</big></center></big>''' |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.279886.html 279886] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11513733 11513733] |- |[[Molmaso]]||84.078 g·mol<sup>-1</sup> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Pyrazolone_T#section=Safety-and-Hazards PubChem]</ref><ref>[http://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/aldrich/p56607?lang=pt&region=BR Sigma Aldrich]</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]|| <center>{{GHS Piktogramo|05|06}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|311|315|318|319|373|412}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|260|264|280|280|301|302|305|305+351+338|310|312|313|330|338|351|352}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Pirazolono''' estas klaso da nesteroidaj anti-inflamaj agentoj, derivaĵo el la [[pirazolo]] kiu posedas aldonan ketonan grupon (-C=O) kaj uzatas en la traktado de artritoj kaj reŭmataj malsanoj. Ene de la pirazolona familio, multaj [[taŭtomerio|taŭtomeraj]] estas eblaj, sed por simpleco nur unu estas montrata. En la 4-pirazolonoj la enola formo superstaras, kvankam la ketona formo ankaŭ estas observebla. Esploroj elmontras ke la fenilbutazono, iu acida pirazola derivaĵo, inhibas la produktadon de prostaglandinoj de makrofagoj, kies karakterizaĵo estas propra al antiinflamaj drogoj.Kiel anti-inflamaj drogoj, pirazolonaj preparaĵoj estas topike uzataj kontraŭ surfaca flebito kaj similaj inflamaj kondiĉoj.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=2o3sCAAAQBAJ&pg=PA364&dq=Pyrazolone+anti+inflammatory&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone%20anti%20inflammatory&f=false Allergic Reactions to Drugs], Alain L. de Weck, H. Bundgaard</ref> == Sintezo == * Kemisintezo de la pirazolonoj unue estis raportita en 1883 de '''Ludwig Knorr''' (1859-1921), per kondensiga reakcio inter [[etila acetoacetato]] kaj [[fenilhidrazino]]. [[Dosiero:3-Methyl-5-pyrazolone synthesis.svg|500px|eta|center|<center>Sintezo de la 3-metil-pirazolono<center>]] == Literaturo == * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3552586 NCBI Resources] * [https://books.google.com.br/books?id=KUIrAAAAYAAJ&pg=PA479&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false A Survey of American Chemistry], National Research Council (U.S.). Division of Chemistry and Chemical Technology * [https://books.google.com.br/books?id=g8zyCAAAQBAJ&pg=PA262&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Organic Chemistry of Photography], Shinsaku Fujita * [https://books.google.com.br/books?id=L2NzAwAAQBAJ&pg=PA32&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Drugs During Pregnancy and Lactation: Treatment Options and Risk Assessment], Christof Schaefer, Paul W.J. Peters, Richard kaj Miller * [https://books.google.com.br/books?id=OwnVBQAAQBAJ&pg=PA331&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Reactions and Syntheses: In the Organic Chemistry Laboratory], Lutz F. Tietze,Theophil Eicher, Ulf Diederichsen, Andreas Speicher, Nina Schützenmeister * [https://books.google.com.br/books?id=Ur_VDQAAQBAJ&pg=PA183&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Interpretation of MS-MS Mass Spectra of Drugs and Pesticides], Wilfried M. A. Niessen, Ricardo A. Correa C. * [https://books.google.com.br/books?id=xUCNBgAAQBAJ&pg=PA126&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false History of color photography], Joseph Solomon Friedman == Kunrilataj kemiaĵoj == <center> <Gallery> 4-(dimethylamino)-1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Aminofenazono'''</big></center> Aminophenazone-2d-skeletal.png|<center><big>'''Aminopirino'''</big></center> Ampyrone_structure.png|<center><big>'''Ampirono'''</big></center> Metamizole2DACS.svg|<center><big>'''Dipirono'''</big></center> Phenacetin.svg|<center><big>'''Fenacetino'''</big></center> 1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Fenazono'''</big></center> Phenidone.svg|<center><big>'''Fenidono'''</big></center> Phenylbutazone.svg|<center><big>'''Fenilbutazono'''</big></center> Chemical_structure_(one_tautomer)_of_Pigment_Yellow_10.png|<center><big>'''Flava pigmento 10'''</big></center> 3-Methyl-5-pyrazolone.png|<center><big>'''3-Metil-<br />5-pirazolono'''</big></center> Propyphenazone-2d-skeletal.png|<center><big>'''Propifenazono'''</big></center> Tartrazine.svg|<center><big>'''Tartrazino'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == * [[Pirazolo]] * [[Pirazolino]] * [[Pirazolidino]] * [[Pirolo (kemio)|Pirolo]] * [[Heterociklaj kombinaĵoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|kemio}} [[Kategorio:Pirazolonoj| ]] 8ux567y80fgecu8564jfxnr732w6u8y 9405936 9405935 2026-06-18T04:09:07Z Wostr 25061 replacing image 9405936 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>'''Pirazolono'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:2,3‐dihydro‐1H‐pyrazol‐3‐one.svg|200px|3-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la 3-Pirazolono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:3,5-Dihydropyrazol-4-one structure.png|200px|4-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 4-Pirazolono''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:4,5‐dihydro‐1H‐pyrazol‐5‐one.svg|200px|5-Pirazolono]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata strukturo de la 5-Pirazolono''' |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|3|H|4|N|2|O}}'''</big></center></big>''' |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.279886.html 279886] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11513733 11513733] |- |[[Molmaso]]||84.078 g·mol<sup>-1</sup> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Pyrazolone_T#section=Safety-and-Hazards PubChem]</ref><ref>[http://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/aldrich/p56607?lang=pt&region=BR Sigma Aldrich]</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]|| <center>{{GHS Piktogramo|05|06}}{{GHS Piktogramo|08}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|311|315|318|319|373|412}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|260|264|280|280|301|302|305|305+351+338|310|312|313|330|338|351|352}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Pirazolono''' estas klaso da nesteroidaj anti-inflamaj agentoj, derivaĵo el la [[pirazolo]] kiu posedas aldonan ketonan grupon (-C=O) kaj uzatas en la traktado de artritoj kaj reŭmataj malsanoj. Ene de la pirazolona familio, multaj [[taŭtomerio|taŭtomeraj]] estas eblaj, sed por simpleco nur unu estas montrata. En la 4-pirazolonoj la enola formo superstaras, kvankam la ketona formo ankaŭ estas observebla. Esploroj elmontras ke la fenilbutazono, iu acida pirazola derivaĵo, inhibas la produktadon de prostaglandinoj de makrofagoj, kies karakterizaĵo estas propra al antiinflamaj drogoj.Kiel anti-inflamaj drogoj, pirazolonaj preparaĵoj estas topike uzataj kontraŭ surfaca flebito kaj similaj inflamaj kondiĉoj.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=2o3sCAAAQBAJ&pg=PA364&dq=Pyrazolone+anti+inflammatory&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone%20anti%20inflammatory&f=false Allergic Reactions to Drugs], Alain L. de Weck, H. Bundgaard</ref> == Sintezo == * Kemisintezo de la pirazolonoj unue estis raportita en 1883 de '''Ludwig Knorr''' (1859-1921), per kondensiga reakcio inter [[etila acetoacetato]] kaj [[fenilhidrazino]]. [[Dosiero:3-Methyl-5-pyrazolone synthesis.svg|500px|eta|center|<center>Sintezo de la 3-metil-pirazolono<center>]] == Literaturo == * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3552586 NCBI Resources] * [https://books.google.com.br/books?id=KUIrAAAAYAAJ&pg=PA479&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false A Survey of American Chemistry], National Research Council (U.S.). Division of Chemistry and Chemical Technology * [https://books.google.com.br/books?id=g8zyCAAAQBAJ&pg=PA262&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Organic Chemistry of Photography], Shinsaku Fujita * [https://books.google.com.br/books?id=L2NzAwAAQBAJ&pg=PA32&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Drugs During Pregnancy and Lactation: Treatment Options and Risk Assessment], Christof Schaefer, Paul W.J. Peters, Richard kaj Miller * [https://books.google.com.br/books?id=OwnVBQAAQBAJ&pg=PA331&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Reactions and Syntheses: In the Organic Chemistry Laboratory], Lutz F. Tietze,Theophil Eicher, Ulf Diederichsen, Andreas Speicher, Nina Schützenmeister * [https://books.google.com.br/books?id=Ur_VDQAAQBAJ&pg=PA183&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false Interpretation of MS-MS Mass Spectra of Drugs and Pesticides], Wilfried M. A. Niessen, Ricardo A. Correa C. * [https://books.google.com.br/books?id=xUCNBgAAQBAJ&pg=PA126&dq=Pyrazolone&hl=pt-BR&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Pyrazolone&f=false History of color photography], Joseph Solomon Friedman == Kunrilataj kemiaĵoj == <center> <Gallery> 4-(dimethylamino)-1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Aminofenazono'''</big></center> Aminophenazone-2d-skeletal.png|<center><big>'''Aminopirino'''</big></center> Ampyrone_structure.png|<center><big>'''Ampirono'''</big></center> Metamizole2DACS.svg|<center><big>'''Dipirono'''</big></center> Phenacetin.svg|<center><big>'''Fenacetino'''</big></center> 1,5-dimethyl-2-phenyl-1H-pyrazol-3(2H)-one_200.svg|<center><big>'''Fenazono'''</big></center> Phenidone.svg|<center><big>'''Fenidono'''</big></center> Phenylbutazone.svg|<center><big>'''Fenilbutazono'''</big></center> Chemical_structure_(one_tautomer)_of_Pigment_Yellow_10.png|<center><big>'''Flava pigmento 10'''</big></center> 3-Methyl-5-pyrazolone.png|<center><big>'''3-Metil-<br />5-pirazolono'''</big></center> Propyphenazone-2d-skeletal.png|<center><big>'''Propifenazono'''</big></center> Tartrazine.svg|<center><big>'''Tartrazino'''</big></center> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == * [[Pirazolo]] * [[Pirazolino]] * [[Pirazolidino]] * [[Pirolo (kemio)|Pirolo]] * [[Heterociklaj kombinaĵoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|kemio}} [[Kategorio:Pirazolonoj| ]] torwwl4ntxb3rdzzdjorgoomb61evtk César Baldaccini 0 590217 9405515 8539713 2026-06-17T15:30:25Z Sj1mor 12103 9405515 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|César}} {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''César BALDACCINI''', alidire '''César''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1921|1|1}} en [[Marsejlo]] ([[Bouches-du-Rhône]]), mortis {{mortodato|1998|12|6}} en [[Parizo]]) estis [[Francio|franca]] [[skulptisto]]. Li estis ano de "Nova realismo", arta movado naskiĝinta en [[1960]]. Li ankaŭ estis la kreinto de bronza trofeo por la ceremonio de [[César]] de franca kino. == Vidu ankaŭ == * [[César]] * [[César (Tramtransporto en Parizo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.moreeuw.com/histoire-art/cesar.htm César Baldaccini] ({{fr}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Baldaccini, Cesar}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] [[Kategorio:Premio César]] [[Kategorio:Homoj de Marseille]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Marsejlo]] [[Kategorio:Mortintoj en Parizo]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] eiepudfe4o24vxyr6yx6xuiaxgddjfz Chillarón del Rey 0 596885 9405664 9079442 2026-06-17T18:59:22Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405664 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | nomo = Chillarón del Rey | lando = [[Hispanio]] | regiono = [[Kastilio-Manĉo]] | provinco = [[Provinco Gvadalaĥaro| Gvadalaĥaro]] | titolo de administra unuo1 = Komarko | administra unuo1 = [[Alkario]] | estro = <!-- Julián Palomar Daga (PSOE) -- ne plu aktuala ekde pluraj jaroj, almenaŭ ekde 2019, prefere ne indiku ion ĉi tie!! --> | regiono-ISO=ES-CM | tipo1= reliefo | situo sur mapo2= Hispanio | tipo2= reliefo | zomo = 11 | poŝtkodo = 19128 }} '''Chillarón del Rey''' [ĉiĝaRON delREJ] (Ch. de la Reĝo) estas [[municipo]] en [[Hispanio]], en la [[Aŭtonoma Komunumo de Hispanio|aŭtonoma komunumo]], do [[regiono]] [[Kastilio-Manĉo]] kaj la [[provinco Gvadalaĥaro]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la municipo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 1}}}} loĝantoj/km². == Situo == Chillarón del Rey situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la [[komarko]] aŭ [[distrikto]] [[Alkario]] en la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 803 m super [[marnivelo]]. La [[geografiaj koordinatoj]] estas 40°35′54″N 2°41′24″Ok. Najbaras la municipoj {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == La vivo de la loĝantoj de Chillarón del Rey estis submetita al la iamaj suferoj. Meze de la 16-a jarcento la setlejo estis domaro apartenanta al la senjorlando de la episkopo de [[Kvenko (Hispanio)|Kvenko]], integrita en la nomitaj “teroj de Pareja”, urbeto kiu estis tiea ĉefurbo, apartenantaj ambaŭ al la jurisdikcio de Huete. En tiu jarcento kaj en tempo de la episkopo Fray Bernardo de Fresneda, la domaro postulis deklaron de ''[[Urbeto (urbo)|villa]]'' sendependa el Pareja kaj en novembro 1569 la reĝo Filipo la 2-a donis la titolon de ''villa'' al la ĝis tiam domaro Chillarón, kiu de tiam adoptis la kromnomon "de la Reĝo". Ĉe la malnova Ermitejo de Sankta Roĥo, oni elstaris la pilorion kiel simbolo de ''villa''-eco. Kvankam ĝi pluestis en el senjorlando de la episkopoj kvenkaj ĝis la 19-a jarcento, kiam okazis la abolo de la senjorlandoj dum la revolucia parlamento ''Cortes de Cádiz''. Precize estis ties senjoroj kiuj ricevis impostojn kaj nomumis urbestrojn. Post la [[Hispana Enlanda Milito]] la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 110, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la [[20a jarcento]] la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Chillarón del Rey, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj [[1970-aj jaroj]], kaj ankaŭ ĉe Chillarón del Rey kie oni falis al 110 lokuloj en 2016 kaj al {{WikidataLoĝantaro}} en {{WikidataLoĝantaroDato}}. == Ekonomio == [[Agrikulturo]] kaj [[brutobredado]] tradicie. Servoj kaj loĝejoj. == Vidu ankaŭ == * [[Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/chillaron-del-rey-32831/ turismaj informoj en la retejo ''turismocastillalamancha.es''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240827044934/https://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/chillaron-del-rey-32831/ |date=2024-08-27 }} ({{hispane}}) * [https://www.loquis.com/de/loquis/1365516/Chillar+n+des+K+nigs turismaj informoj en la retejo ''loquis.com''] ({{de}}) * [https://www.loquis.com/fr/loquis/1365515/Chillar+n+du+Roi turismaj informoj en la retejo ''loquis.com''] ({{france}}) {{Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro}} [[Kategorio:Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro]] d68lpo7n3c3qmgahuhjpeng0c6rzvwj Ordinara berberiso 0 599908 9405758 8885987 2026-06-17T20:39:22Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405758 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ordinara berberiso, „Berberis vulgaris“ |koloro = lightgreen |dosiero = Berberis vulgaris3.jpg |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = Ordinara berberiso (“Berberis vulgaris”) |regno = [[Planto]]j ''Plantae'' |divizio = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta'' |klaso =[[Dukotiledonoj]] ''Magnoliopsida'' |ordo = [[Ranunkolacoj]] ''Ranunculales'' |familio = [[Berberisacoj]] ''Berberidaceae'' |subfamilio= |genro = [[Berberiso]] ''Berberis'' |specio = ''B. ordinara'', ''B. vulgaris'' |statuso = |dunomo = Berberiso ordinara ''Berberis vulgaris'' |vikispecio = |komunejo = |dunomo aŭtoritato == ([[Carl von Linné|L.]]) }} [[Dosiero:Illustration Berberis vulgaris0.jpg|eta|ilustraĵo]] La '''ordinara berberiso''' (''Berberis vulgaris'') ankaŭ nomata '''vera berberiso''' estas [[arbusto]] el la [[familio (biologio)|familio]] de la [[Berberisacoj]] (''Berberidaceae''). La ordinara berberiso estas disvastigita en [[Eŭropo]] kaj [[Azio]]. La nomo venis de la [[latina lingvo|mezepoka latina]] „berbaris,“ el la [[araba lingvo|araba]] „barbarīs.“ Ĝi estas la plej konata specio el la genro de la [[berberiso]]j („Berberis“). == Priskribo == Ĝi estas somerverda, kun folidornoj ekipitaj [[arbusto]], kiu kreskas 1 ĝis 3 metrojn. La branĉoj havas [[dorno (botaniko)|dornojn]]. La arboŝelo estas de ekstere flave bruna ĝis griza. La planto estas interne brile flava. La [[floro]]j estas flavaj kaj havas glob-sonoril-formajn, [[nektaro (botaniko)|nektarhavantajn]] [[diskofloro]]jn. Ili kunkreskas en pendantaj [[grapolo|grapolaj]] [[floraro]]j, kiuj havas ĝis 30 florojn. La floroj havas ses flavajn kalikoformajn sepalojn. Krome ili havas ses flavajn petalformajn nektarfoliojn, kiuj havas ĉe la bazo nektarajn glandojn. Antaŭ tiuj staras ses [[stameno]]j kun klabe malfermiĝantaj [[antero]]j. La [[filamento]]j montriĝas ĉe la [[planta moviĝo]]. La planto floras de majo ĝis junio. La [[frukto]]j estas skarlate ruĝaj ĝis 1 cm grandaj [[bero]]j. Ili estas manĝeblaj, sed tre acidaj pro la alta kvanto de [[pomacido]] (6%) kaj aliaj fruktacidoj. La de aŭgusto ruĝaj fruktoj maturiĝantaj fruktoj estas vintrostaruloj. En la fruktoj ekzistas po unu aŭ du semoj por ĉiu frukto. La kromosomnombro estas 2n = 28.<ref> Erich Oberdorfer: Pflanzensoziologische Exkursionsflora für Deutschland und angrenzende Gebiete. 8. Auflage, paĝo 422. Stuttgart, Verlag Eugen Ulmer, 2001. ISBN 3-8001-3131-5 </ref> == Ekologio == La floroj estas [[homogamio|homogamiaj]], t. s. ke la stamenoj kaj la stigmoj samtempe maturiĝas samtempe. La nektaro estas kolektata de [[insekto]]j, [[muŝo]]j, [[himenopteroj]] kaj [[skarabo]]j. La ordinara berberiso estas [[suscepto|intersuscepto]] de la [[nigra rusto]] ĉe grenoj. La fruktoj estas manĝataj de birdoj, la [[semo (planto)|semoj]] poste eligitaj. Tiel la planto disvastiĝas. La [[dorno (botaniko)|dornoj]] malhelpas la [[plukopaŝtado]]n fare de bestoj. == Veneneco == Escepte de la beroj la tuta planto estas venena, precipe la radikojn; la alkaloida enhavo de ĉ. 15 % estas la plej alta en la radiko-ŝelo. La venenaj ĉefaj efikantoj estas ĉ. 1–3 % de [[berberino]], krome jatrorizino, palmatino, kolumbamino, izotetrandino, magnoflorino kaj berbamino. Venenigaj simptomoj estas: vomemo, vomado, lakso, rena iritado, [[nefritito]]. Laŭ la literaturo la venenigado okazis ĉefe ĉe unu- ĝis kvin-jaruloj en la monatoj majo ĝis januaro. Nur ĉe ĉ. 10 % de la infanoj videblas simptomoj ĉe stomako kaj intesto. == Disvastigo == La ordinara berberiso hejmiĝas en okcidenta, meza kaj suda Eŭropo, sed ne sur la britaj insuloj kaj Skandinavio. Ĝia hejmregiono etendiĝas orienten ĝis la [[Kaŭkazo]]. En la [[Alpoj]] la planto kreskas ĝis alteco de 2500 m super [[marnivelo]]. == Uzado == [[Dosiero:Berberis vulgaris4.jpg|eta|fruktoj de la ordinara berberiso]] La ruĝaj beroj de la planto estas preskaŭ sen [[berberino]] kaj berbamino kaj tial manĝeblaj. Ili estas riĉaj je vitamino kaj havas acidan guston. Oni povas fari el ili [[konfitaĵo]]n. Sekigitaj ili estas manĝeblaj kiel sekvinberoj en [[muslio]]. En orientaj landoj, precipe en [[Irano]] la beroj estas uzataj kiel spicaĵo de rizo „berberisa rizo“. Arboŝelo kaj radikoj estis uzataj iam por kolorigi tekstilon, ledon kaj lignon flave. La malmola ligno estas uzata por lignaj artaĵoj (lignoturnaĵoj). En la popola medicino la berberisaj radikoj estis uzataj por kuraci perturbon de la [[hepato]], galaj malsanoj, [[iktero]] kaj problemoj de la digestado.<ref name="“unigr“">Thomas Schöpke [http://pharm1.pharmazie.uni-greifswald.de/systematik/6_droge/berber-r.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120621013231/http://pharm1.pharmazie.uni-greifswald.de/systematik/6_droge/berber-r.htm |date=2012-06-21 }} Berberidis radix cortices 2000-02-08 2012-08-14 Information der Uni Greifswald</ref> La ordinara berberiso ankaŭ estas [[ornamplanto]]. Ĝi estas relative ofte plantita en ĝardenoj kaj parkoj. == Berberisa mahonio == Kun la [[ordinara mahonio]] („Mahonia aquifolium“) la ordinara berberiso kreas [[intergenra hibrido|intergenran hibridon]] „Berberisa mahonio“ X “Mahoberberis neubertii“. == Literaturo == • Peter Schütt, Horst Weisgerber u. a.: „Enzyklopädie der Sträucher.“ Nikol Verlagsgesellschaft, Hamburg 2006, ISBN 3-937872-40-X. • M. A. Fischer, W. Adler, K. Oswald: „Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol.“ 2. Auflage. Land Oberösterreich, Biologiezentrum der OÖ Landesmuseen, Linz 2005, ISBN 3-85474-140-5. • D. Aichele, H.-W. Schwegler: „Die Blütenpflanzen Mitteleuropas.“ Franckh-Kosmos Verlag, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-08048-X. • Reinhold Erlbeck, Ilse Haseder, Gerhard K. F. Stinglwagner: „Das Kosmos Wald und Forst Lexikon.“ Franckh-Kosmos Verlag, Stuttgart 2000, ISBN 3-440-09316-6. * Heinz Ellenberg: „Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen.“ 5. Auflage. Ulmer-Verlag, Stuttgart 1996, ISBN 3-8001-2696-6. * Ruprecht Düll, Herfried Kutzelnigg: „Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands.“ 6. Auflage. Quelle & Meyer-Verlag, 2005, ISBN 3-494-01397-7. • Margot Spohn, Marianne Golte-Bechtle: „Was blüht denn da?“ Enzyklopädie, Kosmosverlag, 2005. • Lutz Roth, Max Daunderer, Karl Kormann: „Giftpflanzen Pflanzengifte.“ 6. überarbeitete Auflage. Nikol-Verlag, Hamburg 2012, ISBN 978-3-86820-009-6<!-- auch mit falscher ISBN 978-86820-009-6 -->. • Oskar Sebald, Siegmund Seybold, Georg Philippi (Hrsg.): Die Farn- und Blütenpflanzen Baden-Württembergs. Band 1: Allgemeiner Teil, Spezieller Teil (Pteridophyta, Spermatophyta): Lycopodiaceae bis Plumbaginaceae. 2., ergänzte Auflage. Eugen Ulmer, Stuttgart 1993, ISBN 3-8001-3322-9. • Dietmar Aichele, Heinz-Werner Schwegler: „Die Blütenpflanzen Mitteleuropas“, Franckh-Kosmos-Verlag, 2. überarbeitete Auflage 1994, 2000, Band 2, ISBN 3- 440-08048-X == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://linnaeus.nrm.se/flora/di/berberida/berbe/berbvulv.jpg Die Verbreitung auf der Nordhalbkugel.] • Thomas Meyer: [http://www.blumeninschwaben.de/Hauptgruppen/berb_gezahnelt.htm#Gew%C3%B6hnliche%20Berberitze Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei „Flora-de: Flora von Deutschland“ (alter Name der Webseite: „Blumen in Schwaben“)] [[Kategorio:Berberiso]] [[Kategorio:Palearktisa flaŭro]] [[Kategorio:Irana kuirarto]] [[Kategorio:Kuracplantoj]] [[Kategorio:Spicoj]] bfvvvk8rd0v8aj1yf4tzysj5mmb4r8r The Dark Knight Returns 0 602201 9406029 9329649 2026-06-18T06:51:17Z Sj1mor 12103 9406029 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} '''''The Dark Knight Returns''''' (La malhela kavaliro revenas, alternative titolita ''Batman: The Dark Knight Returns'') estas kvarnumera eta serio de [[grafika novelo|grafikaj noveloj]] de 1986 kies protagonisto estas [[Batman]], verkita de [[Frank Miller]], ilustrita de Miller kaj Klaus Janson, kaj publikigita de [[DC Comics]]. Kiam la serio estis kompilita en unusola volumo poste tiun jaron, la historia titolo de la unua numero estis aplikita al la tuta serio. ''The Dark Knight Returns'' rakontas {{N|alternativa historio}} de Bruce Wayne, kiu 55-jaraĝa revenas el retireco al luktado kontraŭ krimo kaj frontas kontraŭon el la polico de Gotham-urbo kaj de la [[Usona registaro]]. La historio prezentas Carrie Kelley kiel la nova Robin kaj finiĝas per kontraŭstaro kontraŭ [[Superman]]. == Vidu ankaŭ == * [[Bildliteraturo]] == Bibliografio == * Daniels, Les (1999). Batman: The Complete History. Chronicle Books. ISBN 0-8118-4232-0. == Eksteraj ligiloj == {{Vikicitaro|Batman: The Dark Knight Returns|Batman: The Dark Knight Returns}} * [https://web.archive.org/web/20080123103849/http://www.darkknight.ca/storylines/tdkr.html Detala resumo ĉe darkknight.ca] * [http://www.dkreturns.blogspot.com ''Deconstructing Dark Knight Returns'' - an ongoing analysis of The Dark Knight Returns and related works] * [http://www.sequart.com/articles/index.php?article=780 ''Batman: The Dark Knight Returns'' kaj ''Batman: The Dark Knight Strikes Again'' studita ĉe sequart.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081202161705/http://www.sequart.com/articles/index.php?article=780 |date=2008-12-02 }} * [http://www.batman-on-film.com/comics_thedarkknightreturns_review_jett.html ''Batman: The Dark Knight Returns'' – revizio ĉe Batman-On-Film.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070328203742/http://www.batman-on-film.com/comics_thedarkknightreturns_review_jett.html |date=2007-03-28 }} {{Ĝermo}} {{DEFAŬLTORDIGO:Dark Knight Returns, The}} [[Kategorio:Batman]] [[Kategorio:Usonaj bildstrioj]] [[Kategorio:Malvarma milito en fikcio]] [[Kategorio:Plenkreskulaj bildstrioj]] [[Kategorio:Malutopiaj bildstrioj]] [[Kategorio:Verkoj de 1986]] [[Kategorio:Malaperis en 1995]] q31rxqijjy9aoukcd40v0oqf02v57ro L'Écho des savanes 0 602432 9406030 9245099 2026-06-18T06:51:54Z Sj1mor 12103 9406030 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto organizaĵo}} '''''L'Écho des savanes''''' (La eĥo de la savanoj) estas [[Franc-Belga bildliteraturo|franca]] [[satiro|satira]] [[bildliteraturo|bildliteratura]] [[gazeto]], unufoje publikigita kaj tiam fondita en Majo 1972 fare de [[Claire Bretécher]], [[Marcel Gotlib]] kaj [[Nikita Mandryka]]. Ĝi publikigis la verkaron de francaj kaj internaciaj aŭtoroj kaj de bildliteraturistoj de plorplenkreskuloj orientitaj [[bildostrio]]j laŭlonge de ĉirkaŭ 34 jaroj kaj provizore finigis publikigon en Decembro 2006. Ĝi estis relanĉita en 2008. == Historio == La unua numero de ''L’Écho des Savanes'' estis publikigita en la 1a de Majo, 1972. Ĝi estis la nura numero de tiu jaro, kvankam la populara peto okazigis ke ĝi estu represita en kelkaj eldonoj. Ĉiuj ties paĝoj (escepte la kovrilpaĝo) estis blankanigraj kaj enhavis nur la verkaron de ties fondintoj, nome Bretécher, Gotlib kaj Mandryka.<ref name="EDS-1972">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.bdoubliees.com/echodessavanes/annees/1972.htm|titolo=l'Echo des Savanes en 1972|familia nomo=BDoubliées|lingvo=fr}}</ref> Markita kiel publikaĵo por plenkreskuloj, ĝi staris diference el la gazeto ''[[Pilote]]'', nome tutfamilia publikaĵo kun kiu la fondintoj havis longan rilaton. Laŭlonge de la sekvantaj jaroj, ĝi iĝis trimonataj publikaĵo. Nur preskaŭ fine de tiu periodo, ekaperis ankaŭ la laboroj de aliaj kreantoj, kiel Alexis, [[Harvey Kurtzman]], Jean Solé kaj [[Jean Giraud|Moebius]]. En 1975, la gazeto adaptis du-monatan regulecon, kaj el 1976 ĝi iĝis ĉiumonata. Kvankam ne plu markita kiel "por plenkreskuloj", la kutima kovrilpaĝa bildo sugestis ke nenio pri la enhavo estis ŝanĝita. Dum tiu periodo, ekalvenis kontribuaĵoj el kreantoj kiaj Neal Adams, [[Richard Corben]], [[Robert Crumb]], Dick Giordano, [[Alejandro Jodorowsky]], Jeff Jones, [[Gérard Lauzier]], Jacques Lob, Francis Masse, Georges Pichard, Jacques Tardi, Martin Veyron, Wallace Wood kaj Berni Wrightson. El la fino de la 1970-aj jaroj, ĝis ĉesigo en 1982, ''L'Écho'' pluhavis sukcesan karieron, inklude oftajn eldonojn de ''L'Écho special U.S.A.'', kaj flankan publikaĵon titolitan ''Virus'' (kvin numeroj en 1980-1981). La verkaro de Bretécher, Gotlib, kaj Mandryka ĉesis aperi, kaj elstaraj aldonoj el la kontribuantaro estis tiuj de Jean Michel Charlier, [[Guido Crepax]], Jean-Claude Forest, Carlos Giménez, [[Tanino Liberatore]] kaj [[Art Spiegelman]]. === 1982-2006 === Aĉetita de la publikiganto Albin Michel, ''L'Écho'' relanĉiĝis la 1an de Junio 1982 post kvin-monata paŭzo, ŝanĝinte iom la aspekton de la gazeto. Inter la novaj kontribuantoj estis [[Baru]], [[Will Eisner]], [[Milo Manara]], [[Frank Miller]], Jean-Marc Reiser, Alex Toth, Jano kaj Alex Varenne. Aldone al la [[bildostrio]]j por "plenkreskuloj", la novaj numeroj enhavis artikolojn montrantajn fotojn de duon-nudaj virinoj (ankaŭ en kovrilpaĝoj). Ĉiusemajna versio, dekomence nomita ''L’Hebdo Écho des Savanes'', kaj poste ''L’Ebdo'' estis lanĉita en 1984 anstataŭ la ĉiumonata gazeto dum kelkaj monatoj. La numero de Decembro 2006 estis la fina apero de ''L'Écho'', post decido de Lagardère Active Media ĉesi publikigon.<ref name="toutenBD-release">{{cite web | last =ToutEnBD | title =L’Echo des savanes suspendu | date =29a de Decembro, 2006 | url =http://www.toutenbd.com/article.php3?id_article=1805 | language =fr | titolo =Arkivita kopio | alirdato =2018-01-28 | arkivurl =https://web.archive.org/web/20120205125527/http://www.toutenbd.com/article.php3?id_article=1805 | arkivdato =2012-02-05 | accessdate =2018-01-28 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20120205125527/http://www.toutenbd.com/article.php3?id_article=1805 | archivedate =2012-02-05 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.toutenbd.com/article.php3?id_article=1805 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120205125527/http://www.toutenbd.com/article.php3?id_article=1805 |arkivdato=2012-02-05 }}</ref> == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == * [http://www.bdoubliees.com/echodessavanes/annees/index.html ''L’Écho des Savanes'' laŭjare] BDoubliées france == Eksteraj ligiloj == * [http://www.bdoubliees.com/echodessavanes/ La mémoire de ''L’Écho des Savanes''] priskriboj en BDoubliées france {{DEFAŬLTORDIGO:Echo Des Savanes, Le}} [[Kategorio:Aperis en 1972]] [[Kategorio:Malaperis en 2006]] [[Kategorio:Bildliteraturo]] [[Kategorio:Kulturo de Francio]] [[Kategorio:Bildstrioj]] [[Kategorio:Aventuraj bildstrioj]] [[Kategorio:Franclingva literaturo]] [[Kategorio:Gazetoj]] 1bhg4bog7s1riu8h75vwvglou6s3wio 👑 0 605200 9406063 6278628 2026-06-18T07:24:38Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Krono (kapoornamo)]] 9406063 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Krono (kapoornamo)]] 76x9t3ld2q59tmrr7h8nkxeq8ezngnu Nándor Lajos Varga 0 605369 9406089 9404374 2026-06-18T08:12:03Z Crosstor 3176 /* Elektitaj disĉiploj */ 9406089 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |nomo = Nándor Lajos Varga |dosiero = |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = Varga Nándor Lajos |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1895|01|1}} |loko de naskiĝo = {{Flago|Hungario}} [[Lučenec|Losonc]] ([[Hungara reĝlando]]) |dato de morto = {{mortotago|1978|04|17}} |loko de morto = {{Flago|Hungario}} [[Budapeŝto]] ([[Hungario]]) }} '''[[Ferdinando|Nándor]] [[Ludoviko|Lajos]] [[Varga]]''' [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Varga Nándor Lajos''' estis [[Hungario|hungara]] [[pentristo]], [[grafikisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia alia nomformo (vicordo) estis ''Lajos Nándor Varga''. [[Dosiero:Lajos Nándor Varga plaque Bp06 Andrássy84.jpg|eta|<center>Memortabulo pri Nándor Lajos Varga]] Nándor Lajos Varga [https://artportal.hu/lexikon-muvesz/varga-nandor-lajos-1121/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180303225138/https://artportal.hu/lexikon-muvesz/varga-nandor-lajos-1121/ |date=2018-03-03 }} naskiĝis la {{daton|1|januaro|1895}} en [[Lučenec|Losonc]] ([[Hungara reĝlando]], nuntempa [[Lučenec]] en [[Slovakio]]), li mortis la {{daton|17|aprilo|1978}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == Nándor Lajos Varga frekventis [[kolegio]]n en [[Sfântu Gheorghe (Covasna)|Sepsiszentgyörgy]], poste li akiris [[diplomo]]n en [[Hungara Belarta Universitato|Belarta Altlernejo de Budapeŝto]]. Liaj plej gravaj instruistoj estis [[Viktor Olgyai]] kaj [[István Réti]]. En [[1922]] li perntradis en [[Artistkolonio (Kecskemét)]] kiel [[disĉiplo]] de [[Imre Révész (pentristo)]]. Inter [[1924]] kaj [[1929]] li estis [[asistanto]] en la altlernejo, poste instruisto, inter 1931-1948 katedrestro. En la jaroj 1929 kaj 1931 li havis [[stipendio]]n en [[Londono]]. Inter [[1951]] kaj [[1974]] li gvidis propran lernejon (Akademio Varga). Li studvojaĝis en la [[1960-aj jaroj]] en [[Rumanio]]n, [[Sovetunio]]n, [[Italio]]n, [[Usono]]n. Li ricevis 3 pentristajn [[premio]]jn kaj en [[1971]] ŝtatan premion. == El solaj ekspozicioj == * 1930 [[Londono]] * 1958, 1964, 1979, 1988, 1995, 1998 Budapeŝto * 1970 [[Arthalo Budapeŝto]] * 1975 [[Keszthely]] * 1996 [[Szeged]], [[Pápa]] == El grupaj ekspozicioj == * 1947, 1954, 1959, 1968, 1971, 1976, 1980, 1992 Budapeŝto * 1976 [[Miskolc]] * 1999 [[Cegléd]] == Elektitaj pentraĵoj kaj similaj artaĵoj == * [[Miklós Radnóti]] * Magyar Múlt (1934-1935, serio) * Visegrádi Dunapart (1962) * Buék 1965 (akvaforto) * Fekvő akt * Góré fákkal == Elektitaj kontribuoj == * ''A rézkarc'' (1935) * ''Adattár a magyar művészi grafikához. I–II.'' (1937, 1948) * ''Ismertető a művészi grafikához'' (1942) * ''Műfajok a metszőművészetben'' (1949) * ''Kisgrafikák a két világháború között'' (1963) == Elektitaj disĉiploj == {{Div col|cols = 2}} * [[Lajos Áron Nagy]] * [[Tibor Cs. Erdős]] * [[Lajos Cziráki]] * [[Ferenc Doór]] * [[Imre Drócsay]] * [[Antal Fery]] * [[Szilárd Iván]] * [[Kálmán Kovács (pentristo)]] * [[Ernő Kunt]] * [[Árpád Radnóti Kovács]] * [[Mátyás Triznya]] {{Div col end}} == Memorigiloj == * memortabulo en Budapeŝto == Fontoj == * [http://www.kieselbach.hu/muvesz/varga-nandor-lajos_5125 hungarlingva biografio kun bildo] * [https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/v-78466/varga-nandor-lajos-78537/ hungarlingva biografio kun foto] * [http://lexikon.kriterion.ro/szavak/4942/ hungarlingva biografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180303225235/http://lexikon.kriterion.ro/szavak/4942/ |date=2018-03-03 }} {{Projektoj}} {{Vivtempo|Varga Nandor Lajos}} [[Kategorio:Hungaraj pentristoj]] [[Kategorio:Hungaraj grafikistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] kyflfhmyoce9d0o0cia6uc1qlvnxhrj Sanjay Gandhi 0 606675 9405791 8442029 2026-06-17T20:54:52Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405791 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Sanjay GANDHI''' (naskiĝis la {{daton|14|Decembro|1946}}, mortis la {{daton|23|Junio|1980}})<ref> Dommermuth-Costa, Carol. Indira Gandhi. p. 60.</ref> estis [[Barato|barata]] [[politikisto]]. Li estis familiano en la dinastio de la [[familio Nehru-Gandhi]]. Dum lia vivo oni esperis, ke li sukcedos sian patrinon, nome [[Indira Gandhi]], kiel estro de la [[Barata Nacia Kongreso]], sed post lia frua morto en akcidento de aviadilo estis lia pli aĝa frato [[Rajiv Gandhi]], kiu iĝis la politika heredanto de la patrino, kaj sukcedis ŝin kiel Ĉefministro de Barato post ŝia morto. La vidvino de Sanjay nome Maneka Gandhi kaj filo Varun Gandhi estas estraj politikistoj de la BJP. {{-}} {{Nehru-Gandhi}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] [[Kategorio:Mortintoj en aviadilaj akcidentoj en Barato]] frm9d7f4wvvebsdtcaaix44rj8at8lv Kategorio:Amaskomunikiloj en Svedio 14 607252 9405680 9405331 2026-06-17T19:02:22Z ThomasPusch 1869 9405680 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Svedio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Svedio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Svedio]] [[Kategorio:Komunikado en Svedio]] 8sx105hifzdanisejcyxnveck9c202s Clemens J. Setz 0 613187 9405929 9262969 2026-06-18T03:10:06Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405929 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Clemens Johann SETZ''' (naskita la {{daton|15|novembro|1982}} en [[Graz]]); estas [[Aŭstrio|aŭstra]] [[verkisto]] kaj [[tradukisto]]. Dum ses jaroj li ankaŭ laboris pri projekto en kiu li pristudis planlingvojn kaj el kiu rezultis la libro ''Die Bienen und das Unsichtbare'' (La abeloj kaj la mondo ne videbla) en kiu li prilumas diversajn [[planlingvo]]jn el literatura perspektivo<ref>(de) Johanna Öttl, ''[https://www.diepresse.com/5887123/clemens-j-setz-reden-wie-die-bienen-tanzeln Clemens J. Setz: Reden, wie die Bienen tänzeln]'', ''[[Die Presse]]'', Vieno, la 30-an de oktobro 2020.</ref>. == Vivo kaj verkoj == Clemens J. Setz naskiĝis kaj vivas en Graz. En 2001 li ekstudis matematikon kaj la germanan lingvon en la Universitato de Graz por fariĝi instruisto. Tamen li ne finstudis<ref>[http://www.suhrkamp.de/autoren/clemens_j_setz_8336.html ''Autorenporträt.''] Ĉe: ''suhrkamp.de,''</ref>. Dum la studado Setz laboris interalie kiel tradukisto, kaj li publikigis [[Liriko|poemojn]] kaj [[rakonto]]jn en revuoj kaj antologioj. Li kunfondis la literaturan grupon ''Plattform''<ref name="“Interview”">''Clemens Setz: »Vielleicht ist es Zeit für etwas ganz Anderes!''</ref>. En sia junaĝo Clemens Setz apenaŭ interesiĝis pri literaturo. Lian verkistan karieron ekigis legado de tekstoj de [[Ernst Jandl]]. En 2007 li publikigis sian unuan romanon ''Söhne und Planeten'' (Filoj kaj planedoj). De tiam aperis diversaj romanoj, rakontoj kaj poemoj, sed ankaŭ tradukoj liaj. Clemens J. Setz hazarde malkovris versojn de la fama Esperanto-poeto [[William Auld]]. Li ekinteresiĝis pri Esperanto kaj tradukis verkojn de Auld en la germanan,<ref name="zwiesprachen">[https://www.lyrik-kabinett.de/veranstaltungen/event/zwiesprachenclemens-setz-ueber-william-auld/ Clemens J. Setz über William Auld]</ref> ekzemple la 14-an ĉapitron el ''[[La infana raso]].''<ref>{{citaĵo el gazeto | aŭtoro=William Auld | titolo=Die kindliche Rasse (XIV) | gazeto=Akzente | volumo=62 | numero=1 | dato=2015-03 | paĝoj=4–7 | url=https://files.hanser.de/Files/Article/ARTK_LPR_9783446248908_0001.pdf | Format=PDF}}</ref>. Li priskribis la Esperanto-literaturon kiel ''bela, riĉa paralela mondo kun propraj avangardoj, klasikaĵoj, ekstremuloj, geniuloj'' ("Es ist eine schöne, reiche Parallelliteraturwelt mit eigenen Avantgarden, Klassikern, Ausreißern, Genies")<ref name="zwiesprachen"/>. En aŭtuno 2018 aperis libreto lia pri William Auld sub la germana titolo ''Ein Meister der alten Weltsprache. William Auld''<ref>Clemens J. Setz, [https://www.wunderhorn.de/?s=Ein+Meister+der+alten+Weltsprache Ein Meister der alten Weltsprache], Wunderhorn, 2020</ref>, Esperante en [[BA33]]. Ĉe Esperantujo Setz ŝatis la fakton povi ''aparteni al kulturo sen esti posedata de kulturo''.<ref>[https://www.liberafolio.org/2021/07/22/aparteni-al-kulturo-sen-esti-posedata/ Intervjuo ,] ''Libera Folio'', 22.7.2021</ref> === Esperanto === Sub la titolo ''Die Bienen und das Unsichtbare'' (en Esperanto-traduko "''La abeloj kaj la mondo ne videbla'')<ref>(de) Wolfgang Popp, ''[https://tv.orf.at/groups/kultur/mgr/277911/ Clemens Setz und die Grenzen der Sprache] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201130041232/https://tv.orf.at/groups/kultur/mgr/277911/ |date=2020-11-30 }}'', ORF.at</ref><ref>(de) Ulricch Rüdenauer, ''[https://www.swr.de/swr2/literatur/clemens-j-setz-die-bienen-und-das-unsichtbare-100.html Clemens J. Setz – Die Bienen und das Unsichtbare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201129202345/https://www.swr.de/swr2/literatur/clemens-j-setz-die-bienen-und-das-unsichtbare-100.html |date=2020-11-29 }}'', recenzo en formo de podkasto, la 22-an de oktobro 2020.</ref><ref>(de) Ute Welty, ''[https://www.deutschlandfunkkultur.de/publizist-clemens-setz-ueber-die-eindeutige-seele-von.1008.de.html?dram:article_id=486353 Über die eindeutige Seele von Plansprachen]'', Deutschlandfunk, la 24-an de oktobro 2020.</ref> li en 2020 verkis libron kiu estas fakte antologio de [[planlingvo]]j el literatura perspektivo (poetoj kaj poezio), triono pri Esperanto<ref>(eo) ''[https://katalogo.uea.org/?inf=524 La abeloj kaj la mondo ne videbla],'' eld. Mondial, Novjorko, 2023, ISBN 9781595694577, Liberoservo de [[Universala Esperanto-Asocio]].</ref>. Ĝi enhavas dekon da poemoj, kutime en tri versioj, originalo, traduko laŭvorta kaj poezia. == En Esperanto aperis == * ''La abeloj kaj la nevidebla'', tradukis el la germana [[Detlef Karthaus]]; Enkonduko de Jan P. Sandel. – Novjorko: [[Mondial (eldonejo)|Mondial]], 2023. – 369 p. == Premioj == * 2008: premio de la aŭstra Federacia Ministerio pri instruo, arto kaj kulturo por "speciale sukcesa literatura debuto" * 2008: [[Ernst-Willner-premio]] ĉe la Ingeborg-Bachmann-konkurso * 2010: literatura premio de Bremen * 2011: premio de la Lepsika libro-foiro (kategorio: fikcio) * 2010: Outstanding Artist Award pri literaturo * 2013: literatura premio de la kultura rondo de la germana ekonomio * 2015: Wilhelm-Raabe-Literaturo-Premio * 2017: literatura premio de Stirio<ref>[http://steiermark.orf.at/news/stories/2831478/ ''orf.at: Literaturpreis Steiermark geht an Clemens Setz'']. Artikel vom 16. März 2017, abgerufen am 16. März 2017.</ref> * 2018: Thomas-Pluch-scenaro-premio – speciala premio de la Ĵurio por ''Zauberer'' (Magiisto)<ref>[http://www.diagonale.at/thomas-pluch-drehbuchpreise-2/ ''Thomas Pluch Drehbuchpreise 2018''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180316133533/http://www.diagonale.at/thomas-pluch-drehbuchpreise-2/ |date=2018-03-16 }}. Abgerufen am 16. März 2018.</ref> * 2021: [[Premio Georg Büchner]]<ref>[https://www.zeit.de/kultur/literatur/2021-07/georg-buechner-preis-2021-geht-an-schriftsteller-clemens-j-setz Schriftsteller: Georg-Büchner-Preis 2021 geht an Clemens J. Setz] en [[Die Zeit]]. 2021-06-20</ref>, la plej alta literatura distingo por germanlingvaj aŭtoroj<ref>(eo) [https://www.liberafolio.org/?p=15757 Tradukinto de Auld ricevis pintan premion], Libera Folio, la 21-an de julio 2021.</ref>. La gazetara komuniko mencias {{lang|de|''»Die Bienen und das Unsichtbare« (2020) ..., in dem es um die Ergebnisse eines Selbstversuchs beim Erlernen von Plansprachen wie Esperanto, Volapük oder Blissymbolic geht.''}} ("..., en kiu temas pri la rezultoj de memeksperimento dum lernado de planlingvoj kiel Esperanto, Volapuko aŭ Blissymbolic")<ref name="Setz2021">[https://www.deutscheakademie.de/de/akademie/presse/2021-07-20/vvv Gazetara komuniko: "Büchner-premio 2021 por Clemens J. Setz"], alirita 2021-08-08</ref> == Filmo == 2018: ''Zauberer (Magiisto)'' (scenaro) == Vidu ankaŭ == * [[William Auld]] * [[Interlingvistiko]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * (en) ''[https://openlibrary.org/works/OL6831662A Verkoj de Clemens J. Setz]'', ''Open Library'', [[Internet Archive]]. * (en) ''[http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?195342 Bibliografio de Clemens J. Setz]'', ''Internet Speculative Fiction Database'', Al von Ruff. * (en) ''[https://www.goodreads.com/author/show/3103817 Clemens J. Setz]'', ''[[Goodreads]]''. * (en) ''[https://www.imdb.com/Name?nm5382034 Clemens J. Setz]'', ''[[Interreta filma datumbazo|Internet Movie Database]]'', IMDb.com. * (en) ''[http://www.literaturfestival.com/autoren-en/autoren-2010-en/clemens-setz Profilo de la aŭtoro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190730094614/http://www.literaturfestival.com/autoren-en/autoren-2010-en/clemens-setz/ |date=2019-07-30 }}'', ''literaturfestival.com''. * (de) ''[https://podcasts.apple.com/sn/podcast/clemens-j-setz-%C3%BCber-kunstsprachen-und-sprachk%C3%BCnstler/id275484661?i=1000500209201 Sozusagen!: Clemens J. Setz über Kunstsprachen und Sprachkünstler] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210720111931/https://podcasts.apple.com/sn/podcast/clemens-j-setz-%C3%BCber-kunstsprachen-und-sprachk%C3%BCnstler/id275484661?i=1000500209201 |date=2021-07-20 }}'', apple podkasto * (de) [https://www.youtube.com/watch?v=4nIBNbENrgk&t=2830s Laŭtlegado de Esperanto-poemoj] (min. 45;10) dum la transdono de la Büchner-Preis, gravan germanan literaturan premion kiun li ricevis {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Setz, Clemens J.}} [[Kategorio:Aŭstraj poetoj]] [[Kategorio:Aŭstraj verkistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj tradukistoj]] [[Kategorio:Germanlingvaj poetoj]] [[Kategorio:Germanlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Interlingvistiko]] [[Kategorio:Esperanto]] [[Kategorio:Volapuko]] 9f9f71ab584evx935oplmqjo9uiqz0l Maria Wodzińska 0 617294 9405557 8352198 2026-06-17T15:54:10Z Sj1mor 12103 9405557 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Maria Wodzińska''' (7a de Januaro 1819 – 7a de Decembro 1896) estis [[Pollando|pola]] [[Nobelo|nobelino]] kaj [[artisto|artistino]], kiu estis [[Fianĉiĝo|fianĉino]] de la [[komponisto]] [[Frédéric Chopin]]. [[Dosiero:Maria Wodzińska.jpeg|eta|maldekstre|Memportreto de Wodzińska en la 1830-aj jaroj.]] == Biografio == Ĉar ŝi estis bela kaj talentohava, multaj gravuloj enamiĝis al ŝi, inter kiuj la Princo Louis-Napoleon (poste [[Napoleono la 3-a]]) kaj la poeto [[Juliusz Słowacki]]. Ŝi pentris [[portreto]]n de la komponisto, kreante kion Tad Szulc nomis "unu el la plej bonkvalitaj ekzistantaj portretoj de Chopin — post tiu de [[Delacroix]] — kun la komponisto trankvila, pensema kaj pacema".<ref> Szulc 2000, p. 137. </ref> En 1836, kun la aprobo de la patrino de Maria, ŝi kaj Chopin [[Fianĉiĝo|fianĉiĝis]] por geedziĝo, sed la patro malakceptis tion pro la malbona sano de Chopin kaj ilia rilato finis en 1837<ref> Warszawski 2005. </ref> (Chopin mortis en 1849). == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Azoury, Pierre (1999). Chopin through his contemporaries. Greenwood Press. ISBN 9780313309717. * Harasowski, Adam (1967). The Skein of Legends Around Chopin. Da Capo Press 1980. ISBN 0306775255. * Niecks, Frederick (1888). [http://www.gutenberg.org/ebooks/4973?msg=welcome_stranger "Frederick Chopin As A Man And A Musician".] gutenberg.org. Alirita la 28an de Aprilo 2013. * Szulc, Tad (2000). Chopin in Paris: the life and times of the romantic composer. Da Capo Press. ISBN 978-0306809330. * Warszawski, Jean-Marc (2005). [http://www.musicologie.org/Biographies/chopin.html "Frédéric Chopin".] musicologie.org. Alirita la 4an de Aprilo 2013. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Wodzińska, Maria}} [[Kategorio:Polaj nobeloj]] [[Kategorio:Polaj artistoj]] [[Kategorio:Frédéric Chopin]] 9tl2qvt0wihhelweere5i2s93z52f24 Kategorio:Amaskomunikiloj en Danio 14 619784 9405660 9405304 2026-06-17T18:56:03Z ThomasPusch 1869 9405660 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Danio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Danio]] [[Kategorio:Kulturo de Danio]] [[Kategorio:Komunikado en Danio]] bekbhhlglc4ip4tox9fm3e6vyavz23x Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (A-F) 0 621371 9406272 9402423 2026-06-18T11:10:07Z Crosstor 3176 /* B */ 9406272 wikitext text/x-wiki Jen listo de famaj [[hungaroj]], kiuj mortis en [[Budapeŝto]] laŭ alfabeto inter A-F. '''La ceteraj famuloj troviĝas en apartaj paĝoj''': * (inter G-K) en '''[[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (G-K)]]''' * (inter L-R) en '''[[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (L-R)]]''' * (inter S-Z) en '''[[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (S-Z)]]'''. (Pri la ceteraj famuloj vidu ankaŭ la [[artikolo]]jn pri [[distrikto]]j de Budapeŝto kaj pri [[Pest (urbo)]] kaj [[Budao (urbo)]]): * [[Listo de famuloj mortintaj en Buda]] * [[Listo de famuloj mortintaj en Pest]] {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == {{Div col|cols = 3}} * [[Judit Aba-Novák]], tekstilartisto * [[Gyula Abay Neubauer]], [[ekonomikisto]] * [[Károly Abaffy]], [[kemiisto]] * [[Ödön Abaffy]], [[parlamentano]] * [[Lajos Abafi]], literaturhistoriisto * [[Bódog Ábel]], ekonomikisto * [[Károly Ábel]], [[instruisto]] * [[Béla Abody]], verkisto * [[Béla Abodi Nagy]], [[pentristo]] * [[Arany Abonyi]], [[pentristo]] * [[Árpád Abonyi]], [[verkisto]] * [[Géza Abonyi]], [[aktoro]] * [[Géza Abonyi (juristo)]] * [[István Abonyi (arbarinĝeniero)]] * [[István Abonyi (ŝakisto)]] * [[Lajos Abonyi (bestokuracisto)]] * [[Sándor Abonyi]], [[zoologo]] * [[Tivadar Abonyi]], aktoro * [[Ambrus Ábrahám]], zoologo * [[Erzsébet Ábrahám]], pulmonologo * [[János Ábrahám (ginekologo)]] * [[Karola Ábrahám]], patologo * [[Lajos Ábrahám]], agronomo * [[Emil Ábrányi (komponisto)]] * [[Kornél Ábrányi (komponisto)]] * [[Kornél Ábrányi (pli juna)]], verkisto * [[Lajos Ábrányi]], pentristo * [[János Abrudbányai]], unitaria pastro * [[János Abrudbányay]], instruisto * [[Sarolta Absolon]], oficisto * [[Ágoston Ács]], pentristo * [[Ernő Ács]], [[fizikisto]] * [[Ilona Ács]], [[naĝado|naĝisto]] * [[János Ács]], [[reĝisoro]] * [[Kató Ács]], verkisto * [[Mária Ács]], kemiisto * [[Lajos Ács]], [[politikisto]] * [[Lipót Ács]], ceramikisto * [[Tivadar Ács]], [[ĵurnalisto]] * [[Ignác Acsády]], [[historiisto]] * [[Antal Acsay]], [[monaĥo]] * [[Tihamér Acsay]], [[juĝisto]] * [[Ilona Aczél]], aktoro * [[Ilona Aczél (pentristo)]] * [[István Aczél]], ekonomo * [[András Ádám (atomfizikisto)]] * [[Emil Ádám]], korusestro * [[György Ádám]], [[fiziologo]] * [[György Ádám (advokato)]] * [[György Ádám (ekonomo)]] * [[Jenő Ádám]], [[komponisto]] * [[Lajos Ádám]], [[kirurgo]] * [[László Ádám (ĵurnalisto)]] * [[László Ádám (geografo)]] * [[Lóránt Ádám]], [[juĝisto]] * [[Magda Ádám]], historiisto * [[Oszkár Ádám]], [[terfizikisto]] * [[Tamás Ádám (agronomo)]] * [[Tamás Ádám (aktoro)]] * [[Mór Adler]], pentristo * [[Zsigmond Adler]], boksisto * [[Zoltán Adonyi]], kemiisto * [[Berta Adorján]], aktoro * [[Bence Adorján]], ekonomo * '''[[Endre Ady]]''', [[poeto]] * [[Lajos Ady]], literaturisto * [[János Áfra (instruisto)]] * [[Árpád Ág]], fizikisto * [[Adolf Ágai]], [[kuracisto]] * [[Karola Ágai]], [[operkantisto]] * [[László Agárdi]], monaĥo * [[Gábor Agárdy]], aktoro * [[Gyula Agárdy]], monaĥo * [[Ilona Agárdy]], aktoro * [[Gyula Aggházy]], pentristo * [[Kamil Aggházy]], historiisto * [[Károly Aggházy]], komponisto * [[Mária Aggházy]], muzeologo * [[Pál Agócsy]], plibonigisto * [[Tivadar Agorasztó]], politikisto * [[György Ágoston (humuristo)]] * [[Julián Imre Ágoston]], monaĥo * [[László Ágoston (filozofo)]] * [[Mihály Ágoston (elektrinĝeniero)]] * [[József Aistleitner]], [[filologo]] * [[Zoltán István Ajkay]], pulmonologo * [[Miklós Ajtai (kemiisto)]] * [[Sándor Ajtai Kovách]], kuracisto * [[Erzsi Ákos]], aktoro * [[István Ákos]], instruisto * [[Károly Ákos]], psikologo * [[Klára Ákos]], dancisto * [[László Ákos]], ĵurnalisto * [[Oszkár Alánt]], farmakologo * [[Flórián Albert]], futbalisto * [[István Albert (piaristo)]] * [[Antal Áldásy]], historiisto * [[Béla Alexander]], [[kuracisto]] * [[Bernát Alexander]], [[filozofo]] * [[Gábor Alexander]], kemiisto * [[György Alexits]], [[matematikisto]] * [[Károly Alexy]], skulptisto * [[László Alföldi]], geologo * [[Zoltán Alföldy]], kuracisto * [[Hubert Pál Álgyay]], [[inĝeniero]] * [[György Almár]], pentristo * [[Antal Almási]], juĝisto * [[Elemér Almási]], kemiisto * [[Loránd Almási Balogh]], arkitekto * [[György Almássy (radiologo)]] * [[Andor Almásy]], kemiisto * [[Gedeon Almásy]], kemiisto * [[József Almásy]], filozofo * [[László Almásy]], politikisto * [[Pál Almásy]], politikisto * [[László Alpár]], matematikisto * [[Zsuzsa Alpár]], psikologo * [[Pál Alpári]], redaktoro * [[Irma Alszeghy]], aktoro * [[Kálmán Alszeghy]], reĝisoro * [[Lajos Alszeghy]], aktoro * [[Zsolt Alszeghy]], literaturhistoriisto * [[Margit Altai]], verkisto * [[Rezső Altai]], instruisto * [[Gyula Altenburger]], matematikisto * [[Iván Altomáré]], [[ministro]] * [[Jenő Ambrózi (pli aĝa)]] * [[Ágoston Ambrózy (juĝisto)]] * [[Ágoston Ambrózy (poeto)]] * [[Béla Ambrus]], instruisto * [[Miklós Ambrus]], akvopilkisto * [[Zoltán Ambrus (gitaristo)]] * [[Zoltán Ambrus (verkisto)]] * [[Éva Ancsel]], [[filozofo]] * [[Margit Andaházi]], aktoro * [[Béla Andai]], aktoro * [[Ernő Andai]], aktoro * [[Györgyi Andai]], aktoro * [[Pál Andai]], arkitekto * [[Piroska Anderlik]], imunologo * [[Erzsébet Andics]], historiisto * [[Ilona Andor]], korusestro * [[József Andor]], verkisto * [[Rudolf Andorka (diplomato)]] * [[Béla András]], [[dirigento]] * [[László András (verkisto)]] * [[József Andrasovszky]], botanikisto * [[Aladár Andrássy]], [[politikisto]] * [[Dániel Andrássy]], politikisto * [[Géza Andrássy]], politikisto * [[Gyula Andrássy (pli juna)]], politikisto * [[Sándor Andrássy]], [[ĉambelano]] * [[Tivadar Andrássy]], politikisto * [[Gábor Andreánszky]], [[botanikisto]] * [[Károly Andreetti]], arkitekto * [[Sándor Andrikovics]], biologo * [[Rudolf Andorka]], [[sociologo]] * [[Lambert Angeli]], [[agronomo]] * [[Csaba Anghi]], zoologo * [[Dávid Angyal]], historiisto * [[Dezső Angyal]], agronomo * [[János Angyal (humuristo)]] * [[János Angyal (instruisto)]] * [[Mária Angyal]], reĝisoro * [[Pál Angyal]], juristo * [[Sándor Angyal]], aktoro * [[János Ángyán]], kuracisto * [[Margit Anna]], [[pentristo]] * [[Géza Antal]], [[kirurgo]] * [[Gyula Antal]], advokato * [[Imre Antal (pianisto)]] * [[István Antal (pianisto)]] * [[Iván Antal]], oficisto * [[János Antal (fizikisto)]] * [[Károly Antal]], [[skulptisto]] * [[Lajos Antal]], kuracisto * [[László Antal (ekonomikisto)]] * [[Zoltán Antal]] * [[Albert Antalffy]], operkantisto * [[Mihály Antalfi]], juĝisto * [[József Antall]], [[ĉefministro]] * [[József Antall (pli maljuna)]], politikisto * [[Georg Anthes]], operkantisto * [[Ferenc Antoni]], kuracisto * [[István Antos]], ministro * [[Imre Apáthi]], aktoro * [[Miklós Apáti (poeto)]] * [[Gizella Apor]], flegistino * [[Noémi Apor]], aktoro * [[Klotild Apponyi]], diplomato * [[Lajos Áprily]], poeto * [[Antal Apró]], ministro * [[László Aradszky]], ŝlagrokantisto * [[Dániel Arany]], [[instruisto]] * '''[[János Arany]]''', poeto * [[László Arany]], poeto * [[Béla Aradi]], [[prokuroro]] * [[Kálmán Arady]], internisto * [[Mátyás Pál Aradi]], muzeologo * [[Pál Aranyossi]], ĵurnalisto * [[Magda Aranyossi]], ĵurnalisto * [[István Arató (instruisto)]] * [[Endre Arató]], historiisto * [[István Arató]], pentristo * [[Mihály Arató]], psikiatro * [[Aladár Árkay]], [[arkitekto]] * [[Bertalan Árkay]], arkitekto * [[Lili Árkayné Sztehló]], vitralisto * [[József Árkövy]], dentkuracisto * [[József Árkus]], humuristo * [[Lajos Armentano]], hematologo * [[Edgár Artner]], pastro * [[Vince Árva]], paŭlano * [[Attila Árvay]], kardiologo * [[György Árvay]], apotekisto * [[Emil Asboth]], inĝeniero * [[Lajos Asbóth]], [[generalo]] * [[Oszkár Asbóth]], inventisto * [[Oszkár Ascher]], aktoro * [[Lipót Aschner]], fabrikestro * [[Ákos Ásvány]], kemiisto * [[Károly Aszalós]], instruisto * [[Dezső Aszlányi]], oficisto * [[Imre Aszódi]], tradukisto * [[Mária Aszódi]], operkantisto * [[László Asztalos]], juristo * [[Sándor Asztalos (redaktoro)]] * [[Gábor Attalai]], industriartisto * [[Elemér Atzél]], [[apotekisto]] * [[György Auer]], prokuroro * [[Vince Augustin (kuracisto)]] * [[Mária Augusztinovics]], ekonomikisto * [[László Aujeszky]], [[meteologo]] {{Div col end}} == B == {{Div col|cols = 3}} * [[Judit B. Kopp]], skulptisto * [[Erzsi B. Marton]], aktoro * [[János B. Nagy]], operkantisto * [[József Babay]], verkisto * [[Vincențiu Babeș]], politikisto * [[Mihály Bába]], ĵurnalisto * [[Antal Babics]], kuracisto * [[Kálmán Babics]], filozofo * [[Béla Babiczky]], bibliotekisto * [[Mihály Babits]], poeto * [[György Babolcsay]], futbalisto * [[Gyula Babos]], [[gitaristo]] * [[Ernő Babos]], lingvisto * [[Sándor Babos]], parazitologo * [[Zoltán Babos]], hidrologo * [[Imre Bach]], kuracisto * [[Iván Bach]], informadikisto * [[Dániel Bachát]], pastro * [[Béla Bacher]], arthistoriisto * [[Emil Bacher]], ekonomikisto * [[Simon Bacher]], poeto * [[István Bachó]], komponisto * [[Iván Bächer]], ĵurnalisto * [[Mihály Bächer]], pianisto * [[Vilmos Bacher]], profesoro * [[Richárd Backhausz]], kuracisto * [[Ferenc Bács]], aktoro * [[Pál Bács]], kirurgo * [[Paula Bacsányi]], aktoro * [[Tamás Bácskai]], ekonomikisto * [[Vera Bácskai]], historiisto * [[Zoltán Bacskay]], instruisto * [[Albert Bacsó]], grundisto * [[Jenő Bacsó (pli juna)]], juristo * [[Nándor Bacsó]], [[meteologo]] * [[Péter Bacsó]], reĝisoro * [[Péter Baczakó]], halterlevisto * [[Bertalan Sándor Badalik]], monaĥo * [[Tibor Badari]], boksisto * [[Ferenc Badics]], literaturhistoriisto * [[József Badics]], agronomo * [[Valér Bády]], franciskano * [[László Bagó]], aktoro * [[András Bágya]], komponisto * [[Géza Baintner]], fizikisto * [[Jenő Bajai]], agronomo * [[Veronika Bajáki]], juristo * [[Géza Bajári]], korbopilkisto * [[Endre Bajomi Lázár]], redaktoro * [[Gizi Bajor]], aktoro * [[Imre Bajor]], aktoro * [[Rezső Bajusz]], fervojisto * [[Izrael Bak]], rabeno * [[János Bak]], bibliografo * [[János P. Bak]], pentristo * [[József Bak]], prokuroro * [[István Bakács]], arkivisto * [[Endre Bakay]], osteologo * [[Lajos Bakay (kirurgo)]] * [[Ágnes Bakó]], verkisto * [[Ágnes Bakó (komunisto)]] * [[Ede Bakó]], bankisto * [[Márta Bakó]], aktoro * [[Tivadar Bakody]], kuracisto * [[Ernő Bakonyi]], popoldancisto * [[Ferenc Bakonyi]], psikologo * [[Kálmán Bakonyi]], juĝisto * [[Ferenc Bakos]], lingvisto * [[Tibor Bakos]], altlerneja instruisto * [[Csaba Baksa]], geologo * [[László Baksa Soós]], aktoro * [[Árpád Baksay]], operetkantisto * [[Zoltán Baksay]], historiisto * [[László Baky]], [[subministro]] * [[Ervin Baktay]], [[orientalisto]] * [[Péter Balabán]], tradukisto * [[Andor Balajthy]], pupteatristo * [[György Balanyi]], historiisto * [[Edit Balás]], arthistoriisto * [[Kornél Balás]], juĝisto * [[Péter Elemér Balás]], juristo * [[Mihály Balatoni]], agronomo * [[József Balassa (ĵurnalisto)]] * [[József Balassa (lingvisto)]] * [[László Balássy]], poeto * [[György Balázs]], redaktoro * [[János Balázs (lingvisto)]] * [[Mária Balázs]], juĝisto * [[Márta Balázs]], internisto * [[Mihály Balázs (redaktoro)]] * [[Péter Balázs (arkivisto)]] * [[Sándor Balázs (bibliotekisto)]] * [[János P. Balázs]], lingvisto * [[Jenő Balassa]], aktoro * [[György Balassa (klarnetisto)]] * [[Iván Balassa]], etnografo * [[Péter Balassa]], esteto * [[Sándor Balassa (komponisto)]] * [[Tamás P. Balassa]], komponisto * [[Kamill Balatoni]], kajakisto * [[Károly Balatoni]], naĝisto * [[Alice Judit Balázs]] * [[Béla Balázs]], verkisto, poeto * [[Béla Balázs (historiisto)]] * [[Béla Árpád Balázs]], astronomo * [[István Balázs (instruisto)]] * [[János Balázs (aktoro)]] * [[József Balázs (dramaturgo)]] * [[Júlia Balázs]], astronomo * [[Lóránt Balázs]], kemiisto * [[Sándor Balázs (instruisto)]] * [[Sándor Balázs (verkisto)]] * [[Balázs Balázs-Piri]], karikaturisto * [[Lajos Balcza]], instruisto * [[Emil Baleczky]], lingvisto * [[Aladár Bálint]], ĵurnalisto * [[Andor Bálint]], genetikisto * [[Antal Bálint (psikologo)]] * [[Béla Bálint]], aktoro * [[Elemér Bálint]], matematikisto * [[Endre Bálint]], pentristo * [[György Bálint (aktoro)]] * [[István Bálint (reĝisoro)]] * [[Jenő Bálint]], kritikisto * [[Lajos Bálint (kritikisto)]] * [[Péter Bálint (kuracisto)]] * [[Rezső Bálint (kuracisto)]] * [[Rezső Bálint (pentristo)]] * [[Sándor Bálint (etnografo)]] * [[Zoltán Bálint (arkitekto)]] * [[Mihály Balla]], ĵurnalisto * [[Károly Ballai]], poŝtisto * [[György Baló]], prezentisto * [[Elemér Balogh (filozofo)]] * [[Béla Balkay]], advokato * [[Géza Balkay]], aktoro * [[Aladár Balla]], advokato * [[Antal Balla (ĵurnalisto)]] * [[Kálmán Balla]], aktoro * [[Vilmos Balla]], ekonomikisto * [[Aladár Ballagi]], historiisto * [[Mór Ballagi]], teologo * [[Róbert Ballenegger]], geologo * [[Ede Balló]], pentristo * [[Mátyás Balló]], kemiisto * [[Hugó Ballya]], remisto * [[Elemér Baló]], aktoro * [[László Baló]], ĵurnalisto * [[István Balog (aktoro)]] * [[Ágoston Balogh]], baletisto * [[Albin Lajos Balogh]], monaĥo * [[Andor Balogh]], stenografo * [[Arnold Balogh]], advokato * [[Béla Balogh (geografo)]] * [[Emese Balogh]], aktoro * [[Ernő Balogh (onkologo)]] * [[Erzsi Balogh]], aktoro * [[Ferenc Balogh]], violonisto * [[György Balogh (politikisto)]] * [[Ilona Balogh]], arthistoriisto * [[István Balogh (futbalisto)]] * [[Jolán Balogh]], muzeologo * [[János Balogh (hidrologo)]] * [[János Balogh (zoologo)]] * [[Jenő Balogh]], politikisto * [[József Balogh (filologo)]] * [[Kálmán Balogh (geologo)]] * [[Kálmán Balogh (kuracisto)]] * [[Katalin Balogh (aktoro)]] * [[Katalin Balogh (psikologo)]] * [[Ottó Balogh]], ekonomikisto * [[Pál Balogh (publikigisto)]] * [[Sándor Balogh (futbalisto)]] * [[Sándor Balogh (historiisto)]] * [[Tihamér Balogh]], kuracisto * [[Ernő Baloghy]], politikisto * [[György Baloghy]], ministro * [[Huba Bálványos]], grafikisto * [[Béla Bamberger]], advokato * [[Károly Bamberger]], bestokuracisto * [[Aladár Bán]], poeto * [[Ervin Bán]], instruisto * [[Frigyes Bán]], reĝisoro * [[Klári Bán]], aktoro * [[Róbert Bán]], reĝisoro * [[Zoltán Bán]], komikisto * [[Éva Bánáty]], gimnastikisto * [[Ede Banda]], [[violonĉelisto]] * [[Anna Bánd]], pupteatristo * [[Dániel Bánffy]], ministro * [[Miklós Bánffy]], verkisto * [[Andor Bánhidi]], grafikisto * [[Zoltán Bánhidi]], lingvisto * [[Béla Bangha]], jezuito * [[Ernő Bánk]], pentristo * [[Donát Bánki]], inventisto * [[Gabriella Bánki]], dancisto * [[Zsuzsa Bánki]], aktoro * [[Róbert Bánky]], pupteatristo * [[Róbert Bánky (pli maljuna)]], aktoro * [[Irén Bánó]], operkantisto * [[István Banó]], etnografo * [[Dezső Bánóczi]], aktoro * [[József Bánóczi]], literaturhistoriisto * [[László Bánóczi]], reĝisoro * [[Kajetán Banovits]], inĝeniero * [[György Bánrévy]], arkivisto * [[Kornél Pál Bánsági]], ekonomikisto * [[Aladár Bányai]], dirigento * [[Éva Bányai (kemiisto)]] * [[Margit Bara]], aktoro * [[Endre Barabás]], ĵurnalisto * [[Gizella Barabás]], pentristo * [[István Barabás (bestokuracisto)]] * [[Jenő Barabás]], etnografo * [[Mihály Barabás (radiologo)]] * [[Miklós Barabás]], pentristo * [[Tamás Barabás]], ĵurnalisto * [[Tibor Barabás]], verkisto * [[Károly Baracs]], trafikinĝeniero * [[Marcell Baracs]], advokato * [[István Baraczka]], arkivisto * [[Emil László Baranski]], pentristo * [[László Baránszky]], arthistoriisto * [[László Baránszky-Jób]], estetikisto * [[István Bárány]], naĝisto * [[Nándor Bárány]], inĝeniero * [[István Baranya]], luktisto * [[Erzsébet Baranyai]], psikologo * [[Gyula Baranyai]], aldviolonisto * [[Károly Bárányos]], ministro * [[Ármin Barát]], ĵurnalisto * [[Irén Barát]], pulmonologo * [[Ferenc Baráth (instruisto)]] * [[Lajos Barbarits]], agronomo * [[Sándor Barcs]], politikisto * [[Zoltán Barcsák]], agronomo * [[Jenő Barcsay]], pentristo * [[Lajos Barcza]], farmaciisto * [[Géza Bárczi]], lingvisto * [[Gusztáv Bárczi]], kuracisto, pedagogo * [[István Bárczy]], ministro * [[Kató Bárczy]], aktoro * [[Imre Bárd]], advokato * [[Ödön Bárdi]], aktoro * [[Árpád Bardócz (pentristo)]] * [[Kálmán Bardócz]], librotenisto * [[Alfréd Bardon]], arkitekto * [[Kornél Albert Bárdos]], monaĥo * [[Lajos Bárdos]], muzikisto * [[László Bárdos (poeto)]] * [[Pál Bárdos]], dramaturgo * [[Zoltán Bárdosi]], anestezisto * [[László Bárdossy]], ĉefministro * [[Gabi Bárdy]], aktoro * [[Emil Baré]], violonisto * [[Ilona Barkóczi]], psikologo * [[László Barkóczi]], arkeologo * [[József Barla Szabó (kuracisto)]] * [[Ödön Barla-Szabó]], ekonomikisto * [[Béla Barlai]], inĝeniero * [[Ervin Barlai]], arbarinĝeniero * [[Anci Barna]], aktoro * [[Béla Barna (plibonigisto)]] * [[Gyula Barna]], ekonomikisto * [[Ignác Barna]], dentkuracisto * [[Ignác Barna (juĝisto)]] * [[János Barna (instruisto)]] * [[Péter Barna]], policoficiro * [[Anna Báró]], aktoro * [[Zsolt Baronits]], saksofonisto * [[György Baross]], oficisto * [[Gyula Baros]], literaturhistoriisto * [[Imre Baross]], cirkisto * [[János Baross]], nobela juĝisto * [[Károly Baross]], redaktoro * [[József Baróti]], aktoro * [[György Barra]], inspektoro * [[András Barta]], redaktoro * [[Lajos Bartha (psikologo)]] * [[István Bartke]], ekonomikisto * [[János Bartók]], lingvisto * [[Jenő Bársony (instruisto)]] * [[Oszkár Bársony]], fremdultrafikisto * [[Irma Barsy]], verkisto * [[Géza Bartoniek]], fizikisto * [[Andor Basch]], pentristo * [[Árpád Basch]], pentristo * [[József Barsi]], statistikisto * [[Ödön Barsi]], verkisto * [[Gyula Barsy]], statistikisto * [[Sarolta Barsy]], agronomo * [[Dóra Bársony]], operkantisto * [[István Bársony (aktoro)]] * [[István Bársony]], verkisto * [[János Bársony]], kuracisto * [[Tivadar Bársony]], radiologo * [[Ernő Barta]], pentristo * [[Éva Barta]], juvelisto * [[Gábor Barta]], historiisto * [[István Barta]], inĝeniero * [[István Barta (akvopilkisto)]] * [[István Barta (historiisto)]] * [[István Barta (pentristo)]] * [[Lajos Barta]], verkisto * [[Mária Barta]], aktoro * [[Mária Barta (pentristo)]] * [[Ödön Barta]], advokato * [[István Bartalus]], muzikhistoriisto * [[Ede Bartay]], komponisto * [[László Bártfai Szabó]], bibliotekisto * [[Adorján Bartha]], bestokuracisto * [[Alfonz Bartha]], operkantisto * [[Antal Bartha]], historiisto * [[Dénes Bartha]], muzikhistoriisto * [[István Bartha (hidrologo)]] * [[József Bartha (instruisto)]] * [[Lajos Bartkó]], geologo * [[László Bartha (bestokuracisto)]] * [[József Bartl]], pentristo * [[Éva Bartók]], tekstilartisto * [[István Bartók]], patologo * [[Lajos Bartók]], dramverkisto * [[Nándor Barton]], cirkisto * [[Vittorina Bartolucci]], operkantisto * [[Emma Bartoniek]], historiisto * [[Gyula Bartos]], aktoro * [[Lajos Bartucz]], antropologo * [[Andor Basch]], pentristo * [[Árpád Basch]], pentristo * [[Lóránt Basch]], advokato * [[Ábris Basilides]], reĝisoro * [[Barna Basilides]], pentristo * [[Mária Basilides]], operkantisto * [[Sándor Basilides]], pentristo * [[Zoltán Basilides]], aktoro * [[József Baska]], pentristo * [[Ernő Baskai]], kemiisto * [[Lajos Básti]], aktoro * [[István Básthy]], dekoraciisto * [[Imre Bata]], bibliotekisto * [[István Bata]], ministro * [[Ferenc Batári]], arthistoriisto * [[Béla Baternay]], ĵurnalisto * [[István Báthory (kuracisto)]] * [[István Batizfalvy]], instruisto * [[Sámuel Batizfalvy]], kuracisto * [[Elza Báthory]], operetkantisto * [[Giza Báthory]], aktoro * [[Anna Báthy]], operokantisto * [[Zsigmond Bátky]], etnografo * [[Szidor Bátor]], komponisto * [[Lajos Báttaszéki]], advokato * [[Elemér Batthyány]], aristokrato * [[Gyula Batthyány]], pentristo * [[Tivadar Batthyány]], politikisto * [[József Bauer]], bibliotekisto * [[Mihály Bauer]], matematikisto * [[Károly Baumann]], kantisto * [[Izidor Baumgarten]], juristo * [[Nándor Baumgarten]], juristo * [[Sándor Baumgarten]], arkitekto * [[Alajos Baumgartner]], instruisto * [[Béla Bay]], trejnisto * [[István Bayer]], instruisto * [[József Bayer (literaturhistoriisto)]] * [[Lajos Bazsay]], aktoro * [[Jenő Beamter]], drumisto * [[Lajos Bebrits]], ministro * [[Judit Beczássy]], instruisto * [[Fülöp Ö. Beck]], skulptisto * [[Hugó Beck]], advokato * [[Judit Beck]], pentristo * [[Mihály Beck]], kemiisto * [[Salamon Beck]], juristo * [[Tamás Beck]], ministro * [[Ervin Becker]], metalurgo * [[László Beczner]], virologo * [[József Bécsi]], kameraisto * [[György Becsky]], ekonomikisto * [[Antal Beczásy]], pentristo * [[Anna Bede]], poeto * [[Sándor Bedécs]], fasonisto * [[Rudolf Bedő]], fabrikisto * [[Sándor Bedő (agronomo)]] * [[János Beér]], advokato * [[Ferenc Begányi]], operkantisto * [[István Békássy]], aktoro * [[László Beke (agronomo)]] * [[Manó Beke]], matematikisto * [[Ödön Beke]], lingvisto * [[István Békeffi]], verkisto * [[Károly Békeffy]], piaristo * [[Benő Békefi]], kalvinana episkopo * [[Imre Békey]], juristo * [[András Békés]], reĝisoro * [[György Békés]], ginekologo * [[István Békés]], verkisto * [[Pál Békés]], verkisto * [[Rita Békés]], reĝisoro * [[András Békéssy]], matematikisto * [[Jenő Békessy]], bredisto * [[Miklós Békésy]], agronomo * [[Gusztáv Beksics]], juristo * [[Albert Béky]], inĝeniero * [[Iván Béky-Halász]], poeto * [[Henrik Béla]], ĵurnalisto * [[Miklós Béládi]], literaturhistoriisto * [[Antal Bélafi]], laboristo * [[Sándor Belák (kuracisto)]] * [[Iván Bélai]], kemiisto * [[Vilmos Bélay]], arkivisto * [[Izor Béldi]], juristo * [[Alajos Béldy]], naĝisto * [[Márta Belényesi]], etnografo * [[László Beleznai]], akvopilkisto * [[Margit Beleznay]], aktoro * [[Emil Belházy]], inĝeniero * [[Nepomuk János Belházy]], inĝeniero * [[Ernő Béli Vörös]], pentristo * [[Angéla Beliczai]], kalvinana pastro * [[Angéla Beliczay]], kalvinana pastro * [[Géza Beliczey]], politikisto * [[Sándor Belitska]], ministro * [[Béla Béll]], meteologo * [[István Bella]], poeto * [[Ervin Bellák]], okulkuracisto * [[Béla Bellér]], instruisto * [[Pál Bélley]], bibliotekisto * [[Imre Bellovics]], muzikinstruisto * [[Pál Belohorszky]], redaktoro * [[Lajos Bélteky]], maŝininĝeniero * [[Sándor Beluleszkó]], etnografo * [[Mihály Bély]], instruisto * [[István Bencsik (pedagogo)]] * [[Imre Bencze (advokato)]] * [[József Bencze]], kuracisto * [[László Bencze]], pentristo * [[László Benczédi]], arkivisto * [[Vilmos Benczik]], esperantisto * [[Béla Benczúr]], arkitekto * [[Gyula Benczúr (kuracisto)]] * [[Ida Benczúr]], pentristo * [[Olga Benczúr]], industriartisto * [[Kálmán Benda]], historiisto * [[Zsolt Bende]], [[operkantisto]] * [[László Bendefy]], inĝeniero * [[Ferenc Bene (futbalisto)]] * [[Géza Bene (pentristo)]] * [[András Benedek]], dramaturgo * [[Árpád Benedek]], reĝisoro * [[Gábor Benedek (bestokuracisto)]] * [[Jenő Benedek]], pentristo * [[József Benedek (inĝeniero)]] * [[Lajos Benedek (aktoro)]] * [[Marcell Benedek]], verkisto * [[Pál Benedek]], kemiisto * [[Pál Benedek (hidrologo)]] * [[Sándor Benedek]], kalvinana pastro * [[Tibor Benedek (aktoro)]] * [[Tibor Benedek (akvopilkisto)]] * [[Henrik Benedict]], internisto * [[Ottó Benedikt]], inĝeniero * [[Ödön Beniczky]], politikisto * [[Ferenc Beniczky]], politikisto * [[Lenke Beniczkyné Bajza]], verkistino * [[László Benjamin]], poeto * [[István Benke (inĝeniero)]] * [[Valéria Benke]], ministro * [[András Benkei]], ministro * [[Ágost Benkhard]], pentristo * [[Ágost Benkhard (arkitekto)]] * [[Etelka Benkő]], operkantisto * [[Gyula Benkő]], aktoro * [[László Benkő]], pianisto * [[László Benkő (instruisto)]] * [[László Benkő (juristo)]] * [[Samu Benkő]], kulturhistoriisto * [[Zoltán Benkő]], pianisto * [[Bálint Benkó]], aktoro * [[Sándor Benkó]], [[klarnetisto]] * [[Katalin Benson]], psikologo * [[István Bényei]], aktoro * [[László Bényi]], pentristo * [[István Benyovszky]], pentristo * [[Ida Benza]], operkantisto * [[Ákos Beöthy]], politikisto * [[László Beöthy]], ministro * [[László Beöthy (teatrestro)]] * [[Lídia Beöthy]], aktoro * [[Ottó Beöthy]], bibliotekisto * [[Pál Beöthy]], politikisto * [[Zsolt Beöthy]], literaturisto * [[Dezső Bér]], karikaturisto * [[Rudolf Bér]], pentristo * [[Lajos Berán]], skulptisto * [[Béla Berceli]], oficiro * [[Imre Berczeller]], ginekologo * [[István Berczelly]], skermisto * [[Tibor Bérces]], kemiisto * [[Béla Bercsényi]], aktoro * [[Tibor Bercsényi]], dekoraciisto * [[Károly Berczeli Anzelm]], ĵurnalisto * [[Géza Berczy]], aktoro * [[Árpád Berczik]], verkisto * [[Sára Berczik]], dancisto * [[Zoltán Berczik]], tablotenisisto * [[József Berda]], poeto * [[Antal Berecz]], [[inspektoro]] * [[Endre Berecz]], kemiisto * [[János Berecz]], ginekologo * [[Frigyes Berecz]], ministro * [[Gyula Berecz]], skulptisto * [[János Berecz]], politikisto * [[Kálmán Berecz]], juristo * [[Gábor Bereczki]], lingvisto * [[Albert Bereczky]], kalvinana episkopo * [[Endre Bereczky]], kemiisto * [[Géza Berek]], agronomo * [[Kati Berek]], aktoro * [[István Berend]], agronomo * [[Miklós Berend]], kuracisto * [[István Berendik]], kameraisto * [[Károly Beregfy]], ministro * [[Andor Berei]], ministro * [[György Berencsi (virologo)]] * [[György Berend]], juristo * [[Iván Berend]], ekonomikisto * [[György Berentey]], traŭmatologo * [[Róbert Berény]], pentristo * [[Ferenc Berényi]], pentristo * [[Gábor Berényi]], reĝisoro * [[Ottó Berényi]], komikisto * [[Sándor Berényi]], juristo * [[Ottó Berg]], dirigento * [[János Berger]], pastro * [[Dénes Berinkey]], ministro * [[Antal Berkes]], pentristo * [[Zoltán Berkes]], [[meteologiisto]] * [[András Berkesi]], verkisto * [[Feriz Berki]], pastro * [[Viola Berki]], pentristo * [[József Berky]], aktoro * [[Kató Berky]], aktoro * [[Irma Bermann]], aktoro * [[Gáspár Bernát]], humuristo * [[István Bernát]], agronomo * [[Aurél Bernáth]], pentristo * [[Géza Bernáth]], juĝisto * [[Sándor Bernáthy]], gitaristo * [[Jenő Bernátsky]], [[botanikisto]] * [[Zsigmond Bernauer]], kemiisto * [[Miksa Bernhard]], advokato * [[Nándor Bernolák]], ministro * [[Jolán Berrár]], lingvisto * [[Mihály Berrár]], bestokuracisto * [[Károly Bertalan]], [[geologo]] * [[Lajos Bertalan]], [[hidrologo]] * [[Vilmos Bertalan]], arthistoriisto * [[Bulcsu Bertha]], verkisto * [[Sándor Bertha]], juristo * [[László Berty]], skermisto * [[László Berza]], bibliotekisto * [[László Berzenczey]], politikisto * [[Albert Berzeviczy]], juristo * [[Lajos Bese]], lingvisto * [[Miklós Besnyő]], historiisto * [[János László Beszédes]], skulptisto * [[Pál Besztercei]], aktoro * [[Bálint Bethlen]], politikisto * [[Gyula Betlen]], skulptisto * [[Oszkár Betlen]], ĵurnalisto * [[Béla Bevilaqua-Borsodi]], muzeologo * [[Miklós Bezegh-Huszágh]], akuzisto * [[Gyula Bezerédi]], skulptisto * [[István Bibó]], politikisto * [[Judit Bibó]], lingvisto * [[Lukács Bicskey]], aktoro * [[Géza Biczó]], pentristo * [[Károly Bieber]], [[forĝisto]] * [[Ferenc Bihar]], ministro * [[Klára Bihari]], verkistino * [[Péter Bihari]], pedagogo * [[Sándor Bihari]], pentristo * [[György Bikády]], aktoro * [[Gábor Bikich]], ĵurnalisto * [[Mária Bilicsi]], aktoro * [[Ágnes Binét]], psikologo * [[Endre Birkás]], bibliotekisto * [[Lilian Birkás]], operkantisto * [[Ferenc Bíró]], inĝeniero * [[Gábor Biró (fizikisto)]] * [[Gyula Bíró (agronomo)]] * [[János Bíró (inĝeniero)]] * [[József Bíró (ministro)]] * [[Lajos Pál Bíró]], instruisto * [[Mihály Bíró]], afiŝisto * [[Sándor Bíró (futbalisto)]] * [[Béla Biszku]], politikisto * [[Sándor Bisztray-Balku]], inĝeniero * [[Pál Bite]], kemiisto * [[Gyula Bittera]], kemiisto * [[Béla Bittó]], juĝisto * [[Sári Blaha]], aktoro * [[János Blaskó (pentristo)]] * [[Ernő Blaskovich]], bredisto * [[Gizella Blätterbauer]], operkantisto * [[Lajos Blau]], rabeno * [[Jakab Bleyer]], literaturhistoriisto * [[József Bloch]], violonisto * [[Mózes Bloch]], rabeno * [[Zoltán Blum]], futbalisto * [[Gyula Bóbis]], luktisto * [[János Bobula]], arkitekto * [[Ján Nepomuk Bobula]], arkitekto * [[Imre Bóc]], ekonomo * [[Tivadar Böcker]], [[geologo]] * [[János Böckh]], geologo * [[Iván Bócsa]], biologo * [[Ernő Bocz]], agronomo * [[Ede István Boczor]], metalurgo * [[Teréz Bod]], aktoro * [[Gábor Boda]], skulptisto * [[László Bódi]], kantisto * [[György Bodnár]], literaturhistoriisto * [[István Bodnár (ĵurnalisto)]] * [[János Bodnár]], kemiisto * [[Jenő Bodnár]], aktoro * [[Sándor Bodnár]], reĝisoro * [[Erzsébet Bodó]], operkantisto * [[Zalán Bodó]], fizikisto * [[Lajos Bodola (geodeto)]] * [[István Bodolai]], [[meteologiisto]] * [[Béla Bodonyi]], aktoro * [[Endre Bodor]], kemiisto * [[Imre Bodor]], operkantisto * [[Tibor Bodor]], aktoro * [[Gábor Bódy]], reĝisoro * [[Irén Bódy]], tekstilartisto * [[Hermin Boér]], aktoro * [[Gizi Bogár]], aktoro * [[István Bogár (komponisto)]] * [[Richárd Bogár]], koreografo * [[János Bogárdi]], inĝeniero * [[Emil Bogdán]], bestokuracisto * [[István Bogdán (bibliotekisto)]] * [[Erna Bogen]], skermisto * [[Lajos Boglár]], etnologo * [[Elek Bognár]], aktoro * [[Emil Bognár]], pulmonologo * [[Géza Bognár]], inĝeniero * [[Ignác Bognár]], operkantisto * [[Iván Bognár]], arkivisto * [[József Bognár]], [[urbestro]] * [[Károly Bognár]], virusologo * [[Rezső Bognár]], kemiisto * [[Sándor Bognár]], agronomo * [[Szabolcs Bognár]], juristo * [[Albert Bogsch]], radiologo * [[László Bogsch]], paleontologo * [[Samu Bogyó]], matematikisto * [[Ede Bohacsek]], pentristo * [[András Bohár]], artisto * [[Ferenc Böhm]], inĝeniero * [[Henrik Böhm]], arkitekto * [[Szefi Bohuniczky]], verkisto * [[Ferenc Boján]], kuracisto * [[Iván Bojár]], ĵurnalisto * [[Béla Bojta]], advokato * [[Endre Bojtár]], tradukisto * [[Zoltán Bőjtös]], agronomo * [[László Károly Bóka]], literaturhistoriisto * [[Árpád Bókay]], kuracisto * [[János Bókay]], verkisto * [[János Bókai (kuracisto, 1822)]] * [[János Bókay (kuracisto, 1858)]] * [[Zoltán Bókay]], kuracisto * [[Gyula Bőke]], kuracisto * [[Sándor Bökönyi]], arkeologo * [[Elemér Bokor]], entomologo * [[János Bokor]], [[laboristo]] * [[József Bokor (instruisto)]] * [[Péter Bokor (dramaturgo)]] * [[József Bokori]], bestokuracisto * [[Hanna Bokorné Szegő]], juristo * [[Ferenc Bokros]], ilustristo * [[Dezső Bokros Birman]], skulptisto * [[Károly Bolberitz]], kemiisto * [[Kálmán Bölcsházy]], bestokuracisto * [[Elemér Bölcskei]], arkitekto * [[István Boldizsár]], pentristo * [[Iván Boldizsár]], verkisto * [[János Boldóczki]], ministro * [[Sándor Boldogfai Farkas]], skulptisto * [[Elek Bolgár]], historiisto * [[Ilona Bolla]], historiisto * [[István Bölöni Kiss]], pupteatristo * [[József Bölöny (advokato)]] * [[György Botond Bolics]], inĝeniero * [[György Bölöni]], ĵurnalisto * [[Antal Bolvári]], akvopilkisto * [[Géza von Bolváry]], reĝisoro * [[Károly Bolyó]], psikiatro * [[Ervin Bóna]], instruisto * [[Géza Boncz]], [[humuristo]] * [[Éva Bónis]], muzeologo * [[György Bónis]], juristo * [[Lajos Bónis]], aktoro * [[Gábor Bonyhai]], literaturhistoriisto * [[Ambrus Bor]], verkisto * [[Dezső Bor]], korusestro * [[Kálmán Bor]], bibliotekisto * [[Pál Bor (pentristo)]] * [[Lajos Boray]], aktoro * [[Gyula Borbándi]], ĵurnalisto * [[János Borbándi]], politikisto * [[Lajos Borbás]], ĝardenisto * [[Andor Borbély (kartografo)]] * [[György Borbély (inĝeniero)]] * [[Gyula Borbély]], dirigento * [[Samu Borbély]], matematikisto * [[Virgil Borbiró]], arkitekto * [[Gáspár Borbás]], futbalisto * [[Lajos Borbély (metalurgo)]] * [[Andor Börcsök]], juĝisto * [[Enikő Börcsök]], aktoro * [[András Bordás]], tornisto * [[Bella Bordy]], baletisto * [[Beatrix Boreczky]], arkivisto * [[György Borgos]], psikologo * [[Pál Borics]], skulptisto * [[Tamás Böröndi]], aktoro * [[Iván Boronkai]], klasika filologo * [[Ádám Boros]], botanikisto * [[István Boros (tablotenisisto)]] * [[Zsuzsanna Boros]], historiisto * [[Elemér Boross]], dramisto * [[Endre Boross]], aktoro * [[Géza Boross (aktoro)]] * [[Géza Boross (pentristo)]] * [[József Borossay]], kemiisto * [[Zoltán Boross (ekonomikisto)]] * [[András Borosy]], arkivisto * [[Elemér Borotvás]], trafikinĝeniero * [[Samu Borovszky]], historiisto * [[Éva Bornemissza]], aktoro * [[Iván Borsa]], arkivisto * [[György Borsányi (historiisto)]] * [[Károly Borsányi]], historiisto * [[József Borsy]], farmakologo * [[Béla Borsos]], arkitekto * [[József Borsos]], pentristo * [[József Borsos (arkitekto)]] * [[Miklós Borsos]], skulptisto * [[Frigyes Borszéky]], pentristo * [[Sándor Bortnyik]], pentristo * [[Endre Borus]], korusestro * [[József Borus]], historiisto * [[Béla Borvendég]], arkitekto * [[Sándor Borz Kováts]], fasonisto * [[István Borzsák]], [[filologo]] * [[Mátyás Börzsönyi]], patologo * [[Zoltán Bosnyák (subministro)]] * [[Péter Bősze]], aktoro * [[István Bosznay]], pentristo * [[Géza Böszörményi]], reĝisoro * [[Jenő Böszörményi]], inĝeniero * [[Miklós Böszörményi]], pulmonologo * [[Zoltán Böszörményi (psikiatro)]] * [[Béla Both (reĝisoro)]] * [[Ferenc Botka]], bibliografo * [[Imre Botos]], redaktoro * [[Béla Bottló]], arkivisto * [[Olga Bottyán]], antropologo * [[Juci Boyda]], aktoro * [[György Boytha]], juristo * [[Attila Bozay]], komponisto * [[Sándor Bozó]], agronomo * [[László Bozóky]], fizikisto * [[István Bozóky]], aktoro * [[Mihály Bozsi]], akvopilkisto * [[József Bozsik]], futbalisto * [[Sándor Bozsóky]], reŭmatologo * [[Dénes Bözsöny]], hidrologo * [[Ferenc Bőzsöny]], anoncisto * [[Dezső Bozzay]], fasonisto * [[Margit Bozzay (verkisto)]] * [[Siegfried Brachfeld]], prezentisto * [[Ede Brada]], baletisto * [[Rezső Brada]], baletisto * [[Jenő Brandi]], akvopilkisto * [[András Braun]], pentristo * [[Éva Braun (komunisto)]] * [[Paula Braun]], pianisto * [[Tibor Braun]], kemiisto * [[György Brenner]], karikaturisto * [[János Brenner]], arkitekto * [[Béla Bresztovszky]], inĝeniero * [[Gábor Bretz]], operkantisto * [[Albert Breuer]], bestokuracisto * [[Zoltán Breyer]], voĉoaktoro * [[József Breznay]], pentristo * [[Sámuel Lőw Brill]], rabeno * [[Sándor Brodszky]], pentristo * [[András Bródy (ekonomikisto)]] * [[Ernő Bródy (politikisto)]] * [[Lili Bródy]], ĵurnalisto * [[Pál Bródy]], reĝisoro * [[Tamás Bródy]], komponisto * [[Róbert Brósz]], profesoro * [[Sándor Brózik]], plibonigisto * [[Lajos Bruck]], pentristo * [[Miksa Bruck]], pentristo * [[Győző Bruckner]], kemiisto * [[Győző Bruckner (juristo)]] * [[Vilmos Bruimann]], inĝeniero * [[Gusztáv Buchböck]], kemiisto * [[Róbert Büchler]], psikologo * [[József Bucsy]], meteologo * [[János Bud]], [[ministro]] * [[Béla Buda]], [[psikiatro]] * [[László Budai (futbalisto)]] * [[Mária Budanovits]], operkantisto * [[Dénes Buday]], komponisto * [[József Buday]], instruisto * [[Kálmán Buday]], kuracisto * [[Károly Buday]], arthistoriisto * [[László Buday (statistikisto)]] * [[József Budenz]], lingvisto * [[Andor Budincsevits]], kemiisto * [[László Budinszky]], ministro * [[Sándor Budinszky]], raportisto * [[Jusztin Budó]], arkivisto * [[Sándor Buffó Rigó]], violonisto * [[László Buga]], kuracisto * [[István Bugarszky]], kemiisto * [[Károly Bugár-Mészáros]], kuracisto * [[Konstantin Buják]], poŝtisto * [[László Bujtás (ekonomo)]] * [[István Bujtor]], aktoro * [[Márton Bukovi]], futbalisto * [[Ferenc Bukovszky]], fizikisto * [[Béla Büky (bibliotekisto)]] * [[Béla Büky (infankuracisto)]] * [[Béla Büky (pentristo)]] * [[Dorottya Büky]], bibliotekisto * [[György Bulányi]], piaristo * [[Béla Bulla]], geografo * [[Elma Bulla]], aktorino * [[Gyula Bulyovszky (ĵurnalisto)]] * [[Károly Bund]], inĝeniero * [[Lajos Burdáts]], inĝeniero * [[Kálmán Burger]], kemiisto * [[Zsigmond Bürger]], violonĉelisto * [[Róbert Burgert]], agronomo * [[Rezső Burghardt]], pentristo * [[Aladár Burgyán]], politikisto * [[Ambrus Burján]], agronomo * [[Péter Búsbach]], advokato * [[Miklós Büttner]], oficisto * [[Barna Buza]], politikisto * [[Barna Búza]], skulptisto * [[Márton Buza]], instruisto * [[Aladár Buzágh]], kemiisto * [[János Buzási (arkivisto)]] * [[Róbert Byssz]], karikaturisto {{Div col end}} == C == {{Div col|cols = 3}} * [[Robert Capa]], fotoĵurnalisto * [[Anna Carina]], operkantisto * [[Henrik Castiglione]], produktoro * [[László Castiglione]], muzeologo * [[József Cherny]], pastro * [[Jenő Cholnoky]], geografo * [[Kálmán Chován]], komponisto * [[Kornél Chyzer]], kuracisto * [[Vilmos Cieleszky]], kemiisto * [[Győző Concha]], juristo * [[Károly Conlegner]], [[rektoro]] * [[István Cornides]], fizikisto * [[Avendano Gábor Corzan]], matematikisto * [[Ernő Cotel]], inĝeniero * [[György Cukor]], maŝininĝeniero * [[Imre Csaby]], aktoro * [[István Csahók]], statistikisto * [[Gábor Csajághy]], kemiisto * [[Ibolya Csák]], atleto * [[György Csákány]], radiologo * [[M. György Csákány]], ginekologo * [[László Csákányi]], aktoro * [[Frigyes Csáki]], inĝeniero * [[József Csáki-Maronyák]], pentristo * [[Zoltán Csáktornyai]], pentristo * [[Béla Csákvári]], kemiisto * [[Albin Csáky]], politikisto * [[Károly Csáky]], ministro * [[László Csáky (politikisto)]] * [[Zsuzsa Csala]], aktoro * [[Zsolt Csalog]], verkisto * [[Ildikó Csampisz]], voĉaktoro * [[Gusztáv Csanády]], kemiisto * [[György Csanádi]], ekonomikisto * [[György Csanádi (redaktoro)]] * [[Imre Csanádi]], verkisto * [[Veronika Csánk]], arkeologo * [[Dezső Csánki]], historiisto * [[Árpád Csányi]], dekoraciisto * [[Károly Csányi]], arkitekto * [[Benedek Csaplár]], literaturhistoriisto * [[Jenő Csapó (pentristo)]] * [[Csaba Csapodi]], bibliotekisto * [[István Csapody (kuracisto)]] * [[Vera Csapody]], botaniko * [[Klára Csapodyné Gárdonyi]], bibliotekisto * [[János Csarada]], juristo * [[Elemér Császár]], literaturhistoriisto * [[Elemér Császár (fizikisto)]] * [[Gyula Császár]], psikologo * [[Imre Császár]], aktoro * [[Károly Császár (instruisto)]] * [[Margit Császár]], meteologo * [[György Császka]], ĉefepiskopo * [[Lajos Csatáry]], kuracisto * [[Zsófia Csatai]], operetkantisto * [[Dániel Csatári]], historiisto * [[Janka Csatay]], aktoro * [[Kálmán Csathó]], verkisto * [[Zsuzsanna Csató]], kirurgo * [[Imre Csatskó]], juristo * [[Lajos Csávolszky]], ĵurnalisto * [[László Cseh (futbalisto)]] * [[László Cseh (patro)]], naĝisto * [[Sándor Cseh (bestokuracisto)]] * [[László Cseh-Szombathy]], sociologo * [[Aladár Csehély]], stenografisto * [[János Csek]], bestokuracisto * [[Zoltán Csekei]], pentristo * [[Sándor Csekey]], pastro * [[Árpád Csekovszky]], ceramikisto * [[József Cselényi]], kantisto * [[Nándor Cselka]], pastro * [[József Csemegi]], arkitekto * [[Károly Csemegi]], juristo * [[Tihamér Csemiczky]], grafikisto * [[Imre Csenki]], dirigento * [[Ilona Csepreghyné Meznerics]], geologo * [[István Cserepes]], pentristo * [[Tibor Cseres]], verkisto * [[Sándor Cseresznyés]], ĵurnalisto * [[Adolf Cserey]], instruisto * [[Irma Cserey]], aktoro * [[Jenő Cserháti]], inĝeniero * [[Zsuzsa Cserháti]], kantisto * [[Zsuzsa Cserje]], aktoro * [[Gyula Csermely]], verkisto * [[Károly Cserna]], pentristo * [[József Cserny (fasonisto)]] * [[József Cserny (komunisto)]] * [[István Cserőháti Kovács]], pentristo * [[György Csete]], arkitekto * [[Mihály Csiby]], ilustristo * [[Miklós Csics]], arkitekto * [[Imre Csik]], inĝeniero * [[Imre Csikász]], skulptisto * [[Béla Csikós-Nagy]], ekonomikisto * [[Rózsi Csikós]], aktoro * [[Gergely Csiky]], dramisto * [[László Csiky]], aktoro * [[Teréz Csillag]], aktoro * [[Zoltán Csipke]], [[apotekisto]] * [[Lajos Csire]], bredisto * [[Vilmos Csiszár]], bestokuracisto * [[Andor Csizmadia]], juristo * [[Ernő Csizmadia]], ekonomikisto * [[Ernőné Csizmadia Magda Székely]], ekonomikisto * [[Kálmán Csohány]], grafikisto * [[István Csók]], pentristo * [[Béla Csóka]], operkantisto * [[Szilveszter Csollány]], gimnastikisto * [[József Csoma]], historiisto * [[Győző Csomay]], stenografisto * [[Mihály Csomor]], meteologo * [[Barnabás Csongor]], ĉinologo * [[Endre Csonka]], aktoro * [[János Csonka]], inĝeniero * [[Pál Csonka]], inĝeniero * [[József Csontos]], [[mikrobiologo]] * [[János Csontos]], redaktoro * [[János Csontosi]], historiisto * [[Antal Csorba]], kuracisto * [[Ferenc Csorba]], juristo * [[Géza Csorba]], skulptisto * [[János Csorba]], advokato * [[Zoltán Csorba]], botanikisto * [[Lajos Csordás]], futbalisto * [[Gyula Csortos]], aktoro * [[Jenő Csuday]], pastro * [[István Csukás]], verkisto * [[Lajos Csurgai]], kemiisto * [[Árpád Csurgay]], inĝeniero * [[István Csurka]], verkisto * [[Klára Csűrös]], literaturhistoriisto * [[Zoltán Csűrös]], kemiisto * [[Adolf Czakó]], inĝeniero * [[Elemér Czakó]], muzeestro * [[József Czakó (agronomo)]] * [[Kálmán Czakó]], botanikisto * [[Klára Czakó]], aktoro * [[László Czapáry]], agronomo * [[József Czégi]], inĝeniero * [[Endre Czeglédy]], inĝeniero * [[Károly Czeglédy]], orientalisto * [[Nándor Czeiner]], vitisto * [[Endre Czeizel]], genetikisto * [[Marianne Czeke]], bibliotekisto * [[Aurél Czekelius]], inĝeniero * [[Dezső Czigány]], pentristo * [[Lóránt Czigány]], bibliotekisto * [[Zoltán Czigány]], reĝisoro * [[Ádám Cziglényi]], grafikisto * [[Győző Czigler]], arkitekto * [[László Czikéli]], aktoro * [[Anna Czillich]], pentristo * [[Gyula Czimra]], pentristo * [[Mihály Czine]], literaturhistoriisto * [[Géza Czirbusz]], geografo * [[Anna Czóbel]], kameraisto * [[Béla Czóbel]], pentristo * [[Ernő Czóbel]], politikisto * [[Alfréd Czobor]], arkivisto * [[Béla Czobor]], arthistoriisto * [[Károly Czobor]], komponisto * [[Sándor Czottner]], ministro * [[Vilmos Czunft]], kuracisto * [[Andor Czupor]], inĝeniero {{Div col end}} == D == {{Div col|cols = 3}} * [[László Dabis]], kuracisto * [[Jenő Daday]], zoologo * [[Sándor Dallos]], verkisto * [[Győző Dalmady]], juristo * [[Jenő Dalnoki]], futbalisto * [[Viktor Dalnoki]], operkantisto * [[Fáni Dalnokiné Konti]], operkantisto * [[Béla Dalos]], kuracisto * [[Imre Dambrovszky]], kanoniko * [[József Damkó]], skulptisto * [[Norbert Dán]], aktoro * [[Róbert Dán]], filologo * [[Anna Dániel]], instruisto * [[József Dániel]], fasonisto * [[Laura Dánielné Lengyel]], kritikisto * [[Jenő Danis]], aktoro * [[Pista Dankó]], muzikisto * [[László Dapsy]], ĵurnalisto * [[Iván Darabos]], politikisto * [[Ignác Darányi]], politikisto * [[Ignác Darányi (pli aĝa)]], juristo * [[Andor Dárday]], operkantisto * [[Sándor Dárday]], juristo * [[Attila Dargay]], animaciisto * [[Béla Darnay]], lokhistoriisto * [[József Daróczy]], produktoro * [[Alajos Daruváry]], juĝisto * [[Géza Daruváry]], ministro * [[Móric Darvai]], instruisto * [[Ibolya Darvas]], operkantisto * [[Iván Darvas]], aktoro * [[Gyula Dávid (komponisto)]] * [[István Dávid (instruisto)]] * [[Károly Dávid]], arkitekto * [[Zoltán Dávid]], demografo * [[Ferenc Deák (futbalisto)]] * [[Lőrinc Deák]], aktoro * [[Pál Deák]], radiologo * [[Lajos Deák-Ébner]], pentristo * [[Lajos Debreceni Kiss]], violonisto * [[Mór Déchy]], vojaĝisto * [[Gyula Décsi]], ministro * [[Irén Deézsi]], fizikisto * [[Árpád Degen]], botanikisto * [[Gusztáv Degen]], juristo * [[Imre Degenfeld]] * [[János Dégi]], aktoro * [[Alajos Degré]], politikisto * [[Miklós Degré]], juristo * [[Imre Deininger]], agronomo * [[András Dékány]], verkisto * [[Emma Delli]], aktoro * [[Rózsi Delly]], operkantisto * [[Mihály Demeczky]], matematikisto * [[Pál Demény]], politikisto * [[Hedvig Demeter]], aktoro * [[Sándor Demján]], negocisto * [[Mari K. Demjén]], aktoro * [[Géza Dénes]], biokemiisto * [[György Dénes]], aktoro * [[József Dénes]], gitaristo * [[Vera Dénes]], violonĉelisto * [[Dezső Dercsényi]], arthistoriisto * [[Antal Deréki]], aktoro * [[Mihály Dérer]], inĝeniero * [[Jenő Déri]], operkantisto * [[Hugó Déry]], aktoro * [[Tibor Déry]], verkisto * [[Dezső Deseő]], kuracisto * [[Frigyes Dési]], meteologiisto * [[Gyula Dessauer]], rabeno * [[Aurél Dessewffy (reĝa juĝisto)]] * [[Sándor Dessewffy]], episkopo * [[László Detre]], astronomo * [[Ákos Detrekői]], geodeto * [[Gábor Devecseri]], tradukisto, poeto * [[Erzsébet Devecseriné Guthi]], tradukisto * [[Ádám Dévényi]], gitaristo * [[János Devich]], violonĉelisto * [[Sándor Devich]], violonisto * [[Gyula Dezséri]], aktoro * [[László Dezséry]], luterana episkopo * [[Lajos Dézsi]], literaturhistoriisto * [[József Dezső]], aktoro * [[Izsó Diamant]], negocisto * [[János di Gléria]], kemiisto * [[Rudolf Diener Dénes]], pentristo * [[Gábor Dienes]], pentristo * [[István Dienes]], arkeologo * [[László Dienes]], sociologo * [[Valéria Dienes]], [[koreografo]] * [[János Diescher]], kuracisto * [[József Diescher]], arkitekto * [[Károly Dietz]], trejnisto * [[Gábor Dilinkó]], pentristo * [[László Dinyés]], skulptisto * [[Lajos Dinnyés]], ĉefministro * [[Antal Diósy]], pentristo * [[Berta Diósyné Handel]], operkantisto * [[Dániel Diószeghy]], inĝeniero * [[István Diószegi (historiisto)]] * [[Gusztáv Adolf Dirner]], kuracisto * [[Győző Dischka]], inĝeniero * [[Kornél Divald]], arthistoriisto * [[Adorján Divéky]], historiisto * [[Vilmos Dobai]], reĝisoro * [[Tibor Dobolyi]], hidrologo * [[Anni Dobos]], aktoro * [[Ilona Dobos]], [[folkloristo]] * [[László Dobossy]], literaturhistoriisto * [[Géza Károly Doby]], kemiisto * [[Imre Dobozy]], verkisto * [[Zoltán Dobránszky]], aktoro * [[Zsuzsanna Dobránszky]], operkantisto * [[Géza Dobrányi]], kemiisto * [[Gábor Döbrentey]], pentristo * [[Aladár Dobrovits]], muzeologo * [[László Dobszay (dirigento)]] * [[László Dobszay (kuracisto)]] * [[Lajos Dóczy]], ĵurnalisto * [[Imre Dögei]], politikisto * [[János Dohy]], inĝeniero * [[Albert Doctor]], pentristo * [[József Dóczy]], komponisto * [[János Doktor]], aktoro * [[Alfréd Doleschall]], juristro * [[Frigyes Doleschall]], ministro * [[László Domahidy (pli aĝa)]], operkantisto * [[Endre Domanovszky (filozofo)]] * [[Endre Domanovszky]], pentristo * [[Sándor Domanovszky]], historiisto * [[Géza Dombóvári]], juristo * [[László Dombrovszky]], pentristo * [[Edit Domján]], aktorino * [[István Dömök]], kuracisto * [[Mátyás Domokos]], kritikisto * [[János Dömölky]], reĝisoro * [[János Dömötör]], ĵurnalisto * [[Tekla Dömötör]], etnografo * [[Zoltán Dömötör]], akvopilkisto * [[János Dömsödi]], aktoro * [[Pál Domszky]], bibliotekisto * [[Ferenc Donáth]], politikisto * [[György Donáth]], politikisto * [[Gyula Donáth]], skulptisto * [[Tivadar Dörre]], pentristo * [[Károly Dötsch]], inĝeniero * [[Sándor Doubravszky]], kemiisto * [[János Drábik]], ĵurnalisto * [[Lajos Drahos]], politikisto * [[László Drégely]], dekorciisto * [[Imre Dréch]], [[bankisto]] * [[Dénes Dubovitz]], kuracisto * [[Róbert Dubravszky]], subministro * [[József Dudás]], laboristo * [[László Dudás]], fasonisto * [[János Dudek]], pastro * [[Endre Dudich (zoologo)]] * [[Andor Dudits]], pentristo * [[Vilmos Duliczky]], historiisto * [[Jenő Dulovits]], fotisto * [[Imre Dunai]], ministro * [[László Dunaiszky]], skulptisto * [[Tibor Duray]], pentristo * [[Ilona Durigó]], operkantisto * [[Zsolt Durkó]], komponisto * [[Ákos Dutka]], poeto * [[Ede Dvorák]], arkitekto * [[Hubert Dvorák]], inĝeniero * [[Erzsébet Dvorszky]], baletisto * [[Győző Dvortsák]], ĵurnalisto {{Div col end}} == E == {{Div col|cols = 3}} * [[Imre É. Kiss]], agronomo * [[Antal Éber]], bankisto * [[Ernő Éber]], agronomo * [[Béla Eberling]], arkitekto * [[Gábor Éble]], agronomo * [[Imre Eck]], koreografo * [[Ferenc Ecker]], inĝeniero * [[Sándor Eckhardt (kuracisto)]] * [[Csaba Ecsedy]], etnografo * [[Ildikó Ecsedy]], orientalisto * [[Ákos Ecsődi]], pentristo * [[Lipót Edelsheim-Gyulai (1826)]], generalo * [[Bertalan Edelstein]], rabeno * [[Gyula Éder]], pentristo * [[Aladár Edvi Illés (inĝeniero)]] * [[Ödön Edvi Illés]], pentristo * [[Ödön Egervári]], oficisto * [[István Egressy]], radioparolisto * [[István Eigel]], pentristo * [[Károly Illés Edvi]], juristo * [[Sándor Egerszegi]], agronomo * [[Jenő Egerváry]], matematikisto * [[Vilma Egresi]], kajakisto * [[Ákos Egressy]], aktoro * [[Zoltán Egressy]], inĝeniero * [[István Egri (aktoro)]] * [[Mária Egri]], aktoro * [[Péter Egri]], kritikisto * [[András Egyed]], piaristo * [[István Egyed]], juĝisto * [[László Egyed]], fizikisto * [[Dávid Egyedi]], urologo * [[Éva Ehrlich]], ekonomo * [[Ottó Eiben]], [[antropologo]] * [[Mari Eibenschütz]], aktoro * [[Mihály Eisemann]], komponisto * [[János Eisler]], inĝeniero * [[Gyula Éhik]], zoologo * [[Gyula Ejury]], advokato * [[Sándor Ék]], pentristo * [[Károly Eke]], parlamentano * [[Ilona Elek]], skermisto * [[László Elek (agronomo)]] * [[Margit Elek]], skermisto * [[Oszkár Elek]], instruisto * [[Lajos Elekes]], historiisto * [[Jenő Elekfy]], pentristo * [[Béla Éless]], aktoro * [[Gyula Elischer]], kuracisto * [[Adolf Ellenbogen]], violonisto * [[Mátyás Éltes]], pedagogo * [[Ervin Ember]], oficisto * [[Győző Ember]], historiisto * [[Judit Ember]], reĝisoro * [[Mária Ember]], verkisto * [[Gusztáv Emich (ministro)]] * [[Kálmán Emszt]], kemiisto * [[Gyula Endrey]], advokato * [[Sándor Endrődi]], poeto * [[Sebő Endrődi]], entomologo * [[István Énekes (boksisto)]] * [[József Engel (skulptisto)]] * [[Károly Engel (kuracisto)]] * [[Pál Engel]], historiisto * [[Károly Engelbrecht (filo)]], vitisto * [[Mátyás Engesszer]], komponisto * [[Mariann Engrich]], tekvondisto * [[György Enyedi (geografo)]] * [[Géza Entz (biologo)]] * [[Géza Entz (zoologo)]] * [[Béla Enyedi]], arkitekto * [[Gyula Eörsi]], juristo * [[István Eörsi]], poeto * [[Károly Eötvös]], advokato * [[Loránd Eötvös]], fizikisto * [[Antal Eperjessy]], inĝeniero * [[Kálmán Eperjessy]], publikigisto * [[László Epstein]], neŭrologo * [[Ferenc Erdei]], sociologo * [[Klári Erdei]], radioparolisto * [[László Erdei]], filozofo * [[László Erdey]], kemiisto * [[Miklós Erdély]], arkitekto * [[Sándor Erdély]], ministro * [[Artúr Erdélyi]], matematikisto * [[Eta Erdélyi]], gobelinisto * [[Gizella Erdélyi]], arkeologo * [[János Erdélyi (mineralogo)]] * [[Lajos Erdélyi]], fotisto * [[Marietta Erdélyi]], operkantisto * [[Mihály Erdélyi (radiologo)]] * [[Mihály Erdélyi (teatrestro)]] * [[Miklós Erdélyi (dirigento)]] * [[Náci Erdélyi]], violonisto * [[Zsuzsanna Erdélyi]], etnografo * [[Zsigmond Erdélyszky]], meteologiisto * [[Tibor Erdey-Grúz]], kemiisto * [[György Érdi Krausz]], geodeto * [[Pál Érdy]], operkantisto * [[Kálmán Erdődy]], aktoro * [[Péter Erdős]], ekonomikisto * [[Renée Erdős]], poeto * [[Richárd Erdős]], operkantisto * [[Zoltán Erdős]], pediatro * [[Béla Erdőssy]], pentristo * [[Elek Erkel]], dirigento * [[Ferenc Erkel]], komponisto * [[Tibor Erkel]], muzika reĝisoro * [[Sándor Ernszt]], ministro * [[Jozefa Ernstné Kaiser]], operkantisto * [[József Ernyey]], apotekisto * [[János Erő]], fizikisto * [[Jenő Erődi]], bibliografo * [[Béla Erődi-Harrach]], oficisto * [[Gyula Erőss]], kuracisto * [[Róbert Ertl]], trafikinĝeniero * [[Károly Escher]], fotisto * [[Péter Esterházy]], verkisto * [[Irma Eszenyi]], operkantisto * [[Miklós Esztó]], inĝeniero * [[Péter Esztó]], inĝeniero * [[Zoltán Esztó]], inĝeniero * [[Emília Étsy]], aktoro * [[Lajos Evva]], teatrestro {{Div col end}} == F == {{Div col|cols = 3}} * [[Dóra F. Csanak]], bibliotekisto * [[Zsuzsa F. Várkonyi]], psikologo * [[Gusztáv Fáber]], inĝeniero * [[Árpád Fábián]], episkopo * [[Dezső Fábián]], akvopilkisto * [[Gáspár Fábián]], arkitekto * [[Juli Fábián]], ĵazkantisto * [[László Fábián (kajakisto)]] * [[Teofil Fabiny]], ministro * [[Rudolf Fabinyi (kemiisto)]] * [[Károly Fabritius]], [[pastro]] * [[Edit Fábry]], operkantisto * [[Zoltán Fábry]], reĝisoro * [[Imre Facsar]], bestokuracisto * [[László Facsinay]], geofizikisto * [[Tibor Fajth]], juristo * [[Miksa Falk]], verkisto * [[Gusztáv Faller (1930)]], inĝeniero * [[Károly Faller]], inĝeniero * [[Géza Faludi]], kuracisto * [[György Faludy]], poeto * [[Elek Falus]], grafikisto * [[Ferenc Falus]], pulmonologo * [[Ferenc Falus (ĵurnalisto)]] * [[Róbert Falus]], klasika filologo * [[Katalin Szikra Falusné]], ekonomikisto * [[Lajos Faluvégi (ministro)]] * [[Klára Falvay]], aktoro * [[Ilka Fáncsy]], aktoro * [[László Farádi]], internisto * [[András Faragó]], operkantisto * [[Géza Faragó]], afiŝisto * [[Ödön Faragó]], aktoro * [[Sándor Faragó (teatrestro)]] * [[Vera Faragó]], aktoro * [[Aladár Farkas (skulptisto)]] * [[Antal Farkas (aktoro)]] * [[Dénes Farkas]], politikisto * [[Ferenc Farkas (komponisto)]] * [[Ferenc Farkas (operetkantisto)]] * [[Gyula Farkas (violonisto)]] * [[Ilonka Farkas]], operkantisto * [[Imre Farkas]], komponisto * [[Imre Farkas (kanuisto)]] * [[István Farkas (nobela juĝisto)]] * [[János Farkas (futbalisto)]] * [[Jenő Farkas (koreografo)]] * [[Jenő Farkas (violonisto)]] * [[József Farkas (teologo)]] * [[Károly Farkas (kuracisto)]] * [[Loránd Farkas (kemiisto)]] * [[Lujza Farkas]], ĵurnalisto * [[Sándor Farkas (operkantisto)]] * [[Zoltán Farkas (kritikisto)]] * [[Zoltán Farkas (reĝisoro)]] * [[Zoltán Farkasdi]], arkitekto * [[Zoltán Farkasdy]], arkitekto * [[Zsigmond Farkasházy]], politikisto * [[Árpád Fasang (pli aĝa)]], komponisto * [[Árpád Fasang (pli juna)]], pianisto * [[Antal Fasching]], inĝeniero * [[Károly Fatér]], futbalisto * [[Aladár Fáy]], pentristo * [[Flóra Fáy]], aktoro * [[Szeréna Fáy]], aktoro * [[László Fayer]], juristo * [[Anna Fazekas]], fizioterapiisto * [[Erzsébet Fazekas]], historiisto * [[György Fazekas]], ĵurnalisto * [[Imre Fazekas (dramisto)]] * [[Patrik Fazekas]], fizikisto * [[Tibor Fazekas (1892)]], akvopilkisto * [[Artúr Fehér]], aktoro * [[Dezső Fehér (bestokuracisto)]] * [[György Fehér (bestokuracisto)]] * [[György Fehér (reĝisoro)]] * [[Gyula Fehér]], aktoro * [[Klára Fehér]], verkisto * [[Lajos Fehér]], politikisto * [[Pál Fehér]], operkantisto * [[Jenő Feiks]], [[karikaturisto]] * [[Géza Féja]], verkisto * [[László Fejérpataky]], historiisto * [[Sándor Fejes]], aktoro * [[Teri Fejes]], agronomo * [[László Fejes Tóth]], matematikisto * [[Endre Fejér]], haŭtkuracisto * [[Lipót Fejér]], matematikisto * [[Géza Gyula Fejérváry]], zoologo * [[György Fekete]], politikisto * [[György Fekete (kirurgo)]] * [[György Fekete (kuracisto)]] * [[György Fekete (trafikinĝeniero)]] * [[Gyula Fekete (verkisto)]] * [[István Fekete]], verkisto * [[Jenő Fekete]], fizikisto * [[Lajos Fekete (historiisto)]] * [[Pál Fekete]], operkantisto * [[Sándor Fekete]], kuracisto * [[Sándor Fekete (redaktoro)]] * [[Tamás Fekete]], skulptisto * [[Zoltán Fekete (agronomo)]] * [[Béla Fekete Nagy]], maŝininĝeniero * [[Edit Fél]], etnografo * [[Irén Feld]], aktoro * [[Mátyás Feld]], aktoro * [[Zsigmond Feld]], aktoro * [[Mózes Feldmann]], rabeno * [[Kamill Feleki]], aktoro * [[Sándor Feleky]], kuracisto * [[Ibolya Felhő]], arkivisto * [[Rózsi Felhő]], operetkantisto * [[László Felkai]], akvopilkisto * [[Tamás Felkai]], ambulancisto * [[Emil Felletár]], kemiisto * [[Henrik Fellner]], bankisto * [[Sándor Fellner]], arkitekto * [[Vilmos Fémes Beck]], skulptisto * [[Károly Fendler]], koreologo * [[Mór Fenyéri]], aktoro * [[Adolf Fényes]], pentristo * [[Imre Fényes]], fizikisto * [[Gyula Fényes]], haŭtkuracisto * [[Szabolcs Fényes]], komponisto * [[Aladár Fenyő]], aktoro * [[Andor Endre Fenyő]], pentristo * [[Emil Fenyő]], aktoro * [[István Fenyő (matematikisto)]] * [[Csaba Fenyvesi (skermisto)]] * [[Emil Fenyvesi]], aktorino * [[Adolf Fenyvessy]], stenografisto * [[Éva Fenyvessy]], aktorino * [[Gejza Ferdinandy]], juristo * [[János Ferencsik]], dirigento * [[Áron Ferencz]], apotekisto * [[László Ferencz (aktoro)]] * [[Frigyes Ferenczi]], reĝisoro * [[István Ferenczi (citrokonstruisto)]] * [[Krisztina Ferenczi]], aktoro * [[Sándor Ferenczi]], psikologo * [[Zoltán Ferenczi]], literaturhistoriisto * [[Béni Ferenczy]], skulptisto * [[György Ferenczy (pianisto)]] * [[Károly Ferenczy (aktoro)]] * [[Károly Ferenczy (dentkuracisto)]] * [[Mária Ferenczy]], ĉinologo * [[Noémi Ferenczy]], gobelinisto * [[Valér Ferenczy]], pentristo * [[Sándor Ferkó]], obstetrikisto * [[Violetta Ferrari]], aktoro * [[Antal Fery]], grafikisto * [[Imre Fest]], [[subministro]] * [[Sándor Fest]], filologo * [[Leó Festetics]], komponisto * [[Pál Festetics (ĉambelano)]] * [[Frigyes Feszl]], arkitekto * [[Adolf Feszty]], arkitekto * [[Nándor Fettich]], arkeologo * [[Ottó Fettick]], bestokuracisto * [[István Feuer]], kemiisto * [[Gyula Feyér]], inĝeniero * [[Lajos Fialovszky]], inĝeniero * [[Henrik Fieber]], pastro * [[Nándor Filarszky]], botanikisto * [[László Filep]], matematikisto * [[István Fillár (patro)]], aktoro * [[Ernő Fináczy]], pedagogo * [[Zoltán Finta]], ĵurnalisto * [[Annie Fischer]], pianisto * [[Ágoston Fischer]], pastro * [[Antal Fischer]], kuracisto * [[Gertrúd Fischer]], biokemiisto * [[Gyula Fischer (rabeno)]] * [[József Fischer]], politikisto * [[József Fischer (1873)]], arkitekto * [[Sándor József Fischer]], oficisto * [[Kamill Fittler]], arkitekto * [[Jenő Fitz]], arkeologo * [[Gizella Flattné Győrffy]], operkantisto * [[Antal Fleischer]], dirigento * [[József Fleischer]], obstetrikisto * [[Róbert Fleischl]], arkitekto * [[Ármin Flesch]], kuracisto * [[Endre Flórián]], meteologiisto * [[Ármin Fodor]], juĝisto * [[Ella Fodor]], aktoro * [[Ernő Fodor (pianisto)]] * [[Ilona Fodor]], fizikisto * [[Imre Fodor]], teatrestro * [[István Fodor (inĝeniero)]] * [[József Fodor (kuracisto)]] * [[Lajos Fodor (kemiisto)]] * [[Sándor Fodor (egiptologo)]] * [[Béla Fogarasi]], filozofo * [[János Fogarasi]], lingvisto * [[Elemér Fogassy]], historiisto * [[Dávid Rafael Fokos-Fuchs]], lingvisto * [[Ottó Foky]], animaciisto * [[Imre Földes]], pentristo * [[Péter Földes (verkisto)]] * [[Vilmos Földessy]], aktoro * [[Zsolt Fonyó]], kemiisto * [[Béla Földes]], statistikisto * [[Imre Földes]], verkisto * [[István Földes (virologo)]] * [[Lajos Földes]], obstetrikisto * [[Péter Földes]], kemiisto * [[Gyula Földessy]], literaturhistoriisto * [[János Földy]], advokato * [[Mihály Földi]], verkisto * [[Zoltán Földi]], kemiisto * [[Ferenc Földvári]], haŭtkuracisto * [[József Földvári]], juristo * [[Albert Fonó]], inĝeniero * [[Renée Fonó]], kuracisto * [[Géza Fónyi]], pentristo * [[István Fonyó]], aktoro * [[József Fonyó]], aktoro * [[József Forgách (baletisto)]], * [[Antal Forgács (aktoro)]] * [[László Forgács]], aktoro * [[Erzsébet Forgács Hann]], skulptisto * [[László Forgó]], inĝeniero * [[Jenő Forrai]], radiologo * [[Miklós Forrai]], dirigento * [[Rózsi Forrai]], aktoro * [[Aurél Förster]], filologo * [[Géza Forster]], agronomo * [[Gyula Forster]], arthistoriisto * [[Jenő Förster]], arkivisto * [[Ernő Fóth]], pentristo * [[Mihály Fóti]], radiologo * [[Vilmos Fraknói]], historiisto * [[Rezső Francé]], biologo * [[Imre Francsek]], arkitekto * [[Frigyes Frank]], pentristo * [[József Frankl]], haŭtkuracisto * [[Gedeon Fráter]], dirigento * [[Lóránd Fráter]], komponisto * [[János Frecskay]], ĵurnalisto * [[László Frecskay]], karikaturisto * [[Dezső Freund]], arkitekto * [[Mihály Freund]], kemiisto * [[Vilmos Freund]], arkitekto * [[Lajos Frey]], arkitekto * [[Lajos Fridrich (arkitekto)]] * [[Péter Friedrich]], kuracisto * [[József Frigyesi]], kuracisto * [[Antal Frim]], instruisto * [[Jakab Frim]], instruisto * [[Ármin Frisch]], rabeno * [[Antal Friss]], violonĉelisto * [[István Friss]], ekonomisto * [[János Frivaldszky]], zoologo * [[Izidor Fröhlich]], fizikisto * [[János Fröhlich]], ĵurnalisto * [[Róbert Fröhlich]], arkeologo * [[Mátyás Frühwirth]], esperantisto * [[Emil Fuchs (ĝardenisto)]] * [[Jenő Fuchs (skermisto)]] * [[György Fukász]], filozofo * [[Lajos Fülep]], arthistoriisto * [[Attila Fülöp]], operkantisto * [[József Fülöp (geologo)]] * [[József Fülöp (kuracisto)]] * [[Kálmán Fülöp (aktoro)]] * [[Mihály Fülöp (skermisto)]] * [[Viktor Fülöp]], baletisto * [[Zoltán Fülöp (dekoraciisto)]] * [[Zsigmond Fülöp]], tradukisto * [[Zsigmond Fülöp (aktoro)]] * [[Károly Füredi]], aktoro * [[Richárd Füredi]], skulptisto * [[Anna Fűri]], psikologo * [[Milán Füst]], poeto * [[Ödön Füves]], historiisto * [[Anna Füzess]], aktoro {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (A-F)]] * [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (G-K)]] * [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (L-R)]] * [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (S-Z)]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj| ]] [[Kategorio:Listoj de homoj|Budapeŝtanoj]] raexrz3de4wmsfzvnsa1ufkapzbjoix Célia Margó 0 623510 9406275 9203708 2026-06-18T11:11:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406275 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Célia Margó |dosiero = Margó Célia.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Célia Margó |naskonomo = Morgenstern Cecília Ludovika |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1864|06|25}} |loko de naskiĝo = {{Flago|Hungario}} [[Pest (urbo)]] ([[Hungara reĝlando]]) }} '''Célia Margó,''' laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Margó Célia''' estis [[Hungario|hungara]] [[operetkantisto]] ([[mezosoprano]]). Ŝia origina nomo estis ''Morgenstern Cecília Ludovika'' ĝis [[1910]]. Ŝia [[frato]] estis [[Ede Margó]], ŝia [[edzo]] estis [[György Verő]]. Morgenstern Célia <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mek.niif.hu/04000/04093/html/0583.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-11-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181017075143/http://mek.niif.hu/04000/04093/html/0583.html |arkivdato=2018-10-17 }}</ref> naskiĝis la {{daton|25|junio|1864}} en [[Pest (urbo)]] ([[Hungara reĝlando]]), ŝi mortis la {{daton|7|decembro|1943}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == Morgenstern Célia akiris [[diplomo]]n en [[Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto)|Teatroarta Akademio]] en [[1884]] <ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://konyvtar.elte.hu/leveltar/databasesnew.php?ekod=91 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-11-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181113165652/https://konyvtar.elte.hu/leveltar/databasesnew.php?ekod=91 |arkivdato=2018-11-13 }}</ref>. Post la diplomo ŝi debutis en ''Várszínház''. Inter 1885-1887 ŝi ricevis rolojn en [[Népszínház]], poste en [[Teatro Csokonai (Debrecen)|Teatro de Debrecen]]. En [[1889]] ŝi estis gastokantisto en la [[Budapeŝta Ŝtata Operejo|Reĝa Operejo]]. En la sekvaj jaroj ŝi kantadis foje en Budapeŝto, foje province ([[Arad (urbo)]] (1889), [[Subotica|Szabadka]] (1890), denove Népszínház (1895), [[Szeged]] (1897), [[Pécs]] (1898). Intertempe en 1887 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis filinon. Ŝi lastfoje kantadis en [[1904]]. == Elektitaj roloj == * [[Johann Strauß (filo)]]: ''Der Zigeunerbaron'' — Cipra * Zeller: ''A madarász'' - Mária * [[Hervé]]: ''Mam'zelle Nitouche'' - Denise == Fontoj == * [http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0230.pdf hungarlingva biografio] * [http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz15/153.html hungarlingva biografio] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Margo Celia}} [[Kategorio:Hungaraj operetkantistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] 3fv2j89buz21zl6p2j12qx6esm9lq4q Sankt Barbara im Mürztal 0 629570 9405692 8442070 2026-06-17T19:32:21Z Christian Pirkl 128922 9405692 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | blazono = ne havas blazonon.svg | bildo = Sankt Barbara 9655 Wartberg.jpg | bildo-priskribo = kastelo ''Pichl'' | ŝtato = {{Aŭstrio}} | titolo de administra unuo1 = [[Federacia lando (Aŭstrio)|Fed. lando]] | administra unuo1 = {{Stirio}} | titolo de administra unuo2 = Distrikto | administra unuo2 = [[distrikto Bruck-Mürzzuschlag]] | poŝtkodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P281}} | tel = {{#invoke:Wikidata|claim|P473}} | aŭtokodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P395}} | regiono-ISO=AT-6 | tipo1 = reliefo | situo de=Situo de {{paĝonomo}} en Stirio | situo sur mapo2=Aŭstrio | tipo2 = reliefo | situo de2=Situo de {{paĝonomo}} en Aŭstrio | zomo=10 }} '''Sankt Barbara im Mürztal''' - prononco {{prononco|zankt BARbara}} - estas komunumo de [[Aŭstrio]]. Ĝi apartenas al la [[federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] [[Stirio]] kaj al la [[distrikto Bruck-Mürzzuschlag]]. Komence de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} loĝantoj<!-- Por vikidatumoj: Komence de la jaro 2022 en la komunumo vivis 6517 loĝantoj--> sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². {| |[[Dosiero:Burgruine Lichtenegg, Wartberg im Mürztal 02.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|la bruga ruino ''Lichtenegg''}}]] |[[Dosiero:Dorfplatz Wartberg im Mürztal.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|la komunumoparto ''Wartberg''}}]] |} {{-l}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Distrikto Bruck-Mürzzuschlag}} {{Ĝermo|Aŭstrio}} [[Kategorio:Komunumoj de Stirio]] [[Kategorio:Distrikto Bruck-Mürzzuschlag]] 46kk5gre9q2izi17d7ko6bwy3z7kct6 Chiara Ferragni 0 629799 9405646 9187286 2026-06-17T18:35:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405646 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Chiara FERRAGNI''' ([[Cremona]], la 7-an de Majo [[1987]]) estas itala [[Entreprenisto|entreprenistino]] kaj [[Blogo|blogistino]]. == Biografio == Ŝi naskiĝis en [[Kremono|Cremona]], filino de Marco Ferragni (dentisto) kaj Marina Di Guardo (verkistino). Ŝi havas du pli junajn fratinojn, Francesca kaj Valentina. Ŝi diplomiĝis ĉe Klasika Liceo Daniele Manin, en Cremona, kaj poste studis [[Jurisprudenco|juron]] ĉe [[Universitato Bocconi]], ĝis nun sen magistriĝo. <ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://espresso.repubblica.it/visioni/2014/07/22/news/chiara-ferragni-la-regina-dei-fashion-blogger-1.174077|titolo=Chiara Ferragni, la regina dei fashion blogger|alirdato=2019-01-16|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180115002137/http://espresso.repubblica.it/visioni/2014/07/22/news/chiara-ferragni-la-regina-dei-fashion-blogger-1.174077|arkivdato=2018-01-15}}</ref> === Privata vivo === En oktobro 2016 ŝi publike oficialigis amrilaton kun la itala rapisto Fedez; la unuenaskito de la paro, Leo, naskiĝis la 19-an de marto 2018 en [[West Hollywood|Okcidenta Hollywood]], [[Kantono Los-Anĝeleso|Los-Anĝelesa Distrikto]]. La paro edziĝis la 1-an de septembro 2018 en [[Noto (Italio)|Noto]], [[Aŭtonoma regiono Sicilio|Sicilio]], per privata ceremonio por amikoj kaj parencoj. <ref><div> https://m.leggo.it/gossip/fedez_ferragni/chiara_ferragni_fedez_matrimonio_diretta-3946215.html{{404|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </div></ref> == Kariero == En 2009 ŝi kreis la blogon ''The Blonde Salad''. En 2010 ŝi prezentis [[Ŝuo|ŝu-linion]] kaj estis gastino de la MTV TRL-Premioj. En decembro 2013 ŝi kunlaboris kun Steve Madden por la desegno de printempa ŝu-kolekto por printempo 2014. En aŭgusto 2014, Chiara Ferragni rolis kiel juĝisto en la dektria eldono de ''Project Runway''. En 2014, ŝi fakturis 8 milionojn da dolaroj kaj en 2015 pli ol 10. Daŭre en 2015 ŝi estis la temo de kaza studo ĉe [[Harvard Business School]]. En aprilo 2015, Ferragni iĝis la unua moda blogistino aperinta sur la kovrilo de [[Vogue]]. En 2016, ŝi fariĝis ''tutmonda ambasadoro'' de Pantene, atesta pri [[Amazon.com|Amazona modo]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.lastampa.it/2016/03/10/societa/chiara-ferragni-il-futuro-dello-stile-su-instagram-Wur1ycTIfvUqXCR3qyBoiK/premium.html|titolo=Chiara Ferragni: il futuro dello stile è su Instagram}}</ref> kaj pozis por la usona eldono de ''[[Vanity Fair]]''. ''[[Forbes]]'' aldonis ŝin al la listo de "30 Sub 30 Eŭropo: La Artoj" de 2016.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.forbes.com/pictures/gimh45gih/chiara-ferragni-28/#6a31bb2c5885|titolo=Chiara Ferragni, 28 - In Photos: 2016 30 Under 30 Europe: The Arts}}</ref> En aŭgusto 2016, [[Mattel]] kreis [[Pupo Barbie|Barbie-]]version de Chiara Ferragni.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://www.corriere.it/moda/news/16_agosto_29/chiara-ferragni-prima-fashion-blogger-diventare-barbie-1c296fea-6dc4-11e6-a3ae-da4c9997571f.shtml|titolo=Chiara Ferragni la prima fashion blogger a diventare una Barbie}}</ref> En [[2017]] ŝi estis nomumita fare de la revuo [[Forbes]] «la ĉefa ''influencer'' de la mondo», kaj estis elektita de [[Swarovski]] kiel reprezentanto de la kristnaska modelkolekto, kune kun supraj modeloj Karlie Kloss, [[Naomi Campbell]] kaj Fei Fei Sun. La 6an de decembro [[2017]] ŝi estis premiita en Romo kiel ''Top Digital Leader'' kaj en la kategorio de Italaj Steloj de Retejo, kadre de la unua esplorado pri ''Diĝita Leadership'' en Italio. En [[2018]] ŝi estis elektita kiel atesta fare de la [[Pomellato]] juvelist-marko kaj Intimissimi subvesta kompanio, en kiu ŝi aliĝis al la modelo [[Gisele Bündchen]]. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Ferragni, Chiara}} [[Kategorio:Italaj blogistoj]] [[Kategorio:Italaj entreprenistoj]] [[Kategorio:Italaj fotomodeloj]] 84rdpp8dk4sgx4hweuk4owjnhgulix0 Csaba Ozsvári 0 631227 9405788 9303748 2026-06-17T20:51:54Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405788 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Csaba Ozsvári |dosiero = |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = }} '''Csaba Ozsvári''' [ĉaba oĵvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Ozsvári Csaba''' estis [[Hungario|hungara]] [[oraĵisto]]. Csaba Ozsvári <ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://regi.katolikus.hu/cikk.php?h=1360 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-02-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190204174430/https://regi.katolikus.hu/cikk.php?h=1360 |arkivdato=2019-02-04 }}</ref> naskiĝis la {{daton|25|julio|1963}} en [[Budapeŝto]], li mortis la {{daton|9|julio|2009}} en [[Óbudavár]]. == Biografio == Csaba Ozsvári abiturientis en industriarta mezlernejo en [[1982]] en sia naskiĝurbo, poste li akiris [[diplomo]]n en [[Arta Universitato Moholy-Nagy|Industriarta Altlernejo]] en [[1987]]. Lia ĉefinstruisto estis [[József Engelsz]]. Li havis [[stipendio]]n en la lernojaro 1986. Li kreis artaĵojn por la romkatolika eklezio. En [[1990]] li edziĝis kaj 5 infanoj naskiĝis. En [[1992]] li studvojaĝis al [[Romo]], same post 3 jaroj, sed jam helpe de stipendio. Li ricevis 2 [[premio]]jn en 1999 kaj 2009. == Elektitaj ekspozicioj == * [[Szombathely]] (1991) * [[Parizo]] (1995) * Budapeŝto (1997, 2008, 2015) * Romo (1998) * [[Veszprém (urbo)]] (2015) == Elektitaj artaĵoj == * bronza pordo de [[Preĝejo de Sankta Mikaelo (Csempeszkopács)]] (1987) * pordo de [[Preĝejo Marteno de Tours (Hévízgyörk)]] (1988) * kovrilo de meslibro de por [[Johano Paŭlo la 2-a]] (1991) * kovrilo de meslibro de [[László Paskai]] (1996) * [[reliefo]] por [[papo]] (1997) * liturgiaĵoj al [[Dallas]] (2002) * liturgiaĵoj al [[Bruselo]] (2004) * [[ŝranko]] al [[Preĝejo Ĉieliro de Maria (Belváros)]] (2005) * [[krono]] en [[Máriapócs]] (2008) == Fontoj == * [http://mek.oszk.hu/18400/18407/18407.pdf hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla precipe en la 111-a paĝo)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ozsvari Csaba}} [[Kategorio:Hungaraj oraĵistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] 153msxzxga1kmelgnz2xwes2u19hjgo Cinamila propionato 0 632945 9405903 8818463 2026-06-18T00:13:21Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405903 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>Cinamila propanato</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cinnamyl propionate.png|250ra|cinamila propanato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la Cinamila propionato''' |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|250ra|cinamila propionato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia kemia strukturo de la Cinamila propionato''' |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Fenilpropenoato de propilo * Propionato de cinamilo |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|12|H|14|O|2'''}}</big></center></big> |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=103-56-0 103-56-0] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.7378.html 7378] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5355850 5355850] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun dolĉeca balzama fruktodoro |- |[[Molmaso]]||190,2384 g·mol<sup>-1</sup> |- |[[Denseco]]|| 1,032g cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.chemicalbook.com/ProductChemicalPropertiesCB8753575_EN.htm Chemical Book]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||{{GdC|297}} |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.543}} |- |[[Ekflama temperaturo]]||{{GdC|131}} |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:0,079 g/L <ref>[http://www.hmdb.ca/metabolites/HMDB0041315 Human Metabolome Database]</ref> |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||3400 mg/kg (buŝe)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/en/msds_103-56-0-moldata-99401.html |titolo=Molbase |alirdato=2019-02-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190223184850/http://www.molbase.com/en/msds_103-56-0-moldata-99401.html |arkivdato=2019-02-23 }}</ref> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Riskoj]]||[[Listo da R-Deklaroj#R22|R22]] [[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|R36/37/38]] [[Listo da R-Deklaroj#R38|R38]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S37|S37]] [[Listo da S-Deklaroj#S44|S44]] [[Listo da S-Deklaroj#R45|S45]] |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xi|Xn}} |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|317}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|272|280|302+352|321|333+313|363|501}}<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Cinnamyl_propionate#section=GHS-Classification PubChem]</ref> |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />({{GdC|25}} kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Cinamila propionato''' aŭ '''C<sub>12</sub>H<sub>14</sub>O<sub>2</sub>''' estas organika aromata nesaturita komponaĵo, apartenanta al la familio de la [[estero]]j, rezultanta el interagado de [[propionata acido]] kaj [[cinamila alkoholo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun dolĉeca balzama fruktodoro, uzata kiel gustigagento, odorigagento kaj en kemiaj sintezoj. Laŭŝajne cinamila propionato ne okazas nature sed nur sinteze. Ĝi estas nesolvebla en akvo kaj solvebla en [[etanolo|alkoholo]], [[kloroformo]] kaj [[duetila etero]]. == Sintezoj == {{Div col|cols = 2}} === Sintezo 1 === * Preparado per traktado de [[propionata acido]] aŭ ''propionata anhidrido'' kaj [[cinamila alkoholo]] en ĉeesto de [[sulfata acido]]: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Propionic acid 3D.png|50ra|propionata acido]]+[[Dosiero:Cinnamyl alcohol 3D.png|90ra|cinamila alkoholo]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|90ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Water_molecule.svg|30ra|akvo]] |- |} </center> === Sintezo 2 === * Preparado per traktado de [[propionata acido]] kaj [[cinamila klorido]]: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Propionic acid 3D.png|50ra|propionata acido]]+[[Dosiero:Cinnamyl chloride 3D.png|90ra|cinamila klorido]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|90ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|30ra|klorida acido]] |- |} </center> === Sintezo 3 === * Preparado per interagado de ''natria propionato'' kaj [[cinamila klorido]]: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Sodium propionate 3D.png|60ra|kalia propionato]]+[[Dosiero:Cinnamyl chloride 3D.png|70ra|cinamila klorido]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|70ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Potassium chloride 3D.png|40ra|kalia klorido]] |- |} </center> === Sintezo 4 === * Preparado per transcinamiligo aŭ transigo de cinamila radikalo: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Phenyl cinamate3D.png|70ra|cinamila cinamato]]+[[Dosiero:Propionic acid 3D.png|50ra|propionata acido]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|70ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Cinnamic_acid_3D_ball.png|60ra|cinamata acido]] |- |} </center> === Sintezo 5 === * Preparado per transesterigo: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cinnamyl_benzoate 3D.png|90ra|cinamila benzoato]]+[[Dosiero:Ethyl propionate 3D.png|60ra|etila propionato]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|60ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Ethyl_benzoate_3D_ball.png|60ra|etila benzoato]] |- |} </center> {{Div col end}} == Reakcioj == {{Div col|cols = 2}} === Reakcio 1 === * Preparado de [[propanamido]]: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|80ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Ammonia 3D.png|50ra|amoniako]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Propionamide 3D.png|70ra|propanamido]]+[[Dosiero:Cinnamyl alcohol 3D.png|90ra|cinamila alkoholo]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Hidrolizo de la ''cinamila propionato'': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|80ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Water_molecule.svg|30ra|akvo]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl alcohol 3D.png|90ra|cinamila alkoholo]]+[[Dosiero:Propionic acid 3D.png|50ra|propionata acido]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Sapigo de la ''cinamila propionato'': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|80ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Sodium hydroxide 2D.png|50ra|kalia hidroksido]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl alcohol 3D.png|90ra|cinamila alkoholo]]+[[Dosiero:Sodium_propionate_3D.png|70ra|kalia propionato]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Reakcio de transesterigo inter ''cinamila propionato'' kaj [[etila formiato]]: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|80ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Ethyl formate 3D.png|70ra|etila formiato]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl formate 3D.png|70ra|cinamila formiato]]+[[Dosiero:Ethyl propionate 3D.png|70ra|etila propionato]] |- |} </center> === Reakcio 5 === * Reakcio kun [[klorida acido]] <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|80ra|cinamila propionato]]+[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|50ra|klorida acido]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl chloride 3D.png|70ra|cinamila klorido]]+[[Dosiero:Propionic acid 3D.png|70ra|propionata acido]] |- |} </center> === Reakcio 6 === * Reduktigo de la ''cinamila propionato'': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2[[Dosiero:Cinnamyl propionate3D.png|70ra|cinamila propionato]]<math>\mathsf{ \xrightarrow [\,]{4[H]}\, }</math>[[Dosiero:Cinnamyl alcohol 3D.png|50ra|cinamila alkoholo]]+[[Dosiero:Propionic acid 3D.png|50ra|propionata acido]] +[[Dosiero:Propanal 3D.png|40ra|propionaldehido]]+[[Dosiero:Propenylbenzene 3D.png|50ra|fenilpropeno]] |- |} </center> {{Div col end}} == Literaturo == * [https://www.ventos.com/index.php/en/producto/2927/CINNAMYL+PROPIONATE Ventós] * [http://www.thegoodscentscompany.com/data/rw1024271.html The Good Scents Company] * [https://www.fishersci.ca/shop/products/cinnamyl-propionate-97/p-7025586 Fisher Scientific] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190223184544/https://www.fishersci.ca/shop/products/cinnamyl-propionate-97/p-7025586 |date=2019-02-23 }} * [http://www.chemicalland21.com/specialtychem/nh/CINNAMYL%20PROPIONATE.htm Chemicalland21] * [https://books.google.com.br/books?id=IDkvBQAAQBAJ&pg=PA228&lpg=PA228&dq=cinnamyl+propionate&source=bl&ots=2ncLFEYljZ&sig=ACfU3U05APDfGhEOKJXcOZtnugM3fQBGbw&hl=pt-BR&sa=X&ved=2ahUKEwjA_ore4tHgAhXF64MKHZOABLU4FBDoATAEegQIBhAB#v=onepage&q=cinnamyl%20propionate&f=false Monographs on Fragrance Raw Materials] * [https://books.google.com.br/books?id=vxtxWneRBN4C&pg=PA609&dq=cinnamyl+propionate&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjExYKC59HgAhUi5oMKHUoMAE4Q6AEIMDAB#v=onepage&q=cinnamyl%20propionate&f=false Encyclopedia of Food and Color Additives] * [https://books.google.com.br/books?id=0vCbGRfCG04C&pg=PA162&dq=cinnamyl+propionate&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwjExYKC59HgAhUi5oMKHUoMAE4Q6AEIRDAE#v=onepage&q=cinnamyl%20propionate&f=false Compendium of Food Additive Specifications] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Portalo|kemio}} {{Ĝermo|kemio}} {{Propionatoj}} [[Kategorio:Organika kemio]] [[Kategorio:Esteroj]] qelkl1mzatjwxkkou2pl50nwbj3x08b Nudeco (arto) 0 645218 9406251 9401110 2026-06-18T10:57:22Z Sj1mor 12103 9406251 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Michelangelo's David - right view 2.jpg|eta|alt=Michelangelo's David|''[[Davido de Mikelanĝelo|Davido]]''&nbsp;(1504) <br /> "Kiu spirito estas tiel malplena kaj blinda, ke ĝi ne povas rekoni la fakton, ke la piedo estas pli nobla ol la ŝuo kaj haŭto pli bela ol la vesto, per kiu ĝi estas vestita?" <br />— [[Mikelanĝelo]]<ref>{{citaĵo el la reto| url=https://www.michelangelo-gallery.com/michelangelo-quotes.aspx| titolo=Michelangelo Gallery| alirdato=7an de januaro 2018}}</ref>]] La '''nudeco''' estas arta ĝenro, kiu konsistas el la reprezentado en diversaj artaj komunikiloj, [[Pentrado|pentrarto]], [[skulptaĵo]]j aŭ, pli ĵuse, [[kino]] kaj [[fotarto]], de la nuda [[homa korpo]]. Ĝi estas konsiderata unu el la akademiaj klasifikoj de artaĵoj. La nudeco en arto ĝenerale reflektis la [[Socia normo|sociajn normojn]] pri [[estetiko]] kaj [[Moralo|moraleco]] de la periodo en kiu la artaĵo estis farita. Multaj kulturoj toleras nudecon en arto pli multe ol nudeco en reala vivo, kun malsamaj parametroj pri kio estas akceptebla:.<ref name=Hagen>{{citaĵo el libro|familia nomo=Hagen|persona nomo=Rose-Marie|titolo=What Great Paintings Say, Volume 2|jaro=2002|eldoninto=Taschen|loko=Kolonjo|isbn=9783822813720|url=https://books.google.com/books?id=OWe3lPyY_GIC|aŭtoro2=Rainer Hagen|paĝo=205}}</ref> ekzemple, eĉ en [[muzeo]] kie nudaj verkoj estas montritaj, nudeco ĝenerale ne estas akceptita de la vizitanto. Kiel ĝenro, la nudeco estas kompleksa temo por trakti siajn multajn variantojn, kaj formalajn kaj estetikajn kaj ikonografiajn, kaj estas artaj historiistoj, kiuj konsideras ĝin la plej grava temo en la historio de okcidenta arto.<ref>Charlton T. Lewis, Charles Short, ''A Latin Dictionary'', 1879, [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3DVenus1 "Venus", (B, Transf.)], at perseus.org. Ekzistas konektoj inter ''venerari'' (honori, kulti, peti) kaj ''venia'' (graco, favoro) kun eblaj komunaj hindaŭropaj radikoj ''*wenes-'', komparebla kun la sanskrita ''vanas-'' "deziro".</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Venus|titolo=Venus - Origin and meaning of the name Venus by Online Etymology Dictionary|website=www.etymonline.com}}</ref><ref>William W. Skeat ''Etymological Dictionary of the English Language'' New York, 2011 (first ed. 1882) s. v. venerable, venereal, venial.</ref> Kvankam ĝi kutime rilatas al [[erotiko]], la nudeco povas havi malsamajn interpretojn kaj signifojn, el [[mitologio]] al [[religio]], per anatomia studo, aŭ kiel reprezentado de [[Belo|beleco]] kaj estetika [[idealo]] de [[perfekteco]], kiel en [[Antikva Grekio]]. [[Arto]] ĉiam estis reprezento de la mondo kaj de la [[homo]], reflektado de la vivo. Sekve, la nudeco ne ĉesis aperi en arto, precipe en tempoj antaŭ la invento de teknikaj proceduroj por kapti bildojn de naturo ([[foto]], [[filmo]]), kiam [[pentrado]] kaj [[skulptaĵo]] estis la ĉefaj rimedoj por reprezenti la vivon.<ref name="Burkert1985Poseidon">{{citaĵo el libro | familia nomo=Burkert |persona nomo=Walter | titolo=Greek Religion | jaro=1985 | eldoninto=Harvard University Press |loko=Kembriĝo | isbn=0-674-36281-0 | pages=136–39}}</ref> Tamen, ĝia reprezentado variis laŭ la sociaj kaj kulturaj valoroj de ĉiu epoko kaj ĉiu popolo, kaj koncerne la grekojn la korpo estis fonto de [[fiero]], ĉar la [[judoj]], kaj tial por la [[kristanismo]], estis kialo honta, ĝi estis la kondiĉo de la [[Sklaveco|sklavoj]] kaj la [[Mizero|mizeruloj]].<ref>Schilling, R., p. 146.</ref> La studado kaj arta reprezentado de la homa korpo estis konstanta tra la tuta [[historio de arto]], el [[Prahistorio|antaŭhistorio]] ([[Venuso de Willendorf]]) ĝis hodiaŭ. La homo sentis ekde la pasinteco la neceson enprofundiĝi en sia esenco, koni sin mem, kaj en la ekstera kaj interna aspekto. La korpo donas [[plezuro]]jn kaj [[doloro]]jn, malgajon kaj [[ĝojo]]n, sed ĝi estas akompananto ĉe ĉiuj aspektoj de la vivo, per kiuj la homo transiras la mondon, kaj por kiu li sentas la bezonon esplori sian scion, siajn detalojn, fizike kaj kiel ujo de sia "interna memo".<ref name = "dundesintro">Dundes, Introduction, p. 1</ref><ref name="Kirk-p57,74">Kirk, "Defining", p. 57; Kirk, ''Myth'', p. 74; Simpson, p. 3</ref> El ĝia pli sekulara flanko, ligita al erotiko, al la plej [[Spiriteco|spirita]], kiel idealo de beleco, la nudeco estis ripeta temo en arta produktado en preskaŭ ĉiuj kulturoj, kiuj okazis en la mondo tra la tempo.<ref>R. Schilling ''La religion romaine de Vénus, depuis les origines jusqu'au temps d' Auguste'' Paris, 1954, pp. 13–64</ref><ref>R. Schilling "La relation Venus venia", ''Latomus'', 21, 1962, pp. 3–7</ref> La nudeco havas ekde antikvaj tempoj - aparte de la klasikaj formuladoj de [[Antikva Grekio]] - rimarkindan estetikan komponanton, ĉar la homa korpo estas celo de erotika [[allogo]], kaj konstituas idealon de beleco, kiu ŝanĝiĝas laŭ la tempo kaj laŭ gusto.<ref>[[Ovid]]. ''[[Metamorphoses]]''. Book VIII, 306.</ref> == Historio == Nudaj inaj figuroj nomataj figuroj de [[Venuso (diino)|Venuso]] troviĝas en la arto de la [[Paleolitika arto|Malfrua Paleolitiko]], kaj en historiaj tempoj, similaj bildoj reprezentas fekundecajn diaĵojn<ref name="Graves">Graves</ref>. Reprezentoj de dioj kaj diinoj en [[Babilono]] kaj [[Arto de Antikva Egiptio|Antikva Egipta arto]] estas la antaŭuloj de la verkoj de [[Okcidenta civilizo|Okcidento]] ekde antikva tempo. Aliaj signifaj ne-okcidentaj tradicioj pri nudaj bildoj devenas de [[Barato]] kaj [[Japanio]], sed la nudeco ne gravas en la [[ĉina arto]].<ref name="Rodgers_&_Plantzos"/> Templaj skulptaĵoj kaj [[Surroka pentraĵo|surrokaj pentraĵoj]], iuj tre klaraj, estas parto de la [[Hinduismo|hindua tradicio]] de la valoro de [[sekseco]], kaj, ĉar en multaj varmaj klimatoj parta aŭ kompleta nudeco estis ofta en la ĉiutaga vivo. Japanio havis tradicion de miksita [[Banejo|komunuma banado]] kiu ekzistis ĝis antaŭ nelonge, kaj ofte estis portretita per [[ksilografio]].<ref name="Rodgers_&_Plantzos"/> [[Dosiero:Kouros anavissos.jpg|eta|200px|[[Kroiso Kuroso]], c. 530 BC]] === Antikva Grekio === La plej frua greka skulptaĵo, de la frua [[Bronzepoko]], [[Ciklada kulturo|Cikladaj civilizoj]] konsistas ĉefe el stiligitaj viraj figuroj kiuj supozeble estas nudaj. Ĉi tio certe estas la kazo de ''[[kuroso]]'', granda staranta figuro de maskla nudulo, kiu estis la kolono de arkaika greka skulptaĵo. La unuaj realismaj skulptaĵoj de nudaj maskloj, la kurosoj, priskribas nudajn junulojn kiuj staras rigide kun unu [[piedo]] antaŭen. Ekde la [[5-a jarcento a.K.]], la majstreco de grekaj skulptistoj rezultigis pli grandan naturecon kaj pli diversajn sintenojn. Grava novaĵo estis [[kontraposto]] - la nesimetria sinteno de figuro staranta kun unu kruro kun la korpopezo kaj la alia malstreĉita. Frua ekzemplo de ĉi tio estas la skulptaĵo ''[[Doriforo]]'' de [[Polikleto]] (ĉ. 440 a.K). En la kunveno de [[heroa nudeco]], dioj kaj herooj estis montritaj nude, dum ordinaraj mortuloj estis malpli verŝajne, kvankam [[atleto]]j kaj [[militisto]]j en [[batalo]] ofte estis priskribitaj nudaj.<ref>Maurice Brock, ''Bronzino'' (Paris: Flammarion; London: Thames & Hudson, 2002).</ref><ref>Deborah, Parker, ''Bronzino: Renaissance Painter as Poet'' (Cambridge and New York: Cambridge University Press, 2000).</ref> En [[Antikva Grekio]], kie la milda klimato favoris esti malpeze vestita aŭ nuda kiam ajn oportune, kaj viraj atletoj konkuris ĉe religiaj festoj tute nudaj, kaj festis la [[Homa korpo|homan korpo]]n, estis tute nature ke la grekoj asociis la viran nudan formon kun [[triumfo]], [[gloro]], kaj eĉ [[Moralo|morala]] perfekteco. La greka diino [[Afrodito]] estis [[diaĵo]] kiun la grekoj preferis vidi vestita. Meze de la [[4-a jarcento a.K.]], la skulptisto [[Praksitelo]] faris nudan Afroditon, kiu nomiĝis ''Knidia'', kiu establis novan tradicion por la ina nudeco, havante idealajn proporciojn bazitaj sur matematikaj [[kvociento]]j kiel la nudaj viraj statuoj.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.primitivism.com/nudity.htm|titolo=Nudity in Ancient to Modern Cultures|persona nomo=Aileen|familia nomo=Goodson|alirdato=Septembro 3, 2013|arkivurl=https://web.archive.org/web/20100306045104/http://www.primitivism.com/nudity.htm|arkivdato=2010-03-06}}</ref> La nuduloj de [[Grek-romia mondo|grek-romia arto]] estas koncepte perfektigitaj idealaj personoj, ĉiu unu [[vizio]] de [[sano]], [[juneco]], geometria klareco kaj organika ekvilibro. [[Kenneth Clark]] konsideris idealigon la karakterizaĵo de veraj nuduloj, male al pli priskribaj kaj malpli artifikaj figuroj, kiujn li konsideris simple nuda. Lia emfazo sur idealigo montras esencan aferon: altira kaj alloga kiel nuduloj en arto, ili celas movi la [[menso]]n same kiel la [[pasio]]jn.<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=Sorabella, Jean|titolo=The Nude in Western Art and its Beginnings in Antiquity, In Heilbrunn Timeline of Art History|loko=Novjorko| eldoninto=The Metropolitan Museum of Art| url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/nuba/hd_nuba.htm|dato=Januaro 2008|alirdato=25an de oktobro 2012}}</ref> <gallery widths="200" heights="200" caption="antikvaj grekaj skulptaĵoj"> File:Hermes di Prassitele, at Olimpia, front 2.jpg|[[Hermeso]] portanta la infanon [[Dionizo]], de Praksitelo, [[Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno]] File:NAMA X15118 Marathon Boy 3.JPG|The ''[[Efebo de Maratono]]'', bronza statuo el la 4a jc. a.K., eble de [[Praksitelo]], [[Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno]]. File:0002MAN-Hermes.jpg|[[Hermeso]], eble de [[Lisipo]], [[Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno]]. </gallery> === Mezepoko kaj Renesanco === [[Dosiero:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|eta|alt=Adam and Eve|''[[Naskiĝo de Venuso|La naskiĝo de Venuso]]'' de [[Sandro Botticelli]]]] [[Dosiero:Tizian 099.jpg|eta|''[[Venuso kaj muzikisto]]'' (1565–1570) de [[Ticiano]]]] Kristanaj sintenoj dubas pri la valoro de la [[homa korpo]], kaj la kristana emfazo pri [[ĉasteco]] kaj [[fraŭleco]] plue malinstigis bildigojn de nudeco, eĉ en la malmultaj postvivantaj fruaj Mezepokaj postvivaĵoj de laika arto. Tute nudaj figuroj estas raraj en mezepoka arto, la rimarkindaj esceptoj estas [[Adamo kaj Evo]] kaj la kondamnitoj en la sceno de la ''[[Lasta juĝo]]'', kaj la idealaj formoj de grek-romiaj nuduloj estas tute perditaj, transformitaj en simbolojn de honto kaj peko, malforto kaj sendefendo.<ref>Clark, pp.&nbsp;300–309</ref> Ĉi tio estis vera ne nur en [[Okcidenta Eŭropo]], sed ankaŭ en [[bizanca arto]]<ref>Ryder</ref>. Ĉiam pli [[Kristo]] estis montrita nude en scenoj de sia [[Pasiono]], precipe la [[Krucumado]],<ref>Clark, pp.&nbsp;221–226</ref>, kaj eĉ glorata en la ĉielo, por permesi al li montri la vundojn, kiujn implikis liaj suferoj. La [[Virgulino mamnutranta]] kaj nuda "Pentanta [[Maria Magdala]]", same kiel la [[infano Jesuo]], kies peniso estis foje emfazita pro teologiaj kialoj, estas aliaj esceptoj kun elementoj de nudeco en [[Mezepoko|mezepoka]] [[religia arto]].<ref>Isidore, ''Etymologies'' 8.11.80.</ref> Je la malfrua mezepoka periodo inoj nudaj celis esti allogaj kaj iĝis arto, precipe en la relative privata rimedo de la [[Miniaturo (pentraĵo)|prilumita manuskripto]], kaj en klasikaj kuntekstoj kiel la [[Zodiako|Signoj de la Zodiako]] kaj ilustraĵoj de [[Ovidio]]. La formo de la "gotika nuda" ino estis tre malsama de la klasika idealo, kun longa korpo formita per mildaj kurboj, mallarĝa brusto kaj alta talio, malgrandaj rondaj mamoj kaj elstara ŝvelaĵo ĉe la stomako (kiel tiu de [[Hugo van der Goes]])<ref>Clark, pp.&nbsp;307–312</ref>. Viraj nuduloj tendencis esti maldikaj kaj ne tro altaj, verŝajne utiligante metilernantojn uzitaj kiel modeloj, sed estis pli kaj pli precize observitaj.<ref>[[Heziod0]], ''Teogonio'' 921; [[Homero]], ''Odiseado'' 11. 601; [[Pindaro]], "Kvara istma odo"; Pseŭdo-Apolodoro, ''Βιβλιοθήκη, Bibliothēkē'' 1.13, kaj postaj verkintoj.</ref> La remalkovro de klasika kulturo en la [[Renesanco]] restarigis la nudecon al arto. [[Donatello]] faris du statuojn de la biblia heroo [[Davido]], simbolo por la [[Florenco|Respubliko Florenco]]: lia unua (sur marmoro, 1408-1409) montras vestitan figuron, sed lia dua, probable de la 1440-aj jaroj, estas la unua sendependa statuo de nudulo ekde antikva tempo<ref>Clark, pp.&nbsp;48–50</ref> , plurajn jardekojn antaŭ la konata [[Davido de Mikelanĝelo|Davido]] de [[Mikelanĝelo]] (1501-04). Nude en la plafono de la [[Siksta Kapelo]] de Mikelanĝelo reestablis tradicion de viraj nuduloj en bildigoj de bibliaj rakontoj; la temo de la martiriĝo de la preskaŭ nuda [[sankta Sebastiano]] jam fariĝis tre populara. La monumenta ina nudulo revenis al okcidenta arto en 1486 per ''[[Naskiĝo de Venuso|La naskiĝo de Venuso]]'' de [[Sandro Botticelli]] por la familio [[Mediĉoj]], kiu ankaŭ posedis la klasikan ''[[Venuso de Mediĉoj]]'', kies proponon Botticelli adaptis.<ref>[https://www.jstor.org/stable/3298110 "Handmaidens of Artemis?"], ''The Classical Journal'' '''92'''.3 (Februaro 1997), pp. 249-257.</ref> ''[[La dormanta Venuso]]'' en [[Dresdeno]] de [[Giorgione]] (ĉ. 1510), ankaŭ uzante klasikajn modelojn, montris sin kuŝanta en pejzaĝo, komencante longan linion de famaj pentraĵoj inkluzive de la [[Venuso de Urbino]] ([[Ticiano]], 1538), la [[Venuso ĉe ŝia spegulo]] ([[Diego Velázquez]]) (1650), ''[[La maja desnuda]]'' de [[Goya]] (ĉ. 1798) kaj [[Olympia]] de [[Édouard Manet|Manet]] (1863). Kvankam ili reflektas la proporciojn de praa statuaro, figuroj kiel ''[[Venuso kaj muzikisto]]'' de Ticiano kaj Venuso de Urbino reliefigas la seksecon de la ina korpo anstataŭ sia ideala geometrio. Aldone al plenkreskaj viraj kaj inaj figuroj, la klasika bildigo de [[Eroso]] fariĝis la modelo por la nuda [[infano Jesuo]].<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=Sorabella, Jean|titolo=The Nude in the Middle Ages and the Renaissance, In Heilbrunn Timeline of Art History| loko=Novjorko|eldoninto=The Metropolitan Museum of Art| url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/numr/hd_numr.htm|dato=Januaro 2008|alirdato=25an de oktobro}}</ref> [[Rafaelo]] en siaj lastaj jaroj estas kutime kredita kiel la unua artisto kiu konsekvence uzis inajn modelojn por la desegnaĵoj de inaj figuroj, prefere ol studaj metilernantoj aŭ aliaj knaboj kun brustoj aldonitaj, kiuj antaŭe estis uzitaj. La suspektema studo de [[Mikelanĝelo]] pri [[studo de surgenua nuda knabino por entombigo]] ([[Luvro]], ĉ. 1500), kiu kutime diras, ke ĝi estas la unua nuda ina figuro, antaŭas kaj estas ekzemplo de kiel eĉ figuroj, kiuj estos montritaj vestitaj per la fina laboro ofte estis prilaborita en nudaj studoj, tiel ke la formo sub la vestoj estis komprenita. La desegnaĵo de nudaj figuroj aŭ studo de figuroj de viva modelo rapide fariĝis grava parto de arta praktiko kaj trejnado, kaj restis tiel ĝis la [[20-a jarcento]].<ref>Danuta Shanzer, ''A Philosophical and Literary Commentary on Martianus Capella's ''De Nuptiis Philologiae et Mercurii'' Book 1'' (University of California Press, 1986), p. 69.</ref> <gallery widths="200" heights="200" perrow="5" caption="16-a jarcento"> File:Albrecht Dürer - Adam and Eve (Prado) 2.jpg| ''[[Adamo kaj Evo (Durero)|Adamo kaj Evo]]'' (1507) de [[Albrecht Dürer|Durero]] File:Creación de Adán.jpg | ''Kreado de Adamo'' (1512) de [[Mikelanĝelo]] File:Lucas Cranach the Elder-Adam and Eve 1533.jpg | ''Adamo kaj Evo'' (1533) de [[Lucas Cranach la Maljuna]] File:Lucas Cranach d. Ä. - Quellnymphe (Museo Thyssen-Bornemisza).jpg|''Kuŝanta Nimfo'' de [[Lucas Cranach la Maljuna]] File:Tizian - Venus von Urbino.jpg|''[[Venuso de Urbino]]'' (1538) de [[Ticiano]] File:Michelangelo-The Rebellious Slave2.jpg |''Ribelema sklavo'' (1545) de [[Mikelanĝelo]] File:Lucas Cranach the Elder - Venus - Google Art Project.jpg|''Venuso'' de [[Lucas Cranach la Maljuna]] File:Hugo van der Goes - The Fall - WGA9650.jpg|''La Falo'' (1467–1468) de [[Hugo van der Goes]] </gallery> === El Baroko al Modernismo === [[Dosiero:The Three Graces, by Peter Paul Rubens, from Prado in Google Earth.jpg|eta|''[[Gracioj|La Tri Gracioj]]'' (1636–1638) de [[Petro Paŭlo Rubens]]]] En [[Baroko|baroka arto]], la daŭra fascino de klasika antikvaĵo influis artistojn por renovigi sian aliron al la nudeco, sed kun pli naturecaj, malpli idealigitaj bildoj, eble pli ofte laborante kun vivaj modeloj. Ambaŭ genroj estas reprezentitaj; la masklo en la formo de herooj kiel [[Herkulo]] kaj [[Ŝimŝono]], kaj ino en la formo de [[Venuso (diino)|Venuso]] kaj la [[Gracioj|Tri Gracioj]]. [[Petro Paŭlo Rubens]], kiu kun evidenta ĝojo pentris virinojn kun malavara figuro kaj radianta karno, donis sian nomon al la adjektivo ''rubenesko''.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.mfa.org/exhibitions/degas-and-nude|publisher=Museum of Fine Arts, Boston|titolo=Degas and the Nude|alirdato=10an de novembro 2012}}</ref> En la pli posta baroko aŭ [[rokoko]], aperis pli ornama kaj ludema stilo, ekzempligita ĉe ''Venuso konsolas la amon'' de [[François Boucher]], verŝajne komisiita de [[Madamo de Pompadour|Madame Pompadour]]. En la 18-a kaj 19-a jarcentoj, klasikaj temoj restis popularaj, kune kun nuduloj en {{J|historia pentraĵo}}. En la malfrua 19-a jarcento, akademiaj pentristoj daŭrigis kun klasikaj temoj, sed estis defiitaj de la [[Impresionismo|impresionistoj]]. [[Édouard Manet|Eduard Manet]] ŝokis publikon de sia tempo pentrante nudajn virinojn en ĉiutagaj situacioj en sia [[La tagmanĝo sur la herbo]] (1863) kaj [[Olympia]] (1865), kaj [[Gustave Courbet]] kritikis per portretado en sia [[Virino kun papago]] nuda prostituitino sen spuroj de diino aŭ nimfo. [[Edgar Degas]] pentris multajn nudajn virinojn en ordinaraj cirkonstancoj, kiel ekzemple banante sin. [[Auguste Rodin]] defiis klasikajn regulojn pri idealigo en sia esprimive distordita Adamo. Kun la invento de fotado, artistoj komencis uzi la novan medion kiel fonton por pentraĵoj, [[Eugène Delacroix]] estis inter la unuaj.<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro=Sorabella, Jean|titolo=The Nude in Baroque and Later Art, In Heilbrunn Timeline of Art History| location=New York| publisher=The Metropolitan Museum of Art| url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/nuba/hd_nuba.htm|dato=Januaro 2008|alirdato=25an de oktobro 2012}}</ref> <gallery widths="200" heights="200" perrow="5" caption="El Baroko al Modernismo"> File:Rembrandt Harmensz. van Rijn 016.jpg|''Batŝeba en ŝia banujo'' (1654) de [[Rembrandt]] File:Goya-Guerra (37).jpg | No. 37 el erio de 80 akventrimoj kreitaj de [[Francisco Goya]] en la 1810aj jaroj priskribante horon de la militoj File:Tanyo Shinkin bank Hall02bs2700.jpg|''Bronzepoko'' (1877) de [[Auguste Rodin|Rodin]], modelita de belga soldato File:Pierre-Auguste Renoir, French - The Large Bathers - Google Art Project.jpg|[[Pierre-Auguste Renoir]], ''La grandaj sinbanemulinoj'', 1884-1887 File:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Wave (1896).jpg|''La ondo'' (1896) de [[William-Adolphe Bouguereau]] File:Joaquin Sorolla Ninos A La Orilla Del Mar.jpg|'' Infanoj ĉe la marbordo'' (1903) de [[Joaquín Sorolla]] File:Modigliani - Nu couché.jpg|''Kuŝanta nudulo'' (1917) de [[Amedeo Modigliani]] </gallery> === Modernismo === [[Dosiero:Standing woman2.jpg|eta|maldekstra|''Staranta virino'' (1932) de [[Gaston Lachaise]]]] Kvankam ambaŭ, kaj la akademia tradicio kaj la [[Impresionismo|impresionistoj]] perdis sian kulturan superecon ĉe la komenco de la 20-a jarcento, la nudeco restis kvankam transformita ĉirkaŭ la ideoj de [[modernismo]]. La idealigita [[Venuso (diino)|Venuso]] estis anstataŭita de la virino intime priskribita en privataj scenejoj, kiel en la verko de [[Egon Schiele]]. La simpligitaj modernaj formoj de [[Jean Metzinger]], [[Amedeo Modigliani]], [[Gaston Lachaise]] kaj [[Aristide Maillol]] memoras la originajn diinojn de fekundeco pli ol grekajn diinojn.<ref>Borzello, p. 30</ref> En fruaj abstraktaj pentraĵoj, la korpo povus esti fragmentita aŭ malmuntita, kiel ĉe [[Les Demoiselles d'Avignon]] de [[Pablo Picasso|Picasso]], sed ankaŭ estas abstraktaj versioj de klasikaj temoj, kiel ekzemple la dancistoj kaj banistoj de [[Henri Matisse]].<ref>{{citaĵo el gazeto |familia nomo=Patricia Cox |persona nomo=Miller |titolo='The Little Blue Flower Is Red': Relics and the Poeticizing of the Body |gazeto=Journal of Early Christian Studies |volumo=8 |issue=2 |jaro=2000 |paĝoj=213–236 [p. 229] |doi=10.1353/earl.2000.0030 }}</ref> En la postmilita erao, [[Abstrakta ekspresionismo]] movis la centron de okcidenta arto de [[Parizo]] al [[Novjorko]]. Unu el la ĉefaj influoj en la pliiĝo de abstraktado, la kritikisto [[Clement Greenberg]], subtenis la fruan abstraktan laboron de Kooning. Malgraŭ la konsiloj de Greenberg, la artisto, kiu komencis kiel metafora pentristo, revenis al la homa formo komence de 1950 per sia serio [[Virino III]]. Kvankam havante iujn referencojn al la tradicioj de ununuraj inaj figuroj, la virinoj estis portretitaj kiel voremaj, distorditaj kaj duon-abstraktaj. Laŭ la artisto, li volis "krei la koleran humuron de tragedio"; havante la furiozan aspekton de la atoma epoko, mondo en tumulto, mondo bezonanta komikan trankviliĝon. Poste li diris "Eble ... mi pentris la virinon en mi. Arto ne estas tute vira okupo, vi scias. Mi konscias, ke kelkaj kritikistoj prenos ĉi tion kiel agnoskon de latenta [[samseksemo]] ... Se mi pentris belajn virinojn, ĉu tio farus min ne-geja? Mi ŝatas belajn virinojn. En la karno - eĉ la modeloj en revuoj. Virinoj kelkfoje incitas min. Mi pentris tiun koleron en la Virina serio. Tiaj ideoj ne povis esti esprimitaj nur de pura abstraktado.<ref>Scala, Ch 2. "The Influence of Anxiety" by Susan H. Edwards</ref> Iuj kritikistoj tamen vidas la virinajn seriojn kiel [[mizogineco]].<ref>{{citaĵo el gazeto|titolo=Unveiling the American Nude|familia nomo=Monaghan|persona nomo=Peter|verko=The Chronicle of Higher Education|dato=2an de januaro 2011}}</ref> Aliaj novjorkaj artistoj de ĉi tiu periodo retenis la figuron kiel sian ĉefan temon. [[Alice Neel]] pentris nudulojn, inkluzive de sia propra memportreto, en la sama simpla stilo kiel vestitaj homoj,<ref>Leppert, pp.&nbsp;154–155</ref> estanta ĉefe koncernita kun koloro kaj emocia enhavo. Philip Pearlstein uzas unikan plantadon kaj perspektivon por esplori la abstraktajn kvalitojn de nuduloj. Kiel juna artisto en la 1950-aj jaroj, Pearlstein elmontris kaj abstraktaĵojn kaj figurojn, sed estis Kooning kiu konsilis al li daŭrigi la figuran laboron.<ref>Borzello, p. 90</ref> Ĉirkaŭ 1970, el [[Feminisma movado|feminismaj]] principoj, Sylvia Sleigh pentris serion de verkoj inversigantaj stereotipajn artajn temojn prezentante nudajn virojn en pozojn kutime asociitajn kun virinoj.<ref>Leppert, pp.&nbsp;221–223</ref> === Nuntempo === [[Dosiero:Venus von Willendorf 01.jpg|dekstra|eta|140px| La [[Venuso de Willendorf]] farita inter 24,000 kaj 22,000 a.K..]] [[Lucian Freud|Lucien Freud]] estis unu el malgranda grupo de pentristoj, inkluzive de [[Francis Bacon (pentristo)|Francis Bacon]], kiu estis konata kiel "La Skolo de Londono"; kreante metaforan laboron en la 1970-aj jaroj kiam ĝi estis ne modifita.<ref>{{citaĵo el novaĵo|url=https://www.nytimes.com/1995/09/25/arts/the-school-of-london-mordantly-messy-as-ever.html|titolo=The School of London, Mordantly Messy as Ever|persona nomo=ALAN|familia nomo=RIDING|dato=Septembro 25, 1995|gazeto=The New York Times|alirdato=2013-02-16}}</ref> Tamen, antaŭ la fino de sia vivo liaj verkoj fariĝis ikonoj de la [[Postmodernismo|Postmoderna epoko]], prezentante la homan korpon sen spuro de idealigo, kiel en lia serio laboranta kun trodika modelo.<ref>{{citaĵo el novaĵo|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/gallery/2012/feb/08/lucian-freud-national-portrait-gallery#/?picture=385691839&index=5|titolo=Lucien Freud|eldoninto=The Guardian|alirdato=10an de Novembro 2012|loko=Londono|dato=8an de februaro 2012}}</ref> Unu el la verkoj de Freud estas titolita "Nuda Portreto", kiu implicas realisman bildon de aparta senvestita virino anstataŭ konvencia nudeco. En la [[nekrologo]] de Freud en [[The New York Times]], estas dirite: Liaj "malglataj kaj malkaŝaj pentraĵoj de amikoj kaj intimuloj, kiuj nudiĝis en sia studio, refaras la arton de portretado kaj proponis novan aliron al figuraj artoj".<ref>{{citaĵo el novaĵo| url=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/art-news/8654734/Lucian-Freud-quotes.html| dato=Julio 22, 2011|gazeto=The Guardian | titolo=Lucian Freud citaĵoj| alirdato=Januaro 7, 2018}}</ref> La pentraĵoj de Jenny Saville inkluzivas familiojn kaj mem-portretojn inter aliaj nuduloj; ofte farita en ekstremaj perspektivoj, provante ekvilibrigi [[realismo]]n kun [[Abstraktado|abstraktaĵo]]; ĉio esprimante kiel virino sentas sin rilate al ina nudeco.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.saatchi-gallery.co.uk/artists/jenny_saville.htm|titolo=Jenny Saville|eldoninto=Saatchi Gallery|alirdato=10an de Novembro 2012}}</ref> La nudaj figuroj de Lisa Yuskavage pentritaj preskaŭ akademie konstituas "parodion de art-historia nudeco kaj la maskla obsedo pri la ina formo kiel objekto".<ref>{{citaĵo el novaĵo|titolo=Lucian Freud, Figurative Painter Who Redefined Portraiture, Is Dead at 88|gazeto=The New York Times|persona nomo=William|familia nomo=Grimes|dato=Jul 22, 2011}}</ref> John Currin estas alia pentristo kies laboro ofte intertraktas historiajn nudecojn.<ref>Mullins, p. 168</ref> La pentraĵoj de Cecily Brown kombinas figurajn elementojn kaj abstrakton en stilo memoriga pri De Kooning.<ref>Mullins, p. 35</ref> Marlene Dumas pentras emocie malfacilajn bildojn derivitajn de siaj propraj bildoj aŭ de fotoj trovitaj en novaĵaj gazetoj.<ref>Mullins, p. 44</ref> Dumas diras pri ŝiaj pentraĵoj pri nudaj figuroj, ke "ĝi ne estis la nudeco, kiun mi serĉis, nek la pozitivan figuron, sed la erotikajn vivkondiĉojn ... Du "subjektoj" alfrontitaj."<ref>Mullins, p. 45</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.tate.org.uk/art/artworks/freud-naked-portrait-t01972|titolo=Naked Portrait 1972-3|eldoninto=The Tate Modern|alirdato=2013-02-17}}</ref><ref>Dumas, M., Bedford, E., South African National Gallery., & Standard Bank Centre Art Gallery. (2007). ''Marlene Dumas: Intimate relations''. Johannesburg: Jacana Media. p. 43. {{ISBN|978-1-77009-381-2}}</ref> La fino de la [[20-a jarcento]] vidis la kreskadon de novaj komunikiloj kaj aliroj al arto, kvankam ili komencis multe pli frue. Specife [[Instalado (arto)|instalado]]-arto ofte inkluzivas bildojn de la [[homa korpo]], kaj spektakla arto ofte inkluzivas nudecon. "Cut Piece" de [[Yoko Ono]] unue estis prezentita en 1964 (tiam konata kiel "okazaĵo"). Oni petis, ke membroj de la aŭdienco venu al la scenejo kaj komencu tranĉi sian veston ĝis ŝi estis nuda. Pluraj nuntempaj artistoj kiel [[Marina Abramović]], Vanessa Beecroft kaj Carolee Schneemann uzas siajn proprajn nudajn korpojn aŭ aliajn interpretistojn en sia laboro. {{Bildgalerio | alto=200 | titolo=Nudeco en ne-okcidenta arto |Dosiero:Lilith Periodo de Isin Larsa y Babilonia.JPG|The [[Burney-reliefo]], Prababilona Imperio, ĉ. 1800 a.K |Dosiero:Ägyptischer Maler um 1400 v. Chr. 001.jpg|Dancistoj kaj flutistoj, [[Tebo (Egiptio)|Tebo]] ĉ. 1400 a.K. |Dosiero:Dancing Krishna, India, Tanjore, Tamil Nadu, Chola dynasty, 14th century, bronze, HAA.JPG|[[Bala Kriŝno]] dancante, skulptaĵo el Arta Akademio de Honoluluo |Dosiero:Khajuraho-Vishvanath Temple erotic detal4.jpg|Kandarijo Mahadev Templo en Ĥajuraho, Barato (1050) |Dosiero:Kitagawa Utamaro - BATHING IN COLD WATER - Google Art Project.jpg|[[Utamaro]], ''Virino banas sin'' (ĉ.1753). |Dosiero:Indischer Maler von 1775 001.jpg|Barata artisto, 1775. Virino demetas siajn vestojn. |Dosiero:Hashiguchi Yuami.jpg|Haŝiguĉi Gojo ''Juami'' (1915) |Dosiero:Old-Babylonian plaque of a nude female with large pubic area and protuberant abdomen from Iraq.jpg|Malnov-babilona plako de nuda ino kun granda areo de pubo kaj protuberanta abdomeno, de Suda Mezopotamio, Irako |Dosiero:Old-Babylonian plaque of a standing nude female, from Southern Mesopotamia, Iraq.jpg|Malnova-babilona plako de nuda ino kun granda areo de pubo kaj protuberanta abdomeno, de Suda Mezopotamio, Irako ||Kuma Mukai's ''Fuyu'' (1950) ||Tatsu Hirota's ''Fuseru Rafu'' (1984) }} == Nudeco ĉe amaskomunikiloj == [[Dosiero:Demarteau Study of a nude man standing.jpg|eta|Gravuraĵo de Gilles Demarteau kun nuda viro post originala desegno de Edmé Bouchardon. Ĝi estis akirita de Akademio de Belartoj en Varsovio kiel instrua materialo.]] === Desegno === En arto, la desegno estas studo de la homa formo en ĝiaj diversaj formoj kaj korpaj pozicioj, kun linio, formo kaj kunmetaĵo kiel la ĉefa celo, anstataŭ la subjekto. Viva desegnaĵo estas verko desegnita per observado de viva modelo. Studado de la homa figuro tradicie estis konsiderata la plej bona maniero lerni kiel desegni, komencante en la malfrua [[Renesanco]] kaj daŭranta ĝis la nuntempo.<ref>Nicolaides</ref> === Gravurado === Japanaj presaĵoj estas unu el la malmultaj neokcidentaj tradicioj, kiujn oni povas nomi nudaj, sed ili tute diferencas. La agado de komunuma banado en Japanio estas portretita kiel nur alia socia aktiveco, sen la signifo akcentita ĉe la vestomanko kiu ekzistas en la Okcidento.<ref>Clark, p. 9</ref> === Pentrado === Oleopentrado historie estis la ideala rimedo por prezenti la nudecon. Per miksado kaj aplikado de pentraj tavoloj, la surfaco povas iĝi pli kiel haŭto. "Ĝia malrapida sekigado kaj diversaj gradoj de viskozeco ebligas al la artisto atingi riĉajn kaj subtilajn miksaĵojn de koloro kaj teksturo, kio povas sugesti transformojn de unu homa substanco al alia."<ref>Scala, p.1</ref> === Skulptarto === Pro ĝia fortikeco, estas ĉe la [[skulptaĵo]]j, kie ni vidas la plenan, preskaŭ nerompitan historion de la nudeco el la [[Ŝtonepoko]] ĝis nun. Figuroj, kutime de la nuda ino, estis eltrovitaj en la [[Balkana duoninsulo|balkanaj regionoj]] ekde 7000 a.K.<ref>Gimbustas, Marija ''The Goddesses and Gods of Old Europe: Myths and Cult Images'', University of California Press, Berkeley, 1974</ref> kaj daŭras ĝis hodiaŭ. En la barataj kaj sudorientaj aziaj skulptartaj tradicioj ofte estis ornamitaj per [[brakringo]]j kaj juveloj, kiuj emis "signifi siajn ĉarmojn kaj limigi la malsamajn partojn de iliaj korpoj kiel faras la evoluigitaj muskoloj de la viroj".<ref>Finn, David, essay by Vicki Goldberg, ''Nude Sculpture: 5,000 Years'', Harry N. Abrams Ltd., Publishers, New York, 2000. p. 14</ref> === Fotarto === La nudeco estis foto-temo preskaŭ ekde ĝia invento en la [[19-a jarcento]]. Fruaj fotistoj ofte elektis sintenojn, kiuj imitis la klasikajn nudecojn de la pasinteco. [[Fotarto|Fotografio]] suferas pro la problemo esti tro reala, kaj dum multaj jaroj ne estis akceptita de tiuj, kiuj estis faritaj laŭ tradiciaj belartoj. Tamen, la laboro de multaj fotistoj estis establita kiel belartaj artistoj inkluzive de [[Ruth Bernhard]], [[Imogen Cunningham]], [[Anne Brigman]], [[Edward Weston]] kaj [[Alfred Stieglitz]].<ref>Dawes, p.6</ref> Ekde la unuaj tagoj de fotado, la nudeco estis fonto de inspiro por tiuj, kiuj adoptis la novan rimedon. La plej multaj fruaj bildoj estis proksime gardataj aŭ kaŝe cirkulataj kiel malobservoj de la sociaj normoj de la epoko, ĉar la foto kaptas realan nudecon. Multaj kulturoj, akceptante nudecon en arto, evitas realan nudecon.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.edward-weston.com/edward_weston_nudes.htm|titolo=Edward Weston|alirdato=10an de novembro 2012|deadurl=yes|arkivurl=https://web.archive.org/web/20121113145451/http://www.edward-weston.com/edward_weston_nudes.htm|arkivdato=13an de novembro 2012|df=}}</ref> Ekzemple, eĉ arta galerio kiu elmontras nudajn pentraĵojn tipe ne akceptas nudecon de vizitanto. [[Alfred Cheney Johnston]] (1885 - 1971) estis profesia usona fotisto kiu ofte fotis [[Ziegfeld Follies]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2012/naked-before-the-camera|eldoninto=Metropolitan Museum of Art|titolo=Naked Before the Camera|alirdato=10an de Novembro 2012}}</ref><ref>Scala, p. 4</ref> Li ankaŭ konservis sian propran komercan fotan studon, produktante revuajn anoncojn por ampleksa gamo de luksaj komercaj produktoj - plejparte viroj kaj virinaj modoj - kaj ankaŭ fotis kelkcent artistojn kaj elmontristojn, inkluzive nudajn fotojn de iuj.<ref>Clark, p. 3</ref> La plej multaj el liaj nudaj bildoj (iuj nomitaj, plejparte anonimaj) estis efektive junulinoj el la Ziegfeld Follies, sed tiaj aŭdacaj, nerigardeblaj plenaj bildoj certe ne estus malkaŝe publikigeblaj en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, do oni supozas ke ĉi tiuj estis aŭ simple lia propra arta laboro, kaj / aŭ farita laŭ peto de Ziegfeld por la persona ĝuo de la spektanto. Viraj nudaj korpoj ne estis bildigitaj tiom ofte tiutempe. Escepto estas la foto de la [[Korpokulturado|korpokulturisto]] [[Eugen Sandow]], modelanta la statuon ''[[La falanta gaŭlo]]'', ilustranta la Grekan Idealon, kiun li enkondukis en [[korpokulturado]]n.<ref>{{citaĵo el la reto| aŭtoro = Conrad, Donna| eldoninto = PhotoVision| titolo = A Conversation with Ruth Bernhard| gazeto = Vol. 1 No. 3| jaro = 2000| url = http://www.photovisionmagazine.com/articles/bernhard.interview.html| alirdato = 2019-05-27| arkivurl = https://web.archive.org/web/20110715082432/http://www.photovisionmagazine.com/articles/bernhard.interview.html| arkivdato = 2011-07-15}}</ref> <gallery mode="packed" widths="220" heights="165" caption="Klasikaj fotoj"> Dosiero:Durieu 5.jpg|alt=Photo|Foto de Jean Louis Marie Eugène Durieu, parto de serio farita kun Eugène Delacroix Dosiero:Eugène Delacroix - Odalisque - WGA6225.jpg|alt=Painting|Odalisko (1857) de Eugène Delacroix, pentraĵo kun simila pozo Dosiero:Archives d'Éros Marconi 02.jpg|alt=Study|Gaudenzio Marconi vivis provizante akademiojn al studentoj. Dosiero:Frank Eugene - Adam und Eva 1898.jpg|alt=Adam&Eve|Adamo kaj Evo de Frank Eugene, prenita en 1898, publikigita de ''Camera Work'' n-ro. 30, 1910 Dosiero:Marconi, Gaudenzio (1841-1885) - n. 0071 - Nudo accademico seduto.jpg|Nudaĵo de Gaudenzio Marconi, 1841–1885 Dosiero:Plüschow, Wilhelm von (1852-1930) - n. ... - Nude male, sitting on a rug.gif|Guglielmo Plüschow, Vira nudeco Dosiero:Gloeden, Wilhelm von (1856-1931) - n. 1189 (other version).jpg|[[Wilhelm von Gloeden]], Du nudaj viroj, ĉ. 1900 Dosiero:KOPPITZ 0007.jpg|Rudolf Koppitz 1927 </gallery> <gallery class="center" widths="240" heights="225" caption="Nuntempaj"> Dosiero:Augusto De Luca - Nudes 1.jpg|''Nudaj'' (1980) de Augusto De Luca Dosiero:Female Body Landscape.jpg|''Panoramo de Ina Korpo'' (2017) by Cosme Madini Dosiero:Nude recumbent woman by Jean-Christophe Destailleur.jpg|''ina artisma nudeco'' (2011) de Jean-Christophe Destailleur Dosiero:Max - Photo by Sasha Kargaltsev 2.jpg|''Nuda viro'' (2009) de Saŝa Kargalcev </gallery><gallery class="center" widths="225px" heights="240px"> Dosiero:Topless female model.jpg|''Senvesta virino'' (2014) de Patrick Subotkiewiez Dosiero:Equus 1989.jpg|''Ĉevalo'' (1989) de Sergio Valle Duarte Dosiero:Nude red head woman against black background 1.jpg|<center>Nuda virino kun rufaj haroj </gallery> === Novaj amaskomunikiloj === En la malfrua 20-a jarcento multaj novaj artaj formoj aperis, inkluzive instaladojn, spektaklojn kaj vidbildojn, kiuj ĉiuj estis uzitaj por krei verkojn, kiuj inkluzivas nudecon.<ref>{{citaĵo el novaĵo|url=http://www.blouinartinfo.com/news/story/1322089/six-dance-shows-stripped-bare-redefining-nudity-on-stage|titolo=Six Dance Shows Stripped Bare: Redefining Nudity on Stage|familia nomo=Daris|persona nomo=Gabriella|dato=6an de marto 2018|verko=Artinfo|alirdato=}}</ref> == Temoj == [[Dosiero:Francisco de Goya y Lucientes - The Nude Maja (La Maja Desnuda) - WGA10044.jpg|eta|''[[La maja desnuda]] (The Nude Maja''; 1797) by [[Francisco Goya|Francisco de Goya y Lucientes]]]] [[Dosiero:Goya Maja ubrana2.jpg|eta|''[[La maja vestida]]'', ca. 1803.]] [[Dosiero:Edouard Manet - Olympia - Google Art Project 3.jpg|eta|''Olympia'' (1863) by [[Manet]]]] === La nudeco natura kaj nudeco artisma === Kvankam ne ekzistas ununura difino de belarto, estas iuj ĝenerale akceptitaj ecoj de la plej multaj difinoj. En la [[belartoj]], la subjekto ne nur estas kopiita de la naturo, sed transformita de la artisto en estetikan objekton, kutime sen signifaj utilismaj, komercaj (reklamado, ilustraĵoj) aŭ simple nur ornamaj celoj. Ekzistas ankaŭ juĝo pri gusto; la belarta nudulo estas parto de alta kulturo anstataŭ meza aŭ malalta kulturo.<ref>Malalta kulturo ne estu konfuzita kun la arta movado ''Lowbrow'' ("senpretenda") ekestinta fine de la 1960-a jaroj, kiu ofte uzas nudajn bildojn el popola kulturo sed kun belartaj celoj.</ref> Tamen, juĝoj pri gusto en arto ne estas tute subjektivaj, sed inkluzivas kriteriojn de lerteco kaj manfariteco en la kreado de objektoj, komunikado de kompleksaj kaj ne-bagatelaj mesaĝoj, kaj kreemo.<ref>Dutton, Ch. 3 - ''What is Art?''</ref> verkoj akceptitaj kiel alta kulturo de la pasinteco, inkluzive multe da Akademia arto, estas nun vidataj kiel imitema aŭ sentimentala aliie konata kiel [[Kiĉo|kiĉa]].<ref>King, Ross</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://csmt.uchicago.edu/glossary2004/kitsch.htm|titolo=Theories of Media, Keywords Glossary:kitsch |eldoninto=[[Universitato de Ĉikago]] }}</ref> Modernaj artistoj daŭre esploris klasikajn temojn, sed ankaŭ pli abstraktajn reprezentojn, kaj movadon for de idealigo por prezenti homojn pli individue. Dum la plejparto de la [[20-a jarcento]], la bildigo de homa beleco malmulte interesis la modernistojn, kiuj anstataŭe traktis la kreadon de beleco per formalaj rimedoj.<ref>Steiner pp. 44, 49–50</ref> En la nuntempa aŭ postmoderna epoko, la nudeco povas esti vidata kiel preterpasita de multaj,<ref>Steinhart, p. 9</ref> tamen estas ĉiam artistoj kiuj daŭre inspiras la homan formon.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.metro.co.uk/news/147546-nude-freud-painting-in-17m-record-sale|titolo=Nude Freud painting in £17m record sale|eldoninto=Metro|alirdato=22an de oktobro 2012 }}</ref> Unu ofte citita libro pri la nudeco en arta historio estas ''La nudulo: Studo en ideala formo'' de [[Lordo]] [[Kenneth Clark]], unue publikigita en 1956. La enkonduka ĉapitro faras (kvankam ne originas) la ofte-cititan distingon inter la nuda korpo kaj la arta nudeco. Clark asertas, ke esti nuda signifas esti senigita de vesto, kaj implicas embarason kaj honton, dum nudeco, kiel arta verko, ne havas tiajn konotaciojn. Ĉi tiu disigo de la arta formo disde la sociaj kaj kulturaj temoj restas plejparte neekzamenita de klasikaj artaj historiistoj. Unu el la difinaj trajtoj de la moderna epoko en arto estas la malklarigo de la linio inter la nudeco natura kaj la nudeco artisma. Ĉi tio verŝajne unue okazis kun la pentraĵo [[La maja desnuda]] (1797) de [[Goya]], kiu en 1815 kaptis la atenton de la [[Inkvizicio|Hispana Inkvizicio]].<ref>Goya, F., Tomlinson, J. A., Calvo, S. F., Museo del Prado., & National Gallery of Art (U.S.). (2002). ''Goya: Images of women''. Washington, D.C: National Gallery of Art. p. 228. {{ISBN|0-89468-293-8}}</ref> La ŝokaj elementoj estis, ke ĝi montris apartan modelon en nuntempa medio, kun puba vizaĝo anstataŭ la glata perfekteco de diinoj kaj nimfoj, kiuj redonis la rigardon de la spektanto anstataŭ rigardi for. (Goya tiam pentris alian version, kun vestoj.)<ref>Nead, p.14; la distingo jam estis bone konata, kaj estas traktita kiel trompita de [[Walter Sickert]] en artikolo de 1910. Vidu La italan Renesancan Nudon, de Jill Burke, p. 16</ref> Kelkaj el la samaj karakterizaĵoj ŝokis preskaŭ 70 jarojn poste kiam [[Édouard Manet|Manet]] elmontris sian [[Olympia]]n, ne pro religiaj temoj, sed pro ĝia moderneco. Prefere ol esti sentempa Odalisko kiu povus esti certe vidita kun indiferento, la bildo de Manet estis de prostituitino de tiu tempo, eble referencante la proprajn seksajn praktikojn de la viraj spektantoj.<ref>{{citaĵo el gazeto|titolo=Manet's Olympia: The Figuration of Scandal|aŭtoro=Charles Bernheimer|gazeto=Poetics Today|volumo=10|kodo=2|dato=Summer 1989|paĝoj=255–277|eldoninto=Duke University Press|jstor=1773024|doi=10.2307/1773024}}</ref> Frances Borzello, [[historiisto]] kaj [[aŭtoro]] de arto, asertas, ke nuntempaj artistoj ne plu interesiĝas pri la idealoj kaj tradicioj de la pasinteco, sed alfrontas la spektanton kun la tuta [[sekseco]], malkomforto kaj timo, kiujn la nuda korpo povas esprimi, eble forigante la distingon inter natura kaj artisma nudeco.<ref>Borzello, Chapter 2 - Body Art: the Journey into Nakedness</ref> Prezenta arto prenas la lastan paŝon prezentante realajn nudajn korpojn kiel artverkon.<ref>Borzello, Introduction</ref> === Sekseco === [[Dosiero:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 06.jpg|eta|maldekstra |''Gabrielle d'Estrées kaj unu el ŝiaj fratinoj'']] [[Kenneth Clark]] rimarkis, ke [[sekseco]] estas parto de la allogo al la nudeco kiel arta temo, "asertante ke, sen nudeco, kvankam abstrakta, ĝi ne povus veki en la spektanto iom da erotika sento, eĉ se ĝi estas nur la plej svelta ombro - kaj se ĝi ne faras tion, ĝi estas malbona arto kaj falsa moralo".<ref>Clark, pp.&nbsp;8–9</ref> Laŭ Clark, la eksplicitaj templaj skulptaĵoj de la [[10-a jarcento]] en [[Barato]] "estas bonegaj artaĵoj ĉar ilia erotiko estas parto de ilia tuta filozofio."<ref name="Gopnik">{{citaĵo el novaĵo|familia nomo=Gopnik|persona nomo=Blake|titolo=In Art We Lust|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/06/AR2009110600041_2.html|alirdato=2013-02-23|gazeto=The Washington Post|date=November 8, 2009}}</ref> Granda arto povas enhavi signifan seksan enhavon sen obsceneco. Tamen seksaj eksplicitaj verkoj de belartoj produktitaj en Eŭropo antaŭ la moderna epoko, kiel ''[[La origino de la mondo]]'' de [[Gustave Courbet|Gustav Courbet]],<ref>Leppert p. 247</ref><ref>{{citaĵo el gazeto|titolo=Courbet's "L'origine du monde": The Origin without an Original|persona nomo=Linda|familia nomo=Nochlin|verko=October|volumo=37|jaro=1986|paĝoj=76–86|eldoninto=The MIT Press|jstor=778520|doi=10.2307/778520}}</ref> ne estis destinitaj al publika spektaklo. La juĝo, ĉu specifa verko estas arta aŭ [[Pornografio|pornografia]], finfine estas subjektiva kaj ŝanĝiĝis tra historio kaj de kulturo al alia. Kelkaj individuoj juĝas, ke iu ajn publika elmontrado de la senvestigita korpo estas neakceptebla, dum aliaj eble trovos artan meriton eksplicite seksajn bildojn. Publikaj recenzoj pri arto povas aŭ ne trakti la problemon.<ref>{{citaĵo el novaĵo|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/national-gallery-visitor-attacks-gauguin-painting-officials-say/2011/04/03/AFoATUXC_story.html|titolo=National Gallery visitor attacks Gauguin painting|eldoninto=The Washington Post|author1=Smith, Timothy R. |aŭtoro2=Weil, Martin |lastauthoramp=yes |dato=Aprilo 3, 2011| alirdato=Oktobro 22, 2012}}</ref> ==== Publika reago antaŭ la arta mondo ==== [[Dosiero:Angelo Bronzino - Portrait of Andrea Doria as Neptune - WGA3261.jpg|eta|''[[Andrea Doria]] kiel dio [[Posejdono]]'', de [[Agnolo Bronzino]]]] La nudeco, precipe la ina korpo, ĉiam estis unu el la pli evidentaj laboraj temoj en muzeoj. Tamen, en [[Usono]], nudeco en arto estas polemikaĵo kiam publika financado kaj montrado en certaj ejoj alportas la laboron al la atento de la ĝenerala publiko.<ref>Nead</ref><ref>{{citaĵo el libro|titolo=The Nude in Contemporary Art|eldoninto=The Aldrich Museum of Contemporary Art|jaro=1999}}</ref> La historio de [[puritanismo]] daŭre influas la selektadon de artaĵoj montritaj en muzeoj kaj galerioj. Samtempe, ajna nudeco povas esti suspektata laŭ multaj opinioj kaj publiko, artaj kritikistoj eble rifuzas laboron, kiu ne estas aŭ ironia aŭ [[Fetiĉo (amoro)|fetiĉa]], kaj sekve avangarda.<ref>Dijkstra, p. 11</ref> "Artistoj, kiuj rifuzas ataki la korpon per stilaj perversaj psikologiaj aŭ fizikaj misformoj, estas kutime malpermesitaj kiel senespere agordaj kun la hodiaŭa arta mondo." Verkoj kiuj festas la homan korpon verŝajne estos konsiderataj tro erotikaj de unu grupo, kaj [[Kiĉo|kiĉa]] de la alia. Laŭ Bram Dijkstra, allogaj nudecoj de usonaj artistoj estis formetitaj al konservado de muzeoj, kun nur raraj specialaj ekspozicioj aŭ publikaĵoj en la lastaj jardekoj. Relative mildaj nudecoj tendencas esti montritaj en muzeoj, dum verkoj kun ŝokvaloro kiel tiuj de [[Jeff Koons]] estas montritaj en avangardaj galerioj.<ref>{{citaĵo el novaĵo|url=http://www.newyorker.com/arts/critics/artworld/2008/06/09/080609craw_artworld_schjeldahl|titolo=Funhouse:A Jeff Koons retrospective|familia nomo=Peter|persona nomo=Schjeldahl|dato=Junio 9, 2008|verko=The New Yorker|alirdato=2013-02-24}}</ref> Dijkstra diras, ke la arta mondo devaluigis simplan belecon kaj plezuron, kvankam ĉi tiuj valoroj ĉeestas en arto de la pasinteco kaj en multaj nuntempaj verkoj. [[Dosiero:Tuke, Henry Scott (1858–1929), "The Bathers".jpg|eta|maldekstra|[[Henry Scott Tuke]], ''la banantoj'' (1885)]] ==== Klarigado de nudeco en arto al studentoj ==== Kiam lernejaj grupoj vizitas muzeojn, estas neeviteblaj demandoj, ke instruistoj aŭ gvidantoj devas esti pretaj respondi. La baza konsilo estas doni realecajn respondojn emfazante la diferencojn inter arto kaj aliaj bildoj, la universaleco de la homa korpo,<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.artic.edu/aic/collections/citi/resources/Rsrc_001627.pdf|titolo=Body Language:How to Talk to Students about Nudity in Art|dato=Marto 18, 2003|eldoninto=Arta Instituto de Ĉikago|alirdato=2013-02-28}}</ref> kaj la valoroj kaj emocioj esprimitaj en la verkoj. Tamen, la problemoj, kiuj eble okazos, faras multajn instruistojn eviti la temon.<ref>Dijkstra, Introduction</ref><ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.getty.edu/education/teacherartexchange/archive/Jan08/0010.html|titolo=Teach Art Exchange: Response to Nudity in Art Education|eldoninto=The Getty.edu|dato=Januaro 8, 2008|alirdato=2013-02-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20131102024146/http://www.getty.edu/education/teacherartexchange/archive/Jan08/0010.html|arkivdato=2013-11-02}}</ref> === Genraj diferencoj === {{Citaĵo|Reprezento de la mondo, kiel la mondo mem, estas la verko de homoj; ili priskribas ĝin el sia propra vidpunkto, kiun ili konfuzas kun absoluta vero.| - [[Simone de Beauvoir]], [[La dua sekso]]}} Viroj kaj virinoj ne ricevis egalajn ŝancojn en nuda trejnado dum la [[Renesanco]]. Virinaj artistoj ne rajtis aliri al nudaj modeloj kaj ne povis partopreni ĉi tiun parton de la arta edukado. Dum ĉi tiu periodo la studado de la nuda figuro estis io, kion ĉiuj viraj artistoj atendus fariĝi artisto de valoro kaj povi krei Historion.<ref>Dijkstra, Ch. 5 - Retreat to the Dream</ref><ref>Leppert, Ch. 2 - Representing the Young</ref> [[Dosiero:Cnidus Aphrodite Altemps Inv8619.jpg|eta|140px | Afrodito de Knido.]] ==== Vira nudeco: dioj kaj militistoj ==== Akademia [[Historio de arto|arthistorio]] emas ignori la [[sekseco]]n de la maskla nudulo, parolante anstataŭ formo kaj komponado. Dum granda parto el la historio, nudaj viroj reprezentis martirojn kaj batalantojn, emfazante aktivan rolon pli ol pasivan atribuitan al virinoj en arto. [[Alice Neel]] kaj [[Lucian Freud|Lucien Freud]] pentris la modernan viran nudecon en la klasika klinita sinteno, kun genitaloj elstare montrataj. Sylvia Slike pentris versiojn de klasikaj verkoj kun la seksoj renversitaj.<ref>Nochlin, Linda. Women, Art and Power and Other Essays. Thames and Hudson, 1988. ProQuest. Web. 25 Sep. 2017.</ref> ==== Virina nudeco: la Venuso kaj la Odaliskoj ==== {{Ĉefartikolo|Vestita viro, nuda virino}} La grekaj diinoj estis komence skulptitaj per tolaĵoj anstataŭ nudaj. La unua memstaranta, nature granda skulptaĵo de tute nuda virino estis la [[Afrodito de Knido]] kreita ĉ. 360-340 a.K. fare de [[Praksitelo]]. La ina nudulo fariĝis multe pli komuna en la posta [[Helenisma Epoko|helenisma periodo]]. Malofte vidata dum la [[Mezepoko]], la ina nudulo reaperis en [[Italio]] en la [[15-a jarcento]]. Poste, erotiko fariĝis pli emfaza en pentraĵoj kiel la [[La dormanta Venuso]] de [[Giorgione]] (ĉ. 1510), kiu situis la ripozantan nudulinon en idilia pejzaĝo, kaj la serio [[Danaa]] de [[Ticiano]] (ĉ. 1553-1556). Ĉi tiuj verkoj inspiris sennombrajn naĝajn nudajn nudulojn dum jarcentoj poste. La jara troaĵo de pentraĵoj de idealigitaj nudaj virinoj en la 19a-jarcenta [[Pentrosalono de Parizo]] estis satirigita de [[Honoré Daumier]] en 1864 kiel [[litografio]]..<ref name="Rodgers_&_Plantzos">Rodgers, David and Plantzos, Dimitris. "Nude." ''Grove Art Online. Oxford Art Online''. Oxford University Press. Web. Retrieved 2 November 2013.</ref> En la 19-a jarcento la orienta movado aldonis alian ripozantan inan nudulinon al la eblaj temoj de eŭropaj pentraĵoj, la [[odalisko]], sklavo aŭ harema knabino. Unu el la plej famaj estis "[[La granda odalisko]]" farita de [[Ingres]] en 1814.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://smarthistory.khanacademy.org/grand-odalisque.html|titolo=Ingres' La Grand Odalisque|alirdato=2019-05-27|arkivurl=https://web.archive.org/web/20141107162910/http://smarthistory.khanacademy.org/grand-odalisque.html|arkivdato=2014-11-07}}</ref> Laŭ Lynda Nead, la ina nudeco estas afero enhavi [[sekseco]]n; en la kazo de la vido de klasika [[historio de arto]] reprezentita de [[Kenneth Clark]], ĉi tio temas pri idealigo kaj malkovro de malkaŝa sekseco, dum la moderna vido agnoskas, ke la homa korpo estas senorda, kaj problema.<ref>Dijkstra, Ch. 3 - The "New Woman": Fading Flower or Scourge of Nature?</ref> Se justa virino estas dependa kaj malforta, kiel supozis la bildoj en klasika arto, tiam forta, sendependa virino ne povus esti portretita kiel virta.<ref>Nead, Part I - Theorizing the Female Nude</ref> [[Dosiero:The Barricade by George Wesley Bellows - BMA.jpg|eta|250px |''La barikado'' (1918), oleo sur kanvaso, de [[George Bellows]]. Pentraĵo inspirita de okazaĵo en aŭgusto 1914 en kiu germanaj soldatoj uzis belgajn urbomanieron kiel homajn ŝildojn..]] === Modernaj reinterpretoj === [[Dosiero:Théodore Géricault - The Kiss - WGA08647.jpg|eta|250px | ''La kiso'' de [[Théodore Géricault]], (1791 –1824)]] [[Dosiero:Edouard Manet - Luncheon on the Grass - Google Art Project.jpg|eta|250px |''[[La tagmanĝo sur la herbo]]'' de [[Édouard Manet|Edouard Manet]] 1863]] [[Dosiero:NUances of fantasy (art album cover).jpg|eta|230px |Nudeco (arto) sur la kovrilo de la libro]] Ĝis la [[1960-aj jaroj]], [[historio de arto]] kaj kritiko malofte reflektis ion alian ol la vira vidpunkto. La feminisma arta movado komencis ŝanĝi ĉi tion, sed unu el la unuaj vaste konataj asertoj pri la politikaj mesaĝoj en nudeco estis farita en 1972 de la arta [[kritikisto]] [[John Berggreen|John Berger]]. Ĉe ''Ways of Seeing'', li argumentis, ke inaj nudecoj reflektis kaj plifortigis la regantan potencrilaton inter inoj portretitaj en arto kaj la superregante vira publiko. Unu jaron poste Laura Mulvey skribis "Vida plezuro kaj rakonta kinarto" deklarante la koncepton de la maskla rigardo, kiu asertas, ke ĉiuj nuduloj estas esence [[Rigardismo|rigardemaj]].<ref>Leppert, pp.&nbsp;9–11</ref> La [[Feminismo|feminisma arta movado]] celis doni al la virinoj la okazon, ke ilia arto atingu la saman nivelon de konateco kaj respekto, kiun la viroj ricevis en artoj. La ideo ke virinoj estas intelekte malsuperaj rilate al viroj venis de [[Aristotela logiko|aristotela ideologio]] kaj forte dependis de la [[Renesanco]].<ref name=":0">Jacobs, Frederika H. “Woman's Capacity to Create: The Unusual Case of Sofonisba Anguissola.”'' Renaissance Quarterly,'' vol. 47, no. 1, 1994, pp. 74–101.</ref> [[Aristotelo]] kredis, ke dum la procezo de generado homoj estis la forto. Ili tenis ĉiun kreeman potencon dum virinoj estis la riceviloj. La ununura rolo de virinoj en reproduktado estis provizi la materialon kaj funkcii kiel ujo.<ref name=":0" /> Ĉi tiu ideo forportiĝis en la bildo de la artisto kaj la nudeco en arto. La artisto estis vidita specife kiel blanka viro, kaj li estis la sola kiu tenis la denaskan talenton kaj kreivecon por esti sukcesa profesia artisto.<ref name=":0" /> Ĉi tiu kreda sistemo estis ofta en nuda arto. Virinoj estis prezentitaj kiel pasivaj, kaj ili ne posedis kontrolon de sia bildo. La ina nudeco dum la Renesanco estis bildo kreita de la maskla rigardo. Ĝi estas erotika bildo, kiu enhavas la alisekseman viran deziron.<ref name=":1">McDonald, Helen. ''Erotic Ambiguities: The female nude in art.'' Routledge, 2001.</ref> En la artikolo de Jill Fields "Landlimoj en Feminisma Historio de Arto", Fields ekzamenas la feminisman artan movadon kaj kiel ili provis ŝanĝi la bildon de la ina nudeco. Ŝi konsideras, kiel la bildo de la ina nudeco estis kreita kaj kiel la feminisma art-historia movado provis ŝanĝi la manieron kiel la bildo de la ina nudeco estis reprezentita. Derivita de la renesanca idealo de virina beleco, la bildo de la ina korpo estis kreita de viroj kaj por vira spektantaro. En pentraĵoj kiel tiu de [[Gustave Courbet]], [[La origino de la mondo]], kaj tiu de [[François Boucher|Francois Boucher]] ''Ripozanta knabino'', virinoj estas esprimitaj kun malfermitaj kruroj.<ref>Hammer-Tugendhat, Daniela and Zanchi, Michael. “Art, Sexuality, and Gender Construction.” ''Art in Translation'', vol. 4, no. 3, 2012, pp. 361-382.</ref> Ĉi tiu simbolo implicas, ke virinoj devas esti pasivaj kaj ili estas objekto uzota. En la eseo de A. W. Eaton ''Kio Malsukcesas kun la (ina) Nudeco? Feminisma Perspektivo pri Arto kaj Pornografio'', ŝi diskutas multoblajn manierojn, en kiuj la arto de la ina nudeco celas virinojn. Ŝi konsideras kiel viraj nudecoj estas malpli oftaj kaj reprezentitaj kiel aktivaj kaj heroaj, dum ina nudeco estas signife pli ofta kaj reprezentas virinojn kiel pasivajn, vundeblajn, seksajn objektojn.<ref>{{citaĵo el libro|titolo=Art and pornography : philosophical essays|eldoninto=Maes, Hans|eldoninto2=Levinson, Jerrold|isbn=9780198744085|oclc=965117928}}</ref> La feminisma art-historia movado celis ŝanĝi la manieron laŭ kiu ĉi tiu bildo estas perceptita. La ina nudeco iĝis malpli grava ikono en okcidenta arto ekde la [[1990-aj jaroj]], sed ĉi tiu malpliiĝo en graveco ne malebligis al membroj de la feminisma arta movado enkorpigi aferojn kiel la "centra kerna" bildo.<ref>Fields, Jill. “Frontiers in Feminist Art History.” ''Frontiers: A Journal of Women Studies,'' vol. 33, no. 2, June 2012, pp, 1-21.</ref> Ĉi tiu maniero reprezenti la nudan inan figuron en arto temis pri la fakto, ke virinoj regas sian propran bildon. La centra bildo estis koncentrita al vulvaj rilataj simboloj. Kunmetante novajn bildojn kaj simbolojn en la inan nudan bildon en okcidenta arto, la movado de feminisma arta historio daŭre provas kaj malmuntas la virbazitan artan mondon.<ref name=":1" /> === Intersekcieco === La nuda bildo en arto tuŝis nigrajn virinojn laŭ alia maniero male al blankaj virinoj, laŭ Charmaine Nelson. La malsamaj bildoj de la nuda en arto ne nur starigis sistemon por kontroli la bildon de virinoj, sed ĝi metis kolorojn al virinoj en alia loko. La intersekco de iliaj identecoj, kiel Nelson asertas, kreas "duoble fetiĉigitan nigran inan korpon."<ref>Nelson, pp. 98</ref> Virinoj nigraj ne estas reprezentitaj laŭ la grado kiun blankaj virinoj estas en nuda arto ekde la [[Renesanco]] ĝis la 1990-aj jaroj, kaj kiam ili estas reprezentitaj estas en alia maniero ol blankaj virinoj. La renesanca idealo de virina beleco ne inkluzivis nigrajn virinojn. La blankaj virinoj estis reprezentitaj kiel seksa bildo, kaj ili estis la ideala seksa bildo por viroj dum la Renesanco. Blankulinoj, en plej gravaj verkoj, ne havis pubhararon.<ref>Nelson, Charmaine. "Coloured Nude: Fetishization, Disguise, Dichotomy." ''Racar''22.1-2 (1995): 97-107. ''ProQuest. ''rete la 17-an de oktobro 2017.</ref> Nigraj virinoj normale havas, kaj tio kreis ilian bildon laŭ besteca seksa maniero. Dum la bildo de la blankaj virinoj fariĝis unu el senkulpeco kaj idealigitaj, nigraj virinoj estis konstante malkaŝe seksigitaj. === Socia komentario === La nudeco ankaŭ estis uzita por fari potencan socian aŭ politikan aserton. Ekzemplo estas ''La Barikado'' de George Bellows, kiu montras belgajn civitanojn uzatajn kiel homaj ŝildoj de germanoj en la [[Unua mondmilito|Unua Mondmilito]]. Kvankam surbaze de raporto pri vera okazaĵo en kiu la viktimoj ne estis nudaj, portretante ilin tiel en la pentraĵo emfazas ilian vundeblecon kaj universalan homaron.<ref>Dijkstra, pp.&nbsp;246–247</ref> == Vidu ankaŭ == * [[La maja desnuda]] (fare de Goya, 1800) == Referencoj == === Libroj === * {{Citaĵo el libro|titolo=Drawing the Human Form: A Guide to Drawing from Life|aŭtoro=Berry, William A.|jaro=1977|loko=Novjorko|eldoninto=Van Nortrand Reinhold Co.|ISBN=0-442-20717-4}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Naked Nude|familia nomo=Borzello|persona nomo=Frances|jaro=2012|loko=Novjorko|eldoninto=Thames & Hudson Inc.|ISBN=978-0-500-23892-9}} * Burke, Jill, [https://books.google.co.uk/books?id=bspfDwAAQBAJ&printsec=frontcover ''The Italian Renaissance Nude''], 2018, Yale University Press, {{ISBN|0300201567}}, 9780300201567 * {{Citaĵo el libro|titolo=The Nude: A Study in Ideal Form|aŭtoro=Clark, Kenneth|jaro=1956|loko=[[Princeton (Nov-Ĵerzejo)|Princeton]]|eldoninto=Princeton University Press|ISBN=0-691-01788-3}} * {{Citaĵo el libro|titolo=John Hedgecoe's Nude Phtotgraphy|jaro=1984|loko=Novjorko|eldoninto=Simon and Schuster|redaktinto=Dawes, Richard}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Naked : The Nude in America|familia nomo=Dijkstra|persona nomo=Bram|jaro=2010|loko=Novjorko|eldoninto=Rizzoli|ISBN=978-0-8478-3366-5}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Art Instinct: Beauty, Pleasure, and Human Evolution|aŭtoro=Dutton, Denis|jaro=2009|loko=Novjorko|eldoninto=Bloomsbury Press|ISBN=1-59691-401-7}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Image of the Body|aŭtoro=Gill, Michael|jaro=1989|loko=Novjorko|eldoninto=Doubleday|ISBN=0-385-26072-5}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Der nackte Mensch der Kunst aller Zeiten und Volker|aŭtoro=Hausenstein, Wilhelm|jaro=1913|loko=Munkeno|eldoninto=R. Riper & Co.}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Lucian Freud Paintings|aŭtoro=Hughes, Robert|jaro=1997|eldoninto=Thames & Hudson|ISBN=0-500-27535-1}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Drawing with an Open Mind|aŭtoro=Jacobs, Ted Seth|jaro=1986|loko=Novjorko|eldoninto=Watson-Guptill Publications|ISBN=0-8230-1464-9}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Judgement of Paris:The Revolutionary Decade that Gave the World Impressionism|aŭtoro=King, Ross|jaro=2007|eldoninto=PIML|ISBN=1-84413-407-5}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Nude: The Cultural Rhetoric of the Body in the Art of Western Modernity|familia nomo=Leppert|persona nomo=Richard|jaro=2007|loko=[[Kembriĝo]]|eldoninto=Westview Press|ISBN=0-8133-4350-X}} * {{Cite book| author=LeValley, Paul| year=2016| title=Art Follows Nature: A Worldwide History of the Nude| publisher=Edition One Books| location=[[Berkeley (Kalifornio)|Berkeley]]| oclc=965382008| isbn=978-0-9992697-0-5|ignore-isbn-error=true}} * McDonald, Helen. ''Erotic Ambiguities: The female nude in art.'' Routledge, 2001. * Mullins, Charlotte (2006). ''Painting People: Figure Painting Today''. New York: D.A.P. {{ISBN|978-1-933045-38-2}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Female Nude|aŭtoro=Nead, Lynda|jaro=1992|loko=Novjorko|eldoninto=Routledge|ISBN=0-415-02677-6}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Natural Way to Draw|aŭtoro=Nicolaides, Kimon|jaro=1975|loko=[[Bostono]]|eldoninto=Houghton Mifflin Co.|ISBN=0-395-20548-4}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Artist's Model: from Etty to Spencer|aŭtoro=Postle, M. & Vaughn, W.|jaro=1999|loko=[[Londono]]|eldoninto=Merrell Holberton|ISBN=1-85894-084-2}} * {{Citaĵo el libro|titolo=John Currin|aŭtoro=Rosenblum, Robert|jaro=2003|eldoninto=Harry N. Abrams|ISBN=0-8109-9188-8}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Nude: A New Perspective|aŭtoro=Saunders, Gill|jaro=1989|loko=Rugby, Warwickshire, Anglio|eldoninto=Jolly & Barber, Ltd|ISBN=0-06-438508-6}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Paint Made Flesh|jaro=2009|eldoninto=Vanderbilt University Press|ISBN=978-0-8265-1622-0|redaktinto=Scala, Mark}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Venus in Exile: The Rejection of Beauty in Twentieth-century Art|aŭtoro=Steiner, Wendy|jaro=2001|eldoninto=The Free Press|ISBN=0-684-85781-2}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Undressed Art: Why We Draw|aŭtoro=Steinhart, Peter|jaro=2004|loko=Novjorko|eldoninto=Alfred A. Knopf|ISBN=1-4000-4184-8}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Nude Male: A New Perspective|aŭtoro=Walters, Margaret|jaro=1978|loko=Novjorko|eldoninto=Paddington Press|ISBN=0-448-23168-9}} === Gazetoj === * Fields, Jill. “Frontiers in Feminist Art History.” ''Frontiers: A Journal of Women Studies,'' vol. 33, no. 2, Junio 2012, pp, 1-21. * Hammer-Tugendhat, Daniela and Zanchi, Michael. “Art, Sexuality, and Gender Construction.” ''Art in Translation'', vol. 4, no. 3, 2012, pp.&nbsp;361–382. * Jacobs, Frederika H. “Woman's Capacity to Create: The Unusual Case of Sofonisba Anguissola.”'' Renaissance Quarterly,'' vol. 47, no. 1, 1994, pp.&nbsp;74–101. * {{Cite journal|title=Nudity as a Costume in Classical Art|author=Larissa Bonfante|journal=American Journal of Archaeology|volume=93|issue=4|date=Okt 1989 |pages=543–570| publisher=Archaeological Institute of America|jstor=505328}} * Nelson, Charmaine. "Coloured Nude: Fetishization, Disguise, Dichotomy." ''Racar''22.1-2 (1995): 97-107. ''ProQuest. ''Web. 17 Okt. 2017. === Retpaĝaroj === * {{Cite web|url=http://www.dundee.ac.uk/museum/exhibitions/djc/lifestudy/graves/|title=The Nude in Art - a Brief History|author=Graves, Ellen|publisher=University of Dundee|year=2003|accessdate=12an de novembro 2012|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114234121/http://www.dundee.ac.uk/museum/exhibitions/djc/lifestudy/graves/|archivedate=[[14-a de novembro]] [[2012]]|df=|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-05-27|arkivurl=https://web.archive.org/web/20121114234121/http://www.dundee.ac.uk/museum/exhibitions/djc/lifestudy/graves/|arkivdato=2012-11-14}} * {{Cite web|url=http://www.bradcoopergallery.com/Exhibitions/2002/Nude%20in%20the%20Postmodern/The%20Postmodern%20Nude.html|title=The Postmodern Nude|first=Corey|last=Postiglione|accessdate=2013-02-22|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121110182140/http://www.bradcoopergallery.com/Exhibitions/2002/Nude%20in%20the%20Postmodern/The%20Postmodern%20Nude.html|archivedate=2012-11-10|df=|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-05-27|arkivurl=https://archive.today/20130407210421/http://www.bradcoopergallery.com/Exhibitions/2002/Nude%20in%20the%20Postmodern/The%20Postmodern%20Nude.html|arkivdato=2013-04-07}} {{Webarchiv|url=https://archive.today/20130407210421/http://www.bradcoopergallery.com/Exhibitions/2002/Nude%20in%20the%20Postmodern/The%20Postmodern%20Nude.html |date=2013-04-07 }} * {{Cite web| author=Ryder, Edmund C|title=Nudity and Classical Themes in Byzantine Art, In Heilbrunn Timeline of Art History| location=New York| publisher=The Metropolitan Museum of Art| url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/nuby/hd_nuby.htm|date=January 2008|accessdate=25an de oktobro 2012}} == Piednotoj == {{Referencoj|3}} {{Elstara}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Nudaĵoj en arto| ]] [[Kategorio:Nudeco|Arto]] mvvinvxnd5if25sexmk8bmz6fu48ql7 Philippe Joseph Henri Lemaire 0 646731 9405541 8527909 2026-06-17T15:38:21Z Sj1mor 12103 9405541 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Philippe Joseph Henri LEMAIRE''' [leME] (9a de januaro 1798, [[Valenciennes]] - 2a de aŭgusto 1880, [[Parizo]]) estis franca skulptisto, kiu laboris en [[Novklasikismo|novklasikisma]] akademia stilo. Lemaire skulptis la altreliefojn de la [[Lasta juĝo|Lasta Juĝo]] por la [[frontono]] de la preĝejo [[la Madeleine]], [[Parizo]]. Li estis inter la ĉefaj akademiaj skulptistoj de Francio kiuj estas reprezentataj en la skulptaĵaro de la [[Triumfa Arko de Parizo]]: la aliaj estas Jean-Pierre Cortot, François Rude, Antoine Étex, kaj James Pradier. ==Kelkaj verkoj== <center><gallery widths="145" heights="165"> File:Lille PdBA lemaire napoleon.JPG|Napoleono en la Palais des Beaux-Arts de Lille. Image:Claude Louis Constant Corbineau.jpg|Portreta busto de la generalo Claude Corbineau Image:Paryż magdalena fasada.JPG|Detalo de la skulptaĵoj de la [[frontono]] de la [[La Madeleine (Parizo)|Madeleine]] File:Pierre Corneille statue on the Louvre.jpg|[[Pierre Corneille]] en [[Luvro]] </gallery></center> {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Lemaire, Philippe Joseph Henri}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] [[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Belartoj]] [[Kategorio:Deputitoj de Nord]] eqwbd5wdscir5zdfnw28u8sz2eswuzu Władysław Hasior 0 649489 9405532 9262860 2026-06-17T15:36:19Z Sj1mor 12103 9405532 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Władysław Hasior''' ([[Nowy Sącz]], [[14-a de majo]] [[1928]]-[[Krakovo]], [[14-a de julio]] [[1999]]) estis [[Polio|pola]] pentristo, skulptisto kaj scenografo. <ref>[https://z-ne.pl/s,doc,22119,2,1307,,,.html] </ref> Li studis en la [[w:pl: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie|Akademio de Belartoj]] en [[Varsovio]] kaj lia laboro estas en [[Muzeum Tatrzańskie de Zakopane]] kaj [[Miejski Ośrodek Sztuki de Gorzów]]. <ref>[http://repozytorium.fn.org.pl/?q=pl/node/7508] </ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{Ĝermo|biografio}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Hasior, Wladyslaw}} [[Kategorio:Polaj pentristoj]] [[Kategorio:Polaj skulptistoj]] [[Kategorio:Modernaj skulptistoj]] dn9zgletb0vb8tkqa1ylmno23n1to0x Michael Olunga 0 653105 9405752 6732474 2026-06-17T20:37:12Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405752 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalisto |nomo de ludanto=Michael Olunga |plena nomo= |dato de naskiĝo= |loko de naskiĝo= |dato de morto= |loko de morto= |alto= |nuntempa klubo= |numero de sporta trikoto= |pozicio= |jaroj=2013<br/>2014<br/>2015<br/>2016<br/>2017<br/>2017-2018<br/>2018- |kluboj=[[Tusker FC|Tusker]]<br/>[[Thika United FC|Thika United]]<br/>[[Gor Mahia FC|Gor Mahia]]<br/>[[Djurgårdens IF]]<br/>[[Guizhou Hengfeng Zhicheng]]<br/>[[Girona FC|Girona]]<br/>[[Kashiwa Reysol]] |matĉoj (goloj)= |reprezentado jaroj=2015- |reprezentado nomo={{KenjoFB}} |reprezentado matĉoj (goloj)=36 (17) }} '''Michael Olunga''' (n. {{Naskiĝdato|1994|3|26}}) estas [[Kenjo|kenja]] [[Futbalo|futbalisto]]. Ekde la jaro 2015 li membras en la [[kenja nacia teamo de futbalo]]. ==Reprezentado== {| class="wikitable" style="text-align:center" !colspan=3|{{KenjoFB}} |- !Jaroj!!Matĉoj!!Goloj |- |2015||13||6 |- |2016||8||1 |- |2017||5||5 |- |2018||5||2 |- |2019||5||3 |- !Sume||36||17 |} ==Eksteraj ligiloj== *{{NFT player}} *{{J.League player}} {{Ĝermo|futbalisto}} {{Vivtempo|Olunga}} [[Kategorio:Kenjaj futbalistoj]] i4yz50fkmtdg7doj4ectu2c4bax8eqe Benicio del Toro 0 655504 9406032 9387158 2026-06-18T06:52:05Z Sj1mor 12103 9406032 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro |nomo = Benicio del Toro |dosiero = Benicio_Del_Toro_-_Guardians_of_the_Galaxy_premiere_-_July_2014_%28cropped%29.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Del Toro en 2014 |naskonomo = Benicio Monserrate Rafael del Toro Sánchez |dato de naskiĝo = 19.02.1967 |loko de naskiĝo = {{flago|Porto-Riko}} San Germán, [[Porto-Riko]] |dato de morto = |loko de morto = |kromnomo = |aktivaj jaroj = 1987 ĝis nun |geedzo = |gepatroj = |sidejo = |oficiala ttt = |karakteriza rolo = |oskar-premio = '''Plej bona subtenaktoro''' <br> 2000 ''[[Traffic]]'' |premio emmy = |premio ora globo = '''Plej bona subtenaktoro''' <br> 2000 ''[[Traffic]]'' |ora urso = |premio bafta = '''Plej bona subtenaktoro''' <br> 2000 ''[[Traffic]]'' |césar = |grammy = |premio ora frambo = |pluaj premioj = }} '''Benicio Monserrate Rafael del TOro Sánchez''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1967|2|19}}) estas portorik-usona aktoro. Li gajnis [[Oskar-premio]]n, [[BAFTA|BAFTA-premion]], [[Premio Ora Globo|Premion Ora Globo]] kaj ''Screen Actors Guild Award'' por sia rolo de policisto Javier Rodriguez en la filmo ''Traffic'' (2000).<ref>{{citaĵo el la reto |url= http://www.filmreference.com/film/58/Benicio-DEL-Toro.html|titolo= Biografio de Benicio del Toro|titolo-aldono= |alirdato= |persona nomo= |familia nomo= |aŭtoroligilo= |kunaŭtoroj= |redaktinto= |dato= |formato= |verko= |eldoninto= filmreference.com|paĝoj= |lingvo= en|arkivurl= |arkivdato= |citaĵo= }}</ref> <br> Li ankaŭ estas konata pro sia scen-ŝtelanta fuĝrolo kiel la ekscentra, nekomprenebla krimulo Fred Fenster en ''The Usual Suspects'' (1995), kiu portis al li lian unuan ''Independent Spirit Award'', Benny Dalmau en ''Basquiat'' (1996) portis al li sinsekvan ''Independent Spirit Award''. Pliajn rolojn li havis kiel Dr. Gonzo en ''Fear and Loathing in Las Vegas'' (1998), Franky Four Fingers en ''Snatch'' (2000), Jackie Boy en ''Sin City'' (2005); legenda revolucia [[Che Guevara]] en ''Che'' (2008) tiu rolo donis al li premion al la plej bona aktoro kaj ĉe la [[Festivalo de Cannes]] kaj ĉe la [[Goja-premio]], kaj kiel Alejandro, mistera, senkompata agento en ''Sicario'' (2015), por kiu del Toro gajnis plurajn premiojn, inkluzive de la ''Chicago Film Critics Association Award'' kaj estis nomumita por tria BAFTA premio. <br> == Filmaro == {| class="wikitable sortable" ! Jaro !! Titolo !! Rolo !! Filmreĝisoro(j) |- | 1988 || Big Top Pee-wee || Duke, the Dog-Faced Boy || Randal Kleiser |- | 1989 || Licence to Kill || Dario || John Glen |- | 1991 || The Indian Runner || Miguel Aguilera || [[Sean Penn]] |- | 1992 || Christopher Columbus: The Discovery || Alvaro Harana || John Glen |- | 1993 || Fearless || Manny Rodrigo || Peter Weir |- | 1993 || [[Huevos de oro]] || Bob, la amiko el Miamio || [[Bigas Luna]] |- | 1993 || Money for Nothing || Dino Palladino || Ramón Menéndez |- | 1994 || Swimming with Sharks || Rex || George Huang |- | 1994 || China Moon || Detektivo Lamar Dickey || John Bailey |- | 1995 || The Usual Suspects || Fred Fenster || Bryan Singer |- | 1995 || Submission || || Sin mem |- | 1996 || The Funeral || Gaspare Spoglia || Abel Ferrara |- | 1996 || The Fan || Juan Primo || Tony Scott |- | 1996 || Cannes Man || Sin mem || Susan Hito Shapiro |- | 1996 || Basquiat || Benny Dalmau || Julian Schnabel |- | 1996 || Joyride || Detektivo López || Quinton Peeples |- | 1997 || Excess Baggage || Vincent Roche || Marco Brambilla |- | 1998 || [[Fear and Loathing in Las Vegas]] || Dr. Gonzo || Terry Gilliam |- | 2000 || [[Traffic]] || Javier Rodríguez || Steven Soderbergh |- | 2000 || The Way of the Gun || Harold Longbaugh || Christopher McQuarrie |- | 2000 || Snatch || Franky "Four Fingers" || Guy Ritchie |- | 2000 || Bread and Roses || Sin mem || [[Ken Loach]] |- | 2001 || The Pledge || Toby Jay Wadenah || Sean Penn |- | 2003 || [[21 Grams]] || Jack Jordan || [[Alejandro González Iñárritu]] |- | 2003 || The Hunted || Aaron Hallam || William Friedkin |- | 2005 || Sin City || Jack Rafferty || [[Frank Miller]] kaj [[Robert Rodriguez]] |- | 2007 || Things We Lost in the Fire || Jerry Sunborne || Susanne Bier |- | 2008 || [[Che]] || [[Ernesto Che Guevara]] || Steven Soderbergh |- | 2010 || The Wolfman || Lawrence Talbot/The Wolfman || Joe Johnston |- | 2010 || Somewhere || Sin mem || Sofia Coppola |- | 2011 || The Upsetter || Parolisto (voĉo) || Ethan Higbee kaj Adam Bhala Lough |- | 2012 || Savages || Lado || [[Oliver Stone]] |- | 2012 || 7 Days in Havana || || Li mem |- | 2013 || Jimmy Picard || Jimmy Picard || Arnaud Desplechin |- | 2013 || Thor: The Dark World || Taneleer Tivan/The Collector || Alan Taylor |- | 2014 || Guardians of the Galaxy || Taneleer Tivan/The Collector || James Gunn |- | 2014 || Inherent Vice || Sauncho Smilax || [[Paul Thomas Anderson]] |- | 2014 || Escobar: Paradise Lost || Pablo Escobar || Andrea Di Stefano |- | 2015 || [[A Perfect Day]] || Mambrú || [[Fernando León de Aranoa]] |- | 2015 || Sicario || Alejandro Gillick || Denis Villeneuve |- | 2015 || The Little Prince || The Snake (voĉo) || Mark Osborne |- | 2017 || Star Wars: The Last Jedi || DJ || Rian Johnson |- | 2018 || ''[[Avengers: Infinity War]]'' || Taneleer Tivan/The Collector || Anthony kaj Joe Russo |- | 2018 || Sicario: Day of the Soldado || Alejandro Gillick || Stefano Sollima |- | 2019 || All-Star Weekend || || Jamie Foxx |- | 2019 || Dora and the Lost City of Gold || Swiper the Fox (voĉo) || James Bobin |- | || The French Dispatch || || [[Wes Anderson]] |} === Televido === {| class="wikitable sortable" ! Jaro !! Titolo !! Rolo |- | 1987 || Shell Game || Pedroza |- | 1987 || [[Miami Vice]]|| Pito |- | 1987 || Private Eye || Carlos |- | 1990 || Drug Wars: The Camarena Story || Rafael Caro Quintero |- | 1994 || Tales from the Crypt || Bill |- | 1995 || Fallen Angels || Paco |- | 2008 || Todos Contra Juan || Sin mem |- | 2018 || Escape at Dannemora || Richard Matt |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb nomo}} * {{Amg nomo|18343}} * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2020/03/7-tagoj-en-havano-carmega-guindajo.html | titolo = “7 tagoj en Havano” — ĉarmega ĝuindaĵo | titolo-aldono = | alirdato = 2020-03-31 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-03-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = }} ''(recenzo pri la filmo, kiun li reĝisoris)'' {{Portalstrio|Filmo|Biografio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Toro, Benicio del}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en Porto-Riko]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] [[Kategorio:Portorikaj aktoroj]] [[Kategorio:Usonaj televidaktoroj]] [[Kategorio:Usonaj voĉaktoroj]] [[Kategorio:Oskar-premiitoj]] [[Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino]] [[Kategorio:BAFTA-premiitoj‎]] [[Kategorio:Premiitoj de Ora Globo‎]] jg06484eksoleqtpt83g8e4nz725d9y Kategorio:Britaj popmuzikistoj 14 662098 9405510 7365434 2026-06-17T15:29:25Z ThomasPusch 1869 9405510 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Britio|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Britaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]] 85ihlonatatujoxjs011en9gdizaft2 Kategorio:Popmuziko en Britio 14 662099 9406095 6730303 2026-06-18T08:28:00Z ThomasPusch 1869 9406095 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Brita muziko]] [[Kategorio:Popmuziko laŭ landoj|Britio]] j2gyp2on3m1soozbsqi08lf9nr0kgov Kategorio:Britaj popkantistoj 14 662100 9405491 7365433 2026-06-17T14:17:08Z ThomasPusch 1869 9405491 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Britaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Britaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]] nrse5flavuo0ty7axutleyhkxytusyh London School of Economics 0 679230 9405945 9040666 2026-06-18T05:14:11Z Crosstor 3176 /* Famaj diplomiĝintoj */ 9405945 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = Rerum cognoscere causas<br>(Por kompreni la kaŭzojn de aferoj) |urbo = |speco = |establita = |gvidanto = |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = GB-LBH |situo sur mapo=Centra Londono |zomo = 14 |retejo = }} La '''Londona Lernejo de Ekonomiko''', aŭ '''LSE''' (oficiale '''London School of Economics and Political Science''', en esperanto: "Londona lernejo pri ekonomio kaj politikaj sciencoj"), estas brita universitato speciala pri scienca esplorado kaj akademia instruado de [[Ekonomiko|ekonomikaj]], [[Politika scienco|politikaj]], [[Socia scienco|sociaj]] sciencoj, [[juro]] kaj [[internaciaj rilatoj]]. LSE estis fondita en [[1895]] de kvar anoj de la [[Fabiana Societo]], nome Sidney Webb, Beatrice Potter Webb, Graham Wallas kaj George Bernard Shaw. Ĝia kampuso situas en Houghton Street, en la distrikto Holborn, en la centro de la urbo [[Westminster]] kaj proksime de la [[City]]. La universitata biblioteko, la ''British Library of Political and Economic Science'', estas la plej granda biblioteko de ekonomikaj kaj sociaj sciencoj en la mondo. La universitato estas parto de universitataj retoj: [[Asocio de Universitatoj de la Brita Komunumo de Nacioj]], [[Eŭropa Universitata Asocio]] kaj [[Russell Group]], same kiel la [[Ora triangulo (universitatoj)|Ora triangulo]]. Inter ĝiaj iamaj studentoj kaj instruistoj, estas 19 nobel-premiitaj kaj 52 ŝtatestroj (la plimulto oficis en landoj de la [[Brita Komunumo de Nacioj]], [[Eŭropa Unio]] kaj Azio-Pacifiko). == Elektitaj instruistoj == * [[György Schöpflin]] == Famaj diplomiĝintoj == * [[Moŝe Ŝaret]], politikisto kaj la dua [[ĉefministro de Israelo]]. {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ekonomiaj lernejoj en Britio]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1895]] [[Kategorio:Universitato de Londono]] [[Kategorio:Politikaj sciencoj]] g765ybnkkhpyfte6c3jwmk472or8ep1 Civitana ĵurnalismo 0 680121 9405923 8815817 2026-06-18T02:02:58Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405923 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Cj center room.JPG|alternative=UN-Konferenco pri citivana ĵurnalismo, 2017|eta|UN-Konferenco pri citivana ĵurnalismo, 2017|300ra]] '''Civitana ĵurnalismo'''<ref>Noto: En ĉi tiu kunteksto, civitano signifas aktivan membron de la socio anstataŭ civitano.</ref> (foje nomata '''baza''' '''ĵurnalismo''', '''partoprenema ĵurnalismo''' aŭ '''amatora ĵurnalismo'''<ref>(nederlanda) [http://www.trouw.nl/tr/nl/4492/Nederland/article/detail/1243591/2008/05/02/Doek-valt-voor-website-voor-amateurjournalistiek.dhtml Doek valt voor website voor amateurjournalistiek], ''Trouw'', la 2-an de majo 2008</ref>) estas formo de [[ĵurnalismo]] en kiu la [[civitana socio]] partoprenas la socian [[Diskurso|diskurson]] ene de la klasika amaskomunikilaro aŭ per siaj propraj [[amaskomunikilo]]j. La eblecoj de publikigo en la [[Interreto]], precipe pere de [[Blogo|blogoj]], [[Podkasto|podkastoj]] kaj video-platformoj kiel [[YouTube]] kaj [[Vimeo]], kontribuis al la disvastigo de civitana ĵurnalismo<ref>[http://books.google.de/books?id=MPd3X3Ym4I0C&pg=PP43&lpg=PP43&dq=graswurzeljournalismus&source=bl&ots=xSiYcNNM41&sig=tO1zNoJcVMinJ7ItG52XR1Nb_OE&hl=de&ei=JH9QTPyJO4_fOKa7yL4B&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CBsQ6AEwAzgK#v=onepage&q=graswurzeljournalismus&f=false ''Interaktive Trends 2006/2007.'' Jahrbuch Deutscher Multimedia Award - Von J&S Dialog Medien GmbH, S. 2]</ref> <ref>[http://www.faz.net/aktuell/gesellschaft/internet-erlebtes-und-erlebtes-1193923.html ''Internet Erlebtes und „Erlebtes“: Die Tsunamis haben „Blogs“ hochgespült: Eine wachsende Schar von Begeisterten schreibt und liest Augenzeugenberichte auf dafür offenen Internetseiten. Es entsteht eine Art Tagebuch der Welt.''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160307090752/http://www.faz.net/aktuell/gesellschaft/internet-erlebtes-und-erlebtes-1193923.html |date=2016-03-07 }} FAZ, la 6-an de januaro 2005.</ref>. Multaj novaĵfontoj jam rimarkis la vastajn eblojn por civitana ĵurnalismo. Al Jazeera kaj BBC-News tial delonge jam uzas en siaj raportoj kaj artikoloj, adaptitan enhavon kiu ofertas informojn tute senpere<ref>(angla) ''[https://www.cision.com/us/2013/09/the-next-phase-of-citizen-journalism/ The Next Phase of Citizen Journalism]'', CISION, la 5-an de septembro 2013, alirite la 10-an de februaro 2020.</ref>. Ĉi tiuj novaj amaskomunikiloj, kiel sociretejoj, [[Mikroblogado|mikroblogoj]], [[Fotostoka retejo|fotoj]] kaj [[video-gastiganta servo|filmetoj]], kombinitaj kun ĝeneraligita uzado de [[Saĝtelefono|saĝtelefonoj]] kaj Interreto, alportis ĵurnalismon al la atingo de tutmonda spektantaro. Konataj esprimoj de rapida kaj efika civitana ĵurnalismo pri mondaj eventoj videblis dum la [[Araba printempo|Araba Printempo]], la kampanjo [[Okupu Wall Street]], la [[ Protestoj en Turkio en 2013|Protestoj en Turkio en 2013]], la [[Tertremo en Haitio en 2010]] kaj [[Eŭromajdano]] en Ukrainio (2014). Civitana ĵurnalismo ne devas esti konfuzita kun ''komunuma ĵurnalismo'' (loka ĵurnalismo) aŭ ''civita ĵurnalismo'' (praktikata de profesiaj ĵurnalistoj), nek kun ''kunlabora ĵurnalismo'' (kunlaboro de profesiaj kaj ne profesiaj ĵurnalistoj inter diversaj amaskomunikiloj aŭ kompanioj). Tamen ekzistas rilatoj kun ''malfermitfonta ĵurnalismo'' (kiel [[Vikinovaĵoj]]), kaj konceptoj kiel bazaj movadoj (angle: ''grassroots''), [[Bazdemokratio|baza demokratio]]. Kritikistoj de la fenomeno, inkluzive de profesiaj ĵurnalistoj, ofte opinias, ke civitana ĵurnalismo estas tro subjektiva, amatora kaj malkonsekvenca. == Difinoj == Malsamaj difinoj montras malsamajn angulojn: Bona kaj detala difino de la koncepto de civitana ĵurnalismo estas donita de sendependa nederlanda ĵurnalisto Mark Glaser. Li diras, ke la ideo de civitana ĵurnalismo estas, ke homoj sen profesia trejnado en ĵurnalismo povas uzi modernajn ilojn kaj interretajn teknologiojn por krei kaj disvastigi informojn, kaj kontroli la precizecon de la informoj donitaj de tradiciaj amaskomunikiloj. Ĉi tio povas esti mesaĝo de ordinara civitano pri socie grava evento, kritiko de artikolo en tradiciaj amaskomunikiloj kun indiko de la antaŭjuĝo de ĵurnalisto aŭ nefidindeco de faktoj, aŭ nur foto aŭ video de la sceno<ref>(nederlanda) ''[http://mediashift.org/2006/09/your-guide-to-citizen-journalism270/ Uw gids voor burgerjournalistiek]'' (via gvidilo al civitana ĵurnalismo).</ref>. ''Civitana ĵurnalismo estas la agado de unu aŭ pluraj civitanoj, kiuj ludas aktivan rolon en la procezo de kolektado, analizado, komunikado kaj disdonado de novaĵoj kaj informoj, kun la celo provizi sendependajn, fidindajn, precizajn, ampleksajn kaj koncernajn informojn por subtenanta demokration'' (Shayne Bowman & Chris Willis). ''Civitana ĵurnalismo havas emancipan kaj ideologian ŝarĝon.'' ''Civitanoj, kiuj fariĝas ĵurnalistoj, povus raporti pri la mondoj preterpasitaj de ordinaraj ĵurnalistoj - ekzemple ĉar ili ne konas ilin aŭ pensas, ke ili estas sufiĉe gravaj - kaj tiel povas kontribui al la renovigo de ĵurnalismo''<ref>(en) Bowman, S. and Willis, C., ''[https://www.slideshare.net/victori98pt/how-audiences-are-shaping-the-future-of-news-and-information We Media: How Audiences are Shaping the Future of News and Information] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150123035805/http://www.slideshare.net/victori98pt/how-audiences-are-shaping-the-future-of-news-and-information |date=2015-01-23 }}'', eld. The Media Center at the American Press Institute.</ref>''.'' Difino por partoprenema ĵurnalismo <ref>http://www.springerlink.com/content/v357803x29071601/{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> de Shayne Bowman kaj Chris Willis: :''La agado de civitano, aŭ grupo de civitanoj, ludanta aktivan rolon en la procezo kolekti, raporti, analizi kaj disvastigi novaĵojn kaj informojn.'' ''La intenco de ĉi tiu partopreno estas provizi sendependajn, fidindajn, precizajn, ampleksajn kaj gravajn informojn, kiujn postulas demokratio.''<ref>Shayne Bowman, Chris Willis: ''We Media - How audiences are shaping the future of news and information,'' julio 2003, paĝo 9</ref> :“''Partoprenema ĵurnalismo estas la agado de civitano aŭ grupo de civitanoj, kiuj ludas aktivan rolon en la procezo de esplorado, raportado, analizado kaj disvastigado de novaĵoj kaj informoj. La celo de ĉi tiu partopreno estas provizi sendependajn, fidindajn, precizajn, detalajn kaj gravajn informojn, kiujn demokratio bezonas''". La partoprenema elemento estas ankaŭ emfazita de la norvega pac-esploristo [[Johan Galtung]], kiu disvolvis koncepton por pacoakcela ĵurnalismo. == Historio == La antaŭuloj estis la [[Samizdato|alternativaj gazetoj]] de la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, same kiel la asociaj radioj (angla '''community radio''<nowiki/>'), de la 1980-aj jaroj. Speciala formo de civitana, partoprenema ĵurnalismo estas civitanaj dissendiloj kaj murgazetoj. Antaŭuloj de uzanto-kreita enhavo, estas la publike alirebla televido (''public acces television'') kaj publikigitaj leteroj de legantoj. Unu el la ĉefaj kazoj, kiuj kaŭzis la disvolviĝon de ĉi tiu ĵurnalismo, estis dum la [[usona prezidanta elekto]] en 2001. La amaskomunikiloj rapide publikigis la nomon de la elektito ĉefe pro konkurado kun la elektronikaj amaskomunikiloj, tiam kiam ankoraŭ ne eblis determini, kiu estis la gajninto. La rezulto de la publikigo estis malĝusta kaj havis gravajn konsekvencojn precipe ĉe la publiko, kiu sentis sin trompita. == Kelkaj ekzemploj == Ekzemploj de novaĵmedioj kie civitana ĵurnalismo ludas gravan rolon estas jenaj: * [[Vikinovaĵoj]], informportalo ([[Fondaĵo Vikimedio|Vikimediaj]] projekto), * [[Global Voices|''Global Voices'']], civitana ĵurnalismo helpe de volontulaj verkistoj kaj tradukistoj kiuj tradukas en n da lingvoj, inkluzive de Esperanto. * [[Monato (gazeto)|Monato]], sendependa ĉiumonata gazeto en Esperanto, por kiu gravas la „landa principo”, laŭ kiu ne eksterlandaj korespondantoj, sed aŭtoroj loĝantaj en la koncernaj landoj raportas pri siaj ŝtatoj. Ĝi ankaŭ ne aperigas tradukojn sed nur originale en Esperanto verkitajn artikolojn<ref>Stefan Maul, Revuo Monato 40-jara, paĝo 5, [https://www.monato.be/pdf/ Monato] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200331152251/https://www.monato.be/pdf/ |date=2020-03-31 }}, januaro 2020.</ref>. * [[Sennaciulo]], dumonata gazeto de [[SAT]], kiu aplikas similajn principojn al publikigo de informoj pri sociekonomia kaj politika situacioj de la diversaj landoj, ĉefe el vidpunktoj de progresemaj tendencoj kaj [[laboristo]]j. * [http://www.demotix.com/ ''Demotix''] [en], 3500 civitanaj ĵurnalistoj kontribuantaj ''bildojn'' el pli ol 90 landoj. * ''[[Indymedia]]'', sendependa amaskomunikilara centro, kies enirpaĝo en kelkaj landaj sekcioj estas en [[Esperanto]]. === Aŭstrio === (germana) [https://www.okto.tv/de/oktothek/episode/59075661cab7d ''Okto.tv''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190709063108/https://www.okto.tv/de/oktothek/episode/59075661cab7d |date=2019-07-09 }} (video) profesiuloj helpas kun trejnado kaj luado de materialoj por civitanaj ĵurnalistoj ĝis publikigo, kiu ĉefe celas grupojn kiuj estas subreprezentitaj en Aŭstrio. === Francio === En 2005, ''[[AgoraVox]]'' naskiĝis el ideo de Carlo Revelli. Ĝi havas milionon da vizitantoj kaj estas la dua fonto de informoj en Francio, post ''[[Le Figaro]]'', la plej granda nacia gazeto<ref>(fr) ''[https://www.agoravox.fr/ AgoraVox: Le média citoyen]''</ref>. [http://www.rue89.com/ ''Rue89''] [fr], fondita de kvar blogaj profesiaj ĵurnalistoj de [[Libération|Liberation]] en 2007 kiel maniero por eliri el du krizoj, nome la ĝeneralan ekonomian krizon en tradiciaj amaskomunikiloj kaj la manko de fido ĉe legantoj<ref>(en) ''[https://onlinejournalismblog.com/2009/03/04/the-future-of-online-journalism-according-to-rue89-and-demotix/#comments The future of online journalism, according to Rue89 and Demotix]'', Online Journalism Blog.</ref>. === Italio === En Italio estas ok partoprenaj ĵurnalismaj platformoj; ''Sololibri.net'', literatura retejo, ''AgoraVox Italia'', ''Citynews'', ''Blasting News Italia'', parto de la internacia reto, Cittanet, reto de lokaj novaĵoj, ''TopicNews.it'', ''SalvisJuribus.it'', ''CQ24'', hibrido de gazetoj kaj blogoj kaj ''Giornalia'' (giornalia.com). Ĉi-lasta aktivas ekde 2019 kaj permesas verki kaj eldoni artikolojn kaj alian enhavon de registritaj uzantoj. Unika en sia speco, kompare kun ĉiuj aktivaj civitanaj informretejoj en Italio kaj la cetero de Eŭropo, ĉar ĝi permesas ''rektan publikigon'' en la "socia" spaco de la retejo. Tial la artikoloj estas tuj videblaj al registritaj uzantoj, kiuj siavice povas validigi la informojn fare de redaktistoj, por ke tiuj informoj estu publikigeblaj en la videbla parto por la tuta platformo, la ĉefa reta gazeto. === Sud-Koreio === OhmyNews estas la plej vizitata sudkorea novaĵejo<ref name=":0">(angla) Felix Lee, ''[http://webarchiv.bundestag.de/archive/2010/0824/dasparlament/2007/34/Thema/17014206.html Protest global: Graswurzeljournalismus],'' Das Parlament n-ro 34, la 20-an de aŭgusto 2007</ref> (pli ol miliono da uzantoj ĉiutage). 70% de ĝiaj enhavoj estas produktitaj de ĉirkaŭ 35.000 civitanaj raportistoj, ordinaraj uzantoj, kiuj decidas fari sian kontribuon sendante artikolon. La redaktistaro estas kunmetita de nur 47 homoj. === Usono === [[Democracy Now|''Democracy Now'']], usona civitana ĵurnalismo ''Current TV,'' kabla televidokanalo kreita de [[Al Gore]] kaj advokato Joel Hyatt, baziĝas sur filmetoj kun maksimuma daŭro de 5 minutoj, nomataj ''podetoj''. La programado baziĝis por 25% el filmetoj produktitaj de spektantoj<ref>(en) Wired News, la 31-an de julio 2005</ref>. Ĝia celpubliko estis gejunuloj inter 18 kaj 34 jaroj doninte informojn el la stilo de MTV. La intenco estis alporti la kreemon de la Interreto kaj vlogoj (filmetoj) al la televida ekrano. La 20-an de aŭgusto Current TV ĉesis post kiam ĝi falis en la manojn de la plurmedia kompanio [[Al-Ĝazira|Al Jazeera]] Media Network. == Kritiko == Kritikaj voĉoj argumentas, ke civitanaj ĵurnalistoj ne kapablas disponi pri la kapabloj de profesiaj ĵurnalistoj kiel profesiaj kartoj por aliro al eventoj, redakciaj servoj, tradukistoj kaj gvidiloj, specialaj ekipaĵoj, ktp. Civitana ĵurnalismo povas esti eĉ danĝera evoluo, kiam grandaj amaskomunikilaj kompanioj anstataŭigos ĵurnalistojn per senpagaj civitanaj ĵurnalistoj<ref>(angla) ''[http://digitaljournalist.org/issue0912/lets-abolish-citizen-journalists.html Let's Abolish the Term 'Citizen Journalists']'', The Digital Journalist, decembro 2009, alirite la 10-an de februaro 2020</ref>. == Referencoj == {{Referencoj|2}} * Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko de la artikolo ''[[:de:Graswurzel-Journalismus|Graswurzel-Journalismus]]'' en la germana vikipedio, [https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Graswurzel-Journalismus&action=history listo de aŭtoroj]. == Literaturo == * (angla) Paul Bradshaw, ''The Online Journalism Handbook: Skills to survive and thrive in the digital age'', 2017 * (angla) Dan Gillmor: ''We the Media. Grassroots Journalism by the People, for the People'', 2004 [http://download.nowis.com/index.cfm?phile=WeTheMedia.html&tipe=text/html libere elŝutebla bitlibro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170520133044/http://download.nowis.com/index.cfm?phile=WeTheMedia.html&tipe=text%2Fhtml |date=2017-05-20 }} * (germana) Gabriele Hooffacker: ''Civitana raportisto : inter partopreno kaj profesia redaktado. Formatoj de civitana ĵurnalismo en loka televido'', en: Journalistik 3 (2018), paĝoj 22–35, [http://journalistik.online/aufsatz/buergerreporter-zwischen-partizipation-und-professioneller-redaktion/ disponebla interrete]. * (germana) Jonas Kahl: ''Elektronika gazetaro kaj civitana ĵurnalismo - gazetaraj rajtoj kaj devoj de amaskomunikiloj en la Interreto'', Baden-Baden 2013, ISBN 978-3-8487-0826-0 * (germana) Christoph Neuberger / Christian Nuernbergk / Melanie Rischke: ''Ĵurnalismo en Interreto: Inter profesio, partopreno kaj teknologio. Rezultoj de esplora projekto de DFG''. En: [http://www.media-perspektiven.de/uploads/tx_mppublications/04-2009_Neuberger.pdf Amaskomunikiloj-Eldono 4/2009 (PDF; 160kB)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100331071011/http://www.media-perspektiven.de/uploads/tx_mppublications/04-2009_Neuberger.pdf |date=2010-03-31 }} * (angla) Nina Janssens, ''[http://dare.uva.nl/document/547348 What to do with the audience, About the pros and cons, usefulness and feasibility of citizen journalism]'',(PDF), tezo, 2014, Universitato de Amsterdamo. == Vidu ankaŭ == * [[Ĵurnalismo]] * [[Ĵurnalisto]] * [[Redaktoro]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} (germana) [http://www.onlinejournalismus.de/2006/01/03/die-laien-kommen/ onlinejournalismus.de] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170408174137/http://www.onlinejournalismus.de/2006/01/03/die-laien-kommen/ |date=2017-04-08 }} * (angla) [https://www.v4c.org/content/citizen-journalist-guide-mobile-video Citizen Journalist Guide to Mobile Video] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180620030036/https://www.v4c.org/content/citizen-journalist-guide-mobile-video |date=2018-06-20 }} (baza kurso) pri uzo de elsenfluo (kompanioj kiel [[Vimeo]], [[Livestream]], [[DaCast,]] [[Justin.tv]])<ref>(en) Schumacher-Rasmussen, Eric, "''[https://www.streamingmedia.com/Articles/ReadArticle.aspx?ArticleID=127871 The 2018 Streaming Media 50: The 50 Companies That Matter Most in Online Video in 2018]''". Streamingmedia.com.</ref>. * (angla, araba, birma) [https://video4change.org/book/citizen-journalist-guide-to-live-streaming-video/ Gvidilo pri vive filmeta elsendfluo por civitanaj ĵurnalistoj] (progresantoj) * (germana) [[:de:Reporterfabrik|Reporterfabrik]] (reta lernejo pri cititana ĵurnalismo) * (germana) [https://reporterfabrik.org/reporter4you/ Reporter4You] (filmetoj) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Blogado]] [[Kategorio:Elektronika eldonado]] [[Kategorio:Ĵurnalismo]] kuvbq4q88elelr1e5bkfbyjnd9u4xos Catral 0 681368 9405428 9369024 2026-06-17T12:00:53Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405428 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Catral | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|es|hispan|''Catral''}} | kategorio = vilaĝo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Escut de Catral ornamentat.svg | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Hispanio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Valencia Komunumo | distrikto = Provinco Alakanto | distrikto_tipo = Provinco | municipo = Vega Baja del Segura | municipo_tipo = Komarko | histregiono = | histregiono_tipo = | histregiono1 = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = | montaro = | montaro1 = | montaro2 = | memorindaĵo_tipo = | memorindaĵo = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | konstruaĵo = | konstruaĵo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 8 | leviĝo_noto = <ref>http://documentacion.diputacionalicante.es/dgeneral.asp?codigo=03055</ref> | lat_d = 38 | lat_m = 09 | lat_s = 34 | lat_NS = N | long_d = 0 | long_m = 48 | long_s = 18 | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 20.01 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 8639 | loĝantaro_dato = 2019 | loĝantaro_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = | dato = | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 03158<ref>https://www.correos.es/ss/Satellite/site/Aplicacion_C-1349167812778-1363184049882/includeTemplate=COR_Aplicacion-sidioma=es_ES</ref> | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = ES-A | kodo_tipo = [[ISO 3166-2:ES]] | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo de Catral enkadre de Hispanio | mapo_lokumilo = Hispanio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo de Catral enkadre de Provinco Alakanto | mapo1_lokumilo = Provinco Alikanto <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = http://www.ayuntamientocatral.com/ | commons = Catral <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo}} }} '''Catral''' estas hispana municipo kiu lokas en [[Valencia Komunumo]], en [[provinco Alikanto]] kaj en komarko ''Vega Baja (del Segura)'' (katalune ''Baix Segura''). Ĝi havas etendon de 20,01 km<sup>2</sup>. Ĝiaj limoj estas ĉeaj de [[Crevillent]], [[Elĉo]], Dolores, Almoradí, [[Orihuela]] kaj [[Callosa de Segura]]. En la jaro 2019 okmil sescent tridek naŭ personoj rezidis en la municipo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://documentacion.diputacionalicante.es/dgeneral.asp?codigo=03055 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-02-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230601050656/http://documentacion.diputacionalicante.es/dgeneral.asp?codigo=03055 |arkivdato=2023-06-01 }}</ref><ref>http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=304{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=305 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-02-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220816191516/http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=305 |arkivdato=2022-08-16 }}</ref><ref>https://ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=2856&L=1</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} [[Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto]] sf5mtmnhgqcnt2l8i535txzpkxygpn1 Cocentaina 0 681391 9405930 9369363 2026-06-18T03:53:27Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405930 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Cocentaina (stacidomo)}} {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Cocentaina | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|ca|katalun|''Cocentaina''}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Cocentaina, plaça del mercat.JPG | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Hispanio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Valencia Komunumo | distrikto = Provinco Alakanto | distrikto_tipo = Provinco | municipo = El Comtat | municipo_tipo = Komarko | histregiono = | histregiono_tipo = | histregiono1 = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = | montaro = | montaro1 = | montaro2 = | memorindaĵo_tipo = | memorindaĵo = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo2 = | konstruaĵo = | konstruaĵo_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 430 | leviĝo_noto = <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://documentacion.diputacionalicante.es/dgeneral.asp?codigo=03090 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-02-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20201029224955/http://documentacion.diputacionalicante.es/dgeneral.asp?codigo=03090 |arkivdato=2020-10-29 }}</ref> | lat_d = 38 | lat_m = 44 | lat_s = 43 | lat_NS = N | long_d = 0 | long_m = 26 | long_s = 26 | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 52.94 | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 11511 | loĝantaro_dato = 2019 | loĝantaro_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = | dato = | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 03820<ref>https://www.correos.es/ss/Satellite/site/Aplicacion_C-1349167812778-1363184049882/includeTemplate=COR_Aplicacion-sidioma=es_ES</ref> | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = ES-A | kodo_tipo = [[ISO 3166-2:ES]] | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo de Cocentaina enkadre de Hispanio | mapo_lokumilo = Hispanio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo de Cocentaina enkadre de Provinco Alakanto | mapo1_lokumilo = Provinco Alikanto <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = http://www.cocentaina.es/ | commons = Cocentaina <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{mapligilo urbo}} }} '''Cocentaina''' estas hispana municipo kiu apartenas al [[Valencia Komunumo]] kaj al [[provinco Alakanto]]. Ĝi lokas en nordo de tiu provinco kaj en komarko ''El Comtat''. Ĝia areo konsistas el 52,94 km<sup>2</sup>. Tiu estas ĉea de Muro de Alcoi, Benimarfull L'Alqueria d'Asnar, Benillup, Millena, Goga, Benilloba, [[Alcoi]], Boicarent kaj [[Agres]]. Ĝia loĝantaro konsistis el 11511 personoj en la jaro 2019.<ref>http://documentacion.diputacionalicante.es/dgeneral.asp?codigo=03056</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=306 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-02-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210614062219/http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=306 |arkivdato=2021-06-14 }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=302 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-02-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210614061619/http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=302 |arkivdato=2021-06-14 }}</ref><ref>http://aplicaciones.edu.gva.es/abc/i_guiadecentros/es/comarcas.asp?form1=4614{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=2856&L=0</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Cocentaina (stacidomo)]] [[Kategorio:Cocentaina| ]] [[Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto]] iii8ymgz9weobqhwa48o5rhzt2fkxm9 Catalpa bignonioides 0 684200 9405785 9246690 2026-06-17T20:50:51Z Forstbirdo 12476 9405785 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = ''Catalpa bignonioides'' |koloro = lightgreen |dosiero = Catalpa bignonioides JPG5Aa.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = [[ordinara katalpo]] (''Catalpa bignonioides''), floroj |regno = [[Planto]]j ''Plantae'' |divizio = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta'' |klaso = [[Dukotiledonaj plantoj|Dukotiledonuloj]] ''Dicotyledones'' |ordo = [[Lamialoj]] ''Lamiales'' |familio = [[Bignoniacoj]], ordinara katalpo |aŭtoro = [[Thomas Walter (botanikisto)|WALTER]] |genro= [[Catalpa]] |specio= ''C. bignonioides'' |mapo de vivoteritorioj =Catalpa bignonioides range map 2.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''ordinara katalpo''' (''Catalpa bignonioides'') estas foliarbo el la [[familio (biologio)|familio]] de la [[Bignoniacoj]]. Ĝia natura disvastigejo situas en Usono. En Eŭropo ĝi estas plantita kiel ornama arbo. Ĝi troviĝas relative ofte en parkoj kaj grandaj ĝardenoj. Ĉiuj partoj de la arbo estas malforte venenaj. == Priskribo == La ordinara katalpo atingas altecon de 15 ĝis 18 metroj. La arbo ricevas dikan, ofte mallongan trunkon. La arbokrono estas larĝa kaj neregula. La [[arboŝelo]] estas helbruna kaj maldika. La [[folio (planto)|folioj]] estas korformaj, 10 ĝis 20 centimetrojn longaj, pintaj kaj kompletrandaj. La [[floro]]j estas blankaj kaj havas en la gorĝo purpurajn makulojn kaj du flavajn laŭlongajn striojn. La floroj staras multnombre en 10 ĝis 15 cm longaj grapolaroj. La planto floras de junio ĝis julio. La fruktoj konsistas el multaj maldikaj septoj. Ili estas tra la vintro ĉe la arbo. Nur jam en printempo ili malfermiĝas. [[Dosiero:Catalpa bignonioides inflorescence.jpg|eta|floroj]] [[Dosiero:Catalpa bignonioides1.jpg|eta| folioj kaj fruktoj]] [[Dosiero:Catalpa bignonioides MHNT.BOT.2023.13.40.jpg|thumb|''Catalpa bignonioides'' - [[Muzeo de Tuluzo]]]] Tre maljunaj katalpoj kreskigas kelkfoje branĉojn, kiuj atingas la grundon kaj ricevas radikojn kaj novajn trunkojn. La [[kromosomnombro]] estas 2n = 40. == Disvastigo kaj postuloj al la kreskejo == La natura disvastigejo etendiĝas trans la sudoriento de [[Usono]] ĝis [[Florido]]. La ordinara katalpo kreskas sur apudriveraj ebenaĵoj. La arbo preferas modere humidan kaj tre nutraĵriĉan grundon. La grundo estu sabla ĝis [[gravelo|gravela]] kaj neŭtrala ĝis alkala. Ĝi preferas sunajn, kiuj ne estas tro malvarmaj, vintre. == Sistematiko == Oni distingas plurajn [[kultivaro]]jn. Inter ili: * 'Aurea' kun orflavaj ŝosaĵoj kaj nur poste verdaj folioj. * 'Nana' kun pli malgrandaj folioj kaj densa arbokrono, kiu fariĝas malprofunda en la aĝo. Tiu kultivaro estas ofte greftita kiel alttrunko por esti uzata por planti apud strato kaj en ujoj. [[Dosiero:Trompetenbaum.jpg|eta|kultivaro 'Nana']] == Veneneco == La tuta planto estas nur iomete venena. La ĉefa veneno estas [[katalpino]], kiu troviĝas en ĉiu plantparto krom en la semo. En la folioj troviĝas ankoraŭ ĉ. 1,5 % p-[[kumaracido]], [[ursolacido]] kaj [[kafacido]]. La ligno enhavas [[ĉinino]]n. == Uzado == La ordinara katalpo estas uzata kaj kiel utilarbo kaj kiel ornamarbo. La arbo estas rigardata kiel [[abelpaŝtejo]]. == Fontoj == === Literaturo === * Andreas Roloff, Andreas Bärtels: ''Flora der Gehölze. Bestimmung, Eigenschaften und Verwendung. Mit einem Winterschlüssel von Bernd Schulz.'' 3., korrigierte Auflage. Eugen Ulmer, Stuttgart (Hohenheim) 2008, ISBN 978-3-8001-5614-6, S. 168. * Hecker, U.: Wald- und Parkbäume. Blv. München. 2001 .ISBN=3-405-16020-0 paĝo 88 {{Projektoj}} [[Kategorio:Bignoniacoj]] [[Kategorio:Arboj de Usono]] [[Kategorio:Ornamaj arboj]] [[Kategorio:Nearktisa flaŭro]] gi24fu90mkcihuzdvqqsxpi2tskxa4l Christian Ulrich 0 691651 9405721 7963612 2026-06-17T20:22:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405721 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Christian Ulrich }} '''[[Kristiano|Christian]] Ulrich,''' laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj hungarece '''Ulrich [[Kristiano|Keresztély]]''' estis [[Aŭstrio-Hungario|aŭstrohungara]] [[arkitekto]], altlerneja [[instruisto]]. Christian Ulrich<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://mek.niif.hu/03600/03630/html/u/u28783.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2020-05-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210917032718/http://mek.niif.hu/03600/03630/html/u/u28783.htm |arkivdato=2021-09-17 }}</ref> naskiĝis la {{daton|27|aprilo|1836}} en [[Vieno]], li mortis la {{daton|22|januaro|1909}} en Vieno. == Biografio == Christian Ulrich post mezlernejo frekventis politeknikon kaj studis [[astronomio]]n en la [[Universitato de Vieno]] en [[1855]]. Sekvis studoj en politekniko en [[Karlsruhe]] antaŭ ol li studis en la [[Akademio de Belartoj de Vieno]] ĉirkaŭ [[1860]]. Liaj plej gravaj instruistoj estis [[:de:Carl Roesner]], [[:de:Eduard van der Nüll]] kaj [[:de:August Sicard von Sicardsburg]]. Li studvojaĝis al [[Francio]], [[Belgio]] kaj [[Italio]]. Inter [[1865]]-[[1885]] li estis arkitekto en sia naskiĝurbo, sed li ankaŭ prizorgis la fabrikon pri [[spegulo]]j de gepatroj. De 1885 ĝis 1892 Ulrich projektis en [[Hungara reĝlando]], eĉ li prenis hungaran civitanecon (de 1885 ĝismorte) kaj loĝis en Budapeŝto. De 1892 Ulrich laboris denove en Vieno. En 1896 li estis nomumita profesoro de la [[TU Wien]], kie li estis katedrestro, inter 1899-1900 [[rektoro]]. En 1905 Ulrich edziĝis, lia geedzeco restis seninfana. Li ricevis imperiestran [[premio]]n en 1885. == Elektitaj planitaj konstruaĵoj == * Muzeo en [[Haarlem]] (1878) * Grenejo en Budapeŝto (1880, jam malkonstruita) * Industria halo en Budapeŝto (1885, jam malkonstruita) * Etaĝa domo en Vieno (1901) <gallery mode=packed> (Haarlem)Taylers Museum, Netherlands.jpg|Muzeo en [[Haarlem]] 0005439 elevator másolata.jpg|Grenejo en Budapeŝto Iparcsarnok.jpg|Industria halo en Budapeŝto Wien Tuchlauben Bognergasse Naglergasse.jpg|Domo en Vieno (1901) </gallery> == Fontoj == * [http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC16127/16183.htm hungarlingva biografio]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://budapest100.hu/en/architect/ulrich-keresztely/ hungarlingva biografio] * [https://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=ulrich hungarlingva biografio] * [https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/103/pc010349.html#3 hungarlingva biografio] * [http://www.architektenlexikon.at/de/656.htm germanlingva biografio] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ulrich Christian}} [[Kategorio:Aŭstraj arkitektoj]] [[Kategorio:Hungaraj arkitektoj]] [[Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj]] fvtlxnr0juwenl0k0gec4muostgfctt DDC Mlimani Park Orchestra 0 692657 9406335 9288329 2026-06-18T11:48:39Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406335 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzikgrupo |Nomo de la grupo = DDC Mlimani Park Orchestra |Portreto = |Grandeco de bildo = |Priskribo = |Fondo = 1978 |Deveno = [[Tanzanio]] |Malfondo = |Ĝenro = [[muziki wa dansi]] |Oficiala retejo = |Muzikistaro = |Muzikisto1h = |Muzikisto1i = |Muzikisto2h = |Muzikisto2i = |Fondintaro = |Fondinto1h = Muhiddin Maalim |Fondinto2h = Abdallah Gama |Fondinto3h = Cosmas Chidumule |Fondinto4h = Joseph Mulenga |Fondinto5h = Mikaelo Enoch |Fondinto6h = Abel Balthazar }} '''DDC Mlimani Park Orchestra''' ('''Mlimani Park''' por mallonga) estis unu el la plej populara [[Tanzanio|Tanzanian]] [[Dansi|muziki wa dansi]] bandoj.<ref>{{cite book|title=The Rough Guide to World Music Africa & Middle East|publisher=Rough Guides Ltd|author1=Simon Broughton|author2=Mark Ellingham|author3=Jon Lusk|pages=420}}</ref> Mlimani Park estis fondita en 1978 de eksa [[Juwata Jazz|Juwata Jazz Band]] membroj [[Muhiddin Maalim]], [[Abdallah Gama]], [[Cosmas Chidumule]], [[Joseph Mulenga]], [[Mikaelo Enoch]] kaj [[Abel Balthazar]]. Poste ilin kunigis [[Hassan Bitchuka]] kaj [[Suleiman Mwanyiro]] de la Juwata Jazz Band. Ili komencis kiel la loĝanta bando de la ''Tanzania Transport & Taxi Services'' posedis ''Mlimani Park Bar'' en [[Daresalamo]], la organizo ke ankaŭ administrita la bandon. Kiam ''Tanzania Transport & Taxi Services'' iris [[Bankroto|bankrotintan]] ĉirkaŭ 1982, la [[trinkejo]] kaj administrado de la [[Muzikgrupo|bando]] estis transprenitaj de ''Dar es Salaam Development Corporation'' (DDC), parto de la [[urbodomo]] kaj la bando fariĝis DDC Mlimani Park Orchestra. En la [[1980aj jaroj]], Mlimani Park liberigis ŝnuron de tre popularaj frapoj, plejparte skribita de Bitchuka, Cosmas Chidumule kaj Shaaban Dede. Kun respekto al alia muziki wa dansi bandoj de la 1980aj jaroj kiel [[Vijana Jazz]], kiu estis konata por ties teknikaj novaĵoj (ekz., [[Elektronika muzikilo|elektronikaj instrumentoj]]) aŭ kaj [[Maquis Original]], kiu ofte ŝanĝita ilia ''mtindo'' (stilo), Mlimani Parkas senmoviĝita kun la dansi tradicio. La devizo de la bando estis "la hejma danco" ([[Svahila lingvo|svahile]]: ''ngoma ya ukae''). En ilia longa kariero ili restis fidelan al ununura ''mtindo'', vokis ''sikinde'', kiu en ĝirado estis inspirita de tradiciaj tanzaniaj dancoj (''ngoma''). == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[International Orchestra Safari Sound]] * [[Juwata Jazz]] * [[Maquis Original]] * [[Vijana Jazz]] == Eksteraj ligiloj == * [https://web.archive.org/web/20121217062806/http://jagwamusic.net/mlimani.html Mlimani Parka Orkestro] - Jahazi-Amaskomunikilaro * [https://web.archive.org/web/20120826163600/http://biochem.chem.nagoya-u.ac.jp/~endo/EAPark.html Discography de Mlimani Parka Orkestro kaj La Nigraj Batalantoj] [[Kategorio:Kulturo de Tanzanio]] [[Kategorio:Tanzania muziko]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1978]] 6zfm1hvxd809m3us8xja44me6tow6yf Jaume Plensa 0 698898 9405547 9174944 2026-06-17T15:40:10Z Sj1mor 12103 9405547 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Jaume Plensa''' (naskiĝis en 1955) estas [[Hispanoj|hispana]] [[Skulptarto|skulptisto]] kaj [[gravuristo]] kiu kreas grandegajn skulptaĵojn en publikaj spacoj en kiuj li uzas literojn kaj tekston kiel materialon por skulptaĵoj kaj ne kiel koncepton<ref>Jaume Plensa, ''[https://jaumeplensa.com/gestorPlensa/Moduls/bibliography/press/pdf/50/2016%20Connaisse%20des%20Art.pdf Quand le mot prend corps]'', (PDF), p. 82, Connaissance des Arts, marto 2016.</ref> kiel faras artistoj de la [[Konceptarto|konceptisma]] skolo. Lia verkaro ofte esprimiĝas en grafika kaj semantika ludo en la formo de literoj aŭ numeroj. Al lia verkaro apartenas desegnaĵoj, skulptaĵoj, presaĵoj, opera pejzaĝo, vida arto, akustikaj [[artinstalaĵo|instalaĵo]]j, teksto kaj lumo. Li ankaŭ uzas multoblajn materialojn, kiajn [[fero]], [[Poliestero|poliestro]], [[vitrofibro]], [[alabastro]], [[ligno]] kaj [[Rustorezista ŝtalo|neoksidebla ŝtalo]]. Liaj artaĵoj estis ekspoziciitaj en iuj el la plej famaj institucioj pri nuntempa arto en la mondo<ref name=":0">(en) ''[http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2008/06_june/16/breathing_2.shtml Breathing - a new sculpture for Broadcasting Hous]''e, BBC News, la 16-an de junio 2008, alirite la 12-an de aŭgusto 2020.</ref>. == Vivkuro == Plensa naskiĝis en [[Barcelono]], [[Katalunio]], kie li studis arton, en la Lernejo de Llotja kaj en la Lernejo de Belaj Artoj de Sant Jordi. Poste li studis en Anglio ĉe la Fondumo Henry Moore kaj en Parizo ĉe Atelier Calder. Plensa loĝis dum jaroj en [[Berlino]], [[Bruselo]] kaj [[Parizo]], sed de kelkaj jaroj li ekloĝas en [[Barcelono]]<ref name=":1">(es) Massimiliano Minocri, ''[https://elpais.com/cultura/2013/11/25/actualidad/1385379823_282216.html Poezio en skulptaĵo: Jaume Plensa, 2013 Premio Velázquez]'', El Pais, la 25-an de novembro 2013, alirite la 12-an de aŭgussto 2020.</ref>. == Verkaro == Lia studio troviĝas en [[Sant Feliu de Llobregat]], kie li kreas grandajn skulptaĵojn kun literoj kaj numeroj, retroveblajn poste ekzemple en [[Bakuo]], [[Dubajo]], [[Bostono|Boston]], [[Ĉikago]], [[Montrealo]], [[Novjorko]], [[Parizo]], [[Tel-Avivo|Tel Avivo]] aŭ [[Tokio]] <ref name=":1" />. Liaj verkoj inkluzivas diversajn skulptaĵojn kiuj estas tekst-artaĵoj. Jen kelkaj ekzemploj: ''Breathing'' estas artaĵo memore al ĵurnalistoj mortintaj dum sia raportado, por kiu Plensa trovis inspiron en la aŭdvida vivo de la aŭdio kaj muzika sekcioj de la ''BBC-Broadcating House'', en la formo de giganta aŭskultanta vitro. La vortoj surskribitaj ĉirkaŭ la skulptaĵo en formo de spiralo de daŭranta teksto elvokas la temojn de parolado kaj silento, vivo kaj morto<ref name=":0" />. En la kadro de granda arta projekto (''Big Art Project'') en [[St Helens]], proksime de [[Liverpool]] (Britio), kie troviĝas eks-minejo, estis inaŭgurita en 2009 la artaĵo ''Sonho'' (portugala por sonĝo) konsistanta el blanka strukturo, alta je dudek metroj (66 [[Futo|futojn]]), pezanta kvincent tunojn, kiu estis skulptita por simili al la kapo kaj kolo de juna virino kiu meditas kun fermitaj okuloj. La skulptaĵo estas kovrita de blanka [[dolomito]], male al la nigra karbo, kiu estis antaŭe en la tiea minejo.5 Lia moderna skulptaĵo ''El alma del Ebro'' estis kreita por internacia ekspozicio en [[Zaragozo]], kies temo estis "akvo kaj daŭripova disvolviĝo". Ĝi estas dek unu metrojn alta kun ĉizitaj literoj kiu reprezentas la ĉelojn de la homa korpo, kiu mem konsistas pro 60% el akvo. Ĝiaj blankaj ŝtalaj literoj kaj kava strukturo invitas la spektanton rigardi internen kaj reflekti la rilaton inter homoj kaj akvo. Simila skulptaĵo, ''Singapore Soul'' (Singapura Animo), estis instalita en 2011 antaŭ la ''Ocean Financial Centre'' en [[Singapuro]]. Alia skulptaĵo ( I, You, She, He ...) kun tri figuroj kunmetitaj de ĉinaj, anglaj, malajaj kaj tamilaj literoj, ĉiu sidantaj sur grandaj plataj rokoj, videblas en la Frederik Meijer Gardens & Sculpture Park, en Grand Rapids, [[Miĉigano]]. "''Tolerance Sculptures''" kompletigita en 2011<ref>''[https://jaumeplensa.com/works-and-projects/public-space/tolerance-2011 Tolerance Sculptures]'', retejo de Jaume Plensa</ref>, estas serio de sep skulptaĵoj kunmetita de plurlingvaj metalaj literoj ripozantaj sur hispanaj rokoj. La skulptaĵoj troviĝas laŭlonge de Allen Parkway, okcidente de la centro de [[Houston (Teksaso)|Houston]], [[Usono]]. La skulptaĵo en pentrita senrusta ŝtalo ''Spiegel I & II'' (2010) en la kolekto de la Toledo Museum of Art, Ohio, Usono, estas farita el multaj lasero-tranĉitaj literoj el diversaj alfabetoj: araba, cirila, latina, ĉina, hinda, greka, hebrea kaj japana en kiu ĉiu skribo reprezentas kulturon kaj ilia kombino de literoj formas la babelon de reunuiĝintaj mondlingvoj kiel simbolon de tutmonda unuiĝo<ref>(en) John Dorfman, ''[https://jaumeplensa.com/gestorPlensa/Moduls/bibliography/press/pdf/25/2016%20Art%20&%20Antiques.pdf Heads up]'' (PDF), paĝoj 62-63, Art & Antiques, junio 2016</ref>. == Fotogalerio == <gallery widths="500" heights="500" mode="slideshow"> |Memportreto de Jaume Plensa en [[Bakuo|Baku]], [[Azerbajĝano]]. Literoj kaj korpoj estas kvazaŭ lia registrita marko. Dosiero:Zaragoza - Recinto Expo Zaragoza, escultura 'El Alma del Ebro', de Jaume Plensa 13.jpg|Ero el la artaĵo '''''El Alma del Ebro''''', kreita por la internacia artekspozicio en [[Zaragoza]]. Dosiero:Jaume Plensa House of Knowledge 01.JPG|''House of Knowledge'' (''Domo de Scio, 2010'') montrita en [[Borås]], [[Svedio]] kaj en antaŭ la [[Universitato de Frankfurto|Goethe Universität]] en [[Frankfurto ĉe Majno|Frankfurt-am-Main]], Germanio. |Tolerance Sculptures (Skulptaĵoj Toleremo, 2011), unu el la du skulptaĵoj ĉe Harmony Walk, Buffalo Bayou Park, [[Houston (Teksaso)|Houston]], Usono. Dosiero:Singapore Soul (2011) by Jaume Plensa, Ocean Financial Centre, Singapore - 20140609.jpg|Singapore Soul (Singapura Animo), 2011 Dosiero:Zaragoza - Recinto Expo Zaragoza, escultura 'El Alma del Ebro', de Jaume Plensa 17.jpg|alt=El Alma del Ebro'|El Alma del Ebro' </gallery> == Vidu ankaŭ == [[Konceptarto]] [[Publika arto]] == Ekstera ligilo == (angla) [https://jaumeplensa.com/works-and-projects/sculpture Oficiala retejo de Jaume Plensa] == Referencoj == {{Projektoj}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en Barcelono]] [[Kategorio:Hispanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Hispanaj artistoj]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Tekst-arto]] 3rhmc5nx7nd7wdugy6d0k58j0bc02rf Daniel Bañuls Martínez 0 705800 9405554 8061491 2026-06-17T15:43:10Z Sj1mor 12103 9405554 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |nomo=Daniel Bañuls Martínez |hejma urbo=Alakanto |nasa=la 28-an de aprilo, 1905 |loko de morto=Alakanto |dato de morto=la 20-an de aŭgusto, 1947 |loko de naskiĝo=Alakanto }} '''Daniel BAÑULS Martínez''' ([[Alakanto]], [[28-a de aprilo]] [[1905]] - [[20-a de aŭgusto]] [[1947]]) estis hispana artisto, desegnisto kaj skulptisto. == Biografio == La [[25an de novembro]] [[2011]], la alakanta urbestraro donis al Daniel Bañuls Martínez la postmortan titolon de Favorata Filo de menciita urbo, titolon, kiun oni ankaŭ donis al lia patro, Vicente Bañuls Aracil.<ref>[https://web.archive.org/web/2/http://redir.php?apartado=laciudad&pagina=distinciones.php&titulo=Hijos%20Insignes%20e%20Ilustres%20-%20La%20ciudad%20%2F%20Ayuntamiento%20de%20Alicante «D. Daniel Bañuls Martínez».] Ayuntamiento de Alicante. Hijos Insignes e Ilustres. [https://www.alicante.es/es/redir.php?apartado=laciudad&pagina=distinciones.php Arkivita]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} el originalo la 6an de septembro 2013. Konsultita la 25an de marto 2014.</ref> [[Dosiero:Alacant,_font_de_Llevant,_plaça_dels_Estels.JPG|eta|Levanta Fonto en la Placo de la Steloj en [[Alakanto]], de Daniel Bañuls (1930)]] 1- Levanta Fonto ( [[1930]] ). Situante en la Placo de la Steloj en [[Alakanto]]. 2- Monumento al Doktoro Antonio Rico Cabot ([[1930]]). Emeritiĝis en [[1939]] kaj translokiĝis en [[1971]]. 3- Monumento al la Falintoj de la Vega Baja ([[1941]]). Situanta ĉe la enirejo al Alakanto, en la areo konata kiel Agua Amarga. En 2009 la falangisma simbolismo estis forigita kaj dediĉita al ĉiuj falintoj. 4- Monumento al [[Carlos Arniches]] ([[1948]]). Situanta en la Parko Canalejas. Postmorta verko. Sendube, la Monumento al la Falintoj de la Vega Baja estas lia plej kritikata kaj polemika laboro. La Monumento memorigas la heroaĵon de pluraj falangistoj de la Vega Baja, kiuj venis la [[19an de julio]] [[1936]] por liberigi [[José Antonio Primo de Rivera|José Antonio'n,]] pensante, ke [[Alakanto]] ribelis. La grupo gvidata de José María Maciá estis kaptita en la areo konata kiel Los Doce Puentes fare de la Ataka Gardistaro, kiu ricevis informon. Tiuj, kiuj ne mortis en la batalo, estis juĝitaj kaj 52 el ili estis mortpafitaj la [[12-an de septembro]] de la sama jaro. Post jaroj da neglekto, kiuj kaŭzis gravan difekton, en [[2009]] ĝi estis restarigita, forigante la falangisman simbolismon kaj dediĉante ĝin al la falintoj de ĉiuj flankoj. == Notoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Hispanaj skulptistoj]] dxyjlkdmcd8sfzptmriuv21vqvqjl7s Christiane Amanpour 0 710710 9405725 9393353 2026-06-17T20:26:14Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405725 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Christiane AMANPOUR''' ([[Persa lingvo|perse]]: کریستیان امانپور, naskiĝis la [[12-a de januaro|12-an de januaro]] [[1958]] en [[Londono]]<ref name=":0">(en) [http://www.biography.com/people/christiane-amanpour-212140 Christiane Amanpour], biography.com</ref>) estas [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]]-[[Irano|irana]] televida raportistino, prezentisto kaj produktanto de [[Dokumenta filmo|dokumentaj filmoj]]. Ŝi estas la ĉefa internacia korespondanto de [[CNN]]. Ekde la 1980-aj jaroj, ŝi raportas pri krizaj kaj militaj zonoj kaj intervjuas mondgvidantojn. Ŝia laboro estis ofte premiita. Ŝi ricevis naŭfoje la premion [[Premio Emmy|Emmy]] pri ĵurnalismo kaj dokumentaj filmoj. Ŝi laboris por [[CNN]] ekde 1983. Krom por CNN ŝi ankaŭ laboras por [[American Broadcasting Company|ABC-News]]. Ŝi iĝis unu el la plej bone pagitaj raportistoj en la mondo, ne malplej danke al sia volo vojaĝi kaj labori en la plej danĝeraj lokoj en la mondo<ref>(en) Suzanne Hoppough: [http://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Christiane-Amanpour_BTWN.html #79 Christiane Amanpour] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170129100900/http://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Christiane-Amanpour_BTWN.html |date=2017-01-29 }}, forbes.com – The 100 Most Powerful Women</ref>. Ŝi parolas la [[Angla lingvo|anglan]], la [[Persa lingvo|persan]] (sian denaskan lingvon) kaj la [[Franca lingvo|francan]]. == Biografio == Christiane Amanpour naskiĝis en Londono, la plej aĝa filino de irana patro kaj brita patrino. Baldaŭ post ŝia naskiĝo, la familio ekloĝis en [[Teherano]]. En la aĝo de dek unu, Amanpour iris al [[Katolika Eklezio|katolika]] loĝlernejo en Anglio<ref name=":0" />. La familio Amanpour apartenis al la ekonomia kaj politika elito en Irano; post la [[Irana revolucio]] en 1979, ili perdis ĉiujn siajn posedaĵojn kaj privilegiojn kaj ekloĝis definitive en Anglio. Amanpour diris, ke ĉi tiuj politikaj eventoj instigis ŝin fariĝi ĵurnalistino. Ŝi studis ĵurnalismon ĉe la [[Universitato de Rod-Insulo]] en [[Usono]]. == Ĵurnalista laboro == La raportada laboro de Amanpour komenciĝis en 1990 kiel korespondanto por CNN kie ŝi raportis pri [[internacia krizo]]-situacioj ([[Golfa Milito]], [[Irako]], [[Afganio]], [[Nord-Koreio]], [[Palestinaj Teritorioj|palestinaj teritorioj]], [[Irano]], [[Sudano]], [[Israelo]], [[Pakistano]], [[Somalio]], [[Ruando]], [[Balkano]], [[Egiptio]], [[Libio]]). Ŝi ankaŭ faris [[Dokumenta filmo|dokumentan filmon]] (“Sekso kaj amo tra la tuta mondo”) tute kreita kaj reĝisorita de virinoj, interparolanta pri la intima vivo de homoj (plejparte virinoj) tra la tuta mondo en kiu ŝi starigas nediskretajn priseksajn demandojn<ref>(eo) Luis Eliver, “[https://esperanto.co/blogo/per-netflikso/per-netflikso-sekso-kaj-amo-tra-la-tuta-mondo-christiane-amanpour-sex-love-around-the-world/ Sekso kaj amo tra la tuta mondo” (Christiane Amanpour: Sex & Love Around the World)], la 9-an de januaro 2019</ref><ref>(en) [https://www.youtube.com/watch?v=D2Qh97qCUoM Christiane Amanpour & Kara Swisher | Sex & Love Around the World | SXSW 2018], jutuba filmeto</ref>, sed kiu ankaŭ temas pri rakontoj pri kiel ekzemple virinoj kaptas siajn rajtojn ankaŭ se temas pri la rajto paroli pri sia intima vivo, pri kiel [[Rifuĝinto|rifuĝintoj]] el multaj islamaj landoj neniam antaŭe parolis pri sia propra persona feliĉo kaj estas nesciaj pri kiel respekte konduti kun virinoj, pri kiel [[divorco]] aspektas en [[Libano]], pri kiel [[Gravedeco|gravediĝi]] en rifuĝejo, pri [[Transgenrulo|transgenruloj]] en [[Barato]]<ref>(en) ''[https://edition.cnn.com/2018/02/12/opinions/christiane-amanpour-sex-love-around-world-walkup/index.html Why Christiane Amanpour wants to talk about sex and love]'' (Kial Christiane Amanpour volas paroli pri seko kaj amo), CNN Opinio, la 4-an de aprilo 2018.</ref>, pri kiel [[Japanio]] baraktas kun [[intimeco]], ktp == Persone == Amanpour edziniĝis al James Rubin en 1998, kiu tiam estis oficiala proparolanto de [[Madeleine Albright]], [[Ŝtata sekretario de Usono|ŝtatsekretario de Usono]]<ref>(en) ''[http://www.britannica.com/biography/Christiane-Amanpour Christiane Amanpour]''. [[Encyclopaedia Britannica]]</ref>. Tra la jaroj, Amanpour intervjuis multajn eminentajn politikistojn, inkluzive de [[Tony Blair]], [[Pervez Muŝaraf]], [[Hamid Karzai]], [[Hosni Mubarak]] kaj [[Hasan Ruhani|Hassan Rouhani]]. Ŝi ricevis la premion [[Premio Emmy|Emmy]] pro sia intervjuo kun [[Muamar Kadafi|Moammar al-Kadhafi]] dum la [[araba printempo]]. Ŝi havas sian propran ĉiutagan intervjuan programon ĉe CNN Internacia, nomatan ''Amanpour''. La 14-an de junio 2021, Amanpour anoncis ke ŝi estis diagnozita kun [[Ovario|ovaria]] [[kancero]]<ref>[https://m.tagesspiegel.de/gesellschaft/medien/bekannte-us-kriegsreporterin-cnn-journalistin-amanpour-macht-krebserkrankung-oeffentlich/27287216.html "Bekannte US-Kriegsreporterin CNN-Journalistin Amanpour macht Krebserkrankung öffentlich"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210615062208/https://m.tagesspiegel.de/gesellschaft/medien/bekannte-us-kriegsreporterin-cnn-journalistin-amanpour-macht-krebserkrankung-oeffentlich/27287216.html |date=2021-06-15 }}, ''Der Tagesspiegel'', la 14-an de junio 2021</ref>. == Premioj kaj honoroj == Amanpour gajnis ĉiun gravan televidan ĵurnalismopremion inkluzive de dek unu premioj Emmy por Novaĵoj kaj Dokumentaj filmoj, kvar premioj Peabody, du premioj George Polk, tri premioj du-Pont-Columbia kaj la premio Kuraĝo en ĵurnalismo. Ŝi estas honora civitano de Sarajevo kaj Bonvola Ambasadoro de Unesko por Gazetara Libereco kaj Sekureco de Ĵurnalistoj<ref>(en) ''[https://cnnpressroom.blogs.cnn.com/2018/02/14/new-cnn-original-series-christiane-amanpour-sex-love-around-the-world-debuts-saturday-march-17/ New CNN Original Series “Christiane Amanpour: Sex & Love Around the World” Debuts Saturday, March 17] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210121044344/https://cnnpressroom.blogs.cnn.com/2018/02/14/new-cnn-original-series-christiane-amanpour-sex-love-around-the-world-debuts-saturday-march-17/ |date=2021-01-21 }},'' CNN Press Room, la 14-an de februaro 2018.</ref>. Ŝi ricevis naŭ [[Honora doktoreco|honorajn doktorecojn]] pro ŝia ĵurnalisma laboro. En [[2007]] ŝi estis nomumita [[Ordeno de la Brita Imperio|Komandanto de la Ordeno de la Brita imperio]] ([[Ordeno de la Brita Imperio|CBE]])<ref>(en) ''[http://abcnews.go.com/News/christiane-amanpour-abc-news-official-biography/story?id=11208824 Christiane Amanpour's Biography]''. ABC.</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Simon Reeve]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * (en) [http://edition.cnn.com/profiles/christiane-amanpour-profile Profilo] de [http://edition.cnn.com/profiles/christiane-amanpour-profile Christiane Amanpour] en CNN.com * (en) [https://www.ted.com/speakers/christiane_amanpour Christiane Amanpour] en [[TED (prelegoj)|TED-prelego]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Iranaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Britaj ĵurnalistoj]] sm1slodmyjbd4hwby7mpsi8exf2mf2x Culebra 0 712634 9406208 9360116 2026-06-18T10:10:07Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406208 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insulo|municipo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = PR |mapo lokumilo = iso |mapo1 lokumilo = |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 10 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Karibio |parenco_tipo = Akvejo |ĉefurbo = |ĉefurbo tipo = Ĉefa loko }} '''Insulo Culebra''' (hispanlingva prononco: [kuˈleβɾa] [kuLEbra], Insulo Serpento) estas [[insulo]]-[[municipo]] de [[Puerto-Riko]] kaj geografie parto de la [[Hispanaj Virgulininsuloj]]. Ĝi estas proksimume 27 km oriente de la puertorika ĉeftero, 19 km okcidente de Sankta Tomaso ([[Usonaj Virgulininsuloj]]) kaj 14 km norde de [[Vieques]]. En Culebra estas 5 "barrios" (kvartaloj) kaj Culebra Pueblo (Dewey), nome urbocentra areo kaj la administracia centro de la insulo. La loĝaantoj de la insulo estas konataj kiel "culebrenses". Kun 1 818 loĝantoj en la usona popolnombrado de 2010, ĝi estas la puertorika malplej loĝata municipo. [[Dosiero:Culebra Nautical chart.jpg|eta|maldekstre|250px|Culebra marmapo.]] Origine nomita ''Isla del Pasaje'' kaj ''Isla de San Ildefonso'', Culebra estas konata ankaŭ kiel ''Isla Chiquita'' ("Malgranda Insulo"), ''Cuna del Sol Borincano'' ("Lulilo de la Puertorika Suno") kaj ''Última Virgen'' ("Lasta Virgulino", pro sia loko fine de la [[Virgulininsuloj]]). == Bildaro == <gallery packed heights="200"> File:Culebra_pláž_Flamenco2.jpg|Flamenco Strando. File:Culebra_pláž_Flamenco.jpg|Flamenco Strando. File:Culebra_tank_na_pláži_Flamenco.jpg|Malnova tanko en Flamenco Strando. File:Culebra, Puerto Rico church.JPG|Preĝejo en la urboplaco. File:Beach at Culebra Island, Puerto Rico.jpg|Flamenco Strando. File:Koralove utesy PlayaFlamenco IslaDeCulebra PuertoRico.jpg|Nordokcidento de la Flamenco Golfo. File:Fish in corals, Culebra Puerto Rico.jpg|Kulebraj koraloj. File:Entrance to Culebra's Ensenada Honda.jpg|Ensenada Honda. File:Culebra Puerto-Rico Flamenco-Beach Tank 2009-09-06 Lo-Res.jpg|Tanko M4A3 Sherman en Flamenco Strando. File:Plaque picture.jpg|Jarcenta Memortabulo por Pedro Márquez. </gallery> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://southeast.fws.gov/pubs/facts/cbrcon.pdf Culebra National Wildlife Refuge] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041024070939/http://southeast.fws.gov/pubs/facts/cbrcon.pdf |date=2004-10-24 }} * [http://www.culebraferry.com/ Culebra ferry tickets online] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210108163427/http://www.culebraferry.com/ |date=2021-01-08 }} * [https://web.archive.org/web/20100107023407/http://theculebracalendaronline.com/ Culebra Island Newspaper] * [http://pr.gov/Directorios//Pages/InfoMunicipio.aspx?PRIFA=M049 Puerto Rico Government Directory – Culebra] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210120012257/http://www2.pr.gov/Directorios/Pages/InfoMunicipio.aspx?PRIFA=M049 |date=2021-01-20 }} * [https://fundacionculebra.omeka.net/collections/browse University of Florida Digital Collections – Caribbean Digital archives of Culebra] [[Kategorio:Insuloj en Porto-Riko]] qgbn1u96la29q8f5nz6dwmty4qirh78 Citrusa tristeza viruso 0 717244 9405921 9295264 2026-06-18T01:38:11Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405921 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:CTV Leaf Chlorosis.jpg|eta|200px|Folioj atakitaj.]] '''Citrusa tristeza viruso''' (CTV) estas virusa specio de la genro klosteroviruso, kiu kaŭzas la plej ekonomie damaĝan malsanon al sia samnoma planta genro, ''[[Citrus]]''. La [[malsano]] kaŭzis la morton de milionoj da citrusaj kultivitaj plantoj tra la tuta mondo kaj igis milionojn da aliaj plantoj senutilaj por produktado.<ref> Lee, Richard F. (2015). "Chapter Five - Control of Virus Diseases of Citrus". Advances in Virus Research. 92: 143–173. doi:10.1016/bs.aivir.2014.10.002. PMID 25591879. </ref> [[Kamparano]]j en [[Brazilo]] kaj aliaj sudamerikaj landoj donis al ĝi la nomon "Tristeza", kio signifas malĝojon portugale kaj hispane, rilate al la detruo produktita de la malsano ekde la [[1930-aj jaroj]]. La viruso estas transdonita plej efike per la [[Bruna citrusafido|''bruna citrusafido''.]] == La patogeno == [[Dosiero:Brown citrus aphid 5194050.png|eta|dekstre|''Toxoptera citricida'', la plej damaĝa CTV-transiga vektoro.]] CTV estas fleksa bastona [[viruso]] kun dimensioj de 2000 nm longa kaj 12 nm diametro.<ref>Bar-Joseph M, Che X, Mawassi M, Gowda S, Satyanarayana T, Ayllón M, Albiach-Martí M, Garnsey SM, Dawson WO. The Continuous Challenge of Citrus tristeza virus Molecular Research. Fifteenth IOCV Conference, 2002- Citrus Tristeza Virus.</ref> La genaro CTV estas tipe longa inter 19,2 kaj 19,3 kb kaj konsistas el ununura fadeno de [[RNA]] enfermita de du specoj de kapsidaj proteinoj.<ref>Xiong, Z. "Pathogenomics of Citrus Tristeza Virus." Ag.arizona.edu. University of Arizona. Web. [http://ag.arizona.edu/~zxiong/ctv_resequencing.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130131175414/http://ag.arizona.edu/~zxiong/ctv_resequencing.htm |date=2013-01-31 }}.</ref> La grandeco de ties genaro faras CTVon unu el la plej grandaj RNA-virusoj konataj. La CTV-genaro enhavas 12 malfermajn lego-kadrojn, kiuj povus kodigi almenaŭ 17 [[proteino]]jn.<ref name="Cambra" >United Kingdom. Food and Environment Research Agency. Protocol for the Diagnosis and Quarantine Organism Citrus Tristeza Virus. De Mariano Cambra, Antonio Olmos, kaj Maria T. Gorris. Food and Environment Research Agency. Web. [http://fera.defra.gov.uk/plants/plantHealth/pestsDiseases/documents/protocols/ctv.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111108080841/http://www.fera.defra.gov.uk/plants/plantHealth/pestsDiseases/documents/protocols/ctv.pdf |date=2011-11-08 }} Arkhivita la 8an de Novembro 2011 en Wayback Machine.</ref> == Gastigantoj kaj simptomoj == CTV infektas plurajn speciojn de la plantgenro, ''Citrus'', inkluzive de amara oranĝujo (''Citrus aurantium'') kaj ajna [[citruso]] greftita sur greftbazo el amara oranĝujo, Meksika lemonujo kaj Sevila lemonujo (''C. × aurantifolia''), Hasaku oranĝujo<ref> Walter Reuther, [https://books.google.es/books?id=Bzv8n96-A10C&pg=PA102&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Citrus Industry,] Volume IV, p. 102, en Google Books </ref> kaj dolĉa oranĝujo ''C. × sinensis''), grapfruktarbo (''C. × paradisi''), kaj [[mandarinujo]] (''C. reticulata''). CTV ankaŭ povas infekti plantojn de ''Aeglopsis chevalieri'', ''Afraegle paniculata'' kaj ''Pamburus missionis'' de la citrusa subfamilio ''Aurantioideae'', same kiel ''Passiflora gracilis'' kiu apartenas al tute malsama genlinio de rozedaj plantoj. CTV estas distribuata tutmonde kaj troveblas kie ajn citrusarboj kreskas.<ref name="Brunt"> Brunt, A.A., Crabtree, K., Dallwitz, M.J., Gibbs, A.J., Watson, L. and Zurcher, E.J. (eld.) (1996 antaŭen). [https://web.archive.org/web/20011017193812/http://biology.anu.edu.au/Groups/MES/vide/ Plant Viruses Online: Descriptions and Lists from the VIDE Database.] Versio: 20a de Aŭgusto 1996.' URL [https://biology.anu.edu.au/Groups/MES/vide "Arkivita kopio".] Arkivita el la originalo la 17an de Oktobro 2001. Alirita la 21an de Oktobro 2011. </ref> Simptomoj de CTV-infekto estas tre variaj kaj dependas de pluraj faktoroj inkluzive de gastiganto, severeco de la speciala virusa raso, kaj medicirkonstancoj. La tri plej oftaj grupoj de simptomoj estas dekliniĝo (rapida kaj malrapida), branĉaj kavetoj, kaj plantidaj flavoj. Dekliniĝo estas ĝenerale elmontrita en dolĉa oranĝujo, mandarinujo aŭ grapfruktujo kiam ili estas greftitaj sur infektita amara oranĝujo. Ĉi tiu malpliiĝo inkluzivas flavecajn [[folio]]jn kaj ĝeneralan faligon de la infektita arbo. Dekliniĝo povas esti malrapida, daŭrante kelkajn monatojn ĝis jarojn post kiam la unuaj simptomoj estas rimarkitaj. Ĉi-kaze la infektita arbo ankaŭ montros ŝvelon ĉe la greftpunkto kaj kanelaron sur la interna parto de la originala amara oranĝa ŝelo. La dekliniĝo ankaŭ povas esti rapida, rezultigante morton de gastiganto nur kelkajn tagojn post kiam la unuaj simptomoj estas rimarkitaj.<ref name="Brunt"/> Tigorompoj sub ŝelaj truetoj estas alia simptomo de CTV, kiu manifestiĝas ĉe plej multaj gastigaj specoj sub la taŭgaj kondiĉoj, kaj precipe ĉe citrusoj greftitaj sur amara oranĝujo. La gastiganto disvolvos kavetojn en la trunko kaj branĉoj. Ĉi tio rezultas en malpliigo de arba vigleco kaj malpli granda frukta rendimento. Ĉi tio estas kutime kaŭzita de la pli fortaj rasoj de CTV.<ref name="Koizumi" >Koizumi, Meisaku. "Citrus Tristeza Virus: Symptoms and Control." Food and Fertilizer Technology Center for the Asian and Pacific Region. Web. [http://www.agnet.org/library/tn/2001003/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100417000717/http://www.agnet.org/library/tn/2001003/ |date=2010-04-17 }} Arkivita la 17an de April 2010 en Wayback Machine.</ref> La tria grava simptomo de CTV-infekto estas plantidaj flaviĝoj. Ĉi tio tendencas okazi sur amara oranĝujo, Natsudaidai, citrono kaj [[Pampelmuso|buntano]]. Simptomoj inkluzivas flaviĝon de foliaro kaj ĝeneralan branĉovelkiĝon. == Diagnozo == CTV estas klasike diagnozita per greft-inokulado de meksika lemonujo ([[limeo]]) (''Citrus aurantifolia'') per histo de malsana planto. La meksika lemonujo disvolvos tre antaŭvideblajn simptomojn. Simptomoj sur la folioj komenciĝas kiel klaraj vejnoj, kiuj fariĝas korkaj, poste sekvas klorozo kaj kupado de la folio. Precipe severaj rasoj povas rezulti en naniĝo, kaj ankaŭ branĉaj kavetoj povas okazi.<ref name="Cambra" /><ref name="Koizumi" /> Alternative CTV povas esti montrita per la ĉeesto de agregaĵoj de transgrupaj enaj korpoj en la floemo de la malsana planto. <ref name="Bar-Joseph">Bar-Joseph, Moshe, Ruth Marcus, kaj Richard F. Lee. "The Continuous Challenge of Citrus Tristeza Virus Control." Annual Review Phytopathology 27 (1989): 291-316. Print</ref> Aliaj diagnozaj proceduroj inkluzivas elektronan mikroskopion, duoblan antikorpan sandviĉan enzim-ligitan imunosorban analizon (DAS-ELISA), histoprintitan ELISA, kaj PCR-bazitajn analizojn. Ĉi tiuj metodoj identigas signojn de la viruso, kiel ekzemple ĝia mikroskopa strukturo (elektronika mikroskopio), la ĉeeston de antigenoj de ĝiaj proteinoj (ELISA) aŭ la ĉeeston de ĝia RNA (PCR). == Epidemiologio == CTV estas viruso limigita al la floemaj histoj de sia gastiganto. Ĝi estas transdonita duon-persiste per afidoj, kiuj penetras buŝpartojn en la floemon por ĉerpi [[suko]]n, plejparte la afidaj specioj, kiuj koloniigas la plantaron.<ref name="Bar-Joseph"/> La ''bruna citrusa afido'' estas sufiĉe pli efika transdonante la viruson ol aliaj afidoj, kiuj infestas citrusojn. En [[Florido]] montriĝis ke ĝi estas de ses ĝis dudek kvin fojojn pli efika ol ''Aphis gossypii'', la plej efika elportanto trovita en la ŝtato antaŭ la enkonduko de la bruna citrusafido antaŭ 1995.<ref> Yokomi RK, Lastra R, Stoetzel MB, Damsteegt VC, Lee RF, Garnsey SM, Gottwald TR, Rocha PeAa MA, Niblett CL. 1994. Establishment of the brown citrus aphid (Homoptera: Aphididae) in Central America and the Caribbean Basin and transmission of citrus tristeza virus. Journal of Economic Entomology 87:1078-1085. </ref> Ĉi tiun efikecon plibonigas la mallarĝaj gastigaj ebloj de la bruna citrusa afido kaj ĝia emo produkti flugilhavajn formojn por koloniigi novkreskaĵon. ''A. gossypii'' havas multe pli larĝan gastigantan teritorion, inkluzive de centoj da plantospecioj en Florido, kaj la transdono de la viruso estas blokita kiam ĝi suĉas malsaman gastiganton.<ref>[http://entnemdept.ufl.edu/creatures/citrus/bc_aphid.htm Featured Creatures] </ref> == Medio == Afidoj estas la ĉefa virusa portanto per kiu CTV estas transdonita. Komence en Usono estis nur kotona afido ''Aphis gossypii'', verda citrusafido ''A. spiraecola'', kaj la [[nigra citrusafido]] ''Toxoptera aurantii''.<ref name="Brunt"/><ref name="Stanley" > Stanley, Doris. "A Dual Citrus Threat." Agricultural Research 42.12 (1994): 19-. ProQuest. Web. 20 Okt. 2011 </ref> Ĉi tiuj afidoj transdonas la viruson multe malpli efike ol ''Toxoptera citricida'', nome la bruna citrusa afido. ''Toxoptera citricida'' estis trovita en [[Orienta Azio]] kaj [[Sudameriko]], kaj malrapide supreniris tra [[Mezameriko]] kaj la [[Antiloj]]. Antaŭ 1993 ĝi atingis [[Kubo]]n, kaj en 1995 ĝi estis trovita en Florido.<ref name="Agrios" > Agrios, George N. Plant Pathology. San Diego: Academic, 1997. Print. </ref> La afidoj postulas almenaŭ 30 al 60 minutojn da nutrado por akiri la viruson, kaj restas infektemaj dum almenaŭ 24 horoj poste. ''T. citricida'' estas multe pli efika ol la aliaj afidoj, kaj ĝi povas transdoni CTV-rasojn kiuj kaŭzas severan branĉajn kavetojn aŭ dekliniĝojn, agojn kiujn la aliaj afidoj ne povas fari. Kvankam ''A. spiraecola'' estas malpli efika, ĝi tendencas havi pli altajn populaciojn kaj tiel povas ankoraŭ transirigi la viruson sufiĉe bone. ''T. aurantii'' pruviĝis nur transdoni certajn rasoj de CTV. El la tri malpli efikaj afidoj, ''A. gossypii'' havas transdonefikecon de 78%, dum ''A. spiraecola'' kaj ''T. aurantii'' estas inter 0-6%.<ref name="Cambra" /> La ĉefa kultura praktiko, kiu pliigas la severecon de CTV, estas kiam la citrusaj arboj estas greftitaj sur la amara oranĝujo. Uzi CTV-infektitan [[burĝono]]n por [[greftado]] povas transdoni la CTVon de la originala arbo al la nova. == Administrado == [[Dosiero:Shikwasa-1.jpg|eta|''Citrus × depressa'' frukto estas tre acida kaj nur uzata kiel spicaĵo, sed uzata kiel greftbazo ĝi subpremas tristezan malsanon.]] Kiam CTV unue estis malkovrita, [[kvaranteno]] estis la plej bona strategio, nun kvaranteno funkcias nur por areoj, kie malgranda kvanto da arboj estas infektitaj. La alia aliro kiu estis adoptita post kiam ''T. citricida'' venis al Usono estis detruado de ajna arbo en kiu la greftaĵo ne estis libera de CTV.<ref name="Agrios" /> Ĉi tio estas pli drasta rimedo sed devis esti farita tiel ĉar rapide ''T. citricida'' povas disvastigi la viruson. Se estas iu CTV en la areo, evitu grefti arbojn sur amara oranĝa kaj anstataŭe grefti sur tristeza-tolerema greftbazo. Ĉar la viruso estas en Azio delonge, ili uzas kiel greftbazon de trifolia oranĝujo, mandarino Sunkio kaj Ŝiikuvaŝo (''C. × depressa'') dum multaj jaroj. Iuj hibridoj, kiel Troyer citranĝo aŭ Swingle [[citrumelo]], montras promeson kiel imuna radikaro. Ankaŭ, uzado de varioj toleremaj al branĉkavetoj estas rekomendita. La produktado de senvirusaj arboj per ŝospinta greftado aŭ varma traktado estas tre grava. Se eblas teni la kampon konstante libera de CTV, la plantado de senvirusaj arboj estas praktika. En lokoj kie malfacilas trovi senvirusan kampon, antaŭinokulado kun milda CTV-rasoj protektas arbojn kontraŭ infekto kun severa rasoj de CTV. Plantoj kiuj liveras burĝonojn devas esti inokulitaj kun milda CTV-rasoj almenaŭ kvar al ses monatojn antaŭ propagado. Ili estu konservataj en [[forcejo]], sub afid-liberaj kondiĉoj. Estas ankaŭ rekomendite, ke bredejoj de junaj plantoj kreskigitaj por propagado estu konservataj protektitaj en ŝirmdomoj kontraŭ afidoj. Supre-greftado kun antaŭinokulitaj burĝonoj sur intergreftaĵoj infestitaj per severa CTV ne efikas, ĉar la arbo havas malmultan protekton kontraŭ la malsano. Necesas aspergi plantidejon kaj junajn arbojn fojfoje per insekticido, por regi afidojn. Ĉi tio devas prokrasti ĉian reinfekton kun la viruso.<ref name="Koizumi" /> Biologia aliro estis alporti parazitoidan [[vespo]]n el Azio, kiu nature regas ''A. spiraecola''. Ĉi tiu ago ĉesis kiam ''T. citricida'' alvenis pro tio, ke la vespo ne predas tiun pli gravan afidon. Estas natura parazitoido de afidoj en Florido en la familio de gajlaj muŝetoj ''Cecidomyiidae'', kiu provas malpligrandigi la nivelojn de afidoj, tamen pro la enfluo en afida populacio ĝi ne povis teni la populaciojn malaltaj.<ref name="Stanley" /> == Graveco == CTV estas la plej ekonomie grava kaj damaĝa viruso de citrusarboj. Ĝi povas esti disvastigita rapide kaj damaĝi ne nur mortigante arbojn sur radikaro de amara oranĝujo, sed ankaŭ per kaŭzi branĉajn kavetojn en normalajn citrusarbojn.<ref name="Agrios" /> Ĝi mortigis pli ol 80 milionojn da arboj tutmonde, ĉefe en [[Sudafriko]] ekde 1910, [[Argentino]] (10 milionoj) kaj [[Brazilo]] (6 milionoj) ekde 1970, kaj [[Usono]] (3 milionoj) ekde 1950. Kun la disvastiĝo de ''T. citricida'' la severeco kaj efiko draste pliiĝis en Mezameriko kaj Usono. En [[Hispanio]] grandigis malpliiĝo je produktado de pli ol 40 milionoj da dolĉaj oranĝarboj kaj mandarinujoj.<ref name="Cambra" /> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://web.archive.org/web/20060909171211/http://phene.cpmc.columbia.edu/ICTVdB/00.017.0.01.008.htm ICTVdB - The Universal Virus Database: Citrus tristeza virus] * [http://www.virology.net/Big_Virology/BVFamilyGroup.html Family Groups - The Baltimore Method] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130330144456/http://www.virology.net/Big_Virology/BVFamilyGroup.html |date=2013-03-30 }} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Plantaj malsanoj]] [[Kategorio:Virusoj]] [[Kategorio:Fitopatologio]] 9ef7j23dcq8lw1rgsvawfxg4g001e1z Mansfield Park (1999) 0 719494 9405970 9249379 2026-06-18T05:36:18Z Sj1mor 12103 9405970 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto filmo}} '''''Mansfield Park''''' estas brita romantisma komedi-[[drama filmo]] de 1999 bazita sur la samnoma romano de [[Jane Austen]] de [[1814]] nome [[Mansfield Park]], verkita kaj reĝisorita de Patricia Rozema. La filmo devojiĝas el la originala romano en kelkaj aferoj. Por ekzemplo, la vivo de Jane Austen mem estas aligita al la filmo, same kiel aferoj pri sklaveco kaj vivo en [[plantejo]]j. La majoritato de la filmo estis filmita en la palaco Kirby Hall en [[Northamptonshire]]. La filmo, same kiel la romano, rakontas la historion de Fanny Price, starte kiam ŝia troŝarĝita familio sendas ŝin estanta dek-jaraĝa vivi en la hejmo de siaj riĉaj geonkloj kaj sekvante ŝian disvolviĝon en la komenca matureco. Kiel ĉe aliaj romanoj de Austen, diversaj aferoj de ŝia propra vivo estis uzitaj kiel pilieroj de la intrigo, inter kiuj malfacila ekonomia kaj socia situacio de [[meza klaso|mezklasa]] familio kun tro multaj gefiloj (speciale filinoj), dependo de tiaj familioj de specifaj roluloj de pli alta klaso (speciale onkl(in)oj), gravo de la ekleziaj postenoj kiel utilaj supreniriloj, gravo de la [[balo]]j kiel socia ceremonio ktp. ''Mansfield Park'' ricevis ĝenerale favorajn recenzojn el kritikistoj. La kinkritika retejo [[Rotten Tomatoes]] indikas, ke 77% de la kritikistoj donis al la filmo pozitivan recenzon bazite sur 69 recenzoj, kun averaĝo de 6.9/10.<ref>[https://www.rottentomatoes.com/m/1093843-mansfield_park "Mansfield Park (1999)".] [[Rotten Tomatoes]]. Fandango Media. Arkivita el la originalo la 12an de Decembro 2016. Alirita la 27an de Marto 2021. </ref> [[Metacritic]] atribuas rangigon el 100 bazite sur recenzoj el kritikistoj, en kiu la filmo atingas 71 bazite sur 31 recenzoj.<ref>[https://www.metacritic.com/movie/mansfield-park "Mansfield Park Reviews".] [[Metacritic]]. CBS Interactive. Arkivita el la originalo la 13an de Decembro 2016. Alirita la 27an de Marto 2021. </ref> == Geaktoraro kaj roluloj == {{Div col|cols = 2}} * Frances O'Connor kiel Fanny Price * [[Jonny Lee Miller]] kiel Edmund Bertram * James Purefoy kiel Thomas Bertram Jr. * [[Embeth Davidtz]] kiel Mary Crawford * Alessandro Nivola kiel Henry Crawford * [[Harold Pinter]] kiel Sir Thomas Bertram Sr. * Lindsay Duncan kiel Lady Bertram / Mrs Price * Victoria Hamilton kiel Maria Bertram * Justine Waddell kiel Julia Bertram * Hugh Bonneville kiel Mr Rushworth * Sheila Gish kiel Mrs Norris * Charles Edwards kiel Mr Yates * Hilton McRae kiel Mr Price * Sophia Myles kiel Susan Price * Anna Popplewell kiel Betsey * Hannah Taylor-Gordon kiel Juna Fanny {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * ''[[Mansfield Park]]'' == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{IMDb title|0178737|Mansfield Park}} * Claudia L. Johnson [https://web.archive.org/web/20110926225844/http://www.patriciarozema.com/articles/introMP.html Introduction to the screenplay for ''MANSFIELD PARK''] en Patricia Rozema.com * Claudia L. Johnson [https://web.archive.org/web/20110505191116/http://www.patriciarozema.com/articles/run.html Run mad, but do not faint: The Authentic Audacity of Rozema's ''MANSFIELD PARK''] en Patricia Rozema.com (1999) * Stephen Holden [https://web.archive.org/web/20110926225907/http://www.patriciarozema.com/articles/spicing.html Spicing Austen's 1806 with Dashes of 1999] en Patricia Rozema.com * Kathi Groenendyk [http://www.jasna.org/persuasions/on-line/vol25no1/groenendyk.html Modernizing ''Mansfield Park'': Patricia Rozema’s Spin on Jane Austen] en JASNA (Vintro 2004) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Jane Austen]] [[Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999]] [[Kategorio:Anglalingvaj filmoj]] [[Kategorio:Britaj filmoj]] [[Kategorio:Miramax]] gafnc0vea6cys0s65sabu85fnqruky6 Friedrich Wilhelm Eugen Döll 0 720722 9405509 8405160 2026-06-17T15:29:20Z Sj1mor 12103 9405509 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Sfingo, nuntempe sur la Sankta insulo en Gotha}} ''' Friedrich Wilhelm Eugen DÖLL''' (naskiĝinta la {{Daton|8|10|1750}} en [[Veilsdorf]], mortinta la {{Daton|30|3|1816}} en [[Gotao]]) estis [[germanio|germana]] skulptisto. == Vivo == [[Dosiero:ChristianeBecker-Neumann2.jpg|eta|Monumento por [[Christiane Becker-Neumann]] en Vajmaro, laŭ desegnaĵoj de Heinrich Meyer]] [[Dosiero:Thuringia Gotha asv2020-07 img26 Studnitz-Pyramide.jpg|eta|TPiramida tombo por Studnitz en Gotao, ĉe la [[Ernestinum (Gotha)|Ernestinum-lernejo]]]] Estante filo de porcelanpentristo li komence estis lernoknabo ĉe la skulptisto Ney en [[Fulda]]. Kiel juna skulptisto li pasigis laŭ komisio de la heredprinco Ernesto de [[Saksio-Gotao-Altenburg]] (ekde 1772 duko [[Ernesto la 2-a (Saksio-Gotao-Altenburg)]] tri jarojn en [[Parizo]] kaj [[Romo]] (1770-1773). Rekomendon por li faris barono [[Friedrich Melchior Grimm]]. Parize li estis disĉiplo de [[Jean-Antoine Houdon]]; Rome li plukleriĝis sub la gvido de [[Raphael Mengs]] kaj [[Johann Friedrich Reiffenstein]]. Post reveno li nomumitis en 1781 kortega skulptisto ricevante mendojn ĉefe el la rezidejoj Gotao, [[Anhalt-Dessau]] kaj [[Meiningen]]. Kreitis portretaj bustoj, monumentoj kaj reliefoj. En 1786 Döll iĝis profesoro kaj en 1787 li ekĉefinspektistis ĉe la artaĵoj gotaaj. Döll ankaŭ mem instruis kaj vekis desegnadinteresegon ekz. ĉe la junulino [[Louise Seidler]] (kiu inter 1800 kaj 1803 lernantinis ĉe la gotaa Supera porknabina lernejo de Sophie Ludolfine Stieler). Döll entombigitis en la [[Tombejo malnova de Gotha]]. Post 1906 oni ne plu havis kontojn pri tomboŝtono lia. Lia filo [[Friedrich Leopold Döll]] ankaŭ skulptistis; li ekz. faris la monumenton por [[Ernst Wilhelm Arnoldi]] proksime de la ĉefpoŝtejo gotaa. == Verkoj == * [[Kandelabro (Altenbergen)|kandelabro en Altenbergen]] * ''Kredo, amo kaj espero'' por la ĉefa kirko de [[Luneburgo]] * 22 reliefoj stukaj ĉe la princa hipodromo en [[Dessau]] * statuo de natura grandeco de carino [[Katerina la 2-a (Rusio)]] kiel [[Minerva]] * la sama carino oferanta filinon suraltare * [[Johann Joachim Winckelmann|Winckelmann]]-monumento en Romo * bustoj de [[Sapfo]] kaj de [[Anton Raphael Mengs]] * la naŭ [[muzoj]] ([[basreliefo]]) * [[Gustavo la 2-a Adolfo (Svedio)]] rajdanta kun venkokrono (basreliefo) * figuroj de Minvera, de muzo kaj de [[Higio]] (de natura grandeco) * tombomonumentoj de la grafino de Einsiedel en [[Dresdeno]] kaj de duko Karlo de [[Meiningen]] * monumento de [[Gotthold Ephraim Lessing]] ĉe la Duko-Aŭgusto-biblioteko en [[Wolfenbüttel]]<ref>Hans Butzmann: ''Lessings Denkmal in Wolfenbüttel''. Ein Vorspiel zur Geschichte der Lessingverehrung, Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, 1982.</ref> * busto de [[Johano Keplero]] en la templo monoptera de [[Emanuel Herigoyen]] en [[Regensburg]] * monumento egipta ĉe Cigno-lageto en Gotao (la sfingo troviĝas nun sur la Sankta insulo en la [[Kastelparko Gotha]]) * monumento por [[Christian August Geutebrück]] en Gotao * Puto de la [[nimfoj]] ĉe [[Kastelo Wilhelmsthal]] (originale ekde 1797) * [[Hans Adam von Studnitz|Studnitz]]-piramido en Gotao == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == [[Dosiero:Schloss Wilhelmsthal, 7, Wilhelmsthal, Marksuhl, Wartburgkreis.jpg|eta|Puto kun nimoj/Kastelo Wilhelmsthal (Marksuhl)]] * [http://gso.gbv.de/COOKIE=U999,K999,D2.1,E9393fa01-8cc,I0,B9994%2B%2B%2B%2B%2B%2B,SY,A%255C9008%2BJ,,1,,U,,7,NGAST,R217.247.161.59,FN/DB=2.1/FKT=1016/FRM=Gotter,%2BFriedrich%2BWilhelm/IMPLAND=Y/LIBID=9994%2B%2B%2B%2B%2B%2B/LNG=DU/LRSET=1/SET=1/SID=9393fa01-8cc/SRT=YOP/TTL=1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=1016&SRT=YOP&TRM=d%C3%B6ll%2C+Friedrich+Wilhelm Pri Friedrich Wilhelm Döll ĉe GBV] * {{DNB-Portal|119560100}} * {{ADB|5|313|313|Döll, Friedrich Wilhelm|August Beck|ADB:Döll, Friedrich Wilhelm}} * Bernhard Maaz: ''Das Lächeln des Weisen. Englische Einflüsse in der deutschen Porträtplastik gegen 1800. Friedrich Wilhelm Eugen Doell und seine Kaestner-Büste.'' Ĉe: ''Jahrbuch der Berliner Museen'', ISSN 0075-2207 , Band 44 (2002), p.&nbsp;35–48. * Petra Rau: ''Friedrich Wilhelm Doell (1750–1816). Leben und Werk.'' Editura Mega, Cluj-Napoca 2003, ISBN 973-86505-2-6 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.schloss-wilhelmsthal.de/body-geschichte.html La agado kreiva de Döll ĉe Kastelo Wilhelmsthal] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927154239/http://www.schloss-wilhelmsthal.de/body-geschichte.html |date=2007-09-27 }} * [http://www.kunstmarkt.com/pages/mag/news_detail.html?id=53069 Skulptistoj ĉirkaŭ Goeto] * [http://nibis.ni.schule.de/~lessing/www11a/les_denk/lwf.htm La Lessing-monumento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070219073820/http://nibis.ni.schule.de/~lessing/www11a/les_denk/lwf.htm |date=2007-02-19 }} en Wolfenbüttel {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Doll, Friedrich Wilhelm Eugen}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Gotha]] rx1rhs6uysamgwbsaurrthumkr2qq7t Cionisma ŝekelo 0 722641 9405914 9295280 2026-06-18T00:43:38Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405914 wikitext text/x-wiki <!--[[Dosiero:Z S 1919.gif|dekstra|eta|250x250ra| "Ŝekelo de elaĉeto" de [[1919]]]]--> [[Dosiero:World_Zionist_Congress_'Shekel'_-_front.jpg|dekstra|eta|250x250ra| Ŝekelo de 1950.]] '''La cionisma ŝekelo''', aŭ mallonge [[ŝekelo]], estis [[valuto]] de [[Monda Cionisma Organizaĵo|la cionisma organizo]], ekde la gvidado de David Wolfson antaŭ la elektoj al la dua cionisma kongreso en 1898. La valuto estis simbola kaj transformiĝis en ĉiu cirkulado al valoro en la loka valuto. La origino de la nomo estas en la antikva hebrea monero [[siklo]]. La cionisma ŝekelo estis uzata kun la starigo de la establita cionisma movado estrata de [[Theodor Herzl|Benjamin Zeev Herzl]], kaj ĝis la starigo de la ŝtato por marki jaran [[kotizo]]n. La "Ŝekelulo" estis iu, kiu aĉetis cionisman ŝekelon, kaj li aĝis 18 jarojn, aĉetis la rajton elekti deputitojn al la cionisma kongreso por tiu jaro. Ankaŭ tiuj, kiuj aĝis 24 jarojn, rajtis konkurenci esti deligito memstare. La nombro de sikloj venditaj en ĉiu lando determinis la nombron de deputitoj, kiujn ĝi rajtis sendi al la Kongreso. Nature, en la jaroj, kiam neniuj elektoj al la cionisma kongreso okazis, ŝekelaj vendoj falis. Kvankam la ŝekelo estis simbola monvaluto, kiel atestilo pri pago de la kotizo, ĉiu pago ricevis [[Fakturo|fakturon]] sur kiu aperis bildoj esprimantaj la esencon de la cionisma ideo, kaj foje kopion de antikva israel-juda monero. La cionisma ŝekelo esprimis la liberan volon de ĉiu judo partopreni por determini la sorton de la [[Judoj|popolo de Israelo]], male al la praktiko en tradicia juda socio, kie plej multaj decidoj estis faritaj de [[rabeno]]j kaj saĝuloj. Depende de la procento de ŝekelaj aĉetantoj, oni povus taksi la staton de la cionisma movado inter la [[diasporo]]. La enspezoj el la vendo de la cionisma ŝekelo sumiĝis al konsiderindaj sumoj, kiuj ebligis la ĉiutagan funkciadon de la cionisma organizo kaj la financadon de ĝiaj administraj elspezoj. Diversaj judaj komunumoj iam okazigis diversajn eventojn kaj kunvenojn por kolekti donacojn sub la titolo "Cionisma Ŝekela Tago". == Eksteraj ligiloj == * [http://www.jafi.org.il/JewishAgency/Hebrew/Education/Compelling+Content/Jewish+Agency+History/Subjects/The+Zionist+Shekel.htm The Cionist Shekel] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110916062938/http://www.jafi.org.il/JewishAgency/Hebrew/Education/Compelling+Content/Jewish+Agency+History/Subjects/The+Zionist+Shekel.htm |date=2011-09-16 }}, [[Juda Agentejo por Israelo|la retejo de la juda agentejo]] * [http://www.tapuz.co.il/blog/net/ViewEntry.aspx?entryid=1288248 Old] Shekel, Altneuland, Oranĝaj Blogoj * [http://jpress.nli.org.il/Olive/APA/NLI_heb/SharedView.Article.aspx?parm=wAVSau8u0hPe62GVdqpOCQKGrv%2BIWKFcxBc1TnrVwqJTGmrosqiKGPyf2Trfn0kOYw%3D%3D&mode=image&href=LRI%2F1930%2F08%2F07&page=9&rtl=true Donaco al la ŝekelo en Maroko en 1930] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200925074751/http://jpress.nli.org.il/Olive/APA/NLI_heb/SharedView.Article.aspx?parm=wAVSau8u0hPe62GVdqpOCQKGrv+IWKFcxBc1TnrVwqJTGmrosqiKGPyf2Trfn0kOYw==&mode=image&href=LRI/1930/08/07&page=9&rtl=true |date=2020-09-25 }}, [http://web.nli.org.il/sites/JPress/Hebrew/Pages/LAvenir-Illustre.aspx L`Avenir Illustré], juda historia gazetara retejo * [https://www.flickr.com/photos/zeevveez/3548575444 La cionisma ŝekelo eldonis kaj produktis en Maŭricio], Oded Israeli, [[Flickr]] * [http://blog.tapuz.co.il/web2c/images/2398785_34.jpg Bildo de ŝekela fakturo el la oka jaro de la cionisma movado] * [https://thebank.org.il/zionist-shekel/ La cionisma Ŝekelo], la loko de la juda setleja trezoro {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Monunuoj]] [[Kategorio:Historiaj monunuoj]] [[Kategorio:Cionismo]] 6j6hrp31ev4rq21wd6su8iavwgjnibr Eŭrovido-Kantokonkurso 2022 0 726086 9405466 8810050 2026-06-17T13:32:20Z ThomasPusch 1869 /* Finalo */ 9405466 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=IT}} [[Dosiero:Eurovision 2022 - Semi-final 1 - Ukraine - Kalush Orchestra (02).jpg|eta|dekstra|280px|[[Kalush Orchestra]], venkinto de Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] La '''66-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso]]''' okazis en [[Italio]], post venko de la muzikgrupo [[Måneskin]] en [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2021]]. Italio gastigos la konkurson jam triafoje post [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965]] kaj [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1991]]. La konkurson venkis ukraina muzikgrupo [[Kalush Orchestra]] kun la kanto ''Stefanija''.<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.rsi.ch/news/mondo/LUcraina-ha-vinto-lEurosong-15327709.html | titolo = L'Ucraina ha vinto l'Eurosong | alirdato = 2022-05-15 | dato = 2022-05-15 | verko = RSI News | eldoninto = RSI | lingvo = it}}</ref> == Duonfinaloj == === Unua duonfinalo === La unua duonfinalo okazis je la [[10-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29">{{citaĵo el la reto | url = https://eurovision.tv/story/eurovision-2022-semi-final-running-order | titolo = Eurovision Song Contest 2022 Semi-Final running orders revealed! | alirdato = 2022-05-14 | dato = 2022-03-29 | verko = Eurovision.tv | eldoninto = EBU | lingvo = en}}</ref> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Albanio}} | [[Ronela Hajati]] | ''Sekret'' | [[Albana lingvo|albana]], [[Angla lingvo|angla]], [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Latvio}} | [[Citi Zēni]] | ''Eat Your Salad'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Slovenio}} | [[LPS]] | ''Disko'' | [[Slovena lingvo|slovena]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 6 | {{Ukrainio}} | [[Kalush Orchestra]] | ''Stefanija'' | [[Ukraina lingvo|ukraina]] | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{Bulgario}} | [[Intelligent Music Project]] | ''Intention'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 9 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 10 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Kroatio}} | [[Mia Dimšić]] | ''Guilty Pleasure'' | angla, [[Kroata lingvo|kroata]] | align="right" | | align="right" | |- | 12 | {{Danio}} | [[Reddi]] | ''The Show'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 13 | {{Aŭstrio}} | [[LUM!X]] | ''Halo'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 15 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | | align="right" | |} === Dua duonfinalo === La dua duonfinalo okazis je la [[12-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29" /> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- style="background:#CCFFCC | 1 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Israelo}} | [[Michael Ben David]] | ''I.M'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | ''In corpore sano'' | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Azerbajĝano}} | [[Nadir Rustamli]] | ''Fade To Black'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Kartvelio}} | [[Circus Mircus]] | ''Lock Me In'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 6 | {{Malto}} | [[Emma Muscat]] | ''I Am What I Am'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{San-Marino}} | [[Achille Lauro]] | ''Stripper'' | [[Itala lingvo|itala]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 9 | {{Kipro}} | [[Andromache]] | ''Ela'' | angla, [[Greka lingvo|greka]] | align="right" | | align="right" | |- | 10 | {{Irlando}} | [[Brooke]] | ''That's Rich'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Makedonio}} | [[Andrea]] | ''Circles'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 12 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 13 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 15 | {{Montenegro}} | [[Vladana]] | ''Breathe'' | angla, itala | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 18 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | angla | align="right" | | align="right" | |} == Finalo == La finalo okazis je la [[14-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). Ĝin partoprenis 20 reprezentantoj elektitaj en la duonfinaloj kaj la reprezentantoj de la landoj de t.n. "Granda Kvinopo" (angle ''Big Five''), inter ili la reprezentanto de la gastiganta lando (Italio). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | 22 | align="right" | 38 |- | 2 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | 18 | align="right" | 65 |- | 3 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | 9 | align="right" | 207 |- | 4 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | angla | align="right" | 21 | align="right" | 38 |- | 5 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | 17 | align="right" | 78 |- | 6 | {{Francio}} | [[Alvan]] kaj [[Ahez]] | ''Fulenn'' | [[Bretona lingvo|bretona]] | align="right" | 24 | align="right" | 17 |- | 7 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | 10 | align="right" | 182 |- | 8 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | 20 | align="right" | 61 |- | 9 | {{Italio}} | [[Mahmood]] kaj [[Blanco]] | ''Brividi'' | [[Itala lingvo|itala]] | align="right" | 6 | align="right" | 268 |- | 10 | {{Hispanio}} | [[Chanel Terrero]] | ''SloMo'' | hispana, angla | align="right" | 3 | align="right" | 459 |- | 11 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | 11 | align="right" | 171 |- bgcolor="gold" | '''12''' | '''{{Ukrainio}}''' | '''[[Kalush Orchestra]]''' | '''''Stefania''''' | '''[[Ukraina lingvo|ukraina]]''' | align="right" | 1 | align="right" | 631 |- | 13 | {{Germanio}} | [[Malik Harris]] | ''Rockstars'' | angla | align="right" | 25 | align="right" | 6 |- | 14 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | 14 | align="right" | 128 |- | 15 | {{Azerbajĝano}} | [[Jendrik]] | ''Nadir Rustamli'' | angla | align="right" | 16 | align="right" | 106 |- | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | 19 | align="right" | 64 |- | 17 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | 8 | align="right" | 215 |- | 18 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | 23 | align="right" | 20 |- | 19 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | 7 | align="right" | 253 |- | 20 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | 4 | align="right" | 438 |- | 21 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | 15 | align="right" | 125 |- | 22 | {{Britio}} | [[Sam Ryder]] | ''Space Man'' | angla | align="right" | 2 | align="right" | 466 |- | 23 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | 12 | align="right" | 151 |- | 24 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | In corpore sano | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | 5 | align="right" | 312 |- | 25 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | 13 | align="right" | 141 |} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo}} {{Eŭrovido-Kantokonkurso}} [[Kategorio:Muziko en 2022]] [[Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso laŭ jaroj|2022]] [[Kategorio:2022 en Italio]] 2931h8hdrinla1pnzjwdgk8la5cfbg2 9405472 9405466 2026-06-17T13:55:46Z ThomasPusch 1869 9405472 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=IT}} [[Dosiero:Eurovision 2022 - Semi-final 1 - Ukraine - Kalush Orchestra (02).jpg|eta|dekstra|280px|[[Kalush Orchestra]], venkinto de Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] La '''66-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso]]''' okazis en [[Torino]], [[Italio]], post venko de la muzikgrupo [[Måneskin]] en [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2021]]. La itala televida korporacio [[RAI]] gastigis la konkurson jam triafoje post [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965]] kaj [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1991]] - la duonfinaloj kaj finalo okazis la 10-an, 12-an kaj [[14-an de majo]] [[2022]] en la multfaka halego '''Palasport Olimpico''', origine konstruita por la [[vintra olimpiko 2006]]. La konkurson venkis la [[ukraina]] muzikgrupo [[Kalush Orchestra]] kun la kanto ''Stefanija''.<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.rsi.ch/news/mondo/LUcraina-ha-vinto-lEurosong-15327709.html | titolo = L'Ucraina ha vinto l'Eurosong | alirdato = 2022-05-15 | dato = 2022-05-15 | verko = RSI News | eldoninto = RSI | lingvo = it}}</ref> == Duonfinaloj == === Unua duonfinalo === La unua duonfinalo okazis je la [[10-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29">{{citaĵo el la reto | url = https://eurovision.tv/story/eurovision-2022-semi-final-running-order | titolo = Eurovision Song Contest 2022 Semi-Final running orders revealed! | alirdato = 2022-05-14 | dato = 2022-03-29 | verko = Eurovision.tv | eldoninto = EBU | lingvo = en}}</ref> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Albanio}} | [[Ronela Hajati]] | ''Sekret'' | [[Albana lingvo|albana]], [[Angla lingvo|angla]], [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Latvio}} | [[Citi Zēni]] | ''Eat Your Salad'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Slovenio}} | [[LPS]] | ''Disko'' | [[Slovena lingvo|slovena]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 6 | {{Ukrainio}} | [[Kalush Orchestra]] | ''Stefanija'' | [[Ukraina lingvo|ukraina]] | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{Bulgario}} | [[Intelligent Music Project]] | ''Intention'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 9 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 10 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Kroatio}} | [[Mia Dimšić]] | ''Guilty Pleasure'' | angla, [[Kroata lingvo|kroata]] | align="right" | | align="right" | |- | 12 | {{Danio}} | [[Reddi]] | ''The Show'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 13 | {{Aŭstrio}} | [[LUM!X]] | ''Halo'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 15 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | | align="right" | |} === Dua duonfinalo === La dua duonfinalo okazis je la [[12-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29" /> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- style="background:#CCFFCC | 1 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Israelo}} | [[Michael Ben David]] | ''I.M'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | ''In corpore sano'' | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Azerbajĝano}} | [[Nadir Rustamli]] | ''Fade To Black'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Kartvelio}} | [[Circus Mircus]] | ''Lock Me In'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 6 | {{Malto}} | [[Emma Muscat]] | ''I Am What I Am'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{San-Marino}} | [[Achille Lauro]] | ''Stripper'' | [[Itala lingvo|itala]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 9 | {{Kipro}} | [[Andromache]] | ''Ela'' | angla, [[Greka lingvo|greka]] | align="right" | | align="right" | |- | 10 | {{Irlando}} | [[Brooke]] | ''That's Rich'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Makedonio}} | [[Andrea]] | ''Circles'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 12 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 13 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 15 | {{Montenegro}} | [[Vladana]] | ''Breathe'' | angla, itala | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 18 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | angla | align="right" | | align="right" | |} == Finalo == La finalo okazis je la [[14-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). Ĝin partoprenis 20 reprezentantoj elektitaj en la duonfinaloj kaj la reprezentantoj de la landoj de t.n. "Granda Kvinopo" (angle ''Big Five''), inter ili la reprezentanto de la gastiganta lando (Italio). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | 22 | align="right" | 38 |- | 2 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | 18 | align="right" | 65 |- | 3 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | 9 | align="right" | 207 |- | 4 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | angla | align="right" | 21 | align="right" | 38 |- | 5 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | 17 | align="right" | 78 |- | 6 | {{Francio}} | [[Alvan]] kaj [[Ahez]] | ''Fulenn'' | [[Bretona lingvo|bretona]] | align="right" | 24 | align="right" | 17 |- | 7 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | 10 | align="right" | 182 |- | 8 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | 20 | align="right" | 61 |- | 9 | {{Italio}} | [[Mahmood]] kaj [[Blanco]] | ''Brividi'' | [[Itala lingvo|itala]] | align="right" | 6 | align="right" | 268 |- | 10 | {{Hispanio}} | [[Chanel Terrero]] | ''SloMo'' | hispana, angla | align="right" | 3 | align="right" | 459 |- | 11 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | 11 | align="right" | 171 |- bgcolor="gold" | '''12''' | '''{{Ukrainio}}''' | '''[[Kalush Orchestra]]''' | '''''Stefania''''' | '''[[Ukraina lingvo|ukraina]]''' | align="right" | 1 | align="right" | 631 |- | 13 | {{Germanio}} | [[Malik Harris]] | ''Rockstars'' | angla | align="right" | 25 | align="right" | 6 |- | 14 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | 14 | align="right" | 128 |- | 15 | {{Azerbajĝano}} | [[Jendrik]] | ''Nadir Rustamli'' | angla | align="right" | 16 | align="right" | 106 |- | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | 19 | align="right" | 64 |- | 17 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | 8 | align="right" | 215 |- | 18 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | 23 | align="right" | 20 |- | 19 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | 7 | align="right" | 253 |- | 20 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | 4 | align="right" | 438 |- | 21 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | 15 | align="right" | 125 |- | 22 | {{Britio}} | [[Sam Ryder]] | ''Space Man'' | angla | align="right" | 2 | align="right" | 466 |- | 23 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | 12 | align="right" | 151 |- | 24 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | In corpore sano | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | 5 | align="right" | 312 |- | 25 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | 13 | align="right" | 141 |} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo}} {{Eŭrovido-Kantokonkurso}} [[Kategorio:Muziko en 2022]] [[Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso laŭ jaroj|2022]] [[Kategorio:2022 en Italio]] 86h26v9j7io97nbi40nyw7tp8i86tae 9405473 9405472 2026-06-17T13:56:06Z ThomasPusch 1869 9405473 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=IT}} [[Dosiero:Eurovision 2022 - Semi-final 1 - Ukraine - Kalush Orchestra (02).jpg|eta|dekstra|280px|[[Kalush Orchestra]], venkinto de Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] La '''66-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso]]''' okazis en [[Torino]], [[Italio]], post venko de la muzikgrupo [[Måneskin]] en [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2021]]. La itala televida korporacio [[RAI]] gastigis la konkurson jam triafoje post [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965]] kaj [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1991]] - la duonfinaloj kaj finalo okazis la 10-an, 12-an kaj [[14-an de majo]] [[2022]] en la multfaka halego '''Palasport Olimpico''', origine konstruita por la [[vintra Olimpiko 2006]]. La konkurson venkis la [[ukraina]] muzikgrupo [[Kalush Orchestra]] kun la kanto ''Stefanija''.<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.rsi.ch/news/mondo/LUcraina-ha-vinto-lEurosong-15327709.html | titolo = L'Ucraina ha vinto l'Eurosong | alirdato = 2022-05-15 | dato = 2022-05-15 | verko = RSI News | eldoninto = RSI | lingvo = it}}</ref> == Duonfinaloj == === Unua duonfinalo === La unua duonfinalo okazis je la [[10-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29">{{citaĵo el la reto | url = https://eurovision.tv/story/eurovision-2022-semi-final-running-order | titolo = Eurovision Song Contest 2022 Semi-Final running orders revealed! | alirdato = 2022-05-14 | dato = 2022-03-29 | verko = Eurovision.tv | eldoninto = EBU | lingvo = en}}</ref> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Albanio}} | [[Ronela Hajati]] | ''Sekret'' | [[Albana lingvo|albana]], [[Angla lingvo|angla]], [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Latvio}} | [[Citi Zēni]] | ''Eat Your Salad'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Slovenio}} | [[LPS]] | ''Disko'' | [[Slovena lingvo|slovena]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 6 | {{Ukrainio}} | [[Kalush Orchestra]] | ''Stefanija'' | [[Ukraina lingvo|ukraina]] | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{Bulgario}} | [[Intelligent Music Project]] | ''Intention'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 9 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 10 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Kroatio}} | [[Mia Dimšić]] | ''Guilty Pleasure'' | angla, [[Kroata lingvo|kroata]] | align="right" | | align="right" | |- | 12 | {{Danio}} | [[Reddi]] | ''The Show'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 13 | {{Aŭstrio}} | [[LUM!X]] | ''Halo'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 15 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | | align="right" | |} === Dua duonfinalo === La dua duonfinalo okazis je la [[12-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29" /> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- style="background:#CCFFCC | 1 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Israelo}} | [[Michael Ben David]] | ''I.M'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | ''In corpore sano'' | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Azerbajĝano}} | [[Nadir Rustamli]] | ''Fade To Black'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Kartvelio}} | [[Circus Mircus]] | ''Lock Me In'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 6 | {{Malto}} | [[Emma Muscat]] | ''I Am What I Am'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{San-Marino}} | [[Achille Lauro]] | ''Stripper'' | [[Itala lingvo|itala]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 9 | {{Kipro}} | [[Andromache]] | ''Ela'' | angla, [[Greka lingvo|greka]] | align="right" | | align="right" | |- | 10 | {{Irlando}} | [[Brooke]] | ''That's Rich'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Makedonio}} | [[Andrea]] | ''Circles'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 12 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 13 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 15 | {{Montenegro}} | [[Vladana]] | ''Breathe'' | angla, itala | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 18 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | angla | align="right" | | align="right" | |} == Finalo == La finalo okazis je la [[14-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). Ĝin partoprenis 20 reprezentantoj elektitaj en la duonfinaloj kaj la reprezentantoj de la landoj de t.n. "Granda Kvinopo" (angle ''Big Five''), inter ili la reprezentanto de la gastiganta lando (Italio). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | 22 | align="right" | 38 |- | 2 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | 18 | align="right" | 65 |- | 3 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | 9 | align="right" | 207 |- | 4 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | angla | align="right" | 21 | align="right" | 38 |- | 5 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | 17 | align="right" | 78 |- | 6 | {{Francio}} | [[Alvan]] kaj [[Ahez]] | ''Fulenn'' | [[Bretona lingvo|bretona]] | align="right" | 24 | align="right" | 17 |- | 7 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | 10 | align="right" | 182 |- | 8 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | 20 | align="right" | 61 |- | 9 | {{Italio}} | [[Mahmood]] kaj [[Blanco]] | ''Brividi'' | [[Itala lingvo|itala]] | align="right" | 6 | align="right" | 268 |- | 10 | {{Hispanio}} | [[Chanel Terrero]] | ''SloMo'' | hispana, angla | align="right" | 3 | align="right" | 459 |- | 11 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | 11 | align="right" | 171 |- bgcolor="gold" | '''12''' | '''{{Ukrainio}}''' | '''[[Kalush Orchestra]]''' | '''''Stefania''''' | '''[[Ukraina lingvo|ukraina]]''' | align="right" | 1 | align="right" | 631 |- | 13 | {{Germanio}} | [[Malik Harris]] | ''Rockstars'' | angla | align="right" | 25 | align="right" | 6 |- | 14 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | 14 | align="right" | 128 |- | 15 | {{Azerbajĝano}} | [[Jendrik]] | ''Nadir Rustamli'' | angla | align="right" | 16 | align="right" | 106 |- | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | 19 | align="right" | 64 |- | 17 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | 8 | align="right" | 215 |- | 18 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | 23 | align="right" | 20 |- | 19 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | 7 | align="right" | 253 |- | 20 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | 4 | align="right" | 438 |- | 21 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | 15 | align="right" | 125 |- | 22 | {{Britio}} | [[Sam Ryder]] | ''Space Man'' | angla | align="right" | 2 | align="right" | 466 |- | 23 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | 12 | align="right" | 151 |- | 24 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | In corpore sano | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | 5 | align="right" | 312 |- | 25 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | 13 | align="right" | 141 |} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo}} {{Eŭrovido-Kantokonkurso}} [[Kategorio:Muziko en 2022]] [[Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso laŭ jaroj|2022]] [[Kategorio:2022 en Italio]] jifpnofhkucwidfnjahdd65gvu40gi8 9405474 9405473 2026-06-17T13:56:25Z ThomasPusch 1869 9405474 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=IT}} [[Dosiero:Eurovision 2022 - Semi-final 1 - Ukraine - Kalush Orchestra (02).jpg|eta|dekstra|280px|[[Kalush Orchestra]], venkinto de Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] La '''66-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso]]''' okazis en [[Torino]], [[Italio]], post venko de la muzikgrupo [[Måneskin]] en [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2021]]. La itala televida korporacio [[RAI]] gastigis la konkurson jam triafoje post [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965]] kaj [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1991]] - la duonfinaloj kaj finalo okazis la 10-an, 12-an kaj [[14-an de majo]] [[2022]] en la multfaka halego ''Palasport Olimpico'', origine konstruita por la [[vintra Olimpiko 2006]]. La konkurson venkis la [[ukraina]] muzikgrupo [[Kalush Orchestra]] kun la kanto ''Stefanija''.<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.rsi.ch/news/mondo/LUcraina-ha-vinto-lEurosong-15327709.html | titolo = L'Ucraina ha vinto l'Eurosong | alirdato = 2022-05-15 | dato = 2022-05-15 | verko = RSI News | eldoninto = RSI | lingvo = it}}</ref> == Duonfinaloj == === Unua duonfinalo === La unua duonfinalo okazis je la [[10-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29">{{citaĵo el la reto | url = https://eurovision.tv/story/eurovision-2022-semi-final-running-order | titolo = Eurovision Song Contest 2022 Semi-Final running orders revealed! | alirdato = 2022-05-14 | dato = 2022-03-29 | verko = Eurovision.tv | eldoninto = EBU | lingvo = en}}</ref> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Albanio}} | [[Ronela Hajati]] | ''Sekret'' | [[Albana lingvo|albana]], [[Angla lingvo|angla]], [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Latvio}} | [[Citi Zēni]] | ''Eat Your Salad'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Slovenio}} | [[LPS]] | ''Disko'' | [[Slovena lingvo|slovena]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 6 | {{Ukrainio}} | [[Kalush Orchestra]] | ''Stefanija'' | [[Ukraina lingvo|ukraina]] | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{Bulgario}} | [[Intelligent Music Project]] | ''Intention'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 9 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 10 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Kroatio}} | [[Mia Dimšić]] | ''Guilty Pleasure'' | angla, [[Kroata lingvo|kroata]] | align="right" | | align="right" | |- | 12 | {{Danio}} | [[Reddi]] | ''The Show'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 13 | {{Aŭstrio}} | [[LUM!X]] | ''Halo'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 15 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | | align="right" | |} === Dua duonfinalo === La dua duonfinalo okazis je la [[12-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo<ref name="eurovision-tv-2022-03-29" /> ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- style="background:#CCFFCC | 1 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | | align="right" | |- | 2 | {{Israelo}} | [[Michael Ben David]] | ''I.M'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 3 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | ''In corpore sano'' | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 4 | {{Azerbajĝano}} | [[Nadir Rustamli]] | ''Fade To Black'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 5 | {{Kartvelio}} | [[Circus Mircus]] | ''Lock Me In'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 6 | {{Malto}} | [[Emma Muscat]] | ''I Am What I Am'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 7 | {{San-Marino}} | [[Achille Lauro]] | ''Stripper'' | [[Itala lingvo|itala]], angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 8 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 9 | {{Kipro}} | [[Andromache]] | ''Ela'' | angla, [[Greka lingvo|greka]] | align="right" | | align="right" | |- | 10 | {{Irlando}} | [[Brooke]] | ''That's Rich'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 11 | {{Makedonio}} | [[Andrea]] | ''Circles'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 12 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 13 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 14 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | | align="right" | |- | 15 | {{Montenegro}} | [[Vladana]] | ''Breathe'' | angla, itala | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 17 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | | align="right" | |- style="background:#CCFFCC | 18 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | angla | align="right" | | align="right" | |} == Finalo == La finalo okazis je la [[14-a de majo]] [[2022]] je 21:00 [[Mezeŭropa tempo|MEST]] (19:00 [[UTC]]). Ĝin partoprenis 20 reprezentantoj elektitaj en la duonfinaloj kaj la reprezentantoj de la landoj de t.n. "Granda Kvinopo" (angle ''Big Five''), inter ili la reprezentanto de la gastiganta lando (Italio). {| class="sortable wikitable" ! Sinsekvo ! Lando ! Artisto ! Kanto ! Lingvo ! Vico ! Poentoj |- | 1 | {{Ĉeĥio}} | [[We Are Domi]] | ''Lights Off'' | [[Angla lingvo|angla]] | align="right" | 22 | align="right" | 38 |- | 2 | {{Rumanio}} | [[WRS (kantisto)|WRS]] | ''Llámame'' | angla, [[Hispana lingvo|hispana]] | align="right" | 18 | align="right" | 65 |- | 3 | {{Portugalio}} | [[Maro (kantistino)|Maro]] | ''Saudade, saudade'' | angla, [[Portugala lingvo|portugala]] | align="right" | 9 | align="right" | 207 |- | 4 | {{Finlando}} | [[The Rasmus]] | ''Jezebel'' | angla | align="right" | 21 | align="right" | 38 |- | 5 | {{Svislando}} | [[Marius Bear]] | ''Boys Do Cry'' | angla | align="right" | 17 | align="right" | 78 |- | 6 | {{Francio}} | [[Alvan]] kaj [[Ahez]] | ''Fulenn'' | [[Bretona lingvo|bretona]] | align="right" | 24 | align="right" | 17 |- | 7 | {{Norvegio}} | [[Subwoolfer]] | ''Give That Wolf a Banana'' | angla | align="right" | 10 | align="right" | 182 |- | 8 | {{Armenio}} | [[Rosa Linn]] | ''Snap'' | angla | align="right" | 20 | align="right" | 61 |- | 9 | {{Italio}} | [[Mahmood]] kaj [[Blanco]] | ''Brividi'' | [[Itala lingvo|itala]] | align="right" | 6 | align="right" | 268 |- | 10 | {{Hispanio}} | [[Chanel Terrero]] | ''SloMo'' | hispana, angla | align="right" | 3 | align="right" | 459 |- | 11 | {{Nederlando}} | [[S10]] | ''De diepte'' | [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] | align="right" | 11 | align="right" | 171 |- bgcolor="gold" | '''12''' | '''{{Ukrainio}}''' | '''[[Kalush Orchestra]]''' | '''''Stefania''''' | '''[[Ukraina lingvo|ukraina]]''' | align="right" | 1 | align="right" | 631 |- | 13 | {{Germanio}} | [[Malik Harris]] | ''Rockstars'' | angla | align="right" | 25 | align="right" | 6 |- | 14 | {{Litovio}} | [[Monika Liu]] | ''Sentimentai'' | [[Litova lingvo|litova]] | align="right" | 14 | align="right" | 128 |- | 15 | {{Azerbajĝano}} | [[Jendrik]] | ''Nadir Rustamli'' | angla | align="right" | 16 | align="right" | 106 |- | 16 | {{Belgio}} | [[Jérémie Makiese]] | ''Miss You'' | angla | align="right" | 19 | align="right" | 64 |- | 17 | {{Grekio}} | [[Amanda Georgiadi Tenfjord]] | ''Die Together'' | angla | align="right" | 8 | align="right" | 215 |- | 18 | {{Islando}} | [[Systur]] | ''Með hækkandi sól'' | [[Islanda lingvo|islanda]] | align="right" | 23 | align="right" | 20 |- | 19 | {{Moldavio}} | [[Zdob și Zdub]] kaj [[Advahov Brothers]] | ''Trenulețul'' | [[Rumana lingvo|rumana]], angla | align="right" | 7 | align="right" | 253 |- | 20 | {{Svedio}} | [[Cornelia Jakobs]] | ''Hold Me Closer'' | angla | align="right" | 4 | align="right" | 438 |- | 21 | {{Aŭstralio}} | [[Sheldon Riley]] | ''Not the Same'' | angla | align="right" | 15 | align="right" | 125 |- | 22 | {{Britio}} | [[Sam Ryder]] | ''Space Man'' | angla | align="right" | 2 | align="right" | 466 |- | 23 | {{Pollando}} | [[Ochman]] | ''River'' | angla | align="right" | 12 | align="right" | 151 |- | 24 | {{Serbio}} | [[Konstrakta]] | In corpore sano | [[Serba lingvo|serba]], [[Latina lingvo|latina]] | align="right" | 5 | align="right" | 312 |- | 25 | {{Estonio}} | [[Stefan Airapetjan|Stefan]] | ''Hope'' | angla | align="right" | 13 | align="right" | 141 |} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo}} {{Eŭrovido-Kantokonkurso}} [[Kategorio:Muziko en 2022]] [[Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso laŭ jaroj|2022]] [[Kategorio:2022 en Italio]] ja6x52qhe8ba1g9seqcs9qkb9976qd1 Shashi Tharoor 0 726443 9406073 9150475 2026-06-18T07:41:14Z Sj1mor 12103 9406073 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Shashi THAROOR''' ([ʃɐʃi t̪ɐɾuːr]; 9a de Marto 1956)<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/shashi-tharoor-thanks-pm-modi-for-extending-birthday-wishes-in-malayalam-120031000068_1.html|titolo=Shashi Tharoor thanks PM Modi for extending birthday wishes in Malayalam|alirdato=2021-03-29|verkaĵo=Business Standard India}}</ref><ref>{{Cite web|title='Am touched by your thoughtfulness': Shashi Tharoor thanks PM Modi for birthday wishes in Malayalam|url=https://www.freepressjournal.in/india/am-touched-by-your-thoughtfulness-shashi-tharoor-thanks-pm-modi-for-birthday-wishes-in-malayalam|access-date=2021-03-29|website=www.freepressjournal.in}}</ref> estas [[Barato|barata]] [[politikisto]], [[verkisto]] kaj iama internacia [[diplomato]]<ref name="ST UN">{{Citaĵo el la reto|url=https://www.un.org/press/en/2002/sga803.doc.htm|titolo=Appointment of Shashi Tharoor as Under Secretary General for Communications and Public Information confirmed by Secretary General|alirdato=19a de Novembro 2018|eldoninto=Unuiĝintaj Nacioj}}</ref> kiu servis kiel Membro de la Parlamento, [[Lok Sabha]], nome Malsupra Ĉambro en la Parlamento de Barato, el Thiruvananthapuram, [[Kerala]], ekde 2009. Li estis iam Vic-Ĝenerala Sekretario de la [[Unuiĝintaj Nacioj]] kaj estis kandidatigita por la posteno de [[Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj|Ĝenerala Sekretario]] en 2006. Li servis ankaŭ kiel Prezidanto de la Parlamenta Komamitato pri Informadika Teknologio<ref name="Tharoor IT">{{Citaĵo el novaĵo|url=https://www.business-standard.com/article/economy-policy/govt-forms-it-standing-committee-names-shashi-tharoor-as-chairperson-119091400680_1.html|titolo=Govt forms IT Standing Committee, names Shashi Tharoor as chairperson|alirdato=16a de Septembro 2019|familia nomo=Alawadhi|persona nomo=Neha|dato=14a de Septembro 2019|verkaĵo=Business Standard}}</ref> kaj de la Kongreso de Tutbarataj Profesiuloj.<ref name="AIPC INC">{{cite web |url=https://www.professionalscongress.com/ |title=All India Professionals Congress – Indian National Congress |work=Indian National Congress |access-date=29a de Aŭgusto 2017 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-05-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170913135609/https://www.professionalscongress.com/ |arkivdato=2017-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170913135609/https://www.professionalscongress.com/ |archivedate=2017-09-13 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.professionalscongress.com/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-05-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170913135609/https://www.professionalscongress.com/ |arkivdato=2017-09-13 }}</ref> Li iam servis kiel Prezidanto de la Parlamenta Komitato pri Eksteraj Aferoj (2014 ĝis 2019). En 2019, Shashi Tharoor ricevis la Premion de la Sahitĝa Akademio pro sia libro "An Era of Darkness" en la ne-fikcia kategorio de angla lingvo.<ref name="Lok Sabha">{{Citaĵo el la reto|url=http://164.100.47.194/Loksabha/Committee/CommitteeInformation.aspx?comm_code=11&tab=1|titolo=Departmentally Related Standing Committees for External Affairs – Lok Sabha|alirdato=29a de Aŭgusto 2017|verko=[[Lok Sabha]]}}</ref><ref name="Rajya Sabha">{{Citaĵo el la reto|url=http://164.100.47.5/webcom/typewise.aspx?type=DRSCLS|titolo=Department Related Parliamentary Standing Committees (LS)|alirdato=24a de Marto 2016|verko=Rajya Sabha}}</ref> == Kariero == Naskiĝinta en [[Londono]], [[Britio]], kaj edukita en [[Barato]], Tharoor gradiĝis en la "St. Stephen's College", de la Universitato de Delhi, en 1975, kaj finigis studojn en 1978 per doktorigo en Internaciaj Rilatoj kaj Aferoj en la "Fletcher School" de Juro kaj Diplomatio, de la usona [[Universitato Tufts]]. Estante 22-jaraĝa, li estis la plej juna persono tiam kiu ricevis tian honoron el la Fletcher School. El 1978 ĝis 2007, Tharoor estis karierfunkciulo en [[Unuiĝintaj Nacioj]], kaj plialtiĝis al la rango de Vic-Ĝenerala Sekretario pri Komunikado kaj Publika Informado en 2001. Li anoncis sian retiron post rezulti la duan en la elekto de [[2006]] por [[Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj|Ĝenerala Sekretario]], posteno kiu estis atingita de [[Ban Ki-moon]].<ref>{{cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/shashi-tharoor-candidate-for-united-nations/1/180465.html |title=UN top job: Why India's candidate Shashi Tharoor had to drop out of the race |first=Saurabh |last=Shukla |date=16a de Oktobro 2006 |newspaper=[[India Today]] |access-date=16a de Januaro 2016}}</ref> En 2009, Tharoor komencis sian enlandan politikan karieron aliĝante al la partio [[Barata Nacia Kongreso]] kaj sukcese reprezentis la partion en Thiruvananthapuram, Kerala, venkante en la balotado por la barata parlamento Lok Sabha kaj tial iĝante parlamentano. Dum la Kongres-estrita registaro UPA (2004–2014), Tharoor servis kiel Ministro de Ŝtato por Eksteraj Aferoj<ref name="pib.nic.in">{{Citaĵo el la reto|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=88790|titolo=Dr Shashi Tharoor takes Charge in Ministry of Human Resource Development, says Education can Channelise Youth Energy|alirdato=16a de Januaro 2016|dato=2a de Novembro 2012|verko=Press Information Bureau}}</ref> (2009–2010) kaj Ministro por Disvolvigo de la Homaj Rimedoj (2012–2014).<ref name="pib.nic.in"/> Tharoor estas laŭdita verkisto, kiu verkis 19 tre bone venditaj verkoj pri fikcio kaj ne-fikcio ekde 1981, kiuj temas pri Hindio kaj ties historio, kulturo, kino, politiko, socio, eksterlanda politiko, kaj aliaj rilataj temoj.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/not-as-catchy-as-webaqoof-but-29-letter-long-shashi-tharoors-new-word-is-floccinaucinihilipilificati-1929980|title=The 29-Letter Word That Shashi Tharoor Used To Announce His Book on PM|website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/culture/books/hindi-not-our-natural-national-language-shashi-tharoor-in-the-paradoxical-prime-minister/cid/1672987|title=Hindi not our natural, national language: Shashi Tharoor in The Paradoxical Prime Minister|website=The Telegraph|location=Kolkota}}</ref> Li estas ankaŭ aŭtoro de centoj de kolumnoj kaj artikoloj en publikaĵoj kiel ''[[The New York Times]]'', ''[[The Washington Post]]'', ''[[Time (gazeto)|TIME]]'', ''[[Newsweek]]'', kaj ''[[The Times of India]]''. Li estis kontribua redaktoro de ''Newsweek International'' dum du jaroj. El 2010 ĝis 2012, li verkis kolumnon en ''The Asian Age'', ''Deccan Chronicle'' kaj, dum plej el 2012, ĝis sia nomumo kiel Ministro, kolumnon en ''Mail Today''; li verkas internacie sindikita ĉiumonatan kolumnon por ''Project Syndicate''. Li verkis ankaŭ regulajn kolumnojn por ''[[The Indian Express]]'' (1991–93 kaj 1996–2001), ''[[The Hindu]]'' (2001–2008), kaj ''[[The Times of India]]'' (2007–2009). == Verkoj == === Fikcio === * The Great Indian Novel (1989) * The Five Dollar Smile and Other Stories (1990) * Show Business (1992) * Riot (2001) === Ne-fikcio === * Reasons of State (1985) * India: From Midnight to the Millennium (1997) * Nehru: The Invention of India.[121] Arcade Publishing (2003). New York. First edition. ISBN 9781559706971 * Bookless in Baghdad (2005) * The Elephant, the Tiger, and the Cell Phone: Reflections on India – The Emerging 21st-Century Power (2007) * Shadows Across the Playing Field: Sixty Years of India-Pakistan Cricket (2009) (kun Shaharyar Khan) * Pax Indica: India and the World of the 21st Century (2012) * India: the Future is Now (Editor)(2013) * India Shastra: Reflections on the Nation in our Time (2015) * Inglorious Empire: What the British Did to India (2017), unue kiel An Era of Darkness: The British Empire in India (2016). * Why I Am A Hindu (2018) * The Paradoxical Prime Minister (2018) * The Hindu Way (2019) * The New World Disorder and the Indian Imperative (2020), kun Samir Saran. * The Battle of Belonging (2020) === Ilustritaj libroj === * Kerala: God’s own country (2002) (kun artisto [[M. F. Husain]]). * Inde (en franca) or India (in English) (2008) kun fotisto Ferrante Ferranti. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] [[Kategorio:Barataj verkistoj]] [[Kategorio:Barataj ĵurnalistoj]] hhqhhvyy8z3mn6p5f240pvdepotmb0a Kategorio:Amaskomunikiloj en Litovio 14 730051 9405671 9405402 2026-06-17T19:01:23Z ThomasPusch 1869 9405671 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Litovio|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Litovio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Litovio]] [[Kategorio:Komunikado en Litovio]] 30k6c7aw6xbtp2fy6iej99eqko8snrh Internacia Ekspozicio de Nenio 0 730822 9406250 8902677 2026-06-18T10:56:57Z Sj1mor 12103 9406250 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Internacia Ekspozicio de Nenio''' (''Esposizione internazionale del Niente'') estas koncepta kaj arta movado de la dua duono de la [[20-a jarcento]], kiu ignoris tradician estetikon kaj penis fascini la modernan mondon, kun la reprezentado de la nevideblo, malpleneco kaj nenio. En 2020, [[Salvatore Garau]] reinterpretiĝis la konceptojn de nevideblo kun la ideo de la "[[Ciklo de Foresto]]" en tute nova maniero. == Historio == ''Esposizione internazionale del Niente'' estas ekspozicio elpensita en 1960 de grupo de artistoj inkluzive de [[Piero Manzoni]]<ref>[https://www.pieromanzoni.org/pieromanzoni/biographies/27/mostre-in-italia-e-nel-mondo Fondazione Manzoni "1960. Mostre in Italia e nel mondo", Milano, 2015]</ref>, [[Enrico Castellani]], Carl Laszlo, Heinz Mack, en kiu ekspozicio de nevideblaj verkoj estis reprezentita, la ekspozicio tiam estos ekspoziciita denove jaron poste en Nederlando. En 2015<ref>[http://www.theopenbox.org/rassegna-stampa.html The Open Box, "Esposizione Internazioanle del Niente", Milano, 2015]</ref>, la ekspozicio denove estas okazigita en Milano kunlabore kun la Fondaĵo Manzoni, kiu ankaŭ ekspoziciis la tiutempan originalan Manifeston, kiu estis publikigita en Bazelo en 1960.<ref>[https://www.askanews.it/cultura/2015/07/14/milano-esposizione-internazionale-del-niente-arte-come-nel-1960-pn_20150714_00049/ Askanews, "Milano, Esposizione internazionale del Niente: arte come nel 1960A The Open Box una "prima" del progetto di Manzoni e Castellani", Milano, 2015]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.artemagazine.it/old/arte-classica-e-moderna/93999/a-milano-lesposizione-del-niente-di-manzoni/ |titolo=Askanews, "Il nulla. A Milano l’Esposizione del Niente di Manzoni", Milano, 2015 |alirdato=2021-07-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210709183151/https://www.artemagazine.it/old/arte-classica-e-moderna/93999/a-milano-lesposizione-del-niente-di-manzoni/ |arkivdato=2021-07-09 }}</ref> La ekspozicio de la malpleno estas ia "neekspozicio" en tute [[dadaismo|dadaisma maniero]], antaŭenigita de la redaktoro de la revuo "Panderma" Carl Laszlo, kiu lasis spurojn en la '''Manifesto kontraŭ nenio por la Internacia Ekspozicio de Nenio''', publikigita en Bazelo: ''“Vendita di niente, numerato e firmato. La lista dei prezzi è a disposizione del pubblico. All’inaugurazione non prenderà la parola nessuno. Su questo catalogo non è riprodotto niente”''. La subskribintoj estas Carl Laszlo, [[Piero Manzoni]], Enrico Castellani, Rolf Fenkart, Heinz Mack, Otto Piene, Herbert Schuldt, kaj aliaj. La ekspozicio de la malpleno, en kiu ekspozicias nevideblaj verkoj, reprenas la konceptojn de [[Yves Klein]], Gino De Dominicis, kaj [[Marcel Duchamp]] sed ankaŭ la koncepton de preta [[objekto trovita]] de [[Andy Warhol]], [[Jeff Koons]] kaj la novigan koncepton de la nevideblaĵo de [[Salvatore Garau]]. == (Mal-)koncepto == La ideon de "Nul" teorie antaŭvidis en 1960 la redakcio de la "Manifesto kontraŭ nenio por la Internacia Ekspozicio de Nenio", subskribita en Bazelo de [[Piero Manzoni]] kun Bazon Brock, [[Enrico Castellani]], Rolf Fenkart, Carl Laszlo, Heinz Mack kaj Herbert Schuldt, en kiuj oni diras, ke: “Tolo preskaŭ ne valoras tolon. Skulptaĵo estas preskaŭ same bona kiel neniu skulptaĵo. Aŭto estas preskaŭ tiel bela kiel neniu aŭto. Muziko estas preskaŭ same plaĉa kiel neniu bruo. Neniu artmerkato estas tiel fruktodona kiel la artmerkato. Io estas preskaŭ nenio (nenio)”<ref>publikigita en G. Celant, [[Piero Manzoni]], citita de tie, 1975, p. 77</ref>. == Vidu ankaŭ == * [[Retrofuturismo]] * [[Salvatore Garau]] * [[I Am (Garau)]] == Eksteraj ligiloj == *[https://www.youtube.com/watch?v=sRqYZaXnVaY Nov-Jorko, "Afrodito Ploranta", de Salvatore Garau, 2021] * [https://www.academia.edu/25683952/DA_ZERO_A_NIENTE._PIERO_MANZONI_A_CONFRONTO "Da Zero a Niente. Piero Manzoni a confronto" (itale: "de nul ĝis nenio", artikolo pri Piero Manzoni)] * [https://www.iodonna.it/video-iodonna/lifestyle-video/il-niente-in-mostra-a-milano/ Il niente in mostra a Milano, 2015, (itale: "la nenio en ekspozicio en Milano") filmeto] == Bibliografio == * Aldo Quinti: "Duchamp invisibile", Officina edizioni, 1975 * Giorgio Di Genova: "Storia dell'arte italiana del '900: Generazione anni Trenta", 2000, ISBN 9788885345812 * Francesco Tedeschi: "Lo spazio ridefinito: Aricò, Castellani, Coletta, Dadamaino, Garutti, Nagasawa, Pinelli, Staccioli, Vago, Varisco," 1998, ISBN 9788820212766 * Vincenzo Agnetti: ''Gli Achromes di Piero Manzoni'', Milano 1970. ISBN 978-88-8301-013-1. * [[Samuel Beckett]]: ''Aspettando Godot'' [En attendant Godot, Paris 1952], en ''Teatro'', Torino 2002, paĝoj 3-97. ISBN 978-88-339-1247-7. * Samuel Beckett: ''Testi per nulla'' [Nouvelles et textes pour rien, Paris 1955], en ''Primo amore'', Torino 1971, paĝoj 105-162. ISBN 978-88-341-0078-9. * Anna Costantini: ''[https://www.academia.edu/25683952/DA_ZERO_A_NIENTE_PIERO_MANZONI_A_CONFRONTO Da zero a niente. Piero Manzoni a confronto]'', en ''Piero Manzoni'', a cura di G. Celant, Milano 2007, paĝoj 54-77. ISBN 978-88-7292-186-6. * [[Gustave Flaubert]]: ''Lettera a Louise Colet (16 gennaio 1852)'', en ''Correspondance'', a cura di J. Bruneau, Paris 1980. ISBN 978-2-07-032942-5. * [[Piero Manzoni]]: ''Manifesto contro niente per l’esposizione Internazionale di niente (1960)'', en ''Writings on Art'', Zurich 2020. ISBN 978-3-85881-936-2. == Notoj == {{referencoj}} [[Kategorio:Avangardismo]] 0zpwlw7r8ss1jenu18yp8qz9zjms3dk Charvátská Nová Ves 0 735855 9405616 8543859 2026-06-17T17:37:38Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405616 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | municipa parto <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Charvátská Nová Ves | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|hr|kroat|''(Hrvatska) Nova Ves''}} | alia_nomo1 = {{Lang-de|Ober Themenau}} | kategorio = urba parto <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Charvátská Nová Ves | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Chnves obec 1.jpg | dosiero_priskribo = Ĉefa strato (Lednická) <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Sudmoravia regiono | distrikto = Distrikto Břeclav | municipo = Břeclav | municipo_tipo = Administra municipo | histregiono = Moravio | histregiono_noto = (ĝis la jaro [[1920]]<br />[[Malsupra Aŭstrio]]) | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Podluží | parto = | rivero = | rivero_tipo = | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | memorindaĵo_tipo = Memorindaĵo | konstruaĵo = 697 | konstruaĵo_noto = 2011 | konstruaĵo_tipo = Domoj | ŝoseo = | orogenezo = Malsupramoravia valego | orogenezo_tipo = Valego <!-- *** Situo *** --> | situo = Charvátská Nová Ves | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 48 | lat_m = 45 | lat_s = 57 | lat_NS = N | long_d = 16 | long_m = 50 | long_s = 48 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 15.66 | areo_rondumo = 2 | areo_tipo = Katastro | areo_noto = Charvátská Nová Ves <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = Unua skribmencio | dato = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 690 06; 691 41 <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Charvátská Nová Ves | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Charvátská Nová Ves''' ({{lang-hr|(Hrvatska) Nova Ves}}, {{lang-de|Ober Themenau}}) estas parto de urbo [[Břeclav]] en [[distrikto Břeclav]] en [[Ĉeĥio]]. Ĝi situas nordokcidente de la urbo. Vivas ĉi tie {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} ({{WikidataLoĝantaroDato}}). La devene memstara municipo enloĝigita de [[Moraviaj kroatoj|kroata koloniigo]] en la&nbsp;[[16-a jarcento]], ĝis la jaro [[1920]] konsisto de [[Malsupra Aŭstrio]]. Al Břeclav ĝi estis alligita komune kun la najbara [[Poštorná]] en la jaro [[1974]]. En la vilaĝo ekzistas viva folkloro eliranta el tradicioj de [[Podluží]] kaj iamaj kroatoj. '''Charvátská Nová Ves''' estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 15,66&nbsp;km². == Loĝantaro == {{Grafikaĵo de nombro de loĝantoj|tabelo=sub|rompi=6}} == Memorindaĵoj == * kapeleto de Virgulino Maria kaj kruco el komenco de la [[19-a jarcento]], en popola stilo<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.krasnecesko.cz/lokality/35993-kaple-p-marie-breclav-charvatska-nova-ves-kaple.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-08-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140809143034/http://www.krasnecesko.cz/lokality/35993-kaple-p-marie-breclav-charvatska-nova-ves-kaple.html |arkivdato=2014-08-09 }}</ref> * konstruaĵo de lernejo el la jar [[1876]], konstruita el grizaj ruĝaj brikoj de [[Liĥtenŝtejnidoj|liĥtenŝtejna]] princa brikfarejo en Poštorná Preskaŭ la tuta ekstravilano apartenas en [[Areo de Lednice-Valtice|Areon de Lednice-Valtice]], en kies kadro en la katastro de Charvátská Nová Ves troviĝas saletoj ''[[Tri Gracioj (Areo de Lednice-Valtice)|Tri Gracioj]]'', ''[[Nova korto (Areo de Lednice-Valtice)|Nova korto]]'' kaj ''[[Templo de Apolono (Areo de Lednice-Valtice)|Templo de Apolono]]''. ==Rilataj artikoloj== * Arbaro [[Boří les]] == Pluaj fotoj == <gallery> Chnves obec 1.jpg|Ĉefa strato Kaple P.Marie a kříž Charvátská Nová Ves.jpg|Kapelo de Virgulino Maria kaj kruco,malantaŭ ĝi en fono lernejo Chnves pomnik.jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito Vcelinek chnves.jpg|Rojo Včelínek Breclav na valticke.jpg|Loĝdomaro Na Valtické Apolonuv chram.jpg|Templo de Apolono Chrám Tří Grácií, Lednicko-valtický areál.JPG|Templo de Tri Gracioj Castle Nový dvůr 01.jpg|Nova korto </gallery> === Panoramo === {{larĝa dosiero|Charvatska Nova Ves ( Breclav ) - panoramio.jpg|1000px|Charvátská Nová Ves}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Břeclav}} [[Kategorio:Břeclav]] [[Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Břeclav]] [[Kategorio:Valticio]] [[Kategorio:Setlejoj en Malsupramoravia valego]] [[Kategorio:Areo de Lednice-Valtice]] s1kf1svkgvytdfg3lvuezp347ex3ael Giovanni Angelo Montorsoli 0 738276 9405538 8205262 2026-06-17T15:37:41Z Sj1mor 12103 9405538 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Fontanaduomo.JPG|eta|maldekstre|Fontano de Orion en Messina.]] [[Dosiero:Fontana di Orione in Messina(Giovan Angelo Montorsoli)0.jpg|eta|maldekstre|La Oriona Fontano (detalo).]] '''Giovanni Angelo Montorsoli''' (1507<ref name=trecc2/> – 31a de Aŭgusto 1563),<ref name=trecc/> konata ankaŭ kiel '''Giovann'Agnolo Montorsoli''', estis [[Florenco|florenca]] [[skulptisto]] kaj [[Servistoj de Mario|servista]] [[monaĥo]]. Li estas nuntempe plej ofte memorita pro siaj restaŭroj de famaj klasikaj verkoj kiel siaj originaj keaĵoj. == Vivo kaj verkaro == Giovanni Montorsoli naskiĝis en 1507 en Montorsoli, nune en la ''comune'' [[Vaglia]], norde de [[Florenco]], filo de Michele d'Angelo da Poggibonsi.<ref name=trecc2/><ref name=vasari/> El 1521 ĝis 1534 li estis dungita kiel helpanto de [[Michelangelo Buonarroti]] en la Kapelo Medici (''Sacrestia Nuova'') kaj en la ''[[Laŭrenca Biblioteko|Biblioteca Medicea Laurenziana]]'' en la [[Baziliko de Sankta Laŭrenco (Florenco)|Baziliko de Sankta Laŭrenco]] en Florenco.<ref name=trecc2/> Montorsoli estis konata kiel skulptisto de ''Sankta Kosmas'' kun alia el la helpantoj de Mikelanĝelo, Raffaello da Montelupo, laŭ modelo de la mastro. Li iĝos monaĥo de la ordeno de [[Servistoj de Mario]], sed plue laboris kiel skulptisto. == Notoj == {{Referencoj|refs= <ref name=trecc>Enrico Mauceri (1934). [http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-angelo-montorsoli_(Enciclopedia-Italiana)/ MONTORSOLI, Giovanni Angelo] (itale). ''Enciclopedia Italiana''. Rome: Istituto della Enciclopedia Italiana.</ref> <ref name=trecc2>[http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-angelo-montorsoli/ Montórsoli, Giovanni Angelo] (itale). ''Enciclopedie on line''. Rome: Istituto della Enciclopedia Italiana. Alorita en Septembro 2014.</ref> <ref name=vasari>Giorgio Vasari (1568). [https://archive.org/stream/levitedepiveccel03vasa#page/608/mode/2up ''Delle vite de' piv eccellenti pittori, scvltori, et architettori''] (itale). Florenco: Giunti. pp. 608–624.</ref> }} == Bibliografio == * {{Citaĵo el libro|titolo=Italian Baroque Sculpture|aŭtoro=Bruce Boucher|jaro=1998|paĝoj=91–92|redaktinto=Thames & Hudson, World of Art}} * {{Citaĵo el gazeto|titolo=Review of Sheila ffolliott, Civic Sculpture in the Renaissance: Montorsoli's Fountains at Messina [book review]|familia nomo=Blake Wilk|persona nomo=Sarah|jaro=1987|gazeto=Renaissance Quarterly|paĝoj=114–116}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Fountains of Florentine Sculptors and their Followers from Donatello to Bernini|familia nomo=Wiles|persona nomo=Bertha, H.|jaro=1933|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Hacker Art Books}} * {{Cite book|last=Poeschke|first=Joachim|title=Michelangelo and His World|url=https://archive.org/details/michelangelohisw00poes|url-access=registration|location=Nov-Jorko|publisher=Harry N. Abrams|year=1996}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Autobiography|familia nomo=Cellini|persona nomo=Benvenuto|jaro=1889|loko=Londono|eldoninto=John C. Nimmo}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Italaj skulptistoj]] [[Kategorio:Italaj religiuloj]] hs2vnxa31r87zmkvxe3whqaxlglc765 Oranĝa linio (metroo de Montrealo) 0 740076 9405756 9328642 2026-06-17T20:38:34Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405756 wikitext text/x-wiki {{Informkesto fervojlinio | koloro = {{Montreala metroo|k2}} | larĝo= | fervojlinio= {{Montreala metroo|L2}} {{Nigra|Oranĝa linio}} {{Montreala metroo|MTL}} | dosiero= Montreal-metro.jpg | dosierlarĝo= 280 | priskribo= ''{{Senapartligilo|Place-Saint-Henri (metroo de Montrealo)}}'' ([[Metroo de Montrealo]]) | numero= | trafikanto= [[Korporacio de Transporto de Montrealo|stm]] | longo= {{unuo|30.0}} | ŝpuro= 1435 | fervoja klaso = | tensio = | maksimuma dekliniĝo = | minimuma radiuso = | dentfervojo = | reloj = | maksimuma rapideco = | stacioj= 31 stacioj }} La '''oranĝa linio''' ({{Lang-fr|Ligne orange}}) (aŭ linio 2) estas unu el la kvar linioj de la [[Metroo de Montrealo]]. Ĝi estas la plej grava linio de la reto laŭ la longeco, nombro de pasaĝeroj kaj nombro de stacioj. Parto de la komenca reto en [[1966]], la oranĝa linio estis etendita en [[1980]], [[1986]] kaj [[2007]]. Kun la {{Senapartligilo|flava linio (metroo de Montrealo)}}, ĝi estas la dua linio iranta preter la teritorion de [[Insulo Montrealo]], tiel priservante la urbon [[Lavalo|Laval]]. La oranĝa linio priservas la kvartalojn de [[Montrealo]]: Ahuntsic, Villeray, Petite Italie, La Petite-Patrie, Le Plateau Mont-Royal, Centre-Sud, Latin, Vieux-Montréal, Chinois, Centre-ville, Petite-Bourgogne, Saint-Henri, Notre-Dame-de-Grâce, Côte-des-Neiges kaj Saint-Laurent. La linio ankaŭ priservas la kvartalojn de Laval: Pont-Viau kaj Laval-des-Rapides. == Vidu ankaŭ == * [[Metroo de Montrealo]] * [[Korporacio de Transporto de Montrealo]] * [[Verda linio (metroo de Montrealo)]] * [[Flava linio (metroo de Montrealo)]] * [[Blua linio (metroo de Montrealo)]] * [[Stacioj de la metroo de Montrealo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.metrodemontreal.com/languages/esperanto LA METROO DE MONTREALO] * {{Oficiala retejo|https://www.stm.info/}} (stm) * [http://www.metrodemontreal.com/orange/ Oranĝa linio] ({{en}}/{{fr}}) == Tradukfonto == {{Trad|fr|Ligne orange (métro de Montréal)|186673752}} {{Metroo de Montrealo|L2=jes}} [[Kategorio:Metroo de Montrealo]] [[Kategorio:Oranĝa linio (metroo de Montrealo)| ]] 5sl2j9szjpg2u1sk9svq4u75ljje3k8 Outremont (metroo de Montrealo) 0 740416 9405786 7657248 2026-06-17T20:51:05Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405786 wikitext text/x-wiki {{Informkesto stacio | fono de kaplinio = {{Montreala metroo|kMTL}} | nomo = Outremont | dua nomo = {{Montreala metroo|MTL}} | bildo = MetroOutremont.jpg | grandeco de bildo = 280 | bildoteksto = ''Outremont'' | lando = Kanado | urbo = [[Montrealo]] | situo = | latitudo = 45.519887 | longitudo = -73.613945 | regiono-ISO = CA | zomo = | situo sur mapo = Montrealo | ŝanĝebla mapo = | tipo = | kajoj = 2 | trakoj = 2 | zono = 1 | trafiko = | konstruado = | inaŭguro = | malfermo = {{Dato|04|01|1988}} | fermo = | arkitekto = | proprietulo = [[Metroo de Montrealo]] | trafikanto = [[Korporacio de Transporto de Montrealo|stm]] | kodo = | linio = {{Montreala metroo|L5}} | linikoloro = | antaŭa stacio = Vd malsupre | posta stacio = Vd malsupre }} '''Outremont''' estas stacio de la [[Metroo de Montrealo]] sur [[Blua linio (metroo de Montrealo)|blua]] linio, situanta en arondismento Outremont de [[Montrealo]]. Ĝi estis malfermita la {{Daton|04|01|1988}}. == Vidu ankaŭ == * [[Metroo de Montrealo]] * [[Korporacio de Transporto de Montrealo]] * [[Blua linio (metroo de Montrealo)]] * [[Stacioj de la metroo de Montrealo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.stm.info/fr/infos/reseaux/metro/outremont STM: Outremont] * [http://www.metrodemontreal.com/blue/outremont/ Metroo de Montrealo: Outremont] {{Metroo de Montrealo|L5=jes}} [[Kategorio:Stacioj de la metroo de Montrealo]] [[Kategorio:Blua linio (metroo de Montrealo)]] [[Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1988]] [[Kategorio:1988 en Kanado]] jt5bn24u3vstou5mv4s0mkbbezyj1ah Peter Horn Werner 0 741220 9405537 9277962 2026-06-17T15:37:34Z Sj1mor 12103 9405537 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto | nomo = Peter Horn Werner | dosiero = Peter Horn Werner (1908-1969).jpg | priskribo = Foto de Peter Horn Werner | grandeco de dosiero = 220 | dato de naskiĝo = [[8-a de aprilo]] [[1908]] | loko de naskiĝo = [[Munkeno]], [[Germana Imperio]] | dato de morto = [[11-a de aprilo]] [[1969]] | loko de morto = [[Santiago]], [[Ĉilio]] }} '''Peter HORN WERNER''' [germana prononco PEter HORN]([[Munkeno]], [[Germana Imperio]], [[8-an de aprilo]] de [[1908]] - [[Santiago de Ĉilio]], [[11-an de aprilo]] de [[1969]]), estis konata [[Germanoj|german]]-[[Ĉilio|ĉilia]] [[religio|religia]] [[skulptarto|skulptisto]].<ref>[http://www.artistasplasticoschilenos.cl/658/w3-article-40478.html#biografia Biografio de Peter Horn Werner de la Nacia Belarta Muzeo de Ĉilio]</ref> == Vivo == === Studado === Sian studadon pri [[skulptarto]] li faris ĉe la Belarta Lernejo de [[Munkeno]], kie li estis studento de la skulptistoj [[Heinrich Waderé]] (1865-1950) kaj [[Meike Blecker]]. Kiam li diplomiĝis, li gajnis gravan publikan konkurson en Munkeno per skulptaĵo por ornami placon. === Veno al Ĉilio === [[Dosiero:Escultura de 79 cm en Madera del MNBA.jpg|eta|maldekstra|79 cm-a skulptaĵo el ligno]] En la jaro [[1930]] la [[Ĉefepiskoplando de La Serena]] publikigis en Germanujo alvokon, ke junuloj havantaj religian inklinon venu al [[Ĉilio]]. Pro mistraduko, la germana gazetaro komprenis tiun alvokon kiel artistan stipendion en Ĉilio. Tial Horn Werner venis al Ĉilio en [[1932]]. Post alveni, li eksciis, ke nenia stipendio iam ekzistis, kaj ke li devas pagi sian reston en Ĉilio kaj ankaŭ sian postan reiron al Germanujo. Por tio li faris diversajn religiajn verkojn por la [[Ĉefepiskoplando de La Serena|episkoplando de La Serena]], interalie ''Kriston el pinligno'', por [[Rinconada de Silva]] en la [[Valo de Aconcagua]]. En la jaro [[1937]] ii venis al la urbo [[Osorno]], kaj tie li verkis plurajn skulptaĵojn, plej elstare tiujn de la Luterana Preĝejo kaj la Germana Liceo en [[Osorno]]. === Reiro al Germanujo === [[Dosiero:Escultura de 39 cm de alto en Madera del MNBA.jpg|eta|Skulptaĵo 39 cm alta el ligno]] Komence de [[1939]] li reiris al [[Germanujo]], kie li renkontis la ekon de la [[2-a Mondmilito]]. Li aniĝis en la [[germana armeo]] kaj partoprenis en la [[Polujo|pola]] kaj [[Francujo|franca]] kampanjoj. Pro tio, ke li perfekte scipovis la [[Hispana lingvo|hispanan lingvon]], li estis en la Blua Divizio, konsistanta el memvolaj hispanaj soldatoj en la rusa fronto. Poste li estis malliberigita en la koncentrejo de [[Aŭŝvico]]. Dum sia tuta mallibereco li skulptadis ŝakfigurojn, miniaturajn nudaĵojn novklasikstilajn, medalionojn, kaj kameojn el ĉevalaj ostoj.<ref> Víctor Carvacho Herrera, Historia de la Escultura en Chile. Santiago de Chile. Editorial Andrés Bello, 1983.</ref> === Reveno al Ĉilio === Post la malvenko de Germanujo, li estis liberigita en [[novembro]] de [[1945]], sed vidante la kompletan detruon de la lando, li decidis reiri permanente al Ĉilio, kaj efektivigis la revenon meze de [[1950]]. == Verkoj == [[Dosiero:Vigen María del Escultor Peter Horn Werner.JPG|eta|[[Mario]] skulptita de Horn Werner]] Horn Werner faris skulptaĵojn kaj reliefojn laŭ diversaj artaj tendencoj. Al lia etapo de klasika novakademiismo kaj romantikaj karakteroj apartenas multaj infanaj portretoj, virinaj nudaĵoj, kaj Kristoj. Poste li proksimiĝis al la ''Jugendstil'' konforme kun Kolbe aŭ Egge, sen koncepta profundiĝo en germanan esprimismon. Li iom post iom plisimpligis formojn kaj pliigis esprimemon per faldoj, manoj, kaj kapoj, kiuj akiris karakterojn de granda penetropovo en angoro kaj la homa animo. Li pritraktis lerte malsamajn temojn kiel mitologimotivajn homajn figurojn, religiajn imagojn de Kristo krucumata, trogoscenojn, krucvojojn, kaj altarojn. Peter Horn Werner asertis: {{citaĵo| Mia arto deziris esti la plej fidela esprimo de la kristana sentado, havante kiel finkialon tion, ke ĝi estu en la temploj kaj helpu la fidelulojn al pli bona kompreno de sanktaj temoj.|}} Li edziĝis al la pentristo [[Josefine Feja-Horn]] el [[Ried im Innkreis]]. Ili havis sep gefilojn, interalie la skulptiston [[Miguel Horn]]. Peter Horn Werner mortis en 1969, ĵus iĝinte 61-jara. == Verkoj en publikaj kolektoj == [[Dosiero:Santa Elena del Escultor Perter Horn Werner.JPG|eta|[[Helena de Konstantinopolo|Sankta Heleno]] de Horn Werner]] * Placa monumento en [[Munkeno]], [[Germanujo]]. * Cerro San Crístobal, [[Santiago de Ĉilio]]; restaŭro de kapelo. * Rinconada de Silva, [[Putaendo]], Ĉilio. * [[Paroĥa preĝejo Nuestra Señora de Las Mercedes]], [[Puente Alto]], [[Santiago de Ĉilio]]. * Germana Lernejo de [[Osorno]], Ĉilio. * Preĝejo de la Sankta Koro de Niedernburg, [[Passau]], [[Germanujo]]. * Kapelo Donanhof, [[Passau]], [[Germanujo]]; krucvojo kaj krucumato, altaro. * Paroĥa preĝejo Sunstadt Brunder Konrad, [[Passau]] , [[Germanujo]]. * Preĝejo de la Sankta Spirito, [[Germanujo]]; Sankta Jozefo. * Seminario, [[Passau]], [[Germanujo]]; virgulino Mario. * [[Oberammergau]], [[Germanujo]]; krucvojo. * Paroĥa preĝejo de Ried, [[Germanujo]]; ĉefaltaro. * Paroĥa preĝejo de Frankenburg, [[Germanujo]]; ĉefaltaro. * Kapelo, Malsanulejo de [[Viña del Mar]]; kruco. * Mariaj Fratinoj de [[La Florida (Ĉilio)|La Florida]], [[Ĉilio]]; virgulino Mario. * Lernejo Saint George, Pedro de Valdivia, [[Providencia (Ĉilio)|Providencia]], [[Santiago de Ĉilio]]. * Lerneja Saint George, La pirámide, {{Ill|lingvo=d|trad=Q201036|eo=Vitacura}}, [[Santiago de Ĉilio]]; krucvojo, kruco. * Evangelia Preĝejo de [[Osorno]], [[Ĉilio]]; Kristo. * Preĝejo Nia Sinjorino de la Anĝeloj, [[Barrio El Golf (Santiago de Ĉilio)|El Golf]], [[Santiago de Ĉilio]]; ĉefaltaro. * Paroĥa Preĝejo Senmakula Koncipo de [[Vitacura]], [[Santiago de Ĉilio]]; kruco, Mario, kaj krucvojo. * Evangelia Preĝejo, Calle Lota, [[Providencia (Ĉilio)|Providencia]], [[Santiago de Ĉilio]]. * [[Katolika Tombejo de Santiago|Katolika Tombejo de Santiago de Ĉilio]]; preĝeja portalo. * Casa de Rétiro , [[Padre Hurtado (komunumo)|Padre Hurtado]], [[Santiago de Ĉilio]]; Kristo kaj Mario. * Preĝejo de la Sankta Koro de la Arbaro, [[Providencia (Ĉilio)|Providencia]], [[Santiago de Ĉilio]]; baldakeno. * Preĝejo de la Pasionistaj Fratinoj, Avenida Salvador, [[Providencia (Ĉilio)|Providencia]]; Ĉilio. * Preĝejo de la Sankta Spirito, Avenida Tomas Moro, [[Las Condes]], [[Santiago de Ĉilio]]. * Ursulaj Fratinoj de {{Ill|lingvo=d|trad=Q16918|eo=Maipú (Ĉilio)|teksto=Maipú}}, [[Santiago de Ĉilio]]; Mario, fresko. * Lernejo kaj kapelo de la Colegio Jeanne Dárc. Avenida Pedro de Valdivia, [[Providencia (Ĉilio)|Providencia]], [[Santiago de Ĉilio]]. * Preĝejo Sankta Heleno, [[Las Condes]], [[Santiago de Ĉilio]]; Mario, Sankta Heleno, kaj kruco. * Skulptaĵo, tombo de [[Carlos Cousiño]], en la [[Parque Isidora Cousiño]] de [[Lota]]. * [[Katedralo de Chillán]], [[Ĉilio]]; diversaj lignaj skulptaĵoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.ngehuin.cl/index.php?option=com_glossary&letter=H&id=6549&Itemid=105 |titolo=Corporación Ngehuin |alirdato=21-an de septembro de 2015 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160305225356/http://www.ngehuin.cl/index.php?option=com_glossary&letter=H&id=6549&Itemid=105 |arkivdato=5-an de marto de 2016 }}</ref> == Individuaj ekspozicioj == * [[1996]] La Búsqueda de Peter Horn 1908-1969. Parque de las Esculturas, Corporación Cultural de Providencia, Santiago. * [[1961]] Artistas Alemanes Residentes en Chile, Escultura, Óleo, Acuarela, Sala de Exposiciones del Ministerio de Educación, Santiago. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.artistasplasticoschilenos.cl/658/w3-article-40478.html Peter Horn Werner@Artistas Plásticos Chilenos] {{Projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20160217184503/http://www.iglesialuterana.cl/comunidades/iglesia-luterana-en-valparaiso/ Iglesia Luterana de Valparaíso] * [https://web.archive.org/web/20160305225356/http://www.ngehuin.cl/index.php?option=com_glossary&letter=H&id=6549&Itemid=105 Corporación Ngehuin] * [https://books.google.cl/books?id=h5hfYijlxL4C&pg=PA13&lpg=PA13&dq=peter+horn+werner&source=bl&ots=PuR8iG2onb&sig=Ufh8WlC5DwGm0eVngrSN70AZH08&hl=es-419&sa=X&ved=0CFcQ6AEwCWoVChMIqeqkreWGyAIVwhSQCh2HQwCV#v=onepage&q=peter%20horn%20werner&f=false German Scholars in Exile: New Studies in Intellectual History] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Munkenanoj]] [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] rbmf82b7qpktgfim4goztlas73wxjg5 Uzanto:Jura1/articles with Wikidata item without statements 2 747889 9406112 9402480 2026-06-18T09:01:04Z ListeriaBot 119734 Wikidata list updated [V2] 9406112 wikitext text/x-wiki List of articles to check. {{Wikidata list |sparql=SELECT (wd:Q29934200 as ?item) (substr(GROUP_CONCAT(?l),1,2000000) as ?all) { hint:Query hint:optimizer "None". { SELECT (CONCAT("[[",?n,"]] · ") as ?l) { ?i wikibase:statements 0 . [ ] schema:about ?i ; schema:isPartOf <https://eo.wikipedia.org/>; schema:name ?n } } } |columns=?all|short=true|chart=y }} {| class='wikitable sortable' ! ?all |- | [[Jante]] · [[Atlantika sekcio de la transmara distrikto (Francio)]] · [[Hindioceana sekcio de la transmara distrikto (Francio)]] · [[Pacifika sekcio de la transmara distrikto (Francio)]] · [[Sennacia Banko]] · [[Raŭpa ŝtupiranto]] · [[Palmeros]] · [[Treviro (distrikto)]] · [[Konsilio pri la rusa lingvo ĉe la Prezidanto de Rusio]] · [[Uljanovska Esperanto-klubo]] · [[Feliĉa primo]] · [[Károli Gáspár Irodalmi Társaság]] · [[Lingva demokratio]] · [[Erdélyi Római Katolikus Népszövetség]] · [[KAM - Regionális és Antropológiai Kutatások Központja]] · [[Lukiana skolo]] · [[Dibrivka]] · [[Diferenco inter pedofilio kaj pederastio]] · [[Numerikaj kapabloj en Down-sindromo]] · [[Astronomiala Kayereto]] · [[Kuriero Internaciona]] · [[Blovado]] · [[Milvo]] · [[Unio Nacia de Studentoj de Nikaragvo]] · [[Aerkamerbloko]] · [[Il (dio)]] · [[IE-Munde]] · [[Lunatiko (muzikgrupo)]] · [[43-Vira Skuamiŝo]] · [[Moskva astronomia klubo]] · [[Armena Kongreso de Orientaj Armenoj]] · [[Ĝiĝeleoj]] · [[Severe pozitiva tradona funkcio]] · [[Endemiaj birdoj de Okcidenta Afriko]] · [[Barmoodano]] · [[Misrijaoj]] · [[Dvara]] · [[Libertarianismaj vidpunktoj pri intelektaj posedrajtoj]] · [[Libertarianismaj vidpunktoj pri mortpuno]] · [[Libertarianismaj vidpunktoj pri naturaj rimedoj]] · [[Tonsilabo]] · [[Tipoj de kotono]] · [[Rajper]] · [[Belorusa listo de Katin]] · [[Svingrajdado]] · [[Sumbaj deciduaj arbaroj]] · [[Kuniga ŝraŭbaĵo]] · [[Iögo]] · [[Festo de Pola Aviado]] · [[Funebro en Pollando post morto de Johano Paŭlo la 2-a]] · [[Volapükagased pro Nedänapükans]] · [[Monario]] · [[Sen:esepera]] · [[Ek! (esperanto-klubo)]] · [[Homoforo]] · [[Ĉeĥa arto]] · [[Biblioteko de Esperantista Klubo en Brno]] · [[Elingvo]] · [[Esperanto-eldonaĵoj eldonitaj en Brno]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1900-1914)]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1919-1938)]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1939-1945)]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1946-1952)]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1952-1968)]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1969-1989)]] · [[Historio de la Esperantista klubo en Brno (1990-)]] · [[Historio de la Esperanto-klubo de Prago]] · [[Klubo de Esperanto-Amikoj en Svitavy]] · [[Laborista Unuiĝo Esperantista]] · [[Nikolao (festo)]] · [[Subterejo de la reĝa palaco de Praga burgo]] · [[Historia kelaro en Litoměřice]] · [[Kafejo Fenix (Ostrava)]] · [[Karsto ĉe Hranice]] · [[Katakomboj en Český Brod]] · [[Kaverno de Paclt]] · [[Kavernoj de rokaro en Adrŝpaĥ]] · [[Kavernoj de rokaro en Klokočí]] · [[Kavernoj de rokaro en Teplice]] · [[Kavernoj en Praĥovaj rokoj]] · [[Kazematoj en Vyšehrad]] · [[Keloj de Malnova Urbo (Prago)]] · [[Keloj en kastelo en Český Krumlov]] · [[Chupa-chupa]] · [[Diala Jurnaleto]] · [[Adorado de la Sanktega Sakramento]] · [[Ile]] · [[Ido reformita]] · [[Breathanach]] · [[Zülags]] · [[Murlampo]] · [[Liro (konkurso)]] · [[Transkonduko (muziko)]] · [[Esperanto-Rondo en IKEDA]] · [[Regiono (politiko)]] · [[Administra kaj teritoria evoluo de Ostrava]] · [[Tino (planlingvo)]] · [[Tio okazis en la jaroj 2000 kaj 3000]] · [[Tjerradentra (or-kulturo)]] · [[Tolkienaj runoj]] · [[Tombo de Sankta Paŭlo]] · [[Tone (programo)]] · [[Toowoomba Esperanto-Societo]] · [[Tour de France (metiartoj)]] · [[Tradiciaj vestoj de Batz]] · [[Tradiciaj vestoj de Uzbekio]] · [[Tradiciismo]] · [[Traduki (programo)]] · [[Tradukita literaturo]] · [[Transhumanisto]] · [[Transigo de flu-kvanto]] · [[Transira Angla]] · [[Transporta aŭtokuvo]] · [[Transportadogeoteĥniko]] · [[Traperko]] · [[Tredfiksilo]] · [[Tri koboldoj]] · [[Tri koboldoj/Enhavo de la Ora Libro]] · [[Tributglaĉero]] · [[Trimoo]] · [[Trio (muzika formo)]] · [[Trobo]] · [[Trohantera indekso]] · [[Trolebusa kontakta lineo]] · [[Tuba ŝraŭbaĵo]] · [[Tukaneto]] · [[Tumultoj en Francio]] · [[Tutafrikaj koloroj]] · [[Tutarabaj koloroj]] · [[Tutmonda Asocio de Konstruistoj Esperantistaj]] · [[Tutmonda Kolektanto]] · [[Tutrusia konstitucianta asembleo]] · [[Unial (Weisbart)]] · [[Unikodkapabla programo]] · [[Unio de historiaj fervojoj de Svisujo HECH]] · [[Universal (Decormis)]] · [[Universala Esperanto-Asocio (libro)]] · [[Universala Framasona Ligo]] · [[Universala lingvo (Letellier)]] · [[Universala lingvo (Martinez)]] · [[Unua Esperanto-monumento de Linco]] · [[Unua societo de esperantistoj aŭstriaj en Brno]] · [[Unua Virina Grupo Esperantista]] · [[Unua-aĵoj esperantistaj]] · [[Unusilabaĵo]] · [[Urbario (registro)]] · [[Urboj kaj vilaĝoj de Elba Grejsmontaro]] · [[Usonaj poŝtaj mallongigoj]] · [[Vásárhelyi Találkozó]] · [[Vaginalo]] · [[Valea Feernicului]] · [[Variable Dot Size]] · [[Varmokurenta derivaĵo]] · [[Varmomaŝino]] · [[Vasváry-vilao]] · [[Vegetaĵara mapo]] · [[Veltpiĉno]] · [[Venecio, trafiko]] · [[Verband deutscher Esperantisten]] · [[Verbigo senpera]] · [[Verboj transiraj kaj netransiraj]] · [[Verbotempoj de dependaj propozicioj]] · [[Verbotempoj Kompleksaj]] · [[Verda Masko]] · [[Verda Parnaso]] · [[Verda Signalo]] · [[Verdalgoj]] · [[Vespergazeto]] · [[Veterán Autó és Motor]] · [[Veturilproduktado de Hungario]] · [[Vid-ekologio]] · [[Vintraj Cikloj]] · [[Vitra altaro en Dobrá Voda]] · [[Vivanta latino]] · [[Vivoprincipo]] · [[Voĉoj de Pioniroj]] · [[Voĉoj el Japanio]] · [[Volapuka reformo de Jong]] · [[Volgia Esperanto-Renkontiĝo]] · [[Vortaro (programo)]] · [[Vortgrupaj gramatikoj]] · [[Vortludoj aŭ kalemburoj]] · [[Vorto-Mozaiko]] · [[Vortoj de Macue Sasaki]] · [[Vortostoko de Baza Angla]] · [[VTOL Aircraft - Ray]] · [[Wacker Siltronic]] · [[Weltsprache (Eichhorn)]] · [[Weltsprache (Volk kaj Fuchs)]] · [[Werbelliner Gewässer]] · [[Wireless Intel SpeedStep]] · [[Esperanto dum la Unua Mondmilita periodo]] · [[Virinaj nomoj en Esperanto]] · [[Vortkunmeto en Esperanto]] · [[Gesta Eŭfonio]] · [[Gloraj virinoj]] · [[GNIS-kodo (Usono)]] · [[Gogo kaj liaj amikoj]] · [[Gotika kino]] · [[Grafika labormedio]] · [[Grandaj urboj de Azio]] · [[Grandaj urboj de Oceanio]] · [[Grando]] · [[Gravaj personoj ligitaj al distrikto Harghita]] · [[Green Project]] · [[Greka grupo]] · [[Greklingva literaturo]] · [[Großes Wörterbuch Esperanto-Deutsch]] · [[Aki katolikaj-akademiistoj-domo]] · [[Akropolo (urboparto)]] · [[Aktuala reĝo de Francio]] · [[Akvoelektra akvobaraĵo]] · [[Akvopseŭdomuelejo]] · [[Akvoverŝa festo]] · [[Albana Esperanto-Instituto]] · [[Aleksandreis]] · [[Aligatorejo]] · [[Aligramo]] · [[Allsprachendienst Esperanto GmbH]] · [[Aloisia lingvo]] · [[Alta reprezentanto pri eksterlandaj aferoj kaj sekureca politiko]] · [[Alta simulaĵo]] · [[Amatora radia komuniko]] · [[Ambrózia Kiadó]] · [[Amerika kosmo]] · [[Amerika lingvo]] · [[Amerikano (planlingvo)]] · [[Amerisko]] · [[Amika rondo]] · [[Amikeco Esperanto-Asocio]] · [[Amo kaj perforto en la biblia Dio]] · [[Analoj de EASP]] · [[Ando-ekvatora lingvaro]] · [[Aĉetkontrakto]] · [[Aŭksilingvo]] · [[Aŭstria Esperanto-Movado]] · [[Aŭstria Katolika Ligo Esperantista]] · [[Aŭstria Ligo de Blindaj Esperantistoj]] · [[Aŭtonoma Muziknotado]] · [[Antaŭrigardilo (grafikredaktilo)]] · [[Antaŭrigardilo (tekstredaktilo)]] · [[Antido]] · [[Antiquus Mysticusque Ordo Rosae Crucis]] · [[Apokalipso (oratorio)]] · [[Aprila artikolo]] · [[Apudurba vagono]] · [[Arci Esperanto]] · [[Ardes (romano)]] · [[Argadora kalendaro]] · [[Arkaismoj de Esperanto]] · [[Arkeopterigo glisilo]] · [[Artemisia]] · [[Artistkolonio de Aleșd]] · [[Artistkolonio de Baia Sprie]] · [[Artistkolonio de Lăzarea]] · [[Artistkolonio de Valea Jiului]] · [[Artistokolonio de Baia Sprie]] · [[Artisttendaro de Baia Mare-Târgu Lăpuș]] · [[Artisttendaro de Valea Homorodului]] · [[Arumo (lingvo)]] · [[Asocia respubliko Jugoslavio]] · [[Asocio de Mongolaj Verkistoj]] · [[Asocio de Studado Internacia pri Spiritaj kaj Teologiaj Instruoj]] · [[Asocio Kordova de Esperanto]] · [[Astraĥana societo de esperantistoj]] · [[Atmosfera sorbo kaj difuzo]] · [[Aventuro (tekstaventuro)]] · [[Balotrajtisto]] · [[Bankfaka Esperanta Asocio Tutmonda]] · [[Barĝo de la Mortintoj]] · [[Barcelon-Provinca Esperantista Renkontiĝo]] · [[Baseno de Kaŝino]] · [[Baseno Superĉiko]] · [[Batalo de Don]] · [[Baza Angla Reformita]] · [[Baza Radikaro Oficiala]] · [[Baza vortaro en mandarena lingvo]] · [[Becos Traders]] · [[Beginejaj Festoj]] · [[Belga migrado al norda Francio]] · [[Bengallingva literaturo]] · [[Berchtesgadenaj kondiĉoj]] · [[Berlina informilo]] · [[Betebeto]] · [[Betlehemoj de Česká Třebová]] · [[Betona strukturo]] · [[Biaphra Milhomem]] · [[Biblioteca-Museu Balaguer]] · [[Biblioteka Apogo Roma kaj Poul Thorsen]] · [[Biblioteko de Davidov]] · [[Biblioteko de UEA]] · [[Biciklaj vojoj (Elba Grejsmontaro)]] · [[Bielatal (Saksa Svislando)]] · [[Bildarkivo Aŭstria]] · [[Biologia kaj Ornitologia Rondo Esperantlingva]] · [[Birada sistemo]] · [[Bird-aŭgurado]] · [[Birdoj de Svedio]] · [[Birdoprotektado]] · [[Birdoprotektanta organizaĵo]] · [[Bjørn (firmao)]] · [[Blankavostuloj]] · [[Blankbarbulo]] · [[Blankkapa presbito]] · [[Librejo Azia]] · [[Librejo Klimo]] · [[Sevila Esperanto-Asocio]] · [[Transliterumo de Esperanto]] · [[Grupoj kaj tendencoj de la hispana literaturo de la 20-a jarcento]] · [[Guanabara Esperanto-Junularo]] · [[Gulivero (ludo)]] · [[Gvatemala Esperanto-Asocio]] · [[Gvatistaro de Titanic]] · [[Ha! Se mi scius]] · [[Harmonia konsumpreza indico HVPI]] · [[Havenoj de Habsburga monarkio]] · [[Hebrea Esperanto-Asocio]] · [[Hebrea transliterumo de esperanto]] · [[Hejma vortaro]] · [[HP-SIR]] · [[Ĉeĥoslovakaj fortikaĵaj obstakloj]] · [[Listo pri transloĝigo de 33 municipoj de Drahana montetaro (1940 - 1945)]] · [[Blazonaj ornamoj]] · [[Blazono de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]] · [[Blinda Gardisto]] · [[Blindula Instituto Klar]] · [[Bohema Esperanto-Servo]] · [[Bohema Klubo Esperantista]] · [[Bolonja Esperanto-Grupo]] · [[Borso de laboro]] · [[Botanika terminaro]] · [[Botelvakuigilo]] · [[Brandoniano]] · [[Bratislava pordego (Komárno)]] · [[Brazila Birdsimfonio]] · [[Brazila Katolika Esperanto-Renkontiĝo]] · [[Eldonejo Bookart]] · [[Fakaj verkoj en Esperanto]] · [[Fakverko:Ekologio]] · [[Fakverko:Enciklopedioj]] · [[Fakverko:Etnologio]] · [[Fakverko:Farmakologio]] · [[Fakverko:Fervojo]] · [[Fakverko:Filatelo]] · [[Fakverko:Filozofio]] · [[Fakverko:Geologio]] · [[Fakverko:Juro]] · [[Fakverko:Kemio]] · [[Fakverko:Komerco]] · [[Fakverko:Konstrutekniko]] · [[Fakverko:Ledoj, peltoj]] · [[Fakverko:Lingvistiko, terminologio]] · [[Fakverko:Medicino]] · [[Fakverko:Muziko]] · [[Fakverko:Psikologio]] · [[Fakverko:Scienco]] · [[Fakverko:Telefono]] · [[Fakverko:Zoologio]] · [[Fama Ĉefturo]] · [[Famaj kantistoj]] · [[Familia Historia Biblioteko]] · [[Familia Sancti Hieronymi]] · [[Family Pastimes]] · [[Fantascienco]] · [[Fenicoj en Brazilo]] · [[Ferenctanya]] · [[Fernando Arrabal/Bibliografio/malneto]] · [[Festivalo de Maribor]] · [[Festivalo LaSemo]] · [[Fia koincido]] · [[Fides qua fides quae]] · [[Filozofia Asocio Tutmonda]] · [[Finaĵvorto]] · [[Flagoprotokolo]] · [[Fleksebla akumulo]] · [[Floresta (Paranao)]] · [[Flugiloj de Malfacila Vento]] · [[Flugo de strigoj]] · [[Foirplaco de Karlovy Vary]] · [[Fokso-Nukso]] · [[Folihava lignoplanto]] · [[Fondaĵo Joseph Ratzinger-Benedikto la 16-a]] · [[Fonduso por Esperantologiaj Studoj]] · [[Fonetika bild-skribo]] · [[Fororkestro]] · [[Framasona Esperanto]] · [[Framasonisma loĝio Lázaro Luiz Zamenhof]] · [[Francaj tradiciaj dancoj]] · [[Fratoj Lukaŝidoj]] · [[Frazosintakso]] · [[Free Esperanto Course]] · [[Fremdlingva Eldonejo (Sofio)]] · [[Freqüències]] · [[Frua Esperanto-movado en Finnlando]] · [[Fulgur Kiadó]] · [[Fulma angla]] · [[Fundamento Tonsilaba]] · [[Funelterapio]] · [[Gaciça]] · [[Gamo de Bharata]] · [[Gardanto de la Afero de Dio]] · [[Garielo Haller]] · [[Gastrolo]] · [[Geŭzomedalo]] · [[Geko-rubando]] · [[Gema simbolismo]] · [[Genealogio de Báb]] · [[Generacio Y (blogo)]] · [[1-a Sud-Brazila Renkontiĝo de Esperanto]] · [[11-a Germana Esperanto-Kongreso]] · [[1234-regulo]] · [[19-a-jarcenta germana elmigrado al Parizo]] · [[2004 (planlingvo)]] · [[A History of the Esperanto League for North America, Inc.]] · [[A-karaktera radiko]] · [[Aawaaniaan]] · [[Abstrakta mondo]] · [[Acidorezistado]] · [[Adelboden Hejmletero]] · [[Ader & Borel]] · [[Administracia juĝistaro en Aŭstrio]] · [[Administracia juĝistaro en Alĝerio]] · [[Administracia juĝistaro en Belgio]] · [[Administracia juĝistaro en Benino]] · [[Administracia juĝistaro en Egiptujo]] · [[Administracia juĝistaro en Libano]] · [[Administracia juĝistaro en Luksemburgo]] · [[Administracia juĝistaro en Turkio]] · [[Administraciaj juĝistaroj]] · [[Adson de Melk]] · [[Aerkanto]] · [[Agado pro radovaporŝipoj]] · [[Aglutina karaktero de Esperanto]] · [[Ah/C-grundoj escepte de Nigrogrundoj]] · [[Ajolo]] · [[Akademiaj Korektoj]] · [[ASK IR]] · [[Breda maturiĝo]] · [[Bretaro (projekto)]] · [[Bretona Esperanto-Koruso]] · [[Brevier-Himnoj]] · [[Brevier-Legaĵoj – Kristnaska festociklo]] · [[Brevier-Legaĵoj – Paska festociklo]] · [[Brevier-Legaĵoj – Sanktuloj]] · [[Bufintona-Barba-Bima ortografio]] · [[Bugleoj]] · [[Bulgara ekspresa lokomotivo 1D1]] · [[Bulonjo 2005]] · [[Calera]] · [[Castro (Paranao)]] · [[Causa belli]] · [[Cedrolando]] · [[Centra Dialekto]] · [[Centra Oficejo pri Bonfarto de Infanoj de Nepalo]] · [[Centrale Esperanto-Boekhandel]] · [[Centro pri aŭdo kaj lingvo Zuriĥo]] · [[Ceremonio de transiro]] · [[Chrodisonian]] · [[Ciferaro]] · [[Ciganaj fanfaroj]] · [[Ciganio]] · [[Cirkaj infanoj]] · [[Cirkvito-skemo]] · [[Citlaltépetl (Veracruz)]] · [[Ciucul de Jos]] · [[Civita Banko]] · [[Coatzacoalcos (Veracruz)]] · [[Cocoa Camino]] · [[Crusoe SE]] · [[Csíki Természetjáró és Természetvédő Egyesület]] · [[Cx486SRx/DRx]] · [[Dônage]] · [[Danub-konfederacia plano]] · [[Datoj kaj faktoj pri la paca movado]] · [[De animo al animo]] · [[De Francisko el Asizo por vi]] · [[Ysian]] · [[Zagreba metodo]] · [[Zamenhofaj Vortoj]] · [[Zenano (vesto)]] · [[Ziĝu'jŭan-parko]] · [[Összehasonlító Irodalomtörténeti Lapok]] · [[Ĉeĥa literaturo]] · [[Ĉeĥaj serioj]] · [[Ĉeĥlingvaj verkoj]] · [[Ĉeboksara Esperanto-Centro]] · [[Ĉefa fokuso]] · [[Ĉefverkoj de la mondliteraturo]] · [[Ĉekoj internaciaj]] · [[Ĉina grupo]] · [[Ĉinaj vortoj enkondukitaj el aliaj lingvoj]] · [[Ĝenova Esperanto-Rondo Studenta]] · [[Ĝermanida grupo]] · [[Ĝermolisto de Esperanto-asocioj]] · [[Ĝermolisto de fakverkoj]] · [[Ĝermolisto de hidraŭlikaj servomekanismoj]] · [[Ĝismorta duelo kaj kontraŭreformacio]] · [[Ĝisostulo]] · [[Ĥaĝi Mamsurov]] · [[Ĥuŝpuo]] · [[ŜĈKĤLando]] · [[Ŝanĝoj inter la malnovnordlanda kaj islanda lingvoj]] · [[Ŝanceliĝo]] · [[Ŝip-terminoj]] · [[Ŝipa trafiko]] · [[Ŝraŭbeciganta ŝraŭbeco]] · [[Ŝraŭbuma tubjuntilo]] · [[Ŝramanismo]] · [[Esperantidoj de Weisbart]] · [[Esperanto-mecenatoj]] · [[Mediaglifoj]] · [[Medicina sondilo]] · [[Meksika Esperanto-Asocio, a.c.]] · [[Meksikaj menonitoj]] · [[Melburna Esperanto-Asocio]] · [[Radio 3ZZZ]] · [[Eldonejo Mentor]] · [[Máté Göcsi]] · [[Meline's Bar]] · [[Mem-replikiĝo de DNA]] · [[Membroŝtato]] · [[Membronombroj de UEA]] · [[Metodo Lorenz]] · [[Mez-Voio]] · [[Meza Volgio]] · [[Micro Fine Droplet]] · [[Mikroregionoj de Alagoaso]] · [[Miksdialekto]] · [[Miksitaj lingvoj]] · [[Militliteraturo]] · [[Militrezista movado]] · [[Minoraj sokratanoj]] · [[Mitoj pri Tero]] · [[Moderna arkitekturo en Tiĉino]] · [[Mok’yorlak’ol]] · [[Monda Faktolibro]] · [[Monda libera itala]] · [[Monda Turismo]] · [[Mondezo]] · [[Mondi lingua]] · [[Mondlingvo (Weisbart)]] · [[Mongolia vizo]] · [[Mongolio.info]] · [[Montara Junulara Semajnfino]] · [[Monumento de Carlo Bourlet]] · [[Monumento de Nikolaj Ovĉinikov]] · [[Monumento de Zamenhof]] · [[Moralo laika]] · [[Morecambe Bay Esperanto-Societo]] · [[Mormona estraro]] · [[Mormonaro por Paco kaj Egaleco]] · [[Motorboato Esperanto]] · [[Moviĝo de la vertebruloj]] · [[Mrštík]] · [[Muelcilindro]] · [[Muelejo de Haun]] · [[Mulo (planlingvo)]] · [[Mundelingvo (Lott)]] · [[Municipoj de Svislando]] · [[Murdo en beletro]] · [[Muscikapenoj]] · [[MusicExpress]] · [[Mustel-hundo]] · [[Muzeo Dan Andersson]] · [[Muzeo Diliĝenco]] · [[Nĉumbuluoj]] · [[Naŭ detruitaj vilaĝoj]] · [[Nacia Esperanto-Komisiono]] · [[Nacilingvaj tradukoj el Esperanto]] · [[Naciludiloj]] · [[Naftoesploro de Hungario]] · [[Natura Floro]] · [[Naturscienca Muzeo Freiberg]] · [[Naturscienco, Mondkoncepto, Religio]] · [[Naxalitoj]] · [[Nazo-Teribo]] · [[Ne-pligrandiĝanta vico]] · [[Neŭtrala Esperanto-Centro]] · [[Nebibliaj dokumentoj de Kumrano]] · [[Nemoveblaĵa evoluigado]] · [[Neperfektaj spiritoj]] · [[Neskriba juro (Eŭropa Unio)]] · [[Ni parolas Esperante]] · [[Nia ĉiutaga pano]] · [[Nia lingvo Esperanto]] · [[Nigra Flago (Ĵurnalo)]] · [[Nigra platnaza simio]] · [[Nigra presbito]] · [[Nigra skatolo (Kio? Kie? Kiam?)]] · [[Nigrogrundoj]] · [[Nippon Esperanto-Societo]] · [[Noam Chomsky/Esperanto ne estas lingvo]] · [[Nobela titolaro]] · [[Nocio-sistemo]] · [[Nombradkanzono]] · [[Nomoj de Amerikaj landoj]] · [[Nomoj de kontinentoj]] · [[Nomoj en Asteriks]] · [[Nord-Amerika Junulara Tendumado]] · [[Nordamerikanische Wochen-Post]] · [[Nordia mitologio]] · [[Noria de Ángeles]] · [[Normlingva Esperanto]] · [[Novaĵoj el Rusio]] · [[Nove auxilia]] · [[NUN (retejo)]] · [[World English]] · [[Meĥanika prilaboro]] · [[Novesperant]] · [[Novialo-Akademio]] · [[Novilatin (Beermann)]] · [[Novilatin (Blondel)]] · [[Novkastela Esperanto-Societo]] · [[Novkreitaj ŝtatoj]] · [[Novmaltusanismo kaj anarkiismo]] · [[Novpagana festo]] · [[Oazo de Esperanto]] · [[Obenzayet]] · [[Observatorio (bulteno)]] · [[Oficiala Jarlibro de la Esperanto-movado]] · [[Oficialaj vortoj]] · [[Oficiroj de Titanic]] · [[Ohia ortografio]] · [[Okcident-nordia lingvaro]] · [[Okcident-Siberia Esperanto-Renkontiĝo]] · [[Omnésio]] · [[Ondo-Esperanto]] · [[Onpu Channel]] · [[Operaciaj programoj]] · [[Operaco en Auvers-sur-Oise]] · [[Optezo]] · [[Oregon trade language]] · [[Organizo por Sociaj Asocianoj en Kimrio]] · [[Orgasma festotago]] · [[Orient-nordia lingvaro]] · [[Orientiga instruado]] · [[Origina juro (Eŭropa Unio)]] · [[Origino de la sistemo de la indulgencoj]] · [[Ormarborda Esperanto-Grupo]] · [[Pado de Historioj de la Malsupra Urbo]] · [[Pahacharhe]] · [[Palacoj en Wallenstein-strato]] · [[Palestina Aŭtonomec-Aŭtoritato]] · [[Pallas Kulturális Egyesület]] · [[Pannjo]] · [[Papago (muziko)]] · [[Papaj komisionoj]] · [[Paradiesische Passage]] · [[Paragvajaj ĉakaj menonitoj]] · [[Pararendzino]] · [[Parkurbo Esperanto]] · [[Parolado de Zamenhof en 1907 en la Gildohalo de Londono]] · [[Paroladvojaĝo]] · [[Parto de maŝino]] · [[Pasilogio]] · [[Pasivaj participoj]] · [[Patro parolas al siaj infanoj (privata revelacio)]] · [[Pekina Esperanto-Asocio]] · [[Pensilvanigermana literaturo]] · [[Penso kaj vivo]] · [[Perfektiga Esperanto-Kurso]] · [[Periodaj san-testoj]] · [[Permana elektra generilo]] · [[Pernambuco Esperantista]] · [[Petőfi Sándor Művelődési Egyesület]] · [[PhotoREt III]] · [[PhotoREt Pro]] · [[Pilgrimloko Hory (Česká Třebová)]] · [[Pinarbara Esperanta Grupo]] · [[Pinglohava lignoplanto]] · [[Pioniro de Esperanto]] · [[Placo de Hradčany]] · [[Plena indukto]] · [[PlusMedia Station]] · [[Pneŭmate regata direkta valvo]] · [[Podetala prezo]] · [[Pogranda prezo]] · [[Poliglota vortaro]] · [[Polis Könyvkiadó]] · [[Pomarba kancero]] · [[Popola labor-universitato]] · [[Populara Esperanto-Biblioteko]] · [[Por ekologia socio]] · [[Portretoj de profetoj]] · [[Societo Nyelv-Irodalom-Tanítás]] · [[Teatro Nézőpont]] · [[Teatro Oberon Csőszínház]] · [[Poŝta Muzeo (Budapeŝto)]] · [[Poŝta Muzeo en Ópusztaszer]] · [[Poŝtkartoj de Liĥtenŝtejno]] · [[Poŝtoficistoj de Titanic]] · [[Pragaj Sonoriloj]] · [[Prahomaj laboriloj]] · [[Prenita juĝisto]] · [[Prepara konferenco por internacia radiotelefonia interkonsento]] · [[Preria Paco-Parko]] · [[Principo de komplementeco]] · [[Print Image Matching (teknologio de printado)]] · [[Pro-Print Könyvkiadó]] · [[Problemo de la origino]] · [[Procezaŭtomacia terminaro]] · [[Procezo (naturscienco)]] · [[Progressiva]] · [[Proklamo de Poznano]] · [[Proklamoj de Bab]] · [[Proklamoj de Baha'u'llah]] · [[Proponoj por la esperantigo de katalunlingvaj loknomoj]] · [[Pola Esperanto-Delegitaro]] · [[Belorusa Liberiga Armeo]] · [[Esperanto-gramatiko por komencantoj]] · [[La Anima Evoluado]] · [[La Brazilaj Aruakoj]] · [[La Eta Spiru' - Salutu la Sinjorinon]] · [[La Floretoj de S. Francisko]] · [[La Herodo de Fleury]] · [[La homo; la vojaĝoj]] · [[La Instruo de Karl Marks]] · [[La Juna Batalanto]] · [[La juna verkisto]] · [[La kontribuo de la laboro ĉe la homiĝo de la simio]] · [[La Kordiego]] · [[La lasta ĉeĥo]] · [[La malgranda Svisujo]] · [[La Mortintoj kaj la mortantoj]] · [[La Panistino de la ebenaĵanoj]] · [[La pardonpetoj de la papo]] · [[La Pentroarto en la Malnova Hungarujo]] · [[La Porkino kun sep porkidoj]] · [[La Postdomo]] · [[La Samanta-Mukla-Parivarto]] · [[La senmorta kaj la senviva]] · [[La sesa raso]] · [[La skurila libro]] · [[La Suplemento de Kataluna Esperantisto]] · [[La Vojo al feliĉo]] · [[Laŭtmotiv']] · [[Laborkolektivo de biciklemaj urboj kaj komunumoj en Nordrejn-Vestfalio]] · [[Labormigradoj de aŭvernjanoj]] · [[Laborsemajno]] · [[Landa Asocio de Meklenburgo-Antaŭpomerio]] · [[Landa Skolta Organizo]] · [[Landnomoj en Esperanto]] · [[Lango (tekniko)]] · [[Lasta lekcio en Gotingeno]] · [[Latinigita Populara Alfabeto]] · [[Latino semplificato]] · [[Latinulo]] · [[Latisa KKD]] · [[Lazarus-efiko]] · [[Lenga Romance]] · [[Lernejana Esperanta Frataro]] · [[Libero kaj aŭtonomio senlimaj]] · [[Libertariano]] · [[Libraro Ludovika]] · [[Libroservo]] · [[Lignopunkturo]] · [[Lignoskulptada tendaro de Cernat]] · [[Liismo]] · [[Likaĵa kondukilo]] · [[Lindóia (persono)]] · [[LinguaFest']] · [[Lingva elemento]] · [[Lingva Festivalo en Ivanovo]] · [[Lingva Komitato de 1907/priskribo]] · [[Lingva prezento]] · [[Lingvo Kosmopolita]] · [[Lingvodidaktiko]] · [[Lingvolanĉilo]] · [[Lingvolisto/1/1]] · [[Lingvolisto/1/2]] · [[Lingvolisto/1/3]] · [[Lingvolisto/1/4]] · [[Lingvolisto/1/Indekso]] · [[Literatura Klubo (libroserio)]] · [[Literaturo en la skota lingvo]] · [[Litostrato]] · [[Loĝio Esperanto]] · [[Logos en la fino]] · [[Lokojaoj]] · [[Ludo esperanta]] · [[Lumbildmetodo]] · [[Magistra lingvo]] · [[Malbona lupo reenkarniĝinta]] · [[Malgranda Sinagogo de Satu Mare]] · [[Malgrandaj pensoj pri grandaj demandoj]] · [[Malgrandkvartala Foiro]] · [[Malnova Hyksos]] · [[Malnova Nikolaj-lernejo]] · [[Malpeza atletiko]] · [[Malriĉa en Spirito]] · [[Malsupra Kastela Fonto]] · [[MAMŰ]] · [[Mameshitogi]] · [[Mamul-nomenklaturo]] · [[Man-ĉe-mane]] · [[Marakvariejo Ostrava]] · [[Marbirdoj kaj homoj]] · [[Marista Esperantista Ligo]] · [[Marmorta Steleo]] · [[Maroka Esperanto-Asocio]] · [[Marvell PXA168]] · [[Masko (psikologio)]] · [[Mastra telefono]] · [[Materiiĝoj en Mantes]] · [[MP4 (sinteza sango)]] · [[Hesa Esperanto-Ligo]] · [[Hidraŭlika ŝovbloko]] · [[Hidraŭlika amplifilo]] · [[Hidraŭlika panelo]] · [[Hidraŭlika-dinamika variigilo de tordmomanto]] · [[Hidraŭlika-statika konvertilo]] · [[Hidraŭlika-statika transmisio]] · [[Hina lingvo]] · [[Hispana Esperantista Konfederacio]] · [[Hispana Opo]] · [[Hispanaj vojaĝistoj]] · [[Historio de Esperanto (verkoj)]] · [[Historio de Esperanto en Radio]] · [[Historio de Freiberg]] · [[Historio de Kroměříž]] · [[Historio de Lingva Festivalo en Ĉeboksaro]] · [[Historio de Lingvaj Festivaloj]] · [[Historio de Moskva Ŝtata Universitato]] · [[Historio de Pratempo]] · [[Historio de SAT]] · [[Hocheka lingvo]] · [[Holnap Irodalmi Társaság]] · [[Homa lingvo]] · [[Homaranisma Komunlingva Movado Kontraŭ Novliberalismo]] · [[Homeopatio kaj spiritismo]] · [[Honoraj membroj de AIS]] · [[Horloĝistaro]] · [[Hungara Fervojista Esperanto-Asocio]] · [[Hungaraj varomarkoj]] · [[I-karaktera radiko]] · [[Iama Doganejo "Na Výtoni"]] · [[Idala podkasto]] · [[Ideala Esperanto-Biblioteko]] · [[Ido antaŭenirigita]] · [[Ido-akademio]] · [[Ilarejo Esperantista]] · [[Ilustrita Biblioteko]] · [[Ilustrita Vortaro de Esperanto]] · [[Imagu-Filmoj]] · [[Imperativoj de la vivo]] · [[Imperatoro de AMORC]] · [[Impulso (telefonio)]] · [[Indekso de ĉina skribo laŭ radikalo]] · [[Indico (notacio)]] · [[Industri-medicina aparato]] · [[Industrio de mizero]] · [[Infanopilgrimado]] · [[Influantaj faktoroj de enzima aktiveco]] · [[Insigno de Esperanto]] · [[Instrumentotekniko]] · [[Integralo (ekzemploj)]] · [[Intelekta sensencaĵo]] · [[Intelekto aktualiga kaj intelekto potenciala]] · [[Interasocia Renkontiĝo de Esperanto ĉe Mediteraneo]] · [[Interelementa rilato]] · [[Interkonsento de Kolonjo]] · [[Interkulturo]] · [[Interlingvaisto]] · [[Internacia Ekzamena Komisiono]] · [[Internacia Esperantista Farmaciista Asocio]] · [[Internacia Esperanto-Kampadejo Primoŝteno]] · [[Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno (teksto)]] · [[Internacia Esperanto-Servo]] · [[Internacia Finnugra Kongreso]] · [[Internacia Foira Esperantista Renkontiĝo]] · [[Internacia Humanitara Organizo Espero]] · [[Internacia Knabama Tago]] · [[Internacia Komerca Revuo]] · [[Internacia Labor-Oficejo]] · [[Internacia latino]] · [[Internacia Sciencista Dokumentaro]] · [[Internacia Unio Esperantista]] · [[Internacia Unuiĝo de Esperantistaj Societoj]] · [[Internaciismo kaj purismo]] · [[Internationale Spieltage SPIEL]] · [[Interreta rolludo]] · [[Interrilatoj spirito-materio]] · [[Intertajda zono]] · [[Inversiga filmo]] · [[Io-ujo-batalo]] · [[Islama rego]] · [[Istvan Bierfaristo]] · [[Ixtlán]] · [[JAGI]] · [[Jaroj en filmo]] · [[Je la nomo de l' vivo]] · [[JEFO-Vikio]] · [[Jemanĵao]] · [[Jesuo kaj Magdalena]] · [[Jiménez (Michoacán)]] · [[Juĝa neŭropatologio]] · [[Jubilea Libro 1903 - 2003]] · [[Juda kvartalo (Maribor)]] · [[Judaj terminoj]] · [[Junto (hidraŭliko)]] · [[Jura-Esperanto]] · [[Jutlanda regionismo]] · [[Kaŝslipeto]] · [[Kakolalio]] · [[Listo de iranaj artistoj]] · [[Debrecena Bulteno]] · [[Dehelenigo de kristanismo]] · [[Deklaracio por etnista humanismo]] · [[Dekuma klasifika sistemo por bibliotekoj]] · [[Demokratio kaj Kristanismo]] · [[Dentrada trakciilo]] · [[Derivita juro (Eŭropa Unio)]] · [[Detalisto]] · [[Deutsche Solar]] · [[Diaocha-lago]] · [[Dilatometria termoanalizo]] · [[Dinamika lingvo]] · [[Discutindo língua portuguesa]] · [[Diservo en Esperanto]] · [[Disko (sporto)]] · [[Diskutkunvenoj de KEJ]] · [[Distililo (alkoholo)]] · [[Distingokapablo (optiko)]] · [[Dobrá nad Ondavou]] · [[Dokumentoj de Komunismo]] · [[Dokumentoj kaj materialoj]] · [[Domaša]] · [[DOMFABRIKO: 6000 frazeologiaj esprimoj hungaraj-Esperantaj]] · [[Domkonstruado]] · [[Donkiĥoto (stereotipo)]] · [[Dorsoturnoj]] · [[Dosiano]] · [[Drop Modulation]] · [[Du Majstro-noveloj]] · [[Duonsekaj tropikoj]] · [[Eŭrogloto]] · [[Eŭrolingvo]] · [[Eŭropa lingvo (Jago)]] · [[Eŭropa Medio-Organizaĵo]] · [[Eŭropo ĉe la Abismo]] · [[EBLOGO]] · [[Edelmann-Banendregt]] · [[Eduard Kruspe]] · [[Egala balotrajto en Finnlando]] · [[Ekologia socialismo]] · [[Ekstersistema radiko]] · [[Ekumena Komisiono]] · [[El la nova ĝardeno]] · [[Eldonoj de SAT]] · [[Elektrona mapo de la Muzeo de la Imperiestra Palaco]] · [[Elemento por transmisio de rotacia movo]] · [[Elo (lingvo)]] · [[Emiliano Zapata (Veracruz)]] · [[En Svislando]] · [[Enciklopedio Cigneta]] · [[Enciklopedio Simpozio]] · [[Enmurigita!]] · [[Envitra transskribado]] · [[EO Communicator]] · [[Epistoloj de Paŭlo]] · [[Epizodoj de Cleopatra 2525 (dua sezono)]] · [[Epizodoj de Cleopatra 2525 (unua sezono)]] · [[Erdélyi Gazda (Nagyenyed)]] · [[Erdélyi Gazda- Aiud]] · [[Erdélyi Kézművesek Egyesülete]] · [[Esperando]] · [[Esperant']] · [[Esperanta Evoluo]] · [[Esperanta Ligilo]] · [[Esperanta regno]] · [[Esperanta Retradio]] · [[EsperanTago]] · [[Esperantaj lokoj en Berlino]] · [[Esperantigo de vortoj el ĉina fonto]] · [[Esperantigo de vortoj el araba fonto]] · [[Esperantigo de vortoj el franca fonto]] · [[Esperantigo de vortoj el germana fonto]] · [[Esperantigo de vortoj el hispana fonto]] · [[Esperantigo de vortoj el portugala fonto]] · [[Esperantilo]] · [[Esperantista Junularo]] · [[Esperantista Migrado Aŭtuna]] · [[Esperantista Vagabonda Klubo]] · [[Esperantista Voĉo]] · [[Esperantlingva literaturo en la reto]] · [[Esperanto de Antido]] · [[Esperanto de centraj imperioj]] · [[Esperanto Eksport']] · [[Esperanto en la 80-aj jaroj]] · [[Esperanto en medicino]] · [[Esperanto en universitatoj]] · [[Esperanto Federacio de Kvinslando]] · [[Esperanto Federacio de Viktorio]] · [[Esperanto Gento]] · [[Esperanto MUD]] · [[Esperanto-ĉeĥaj vortaroj]] · [[Esperanto-aktoro]] · [[Esperanto-arkivo]] · [[Esperanto-domo Barlaston]] · [[Esperanto-ekzameno]] · [[Esperanto-Grupo Bremen]] · [[Esperanto-Grupo de Warwick]] · [[EsPodkasto]] · [[Malaperintaj vilaĝoj de Slovakio]] · [[Enzim-efik-meĥanismoj]] · [[Esperanto-hebreaj vortaroj]] · [[Esperanto-informado]] · [[Esperanto-instruado ĉe ELTE]] · [[Esperanto-Ligo Berlin]] · [[Esperanto-Ligo de Okcidentaŭstralio]] · [[Esperanto-Ligo de Saksio-Anhalto]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Instruado]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Librejoj]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Turismo]] · [[Esperanto-radio en Francio]] · [[Esperanto-Radio Jászberény]] · [[Esperanto-Societo Bazelo]] · [[Esperanto-Societo de Metropola Atlanto]] · [[Esperanto-Societo de Nov-Anglio]] · [[Esperanto-Societo de Sidnejo]] · [[Esperanto-Societo Sudharco]] · [[Esperanto-vortaro (diversaj)]] · [[Esperanto? Plenbuŝe!]] · [[Esperantomondo]] · [[Esperantotur]] · [[Espero (teatro)]] · [[Espero Framasona]] · [[Espero Kristana]] · [[Esplora universitato]] · [[Estonto (klubo Linco)]] · [[Estraro de IEL 1936-1938]] · [[Estraro de IEL 1938-1947]] · [[Estraro de UEA 1909-1911]] · [[Estraro de UEA 1928-1931]] · [[Estraro de UEA 1939-1947]] · [[Estraro de UEA 1947-1950]] · [[Estraro de UEA 1950-1953]] · [[Estraro de UEA 1953-1955]] · [[Estraro de UEA 1955-1956]] · [[Estraro de UEA 1956-1959]] · [[Estraro de UEA 1959-1962]] · [[Estraro de UEA 1971-1974]] · [[Estraro de UEA 1983-1986]] · [[Estraro de UEA 1986-1989]] · [[Estraro de UEA 1989-1992]] · [[Estraro de UEA 1995-1998]] · [[Estraro de UEA 1998-2001]] · [[Etem]] · [[Etimologia internacia lingvo]] · [[Etimologio de nomoj de kantonoj de Okcidenta Virginio]] · [[Európai Idő Kiadó]] · [[Evangeliaj veoj]] · [[Evoluintaj klasoj (Bellato)]] · [[Evoluintaj klasoj (Cora)]] · [[Fabela mondo de fantomoj]] · [[Fabrikistoj de Bekflutoj]] · [[Facila Vento]] · [[Fajrokurado]] · [[Faka Esperanto-vortaro : Heraldiko]] · [[Fakaj Esperanto-vortaroj pri medicino]] · [[Fako (figure)]] · [[FaRo]] · [[FIPS-kodo (Usono)]] · [[Hejma Evangelia Studo]] · [[Listo de Esperanto-tradukoj]] · [[Kaŭna Esperanto-Societo]] · [[Kalopieduloj]] · [[Kanada universitata piedpilko]] · [[Kapelo de Sankta Andreo]] · [[Kapitano Ciborgo]] · [[Kapitano Pafo]] · [[Kapsulraŭpo]] · [[Kara Junula Nescio]] · [[Karbodeponejo]] · [[Karbondioksido en ekonomio]] · [[Karikaturaj bildkartoj de desegnisto Jean-Robert]] · [[Kasitoj]] · [[Kasuelo]] · [[Kataluna Esperantista Renkontiĝo]] · [[Kataluna Inform-Servo Televida]] · [[Kataluna kristnaska ciklo]] · [[Katoj kaj ĉevaloj]] · [[Katolika Nacio]] · [[Kavkornuloj]] · [[Kazo post ''kiel'']] · [[Keldârê]] · [[Kiam Parizo estis Parizo eĉ por ni esperantistoj]] · [[Kie estas la eklezio de Kristo]] · [[Kio? Kie? Kiam? (muziko)]] · [[Kirnitzschtal]] · [[Kistermelők Lapja]] · [[Klara lingvo]] · [[Klasifiko de etnoj]] · [[Klasifiko de loknomoj]] · [[Klasika araba triangulo]] · [[Klosterneuburg (urbo)]] · [[Klostronovburga Altaĵo-ŝoseo]] · [[Ko’ilidel]] · [[Kodo Roosevelt]] · [[Kolombio:Esperanto-movado]] · [[Komerca utiligo de Esperanto]] · [[Komercista Esperanto-Unio]] · [[Komitato de Ĝeneva UEA 1938-1947]] · [[Komitato de IEL 1938-1947]] · [[Kompanio de Senegalo]] · [[Komputaj kodoj]] · [[Komunista Internacio (rilato al Esperanto)]] · [[Komunumoj de distrikto Mureș]] · [[Komunumoj en distrikto Arad]] · [[Komunumoj en distrikto Brașov]] · [[Komunumoj en distrikto Caraș-Severin]] · [[Komunumoj en distrikto Covasna]] · [[Komunumoj en distrikto Sibiu]] · [[Konciza historio de Esperanto en Ŝjiano]] · [[Kondiĉa probabla denseca funkcio]] · [[Kongo-kordofana lingvaro]] · [[Kongresa kuriero]] · [[Konsisto de la Esperantistaro]] · [[Konsisto kaj strukturo de materio]] · [[Konsonantoj en Esperanto]] · [[Konstanta Kongresa Sekretario]] · [[Konstanta Reprezentantaro de la Naciaj Societoj]] · [[Konstruaĵoparto]] · [[Konstruita medio]] · [[Konstrukcio (tekniko)]] · [[Konsulo (Esperanto-movado)]] · [[Kontraŭdiagonala matrico]] · [[Kontraŭlika rezisto]] · [[Kontraŭpieduloj]] · [[Kontraŭuloj de Esperanto]] · [[Kontrakta juro (Eŭropa Unio)]] · [[Kontrakto de Hachette]] · [[Kontrakto de Helsinko]] · [[Kontraktoj de la eŭropaj komunumoj (Eŭropa Unio)]] · [[Kontraktoj de membroŝtatoj inter si (Eŭropa Unio)]] · [[Kontraktoj inter membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj (Eŭropa Unio)]] · [[Konuoloĝio]] · [[Konvencio de Montreux]] · [[Konvencioj de Vieno pri diplomatio]] · [[Kopso (kooperativo)]] · [[Korea transliterumo de esperanto]] · [[Koresponda Kurso de GDREA]] · [[Korta fotografado en Ĉinio]] · [[Kosino (Moskvo)]] · [[Kosma angla]] · [[Kosmaj planlingvoj]] · [[Kostenloser Esperanto-Kurs]] · [[Kreinto en Kabalo]] · [[Kroniko de flugoj de sovetiaj kaj rusiaj kosmonaŭtoj]] · [[Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio]] · [[Kulta libro]] · [[Kultura Esperanto-Asocio (Hungario)]] · [[Kunimperiestro]] · [[Kunlaborintoj de PIV]] · [[Teatro Kiss Stúdió]] · [[Kölcsey Egyesület (Carei)]] · [[Kvalitsensilo]] · [[Kvantodifinaj adjektivpronomoj]] · [[Kvintparenceco]] · [[Kyldíl]] · [[Karaokeo en Esperanto]] · [[Kantono Ferguson]] · [[Propozicio-sintakso]] · [[Propraj Nomoj en Esperanto]] · [[Provinca Historia Arkivo de Kvenko]] · [[Provizanto de retservoj]] · [[Pseŭdotelefono]] · [[Puŝo (fiziko)]] · [[Putonghua - vortaro en - hànyu pīnyīn]] · [[Quinto Lingo]] · [[Radiadŝirma betono]] · [[Radika Angla]] · [[Radikoj kun vira signifo]] · [[Radio Aktiva]] · [[Radio Esperanto (Radio Libertaire)]] · [[Radio Esperanto (reta)]] · [[Radio Verda]] · [[Radio-Club Espérantiste de France]] · [[Raetia lingvo]] · [[Rajtigitaj Delegitoj]] · [[Rakontoj por Geknaboj]] · [[Reĝa Muzeo por Belaj Artoj (Nederlando)]] · [[Rebato-Servo]] · [[Reciproka malinstigo]] · [[Reenkorpiĝo]] · [[Reformita Esperanto (McCoy)]] · [[Regionaj religioj]] · [[Regionaldekan]] · [[Regiono (statistiko)]] · [[Regnestro]] · [[Reguligita Angla lingvo]] · [[Rejnlando-Palatinata Esperanto-Ligo]] · [[Rekordoj de mamuloj]] · [[Rektlinia prem-multiplikilo]] · [[Relajsa aŭtomata regado]] · [[Religiaj agantoj]] · [[Religio de Amo]] · [[Religioj de Amerikaj negroj]] · [[Religioj en Oberhausen]] · [[Remo Bellini]] · [[Renkontiĝo de Calais]] · [[Respondeca pragmatismo]] · [[Restaĵa homeculo]] · [[Retejo.net]] · [[Returna kondukilo]] · [[Revista Brazileira]] · [[ReVo kaj Esperanto]] · [[Rhan]] · [[Rhein-Main-Ligo Esperantista]] · [[Rheinau-Ligo]] · [[Rikoltilo]] · [[Riverogrundo]] · [[Rokoj de Elba Grejsmontaro]] · [[Ronda Tablo (Kameloto)]] · [[Rondodanco de Argenton]] · [[Ronildo Miranda]] · [[Rotacia neĝplugilo 2]] · [[Rozkrucaj monografioj]] · [[Rubenaj refrenoj]] · [[Ruhr-Espero]] · [[Rusa Ŝtatobaleto]] · [[Rusa skolo]] · [[S. Elgo]] · [[Sabatistoj]] · [[Sabima cifero]] · [[SabzAndiŝan Organizaĵo]] · [[Sakarido]] · [[Sakrado]] · [[Samopiniulo]] · [[Samseksemo kaj spiritismo]] · [[San-Min Sendependa Ĉina Mezlernejo]] · [[Sanatorio - Kurac-Hotelo Imperial]] · [[Sanatorio Richmond]] · [[Sankt-Peterburga Interlingvistika Rondo]] · [[Sankta Paŭlo laŭ katakomba pentraĵo]] · [[Sanmarineca Universitata Sesio]] · [[Sano (bulteno)]] · [[Sano. Strategio por ŝanĝo]] · [[Sanprotekto]] · [[Sardona-Glaĉero]] · [[Saturiĝo de la oksigeno en la sango]] · [[Scienca Fundamenta Esperanta Terminaro]] · [[Seattle Esperanto Society]] · [[SEJM-konferenco]] · [[Seksa konstitucio]] · [[Sektecaj trajtoj en la Esperanto-movado]] · [[Sekureca kriterio]] · [[Sekureca meĥanismo]] · [[Sekureckontrola testvalizo]] · [[Sellenger's Round]] · [[Sema legomo]] · [[Semajno de Internacia Amikeco]] · [[Seminario de Esperanto de KKE]] · [[Senbedaŭre amo rabas]] · [[Seneko Grandio]] · [[Senfina spaco]] · [[Sennacieca historio]] · [[Senutila amasbuĉado]] · [[Serio Stafeto]] · [[Serva Centro]] · [[Signalflago]] · [[Silezia Esperanto-Asocio]] · [[Silver Birch]] · [[Simbolo de Bowers]] · [[Simboloj kaj signoj]] · [[Simia kaptilo]] · [[Simpligita angla lingvo]] · [[Singaso-sunreaktoro]] · [[Sinjoro Vento kaj Sinjorino Pluvo]] · [[Sinkronismo (historio)]] · [[Sinmortigo en beletraj verkoj]] · [[Sinonimoj en Esperanto]] · [[Sintaksa finaĵo]] · [[Skribistoj (Biblio)]] · [[Skvamoformulo]] · [[Slipara Vortaro]] · [[Slovenaj aŭtovojoj]] · [[Smultron och Sojamjölk]] · [[Sociala merkata ekonomio]] · [[Sociedad de Tasación]] · [[Societo por Mondamikiĝo]] · [[Societo Sankta Miĥaelo]] · [[Societo svisa pri odontologio kaj stomatologio]] · [[Solena veturo de aŭtomobilaj veteranoj (Mladá Boleslav)]] · [[Someșul Rece (rivero)]] · [[Somera Universitato]] · [[Sonfiguroj]] · [[Specialiĝo]] · [[Specoj de lingvo]] · [[Specoj de loknomoj]] · [[Spiralo de perforto]] · [[Spirita konsterniteco]] · [[Spirito de Vero]] · [[Sporta Esperantista Ligo]] · [[Stalin kaj Esperanto]] · [[Statistiko de Esperantujo]] · [[Statuaro de la Plej Sankta Triunuo (Jáchymov)]] · [[Statuto de UEA]] · [[Steinpeißer]] · [[Stenografa Instituto Tutmonda]] · [[Strix (gazeto)]] · [[Strukturformiĝo]] · [[Studenta Esperanto-movado]] · [[Studoj pri interlingvistiko: festlibro omaĝe al la 60-jariĝo de Detlev Blanke]] · [[Sub la signo de socia muzo]] · [[Suba Algovio]] · [[Suba Kanado]] · [[Subgubernio]] · [[Subvencio Cigno]] · [[Sud-Azia Komitato (SAK)]] · [[Sudlankaŝira Esperanto-Grupo]] · [[Sudorienta Esperanto]] · [[Sulfata akvo]] · [[Sun King Technology]] · [[Superaj spiritoj]] · [[Supereco de Esperanto super la naciaj lingvoj]] · [[Supra Algovio]] · [[Sur flugiloj de trobo kaj Esperanto]] · [[Sur nejŝaburaj aleoj]] · [[Surdorsigo]] · [[Survoje al la kosma konscio]] · [[Susticacán]] · [[Sven kaj Siv]] · [[Svisa domoasocio]] · [[Svisa fondaĵo por la fotografio]] · [[Svisaj festoj kaj kutimoj]] · [[Szentisvánbaksa]] · [[Esperanta Teknika Medicina Vortaro]] · [[Tagblatt-Bibliotek]] · [[Tageventoj de 2004]] · [[Tageventoj de 2005]] · [[Tageventoj de 2007]] · [[Tago de infana malarmado]] · [[Tago de la libro]] · [[Tago de Pola Setlinto]] · [[Tago pri esperantlingvaj retotaglibroj]] · [[Taiedo di Chions]] · [[Teatra trupo de Literatura Mondo]] · [[Teatro Joakim Vujić]] · [[Teatroj en hungara lingvo en Rumanio]] · [[TEJO-aktuale]] · [[Teknika redakto]] · [[Telegalerio]] · [[Telegrafistoj de Titanic]] · [[Telekomunikada Spektaklejo]] · [[Temludo]] · [[Tempolinio (Freiberg3)]] · [[Tempolinio (Freiberg4)]] · [[Tempolinio de Freiberg]] · [[Teraj akompanantoj]] · [[Teritoria evoluo de Essen]] · [[Teritorio de UEA]] · [[Termofonto-Kuracbanejo Villach]] · [[Teroterapio]] · [[TerraCottem]] · [[Testa versio]] · [[Testamento de Bab]] · [[Tetrasociologio]] · [[TM5800EL 933 MHz]] · [[TRAKT]] · [[Thália Rt.]] · [[The Mary and Dorothy]] · [[The Shiva Furnace]] · [[Tibeta problemo]] · [[Tibor Sekelj/Bibliografio]] · [[Tibor Sekelj/Bibliografio/galerio]] · [[Tibor Sekelj/Bibliografio/indekso]] · [[Tibor Sekelj/Bibliografio/listo]] · [[Tibor Sekelj/Bibliografio/malneto]] · [[Tiel diris la majstro]] · [[Tiel sonis...]] · [[Esperantista Grupo Sankta Rita]] · [[Cetacoj kaj la homo]] · [[Cogabled Volapükelas]] · [[Rund um die Welt]] · [[Afrodito-festo ĉe Gnathaena]] · [[Colax (Plaŭto)]] · [[Arbaro Mastenbos]] · [[Tanindrazana, Fahafahana, Fandrosoana]] · [[Revuoj en Ido]] · [[Mondlingvo (Trischen)]] · [[Ŝtalo 12K18N10Т]] · [[Pedofilia movado en Nederlando]] · [[Latinida literaturo]] · [[Lofti-montaraj duonarbaroj]] · [[Internacia Dadaisma Monato]] · [[Tenaserimaj-sudtajlandaj kvazaŭĉiamverdaj pluvarbaroj]] · [[Cenzuro de pedofilio]] · [[Lingvogvidilo Esperanto-nepalio]] · [[Tavo]] · [[Bispegulo de Fresnel]] · [[Valencia Esperanto-Asocio]] · [[Esperantigo de vortoj el rusa kaj ukraina fontoj]] · [[Espoteko]] · [[Primiera bovo]] · [[Esperanto-festotagoj]] · [[Esperanto-televido]] · [[Grafika Centro Antverpeno]] · [[Meksika Esperanto-Instituto]] · [[Surskribo de Popo Tjehodrago]] · [[Hotelo Hyangsan]] · [[Malespera tabulo]] · [[Leppalúði]] · [[Skirmantas]] · [[Katina Ombro-Marŝo]] · [[Jasiro]] · [[Herit]] · [[Okcidenta Ĉagataja Ĥanlando]] · [[Universitato de Esperanto]] · [[Centra-meksikaltebenaĵa kserofitaro]] · [[Plantaro kaj bestaro de Olne]] · [[Listo de ĉinaj imperiestroj antaŭ dinastio Qin]] · [[Meksika Esperanto-Kongreso]] · [[Fondaĵo Cigno]] · [[Spiritismo kaj homfaritaj religioj]] · [[Breĉo]] · [[Kongreslibro]] · [[Filmstudaĵo]] · [[The Brazilian cat]] · [[The leather funnel]] · [[The nightmare room]] · [[Liberalitas Bavariae]] · [[Aŭka lingvo]] · [[Aŭtomatigita regado]] · [[Advanis Field Research]] · [[Aliq]] · [[Aminoacida restaĵo]] · [[Antau-Projecto]] · [[Arbargardisto]] · [[Artmetio]] · [[Asocio de mondcivitanoj]] · [[Associazione Nazionale Stenografi-Esperantisti]] · [[Atingoj de socialismo]] · [[Atlo-Greka]] · [[Auxil]] · [[Bassarioj]] · [[Bildo-Televido]] · [[Bonjang]] · [[Cirkulera letero al ĉiuj Esperantistoj]] · [[DĴ Njokki]] · [[Dana Ora Marbordo]] · [[Dictionarium Museologicum]] · [[Distrikto Burgenland (ĝis 2007)]] · [[Eŭropeano]] · [[El la vivo de esperantistoj]] · [[Esperantista rondeto de blinduloj en la instituto Klar]] · [[Esperanto-Asocio por Filipinoj]] · [[Esperanto-Ligo de Malsupra Saksio]] · [[Esperanto-Toronto]] · [[Espo (esperantido)]] · [[Euraniko]] · [[Export Esperantist]] · [[F. Emil Boden]] · [[Faka Esperanto-vortaro : Telekomuniko]] · [[Fakultoj de la animo]] · [[Faligpova vagono]] · [[Filipina Esperanto-Asocio]] · [[Franca Katolika Esperanto-Asocio]] · [[Franca ministerio]] · [[Fraternitato]] · [[Fremdeco]] · [[Garnier Almanako]] · [[Grafikilo]] · [[HI (buso)]] · [[Hidraŭlika ŝovmekanismo]] · [[Hidraŭlika regelemento]] · [[Hispana Societo por Propagando de Esperanto]] · [[Honkonga Esperanto-Asocio]] · [[Humida klimato]] · [[Indonezia Esperanto-Societo]] · [[Instituto por Oficialigo de Esperanto]] · [[Internacia Komisiono por Ordigo de Geografiaj Nomoj]] · [[Internacia komunika lingvo]] · [[Internacia Radio-Asocio]] · [[Internacia Vintra Universitato]] · [[Junto (geologio)]] · [[Junto (lingvoscienco)]] · [[Kantanta Kamparo]] · [[Kastelo Altenkirchen]] · [[Kastora Klubo de Esperanto]] · [[Kiel fariĝis nia movado?]] · [[Kindl Festsäle]] · [[Klara Rondeto]] · [[Komunia lingvo]] · [[Komunumaro Asse]] · [[Konsilio pri la rusa lingvo ĉe la Registaro de Rusio]] · [[Korekta lenso]] · [[Koresponda servo de edukado.net]] · [[Koresponda Servo Mondskala]] · [[Koresponda Servo Universala]] · [[La Arĝentjubilea Kongreso]] · [[La Kontinuo]] · [[La Progreso (Jugoslavio)]] · [[Labora valoro]] · [[Lango (planlingvo)]] · [[Latineo]] · [[Latinesko]] · [[Lingva Festivalo en Velikij Novgorod]] · [[Lingva teritorio]] · [[Internacia Konferenco por Komuna Komerca Lingvo]] · [[Québec En Alerte]] · [[Valburgo (persona nomo)]] · [[Vereno (persona nomo)]] · [[Ĉajtanjo Mahaprabo]] · [[Ŝtopskatoloj por kemia industrio]] · [[Liverpola Esperanto-Rondo]] · [[Mahatmo Gandhi (libro)]] · [[Mankunigo]] · [[Misterskoloj]] · [[Mondik]] · [[Montenegra Esperanto-Ligo]] · [[Nippon Esperanto-Sya]] · [[O Cinzel]] · [[Ojropapiĉno]] · [[Pazilalio de Paic]] · [[Politika neŭtraleco]] · [[Preĝujo]] · [[Pri Esperanto]] · [[Programo de Komunista Internacio]] · [[Prolet-Esperantista Unio de Iber-Amerikaj Landoj]] · [[Radio-fonto SHGb02 + 14a]] · [[Rokokristalo]] · [[San Francisco Esperantista Regiona Organizo]] · [[Seattle Philatelic Esperanto Society]] · [[Sinua (or-kulturo)]] · [[Spezo]] · [[Stará Huta (Nová Baňa)]] · [[Subplato por seria muntado]] · [[Testo 3 sigmo]] · [[Tradiciaj vestoj de Svedio]] · [[Triurba Esperantista Asocio TORENTO]] · [[Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj]] · [[Universala Esperantia Librejo]] · [[Universala harmonio]] · [[Universala kaj analitika lingvo]] · [[Universalaj Lingvoj en Svislando/Listo de lokoj kaj nomoj menciitaj]] · [[Unumondo]] · [[Urabaa (or-kulturo)]] · [[Urba Muzeo en Subotica]] · [[Vikifilmeto]] · [[Fortikaĵo kastro]] · [[Sciencfikcia fervorularo]] · [[Ksantipo (persona nomo)]] · [[Ținutul Sării]] · [[60-a Germana Esperanto-Kongreso]] · [[Administracia juĝistaro en Kipro]] · [[Afrika Oficejo]] · [[Aha-tago]] · [[Aktivula Maturigo]] · [[Aktivula TrejnSeminario de SEJM]] · [[Baumbach-domo (Meiningen)]] · [[D-AMO 01]] · [[D-AMO 02]] · [[Da (prepozicio)]] · [[Dalekarla popolmuziko]] · [[Dancstudio Udvarhely]] · [[Defendo de la medio kaj Protektado de la medio]] · [[Deklaro de PSEK (1980)]] · [[Esperantisto de la Jaro/kandidatoj]] · [[Esperanto Thionville]] · [[Estraro de UEA 1920-1924]] · [[Estraro de UEA 1924-1928]] · [[Estraro de UEA 1931-1934]] · [[Estraro de UEA 1934-1936]] · [[Estraro de UEA 1962-1964]] · [[Estraro de UEA 1964-1967]] · [[Estraro de UEA 1967-1969]] · [[Estraro de UEA 1969-1971]] · [[Estraro de UEA 1974-1977]] · [[Estraro de UEA 1977-1980]] · [[Estraro de UEA 1980-1983]] · [[Fédération Espérantiste Ouvrière]] · [[Fakverko:Matematiko]] · [[Fakverko:Metaloj]] · [[Fakverko:Radiofonio]] · [[Fakverko:Teologio]] · [[Forstista domo de Arnstadt]] · [[Frühdrucke des Esperanto]] · [[Francezo]] · [[G-horizonto]] · [[Galerio en la koridoro]] · [[Gastejo ĉe la maljuna cigno (Erfurto)]] · [[Gastejo Schellhorn (Arnstadt)]] · [[Kamasa lingvo]] · [[Kamerego de Arnstadt]] · [[Kamerorkestro de Ciuc]] · [[Kapitalo de d-ro L. Zamenhof]] · [[Karolina skribo]] · [[Kastela teatro de Arnstadt]] · [[Kastelo Bladenhorst]] · [[Katalda (persona nomo)]] · [[Katatimio]] · [[Katolikismo en Arnstadt]] · [[Kavkorno]] · [[Kebreni]] · [[Kejlo]] · [[Kial venkis Esperanto?]] · [[Kibo (Berlino)]] · [[Kinarto kaj ni]] · [[Komitato de IEL 1936-1938]] · [[Marŝo de la reĝo Malbruko]] · [[Mas-stovo]] · [[Masakro en Gatumba]] · [[Meksikaj loknomoj]] · [[Migrado de marbirdoj]] · [[O-karaktera radiko]] · [[Princa kripto de Arnstadt]] · [[Pritranĉado]] · [[Privina lernopado Saale-Unstrut]] · [[Projekto RoMEo]] · [[Protestantismo:Esperanto-movado]] · [[Provedziĝo]] · [[Ptoliso]] · [[Pupteatro Puck, hungara sekcio]] · [[Rachovian]] · [[Radioamatora vortaro]] · [[RailLex]] · [[Rakwon Ĉiovendejo]] · [[Raporto de la Aerologia Observatorio de Tateno]] · [[Talmudaj rakontaĵoj pri la jerusalema Templo]] · [[Tanista domo (Arnstadt)]] · [[Teatrejo Jozefo de Alenkar']] · [[Teatro Studio M]] · [[Teatro urba de Târgu Secuiesc]] · [[Teatro Váróterem Projekt]] · [[Telefonista telefono]] · [[Telefonlineo]] · [[Telegrafcentralo]] · [[Telegraflineo]] · [[Tell ludoj-Altdorf]] · [[Templo de Bona Volo]] · [[Tempolinio (Freiberg2)]] · [[Terem (artistgrupo)]] · [[Thüringen Tourismus]] · [[Tizba (persona nomo)]] · [[Erfurter Herbstlese]] · [[Podkasto Roĝer Borĝes]] · [[Polikseno (persona nomo)]] · [[Politika subdivido de la Germana Regno]] · [[Popolaltlernejo de Erfurto]] · [[Porta raketo]] · [[Preĝa interfratiĝo]] · [[Preao]] · [[SAT eldona fako kooperativa]] · [[Spiritisma Esperanto-Renkontiĝo]] · [[Sturnan]] · [[Subĉiela teatraĵo pri Vilhelmo Tell en Interlaken]] · [[Subjektivaj fontoj de la homaj rajtoj]] · [[Suflorslipeto]] · [[Supertavolo (lingvoscienco)]] · [[Surpremita junto]] · [[Svisa Citro-Kultur-Centro]] · [[Svisa Espero]] · [[Administracia juĝistaro en Finnlando]] · [[Ceremonia mantelo]] · [[Chrestensenhof]] · [[Civita Unuiĝo Horní Mlýn]] · [[Crveni Barjak]] · [[Filipina prareligio]] · [[Filozofia doktrino de Tomaso de Akvino]] · [[Fluorata acido]] · [[Flusejo]] · [[Kadenco (harmoniscienco)]] · [[Kalendaro de la Tutmonda Latinamerika Agendo]] · [[Malfacila aŭdo]] · [[Malnova burgoteatrejo]] · [[Malproksimeco (fotado)]] · [[Manjaléu]] · [[Mar-urso]] · [[Marĉburgo]] · [[Margraflando]] · [[Marie-Valerie (vaporŝipo)]] · [[Administracia juĝistaro en Italio]] · [[Bösenberg-fontano (Erfurto)]] · [[Borsa Palaco (Budapeŝto)]] · [[Brazila Esperantista Junulara Kongreso]] · [[Brevier-Legaĵoj – Klarigoj]] · [[Brevier-Legaĵoj – Ordinara tempo]] · [[Brigito (persona nomo)]] · [[Bulteno de ISAE]] · [[Burĝaro]] · [[C-horizonto]] · [[Elektodistriktoj de Kantono Sankt-Galo]] · [[Erfurta Lumofesto]] · [[Esperantigo de vortoj el angla fonto]] · [[Esperantistaj diplomatoj]] · [[Esperanto en la lernejoj]] · [[Esperanto en la tornistro]] · [[Esperanto kaj la angla komparataj]] · [[Esperanto-Federacio de Novsudkimrio]] · [[Esperanto-germanaj vortaroj]] · [[Esperanto-Grupo Essen]] · [[Esperanto-italaj vortaroj]] · [[Esperanto-Junularo de Svislando]] · [[Esperanto-Klubo de Katmando]] · [[Esperanto-Klubo de Norda Teksaso]] · [[Esperanto-Paradizo]] · [[Esperanto-Post]] · [[Esperanto-rusaj vortaroj]] · [[Esperanto-Societo Düsseldorf]] · [[Esperanto-Societo Krefeld]] · [[Esperanto-Societo Neubrandenburg]] · [[Esperanto-teatraĵoj en Hungario]] · [[Esperanto. The Aggressor Language]] · [[Esperantomobilo]] · [[Espere despere]] · [[EsperHe]] · [[Estonta Eduko]] · [[Estraro de UEA 1992-1995]] · [[Etimologia Leksikono de Esperanto]] · [[Etrer'aous]] · [[Evelino (persona nomo)]] · [[Evoluintaj klasoj (Accretia)]] · [[Faka Esperanto-vortaro : Zoologio]] · [[Fakultato de literaturoj kristana kaj klasika]] · [[Fakverko:Biologio]] · [[Fakverko:Ekonomiko]] · [[Fakverko:Maŝinfako. Elektrotekniko]] · [[Fakverko:Politiko]] · [[Fantomo en Lubló (romano)]] · [[Feliĉaj estas la pacigantoj, ĉar filoj de Dio ili estos nomataj]] · [[Feliĉaj estas tiuj, kiuj malsatas kaj soifas justecon, ĉar ili satiĝos]] · [[Feliĉaj mizerikordemuloj ĉar ili ricevos mizerikordon]] · [[Iamaj Esperanto-asocioj]] · [[Interlinguistische Informationen]] · [[Interlingvistikaj Kajeroj]] · [[Interlingvisztikai szöveggyűjtemény]] · [[Internacia artisttendaro de Jebucu]] · [[Internacia Baletkonkurso de Soloturno]] · [[Internacia premio Paŭlo la 6-a]] · [[Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo]] · [[Internacia tradukreto pere de esperanto]] · [[Interniaro]] · [[Irenea (persona nomo)]] · [[IRIS-festivalo]] · [[ISOSEK]] · [[Istmo de Djimeŝo]] · [[Izatidejo de Arnstadt]] · [[Japana miensimbolo]] · [[Java-multlingva]] · [[Jebcundamba Ĥutuktu]] · [[Jeroj]] · [[Jonastalverein]] · [[Jurisprudenco (Eŭropa Unio)]] · [[Juristoj esperantistaj]] · [[Juro (Eŭropa Unio)]] · [[Karpat-basenaj riveroj]] · [[Komunumoj en distrikto Hunedoara]] · [[La Junaj Trezorserĉantoj]] · [[Literatura asocio de Arnstadt]] · [[Literaturo de Brazilo en Esperanto]] · [[Literaturo de Hispanio]] · [[Llegisia]] · [[Loĝigo de homekipo de Titanic]] · [[Lumo de l' Espero]] · [[Lunduo]] · [[M1563S]] · [[Magdaleno (persona nomo)]] · [[Magdeburga folio]] · [[Majo (persona nomo)]] · [[Monaĥo de Sázava]] · [[Muzeo pri presado (Erfurto)]] · [[Netraka tervojo]] · [[Petskribo por agnoskigi Esperanton ĉe Unuiĝinta Naciaro]] · [[Pi-proksimeca tago]] · [[Platforma pseŭdomuelejo]] · [[Plugado]] · [[Sterkovce]] · [[Stratostrukturo]] · [[Studa Renkontiĝo de Iniciatema Generacio]] · [[Studadsesioj de AIS]] · [[Tervojo]] · [[Alico (persona nomo)]] · [[Almigrado]] · [[Altebenaĵo Ali]] · [[Amoreoj]] · [[Anĵeliko]] · [[Angliko]] · [[Anonimaj hispanaj verkoj]] · [[Antisemitismo kaj Eklezio]] · [[Anzuo]] · [[Aoro]] · [[Apartamenta komplekso de Changjon-strato]] · [[Arba kuracado]] · [[Arkeologiaj kulturoj]] · [[Arkivo de UEA]] · [[Arkta ortografio]] · [[Armena transliterumo de esperanto]] · [[Dentorela sistemo]] · [[Departemento de Esperanto Zamenhof]] · [[Dielenbächel]] · [[Diferencismo]] · [[Diplomo pri Elstara Agado]] · [[Distrikto Királyhelmec]] · [[Distrikto Nagyatád]] · [[Domo ĉe la ŝtona angulo (Erfurto)]] · [[Domo ĉe la Granda Arkeo de Noa kaj Kastelo de Sankta Anĝelo]] · [[Domo ĉe la pavo (Arnstadt)]] · [[Domo ĉe la romiano (Arnstadt)]] · [[Domo ĉe la vinberarbedo]] · [[Domo de Esperanto en Gbodjetin-Kotonuo]] · [[Domo de familio Gudoviĉ]] · [[Domo de la granda pesilo]] · [[Domo de la nigra korno (Erfurt)]] · [[Esperanto-gazetoj en Germanio]] · [[Gewerbeverein Arnstadt]] · [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] · [[Gvidlibro pri Pekino]] · [[Haus Zum Großen Paradies und Esel (Erfurt)]] · [[Junulara parlamenta baloto en Germanio 2009]] · [[Kirumb]] · [[Klerigejo Sankta Ursulo]] · [[Klonulo]] · [[Knabina salto]] · [[La Reĝo de Umo]] · [[Mineralkarba gudro]] · [[Moderna Humoro]] · [[Modifita germana]] · [[Molnár Dixieland Band]] · [[Monda Poŝto]] · [[Monda Skolta Konferenco]] · [[Monda Universitato]] · [[Mono-panglottus]] · [[Monumento pri forpelitaj germanoj (Erfurt)]] · [[Morala ago]] · [[Moskovskij Dom Knigi]] · [[Movmalkapablo]] · [[Municipoj de Cearao]] · [[Murdoj en la Kastelo]] · [[Murkuro]] · [[Muskola malkapablo]] · [[Muzea asocio de Arnstadt]] · [[Muzeaj Leonoj]] · [[Muzeo de Geisa]] · [[Muzeo Katona József]] · [[Muzika Labirinto]] · [[Placo de repaciĝo]] · [[Rav Zarruvo]] · [[Rejnromantiko]] · [[Rekta movo]] · [[Remparo de Essen]] · [[Renverseblo]] · [[Respondoj al kontraŭreligiaj paroloj]] · [[Retrosceno]] · [[Rimportreto]] · [[Riverbaraĵo Raffelberg]] · [[Rosenthal (Saksa Svislando)]] · [[Tombejo de Saalfeld]] · [[Tombejo de Zell am See]] · [[Tradiciaj vestoj de Peruo]] · [[Transilvania Hungara Filmligo]] · [[Triglis-muelejo (Arnstadt)]] · [[TSFSI]] · [[Tutmonda Esperanto-Asocio Junulara]] · [[Tutmonda Espero]] · [[Tutmonda Kolokvo pri instruado de Esperanto]] · [[Tutmonda Ligo de Esperantistaj Senŝtatanoj]] · [[Tutmonda Ligo Esperantista]] · [[Tutmonda Skolta Ĵamboreo]] · [[Universala lingva kodo]] · [[Universala simbola lingvo]] · [[Unuiĝinta Islama Fronto por la Savo de Afganio]] · [[Urba palaco „Templ“ (Mladá Boleslav)]] · [[Urba Teatro de Karlovy Vary]] · [[Urbodomo de Astorgo]] · [[Urbodomo de Esztergom]] · [[Akerbeltz (biero)]] · [[Écrasez l'infâme]] · [[Új Erdély (1918)]] · [[Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo]] · [[Ĉeklibroj internaciaj]] · [[Ĉelo-transitiva]] · [[Ĉiela Torao]] · [[Ĉirkaŭfortikaĵo de Arnstadt]] · [[Aït Abdelmoumène]] · [[Aŭtobusa akcidento en Egiptio (2014)]] · [[Aŭtonomaj himnoj en Hispanio]] · [[Aŭtunmeza Festo]] · [[Administracia juĝistaro en Hispanio]] · [[Arnsberg-lernejo]] · [[Arnstein (roko)]] · [[Ars notaria]] · [[Artefarita ĉielkorpo]] · [[Artoforumo de Gotha]] · [[Artohalo de Arnstadt]] · [[Artstiloj]] · [[Asekurkompanio AOK (Erfurto)]] · [[Asocio de amikoj de svisa aerarmeo]] · [[Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj]] · [[Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj]] · [[Atlantyca]] · [[Bach en Arnstadt]] · [[Bach en Turingio]] · [[Bach-societo de Arnstadt]] · [[Bach-tagoj]] · [[Das Neue Groschenblatt]] · [[Domo Zum Ritter (Arnstadt)]] · [[Esperanta-hispana kaj hispana-esperanta vortaroj]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Komerco]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Kunvenoj ekstergrupaj]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Sciencoj]] · [[Frua Kuba Esperanto-movado]] · [[Gapminejo Finstertal (Schmalkalden)]] · [[Hazanéző]] · [[Hedvigo (nomo)]] · [[Hejtistoj kaj ĵetistoj de Titanic]] · [[Heleno (persona nomo)]] · [[Hibridpiano]] · [[Hilelista Esperanto-Komunumo]] · [[Historio de Rusio ĝis Vladimiro la Sankta]] · [[Junulargastejo de Arnstadt]] · [[Kolekto por grafikaĵoj en Weimar]] · [[Komparo inter la loĝistikaj kosmoŝipoj de la Internacia Kosmostacio]] · [[Komunumoj en distrikto Sălaj]] · [[Komunumoj en distrikto Timiș]] · [[Konj (poemo)]] · [[Konkludoj de Segedo]] · [[Konspiro (Vilius Kavaliauskas)]] · [[Konstrumetia lernejo (Germanujo)]] · [[Kremaciejo de Erfurto]] · [[Kristana animpuriĝo]] · [[Kristana Glosaro]] · [[Kristanaj doktrinoj]] · [[Kriterioj por esplori pri Dio]] · [[Kuniga elemento]] · [[Lingva Festivalo en Sankt-Peterburgo]] · [[Mägdleinschule (Arnstadt)]] · [[Memorigloko Albert Schweitzer (Weimar)]] · [[Naĝbaseno]] · [[Naĝohalo de Arnstadt]] · [[Nagyvárad Táncegyüttes]] · [[Nezaŭhtezoma]] · [[Nikilismo]] · [[Nomoj de Aziaj Landoj]] · [[Norvega-Esperanto vortaro Rian Haugen]] · [[Novigado de la evangela eklezia muziko en Germanujo post 1920]] · [[Obsedo (Karolo Piĉ)]] · [[Polytechnikum Arnstadt]] · [[SABRE-motoro]] · [[Schiller-migradopado]] · [[Schwanengesang (Schütz)]] · [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]] · [[SEJM-konferenco 1995]] · [[Senkondiĉa elekto]] · [[Senso (birdoj)]] · [[Servista libera volo]] · [[Simila movo]] · [[Sinkronismo (psikologio)]] · [[Sportlokoj historiaj en Oberhof]] · [[Tradiciaj vestoj de Nederlando]] · [[Urboj kaj komunumoj en la distrikto laŭ la hungara alfabetordo]] · [[Urboj kaj vilaĝoj en Baseno de Călățele]] · [[Urbokvartaloj de Karaĉio]] · [[Valoj de Elba Grejsmontaro]] · [[Vatikana Fondaĵo Joseph Ratzinger – Benedikto la 16-a]] · [[Vepro]] · [[Verda koro de Germanujo]] · [[Verkoj pri Esperanto-historio]] · [[Vilao Krüger kun parko]] · [[Vimenaĵo]] · [[Virina sacerdoteco kaj Papo Francisko]] · [[Vorteto]] · [[Vortform-riĉeco]] · [[Vortklasa finaĵo]] · [[Vortkreado]] · [[Vortsintakso]] · [[Universala Ligo por Seksa Reformo]] · [[Ĉirkaŭfortikaĵo de Mühlhausen]] · [[Ĝardenrostilo]] · [[Ĥajim Kelter]] · [[Administracia juĝistaro en Hungario]] · [[Bed- kaj balkonplanto]] · [[Beletraj Kajeroj]] · [[Beletristiko]] · [[Benjamena]] · [[Benzinaĉeto en grupo]] · [[Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto]] · [[Berlina Komentita Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2014]] · [[BES-a Adresaro]] · [[Bibliaj Ne timu]] · [[Biblioteka Apogo Bachrich]] · [[Biblioteko de Arnstadt]] · [[Bielatal (valo)]] · [[Bismarck-monumento Riechheimer Berg]] · [[Bitlibroprezentilo]] · [[Deputitaj balotoj de 2012 en Ille-et-Vilaine]] · [[Dua libro de Makabeoj]] · [[Duopa rilato]] · [[Ekster karito, nenia savo]] · [[Ekstera movimento]] · [[Eksteraj konektiloj]] · [[Ekstereŭropa karaktero de E-a morfologio]] · [[Elba Grejsmontaro en la okuloj de pentristoj]] · [[Eldonaĵoj de KEJ]] · [[Eldonejo Corvin Déva]] · [[Esperantisto de la Jaro/Laŭreatoj]] · [[Esperanto-instruado en orienta Berlino]] · [[Faka Biblioteko de Ĉeĥa Esperanto-Asocio]] · [[Fakverko:Pedagogio]] · [[Fakverko:Sporto, skoltismo, turismo]] · [[HTML5-aj video kaj aŭdio]] · [[HVortaro]] · [[In-timo]] · [[Infinitivo kun prepozicio]] · [[Instruado en Berlino]] · [[Kabaredo "Das Lachgeschoss"]] · [[Kuracbanloko]] · [[Kurteno de la Jerusalema Templo]] · [[Kvinmilionoj]] · [[La Heredanto]] · [[La ribelo de poznana junio]] · [[La turmentego de la memmortigintoj]] · [[La virinoj de la Evangelioj]] · [[Laborgrupo por esploro de la historio de GDREA]] · [[Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo]] · [[Lago Szelkó]] · [[Landa Skolta Asocio]] · [[Librejo Ady Endre]] · [[Libroeldonejo Koinónia]] · [[Libroj pri morto]] · [[Licencio de la Esperanto-Asocio de Britio]] · [[Lichtenberg (Hesio)]] · [[Ligilo por Vidantoj]] · [[Ligo Internacia de Esperantistoj]] · [[LinguaCamp]] · [[Lingva disciplino]] · [[Lingva labirinto]] · [[Lingva lernejo en Muzeono]] · [[Lingvaj Rajtoj - Simpozio okaze de 100-jariĝo de UEA kaj 60-jariĝo de la Universala Deklaracio pri Homaj Rajtoj]] · [[Lingvonormigo]] · [[Lunduono]] · [[Originaj traktatoj (Eŭropa Unio)]] · [[Pado de Historioj – Strandbanejo]] · [[Palaco Redout]] · [[Palmejo de Erfurto]] · [[Paralelakordo]] · [[Pardonpeto]] · [[Parolskriboj]] · [[Pasigrafio de Maimieux]] · [[Patro, pardonu ilin; ĉar ili ne scias, kion ili faras]] · [[Pedagogia valoro de Esperanto]] · [[Pedagogio de Jesuo]] · [[Personigo de la biblia Saĝo]] · [[Skriba kongreso]] · [[Skribaĵo]] · [[Skribarto]] · [[SOGELO]] · [[Solaludanto-aventuroj]] · [[Songazeto]] · [[Sonorilo kaj Kanono]] · [[Spirita juvelaro]] · [[Spiritisma sinteno pri Esperanto]] · [[Yerti]] · [[Yklamu]] · [[Zamenhof ne esperis vane]] · [[Zamenhofa Artista Adeptaro]] · [[ZDF-studio de Turingio]] · [[Zepelina atako 1915]] · [[Zonai kaj kompano]] · [[Instrumetodoj por Esperanto]] · [[Ĝemelurba rozo (Erfurt)]] · [[Bismarck-domo (Erfurt)]] · [[Eldonejo Dr. Oetker]] · [[Eldonejo Erdélyi Enciklopédia]] · [[Eldonejo Erdélyi Enciklopedia]] · [[Eldonejo Lector]] · [[Eldonejo Státus]] · [[Eldonejo T3]] · [[Elektitaj Prozaĵoj de Heine]] · [[Elkarîl]] · [[Emana termoanalizo]] · [[Emancipiĝo (spiritismo)]] · [[Emil-Petri-lernejo]] · [[Ensemblo Barozda]] · [[Eostaro (Viko)]] · [[Erdélyi Gondolat Könyvkiadó]] · [[Erfurta Ateliergrupo]] · [[Erfurto en unu tago]] · [[Esperanta literaturo en la skotgaela]] · [[Esperanta seminario en Wanda]] · [[Esperantigo de vortoj el japana fonto]] · [[Esperantigo de vortoj el maoria fonto]] · [[Esperantista Centra Oficejo]] · [[Esperanto-movado/Francio3/Eminentuloj]] · [[Fajrobrigado profesia de Erfurto]] · [[Franciskana lernejo (Erfurto)]] · [[Luther-ŝtono (Erfurto)]] · [[Erfordia Latina]] · [[Pseŭdomuelejo]] · [[Fontano sur Holzmarkt (Arnstadt)]] · [[The DIM Hypothesis]] · [[Katolikaj vegetaranoj]] · [[Humboldt-Verein für Volksbildung]] · [[Haus Zur Güldenen Krone (Erfurt)]] · [[Louisental (Erfurto)]] · [[Administra divido de Sankta Katarino (Brazilo)]] · [[Ministerio pri agrikulturo (Hungario)]] · [[Napoleona ŝtono (Utzberg)]] · [[Teologia Altlernejo (Esztergom)]] · [[Tivoli (Erfurto)]] · [[Haus Zur Grünen Aue und Kardinal (Erfurt)]] · [[Jaro de Vistulo]] · [[CONCAFRAS-PSE]] · [[Departementa domo (Pécs)]] · [[Departementa domo (Sopron)]] · [[Departementa domo (Szentes)]] · [[Departementa domo (Szombathely)]] · [[Esperanto-konkurso (radioamatora)]] · [[Juri-Gagarin-monumento (Erfurt)]] · [[Metiista domo historia (Torgau)]] · [[Monumento por la Batalo de Leipzig (Heiligenstadt)]] · [[Muzeo metiista (Bakede)]] · [[Muzeo pri agrikulturaj tekniko kaj laboro (Börry)]] · [[Pella (Grekio)]] · [[Popola magistrato (Antikva Romio)]] · [[Pumpostacio fervoja (Kaselo)]] · [[Verda trobadoro (poeto)]] · [[Domo ĉe la leono nigra (Erfurt)]] · [[Domo de la gildoj (Erfurt)]] · [[Haus zur Narrenschelle (Erfurt)]] · [[-as]] · [[Ĝardenŝredilo]] · [[Ĥatango-Viluja naftogasa provinco]] · [[10-spesdeka biblioteko Esperantista]] · [[Administra divido de Amapao]] · [[Administra divido de Cearao]] · [[Administra divido de Espirito-Santo]] · [[Administra divido de Gojaso]] · [[Administra divido de Mato-Groso]] · [[Administra divido de Parao]] · [[Administra divido de Suda Mato-Groso]] · [[Administra divido de Tokantinso]] · [[Administraj unuoj de la Centr-Afrika Respubliko]] · [[Administraj unuoj de Moldavio]] · [[Angla Ligo de Katolikaj Esperantistoj]] · [[Antverpena Grupo Esperantista]] · [[Apokrifoj pri la apostolo Petro]] · [[Averta letero]] · [[Bahia Esperanto-grupo]] · [[Batalo ĉe Misiejo Concepción]] · [[BEJO-Ataŝeo]] · [[Bel-literatura Eldon-serio]] · [[Bit Ĥilani]] · [[BRINK]] · [[D-AMO 10]] · [[Dentrela fervojo Tanvald-Kořenov]] · [[Elektoepiskoplando]] · [[Elektoprinclando]] · [[Esperantista Dokumentaro]] · [[Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka Respubliko]] · [[Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside]] · [[Esperanto-grupo en la Fokolar-Movado]] · [[Esperanto-Klubo de San-Min-o]] · [[Esperanto-klubo Zamenhof de San-Paŭlo]] · [[Esperanto-Usono]] · [[Esperanto-Vojaĝservo]] · [[Fédération Universitaire Espérantiste de France]] · [[Fasola notacio]] · [[Femura indekso]] · [[Flosponto Evergreen Point]] · [[Gidana naftogasa distrikto]] · [[Indiga lingvo]] · [[Individuigo]] · [[Jamala naftogasa distrikto]] · [[Kernverdukotiledonoj]] · [[Kolijoj]] · [[Konferencoj por Esperanto]] · [[Konto Espero]] · [[Kripoj hejmecaj de Aŭstrio]] · [[La du bibliaj rakontoj pri la kreo]] · [[La dubo de Sankta Jozefo]] · [[Leno-Tungusa naftogasa provinco]] · [[Liberal-faŝismo]] · [[Mardukaj sigeloj]] · [[Medalo de Janoŝiko]] · [[Medicina Heroldo]] · [[Metz-govio]] · [[Mezkaspia naftogasa baseno]] · [[Militkaptitejo Johannesplatz]] · [[Mirakloj de Lourdes]] · [[Monda Kunagado]] · [[Mortotuko de Arquata]] · [[Mozelgovio]] · [[Muelejo de Schillingstedt]] · [[Nepo-Botuoba naftogasa distrikto]] · [[Nomado de sciencoj en Esperanto]] · [[Nomoj de Afrikaj landoj]] · [[Nord-Donecka naftogasa sektoro]] · [[Nord-Kaŭkaza naftogasa provinco]] · [[Nordokcidenta Esperanto-Federacio]] · [[Novmezurado]] · [[Parkoj en Sömmerda]] · [[Perikratona fleksejo]] · [[Plebaj magistratoj]] · [[Prezidanta baloto en Inguŝio en 2002]] · [[Princlando de Beauluna]] · [[Restreĉilo]] · [[Serio Rusa literaturo]] · [[Skandinava lingvo]] · [[Spalatindomo en Torgau]] · [[Surĥ Kotal]] · [[Tavolgaso]] · [[Transira komplekso]] · [[Ukraina Respublika Filio de la Asocio de Sovetiaj Esperantistoj]] · [[Urbodomo de Békéscsaba]] · [[Urbodomo de Cegléd]] · [[Urbodomo de Gyula]] · [[Urbodomo de Hajdúszoboszló]] · [[Urbodomo de Mezőberény]] · [[Urbodomo de Nagykőrös]] · [[Urbodomo de Siklós]] · [[Urbodomo de Vésztő]] · [[Urbodomo de Veszprém]] · [[Urbodomo de Weißensee]] · [[Verda reto]] · [[Viadukto de Apolda]] · [[Vivo Feliĉa]] · [[Walkin’Bag]] · [[Nadim-Pur-Taza naftogasa regiono]] · [[Radikala maldekstro de Israelo]] · [[Bach-monumento (Gehren)]] · [[Palmofestoprocesio en Heiligenstadt]] · [[Ĝardeno de parokestro]] · [[Ĝisprema kompresora stacio]] · [[Aŭtomata skribado]] · [[Alianco de Libertarianaj Maldekstruloj]] · [[Altlernejo Sándor Wekerle]] · [[Astraĥano-Kalmuka naftogasa distrikto]] · [[Atelier Puppenspiel]] · [[Bajkita naftogasa distrikto]] · [[Bastrubandoj]] · [[Blindŝakto]] · [[Bonaj spiritoj]] · [[Demono Lucifero]] · [[Depono]] · [[Derivado]] · [[Domo Happach (Heldburg)]] · [[Eŭropa regiono Niso]] · [[Ekkondensiĝa premo]] · [[Elkarniĝo]] · [[Enlumas min senlimo : itala poezio de la dudeka jarcento]] · [[Esperantigo de vortoj el sanskrita fonto]] · [[Estraro de UEA 2016-2019]] · [[Grupo Esperanto-Tigulio (GET)]] · [[Guttenbrunn]] · [[Hering]] · [[Huaniqueo]] · [[Instituto por Diskonigo de Spiritismo]] · [[Intelekto laŭ filozofioj]] · [[Jaro de la Lernanto]] · [[Könyvesház]] · [[Karboferŝtono]] · [[Kopta evangelio laŭ Tomaso]] · [[La lingvovendejo]] · [[Lando Kranenburg]] · [[Méhkas Diákszövetkezet]] · [[Magnevist]] · [[Memzorgado]] · [[Oĥotska naftogasa provinco]] · [[Ora Sekcio]] · [[Orenburga naftogasa distrikto]] · [[Pariza Societo de Spiritismaj Studoj]] · [[Penas]] · [[Premo de la maksimuma kondensiĝo]] · [[Princepiskopujo Minden]] · [[Program]] · [[Puraj spiritoj]] · [[Remigija]] · [[ROMO]] · [[Salminejo de Erfurto]] · [[Sensavido]] · [[Separgaso]] · [[Spiritisma Esperanto-Asocio]] · [[Spiritisma Grupo Paŭlo el Tarso]] · [[Spiritisma Jarlibro]] · [[Spiritisma Vojaĝo en 1862]] · [[Sproso]] · [[Tenilo]] · [[Unuiĝo de Zagrebaj Esperantistoj]] · [[Urba muzeo de Bad Staffelstein]] · [[VET]] · [[Sobina minejo]] · [[Aŭtokodo]] · [[Eŭropa lingvo]] · [[Europa - Demokratie - Esperanto]] · [[Folengo]] · [[Hírharsona]] · [[Ide]] · [[Kritiko en Esperanto]] · [[Kurort Gohrisch]] · [[Logo: Allogaj bildhistorioj]] · [[Platino]] · [[Prefektejo]] · [[Rami]] · [[Sekurit]] · [[Sentenco]] · [[Tanajura]] · [[Wachberg]] · [[Ĉajvo-maro minejo]] · [[Departemento Donnersberg]] · [[Enorme alta tavolpremo]] · [[Enorme malalta tavolpremo]] · [[Espach-parko]] · [[Eternaj membroj de la Budapeŝta Operejo]] · [[Eternaj membroj de la Nacia Teatro (Budapeŝto)]] · [[Helbe-vejro]] · [[Historio de la hungara teatro]] · [[Kondiĉoj (amatora radio)]] · [[Krenela signalo]] · [[La germanlingva teatro en Hungario]] · [[La serblingva teatro en Hungario]] · [[Luterana Teologia Akademio (Pozono)]] · [[Muzeo lerneja (Uder)]] · [[Nezahualcóyotl (komunumo)]] · [[Nord-Stavropolo-Pelagiada minejo]] · [[Plena Verkaro de Zamenhof]] · [[Prokopo (persona nomo)]] · [[Prozo el Danaj-Norvegaj Aŭtoroj]] · [[Rudigero]] · [[Tavola temperaturo]] · [[Tavolakvo]] · [[Tavoldepresio]] · [[Unuversaj universoj]] · [[Urbodomo de Kunszentmiklós]] · [[Lajavoĵa minejo]] · [[Banurbo]] · [[Sambakio]] · [[Arkivo urba kaj distrikta Arnstadt]] · [[Angula domo]] · [[Jaro de la Esperanta Kulturo]] · [[Internacia Kongreso de Stenografio]] · [[Afrika Centro Mondcivitana]] · [[Antemio (arkitekturo)]] · [[Areotektoniko]] · [[Dinastio de Anglaj Reĝoj]] · [[Elektitaj membroj de Rondo Galilei]] · [[Eneastila kolonaro]] · [[Esperantigo de vortoj el vjetnama fonto]] · [[Highland (administra areo)]] · [[Humanitat Nova]] · [[Imoskapo]] · [[Internacia Metodista Ligo Internacia]] · [[Jubilea Kolekto]] · [[Kaŭliklo]] · [[Kapitano Katarino]] · [[Komitatanoj A-C 1986-2020]] · [[Komitatanoj D-G 1986-2020]] · [[Komitatanoj H-J 1986-2020]] · [[Komitatanoj K-L 1986-2020]] · [[Komitatanoj M-P 1986-2020]] · [[Komitatanoj R-S 1986-2020]] · [[Komitatanoj T-Z 1986-2020]] · [[Konsultejo]] · [[La esperantisto de la jaro (1887-1997)]] · [[La Gajulo]] · [[La plej eminentaj esperantistoj]] · [[Magistratejo Ruĝa Cervo]] · [[Malgrava Ĝeneralo]] · [[Memorindaj esperantistoj]] · [[Militrakonto]] · [[Mitiŝĉi (stacio de Moskva metroo)]] · [[Moskvo en Usono]] · [[Naŭ demandoj pri lingva justeco en la fakliteraturo]] · [[Pandemonio (30-a Datreveno)]] · [[Pentastila kolonaro]] · [[Pronaoso (rozkrucanoj)]] · [[Rapida lernado de Esperanto]] · [[Serio Originala Literaturo]] · [[Solidareca Bonvolo]] · [[Studenta Orientalisma Esperanto-Rondo]] · [[Tirradiko]] · [[Tradicio kaj moderneco]] · [[Vivu la teatro!]] · [[Hungara Teatro en Kassa]] · [[Judikaelo (persona nomo)]] · [[Kolonia Niĝerio]] · [[Literaturaj parkoj]] · [[Man yuzhiruhu'lláh]] · [[Masonabelo]] · [[Observatorio de la Universitato de Kopenhago]] · [[Teatro de Újpest]] · [[Termoradiilo]] · [[Urbodomo de Püspökladány]] · [[Urbodomo de Tokaj]] · [[Vuktila minejo]] · [[Zakato Bahaa]] · [[Diplomateco]] · [[El verva vivo ĵurnalista]] · [[Enciclopèdic]] · [[Esperantista Grupo en Bangkok]] · [[MondEtur]] · [[Nessun altro. Antologia di Segreti di Pulcinella]] · [[Ni Savu Niajn Semojn (NSNS)]] · [[Ĝenro (muziko)]] · [[Aelita]] · [[Dihok]] · [[Eŭropa Festivalo de Esperantaj Kantoj]] · [[Komuna lernolibro pri Historio]] · [[Lidérc]] · [[Militjuro]] · [[Reversado]] · [[Ruffrè]] · [[Belarta rikolto]] · [[Esperantigo de vortoj el greka fonto]] · [[Fakverko:Amatora radio]] · [[Framasonismo en Kubo]] · [[Kosmoapero]] · [[La Epoko Libro-Klubo]] · [[Prosumado]] · [[Unesko-Rezolucio 23C/11.11 de Sofio pri Esperanto 1985]] · [[Vortfarado laŭ la Analiza Skolo]] · [[Papilioj]] · [[Esperanto-butiko Berlino]] · [[LADA Vesta EV]] · [[Tririvera Esperanto-Domo]] · [[VAZ-2702]] · [[Elektitaj instruistoj de Universitato de Kolozsvár/Cluj]] · [[Esperanto en nacilingvaj tekstoj]] · [[Kaŝirskaja (BKL Moskvo)]] · [[Lingva Festivalo en Vladikavkaz]] · [[Niĵegorodskaja (BKL Moskvo)]] · [[Revuo Signos]] · [[Kalungao]] · [[Calumnia]] · [[Dua Diskutanta Kunveno de Esperantistoj de Iberaj landoj]] · [[Estraro de UEA 2019-2022]] · [[Fibro]] · [[Filozofia spiritualismo]] · [[La Luma Flanko de Potenco]] · [[La mirinda libro]] · [[Monosimetria]] · [[Pidono]] · [[Pugnorimeno]] · [[Revo lucida]] · [[Títeres desde Abajo]] · [[Testamentoj de Lenin]] · [[Unua Diskutanta Kunveno de Esperantistoj de Iberaj landoj]] · [[Vollständiges Wörterbuch Esperanto-Deutsch in zwei Bänden]] · [[Ĵiĵeko, liaj ŝercoj]] · [[Elektitaj rektoroj de la Universitato Francisko Jozefo]] · [[Izoflavonolo]] · [[Japana Esperanta Librokooperativo]] · [[Kanto pri donkiĥotoj]] · [[Katastrofo ĉe la Niĵnevartovska naftokolektejo]] · [[SvisRaporto]] · [[Tri satiroj]] · [[Tago de Pola Scienco]] · [[Gazeto Andaluzia]] · [[Lietzensee (grupo)]] · [[Lingva strukturo de Esperanto]] · [[Pansurmetaĵo]] · [[Partoprenintoj de VikiPrintempo]] · [[Aktoj de Internacia Scienca Akademio Comenius]] · [[Corbières (Alpes-de-Haute-Provence)]] · [[FioCruz]] · [[Kie estas la mortintoj?: La respondo de la Biblio]] · [[La Crotz de Rodola]] · [[Malkovrado de Afriko mezepoke]] · [[Mirobalano]] · [[Elektitaj studentoj de Pázmáneum]] · [[Florigu Egalecon inter Junuloj]] · [[Rondo Takács]] · [[Senverba propozicio]] · [[Vellismo]] · [[Urbo-kampara malsameco]] · [[Esperanto-fondaĵo "Fernando Soler"]] · [[Sociolekta Triopo de Esperanto]] · [[54-a Virtuala Esperanto-Kongreso ILEI 2021]] · [[Multilingual Environments in the Great War]] · [[Afrikaj Kongresoj de Esperanto]] · [[Afrikaj traktatoj de 1885 ĝis 1902]] · [[Afriko brilas]] · [[Afriko sub kolonia regado]] · [[Alta Protektanto]] · [[Antologia skizo de la persa literaturo]] · [[Apartamento por Edukistoj de Universitato Kim Il-sung]] · [[Bitoteko]] · [[Brazila Poliglota Klubo]] · [[Citrandarino]] · [[Conselho Federativo Nacional da FEB]] · [[CRRER]] · [[Die rationelle Sprache]] · [[Esperanto-grupo Lumradio]] · [[FLIV]] · [[Gasteg-kapelo]] · [[IKU-libro de 2020]] · [[Internacia Flughaveno Zvartnoc-Erevano]] · [[Kantoj de la Kultura Revolucio]] · [[Kluniza kongregacio]] · [[Komuna Legado okaze de la Tago de la Libro]] · [[Kungfua Kunikleto]] · [[Leĝo de Biodiverseco de Kostariko]] · [[OBA-Festivalo]] · [[Oltre la soglia, uno spiraglio / Preter la sojlo, lumluko]] · [[Panĉaratro]] · [[Parque da Cultura]] · [[Porokaza noto de R$10 Brazila realo]] · [[Pri vagabondoj kaj friponoj, pri damoj kaj kavaliroj]] · [[Retpoŝta Hibrida letero]] · [[Scienca Kafejo]] · [[Steinalm]] · [[Studentoj, baldaŭ instruistoj de Universitato de Pécs]] · [[Tombejo Ĝardeno de Floroj]] · [[Tombejo Petronilo Gonçalves da Silva]] · [[Trofeo Fyne]] · [[Unu leciono pri Esperanto por ĉiu lernejano en la tuta mondo]] · [[Valencia Esperanto-Grupo]] · [[Vivkvalito kun lupuso]] · [[Volontula Fondaĵo]] · [[Gardanteco]] · [[Hazarda esperantaĵo]] · [[Instituto de Ekonomiko kaj Internaciaj Rilatoj]] · [[Kainaj]] · [[Malnova religio de Burundo]] · [[Monda heredaĵo en Belgio]] · [[Stacioj de exo]] · [[Surakvaj kuracistoj]] · [[Turismo per Esperanto]] · [[Varsovio cent jarojn poste]] · [[Elektitaj studentoj de Universitato de Kolozsvár/Cluj]] · [[Elektitaj studentoj de Universitato de Vieno]] · [[Amerika Esperanto-Instituto]] · [[Paŭlistanio]] · [[Mara Koridoro de la Tropika Orienta Pacifiko]] · [[Fi-]] · [[Lerneja scienca kalendaro]] · [[La terakoto de Ŝahr-e Suĥteh]] · [[Gaba enerxía]] · [[On ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs]] · [[Perola Mezlernejo]] · [[Esperaĵo]] · [[Historia post Alexandrum]] · [[Loka regado kaj administrado en Kimrio]] · [[Teutsch-domo (Sibiu)]] · [[3-Etilstireno]] · [[4-Metilstireno]] · [[Etila pimelato]] · [[Fenilkarbamata acido]] · [[Metila pimelato]] · [[Butila fenilkarbamato]] · [[2-Kloro-indano]] · [[1,2-Indanoduolo]] · [[1,3-Indanoduolo]] · [[Acetilkarbamata acido]] · [[Alilkarbamata acido]] · [[Metila etilkarbamato]] · [[Vinilkarbamata acido]] · [[Dutiopropionata acido]] · [[Tiopropionata acido]] · [[Duamidino]] · [[Tiofuranilfentanilo]] · [[Hungaria familio]] · [[Grandrapida trajno Moskvo — Adler]] · [[Dualila tioureo]] · [[Flugfolio.xyz]] · [[Komitato de UEA 1962-1964]] · [[Komitato de UEA 1964-1967]] · [[Komitato de UEA 1967-1969]] · [[Plu Glosa Nota]] · [[U Glosa Jurnali]] · [[MiSimpliBio]] · [[Sejmo kaj Esperanto]] · [[Kontraŭesperantisto]] · [[Fina malvenko]] · [[Ŝablono:Fiŝlagoj de Ĉeĥio]] · [[Ŝablono:Vikipediisto bn-p]] · [[Ĝermolisto de turkaj esperantistoj]] · [[Listo de draste endanĝeritaj lingvoj]] · [[Kategorio:Portugalaj sklavistoj]] · [[Elektitaj membroj de hungara dissendo de Radio Libera Eŭropo]] · |} {{Wikidata list end}} __NOINDEX__ pfbi9oc1ny585278xu4hhl2y3ztvwqf Cornelius Fredericks 0 748072 9406014 9343204 2026-06-18T06:37:18Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406014 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo = [[1864]] |loko de morto = internigejo apud [[Lüderitz]] }} [[Dosiero:Lüderitzbucht aerial.jpg|eta|Ŝarkinsulo dekstre, internigejo de la germanaj koloniistoj en hodiaŭa [[Namibio]] kie mortis Fredericks]] '''Cornelius FREDERICKS''', ankaŭ ''Frederiks''<ref>Klaus Dierks: [http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_F.htm Biographies of namibian personalities] (2004)</ref> ([[1864]] - {{Daton|16|2|1907}} apud [[Lüderitz]])<ref>[https://www.dw.com/image/43402500_404.jpg Gedenktafel für Fredericks.]</ref>, estis gvidanto de la [[Betanio-tribo]] de la [[namoj]] en la suda parto de [[Germana Sudokcidenta Afriko]]. == Vivo == Fredericks iel konkurencis kun kapitano [[Paul Fredericks]] havante inter la en la vilaĝeto ''Bethanie'' apud kristana [[misiejo]] vivantaj [[orlamoj]] multajn favorantojn. Dum la [[germana genocido de hereroj kaj namoj|ribelo de la namoj]] li iĝis ribelestro de grupoj aktive kontraŭbatalantaj la germanojn. Li parte prezentis sin kun [[Hendrik Witbooi]], gvidanto de la [[klano]] ''ǀKhowesin'', parto de la subgrupo [[orlamoj]] de la [[namoj]]. Cornelius Fredericks estis serĉita kontraŭ premio de 3000 markoj.<ref>Proklamado al la namaoj fare de von Trotha, 22.4.1905, legeble ĉe: ''Die Kämpfe der deutschen Truppen'', vol. II, p. 186</ref> De la militdeklaro de Witbooi en septembro 1904 ĝis septembro 1905 duobliĝis la kompleta forto de la germanaj protekttrupoj de 7000 al 14 000 soldatoj. La nombro de la armitaj namaoj inverse neniam trapasis la nombron de 2000 batalantoj. La Germana Regno estis do firme volanta rompi la rezistadojn.<ref>Werner Hillebrecht: "Die Nama und der Krieg im Süden", ĉe: ''Völkermord in Deutsch-Südwestafrika'', Jürgen Zimmerer/ Joachim Zeller (eld.), Berlin 2003/2016³</ref> Post la morto de Witbooi la 29-an de oktobro 1905 la germanaj trupoj paŝon post paŝo sukcesis konvinki la neblankulojn kapitulaci. La aro ĉirkaŭ Fredericks venkite transdonis sin la 3-an de marto 1906. La 9-an de septembro 1906 oni internigis Fredericks en koncentrejo sur Ŝarko-insulo je [[Lüderitz]] kie la plejparto de kaptitoj (nombro inter du kaj tri miloj; laŭ oficiala statistiko 1359) mortis pro veterkondiĉaĉoj aŭ malsatego.<ref>NAN ZBU 456, D IV, 1.3 vol 5, laŭ Caspar W. Erichsen, ĉe: Zimmerer, 2003.</ref> Iliaj korpoj entombiĝis en la maro dum malalta tajdo.<ref>Jeremy Silvester/Casper Erichsen: [http://www.namibian.org/travel/namibia/luderitzcc.html Luderitz’s forgotten Concentration camp] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180803125647/http://www.namibian.org/travel/namibia/luderitzcc.html |date=2018-08-03 }}</ref> Fredericks ekzekutiĝis per senkapigo. La kapo sendiĝis al la Germana Regno por fari prirasajn esploradojn.<ref>Christian Fetzer: ''Rassenanatomisĉe Untersuchungen an 17 Hottentottenköpfen'', ĉe: [http://www.jstor.org/stable/25747666 Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie], vol 16, H. 1 (1913), pp. 95–156</ref> Ĝi laste troviĝis verŝajne, kun minimume 19 aliaj, ĉe la [[universitata hospitalo]] ''[[Charité]]'' en [[Berlino]] kaj estis revenigita en [[Namibio]]n en 2011.<!-- ligilo morta: ref>[https://anatomie.ĉarite.de/ueber_den_faecherverbund/human_remains_projekt/restitution_of_namibian_skulls_2011/ ''Restitution of Namibian skulls in 2011:'' Fächerverbund Anatomie, Charité.]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref --> == Honoroj == Sur Ŝarkinsulo ĉe Lüderitz estis starigita je lia honoro memorigŝtono.<ref>[https://kaiserbird.com/2018/04/17/day-6-the-scourge-of-the-kaiserbird/ ''Day 6: The Scourge of the Kaiserbird.'']</ref> Ekde 2018 estis plano renomi Lüderitz-straton en la kvartalo [[Wedding]] de Berlino por Fredericks.<ref>[https://neweralive.na/posts/berlin-to-honour-namibian-heroes ''Berlin to honour Namibian heroes.'' New Era, 2018.]</ref><ref>[https://taz.de/Strassenumbenennungen-im-Wedding/!5497695/ ''Mehr als ein paar neue Namen.'' la 21-an de aprilo 2018] en la tendence maldekstra gazeto ''[[Die tageszeitung]]''</ref> Post multaj disputoj la renomigo okazis fine de 2022.<ref>[[:dosiero:Cornelius Fredericks Lüderitz Str.jpg|bildo de la nova stratonomo]] en la vikimedia komunejo</ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Fredericks, Cornelius}} [[Kategorio:Germanaj kolonioj]] [[Kategorio:Ekzekutitoj]] [[Kategorio:Rezistantoj]] [[Kategorio:Namibianoj]] cu59q37gg8pa3ihj6stn35fhqxhwo92 Kantono Yolo 0 749357 9406072 9404413 2026-06-18T07:40:51Z ThomasPusch 1869 9406072 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= Yolo |ĉefurbo= [[Woodland (Kalifornio)|Woodland]] <!-- {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}--> |plej_granda_urbo= |subŝtato= Kalifornio |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} |mapo = Map of California highlighting Yolo County.svg |areo_suma_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= [[1850]] <!-- {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} --> |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono=Pacifika tempo |horzono= [[UTC-8]], somere [[UTC-7]] |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} |zomo = 8 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} }} La '''kantono Yolo''' - [[angle]] ''Yolo County'' {{prononco|JOŬloŭ KAŬni:}} - estas [[county|kantono]] de [[Usono]] en la nordo de la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Kalifornio]]. Ĝi fondiĝis en la jaro [[1850]]<!-- la {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} -->. Ĝia ĉefurbo estas [[Woodland (Kalifornio)|Woodland]]<!-- {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}-->. La teritorio estas parto de la Sakramenta valo. <!--Ĝi ricevis sian nomon laŭ ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}''.--> Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Urboj == * [[Davis]] * [[Esparto (Kalifornio)|Esparto]] * [[West Sacramento]] * [[Winters]] * [[Woodland (Kalifornio)|Woodland]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) == Vidu ankaŭ == * la [[Listo de kantonoj de Kalifornio|liston de kantonoj de Kalifornio]]. [[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}|eta|maldekstra|300ra|{{centre|la kantona juĝejo}}]] {{projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Yolo}} [[Kategorio:Kantonoj de Kalifornio]] gcfniksoznk8fhfpmf8gfnug8m0i3td Adolph Straube 0 753307 9405542 8811692 2026-06-17T15:38:29Z Sj1mor 12103 9405542 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Adolph STRAUBE''' (naskiĝinta la {{daton|24|2|1810}} en [[Vajmaro]], mortinta samloke la {{daton|25|2|1839}}) estis [[germanio|germana]] skulptisto kaj modelkonstruanto aktivante en [[Vajmaro]]. == Vivo == Straube estis la filo de la latunartmetiisto [[Franz Heinrich Straube]] kaj trejniĝis en la patra ateliero.<ref>Art. "Straube, Adolph", ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): ''Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.'' Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 435.</ref> Li estis disĉiplo ĉe la Libera princa desegnadlernejo en Vajmaro antaŭ novorientiĝo skulptisteca. Li ankaŭ tre interesiĝis pri [[modelismo]]: Straube krome estis lernanto en [[Berlino]] artakademie ĉe [[Christian Daniel Rauch]]. Instruitis li ankaŭ en Vajmaro ĉe [[Friedrich Wilhelm Facius]] kaj [[Leonhard Posch]]. Krome li amikiĝis profesie kun [[Angelica Bellonata Facius]] kaj ĝuis la apogiĝon fare de [[Johann Wolfgang von Goethe]].<ref>Maja Brodrecht: ''Angelica Facius (1806–1887): Leben und Werk einer Bildhauerin der Goethezeit und des Spätklassizismus'', Teil: 1, disertaĵo, Jena 2016, p. 346–368.</ref> Ekde 1834 li troviĝis dungate por la daŭro de tri jaroj en Parizo en la laborejo de [[Pierre Jean David d'Angers]]. Straube hodiaŭ tamen apenaŭ konata estas. Ĉefe kreis li portetajn plastikojn, ekz pri grandduko [[Karlo Aŭgusto (Saksio-Vajmaro-Eisenach)]], [[Johann Nepomuk Hummel]] aŭ [[Lucas Cranach la Maljuna]]. Malgraŭ mallongeco de lia artista vivo la verkolisto rimarkindas kaj admirindas.<ref>"Straube, Adolph", ĉe: Günther 1998, p. 435.</ref> Vojaĝon al Italujo li ne plu povis entrepreni.<ref>[https://www.google.de/books/edition/Weimar_s_Merkw%C3%BCrdigkeiten_einst_und_jet/QL1DAAAAYAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=Adolf+Straube&pg=PA333&printsec=frontcover Adolf Schöll: ''Weimars Merkwürdigkeiten einst und jetzt. Ein Führer für Fremde und Einheimische'', Landes-Industrie-Comptoir, Weimar 1857, p. 333.]</ref> Ĉe [[Biblioteko Dukino Anna Amalia]] estas libro kun indiko de la civila stato kaj la genealogio de la Straube-oj.<ref>[https://haab-digital.klassik-stiftung.de/viewer/!metadata/1564371352/9/-/ Stammbuch Adolph Straubes]</ref> En [[Goeto-Ŝilero-Arkivo]] estas tri kartonoj kun diversaj postlasitaĵoj.<ref>https://www.klassik-stiftung.de/assets/Dokumente/GSA/Benutzung/Weimar_Goethe_Schiller-Archiv_Verzeichnis_der_Bestaende_06.pdf</ref> == Eksteraj ligiloj == * https://www.tlz.de/kultur/ausstellung/klassik-stiftung-ehrt-adolf-straube-im-weimarer-stadtschloss-id219871415.html * https://www.genios.de/presse-archiv/artikel/OTZ/20140217/als-grosses-bildhauertalent-gefeier/37899650-GERA.html == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Straube, Adolph}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Weimar]] [[Kategorio:Medalistoj]] o996ouf8x93nx8iknxct0fzlekby49w Kantono Polk (Oregono) 0 759011 9405852 8908466 2026-06-17T22:37:46Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata 9405852 wikitext text/x-wiki {{aliaj signifoj|kantono Polk}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Polk |bildo= Polk County Courthouse, Dallas - DPLA - ffa1635fc98ab0e7cb04ae673a2f690c.jpg |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Oregono |mapo= Map of Oregon highlighting Polk County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= 1919 |areo_akva_km2= 8 |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |zomo= 8 |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} }} La '''kantono Polk''' ({{lang-en|Polk County}}) estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Oregono]]. La administra centro estas la urbo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}''. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Lingva diverseco == La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la [[pensilvanigermana]] estas parolata. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Oregono}} {{Ĝermo|Oregono}} {{DEFAŬLTORDIGO:Polk}} [[Kategorio:Kantonoj de Oregono]] jgha0qgqyqc3dfczyx0kwo5qbqebqcr 9406333 9405852 2026-06-18T11:45:18Z ThomasPusch 1869 9406333 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Polk}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Polk |bildo= Polk County Courthouse, Dallas - DPLA - ffa1635fc98ab0e7cb04ae673a2f690c.jpg |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Oregono |mapo= Map of Oregon highlighting Polk County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= 1919 |areo_akva_km2= 8 |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= |zomo= 8 |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} }} La '''kantono Polk''' ({{lang-en|Polk County}}) estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Oregono]]. La administra centro estas la urbo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}''. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Lingva diverseco == La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la [[pensilvanigermana]] estas parolata. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Oregono}} {{Ĝermo|Oregono}} {{DEFAŬLTORDIGO:Polk}} [[Kategorio:Kantonoj de Oregono]] gtqb6mr60dbvo30wlldyrs3jzzr2a38 Ciklopentilpiperazino 0 762605 9405889 9052501 2026-06-17T23:43:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405889 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Ciklopentilpiperazino'''</font></big></big></span> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 2D.png|200ra|Ciklopentilpiperazino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Ciklopentilpiperazino'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 3D.png|200ra|Ciklopentilpiperazino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Ciklopentilpiperazino'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Ciklopentila piperazino |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|9|H|18|N|2'''}}</big></center></big> |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://www.guidechem.com/encyclopedia/1-cyclopentylpiperazine-dic20337.html 21043-40-3] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.705689.html 705689] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/806421 806421] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||senkolora aŭ flaveca likvaĵo |- |[[Molmaso]]||154,257g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||0,989 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/encyclopedia/1-cyclopentylpiperazine-dic20337.html Guidechem]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/57660.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-03-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220317231051/http://www.molbase.com/moldata/57660.html |arkivdato=2022-03-17 }}</ref> |- |[[Fandpunkto]]||25°C |- |[[Bolpunkto]]||233,3°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=21043-40-3&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.5040}}<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=21043-40-3 |titolo=Chemical Book |alirdato=2022-03-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220317231136/https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=21043-40-3 |arkivdato=2022-03-17 }}</ref> |- |[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||9,28 |- |[[Ekflama temperaturo]]||95,7°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/21043-40-3_245695.html Chemsrc]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|05|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|302|312|315|318|319|332|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|264+265|270|271|280|301+317|302+352|304+340|305+351+338|305+354+338|317|319|321|330|332+317|337+317|362+364|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Ciklopentilpiperazino'''</big> aŭ <big>'''C<sub>9</sub>H<sub>18</sub>N<sub>2</sub>'''</big> estas simpla kemia kunmetaĵo havanta ciklopentilan grupon ligitan al piperazina ringo. Ciklopentila piperazino estas blanka solidaĵo nesolvebla en akvo kun farmaciaj proprecoj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''ciklopentilpiperazino''' per traktado de la '''ciklopentanolo''' kun '''piperazino''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Piperazine 3D.png|piperazino|90ra]] +[[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentanolo|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 3D.png|ciklopentilpiperazino|120ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''ciklopentilpiperazino''' per reagado inter '''piperazina citrato''' kaj [[ciklopentanolo]]: <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Piperazine citrate 3D.png|piperazina citrato|120ra]] +[[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentanolo|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [medio]{alkala}\, }</math> [[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 3D.png|ciklopentilpiperazino|120ra]] + [[Dosiero:Citric acid 3D.png|citrata acido|120ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''ciklopentilpiperazino''' per interagado de '''piperazina klorido''' kaj '''ciklopentano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Piperazine chloride 3D.png|piperazina klorido|120ra]] +[[Dosiero:Cyclopentane-3D-balls.png|ciklopentano|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [medio]{alkala}\, }</math> [[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 3D.png|ciklopentilpiperazino|120ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''ciklopentilpiperazino''' traktado de '''ciklopentilamino''' kun '''piperazina klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclopentylamine 3D.png|ciklopentilamino|90ra]] +[[Dosiero:Piperazine chloride 3D.png|piperazina klorido|120ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 3D.png|ciklopentilpiperazino|120ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|kloramino|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 5 === * Preparado de '''ciklopentilpiperazino''' per interagado de la '''klorociklopentano''' kun '''piperazino''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Piperazine 3D.png|piperazino|90ra]] +[[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|80ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl piperazine 3D.png|ciklopentilpiperazino|120ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Piperazino#Aliaj piperazinoj|Piperazino]]j == Referencoj == {{Referencoj|3}} [[Kategorio:Piperazinoj]] gh75vem721m9iteaszy1nmubxsgtnlu Ciklolaŭrila acetato 0 763328 9405873 9052529 2026-06-17T23:18:43Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405873 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Laŭrila acetato}} {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px; font-family:Trebuchet MS; color:black;"><big><big>'''Ciklolaŭrila etanato'''</big></big></span> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<div class="center">[[Dosiero:Cyclododecyl acetate 2D.png|200ra|Ciklolaŭrila acetato]]</div> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<div class="center">'''Plata kemia strukturo de la <br />Ciklolaŭrila acetato'''</div> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<div class="center">[[Dosiero:Cyclododecyl acetate 3D.png|200ra|Ciklolaŭrila acetato]]</div> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<div class="center">'''Tridimensia kemia strukturo de la Ciklolaŭrila acetato'''</div> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Ciklododekila acetato * Ciklododekila etanato * Ciklodolaŭrila etanato |- ||[[Kemia formulo]]||<div class="center"><big><big>'''{{KemiaFormulo|C|14|H|26|O|2}}'''</big></big></div> |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?ref=6221-92-7 6221-92-7] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.72584.html 72584] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/80353 80353] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||blanka solidaĵo |- |[[Molmaso]]||226,36g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||0,925 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/6221-92-7_1029915.html Chemsrc]</ref><ref>[https://www.chemblink.com/moreProducts/more6221-92-7.htm Chemblink]</ref> |- |[[Fandpunkto]]||60,3-61,1°C |- |[[Bolpunkto]]||283,2°C <ref>[https://www.guidechem.com/cas/6221-92-7.html Guidechem]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.456}}<ref>[http://www.molbase.com/moldata/759878.html Molbase]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||128,4°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=6221-92-7&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<div class="center">{{GHS Piktogramo|07}}</div> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|319|411}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|264+265|273|280|305+351+338|337+317|391|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<div class="center"><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></div> |} <big>'''Ciklolaŭrila acetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>14</sub>H<sub>26</sub>O<sub>2</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[acetata acido]] kun '''ciklododekanolo''', senkolora aŭ flaveca solidaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklododekila acetato estas nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''Ciklolaŭrila acetato''' per traktado de '''acetata acido''' kun '''izoheptanolo''': <div class="center"> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecanol 3D.png|Ciklododekanolo|90ra]] +[[Dosiero:Acetic acid 3D.png|acetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecyl acetate 3D.png|Ciklolaŭrila acetato|120ra]] +[[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </div> === Reakcio 2 === * Preparado de '''Ciklolaŭrila acetato''' per traktado de '''acetata anhidrido''' kun '''izoheptanolo''': <div class="center"> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclododecanol 3D.png|Ciklododekanolo|90ra]] + [[Dosiero:Acetic acid 3D.png|acetata anhidrido|130ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclododecyl acetate 3D.png|Ciklolaŭrila acetato|120ra]]+[[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </div> === Reakcio 3 === * Preparado de '''Ciklolaŭrila acetato''' per traktado de '''acetata acido''' kun '''3-Klorometil-heptano''': <div class="center"> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecyl chloride 3D.png|Ciklolaŭrila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Acetic acid 3D.png|acetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecyl acetate 3D.png|Ciklolaŭrila acetato|120ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </div> === Reakcio 4 === * Preparado de '''Ciklolaŭrila acetato''' per traktado de '''acetata anhidrido''' kun '''3-Klorometil-heptano''': <div class="center"> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecyl chloride 3D.png|Ciklolaŭrila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Acetic acid 3D.png|acetata anhidrido|130ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecyl acetate 3D.png|Ciklolaŭrila acetato|120ra]] +[[Dosiero:Acetyl chloride 3D.png|acetila klorido|70ra]] |- |} </div> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato]]j == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Acetatoj]] q0xq2qci6m471rdbenc2nl2gnvzfaqi Ciklopentila trifluoroacetato 0 765963 9405887 9052743 2026-06-17T23:39:59Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405887 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Ciklopentila trifluoroetanato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|7|H|9|F|3|O|2'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl trifluoroacetate 2D.png|200ra|Ciklopentila trifluoroacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Ciklopentila trifluoroetanato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl trifluoroacetate 3D.png|200ra|Ciklopentila trifluoroacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Ciklopentila trifluoroetanato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Ciklopentila estero de la trifluoroacetata acido * Ciklopentila trifluoroetanato * Trifluoroetanato de ciklopentilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=703-13-9 703-13-9] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220409121552/https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=703-13-9 |date=2022-04-09 }} |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||182,141g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1,243 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/703-13-9.html Guidechem]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||144,6°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/703-13-9_514405.html Chemsrc]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.389}}<ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=703-13-9&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||29,7°C <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/113838.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-04-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220409121553/http://www.molbase.com/moldata/113838.html |arkivdato=2022-04-09 }}</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|02|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|226|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|233|240|241|242|243|261|264|264+265|271|280|302+352|303+361+353|304+340|305+351+338|319|321|332+317|337+317|362+364|370+378|403+233|403+235|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Ciklopentila trifluoroacetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>7</sub>H<sub>9</sub>F<sub>3</sub>O<sub>2</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[trifluoroacetata acido]] kun [[ciklopentanolo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklopentila trifluoroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la trifluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan fluoron, [[fluoroformo]]n kaj karbonan duoksidon. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''ciklopentila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata acido''' kun '''ciklopentila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentila alkoholo|120ra]] + [[Dosiero:Trifluoroacetic acid 3D.png|trifluoroacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl trifluoroacetate 3D.png|ciklopentila trifluoroacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''ciklopentila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata anhidrido''' kun '''ciklopentila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentila alkoholo|120ra]] +[[Dosiero:Trifluoroacetic anhydride 3D.png|trifluoroacetata anhidrido|120ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclopentyl trifluoroacetate 3D.png|ciklopentila trifluoroacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''ciklopentila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata acido''' kun '''ciklopentila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Trifluoroacetic acid 3D.png|trifluoroacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl trifluoroacetate 3D.png|ciklopentila trifluoroacetato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''ciklopentila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata anhidrido''' kun '''ciklopentila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Trifluoroacetic anhydride 3D.png|trifluoroacetata anhidrido|120ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl trifluoroacetate 3D.png|ciklopentila trifluoroacetato|150ra]] +[[Dosiero:trifluoroacetyl chloride 3D.png|trifluoroacetila klorido|90ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Trifluoroacetatoj|Trifluoroacetatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Trifluoroacetatoj]] [[Kategorio:Ciklaj esteroj]] 0480qkjm5raom3nxobmdwjen7rrwi03 Cikloheptila trifluoroacetato 0 765972 9405870 9052745 2026-06-17T23:12:15Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405870 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Cikloheptila trifluoroetanato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|9|H|13|F|3|O|2'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cycloheptyl trifluoroacetate 2D.png|200ra|Cikloheptila trifluoroacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Cikloheptila trifluoroetanato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cycloheptyl trifluoroacetate 3D.png|200ra|Cikloheptila trifluoroacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Cikloheptila trifluoroetanato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Cikloheptila estero de la trifluoroacetata acido * Cikloheptila trifluoroetanato * Trifluoroetanato de cikloheptilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[http://www.molbase.com/moldata/2673293.html 777-58-2] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220409123031/http://www.molbase.com/moldata/2673293.html |date=2022-04-09 }} |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.10325524.html 10325524] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/12139793 12139793] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||210,195g mol<sup>−1</sup> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|02|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|226|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|233|240|241|242|243|261|264|264+265|271|280|302+352|303+361+353|304+340|305+351+338|319|321|332+317|337+317|362+364|370+378|403+233|403+235|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Cikloheptila trifluoroacetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>9</sub>H<sub>13</sub>F<sub>3</sub>O<sub>2</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[trifluoroacetata acido]] kun '''cikloheptanolo''', senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheptila trifluoroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la trifluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan fluoron, [[fluoroformo]]n kaj karbonan duoksidon. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''cikloheptila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata acido''' kun '''cikloheptila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cycloheptanol 3D.png|cikloheptila alkoholo|120ra]] + [[Dosiero:Trifluoroacetic acid 3D.png|trifluoroacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptyl trifluoroacetate 3D.png|cikloheptila trifluoroacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''cikloheptila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata anhidrido''' kun '''cikloheptila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cycloheptanol 3D.png|cikloheptila alkoholo|120ra]] +[[Dosiero:Trifluoroacetic anhydride 3D.png|trifluoroacetata anhidrido|120ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cycloheptyl trifluoroacetate 3D.png|cikloheptila trifluoroacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''cikloheptila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata acido''' kun '''cikloheptila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocycloheptane 3D.png|cikloheptila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Trifluoroacetic acid 3D.png|trifluoroacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptyl trifluoroacetate 3D.png|cikloheptila trifluoroacetato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''cikloheptila trifluoroacetato''' per traktado de '''trifluoroacetata anhidrido''' kun '''cikloheptila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocycloheptane 3D.png|cikloheptila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Trifluoroacetic anhydride 3D.png|trifluoroacetata anhidrido|120ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptyl trifluoroacetate 3D.png|cikloheptila trifluoroacetato|150ra]] +[[Dosiero:trifluoroacetyl chloride 3D.png|trifluoroacetila klorido|90ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Trifluoroacetatoj|Trifluoroacetatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Trifluoroacetatoj]] rpz89jqm1muhi09vz29vm2k0w3ucmsj Ciklopentila fenilacetato 0 766005 9405886 9052750 2026-06-17T23:34:18Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405886 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Ciklopentila feniletanato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|13|H|16|O|2'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl phenylacetate 2D.png|200ra|Ciklopentila fenilacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Ciklopentila feniletanato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl phenylacetate 3D.png|200ra|Ciklopentila fenilacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Ciklopentila feniletanato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Ciklopentila estero de la fenilacetata acido * Ciklopentila feniletanato * Feniletanato de ciklopentilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://www.chemsrc.com/en/cas/5420-99-5_958631.html 5420-99-5] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.192356.html 192356] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/221674 221674] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||204,269g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1,072 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/5420-99-5.html Guidechem]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||295°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/5420-99-5_958631.html Chemsrc]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.531}}<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/1448516.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-04-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220409210449/http://www.molbase.com/moldata/1448516.html |arkivdato=2022-04-09 }}</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||124,7°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=5420-99-5&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|271|280|302+352|304+340|312|321|332+313|362|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Ciklopentila fenilacetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>13</sub>H<sub>16</sub>O<sub>2</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[fenilacetata acido]] kun [[ciklopentanolo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklopentila fenilacetato estas miksebla kun etanolo, kloroformo kaj duetila etero sed ne kun akvo. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''ciklopentila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata acido''' kun '''ciklopentila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentila alkoholo|120ra]] + [[Dosiero:Phenylacetic acid molecule ball.png|fenilacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl phenylacetate 3D.png|ciklopentila fenilacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''ciklopentila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata anhidrido''' kun '''ciklopentila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentila alkoholo|120ra]] +[[Dosiero:Phenylacetic anhydride 3D.png|fenilacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclopentyl phenylacetate 3D.png|ciklopentila fenilacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''ciklopentila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata acido''' kun '''ciklopentila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Phenylacetic acid molecule ball.png|fenilacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl phenylacetate 3D.png|ciklopentila fenilacetato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''ciklopentila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata anhidrido''' kun '''ciklopentila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Phenylacetic anhydride 3D.png|fenilacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl phenylacetate 3D.png|ciklopentila fenilacetato|150ra]] +[[Dosiero:Phenylacetyl-chloride3D.png|fenilacetila klorido|90ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Fenilacetatoj|Fenilacetatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Acetatoj]] [[Kategorio:Ciklaj esteroj]] nkegmydw1pyf1fokle0qvjx27xi3nfd Cikloheksila fenilacetato 0 766007 9405861 9052751 2026-06-17T22:54:16Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405861 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Cikloheksila feniletanoato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|14|H|18|O|2'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclohexyl phenylacetate 2D.png|200ra|Cikloheksila fenilacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Cikloheksila feniletanoato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclohexyl phenylacetate 3D.png|200ra|Cikloheksila fenilacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Cikloheksila feniletanoato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Cikloheksila estero de la fenilacetata acido * Cikloheksila feniletanoato * Feniletanoato de cikloheksilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=42288-75-5 42288-75-5] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.86951.html 86951] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/96325 96325] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||218,296g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1,056 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/42288-75-5.html Guidechem]</ref><ref>[https://www.chemblink.com/moreProducts/more42288-75-5.htm Chemblink]</ref> |- |[[Fandpunkto]]||112°C <ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=42288-75-5 |titolo=Chemical Book |alirdato=2022-04-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220409212550/https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=42288-75-5 |arkivdato=2022-04-09 }}</ref> |- |[[Bolpunkto]]||313,3°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/42288-75-5_79109.html Chemsrc]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.527}}<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/329369.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-04-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220409212550/http://www.molbase.com/moldata/329369.html |arkivdato=2022-04-09 }}</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||136,1°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=42288-75-5&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|271|280|302+352|304+340|312|321|332+313|362|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Cikloheksila fenilacetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>14</sub>H<sub>18</sub>O<sub>2</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[fenilacetata acido]] kun [[cikloheksanolo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheksila fenilacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''cikloheksila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata acido''' kun '''cikloheksila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexanol_molecule_ball_from_xtal.png|cikloheksila alkoholo|90ra]] + [[Dosiero:Phenylacetic acid molecule ball.png|fenilacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl phenylacetate 3D.png|cikloheksila fenilacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''cikloheksila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata anhidrido''' kun '''cikloheksila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclohexanol_molecule_ball_from_xtal.png|cikloheksila alkoholo|90ra]] +[[Dosiero:Phenylacetic anhydride 3D.png|fenilacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclohexyl phenylacetate 3D.png|cikloheksila fenilacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''cikloheksila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata acido''' kun '''cikloheksila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexyl chloride 3D.png|cikloheksila klorido|110ra]] +[[Dosiero:Phenylacetic acid molecule ball.png|fenilacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl phenylacetate 3D.png|cikloheksila fenilacetato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''cikloheksila fenilacetato''' per traktado de '''fenilacetata anhidrido''' kun '''cikloheksila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexyl chloride 3D.png|cikloheksila klorido|110ra]] +[[Dosiero:Phenylacetic anhydride 3D.png|fenilacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl phenylacetate 3D.png|cikloheksila fenilacetato|150ra]] +[[Dosiero:Phenylacetyl-chloride3D.png|fenilacetila klorido|100ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Fenilacetatoj|Fenilacetatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Acetatoj]] [[Kategorio:Ciklaj esteroj]] sruom8ig7t9lh8vwrniybm6b4qh3kwy Cikloheksila glikolato 0 766417 9405865 9052801 2026-06-17T22:59:22Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405865 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Cikloheksila hidroksoacetato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|8|H|14|O|3'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclohexyl glycolate 2D.png|200ra|Cikloheksila glikolato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Cikloheksila hidroksoacetato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclohexyl glycolate 3D.png|200ra|Cikloheksila glikolato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Cikloheksila hidroksoacetato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Cikloheksila estero de la hidroksoacetata acido * Cikloheksila hidroksoacetato * Glikolato de cikloheksilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=71138-82-4 71138-82-4] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.249906.html 249906] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/218848 218848] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||158,197g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1,091 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/71138-82-4.html Guidechem]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||244,8°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/71138-82-4_1114664.html Chemsrc]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.473}}<ref>[http://www.molbase.com/moldata/1491443.html Molbase]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||100,3°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=71138-82-4&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|271|280|302+352|304+340|305+351+338|312|321|332+313|337+313|362|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Cikloheksila glikolato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>8</sub>H<sub>14</sub>O<sub>3</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[glikolata acido]] kun [[cikloheksanolo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheksila glikolato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''cikloheksila glikolato''' per traktado de '''glikolata acido''' kun '''cikloheksanolo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexanol_molecule_ball_from_xtal.png|cikloheksanolo|90ra]] + [[Dosiero:Glycolic acid 3D ball.png|glikolata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl glycolate 3D.png|cikloheksila glikolato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''cikloheksila glikolato''' per traktado de '''glikolata anhidrido''' kun '''cikloheksanolo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclohexanol_molecule_ball_from_xtal.png|cikloheksanolo|90ra]] +[[Dosiero:Glycolic anhydride 3D.png|glikolata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclohexyl glycolate 3D.png|cikloheksila glikolato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''cikloheksila glikolato''' per traktado de '''glikolata acido''' kun '''cikloheksila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexyl chloride 3D.png|cikloheksila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Glycolic acid 3D ball.png|glikolata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl glycolate 3D.png|cikloheksila glikolato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''cikloheksila glikolato''' per traktado de '''glikolata anhidrido''' kun '''cikloheksila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexyl chloride 3D.png|cikloheksila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Glycolic anhydride 3D.png|glikolata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl glycolate 3D.png|cikloheksila glikolato|150ra]] +[[Dosiero:Glycolyl chloride 3D.png|glikolila klorido|90ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Hidroksoacetatoj|Glikolatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Acetatoj]] [[Kategorio:Ciklaj esteroj]] gpu7xogifk3pt0x4vbgz69qy0g03kph Ciklopentila acetoacetato 0 766686 9405885 9052832 2026-06-17T23:30:08Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405885 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Ciklopentila acetoetanoato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|9|H|14|O|3'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl acetoacetate 2D.png|200ra|Ciklopentila acetoacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Ciklopentila acetoetanoato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclopentyl acetoacetate 3D.png|200ra|Ciklopentila acetoacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Ciklopentila acetoetanoato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Ciklopentila estero de la acetoacetata acido * Ciklopentila acetoetanoato * Acetoacetato de ciklopentilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=6624-83-5 6624-83-5] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.213090.html 213090] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/243706 243706] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||170,208g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1,064 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/6624-83-5.html Guidechem]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||237,7°C <ref>[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=6624-83-5 Chemindex]</ref><ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=6624-83-5&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.457}}<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/1412263.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-04-14 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220415212632/http://www.molbase.com/moldata/1412263.html |arkivdato=2022-04-15 }}</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||97,5°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/6624-83-5_249429.html Chemsrc]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|264+265|271|280|302+352|304+340|305+351+338|319|321|332+317|337+317|362+364|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Ciklopentila acetoacetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>9</sub>H<sub>14</sub>O<sub>3</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[acetoacetata acido]] kun [[ciklopentanolo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklopentila acetoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Malonataj esteroj kaj acetoacetataj esteroj estas pli acidaj ol akvo kaj alkoholoj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''ciklopentila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata acido''' kun '''ciklopentila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentila alkoholo|90ra]] + [[Dosiero:Acetoacetic acid 3D.png|acetoacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl acetoacetate 3D.png|ciklopentila acetoacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''ciklopentila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata anhidrido''' kun '''ciklopentila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclopentanol 3D.png|ciklopentila alkoholo|90ra]] +[[Dosiero:Acetoacetic anhydride 3D.png|acetoacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclopentyl acetoacetate 3D.png|ciklopentila acetoacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''ciklopentila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata acido''' kun '''ciklopentila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Acetoacetic acid 3D.png|acetoacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl acetoacetate 3D.png|ciklopentila acetoacetato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''ciklopentila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata anhidrido''' kun '''ciklopentila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocyclopentane 3D.png|ciklopentila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Acetoacetic anhydride 3D.png|acetoacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclopentyl acetoacetate 3D.png|ciklopentila acetoacetato|150ra]] +[[Dosiero:acetoacetyl chloride 3D.png|acetoacetila klorido|90ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Acetoacetatoj|Acetoacetatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Acetatoj]] [[Kategorio:Ciklaj esteroj]] 0qskagjk5tla5vulg9w8es38a2ujs2c Cikloheksila acetoacetato 0 766690 9405858 9052833 2026-06-17T22:48:10Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405858 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Cikloheksila acetoetanoato'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|10|H|16|O|3'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclohexyl acetoacetate 2D.png|200ra|Cikloheksila acetoacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />Cikloheksila acetoetanoato'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclohexyl acetoacetate 3D.png|200ra|Cikloheksila acetoacetato]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la Cikloheksila acetoetanoato'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Cikloheksila estero de la acetoacetata acido * Cikloheksila acetoetanoato * Acetoacetato de cikloheksilo |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=6947-02-0 6947-02-0] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.21860.html 21860] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/23376 23376] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Molmaso]]||184,235g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||1,044 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/6947-02-0.html Guidechem]</ref><ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=6947-02-0&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref><ref>[https://www.chemblink.com/moreProducts/more6947-02-0.htm Chemblink]</ref> |- |[[Fandpunkto]]||190-192°C |- |[[Bolpunkto]]||258,2°C <ref>[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=6947-02-0 Chemindex]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/1412485.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-04-14 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220414230622/http://www.molbase.com/moldata/1412485.html |arkivdato=2022-04-14 }}</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4680}}<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=6947-02-0 |titolo=Chemical Book |alirdato=2022-04-14 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220414230623/https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=6947-02-0 |arkivdato=2022-04-14 }}</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||107,7°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/6947-02-0_249547.html Chemsrc]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|264+265|271|280|302+352|304+340|305+351+338|319|321|332+317|337+317|362+364|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Cikloheksila acetoacetato'''</big> aŭ <big>'''C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O<sub>3</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la [[acetoacetata acido]] kun [[cikloheksanolo]], senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheksila acetoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Malonataj esteroj kaj acetoacetataj esteroj estas pli acidaj ol akvo kaj alkoholoj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''cikloheksila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata acido''' kun '''cikloheksila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexanol_molecule_ball_from_xtal.png|cikloheksila alkoholo|70ra]] + [[Dosiero:Acetoacetic acid 3D.png|acetoacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl acetoacetate 3D.png|cikloheksila acetoacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''cikloheksila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata anhidrido''' kun '''cikloheksila alkoholo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | 2 [[Dosiero:Cyclohexanol_molecule_ball_from_xtal.png|cikloheksila alkoholo|70ra]] +[[Dosiero:Acetoacetic anhydride 3D.png|acetoacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>2 [[Dosiero:Cyclohexyl acetoacetate 3D.png|cikloheksila acetoacetato|150ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|70ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''cikloheksila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata acido''' kun '''cikloheksila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexyl chloride 3D.png|cikloheksila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Acetoacetic acid 3D.png|acetoacetata acido|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl acetoacetate 3D.png|cikloheksila acetoacetato|150ra]] +[[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''cikloheksila acetoacetato''' per traktado de '''acetoacetata anhidrido''' kun '''cikloheksila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclohexyl chloride 3D.png|cikloheksila klorido|90ra]] +[[Dosiero:Acetoacetic anhydride 3D.png|acetoacetata anhidrido|160ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclohexyl acetoacetate 3D.png|cikloheksila acetoacetato|150ra]] +[[Dosiero:acetoacetyl chloride 3D.png|acetoacetila klorido|90ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Acetato#Acetoacetatoj|Acetoacetatoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Acetatoj}} [[Kategorio:Acetatoj]] cqvg2oa2jtt8ocsooda5cjpzpp9q3ju Cikloheptilamino 0 768745 9405871 9052873 2026-06-17T23:15:14Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405871 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Ciklobutilamino|Ciklopentilamino|Cikloheksilamino}} {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''N-Cikloheptilamino'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|7|H|15|N'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cycloheptylamine 2D.png|200ra|Cikloheptilamino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />N-Cikloheptilamino'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cycloheptylamine 3D.png|200ra|Cikloheptilamino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la N-Cikloheptilamino'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Amino-cikloheptano * N-Cikloheptilamino |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=5452-35-7 5452-35-7] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.2796.html 2796] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/2899 2899] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||senkolora aŭ flaveca, brulema likvaĵo |- |[[Molmaso]]||113,204g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||0,888 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/5452-35-7.html Guidechem]</ref> |- |[[Fandpunkto]]||-18°C <ref>[https://m.chemicalbook.com/CASEN_5452-35-7.htm Chemical Book]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||163,4°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/5452-35-7_123256.html Chemsrc]</ref><ref>[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=5452-35-7 Chemindex]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4684}}<ref>[http://www.molbase.com/moldata/7447.html Molbase]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.chemblink.com/products/5452-35-7.htm Chemblink]</ref> |- |[[Ekflama temperaturo]]||42,2°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=5452-35-7&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref><ref>[https://www.chembk.com/en/cas/5452-35-7 Chembk]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||27 mg/kg (buŝe) <ref>[https://www.drugfuture.com/toxic/q44-q783.html Drugfuture]</ref> |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|02|05}}{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|226|314|315|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|233|240|241|242|243|260|261|264|271|280|301+330+331|302+352|302+361+354|303+361+353|304+340|305+354+338|316|319|321|332+317|362+364|363|370+378|403+233|403+235|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Cikloheptilamino'''</big> aŭ <big>'''C<sub>7</sub>H<sub>15</sub>N'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la '''cikloheptanolo''' kun [[amoniako]] en ĉeesto de katalizilo. Cikloheptilamino estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheptilamino ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo kaj eteroj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''cikloheptilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''cikloheptanolo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cycloheptanol 3D.png|cikloheptanolo|160ra]] +[[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|50ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [acido]{Sulfata}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptylamine 3D.png|cikloheptilamino|160ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''cikloheptilamino''' per traktado de '''unukloramino''' kun '''cikloheptano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cycloheptane-3D-balls.png|cikloheptano|160ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|unukloramino|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptylamine 3D.png|cikloheptilamino|160ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''cikloheptilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''cikloheptila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocycloheptane 3D.png|cikloheptila klorido|160ra]] +[[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptylamine 3D.png|cikloheptilamino|160ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''cikloheptilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''cikloheptanalo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cycloheptyl carbaldehyde 3D.png|cikloheptanalo|160ra]] + [[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptylamine 3D.png|cikloheptilamino|160ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 5 === * Preparado de '''cikloheptilamino''' per traktado de '''ureo''' kun '''klorocikloheptano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Chlorocycloheptane 3D.png|cikloheptila klorido|160ra]] +[[Dosiero:Urea 3D ball.png|ureo|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [-\;ZnCl_2]{\;Zn\;+\;2\;HCl}\, }</math>[[Dosiero:Cycloheptylamine 3D.png|cikloheptilamino|160ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|kloramino|70ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Amino#Ciklaj aminoj|Ciklaj aminoj]] * [[Amino#Ecoj|Aminoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} [[Kategorio:Aminoj]] mv89kiiwxggqvjzmpra3b0nq4nuni8a Ciklododekilamino 0 768797 9405854 9052875 2026-06-17T22:40:52Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405854 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Ciklododekanamino'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|12|H|25|N'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclododecylamine 2D.png|200ra|Ciklododekilamino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />N-Ciklododekilamino'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclododecylamine 3D.png|200ra|Ciklododekilamino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la N-Ciklododekilamino'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Amino-ciklododekano * Ciklododekanamino |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=1502-03-0 1502-03-0] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.2794.html 2794] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/2897 2897] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||blanka solidaĵo |- |[[Molmaso]]||183,339g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||0,831 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/1502-03-0.html Guidechem]</ref><ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/1502-03-0_261177.html Chemsrc]</ref><ref>[https://www.chemblink.com/moreProducts/more1502-03-0.htm Chemblink]</ref> |- |[[Fandpunkto]]||27-29°C <ref>[https://www.chemicalbook.com/CASEN_1502-03-0.htm Chemical Book]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||264,4°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=1502-03-0&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref><ref>[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=1502-03-0 Chemindex]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.487}} |- |[[Ekflama temperaturo]]||121,1°C <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/156170.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-05-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220501144141/http://www.molbase.com/moldata/156170.html |arkivdato=2022-05-01 }}</ref><ref>[https://www.chembk.com/en/cas/1502-03-0 Chembk]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|319|335}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|261|264|264+265|271|280|302+352|304+340|305+351+338|319|321|332+317|337+317|362+364|403+233|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Ciklododekilamino'''</big> aŭ <big>'''C<sub>12</sub>H<sub>25</sub>N'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la '''ciklododekanolo''' kun [[amoniako]] en ĉeesto de katalizilo. Ciklododekilamino estas senkolora aŭ flaveca solidaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklododekilamino ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo kaj eteroj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''ciklododekilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''ciklododekanolo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecanol 3D.png|ciklododekanolo|120ra]] +[[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|50ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [aciciklodo]{Sulfata}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecylamine 3D.png|ciklododekilamino|120ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''ciklododekilamino''' per traktado de '''dukloramino''' kun '''ciklododekano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecane 3D.png|ciklododekano|120ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|unukloramino|50ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecylamine 3D.png|ciklododekilamino|120ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida aciciklodo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''ciklododekilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''ciklododekila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecyl chloride 3D.png|ciklododekila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecylamine 3D.png|ciklododekilamino|120ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida aciciklodo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''ciklododekilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''ciklododekanalo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecane carbaldehyde 3D.png|ciklododekana karbaldehido|120ra]] + [[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [\;ZnCl_2]{\;Zn\;+\;2\;HCl}\, }</math> [[Dosiero:Cyclododecylamine 3D.png|ciklododekilamino|120ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 5 === * Preparado de '''ciklododekilamino''' per traktado de '''ureo''' kun '''klorociklododekano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclododecyl chloride 3D.png|klorociklododekano|120ra]] +[[Dosiero:Urea 3D ball.png|ureo|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [-\;ZnCl_2]{\;Zn\;+\;2\;HCl}\, }</math>[[Dosiero:Cyclododecylamine 3D.png|ciklododekilamino|120ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|kloramino|70ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Amino#Ciklaj aminoj|Aminoj]] * [[Duciklododekilamino]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} [[Kategorio:Aminoj]] qpxl2dvshzj414ch2ouwvfif81lx39j Ciklooktilamino 0 768804 9405879 9052877 2026-06-17T23:24:40Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405879 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Ciklobutilamino|Ciklopentilamino|Cikloheksilamino|Cikloheptilamino}} {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |-style="background: yellow; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;"|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="black"><big><big>'''Amino-ciklooktano'''</font></big></big></span> |- ||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|8|H|15|NH|2'''}}</big></center></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclooctylamine 2D.png|200ra|Ciklooktilamino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Plata kemia strukturo de la <br />N-Ciklooktilamino'''</center> |- |colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Cyclooctylamine 3D.png|200ra|Ciklooktilamino]]</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>'''Tridimensia kemia strukturo de la N-Ciklooktilamino'''</center> |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Amino-ciklooktano * N-Ciklooktilamino |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=5452-37-9 5452-37-9] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.2800.html 2800] |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/2903 2903] |- style="background: green; color: white" |colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj''' |- |[[Aspekto]]||senkolora aŭ flaveca likvaĵo |- |[[Molmaso]]||127,231g mol<sup>−1</sup> |- |[[Denseco]]||0,928 g/cm<sup>−3</sup><ref>[https://www.guidechem.com/cas/5452-37-9.html Guidechem]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.molbase.com/moldata/101123.html |titolo=Molbase |alirdato=2022-05-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220501164109/http://www.molbase.com/moldata/101123.html |arkivdato=2022-05-01 }}</ref> |- |[[Fandpunkto]]||-48°C <ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=5452-37-9 |titolo=Chemical Book |alirdato=2022-05-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220501164109/https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=5452-37-9 |arkivdato=2022-05-01 }}</ref><ref>[https://www.chemblink.com/products/5452-37-9.htm Chemblink]</ref> |- |[[Bolpunkto]]||187,9°C <ref>[https://www.chemsrc.com/en/cas/5452-37-9_899367.html Chemsrc]</ref><ref>[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&terms=5452-37-9 Chemindex]</ref> |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4815}} |- |[[Ekflama temperaturo]]||62,8°C <ref>[http://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=5452-37-9&l=en&exact=dict&f=plist&mark=&submit.x=0&submit.y=0 Chemnet]</ref> |- |[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:nesolvebla |- |[[Mortiga dozo (LD50)]]||168 mg/kg (buŝe) |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']] |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|314}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|260|264|280|301+330+331|302+361+354|304+340|305+354+338|316|321|363|405|501}} |-style="background: yellow;color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />(25 °C kaj 100 kPa)</small></center> |} <big>'''Ciklooktilamino'''</big> aŭ <big>'''C<sub>8</sub>H<sub>15</sub>NH<sub>2</sub>'''</big> estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la '''ciklooktanolo''' kun [[amoniako]] en ĉeesto de katalizilo. Ciklooktilamino estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklooktilamino ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo kaj eteroj. == Reakcioj == === Reakcio 1 === * Preparado de '''ciklooktilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''ciklooktanolo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclooctanol 3D.png|ciklooktanolo|120ra]] +[[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|50ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [aciciklodo]{Sulfata}\, }</math>[[Dosiero:Cyclooctylamine 3D.png|ciklooktilamino|120ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 2 === * Preparado de '''ciklooktilamino''' per traktado de '''dukloramino''' kun '''ciklooktano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclooctane-crown-3D-balls.png|ciklooktano|120ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|unukloramino|50ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclooctylamine 3D.png|ciklooktilamino|120ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida aciciklodo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 3 === * Preparado de '''ciklooktilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''ciklooktila klorido''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclooctyl chloride 3D.png|ciklooktila klorido|120ra]] +[[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }</math>[[Dosiero:Cyclooctylamine 3D.png|ciklooktilamino|120ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida aciciklodo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 4 === * Preparado de '''ciklooktilamino''' per traktado de '''amoniako''' kun '''ciklooktanalo''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclooctyl carbaldeyde 3D.png|ciklooktila karbaldehido|120ra]] + [[Dosiero:Ammonia 3D.png|amoniako|70ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [\;ZnCl_2]{\;Zn\;+\;2\;HCl}\, }</math> [[Dosiero:Cyclooctylamine 3D.png|ciklooktilamino|120ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> === Reakcio 5 === * Preparado de '''ciklooktilamino''' per traktado de '''ureo''' kun '''klorociklooktano''': <center> {|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5 | [[Dosiero:Cyclooctyl chloride 3D.png|klorociklooktano|120ra]] +[[Dosiero:Urea 3D ball.png|ureo|90ra]] <math>\mathsf{ \xrightarrow [-\;ZnCl_2]{\;Zn\;+\;2\;HCl}\, }</math>[[Dosiero:Cyclooctylamine 3D.png|ciklooktilamino|120ra]] +[[Dosiero:Chloramine 3D.png|kloramino|70ra]] + [[Dosiero:Water_molecule.svg|akvo|50ra]] |- |} </center> == Vidu ankaŭ == * [[Amino#Ciklaj aminoj|Aminoj]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} [[Kategorio:Aminoj]] 1b2q6wj5qltiae8w96nsygvujd8sq28 Galleria Nazionale d'Arte Moderna 0 772444 9406304 9288827 2026-06-18T11:28:47Z Sj1mor 12103 9406304 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo | nomo = Galleria Nazionale d'Arte Moderna | bildo = Dosiero:Galleria_nazionale_d'arte_moderna_(Roma).jpg| | bildograndeco = | bildoteksto = Galleria nazionale d'arte moderna (Roma) | latitudo = | longitudo = | regiono-ISO = IT | lando = Italio | regiono = | urbo = Romo | kolektoj = | verkoj = | surfaco = | malfermdato = 1887 | vizitantoj = 213 820 (2018) | adreso = viale delle Belle Arti, 131 00197 Roma | url = lagallerianazionale.com | tersituo = Italio }} Oficiale la {{Lang|it|'''Galleria Nazionale d'Arte Moderna e Contemporanea'''}} ("Nacia galerio de moderna kaj nuntempa arto", kaj mallonge '''GNAM'''), ankaŭ konata kiel '''La Galleria Nazionale''', estas [[Arta muzeo|arta galerio]] en [[Romo]], [[Italio]]. Ĝi estis fondita en 1883 sur la iniciato de la tiama Ministro Guido Baccelli kaj estas dediĉita al [[Moderna arto|moderna]] kaj [[nuntempa arto]]. == Historio de la konstruaĵo == La nuna konstruaĵo, la Palazzo delle Belle Arti (Palaco de bonaj artoj) ĉe Via delle Belle Arti, 113 (proksime al la Etruska Muzeo) estis desegnita de eminenta itala arkitekto Cesare Bazzani. Ĝi estis kompletigita inter 1911 kaj 1915. La fasado prezentas eksterajn arkitekturajn [[Friso|frisojn]] de skulptistoj [[Ermenegildo Luppi]], [[Adolfo Laurenti]] kaj [[Giovanni Prini]], kun kvar figuroj de [[Famo]] tenanta bronzajn [[Florkrono|florkronojn]], skulptitaj de [[Adolfo Pantaresi]] kaj [[Albino Candoni]]. En 1934 la muzeo estis vastigita kaj duobligita en grandeco fare de Bazzani. Nova konstruaĵo de Luigi Cosenza estis inaŭgurita en 1988 sed fermis dek jarojn poste pro sekurecaj zorgoj. Projekto evoluigita de arkitektoj Diener kaj Diener[3] inter 1999 kaj 2000 estis prokrastita en 2003. Laboroj estas nuntempe en progreso fari la Cosenza konstruaĵon uzeblan denove.<ref>"[https://medium.com/lagallerianazionale/the-national-gallery-4aa462d51228 The National Gallery]". ''medium.com''</ref> == La muzeo == La muzeo havas 75 ekspoziciejojn, kiuj montriĝas ĉirkaŭ 1100 pentraĵoj kaj skulptaĵoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj, de kiuj ĝi havas la plej grandan kolekton en Italio. Inter la italaj artistoj reprezentita estas [[Giacomo Balla]], [[Umberto Boccioni]], Alberto Burri, [[Antonio Canova]], [[Giorgio de Chirico]], [[Giovanni Duprè]], [[Giovanni Fattori]], [[Lucio Fontana]], [[Giacomo Manzù]], [[Amedeo Modigliani]], [[Giorgio Morandi]] kaj Vittorio Matteo Corcos. <ref>(it) [http://www.treccani.it/enciclopedia/vittorio-matteo-corcos_(Dizionario-Biografico)/ Encyclopedia Treccani, ''Il quadro del C. intitolato ''Sogni'' (Roma, Galleria nazionale d'arte moderna)'']</ref>  La muzeo ankaŭ tenas kelkajn verkaĵojn de fremdlandaj kaj alinaciaj artistoj, inter ili [[Georges Braque|Braque]], [[Alexander Calder|Calder]], [[Paul Cézanne|Cézanne]], [[Edgar Degas|Degas]], [[Marcel Duchamp|Duchamp]], [[Alberto Giacometti|Giacometti]], [[Vasilij Kandinskij|Kandinsky]], [[Piet Mondriaan|Mondrian]], [[Claude Monet|Monet]], [[Jackson Pollock]], [[Auguste Rodin|Rodin]], [[Vincent van Gogh|van Gogh]], [[John Sergeant Singer]] kaj [[Yves Klein]]. Ĉiuj de ĝiaj partoj, nome la ''Museo Boncompagni Ludovisi por le arti decorative'', la ''Museo Hendrik C. Andersen'', la ''Raccoltà Manzù'' kaj la ''Museo Mario Praz'' formas la Galleria Nazionale. Ĝi estas foje kromnomita "la dento" kaŭze de ties koloneca aspekto. === Historio === La muzeo establiĝis en [[1883]] post la [[Unuiĝo de Italio|unuigo de Italio]] kiam la itala registaro decidis establi naciajn instituciojn por unuiĝinta Italio, inkluzive de kulturaj kaj artaj institucioj. Dum la tridek jaroj post ĝia establado, la muzeo estis situata en palaco de de ekspozicioj dezajnita fare de Pio Piacentini en [[1883]]. La muzeo translokiĝis al sia nuna loko en [[1915]]. Tiu ĉi konstruaĵo estis desegnita de Cesare Bazzani por la ekspozicio markinta 15 jarojn de la unuiĝo de Italio en [[1911]]. La ekspoziciaĵoj de la muzeo estis aranĝitaj laŭ la diversaj regionoj de Italio, kaj ekspoziciaj areoj estis asignitaj al eksterlandaj artistoj. [[Inter la du mondmilitoj]], plejparte verkoj de italaj artistoj de la periodo estis aĉetitaj. Inter [[1933]] kaj [[1934]], la arkitekto Bazzani establis novan alon por la muzeo, kaj tiu alo prezentis ĝis [[1945]] ekspozicion dediĉitan al la jardeko de la ascendo de la [[Faŝismo|faŝistoj]] al potenco en Italio. En la jaroj post [[Dua Mondmilito]], sub la direkto de Palma Bucarelli, la muzeo aĉetis multajn verkojn de eksterlandaj artistoj kiel ekzemple Mondrian, Modigliani, Moore kaj Pollock, kune kun verkoj de artistoj de la periodo. La muzeo ankaŭ aranĝis pruntekspoziciojn de [[Pablo Picasso|Picasso]], Mondrian kaj Pollock. === Nova aspekto por la Nacia Galerio de Moderna Arto en [[Romo]] === En [[2015]], la nova direktoro, [[Cristiana Collu]], prezentis sian vizion ekde sia alveno al la ĉefurbo. Collu priskribis la ŝanĝojn en la muzeo kiel "arkeologiajn", rilatigante al la "remalkovro de ĝia arkitekturo tra lumo kaj spaco." La renovigaj laboroj, kiuj estis finitaj fine de [[2016]], reliefigas la gastamon, kaj havas la subtenon de la Ministro de Kulturo Dario Franchini. La spegula vitra planko de Alfredo Fireri en la centro de Sala della Colon, estis anstataŭigita per dika tapiŝo, kun sofoj kaj tabloj. La areo estas malferma al la publiko kaj ĉiuj povas ĝui kafon tie eĉ se ili ne vizitas la muzeon mem. Renovigadoj de hispana dezajnisto Marti Guixé inkludas ŝanĝojn al la librovendejo kaj la malfermon de la ĝardenoj. <ref>https://www.wantedinrome.com/news/changes-at-galleria-nazionale-darte-moderna.html</ref> == Bildaro == <gallery> Dosiero:Giuseppe Pelizza - Il Sole.jpg|''Il Sole'' (''La suno'') fare de [[Giuseppe Pellizza da Volpedo]], 1904 Dosiero:Giuseppe Verdi by Giovanni Boldini.jpg|''Portreto de Giuseppe Verdi'' fare de [[Giovanni Boldini]], 1886 Dosiero:Galleria nazionale d'arte moderna, sala di canova 01.JPG|Ene de la galerio, ''Sala di Canova'' </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[Listo de muzeoj]] == Eksteraj ligiloj == * [https://lagallerianazionale.com/en/ Oficiala retejo] {{Komunejokat|Galleria nazionale d'arte moderna (Rome)}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Naciaj muzeoj en Italio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Muzeoj de la moderna arto]] h9onuvjn0lv6g9n7gqwrsdq91tz3liq Ludwig Engelhardt 0 778662 9405530 8759541 2026-06-17T15:35:39Z Sj1mor 12103 9405530 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Ludwig ENGELHARDT''' (naskiĝinta la {{daton|18|8|1924}} en [[Saalfeld (Saale)|Saalfeld]], mortinta la {{daton|21|1|2001}} je [[Usedom]]) estis germana skulptisto. == Vivo == Engelhardt kreskis en Saalfeld en familio de komercisto. En 1942 li eksoldatis kaj kaptitis je la fino de la [[Dua mondmilito]] de la [[usona Armeo|usonanoj]]. Pro interŝanĝo de kaptitoj li venis poste en [[sovetio|sovetia]]n internigejon je [[Kaŭkazo]]. Post liberiĝo li revenis naskiĝurben kie li komencis trejniĝon de meblofaristo. Tiam li decidis ne plu ani al iu partio.<ref>Friedrich Nostiz: [https://www.berliner-zeitung.de/schon-einmal-suchten-die-bronzefiguren-ihren-platz-in-der-stadt-und-fast-haette-es-sie-so-nicht-gegeben-rueckblicke-auf-ein-umstrittenes-denkmal-und-einen-ungewoehnlichen-staatsauftrag-es-kam-die-frage-auf-warum-marx-sitzt-und-engels-steht-li.34440 "Es kam die Frage auf, warum Marx sitzt und Engels steht"] ĉe: ''Berliner Zeitung'', 10.11.2010</ref> Post fino de la trejniĝo li studis inter 1951 kaj 1956 ĉe Kunsthochschule Berlin-Weißensee (artlernejo en [[Pankow]]). Poste li estis ĝis 1958 majstrodisĉiplo de [[Heinrich Drake]] kaj ekde 1969 membro de [[Akademie der Künste]] en [[Orienta Berlino]]. Inter 1974 kaj 1978 Eberhardt estris la sekcion pri [[vidaj artoj]]. Ekde la mezo de la 1960-aj jaroj li vivis kaj laboris ĉefe en [[stolpe auf Usedom|Gummlin]] kie estiĝis la figura grupo ''Karl Marx und Friedrich Engels''. [[Dosiero:Tombstone Ludwig Engelhardt.jpg|eta|tombo engelhardt-a sur la tombejo ''Dorotheenstädtischer Friedhof'']] == Honoroj == * 1974: Kunstpreis der DDR * 1986: Nationalpreis der DDR, unua klaso (pro lia skulptista verkaro kaj aparte pro la aranĝo de Marx-Engels-forumo en Berlino) == Verkoj (elekto) == * 1960: ''Schwimmerin'', bronzaĵo (unue apud la politikista loĝejaro de Bernau, ekde 2013 en la urba muzeo de [[Bernau bei Berlin]])<ref>[https://www.bernau-bei-berlin.de/de/buergerportal/aktuelles/stadtnachrichten/artikel-skulpturensammlung_in_bernau_aus_den_vorgaerten_des_sed-politbueros.html&h=467&w=311&tbnid=_huW32M_9Nr-IM:&zoom=1&tbnh=90&tbnw=60&usg=__jrmTSlH_W4rXyE1ZL8jGqtNSRqA=&docid=Z-PifltWwdweFM&hl=de&sa=X&ei=PQ6IVMXrIcyqPJ3FgZgF&ved=0CDgQ9QEwBA&dur=2714 "Skulpturensammlung in Bernau: Aus den Vorgärten des SED-Politbüros"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210725170111/https://www.bernau-bei-berlin.de/de/buergerportal/aktuelles/stadtnachrichten/artikel-skulpturensammlung_in_bernau_aus_den_vorgaerten_des_sed-politbueros.html%26h%3D467%26w%3D311%26tbnid%3D_huW32M_9Nr-IM%3A%26zoom%3D1%26tbnh%3D90%26tbnw%3D60%26usg%3D__jrmTSlH_W4rXyE1ZL8jGqtNSRqA%3D%26docid%3DZ-PifltWwdweFM%26hl%3Dde%26sa%3DX%26ei%3DPQ6IVMXrIcyqPJ3FgZgF%26ved%3D0CDgQ9QEwBA%26dur%3D2714 |date=2021-07-25 }} ĉe: bernau-bei-berlin.de</ref> * 1961: ''Am Strand'' * 1961: ''Lesender Arbeiter'' (senŝua persono kun altenkuspita, laborista pantalono: kun libro enmane kaj demandema aspekto en la direkto de la ĉielo) - akirite en 1962 fare de [[Teknologia universitato Dresdeno]] kaj starigite antaŭ Schumann-bloko kun kopio en [[Magdeburg]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170225184449/http://www.brunnenturmfigur.de/index.php?cat=Figur%20und%20Relief&page=DD_1950er1960er foto kaj etpriskribo]</ref> * 1963: ''Dreiergruppe'' (grupo de tri personoj) por la internigeja muzeo de [[Aŭŝvico]] * 1964: ''Bildnis des Helden der Arbeit LPG-Vorsitzender Willi Schäfer'' * 1968: ''Große Sitzende'', bronzaĵo (starigite ĉe ŝparkaso ''Kreissparkasse Saalfeld-Rudolstadt'') * 1973: monumento je filio de Koncentrejo [[Ravensbrück]] * 1971–1976: grupo ''LPG-Bauern'' en [[Dorf Mecklenburg]], plastiko de kolĥozagrikulturistoj (Engelhardt serĉadis tripersonan familion el la vilaĝo; pro neplaĉo la finfarita artaĵo trovis lokon nur en forcejo) * 1967–1975: ''Die Menschen meistern den Planeten Erde'', bronza reliefo * 1977: busto por [[Friedrich Wolf]] (inaŭguro sur la libera spaco antaŭ la tiama poliklinio; post [[Turniĝo]] ĝi metitis en sekuran lokon kaj restarigitis inter 2008 kaj 2014 en la enireja zono de la ejo) * 1985/86: ''Karl Marx und Friedrich Engels'', figura grupo por Marx-Engels-forumo en Berlino (farite je propono de [[Fritz Cremer]] en kunlaboro kun [[Werner Stötzer]] kaj [[Margret Middell]] * 2000: ''Große Liegende'', bronzaĵo (ĉe ŝparkasa ejo ''Kreissparkasse Saalfeld-Rudolstadt'') == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == {{Projektoj}} * [https://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/de/recherche/kataloge-datenbanken/biographische-datenbanken/ludwig-engelhardt "Wer war wer in der DDR"] {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Engelhardt, Ludwig}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Kulturo de GDR]] [[Kategorio:Membroj de NSDAP]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Saalfeld]] el8wcy1b0inrtskfvs75dy6kbw3g41y Csaba Varga (matematikisto) 0 782342 9406148 7669430 2026-06-18T09:32:53Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406148 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Csaba Varga |dosiero = Varga Csaba matematikus.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Csaba Varga |naskonomo = }} '''Csaba [[Varga (familia nomo)|Varga]]''' [ĉaba], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo '''Varga [[Georgo|György]] Csaba''' estis [[Rumanio|rumania]] [[Hungario|hungara]] [[matematikisto]], altlerneja [[instruisto]]. Csaba Varga<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM1836824/6d743817-67c4-4f04-a754-f2e95626cc67/solr/0/24/8/13/authorOrder/ASC</ref><ref>https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=20385</ref> naskiĝis la {{daton|5|februaro|1959}} en [[:ro:Fântânele, Mureș]], li mortis la {{daton|16|aŭgusto|2021}} en [[Cluj]]. == Biografio == Csaba Varga maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Sighișoara]], poste li akiris matematikistan [[diplomo]]n en [[Universitato de Kluĵo|Universitato Babeș-Bolyai]] en [[1983]]. Li instruis en [[Bistrița]] (1983 - 1990), poste en la universitato. Li estis [[asistanto]] (1990), [[lektoro]] (1991), [[docento]] (1998), vic[[dekano]] (1996-1998), [[profesoro]] (2005). Intertempe li doktoriĝis en la universitato en [[1996]]. Li ricevis [[premio]]jn inter 2004-2017. Li havis [[edzino]]n. == Liaj libroj == * ''An introduction to critical point theory for non-smooth functions'' (kunaŭtoro, 2004) * ''Metode topologice în calcul variaţional'' (2005) * ''Analitikus mértan'' (kunaŭtoro, 2010) * ''Variational Principles in Mathematical Physics, Geometry, and Economics'' (kunaŭtoro, 2010) == Liaj artikoloj (elekto) == * ''Topológiai módszerek az optimalizálás elméletében'' ([[disertaĵo]], 1996) * ''Infinitely many solutions for the Dirichlet problem on the Sierpinski gasket'' (kunaŭtoro, 2011) * ''Multiplicity Results for Double Eigenvalue Problems Involving the ''p''-Laplacian'' (kunaŭtoro, 2009) == Fontoj == * [http://www.cs.ubbcluj.ro/~csvarga/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220708073340/http://www.cs.ubbcluj.ro/~csvarga/ |date=2022-07-08 }} * [https://www.cs.ubbcluj.ro/varga-csaba-1959-2021/] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Varga Caba}} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj altlernejaj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} r5p0223fhk72u4a14f4d7o10usou0zj Francisco Salzillo 0 783086 9405528 8182223 2026-06-17T15:35:21Z Sj1mor 12103 9405528 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Francisco SALZILLO y Alcaraz''' ([[Murcio]], 12a de Majo [[1707]] - samloke, 2a de Marto [[1783]]) estis hispana [[baroko|baroka]] [[skulptisto]], konsiderata kiel unu el plej gravaj [[religia arto|imagistoj]] de la [[18-a jarcento]] en [[Hispanio]] kaj unu de la plej bonkvalitaj de la Baroko. Salzillo dediĉis sin nur al la religia temaro kaj sukcesis transmiti al sia stilo la ŝanĝojn kiuj okazis dum la 18-a jarcento, kio rezultis en [[skulptarto]] transira al [[rokoko]] kaj al [[novklasikismo]],<ref>[https://web.archive.org/web/20070928104635/http://heraldo.xlsemanal.com/web/articulo.php?id=13779&id_edicion=967 Salzillo sigue dando la 'talla'. El escultor de los pasos y los ángeles] XL Semanal, Numero: 966. De 30a de Aprilo ĝis 6a de Majo 2006 </ref> same kiel en diversaj ŝanĝoj kiuj okazis en la ateliero kiun li heredis de sia patro, la same skulptisto kaj imagisto Nicolás Salzillo. [[Dosiero:Virgen Leche Salzillo.JPG|eta|maldekstre|240px|Virgulino de la Lakto, Muzeo de la Katedralo de Murcio.]] Lia vivo okazis tute en Murcio. Nuntempe estas tie muzeo dediĉita al sia verkaro, nome la Muzeo Salzillo, kiu estas hejmo de kelkaj el liaj plej karakteraj verkoj, kiel [[kripo]] aŭ la ok imagoj kiuj procesias la Sanktan Vendredon en la [[procesio]] nomita ''de los Salzillos''. == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * BELDA NAVARRO, Cristóbal (2006). Francisco Salzillo: la plenitud de la escultura. Aljucer (Murcia): Darana. ISBN 84-933046-5-4. * CHICO DE GUZMÁN, Ramón (1977). Salzillo. (Su arte y su obra en la prensa diaria). Consejo Superior de Investigaciones Científicas. ISBN 84-376-1974-2. * FERNÁNDEZ LABAÑA, Juan Antonio (2013). El Cristo del Perdón de Francisco Salzillo. Técnicas del siglo XXI para descubrir a un escultor del siglo XVIII. Murcia: Autoedición. ISBN 9788461658886. * Francisco Salzillo: imágenes de culto. Fundación Santander Central Hispano. 1998. ISBN 84-89913-05-6. * GARCÍA FERNÁNDEZ, Carlos Moisés; BELDA NAVARRO, Cristóbal (1995). La pasión según Salzillo. Dàrànà. ISBN 84-920206-2-8. * GIMÉNEZ CABALLERO, Ernesto (2007). El Belén de Salzillo en Murcia. Murcia: Editum: Ediciones de la Universidad de Murcia. * HERNÁNDEZ ALBALADEJO, Elías kaj BELDA NAVARRO, Cristóbal (2006). Arte en la Región de Murcia. De la Reconquista a la Ilustración. Murcia: Editora Regional de Murcia. ISBN 8475643531. * MARÍN TORRES, María Teresa (1998). El museo Salzillo de Murcia. Academia Alfonso X el Sabio. ISBN 84-88996-29-2. * MOLINA SERRANO, Francisco (1991). Salzillo, los. Real Ilustre Cofradía de Nuestro Padre Jesús Nazareno (Murcia). ISBN 84-404-8942-0. * PARDO CANALÍS, Enrique (1982). Francisco Salzillo. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. ISBN 84-00-05251-X. * RAMALLO ASENSIO, Germán (2007). Francisco Salzillo. Madrid: Arcolibros, S. L. ISBN 978-84-7635-685-2. * GARCÍA LÓPEZ, DAVID (2015). Era todo para todos”: la construcción biográfica de Francisco Salzillo durante el siglo XVIII. Imafronte, Nº. 24, 2015, págs. 103-164. ISSN 0213-392X. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Hispanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Murcia Regiono]] gn8mpml146s5lugdwxmuid7nmxdjlii Jacques Émile Blanche 0 795046 9405987 9399578 2026-06-18T05:57:34Z Sj1mor 12103 9405987 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto}} '''Jacques-Émile BLANCHE''' ([[Parizo]], 31a de Januaro [[1861]] - [[Offranville]], [[Haute Normandie]], 30a de Septembro 1942) estis [[Francoj|franca]] [[pentristo]]. Li ricevis edukon pri [[pentrarto]] de Henri Gervex, li povas esti konsiderata memlernanto. Li akiris grandan reputacion kiel pentristo de [[portreto]]j; lia arto derivas de anglaj kaj francaj fontoj; li estas rafinita, foje supereleganta, sed plena de karaktero. Inter liaj ĉefaj verkoj estas la portretoj de lia patro, de [[Marcel Proust]], de la poeto [[Pierre Louÿs]], la familio Thaulow, [[Aubrey Beardsley]] kaj [[Yvette Guilbert]]. == Kelkaj pentraĵoj == <gallery mode="packed" heights=180px> Jacques-Émile Blanche, Self-Portrait with Raphael de Ochoa, 1890.png|Memportreto kun Raphael de Ochoa, 1890, [[Cleveland Museum of Art]] Blanche Beardsley.jpg|[[Aubrey Beardsley]] Jacques-Émile Blanche - James Joyce.jpg|[[James Joyce]] Julia Prinsep Stephen, née Jackson (1846–1895), Formerly Mrs Duckworth.jpg|Julia Stephen<ref>[http://www.artuk.org/artworks/julia-prinsep-stephen-nee-jackson-18461895-formerly-mrs-duckworth-29965 Julia Prinsep Stephen, denaske Jackson (1846–1895)]</ref> J E Blanche Marcel Proust 01-01-2013.jpg|Jacques-Émile Blanche, portreto de [[Marcel Proust]], (1892). Les_Six_Tableau.jpg|[[Les Six]] Violet Trefusis, 1926.jpg|Violet Trefusis </gallery> == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Blanche, Jacques Emile}} [[Kategorio:Francaj pentristoj]] 9h7n0ys7gemyrehmetr4djis4v8c8q9 Waterville 0 796192 9405834 8871523 2026-06-17T22:09:52Z ThomasPusch 1869 9405834 wikitext text/x-wiki '''Waterville''' estas nomo de pluraj lokoj: == Irlando == * [[Waterville (Irlando)|Waterville]], [[Graflando Kerry]] == Kanado == * [[Waterville (Kebekio)|Waterville]], [[Kebekio]] * [[Waterville (Nov-Skotio)|Waterville]], [[Nov-Skotio]] == Usono == * [[Waterville (Iovao)|Waterville]], [[Iovao]] * [[Waterville (Kansaso)|Waterville]], [[Kansaso]] * [[Waterville (Majno)|Waterville]], [[Majno]] * [[Waterville (Minesoto)|Waterville]], [[Minesoto]] * [[Valo Waterville (Nov-Hampŝiro)|Valo Waterville]], [[Nov-Hampŝiro]] * [[Waterville (Nov-Jorkio)|Waterville]], [[Nov-Jorkio]] * [[Waterville (Ohio)|Waterville]], [[Ohio]] * [[Waterville (Pensilvanio)|Waterville]], [[Pensilvanio]] * [[Waterville (Tenesio)|Waterville]], [[Tenesio]] * [[Waterville (Vermonto)|Waterville]], [[Vermonto]] * [[Waterville (Vaŝingtonio)|Waterville]], [[Vaŝingtonio]] * [[Waterville (Viskonsino)|Waterville]], [[Viskonsino]] == Akvoparkoj == * [[Waterville USA]], akvoparko en [[Alabamo]] * [[Waterville Aquapark]], akvoparko en [[Sankt-Peterburgo]], [[Rusio]] {{Apartigilo}} rh8dkk445yzsz00x6kk3ujla0cf4svi Usona Bona Film-Festivalo 0 801457 9406231 9318067 2026-06-18T10:35:58Z Avmiller 145108 Mi aldonis informon pri la nuna 8-a festivalo kaj ĝisdatigis informon pri la nova estro Aaron kaj ŝanĝis la nomojn de la estroj al iliaj Esperanto-formoj. 9406231 wikitext text/x-wiki {{Unua}} {{Informkesto organizaĵo | nomo = American Good Film Festival | eonomo = Usona Bona Film-Festivalo | emblemo = Usona Bona Film-Festivalo logoo Esperante.png | grandeco de emblemo = 250ra | tipo = [[Filmofestivalo]] | fondodato = 1-a de marto, 2021 | lando = {{Usono}} | sidejo = | estro = Aaron Fingtam | lingvoj = *[[Esperanto]] *[[Angla lingvo|Angla]] (nur por informado) | TTT-ejo = [https://ttt.esperanto-usa.org/eusa/film_festival/eo esperanto-usa.org] }} La '''Usona Bona Film-Festivalo''' (ankaŭ konata [[Angla lingvo|angle]] kiel '''''American Good Film Festival''''') estas interreta Esperanta film-konkurso de [[Esperanto-USA]] fondita kaj originale estrita de [[Alexander Vaughn Miller|Alekso Miller]]. [[Catherine Neilson|Kejti Neilson]] fariĝis la dua festivalestro en 2024 kaj Aaron Fingtam fariĝis la tria en 2026.<ref>[https://ttt.esperanto-usa.org/eusa/film_festival/eo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221113203004/https://ttt.esperanto-usa.org/eusa/film_festival/eo|date=2022-11-13}} Paĝo pri la festivalo en la retejo de Esperanto USA</ref> Esperantistoj kaj ne-Esperantistoj jam kreas pli ol 200 mallongajn filmojn en [[Esperanto]] por la konkurso. [[File:La estroj de la Usona Bona Film-Festivalo ĉe NASK 2022.jpg|thumb|La estroj (Alekso, Kejti, kaj Aaron) de la Usona Bona Film-Festivalo ĉe [[NASK]] 2022]] Dum ĉiu festivalo kvin ĵurianoj elektas la 10 gajnantojn antaŭ la publikigo de la filmoj en [[Jutubo]]. Poste, la filmo kun la plej granda kvanto de ŝatoj en JuTubo ricevas apartan premion. La filmoj devas esti malpli ol 5 minutojn longaj kaj tute en Esperanto kun almenaŭ 10 unikaj parolataj vortoj kaj postulata rekvizito videbla ie en la filmo. Partopreno estas senkosta kaj malferma al homoj el ĉiu lando. La filmoj estas senpage spekteblaj en la Jutuba [https://www.youtube.com/c/EsperantoUSA kanalo] de Esperanto-USA. Per la festivalo Esperanto-USA jam disdonas pli ol 21000 usonajn dolarojn al filmistoj tra la mondo. == Historio == === Unua filmfestivalo en majo 2021 === La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis taso da kafo. La juĝantoj estis Charlotte Burton, Timothy Boronczyk, Hoĉjo Firooznia, [[Alexander Vaughn Miller|Alekso Miller]], kaj Filipo Dorcas. {| class="wikitable" |+ Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |Persistemo |$300 |de Simone Davis |- |2 |Ŝi Ŝajnas Bonkora |$200 |de María Luisa Soriano González |- |3 |Bonŝanca Renkonto |$150 |de Logan Page |- |4 |Tagmanĝo |$50 |de Carrie Jones |- |5 |Ĉu Trinki aŭ Ne Trinki |$50 |de Greg Kirchmaier |- |6 |Voĉa Bando |$50 |de Martín Erazo |- |7 |Disiĝi |$50 |de Jesse Gallegos |- |8 |Matena Gasto |$50 |de Samantha McGurk |- |9 |Malbona Taso |$50 |de Seph Mendelsohn |- |10 |La Eta Melhundino |$50 |de Claire Divoy |- |Elekto de la spektantaro |Por Ĉiam |$50 |de Trey Jordan |} === Dua filmfestivalo en oktobro 2021 === La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis ĉapelo. La juĝantoj estis Aaron Cox, Simone Davis, Ellen Eddy, [[Catherine Neilson|Kejti Neilson]], kaj [[Rafa Nogueras]]. {| class="wikitable" |+ Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |La Rakonto de Kamanĉile kaj Paŝon |$300 |de Anne Frances Calceta |- |2 |Kie Estas Mia Ĉapelo? |$200 |de Greg Kirchmaier |- |3 |Perdita en la Arbaro |$150 |de Serge Rusaki |- |4 |La Funda Mento |$50 |de Vinĉjo ALLISON |- |5 + Elekto de la spektantaro |La Eksperimento |$100 |de Laura Kühn |- |6 |La Verda Ĉapelo |$50 |de Daniel Plata |- |7 |Piro Kavaliro |$50 |de Rachel Singh |- |8 |Meditado Por Ĉiuj |$50 |de Myrtis Smith |- |9 |Poŝtkartoj |$50 |de Carlos Devizia |- |10 |Kion Fari…? |$50 |de Tanja Orme |} === Tria filmfestivalo en majo 2022 === La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis (brak)horloĝo. La juĝantoj estis Alena Adler, [[Brandon Sowers]], Jane Shevtsov, [[Katalin Kovats]], kaj Tanja Orme. {| class="wikitable" |+ Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |Ĉu Vi Volas Danci? |$600 |de Emily Pietro |- |2 |Panjo Afrika, Neema Rakontas |$400 |de René MANEGU |- |3 |Eta Benjeto |$300 |de Becca Seferian |- |4 |Ĉe La Kafejo |$100 |de Joanne Johns |- |5 |Antidoto |$100 |de Aaron Fingtam |- |6 |Vino-Edzino |$100 |de [[Catherine Neilson|Kejti Neilson]] |- |7 |Kiaj Ŝuoj |$100 |de John Mark Bowman |- |8 |La Lernanto |$100 |de Simone Davis |- |9 + Elekto de la spektantaro |La Magia Kalabaso |$200 |de Serge Rusaki |- |10 |Kia Tago! |$100 |de Amilkar Fajardo |} === Kvara filmfestivalo en oktobro 2022 === La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis libro. La juĝantoj estis Elle Beck, Chuck Mays, Tim Owen, Orlando Raola, kaj Mara Rockliff. {| class="wikitable" |+Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |Malmagra Magio |$600 |de Emily Pietro |- |2 |La Maljuna Avo kaj Nepo |$400 |de Simone Davis |- |3 |Tio Ne Estas Mia Vivo |$300 |de Claire Divoy |- |4 |Ulo kaj Ulino |$100 |de Ashley Davidson |- |5 |Iamo Longe For |$100 |de Aaron Fingtam |- |6 |Ninĵa Tornado |$100 |de Martin Maldy Montroussier |- |7 |Trovu Edzinon! |$100 |de Serge Rusaki |- |8 |Kian Deserton Ni Manĝos? |$100 |de Myrtis Smith |- |9 |Ne Sola |$100 |de Mack Morris |- |10 |Ĉantikliro kaj la Vulpo |$100 |de Charlie H. |- |Elekto de la spektantaro |Prezento |$100 |de Julia Price kaj Joseph Findlay |} === Kvina filmfestivalo en oktobro 2023 === La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis lanterno. La juĝantoj estis Stela Besenyei-Merger, Richard Delamore, Gary Grady, Carrie Jones, kaj Derek Roff. {| class="wikitable" |+Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |Forkapto |$1200 |de Maximillian WRIGHT |- |2 |Ni Ludu Plu |$800 |de Ashley DAVIDSON |- |3 |Eta Kato |$600 |de Daniel PLATA |- |4 |En Truo Unu Metron Profunda |$200 |de Beanz RAMIREZ |- |5 |Sub La Pontoj |$200 |de Simone DAVIS |- |6 |La Ŝaltilo |$200 |de Jeanne DURRIEU |- |7 |Leciono pri Bilardo |$200 |de Devin MCKAY |- |8 |Bona Ideo (en 1973) |$200 |de Andy DAVIS |- |9 |Ĉerizaj Mufenoj |$200 |de Julie FEINSTEIN |- |10 |Vespermanĝo |$200 |de Tiffany Cherry WHITE |- |Elekto de la spektantaro |Honesta Homo |$200 |de Sasha VOLOKH |} {| class="wikitable" |+Honoraj mencioj !Titolo !Premio !Detaloj |- |Eskapu Baldaŭ |$100 |de Madeleine CANAVESE |- |Esperanta Verkisto |$100 |de NAKAĴIMA Miki |- |Fazeoloj |$100 |de Marta SAND |- |La Teleskopo |$100 |de Julia PRICE |- |Lanterneto Kaj La Arboj |$100 |de Alexa Hidalgo GABRIEL |- |Mi Serĉas |$100 |de Carlos DEVIZIA |- |Ĉiutagaj Metodoj Por Savi La Mondon |$100 |de Amanda Higley SCHMIDT |- |Malica Ĝojo |$100 |de Niko'a SALAS |- |Misio Glaciaĵa |$100 |de Favian Shariff Ysmayel TACCARELLI |- |Blua Horizonto |$100 |de [[Rogener Pavinski|Rogener PAVINSKI]] |} === Sesa filmfestivalo en novembro 2024 === [[Catherine Neilson|Kejti Neilson]] fariĝis la nova festival-estro. Entute partoprenis 26 filmojn.<ref>[https://www.liberafolio.org/2024/11/18/ne-nur-en-finnlando-aperas-filmoj-en-esperanto/ liberafolio.org] "Ne nur en Finnlando aperas filmoj en Esperanto", 2024-11-18</ref>La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis botelo. La juĝantoj estis Vinĉjo Allison, Maĥiac Tyson, Dušan Juretić, Anthony Bodineau, kaj Enrique Haro Márquez. Du adaptaĵoj de verkoj de [[William SHAKESPEARE]] kreiĝis por la konkurso, "[[La Dresado de la Megero]]" kaj "Mezuro por Mezuro," kaj ambaŭ filmoj ricevis rekordan nombron de spektoj (8000 por [https://www.youtube.com/watch?v=QlW4x_b8XAc "Dresado"] kaj 61000 por [https://www.youtube.com/watch?v=3WnWlXIltAw "Mezuro"]) dum sia unua monato en jubuto. Tial "Mezuro" ricevis aldonan $100 kiam ĝi gajnis la premion "elekto de la spektantaro" pro ricevo de la plej granda kvanto de jutubaj ŝatoj. {| class="wikitable" |+Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |La Trankvila Transo |$1200 |de Tiffany Cherry WHITE |- |2 |Malcedi |$800 |de Hetty Ruth WHITE |- |3 |Alagordo |$600 |de Noah RODDEN |- |4 |Nedankinde |$200 |de Troj' DE LUKA |- |5 |La Mesaĝo |$200 |de Jeff RICK |- |6 |Morgaŭ |$200 |de Beanz RAMIREZ |- |7 |La Malplena Paĝo |$200 |de Carlos DEVIZIA |- |8 |La Longa Hejmeniro |$200 |de James GARY & Marty GLYNN |- |9 |La Dresado de la Megero |$200 |de [[Alexander Vaughn Miller|Alekso Miller]] |- |10 |La Granda Peniko |$200 |de Pablo LEÓN |- |Elekto de la spektantaro |Mezuro |$300 |de Rachel Ruff CUYLER |} {| class="wikitable" |+Honoraj mencioj !Titolo !Premio !Detaloj |- |Kion Vi Faras? |$100 |de William GEORGESON |- |Pasporta Amo |$100 |de Adele CHRISTOPHE & Julia CHRETIEN |- |Ĉu Morti aŭ Vivi? |$100 |de Abbie MERKER & Ryan BOMMARITO |} === Sepa filmfestivalo en novembro 2025 === [[Catherine Neilson|Kejti Neilson]] denove estris la festivalon. La konkurso lanĉiĝis dum la Dulanda Kongreso de Esperanto en Toronto, Ontario kaj partoprenantoj havis tri monatojn por krei siajn filmojn. Entute partoprenis 49 filmoj. La postulata rekvizito por ĉi tiuj filmoj estis kulero. La juĝantoj estis Kartero Williams, Peggy Dolter, Preston Firestone, Quintyn Bobb, kaj Lua Hall. Alex Miller okazigis premieron en Atlanto, Georgio la 8-an de novembro. La festivalo ĉi-jare atingis sian 200-an Esperanto-filmon. Du filmoj ricevis pli ol 700 ŝatojn en Jutubo do la organizantoj decidis doni du premiojn "Elekto de la spektantaro" al ambaŭ filmoj. Dum oktobro 2025, Esperanto-USA sponsoris la ĉiusemajnan filmfaradan eventon KTL (angle, "Kick The Ladder") por reklami la festivalon kaj 13 el la 22 gajnintoj estis reĝisoroj, kiuj regule kreas filmojn por tiu evento. {| class="wikitable" |+Gajnintoj !# !Titolo !Premio !Detaloj |- |1 |Malbonŝanca Kulero |$1200 |de Aaron Fingtam |- |2 |Bona Esperanto por la Ĉiutaga Vivo! |$800 |de Avery Vandenhouten |- |3 |Domaro |$600 |de Lucca Brasil |- |4 |Longe Vivu La Reĝino |$200 |de Michael Oliveros |- |5 |La Vera Vi |$200 |de Marty Glynn kaj James Gary |- |6 |La Trafikcirklo |$200 |de Maximillian Wright |- |7 |Gastiganto |$200 |de Tiago Lo Prete |- |8 |Ses Kordoj |$200 |de Carlos Devizia |- |9 |La Paseo |$200 |de Tony DeMil |- |10 |Traktato |$200 |de FISH |- |Elekto de la spektantaro |Nur Objekto |$200 |de Juan VALENCIA |- |Elekto de la spektantaro |La Kolibro |$200 |de Néstor Ricardo KALUSKY |} {| class="wikitable" |+Honoraj mencioj !Titolo !Premio !Detaloj |- |Trokompreno |$100 |de Hetty White |- |Zumanta Jes |$100 |de James Wightman |- |Saluton, Belulino! |$100 |de Callie JOHNSON |- |La Pordo Inter Ni |$100 |de Ryan Bommarito |- |Saluton, Mi Estas Komencanto |$100 |de Rachel Ruff Cuyler |- |SOS |$100 |de [[Rogener Pavinski|Rogener PAVINSKI]] |- |Kiel Plaĉas al Vi |$100 |de [[Alexander Vaughn Miller|Alekso Miller]] |- |Pardono |$100 |de Daniel PLATA |- |Konfesu |$100 |de Oscar Daniel Mejía |- |La Solvo al Ĉiuj Viaj Problemoj |$100 |de Beanz Ramirez |} === Oka filmfestivalo en 2026 === Aaron Fingtam fariĝis la tria festivalestro kaj lanĉis la okan konkurson la 1-an de junio 2026. Ĝi okazas nun kaj la plena regularo estas legebla sur la retejo de [[Esperanto-USA]]. La limdato por sendi filmon estas la fino de la 1-a de oktobro 2026 (laŭ la novjorka horzono). Estas festivala [https://t.me/usonabona Telegram-grupo] por filmista kunlaborado. La filmoj ĉi-foje havas nur kvar-minutan maksimumon (anstataŭ kvin) kaj la postulata rekvizito estas ringo. Notu ke ĉiuj filmoj estas libere (senpage) spekteblaj en [[Jutubo]] sub la [[Kradvorto|kradvorto]] '''#UsonaBona'''. ==Vidu ankaŭ== *[[Esperanto-USA]] *[[Esperanto-filmoj]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * https://reason.com/volokh/2023/10/30/honesta-homo-wins-audience-choice-award-in-esperanto-film-festival/ - anonca artikolo en la angla pri la gajno de la premio "elekto de la spektantaro" en 2023 * https://www.esperanto-usa.org/en/the-american-good-film-festival/ - retejo de la festivalo ({{En}}) * (angla) [https://filmfreeway.com/pages/pricing Diskonigi filmfestivalon pere de FilmFreeway] <br/> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Esperanto-kulturo]] [[Kategorio:Jutubaj kanaloj]] [[Kategorio:Jutubistoj]] [[Kategorio:Esperanto-filmoj]] [[Kategorio:Esperanto-movado]] [[Kategorio:Aperis en 2021]] [[Kategorio:Esperanto-USA]] pn3hh3a3tsientdrvf0qbr613hdpknz Csaba Fenyvesi (skermisto) 0 801616 9406113 8765379 2026-06-18T09:01:39Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406113 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Csaba Fenyvesi |dosiero = Dr. Fenyvesi Csaba párbajtőrvívó 2014-ben.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Csaba Fenyvesi en 2014 |naskonomo = }} '''Csaba Fenyvesi''' [ĉaba fenjveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Fenyvesi Csaba''' estis [[Hungario|hungara]] [[skermisto]] (spadisto, rapiristo), trifojaj olimpiano, olimpika ĉampiono, mondĉampiono, ankaŭ [[kuracisto]]. [[Dosiero:Bust of Csaba Fenyvesi, 2020 Zugló.jpg|eta|{{centre|Busto pri Csaba Fenyvesi}}]] Csaba Fenyvesi<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM94698</ref> naskiĝis la {{daton|14|aprilo|1943}} en [[Budapeŝto]], li mortis la {{daton|3|novembro|2015}} en Budapeŝto. == Biografio == Csaba Fenyvesi maturiĝis en [[gimnazio]] en Budapeŝto, sed dum lernado li ankaŭ skermis en sportklubo. Inter 1967-1979 li estis ano de la nacia hungara skerma [[teamo]]. Li estis hungara ĉampiono 15-foje. Li estis olimpiano en [[Somera Olimpiko 1968]] kaj [[Somera Olimpiko 1972]] kun 3 oraj medaloj, krome en mondĉampionumoj inter 1970-1978 li estis la unua trifoje. En [[1980]] li forlasis la skermadon, poste li havis postenojn en la sporta vivo. Intertempe en [[1968]] li akiris medicinan [[diplomo]]n en [[Universitato Semmelweis|Medicina Universitato de Budapeŝto]] kaj eklaboris en [[hospitalo]] pri [[fervojisto]]j. En 1974 li estis levita [[kirurgo]] kaj esploristo pri [[kancero]]. Ekde 1994 li estis institutestro. Lia dua [[edzino]] naskis 2 gefilojn. Li ricevis kelkajn [[premio]]jn. == Memorigiloj == * [[busto]] en Budapeŝto ([[Zugló]]) (2017) [https://www.kozterkep.hu/29524/fenyvesi-csaba] == Fontoj == * [http://olimpia.hu/elhunyt-fenyvesi-csaba-olimpiai-bajnok-vivo hungarlingva biografio kun foto] * [http://vivomuzeum.hu/gyujtemeny/fenyvesi-csaba-dr-haromszoros-olimpiai-bajnok-vivo-1943-aprilis-14-2015-november-3/ hungarlingva biografio kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221116071857/http://vivomuzeum.hu/gyujtemeny/fenyvesi-csaba-dr-haromszoros-olimpiai-bajnok-vivo-1943-aprilis-14-2015-november-3/ |date=2022-11-16 }} * [https://www.bvsc.hu/hireink/vivas/sajtokozlemeny-szobrot-allitott-dr-fenyvesi-csabanak-a-bvsc-zuglo] * [http://zugsport.hu/a-napokban-hunyt-el-fenyvesi-csaba-akire-mi-zugloiak-igazan-buszkek-lehetunk-2015-11-05/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221116071859/http://zugsport.hu/a-napokban-hunyt-el-fenyvesi-csaba-akire-mi-zugloiak-igazan-buszkek-lehetunk-2015-11-05/ |date=2022-11-16 }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Fenyvesi Csaba}} [[Kategorio:Hungaraj skermistoj]] [[Kategorio:Hungaraj olimpianoj]] [[Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj]] [[Kategorio:Hungaraj kuracistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] [[Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 19tyvv1gvu1gabghsw2wl1k6fcg4tli Bernhard Michael Mandl 0 802006 9405543 9283910 2026-06-17T15:38:38Z Sj1mor 12103 9405543 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Salzburg_Andräkirche_Andreaskapelle_Andreas.jpg|eta|Apostolo Andreo en la Preĝejo Sankta Andreo, Salcburgo]] [[Dosiero:1565 - Salzburg - Marstallschwemme Pferdeschwemme.JPG|eta|la ĉevalmalsovaĝiganto, statuo de la [[ĉevaltrinkigejo (Salzburg)|Ĉevaltrinkigejo]], Salcburgo]] '''Bernhard Michael MANDL''' (ĉeĥe: ''Michal Bernard Mandel'' - familinomaj versioj: ''Mändl, Männl, Mendl''; naskiĝinta ĉirkaŭ 1659 aŭ 1660 en [[Prago]], mortinta la {{daton|23|3|1711}} en [[Salcburgo]]) estis certe la plej konata barokskulptisto de la urbo Salcburgo (Aŭstrujo). Ekde 1690 verŝajne li vivis Salcburge, kie li edzinigis filinon de la loka skulptista familio Götzinger por kiuj li mem laboris ateliere kelkajn jarojn. == Verkaro == * ''Rossebändiger der Marstallschwemme'' ([[ĉevaltrinkigejo (Salzburg)|Ĉevaltrinkigejo]]) estis lia unua granda verko. La motivo de la ĉevalmalsovaĝiganto estas ofta baroka temo temiganta la kverelon inter pasio kaj venkanta aristokratia ordo. Videblas aludoj al la kutima ĉevalo de lia arkiepiskopa moŝto [[Johann Ernst von Thun und Hohenstein]] rilate al tiu de [[Aleksandro la Granda]] nome Bukefalo. Danke al la terenfalanta kovrilo la rajdonto kunfandiĝas kvazaŭ kun la ĉevalo. Ankaŭ la hararo de la besto faras fortajn movojn. Laŭdire volis aĉeti tiun ĉi statuon [[Eŭgeno de Savojo]]; post neeblo elfaritis por li almenaŭ kopio. * [[Katedralo de Salcburgo]]: statuoj de la sanktuloj Petro kaj Paŭlo kun persona individueco kaj sen baroka patoso * ĝardeno de [[Kastelo Mirabell]]: du atletoj * [[Preĝejo Sankta Marko (Salzburg)]] ĉegablaj figuroj de la sanktuloj Aŭgusteno, Marko kaj Ursula * [[Preĝejo Sankta Triunuo (Salzburg)]]: suratike supre de la kolonaj paroj la tri teologiaj virtoj pri kredo, karitato kaj espero (kun blazono arkiepiskopa - de Thun - meze) * [[Kolegia preĝejo (Salzburg)]]: en la gablokampo la blazono arkiepiskopa (Thun); krone la [[senmakula koncipiĝo|senmakule koncipita Virgulino]], flanke anĝelaj figuroj; turokronantaj la kvar evangeliistoj (maldekstre) kaj la kvar [[patroj de la Eklezio]] dekstre * [[Preĝejo Sankta Andreo (Salzburg)]]: statuo de Andreo (por la en 1871 malkonstruita malnova Andreo-kirko) * Kolono de [[Sankta Triunuo]] en [[Straubing]]: figuroj de [[maria (patrino de Jesuo)|Mario]] kaj la [[anunciacio|anonctransdonanta ĉefanĝelo Miĥaelo]] * 1705–1709: figuro de [[Aŭgusteno de Hipono]] libere staranta en la parko de la paroĥujo de [[Oberalm]] (kiu iam troviĝis sur la dekstra turo de la salcburga Kolegia preĝejo) * 1707: [[Nußdorf am Haunsberg]], arkiepiskopa blazono (Thun) supre de la portalo ĉe la kirko de Sankt Pankraz * 1707: marmora blazongrupo Salzburg/Thun/Harrach sur la [[atiko (arkitekturo)|atiko]] de la [[kastelo Kleßheim]] * 1711: [[Ponto de Karolo]]: statuo de Filipo Benicio (kunfondinto de la ordeno de la [[Servistoj de Mario]]) == Literaturo == * Adolf Haslinger, Peter Mittermayr: ''Salzburger Kulturlexikon.'' Residenz, Salzburg 2001, ISBN 3-7017-1129-1. * Kretschmer, Hildegard: "Mandl, Michael Bernhard". Ĉe: ''Neue Deutsche Biographie'' 16 (1990), p. 18-19 ([https://www.deutsche-biographie.de/pnd122554809.html#ndbcontent ĉi tie interrete]) * Peter Rohrmoser: ''Michael Bernhard Mändl. Der führende Steinbildhauer des Salzburger Hochbarock um 1700'', disertaĵo, Salzburg 1999. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mandl, Bernhard Michael}} [[Kategorio:Ĉeĥaj skulptistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj skulptistoj]] [[Kategorio:Barokaj skulptistoj]] 70hjha74l4v475mcq3nblgygimmnnel Diskuto:20-a jarcento 1 803321 9405654 7806976 2026-06-17T18:51:40Z ThomasPusch 1869 9405654 wikitext text/x-wiki Vere ankoraŭ estas draste malmulte da enhavo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 1 dec. 2022 (UTC) :Hm, vere, fakte la artikolo estas nura aro da ŝablonoj. Mi klopodos aldoni almenaŭ la plej gravajn eventojn. Feliĉe mia historia eduko ebligas taksi ilin sufiĉe objektive. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:32, 1 dec. 2022 (UTC) ::Fakte ĉiuj jarcentoj estas same malplenaj(( [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:31, 1 dec. 2022 (UTC) Mi nun aldonas la ŝablonon {{ŝ|ĝermeto}}. Kompreneble la teksto ne ripetu la absolutan koncentriĝon je la [[Dua Pola Respubliko]] de 1940 ĝis 1944, de kio suferis la tagaj kronologiaj listoj koste de ĉiuj aliaj mondaj areoj kaj la aliaj jaroj. Sed unu banala frazo "La 20-a jarcento estis inter 1900 kaj 1999" estas vere ekstreme malmulte... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:51, 17 jun. 2026 (UTC) p1aik9v22za16ijnn7i1w75nfxnatf6 9405655 9405654 2026-06-17T18:53:18Z ThomasPusch 1869 9405655 wikitext text/x-wiki Vere ankoraŭ estas draste malmulte da enhavo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 1 dec. 2022 (UTC) :Hm, vere, fakte la artikolo estas nura aro da ŝablonoj. Mi klopodos aldoni almenaŭ la plej gravajn eventojn. Feliĉe mia historia eduko ebligas taksi ilin sufiĉe objektive. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:32, 1 dec. 2022 (UTC) ::Fakte ĉiuj jarcentoj estas same malplenaj(( [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:31, 1 dec. 2022 (UTC) Mi nun aldonas la ŝablonon {{ŝ|ĝermeto}}. Kompreneble la teksto ne ripetu la absolutan koncentriĝon je la [[Dua Pola Respubliko]] de 1940 ĝis 1944, de kio suferis la tagaj kronologiaj listoj koste de ĉiuj aliaj mondaj areoj kaj la aliaj jaroj. Sed unu banala frazo "La 20-a jarcento estis inter 1901 kaj 2000" estas vere ekstreme malmulte... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:51, 17 jun. 2026 (UTC) m24fqrddv0s9or3nkxgwinbh7nr8y1w Rundfunk Berlin-Brandenburg 0 808209 9405480 8988414 2026-06-17T14:04:29Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9405480 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = DE-BE |situo sur mapo=Berlino |zomo = 13 }} '''Rundfunk Berlin-Brandenburg''' (mallonge '''rbb'''), en [[Esperanto]] '''Radio Berlino-Brandenburgio''' (mallonge '''rbb'''), estas aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio por la [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] [[Berlino]] kaj [[Brandenburgio]] kun centraj oficejoj en [[Berlino]] kaj [[Pocdamo]] (Potsdamo) kaj pluraj filioj en aliaj lokoj de la du federaciaj landoj. Krome ĝi estas membro de [[ARD]], federacia unuiĝo de la publikaj sendostacioj de la germaniaj regionoj - de la unuopaj [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] respektive en iuj kazoj ligoj el pluraj landoj. La stacio ekestis la 1-an de majo 2003 per fuzio de la ''[[Sender Freies Berlin]]'' (SFB, Sendostacio Libera Berlino), ekde 1953 la kontraŭpunkto vidalvide de la ŝtata radio de [[GDR]] en [[okcidenta Berlino]], kaj la [[Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg]] (ORB, Orientgermana Radio Brandenburgio), fondita post la kolapso de [[GDR]] kaj la [[Germana Reunuiĝo]] por la [[novaj federaciaj landoj|nova federacia lando]] [[Brandenburgio]]. {{projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|https://www.rbb24.de}} ({{de}}) {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Brandenburgio]] [[Kategorio:Berlino]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2003]] jxepq611ntx9wj7qykutp7uji302e1g Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg 0 808211 9405481 8984097 2026-06-17T14:05:23Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9405481 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto | nomo = Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg | plia nomo = Orientgermana Radio Brandenburgio | komento pri plia nomo = | emblemo = Skulptur Masurenallee 16 (Westend) Sandmann&Thomas Lindner&2019.jpg | formo = aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio | fondo = [[1991]] | fondo-komento = | sidejo = [[Pocdamo]] (Potsdamo) | estro = | dungitaro = | spezo = | bilanco = | kampo = | ISIN-kodo = | malfondo = la 1-an de majo 2003 | malfondo-komento = vidu tekste | ttt = }} [[dosiero:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|en la nur 12-jara historio de la stacio, pluraj televidaj serioj ricevis ĵurnalismajn premiojn, i.a. la serio ''Chronik der Wende'', "kroniko de la [[Turniĝo]]" pri la [[falo de la Berlina Muro]]}}]] '''Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg''' (mallonge '''ORB''', en [[Esperanto]] '''Orientgermana Radio Brandenburgio''', mallonge '''ORB''') estis aŭtonoma ŝtata [[radiofonio|radiostacio]] kaj [[televido|televida]] sendostacio por la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Brandenburgio]] kun centra oficejo en [[Pocdamo]] (Potsdamo) kaj pluraj filioj en aliaj urboj de Brandenburgio. Krome ĝi estis membro de [[ARD]], federacia unuiĝo de la publikaj sendostacioj de la germaniaj regionoj - de la unuopaj [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] respektive en iuj kazoj ligoj el pluraj landoj. La stacio ekestis en 1991, post la kolapso de [[GDR]] kaj la [[Germana Reunuiĝo]] por la [[novaj federaciaj landoj|nova federacia lando]] [[Brandenburgio]]. La 1-an de majo 2003 ĝi per fuzio kun la ''[[Sender Freies Berlin]]'' (SFB, Sendostacio Libera Berlino), ekde 1953 la kontraŭpunkto vidalvide de la ŝtata radio de [[GDR]] en [[okcidenta Berlino]], transformiĝis al la ''[[Rundfunk Berlin-Brandenburg]]'' (mallonge '''rbb'''), en [[Esperanto]] ''[[Radio Berlino-Brandenburgio]]'' (mallonge '''rbb'''). == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|https://www.rbb24.de}} de la posteula stacio [[Rundfunk Berlin-Brandenburg]] ({{de}}) * [http://www.chronik-der-wende.de ''Chronik der Wende'' (kroniko de la turniĝo) ĉe rbb-online], la retejo de [[Radio Berlino-Brandenburgio]] <br/> {{projektoj}} [[dosiero:2018-08-10 DE Potsdam, Havel, Potsdamer Stadtschloss, Charlottenhof 05609390 (49952695592).jpg|eta|centra|300ra|{{centre|[[Pocdamo]], la ĉefa sidejo de la sendostacio}}]] {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Brandenburgio]] [[Kategorio:Potsdam]] [[Kategorio:Germaniaj radiostacioj]] [[Kategorio:Germana televido]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1991]] j8iq8ep0954r8xkdh6vti97dkpbnvg4 Radiotelevizija Slovenija 0 815465 9405446 8421710 2026-06-17T12:40:48Z ThomasPusch 1869 9405446 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | nomo = {{#invoke:Wikidata|claim|P1448}} | eonomo = {{paĝonomo}} | emblemo = {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} | bildo = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | bildo_priskribo = | tipo = | celo = | agareo = | fondodato = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} | mapo = | sidejo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P159}}]], [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] | estro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron de ekofico --> | dungitaro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron --> | lingvoj = | TTT-ejo = {{oficiala retejo}} }} '''RTV Slovenija''' estas la [[publika elsendado|publika elsenda]] korporacio de [[Slovenio]]. Ĝi funkciigas [[televida kanalo|televidkanalojn]] kaj [[radiostacio|radiostaciojn]]. 73% de la financado de la korporacio venas de la ŝtata kotizo por [[Radio (komunikilo)|radio]] kaj [[televido]]. == Historio == Radioelsendoj en [[Ljubljano]] komenciĝis la [[1-a de septembro|1-an de septembro]] [[1928]] kiel prova elsendoj kaj fine de oktobro estis jam komerca elsendo. En aprilo [[1949]], preparoj por [[Televido|televidaj elsendoj]] komenciĝis en [[laboratorio]]. Oficialaj elsendoj komenciĝis en novembro [[1958]]. En tiu tempo, la elsendo de Ljubljano estis proksimume 30% de la ĉiuj elsendoj kaj la cetero estis de aliaj stacioj en [[Jugoslavio]]. En [[1960]], unuafoje, elsendo ekster la landlimoj estis aranĝita en serio de sportelsendoj. Kolorelsendoj komenciĝis en [[1966]]. En [[1968]] komenciĝis la elsendoj de la novaĵprogramo en la [[Slovena lingvo|slovena]]. En [[1991]] la nomo de la organizo estis ŝanĝita de RTV Ljubljana al Radiotelevizija Slovenija. En [[1993]], la organizo membriĝis en la [[Eŭropa Unio de Radio kaj Televido]] kaj slovenaj reprezentantoj komencis partopreni la [[Eurovision Song Contest|Eŭrovido-Kantokonkurso]]n. Aktuale en [[2020]], la servo dissendas sur 3 naciaj radioretoj kaj 4 regionaj retoj. Krome funkcias 3 naciaj televidkanaloj, kanalo en la [[Itala lingvo|itala]] kaj [[Slovena lingvo|slovena]] kaj kanalo en la [[Hungara lingvo|hungara]] kaj slovena el [[Mariboro]]. En [[1970]], [[Diskeldonejo|diskokompanio]] estis establita apud la organizo. Tiu firmao daŭre estas aktiva nuntempe kaj slovenaj kantistoj kaj muzikgrupoj estas registritaj en ĝi, inkluzive de la muzikgrupo [[Orlak]]. Ankaŭ, apud la korporacio kaj laŭ ĝia buĝeto, funkcias [[Orkestro|simfonia orkestro]] kaj [[ĵazbandego]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rtvslo.si/ RTV Slovenija] (en la slovena) * [http://sporedi.net/slo-1/kanal Spored za '''televido Slovenija 1'''] * [http://sporedi.net/slo-2/kanal Spored za '''televido Slovenija 2'''] * {{Facebook|RTV.SLOVENIJA}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kulturo de Slovenio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Slovenio]] eh51gwshyx9c4zv26tcfgvua7zttlcx 9405448 9405446 2026-06-17T12:46:52Z ThomasPusch 1869 + Radio Koper - reportažno vozilo RA3.jpg 9405448 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | nomo = {{#invoke:Wikidata|claim|P1448}} | eonomo = {{paĝonomo}} | emblemo = {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} | bildo = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} Radio Koper - reportažno vozilo RA3.jpg | bildo_priskribo = | tipo = | celo = | agareo = | fondodato = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} | mapo = | sidejo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P159}}]], [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] | estro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron de ekofico --> | dungitaro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron --> | lingvoj = | TTT-ejo = {{oficiala retejo}} }} '''RTV Slovenija''' estas la [[publika elsendado|publika elsenda]] korporacio de [[Slovenio]]. Ĝi funkciigas [[televida kanalo|televidkanalojn]] kaj [[radiostacio|radiostaciojn]]. 73% de la financado de la korporacio venas de la ŝtata kotizo por [[Radio (komunikilo)|radio]] kaj [[televido]]. == Historio == Radioelsendoj en [[Ljubljano]] komenciĝis la [[1-a de septembro|1-an de septembro]] [[1928]] kiel prova elsendoj kaj fine de oktobro estis jam komerca elsendo. En aprilo [[1949]], preparoj por [[Televido|televidaj elsendoj]] komenciĝis en [[laboratorio]]. Oficialaj elsendoj komenciĝis en novembro [[1958]]. En tiu tempo, la elsendo de Ljubljano estis proksimume 30% de la ĉiuj elsendoj kaj la cetero estis de aliaj stacioj en [[Jugoslavio]]. En [[1960]], unuafoje, elsendo ekster la landlimoj estis aranĝita en serio de sportelsendoj. Kolorelsendoj komenciĝis en [[1966]]. En [[1968]] komenciĝis la elsendoj de la novaĵprogramo en la [[Slovena lingvo|slovena]]. En [[1991]] la nomo de la organizo estis ŝanĝita de RTV Ljubljana al Radiotelevizija Slovenija. En [[1993]], la organizo membriĝis en la [[Eŭropa Unio de Radio kaj Televido]] kaj slovenaj reprezentantoj komencis partopreni la [[Eurovision Song Contest|Eŭrovido-Kantokonkurso]]n. Aktuale en [[2020]], la servo dissendas sur 3 naciaj radioretoj kaj 4 regionaj retoj. Krome funkcias 3 naciaj televidkanaloj, kanalo en la [[Itala lingvo|itala]] kaj [[Slovena lingvo|slovena]] kaj kanalo en la [[Hungara lingvo|hungara]] kaj slovena el [[Mariboro]]. En [[1970]], [[Diskeldonejo|diskokompanio]] estis establita apud la organizo. Tiu firmao daŭre estas aktiva nuntempe kaj slovenaj kantistoj kaj muzikgrupoj estas registritaj en ĝi, inkluzive de la muzikgrupo [[Orlak]]. Ankaŭ, apud la korporacio kaj laŭ ĝia buĝeto, funkcias [[Orkestro|simfonia orkestro]] kaj [[ĵazbandego]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.rtvslo.si/ RTV Slovenija] (en la slovena) * [http://sporedi.net/slo-1/kanal Spored za '''televido Slovenija 1'''] * [http://sporedi.net/slo-2/kanal Spored za '''televido Slovenija 2'''] * {{Facebook|RTV.SLOVENIJA}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kulturo de Slovenio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Slovenio]] m1i0a647j9alemwl3gnaqin6z5ngndv Kultura efiko de Madonna 0 817400 9405980 9403330 2026-06-18T05:44:09Z Sj1mor 12103 9405980 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Madonna_-_Rebel_Heart_Tour_(21847382128)_(cropped)_(cropped).jpg|eta|Madonna (2015)]] [[Dosiero:Madonna1037_(21916900629)_(cropped).jpg|eta|Madonna, vidita ĉi tie sur ŝia Ribela Koro [[Turneo (muziko)|Turneo]] (2015–2016). Intelektuloj ĉirkaŭ la mondo notis la daŭrantan kulturan influon kaj heredo de Madonna en la 20a kaj 21a jarcentoj.]] Ekde la komenco de ŝia kariero en la fruaj [[1980-aj jaroj]], usona kantisto kaj kantverkisto [[Madonna]] havis soci-kulturan efikon al la mondo tra ŝiaj kantoj, rilatoj, stilo de robo kaj vivstilo. Laŭlonge de ŝia kariero, Madonna estis priskribita fare de multoblaj internaciaj verkintoj kiel la "plej sukcesa virino de ĉiuj tempoj" en muziko, aŭ verŝajne la "plej influa artisto de ĉiuj tempoj". Ŝi ankaŭ atingis la statuson de "kultura ikono" kiel notite fare de [[Teorio|kulturteoriulo]] Stuart Sim. La kultura heredo, kiun Madonna kreis tra la jaroj, estis studita de [[Sociologio|sociologoj]], historiistoj kaj [[Socia sciencisto|sociaj sciencistoj]], kiuj faris ampleksajn studojn pri Madonna <ref>[https://web.archive.org/web/20200725194954/http://www.mtv.com/news/2943458/madonna-billboard-woman-of-the-year-2016/ Madonna Is The Queen Of Pop (And Also 2016, According to Billboard) - MTV], web.archive.org, ‏2020-07-25</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140228112705/http://bad.eserver.org/issues/1993/09/newitz.html Bad Subjects: Madonna's Revenge], web.archive.org, ‏2014-02-28</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200926050209/https://www.vix.com/es/btg/musica/9637/9-razones-que-explican-por-que-madonna-es-la-reina-del-pop-de-todos-los-tiempos 9 razones que explican por qué Madonna es la Reina del Pop de todos los tiempos], VIX '''(hispana)'''</ref>. Ŝia muzika influo estis komparita kun aliaj muzikikonoj kiel ekzemple [[The Beatles]] kaj [[Elvis Presley]]. Laŭ vendokvanto, Madonna estas konsiderita [[Listo de plej vendantaj muzikistoj|plej vendanta muzikisto]] kaj ŝiaj registraĵoj vendis centojn da milionoj da kopioj, igante ŝin la plej vendata artisto de ĉiuj tempoj. Multaj kritikistoj asertis ke retrospektive ŝia kariero, mondfama sukceso kaj arta-kultura kontribuo tiel pavimis la komercan vojon por multaj artistoj kaj ŝanĝis la muzikan scenejon por virinoj en muziko, precipe en [[Pop-muziko|popmuziko]] kaj [[dancmuziko]]. Recenzoj de ŝiaj verkoj ankaŭ funkcias kiel "vojmapo por ekzamenado de virinoj en ĉiu stadio de siaj muzikkarieroj" laŭ multaj kritikistoj. Laŭ la [[Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo]], Madonna estas la unua [[Plurmedio|plurmedia]] [[Pop-ikono|popikono]] en la historio. La franca akademiulo Georges Claude Gilbert sentas ke ŝi havas pli grandan kulturan gravecon ol estis pensita kaj argumentis ke ŝi estas [[Postmodernismo|postmoderna]] [[mito]], kiu havas universalecon kaj eternecon. Akademiano Camille Paglia nomis ŝin "grava historia figuro". Referencoj al Madonna en popola kulturo estas trovitaj en la artoj, [[literaturo]], muziko kaj eĉ scienco. En ĝenerala signifo, ĵurnalisto Peter Robinson notis ke "Madonna inventis la nuntempan popkulturon tiel ke ekzistas almenaŭ malmulto de ŝi en la [[DNA]] de io ajn en moderna popmuziko". Krome, Madonna estas konsiderita polarizanta figuro; dum ŝia kariero, Madonna altiris konfliktan kulturan atenton de konservativaj familiaj organizoj, kontraŭ-pornaj feministoj, kaj religiaj grupoj ĉirkaŭ la mondo tra [[Bojkoto|bojkotoj]] kaj [[Protesto|protestoj]]. Ŝiaj kantoj, ŝiaj albumoj kaj la muzikfilmetoj kiujn ŝi publikigis dum sia kariero, iĝis neforigebla nemateriala kultura posedaĵo en diversaj landoj ĉirkaŭ la mondo <ref>{{Cite news|title=The 150 Greatest Albums Made By Women|url=https://www.npr.org/2017/07/24/538317263/turning-the-tables-150-greatest-albums-made-by-women-page-14|newspaper=NPR|date=2017-07-24|access-date=2022-02-19|language=en|last=N|last2=P|last3=R}}</ref><ref>{{Cite news|title=Turning The Tables: The 150 Greatest Albums Made By Women (As Chosen By You)|url=https://www.npr.org/2018/04/09/600116052/turning-the-tables-the-150-greatest-albums-made-by-women-as-chosen-by-you|newspaper=NPR|date=2018-04-09|access-date=2022-02-19|language=en|first=Ann|last=Powers}}</ref><ref>Rob Sheffield, Rob Sheffield, [https://www.rollingstone.com/music/music-lists/women-who-rock-the-50-greatest-albums-of-all-time-160558/ Women Who Rock: The 50 Greatest Albums of All Time], Rolling Stone, ‏2012-06-22 '''(usona angla)'''</ref>. == Superrigardo == [[Dosiero:Countries_Madonna_concerts_have_occurred_in.svg|eta|[[Monda mapo]] montranta landojn kie Madonna aperis por ŝiaj koncertoj kaj aliaj vizitoj kiel humanitaraj aferoj aktuale de [[2021]].]] [[Dosiero:Madonna_Rebel_Heart_Tour_2015_-_Stockholm_(23310987592).jpg|maldekstra|eta|La fiziko de Madonna estis komparita al Romia statuo aŭ renesanca bildigo.]] [[Dosiero:Madona_02837189373_London.jpg|maldekstra|eta|Madonna estas unu el la unuaj virinaj publikaj figuroj iam ajn por prezenti ambicion, potencon kaj forton en unu sinpoviganta pakon laŭ usona aŭtoro Rene Denfeld <ref name="Denfeld2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uYQ1AQAAQBAJ|title=The New Victorians: A Young Woman's Challenge to the Old Feminist Order|first=Rene|last=Denfeld|author-link=Rene Denfeld|date=2009|url-access=limited|access-date=March 13, 2022|orig-date=1st pub. 1995|publisher=[[Grand Central Publishing]]|isbn=978-0-446-56523-3|via=Google Books}}</ref>]] Kelkaj akademiuloj kaj verkistoj notis la pliiĝantan kulturan influon de Madonna ĉar ŝi komencis sian karieron en la 80'oj de la 20-a jarcento kaj komentis pri ŝia daŭra influo kaj heredo en la sekvaj jardekoj. Fine de la [[2010-aj jaroj]], la muzikologo Eduardo Viñala de la [[Universitato de Oviedo]], en konversacio kun [[Radio France internationale|Radio France Internationale]], respondis ke "Madonna-analizo" estas enprofundiĝi en la evoluon de multaj el la plej gravaj aspektoj de la socio. En [[1998]] Ann Powers de [[The New York Times]] difinis Madonna'n kiel "delongan idolon kiu estas difinita fare de ŝia spektantaro kaj funkcias kiel la homa vizaĝo de la nuntempa socia ŝanĝo". Ĉirkaŭ tiu tempo, kelkaj akademiuloj priskribis ŝin kiel "kulturan [[Barometro|barometron]] kiu direktas atenton al kulturaj transformoj, luktoj kaj ŝanĝoj". La brita verkinto, George Pendle, skribanta por la organizo ''Bidoun'' klarigis ke por multege da junuloj ŝi difinis vivmanieron en la 80'oj kaj 90'oj kaj tio rezultigis ke ŝi estis konstante priskribita kiel "kultura ikono". Al li aliĝis la brita akademia esploristo Brian McNair, kiu aldonis, ke ŝi estas "pli ol ikono kaj kultura [[influanto]]". Kanada profesoro Carlena Faith argumentis ke la strangeco/kvireco de Madonna estis ke "ŝi flosis tiel libere tra tiel multaj kulturaj terenoj kaj ŝi estis figuro de admiro inter homoj de tuta gamo da kulturoj kiuj sekvis ŝin pli kaj pli kiam ŝi iĝis pli centra figuro". La usona poeto, Jane Miller, diris ke "Madonna funkcias kiel rekta [[arketipo]] ene de nuntempa kulturo", komparante ŝin kun la [[Virgulino de Ĉenstoĥovo]]. En la priskribo de la usona verkisto Strawberry Saroyan, Madonna estas "rakontanto" kaj "kultura migrovojisto". Li ankaŭ diris: "La kapablo de Madonna transdoni ŝian mesaĝon preter muziko kaj influi la vivojn de virinoj estis ŝia heredaĵo." Rumana profesoro Doru Pop de [[Universitato Babeș-Bolyai]] priskribis en sia libro "The Age of Promiscuity" (La epoko de promiskuiteco, 2018) ke ŝi estas "unuigita kultura ikono" kaj notis la fakton ke pluraj verkistoj nomis ŝin "[[heroo]]". Profesoroj kaj verkintoj de la [[enciklopedio]] "''Encyclopedia of Women in Today's World, Volume 1''" (Virinoj en la nuntempa mondo , volumo 1) (2011), skribis: {{Citaĵo | teksto = La kultura influo de Madonna estis profunda kaj larĝa, ĉar ŝiaj multoblaj transformoj kaj konfliktoj altiris la atenton de multaj esploristoj laborantaj en gamo da kampoj, kiel ekzemple feminisma kaj kvira teorio, kultursciencoj, filmo- kaj komunikadostudoj. Sciencaj diskutoj pri Madonna ampleksas ampleksan gamon da temoj [...] Kritikaj studoj pri Madonna malkaŝas ŝin - kiel simbolon, bildigon kaj varmarkon. }} Komentaĵoj pri la kultura influo aŭ heredaĵo de Madonna ankaŭ povas esti trovitaj en tradiciaj gazetoj kaj alia amaskomunikilaro. Janice Min de [[Billboard (revuo)|Billboard]] skribis en 2016 ke "Madonna estas unu el malmulto de supersteluloj kaj muzikartistoj kies influo kaj kariero iris preter muziko." Rebecca Harrington, redaktisto de la New York revuo skribis: "La veraj atingoj de Madonna estas tro multe por moderna viro eĉ pensi pri." William Langley de [[The Daily Telegraph]] sentis ke "Madonna ŝanĝis la [[socihistorio]]n de la mondo, kaj faris pli da aĵoj ol aliaj homoj iam eble faros". Kontribuanto de [[Spin Media]] finis ke "Madonna ŝanĝis socion tra sia fajra ambicio kaj malemo kompromisi." Marisa C. Muller de [[W (revuo)|''W'']] skribis ke "Madonna postlasis sian markon sur ĉiu aspekto de kulturo". == Usono == [[Dosiero:Bellhooks.jpg|eta|[[Bell hooks]] (''fotita'') koncentris ŝian studon de Madonna pri ŝia interrilato de nigraj spektantaroj <ref name="Walker2">{{Cite book|url=https://www.academia.edu/12024312|title=Madonna and the Visual Arts|year=2009|via=Academia.edu|first=John A.|last=Walker|author-link=John A. Walker (art critic)|access-date=April 4, 2021|work=Art and Celebrity|isbn=978-0-7453-1850-9|pages=70–89|publisher=[[Pluto Press]]}}</ref>.]] [[Dosiero:LamentDionisio_(cropped).jpg|maldekstra|eta|Madonna estas ankaŭ notita por ŝiaj prezentoj kaj kantoteksto kiu inkluzivas politikajn mesaĝojn. En la bildo, la kantisto ligita en [[elektra seĝo]] interpretanta la kanton "Lamento"]] En Usono, Madonna estis referita kiel "usona ikono" fare de multaj usonanoj kaj internaciaj verkistoj kaj dank'al ŝia frua influo kaj ŝia heredaĵo en usona kulturo. Diversaj akademiuloj komparis ŝin kun aliaj usonaj ikonoj kiel ekzemple [[Marilyn Monroe]], [[Elvis Presley]] kaj [[Kokakolao|Koka-kolao]]. Ili sentis, ke ŝia bildigo "estas tuj rekonebla ĉirkaŭ la mondo kaj tuj komunikas kun multaj el la valoroj de usona kulturo." Konsultisto pri sekso kaj muzikologio en kurso dediĉita al Madonna ĉe la Universitato de Oviedo en [[2015]], diris ke ŝia historio kaj evoluo estus "kompareblaj" kaj povus esti "utilaj por analizi la [[Historio de Usono|historian evoluon de Usono]]". La argentina verkisto, Rodrigo Fresán, konsideris ŝin unu el la "klasikaj simboloj de usona faritaĵo". Alia ekstera percepto venis de la franca akademiano Georges Claude Gilbert kiu esprimis (ĉirkaŭ [[2002]]) ke "Usono scias pli pri Madonna ol pri iu ajn parto de la [[Biblio]]". La usona redaktisto Annalee Newitz deklaris ke la kantisto disdonis usonan kulturon ĉirkaŭ la mondo, ne kolekton de kantoj, sed kolekton de bildigoj". Kulturhistoriisto kaj verkinto Jim Cullen skribis ke "malmultaj figuroj en usona vivo povis kontroli sian propran sorton tiel multo kiel ŝi havas, kaj la fakto ke ŝi faris ĝin kiel virino estas eĉ pli mirinda." Profesoro Berta A. Smith Shumade sentas, ke nur Madonna konkuras en la spaco okupita de [[Oprah Winfrey]] fine de la 20-a jarcento kaj en la animo de la nacia kulturo. Dum la 80-aj kaj 90-aj jaroj ŝi estis traktata kiel propra feminisma, politika kaj seksa movado. Anne Powers diris ke "intelektuloj priskribis ŝin kiel la formadon de sekso, [[kapitalismo]] kaj famuleco mem." Sarah Marcus diris ke "la kantisto kaŭzis ŝanĝojn en usona kulturo". Krome, ŝi diris ke "la disvastiĝo de [[Seksa libero|seksa liberigo]] al [[Mezameriko]] ŝanĝis ĉi tiun mondregionon por pli bone. Kaj ĉi tio ne estas malnova novaĵo; ni ankoraŭ travivas tion procezon." En la konkludo de ŝia artikolo ŝi skribis: "Madonna transformis usonan kulturon." Profesoro kaj historiisto Glenn Ginson diris ke ŝi "liberigis usonanojn de iliaj [[inhibicio]]j kaj igis ilin sentiĝi bone ĉirkaŭ [[plezuro]]." Skota verkisto Andrew O'Hagan skribis: "Madonna estas kiel heroa kontraŭulo al la kultura kaj politika [[aŭtoritatismo]] de la usona establo." == Madonna kiel ikono == [[Dosiero:Madonnaicon.jpg|dekstra|eta|Bildo de Madonna el la kampanjo de la asocio "APLA Health"]] Marcel Dancy, profesoro pri [[semiotiko]] kaj lingva [[Antropologio|antropologo]] ĉe la [[Universitato de Toronto]] diris ke la vorto ikono estas esprimo kiu estis uzita en religia kunteksto sed kun la sukceso de Madonna, ĝi ankaŭ komencis esti uzita inter famuloj. Krome, li asertis, ke oni uzis la vorton por priskribi virojn, sed dank' al Madonna, tiu vorto estas uzata ankaŭ por virinoj. Sekve de tio, pluraj bonkonataj vortaroj uzis Madonnan por doni ekzemplon de la uzo de la vorto. Madonna estis nomita "ikono" en multaj kampoj inkluzive de [[feminismo]], [[amoro]], [[Kviro|kvireco]] kaj [[socia sekso]] en tiuj kiuj studoj estis faritaj. Profesoro Diane Pecknold diris en 2006 ke "la fakto ke ne nur ŝia laboro sed ŝia personeco estis malfermaj al multoblaj interpretoj kontribuis al la pliiĝo en esplorado ĉirkaŭ ŝi." En [[Rolling Stone]] estas skribite ke: "Ŝi estas vivanta simbolo ne nur pro ĉi tiuj aferoj sed kiel ideo, kiel ekzemplo kiel arketipo kiu aperas samtempe kiel la reala virino". === Feminismo === [[Dosiero:Madonna_-_Rebel_Heart_Tour_2015_-_Mannheim_(23388285172).jpg|eta|Ĉiaokaze ŝia muziko ludis duan lokon por multaj, multenombraj observantoj laŭdis muzikan influon de Madonna kaj multebleco malgraŭ ke fariĝi muzikisto estis neniam ŝia aspiro dekomence.]] [[Dosiero:Madonna_Louise_Veronica_Ciccone_by_Joe_Sioufi.jpg|maldekstra|eta|[[Oleo-pentrado|oleo-pentraĵo]] de Madonna. Por aŭtoroj kiel akademiulo [[Camille Paglia]], ŝi fariĝis historia figuro.]] Madonna kiel feminisma ikono kreis diversajn opiniojn tra la mondo dum jardekoj. Kanada komentisto Mark Stein klarigis ke "Ŝi havas gravecon por feminismo tra kolegiokursoj" kaj nomis ŝin "[[metaforo]] por industrio". Richard Appignanesi kaj Chris Garrett skribis en ''Introducing Post Modernism: A Graphic Guide'' ‏ 2014ke por kelkaj, "Madonna estas la cibermodelo de la nova virino". En 2012, aktivulo kaj verkinto Jennifer Baumgardner sentis ke Madonna "naskigis novan rason de feministoj". Profesoro Sut Jahali diris, ke la kantisto "estas preskaŭ sankta feminisma ikono". En 1990, la akademiano Camille Paglia nomis Madonnan "vera feministo" kaj "la estonteco de feminismo". En 2017 li diris ke efektive Madonna estis la estonteco de feminismo. En 2011, [[The Guardian]] gazeto inkludis Madonnan en la listo de "100 gvidaj virinoj de nia tempo" kiam la redaktisto de la gazeto skribis: "Ne grave la jardeko aŭ la modtendenco, ŝi ĉiam estis sincera koncerne she fortecon kaj ambicion." Ŝi ankaŭ aldonis ke Madonna "ne inspiras ĉar ŝi donas al aliaj virinoj manon, sed ĉar ŝi rompas la limojn kiuj estas ĝenerale konsideritaj neakcepteblaj." En 2012, la hispana kulturkritikisto Victor Lenore kunvokis komisionon de esploristoj por diskuti la fakton ke Madonna estas feminisma ikono. Unu el la reagoj estis: "Ŝi alportis la ideon de virinoj kiel herooj kaj agentoj de iliaj agoj", dum aliaj homoj en la komitato deklaris, ke ŝi "kontribuas al la povigo de virinoj en minoritataj grupoj, okcidentaj virinoj, homoj el la meza klaso, kaj homoj de la [[GLAT]]-komunumo, sed tiu povigo ne estas feminismo, ĉar tio estas individuisma." Por aliaj, kiel ekzemple la aŭstralia komentisto, Melinda Tankard Reist, "Madonna turnis ŝian dorson al la kaŭzo de virinoj" kaj ankaŭ skribis pri tio en ŝia artikolo en 2016 kie ŝi priskribis Madonnan kiel "minacon al la [[status quo]]". === Sekssimbolo === [[Dosiero:Rodrigo_Sá_(2465800233_680e42b046).jpg|maldekstra|eta|Brazila kantisto Rodrigo Sá, tenanta revuon sur kies kovrilo Madonna aperas por <nowiki><i id="mwAtw">Q</i></nowiki> revuo.]] Dum ŝia kariero, Madonna estis referita kiel "seksa ikono" kaj "seksa simbolo" <ref>{{Cite journal|last=Janowitz|first=Tama|date=April 1987|volume=3|number=1|ISSN=0886-3032|title=Sex as a Weapon|journal=Spin|page=57|url=http://books.google.com/books?id=komIU8HDrboC&pg=PA57|quote=I'm a sex symbol in Italy.}}</ref>. Eĉ en la fruaj jaroj da ŝia kariero, ŝi estis nomita tiel kaj multaj kredis ke ŝi daŭros esti tiel en lumo de sia maturiĝo. Seksa signifo estis parto de ŝia kariero, dum Courtney A. Smith skribis en la libro "Women's Record Collection" (2011) ke la plej multaj homoj asocias Madonna'n kun sekso. Chuck Klosterman en la libro "Sex, Drugs and Cocoa Puffs " (2003) asertas ke "kiam ajn mi aŭdas intelektulojn paroli pri la hodiaŭaj seksikonoj, la plej menciita nomo estas Madonna". Fizikisto [[Stephen Hawking]] iam ŝercis pri ĉi tiuj disvastigintaj perceptoj kiam li diris: "Mi vendis pli da libroj pri [[fiziko]] ol Madonna pri [[Amoro|sekso]]." La uzo de Madonna de ŝia sekseco ekde la komenco de ŝia kariero estis dokumentita kaj emfazita en la lumo de la fakto ke la plej multaj el la homoj kiuj estis sukcesaj en tiu tempo en la muzika kampo estis viroj kaj tial ŝia sekseco elstaras pro la fakto ke ŝi laboris en kampo kiu estis konsiderata ĉefe vira. Profesoro Santiago Foz-Hernández kaj verkinto de la libro "''Madonna's Drowned Worlds''" (2004) skribis ke Madonna: "servis kiel [[rolmodelo]] por virinoj en multaj malsamaj kulturoj, simbolante profesian kaj personan sendependecon en [[Patriarkeco|vira-dominita socio]], same kiel [[Seksa libero|seksa liberigo]]." Inter nuntempaj vidoj, ŝia sekseco estis analizita fare de kinistoj Wendy Lee kaj Steven Curten kiam ili notis ke ŝi "mastris la manipuladon de ĉiu viro en sia atingo", dum esploristoj Sherry Benstock kaj Susan Ferris komentis ke "knaboj estas ludiloj al ŝi". Tiu opinio, kunhavita per multaj, estis prezentita fare de la psikiatro kaj verkinto Jules Eisenbod kiu deklaris ke la rifuzo de Madonna akcepti la potencon kaj virinecon igis ŝin "egala al viroj" kaj "permesis al ŝi konservi ŝian pozicion kiel sekssimbolo". Akademiuloj kaj verkistoj daŭre reekzamenis ŝian seksecon en la sekvaj jardekoj, kaj D-ro Susan Hopkins en ŝia libro, "Girl Heroes: The New Power in Popular Culture" (2002), diris ke "Madonna povas maljuniĝi antaŭ ĉiuj aliaj, sed ŝi daŭre prezentas sin kiel seksa revoluciulo." Freya c Reman, muzikakademiulo ĉe [[Universitato de Liverpolo]], diris en 2018 ke Madonna "montras novan specon de graveco" kaj emfazis ke "kvankam ŝi jam estas plenkreskulo, ŝi daŭre estas en la publikatento kiu igas ŝin daŭre grava." Inter la retaksoj de kaj ŝia influo kaj ŝia heredaĵo, usona redaktisto Janice Min skribis ke "Madonna posedis ŝian seksecon", plue klarigante ke "ŝi igis homojn timigi sed ankaŭ pensi alimaniere pri inaj prezentistoj" kaj vidis "ŝian rolon kiel provokanto kiel iu. kiu ŝanĝis la limojn por estontaj generacioj." Tamen, homoj kiel ekzemple Shmuel Botah kritikis Madonna'n kaj diris: "Antaŭ Madonna, virinoj eble estis pli famaj pro siaj voĉoj ol sia deklivo, kaj tiel ili aperintus kiel supersteluloj de muziko" kaj konklude li diris: "En la post-Madona universo, multaj artistoj sentas Nun la premon elmontri siajn korpojn en nacia televido por vendi albumojn." En aliaj reagoj, kulturkolumnisto Robin Meltzer de la [[New Statesman]], certigis ke la kantisto "nereveneble ŝanĝis la bildon de la amaskomunikilaro de ina sekseco." Jaime Anderson, kiu instruis ĉe la Eŭropa Lernejo de Administrado kaj Teknologio, diris ke ŝi estis unu el la unuaj inaj artistoj en la mondo kiu "sukcesis manipuli religiajn kaj seksajn aferojn samtempe." === Modo === [[Dosiero:3_Madonna.gif|eta|gif dosiero de Madonna montranta multenombran de ŝiaj stiloj. Pli da ol iu ajn alia antaŭ ol, la reinvento de Madonna ligis skemojn kiu estis antaŭe vidita kiel neakordigebla (ekz. religia/sekseco aŭ subkulturo/ĉeftendenco)]] Muzikologo Susan McClary skribis ke "multe da inko estis verŝita en la diskuto ĉirkaŭ la vida bildo de Madonna". La brita profesoro kaj lingvisto Sarah Mills en sia libro, Gendering the Reader (1994), nomis Madonnan "noviganto", precipe en ŝia uzo de bildoj kaj koncentriĝis superforte sur ŝiaj videoklipoj, kiuj estis distribuitaj dum ŝia kariero. Du jardekojn poste, skribante la ĵurnalon "Journal of Popular Culture" en 2014, lektoro Jose P. Blanco ke akademiuloj kaj modkritikistoj rilatis al la influo de Madonna en modo. Blanco plue aldonis sian opinion de Madonna en tiu artikolo dirante ke ŝi "uzas vestaĵojn por simboli kulturon. Por peri ŝian rolulon kaj ankaŭ por krei multe da personeco en ŝi." Profesoroj pri Modo en [[1994]] skribis ke "la modo kaj identeco de Madonna estas neapartigeblaj de ŝiaj estetikaj praktikoj". [[Dosiero:Madonna_Wax_Museo_de_cera_Mexico.jpg|maldekstre|eta|Vaksa figuro de Madonna en Meksiko prezentas kun la [[flago de Usono]] kaj provokativa vestomodo.]] Aldone al tio, ili asertis ke ŝia modo nutras ŝian bildon kaj rilatis al ŝia stilo de vestaĵo en muzikfilmetoj, filmprezentoj, ktp. Sabrina Barr de [[The Independent]] citis la kritikojn de akademiulo Douglas Kellner de la uzo de modo kaj la identeco de Madonna kun ŝiaj vestaĵoj kaj emfazis ke "la maniero kiel la kantisto uzis ŝian stilon por reprezenti ŝian identecon estis nova koncepto kiam ŝi unue eniris la muzikan scenejon." De la komenco de ŝia kariero, Madonna estis konata pro konstante ŝanĝado de sia bildo kaj stilo, dum la aŭstralia akademiulo Mackenzie Wark komparis ŝin kun [[David Bowie]]. Nov-Zelanda moda akademiano Vicky Karminas kaj aŭstralia preleganto kaj artisto Adam Gessi diris ke Madonna konstante ŝanĝas sian stilon en maniero kiel kiu igas ŝin atingi ikonecan statuson. Krome, ili asertis ke Madonna estis la unua virino farendaĵo tion.Ŝia influo en la modsceno estis aprezita fare de verkinto Diane Esitimbe kiu deklaris ke "Madonna ŝanĝis modon eterne kiam ŝia mamzono estis portita publike". Asistimbai aldonis ke ŝi kaj [[Michael Jordan]] "faris pli por la modindustrio en Usono ol multaj el niaj modkolektoj kombinitaj." Brita verkinto kaj historiisto Michael Pai sentis ke la kantisto "ne ĵus faras modon, ŝi estas modo". Anna Wintour, la ĉefredaktoro de la modmagazeno [[Vogue]] diris: ŝi "igas modon okazi" kaj diris ke "Madonna estis unu el la plej potencaj stilformistoj de nia tempo". Kiel rezulto, Wintour elektis Madonna'n kiel la unuan virinon kiu ne estis modelo estanta sur la kovro de la revuo. Krome, la revuo [[Time]] nomis ŝin unu el la 100 plej influaj homoj de ĉiuj tempoj en la kampo de modo, stilo kaj dezajno en [[2012]]. Omaĝe al la 30-a datreveno de la doku-filmo "En lito kun Madonna" estas skribite: "La modaj dancoj, kiuj eliris el la marĝena kulturo sur la scenejojn, la obsedo pri senhalta mem- dokumentaro kaj eĉ la fotoj de Billie Eilish en korseto - la dokumentario kiu anticipis la hodiaŭajn tendencojn". === La GLAT-komunumo kaj kviruloj === [[Dosiero:Madonna_performing_Human_Nature_4.jpg|eta|Madonna elfaranta ''Human Nature'' (Homa Naturo), konata kiel "responda "kanto" al ŝiaj kritikantoj kiuj mallaŭdis ŝian provokativan bildon en la frua-1990aj jaroj]] [[Dosiero:Madonna_-_Rebel_Heart_Tour_2015_-_Antwerp_(22868326584).jpg|eta|la bildigo kaj identeco de Madonna estas amplekse debatata inter kulturaj scienculoj. Al granda etendo multaj de ili demandas "[[:en:Who's_That_Girl_World_Tour|Who's That Girl]]" (Kiu estas tiu knabino)?.]] Profesoro Judith A. Fraino diris ke "neniu laboris pli forte ol Madonna por esti samseksema ikono, ŝi faris tion en ĉiuj eblaj platformoj kiel ekzemple [[Muzikvideo|muzikvideoj]], filmoj kaj prezentoj. Esploristoj Carmine Saracino kaj Kevin Scott en ''The Porning of America'' diris ke ŝi "akiris specialan popularecon inter la komunumo, kreante longperspektivan admirantaron kiu kondukis al ŝi esti kronita la plej granda samseksema ikono de ĉiuj tempoj." Ŝia influo ankaŭ estis menciita inter GLAT-komunumoj kaj inter multaj artikoloj kiam, inter aliaj, la GLAT-revuo [[The Advocate]] nomis ŝin "la plej granda samseksema ikono de ĉiuj tempoj". [[Out (revuo)|Out]] [[revuo]] skribis ke ŝi "establis sian pozicion kiel samsekseman ikonon eĉ antaŭ ol estis mojose esti unu." La prezidanto kaj ĉefoficisto de la [[Homo-Lesba-Kontraŭ-Kalumnio-Ligo]] rimarkis en 2019, ke "Madonna ĉiam estis kaj ĉiam estos la plej influa rekta geja ikono." Madonna ankaŭ estas identigita kiel ikono de [[Kviro]] kaj ilia "simbolo de reĝeco". La [[Teologio|teologo]] Robert Goss diris: "Por mi, Madonna estis ne nur kvira ikono sed ankaŭ kristana ikono kiu fandis la limojn inter kvira kulturo kaj religiaj komunumoj." Muzikologo Sheila Wheatley skribis en sia libro "The Sexy Beat: Music and Gender" (2013) ke "Madonna venis plej proksima al iu alia nuntempa famulo en esti supertera kvira ikono." Redaktoro ĉe [[The New York Times]] diris en 2016 pri la dokumenta filmo "In Bed with Madonna": "Ĉi tiuj dancistoj, al kiuj ŝi sentis sin tiel proksimaj, trapasis la epokon de aidoso kaj la stigmato kiu akompanis la malsanon" (rilatante al la fakto. ke aidoso estis tiutempe identigita kun la geja komunumo). Ĵurnalisto Daryl Dino de [[The Huffington Post]] ankaŭ skribis tiun saman jaron kiel la filmo influis lin kiel juna knabo en [[Ilinojso]] : "Ekzistis sceno de la [[Fiereca Parado]] en la filmo, io mi neniam antaŭe vidis." Poste, li aldonis ke "la dancistoj de Madonna staras flanke, dum homoj marŝas kaj fiere krias: "Ni estas ĉi tie. Ni estas kviraj. Kutimiĝu al ĝi!" Mi pensis al mi, eĉ mi povas konveni tie. Tiu momento ŝanĝis mian vivon, kaj la dancistoj de Madonna tuj fariĝis miaj herooj. Ili montris al mi, ke estas bone esti malsama. Kiel adoleskanto en la fruaj 90-aj jaroj, ili sentis min kiel mi apartenis." [[Ynet]] skribis pri la filmo: "Ĉiu maniero, de socia perspektivo, la graveco de la filmo estis registrita plejparte en reala tempo, kiam ĝi helpis normaligi la sintenon direkte al la GLAT-komunumo. Samseksaj rilatoj estis prezentitaj en ĝi, same kiel la diskurso pri la [[Aidoso|aidosa]] [[epidemio]], kiu estis en sia apogeo tiutempe." En 2019, la libro [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH005039730/NLI ''Madonna: The Greatest Homosexual Obsession of All: Deciphering of the Essence of Emotion, The Rationale and the Unprecedented Admiration of Gays for the World's Greatest Diva''] estis publikigita en Israelo fare de Doron Brownstein kiu esploras la originojn de la samseksema admiro al la kantisto. === Postmodernismo === [[Dosiero:Madonna_-_Rebel_Heart_Tour_Cologne_2_(23245940845).jpg|eta|Madonna 57-jaraĝa. la koncertoj de Madonna kutime postulas altan nivelon de aerobia kaj atleta prepariteco kaj alta-energia reĝisorado. Kvankam ŝi ricevis laŭdojn pro tio laŭlonge de ŝia kariero, tamen tio eĉ pliiĝis des pli ŝi maljuniĝas.]] La brita verkisto kaj ĵurnalisto, Lucy O'Brien, nomis Madonna'n "postmoderna ikono". Lektoro Olivier Scardin diris ke Madonna estas la epitomo de postmodernismo. La kristana verkisto, Graham Cray, ankaŭ donis sian vidpunkton dirante ke "Madonna estas eble la plej videbla ekzemplo de kio estas konata kiel postmodernismo" dum por la verkisto [[Martin Amis]] komentis ke ŝi estas "eble la plej postmoderna personeco sur la planedo". Tamen, la akademiuloj Sudhir Venkatesh kaj Foat Pirat konsideris ŝin "reprezentanto de la postmoderna ribelo". La prelegantoj Stephanie Gantz kaj Benjamin Barbon skribis en la libro "Postfeminismo: Kulturaj Tekstoj kaj Teorioj" (2009) ke "Ĉu kiel virino, kiel popikono, aŭ kiel 50-jara virino, la usona kantisto defias nian antaŭkonceptitan. nocioj pri kiu "Madonna" estas kaj larĝe Pli, kion tiuj identecaj kategorioj signifas en postmoderna kunteksto." === Muziko === [[Dosiero:102879053_key_chart-nc.png|eta|Plej oftaj [[tonalo]]j en la kantoj de Madonna, aktuale de 2015.]] Multaj kritikistoj vidis Madonna'n kiel muzika ikono en lumo de ŝia kontribuo al la muzika industrio kvankam ili ankaŭ vidis ŝian muzikon kiel kontestata. Verkintoj kaj kritikistoj Roger Blackwell kaj Stephen Thomas Earlwein diris ke ŝi estis "la unua virino se temas pri havi kompletan kontrolon de sia bildo kaj ŝia muziko". Anna Legler, redaktisto de Batanga Media klarigis ke antaŭ Madonna, [[Diskeldonejo|diskokompanio]] determinis ĉiun paŝon de artistoj sed ŝi esprimis siajn ideojn kaj she stilon en ĉiu parto de sia kariero. Profesoro Carol Benson diris ke "Madonna membrigis la muzikkomercon kun definitivaj ideoj pri ŝia bildo, sed estis ŝiaj atingoj kiuj permesis al ŝi pliigi ŝian nivelon de kreiva kontrolo de ŝia muziko." Poste en ŝia kariero, Madonna fondis Maverick Records, diskokompanion kiu estis filio de [[Warner Music|Warner Records]]. La firmao estis tre sukcesa kiam ĝi rastis miliardo da dolaroj kaj tiel iĝis la plej sukcesa diskokompanio prizorgita fare de kantisto. Multaj homoj taksis ke la sukceso de Madonna en la muzika scenejo kaŭzis grandan ŝanĝon kaj malfermis la pordon por ke pli da virinoj eniru la kampon de muziko, precipe la [[Pop-muziko|pop-]] kaj [[Dancmuziko|dancscenon]]. [[Deutsche Welle]] asertis ke la kampo de pop-muziko dum la eksplodperiodo de Madonna estis konsiderita vira kampo kaj tiel priskribis ŝin kiel "la unuan virinon se temas pri domini popmuzikon". [[The Times]] revuo ankaŭ asertis ke "Madonna revoluciigis virinojn en la mondo de muziko." Simile, Joe Levy, ĉefredaktisto de [[Blender (revuo)|Blender]], diris ke ŝi "malfermis la pordon al tio, kion virinoj povas atingi kaj rajtas fari." En la percepto de la aktorino kaj aktivulo, Susan Sarandon: "La historio de virinoj en populara muziko povas esti dividita antaŭ kaj post Madonna." La revuo [[Billboard (revuo)|Billboard]] ankaŭ skribis la samon. Krome, Marissa Mueller de [[W (revuo)|''W'']] sentis ke ŝi "normaligas la ideon ke popsteluloj povas kaj devus skribi siajn proprajn kantojn". Ankaŭ, multaj homoj nomis ŝin "la plej granda artisto en la historio de muziko" kaj "la plej influa artisto" en la historio de muziko. == Madonna en nuntempa arto == [[Dosiero:Madonna_vitruvio_by_Lesmack.jpg|eta|205x205ra|Pentraĵo desegnita de fervorulo de Madonna kadre de speciala projekto de la kantisto, kiu instigas junajn artistojn. La pentraĵo gajnis unuan lokon en la konkurso de la projekto <ref name="Fanart2">{{Cite web|url=https://www.hotelplayamazatlan.com/mx/madonna-nombra-al-mazatleco-lesmack-meza-parente-como-primer-ganador-del-concurso-arte-para-la-libertad/|title=Madonna nombra al mazatleco Lesmack Meza Parente como primer ganador del concurso: Arte para la Libertad|publisher=Hotel Playa Mazatlán|access-date=April 29, 2021|archive-date=April 29, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429190928/https://www.hotelplayamazatlan.com/mx/madonna-nombra-al-mazatleco-lesmack-meza-parente-como-primer-ganador-del-concurso-arte-para-la-libertad/}}</ref>.]] [[Dosiero:Madonna's_Mosaic_z_(cropped).jpg|maldekstra|eta|Akademia Lynn Spigel notis ke Madonna estas "produktisto" de kultura ambigueco kaj malfermiteco" <ref name="Spiegel232">{{harvnb|Spigel|Brunsdon|2007|p=123}}</ref>.]] Dum ŝia kariero, Madonna ankaŭ influis la artan mondon kiam ŝi "faris ĝin malantaŭ la scenoj" Stephanie Eckardt, raportisto por ''W-'' revuo <ref>[https://www.wmagazine.com/story/madonna-art-collection-basquiat Madonna estas sekreta influanto de arto mondo] , W Magazine '''(angla)'''</ref>. Inter aliaj aĵoj, dum ŝia kariero ŝi donacis financon aŭ sponsoris diversajn artekspoziciojn kiuj ricevis pozitivajn recenzojn inkluzive de la unua grava retrospektivo de [[Tina Modotti]], kiun la [[kuratoro]] kaj [[Historiisto|arthistoriisto]], Anne Harnoncourt diris ke ŝi [Madonna] "prezentas ŝin [Modotti] al publiko pli larĝa". Similaj sentoj venis de Rosie Millard, la artraportisto ''[[BBC|de BBC]]'', kiam ŝi prezentis la premio Turner ĉe Tate Britain en [[2001]]. Ŝi sponsoris ekspozicion de fotisto kaj artisto [[Cindy Sherman]] ĉe la [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko]] (MoMA) en 1997 <ref name=":0">John A. Walker, [https://www.academia.edu/12024312/MADONNA_AND_THE_VISUAL_ARTS MADONNA KAJ LA VIDARTOJ]</ref>. Madonna estas konata kiel artaĵkolektanto; ŝi havas artaĵojn kun valoro de 100 milionoj da dolaroj, inkluzive de proksimume 300 verkoj de pentristoj kiel [[Frida Kahlo]] kaj [[Salvador Dalí]]. En [[1996]] ŝi estis inkludita en la listo de "100 Greatest Art Collectors" fare de ''Art & Antiques'' kaj en la listo de "Top 25 Art Collectors" de ''[[The Hollywood Reporter]]'' en [[2013]]. Artkritikistoj kaj arthistoriistoj kiel ekzemple John A. Walker ankaŭ ekzamenis ŝian karieron en la perspektivo de la artoj <ref name=":0" />. Krom ŝiaj agadoj ligitaj al la artareno, dum ŝia kariero Madonna laboris kun multaj videofaristoj, modfotistoj kaj dizajnistoj kaj eĉ kun plastikaj artistoj kiel ekzemple [[Andy Warhol]], Keith Haring kaj ŝia ekspartnero, [[Jean-Michel Basquiat]] <ref>[https://archive.ph/hj0Q1 Elton John, Madonna Among Entertainment Industry "Supra 25 Artkolekto"] , archive.ph, 2021-04-05</ref> <ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20151229203948/https://www.artspace.com/magazine/news_events/newsmaker/madonna-51822 Kial Madono Volas Fari "Arton por Libereco?" | Arto por Vendo | Artspace] , web.archive.org, 2015-12-29</ref>. La laboro de Madonna kun la samaj homoj ricevis pozitivajn recenzojn. Sekvante tion, la Irlanda [[The Times|Times]] revuo skribis ke Madonna "estis la unua ina popstelulo se temas pri plene engaĝiĝi kun la vidaj elementoj de ŝia arto emfazante ŝiajn kunlaborojn" <ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20200228170355/https://www.wmagazine.com/story/madonna-influence-culture-trends-yoga-fashion/ La 9 Aĵoj, kiujn Madono inventis, ke vi ne rimarkis, ke Madono inventis | W Revuo | Novaĵoj pri Virina Modo kaj Famulo] , web.archive.org, 2020-02-28</ref>. Raportisto de YGO-revuo ''W'' diris ke Madonna estis "la unua se temas pri rutine kunlabori inter popartistoj kaj dizajnistoj" <ref name=":2" />. Kuratoro kaj fotartkritikisto Vince Alty diris ke Madonna atingis "ikonecan statuson" en la kampo <ref>[https://web.archive.org/web/20141201212138/http://www.interviewmagazine.com/music/madonna-1/ Madono - Paĝo - Intervjua Revuo] , web.archive.org, 2014-12-01</ref>. Raportisto de ''W-'' revuo priskribis ŝin kiel pioniron en la kampo de kombinado de popmuziko kaj arto. Ŝi estis priskribita per multaj kiel la unua se temas pri uzi la plenan potencialon de videoklipoj, kiel Lucy O'Brien ankaŭ priskribis en la [[Encyclopædia Britannica]] <ref>Encyclopaedia Britannica, Inc. "[https://www.britannica.com/explore/100women/the-women/profiles 100 Virinoj]" . Encyclopaedia Britannica . Arkivo .</ref>. Filmkritikisto Armond White diris ke ŝi igis kelkajn artistojn "arte konsciaj" kaj sentas ke "ili neniam ripetos la momenton kiam la ligo de Madonna al la [[Zeitgeist]] iĝis historia" <ref>[https://web.archive.org/web/20150312070925/https://www.out.com/music/2015/3/11/advertisements-herself-how-madonna-perfected-art-form Reklamoj por Ŝi: Kiel Madono perfektigis artan formon | El Revuo] , web.archive.org, 2015-03-12</ref>. En la percepto de la grafitiisto kaj kultura komentisto, Pub Five Freddie "estas la perfekta ekzemplo de la bildartisto" <ref name=":1" />. Post la morto de [[Michael Jackson]], grupo de argentinaj artkritikistoj konsideris ŝin "la nura universala artisto forlasita". Multaj kritikistoj, inkluzive de Daniel Molina, Graciela Speranza kaj Alicia de Arteaga klarigis ke ŝi mem estas "multmedia esprimo kiu alportas kune modon, dancon, fotarton, skulptaĵon, muzikon, vidbendon kaj pentraĵon" <ref>[https://web.archive.org/web/20210321221653/https://www.lanacion.com.ar/cultura/la-ultima-revolucion-del-arte-nid1215025/ La última revolución del arte - LA NACION] , web.archive.org, 2021-03-21</ref>. Simila koncepto notiĝis fare de John Parles kiam li invitis la spektantaron por vidi ŝin kiel "daŭranta multmedia artprojekto" <ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20130517175225/https://www.nytimes.com/1990/06/11/arts/critic-s-notebook-on-the-edge-of-the-permissible-madonna-s-evolving-persona.html?pagewanted=all&src=pm Kajero de kritikisto; Sur la Rando de la Permesebla: la Evoluanta Persona de Madono - New York Times] , web.archive.org, 2013-05-17</ref>. Iluziartisto David Blaine priskribis ŝin kiel "en si mem sian propran plej bonegan artverkon - io tiel influa por esti neimagebla". Profesoro John R. Anglaj kaj Sikh Studies-maĵoro majo eltrovis ke ŝi estis " [[Tutarta verko|gazmatkunstwerk]] " kaj skota muzikverkisto Alan McGee diris ke ŝi estis "postmoderna arto la similaĵoj de kiuj ni neniam vidos denove" <ref name=":3" />. == Komerca efiko == [[Dosiero:102967001_wealth-nc.png|eta|[[Forbes]] revuartikolo (2017) deklaris ke Madonna estas la plej riĉa kantisto en [[Nordameriko]], kaj datuma ĵurnalisto Clara Guibourg de BBC rimarkis en ŝia artikolo de 2018 pri multaj el la statistikoj de Madonna inkluzive ŝian plej altan netan valoron <ref name="Guibourg2">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-45112992|title=Madonna at 60: The Queen of Pop in seven charts|work=[[BBC News]]|access-date=April 29, 2021|date=August 15, 2018|archive-date=November 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109030732/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-45112992|url-status=live}}</ref>.]] [[Dosiero:Madonna_vinyl_(cropped).jpg|eta|Madonna estis kronita fare de la [[Guinness-libro de rekordoj]] en [[1998]] kiel la kantisto kiu vendis la plej multajn albumojn kaj kantojn en historio kiam ŝia albumo kaj kantvendo estis proksimume 200 milionoj da kopioj, kio ankaŭ igis ŝin la unua kantisto fari tion. Ŝi daŭre tenas la rekordon kun vendo de 345 milionoj da albumoj kaj kantoj, igante ŝin la ununura virino kiu vendis pli ol 300 milionojn da kopioj <ref>{{cite news|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2018/8/madonnas-career-in-10-records-as-queen-of-pop-turns-60-536857|title=Madonna's career in 10 records as Queen of Pop turns 60|date=August 16, 2018|first=Riley|last=Baker|work=[[Guinness World Records]]|access-date=March 25, 2021|archive-date=January 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120234548/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2018/8/madonnas-career-in-10-records-as-queen-of-pop-turns-60-536857|url-status=live}}</ref>.]] [[Dosiero:Like_a_Prayer_single_logo_(cropped).png|eta|Emblemo de ŝia ''Kiel Preĝo'' epoko. La [[Varomarko|varmarko]] de Madonna estis vasta analizita de multenombraj agentoj, donita al ŝia kredito de preskaŭ-eksterordinara pozicio]] [[Dosiero:Warner_Communications.svg|maldekstra|eta|En la pinto de ŝia kariero, la vendaj cifero de Madonna influis la provizon de [[WarnerMedia]] kaj havis 20 al 33 procento de ĉiuj diskovendoj de la firmao.]] La [[semiotiko]] kaj influo de Madonna ankaŭ etendiĝis en la kampon de fakaj lernejoj kaj la merkatika komunumo. Ekonomiistoj, merkatistoj, entreprenistoj aŭ aliaj komercaj fakuloj analizis aŭ faris kursojn, kiuj esploras ŝian sukceson kaj komercajn "strategiojn"; ekzemple, la akademiulo Douglas Kellner diris ke "estas maleble plene ekteni la Madonna-fenomenon sen analizado de ŝiaj merkatigstrategioj". Ekonomiisto kaj esploristo Robert M. Grant prelegis pri ŝi en 2008 kaj emfazis la kuntekston de la distra mondo por konkurencivo. Merkatadeksperto kaj profesoro Stephen Brown de la Universitato de Ulstero nomis ŝin "merkatiga geniulo" dum esplorado de ŝia kazo. Komerca profesoro Oren Harari elpensis la frazon "Madonna-efiko" inspirita per ŝiaj komercaj taktikoj kaj ŝanĝoj, vidante ĝian uzon por kaj individuoj kaj organizoj. Doktoro Peter van Ham de ''NATO Review'' klarigis la "Madonnan-kurbon", frazon uzatan de kelkaj komercaj analizistoj por priskribi "adaptiĝi al novaj taskoj konservante viajn proprajn principojn". Li plue klarigis ke "komercoj utiligas Madonna'n kiel rolmodelon por mem-reinvento." La psikologo Christopher Bergland analizis ankaŭ la sukceson de la kantisto, sed el [[Neŭroscienco|neŭroscienca]] vidpunkto. Ankaŭ, Madonna estis aprezita fare de gamo da ekspertoj en la industrio kiel [[Entreprenisto|komercistino]] kaj kelkaj el ili nomis ŝin "la plej inteligenta komercistino en Usono". La Kelly Lernejo de Komerco diris ke ŝi estis pli ol [[Rito|popolkulta ikono]] "kaj estis imperio de la unua tago." Profesoro Robert Miklich priskribis ŝin kiel korporacion en si mem, kiam li parolis pri ŝi en sia libro de "[[Hegelo]] ĝis Madonna". Colin Barrow, alvojaĝanta akademiulo ĉe la Cranfield Lernejo de Administrado, konsideris ŝin "organizo al si mem." Eksperto pri entreprenemo Martin Cope kaj teoriulo Jamie Anderson nomis ŝin iu kiu estis "naskita por esti entreprenisto". En 2018, Patricia Lippa Davis de ''Campaign'', engaĝiĝis kun Madonna en la aĝo de 60, proponante sian kazon kiel bonan ekzemplon por merkatistoj celantaj pli malnovajn demografiojn de virinoj. Ŝia kontribuo en helpi formi la muzikkomercon estis aprezita fare de [[Lucy O'Brien]], kiu diris ke Madonna iĝis la unua se temas pri "ekspluati la ideon" de la popartisto kiel marko en la 1980-aj jaroj. Redaktisto Gerald Marzoretti diris ke la celo de Madonna estis enkonduki la fenomenon de "steluleco" en multmedian. Jam en la [[1980-aj jaroj|80-aj]] kaj [[1990-aj jaroj|90-aj jaroj]] de la [[20-a jarcento]], multaj organizaĵoj kaj homoj nomis ŝin la plej sukcesa kantisto kiu ekzistas, dum en 1998 [[Guinness-libro de rekordoj]] oficiale kronis ŝin kiel la kantisto kiu vendis la plej multajn albumojn kaj kantojn de ĉiuj tempoj. Esploristoj de ''la Journal of Business Research'' nomis ŝin ne nur la plej komerce sukcesa kantisto en la historio, sed ankaŭ la plej sukcesa vojaĝanta kantisto de ĉiuj tempoj; Por tio, ili deklaris ke ekzistis "rekono de ŝia marko kaj vivstilo". En 2015, seksa konsultisto kaj muzikologo Laura Vignale instruis en kurso dediĉita al Madonna ĉe la Universitato de Oviedo ke "ŝi estas la nura virino kiu havas tiel longan kaj sukcesan karieron en la mondo de muziko." Madonna iĝis la unua virino aperanta sur la kovro de [[Forbes]] revuo. Krome, ŝi estis inkludita en pluraj el iliaj enspezoj kaj riĉaĵlistoj ekde ŝia frua kariero en la 1980-aj jaroj kaj eĉ estis nomita la plej riĉa kantisto. La usona komercrevuo, ''Fast Company'' nomis ŝin "la plej granda popmarko sur la planedo". En 2021, estis publikigita en Forbes ke dum ŝia kariero, Madonna gajnis pli ol 1.2 miliardojn da dolaroj <ref>[https://www.forbes.com/profile/madonna/ Madono] , Forbes '''(angla)'''</ref>. === Kulturaj tendencoj === [[Dosiero:Nathan_Rissman_and_Madonna_by_David_Shankbone.jpg|eta|Madonna kaj Nathan Rissman ĉe la premiero de ''[[:en:I_Am_Because_We_Are|I Am Because We Are]]'' (''mi estas ĉar ni estas'') ĉe la [[Filmfestivalo de Tribeca|Tribeca Filmo Festo]] en 2008.]] [[Dosiero:Madonna's_Coca-Coca_bottle_(7961835112).jpg|eta|[[Kolao|Kokakola botelo]] inspirita fare de Madonna <ref name="Madonna bottle2">{{Cite web|title=Couture Coke Bottles Inspired by Madonna|url=https://abcnews.go.com/blogs/lifestyle/2012/04/couture-coke-bottles-inspired-by-madonna|publisher=[[ABC News]]|first=Lauren|last=Torrisi|access-date=March 22, 2020|date=April 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323022520/https://abcnews.go.com/blogs/lifestyle/2012/04/couture-coke-bottles-inspired-by-madonna|archive-date=March 23, 2020|url-status=live}}</ref>.]] Dum la plej granda parto de ŝia kariero, la asocio kun Madonna kaj la tendencoj desegnis interpretojn de kelkaj observantoj, inkluzive de amaskomunikilaro kaj akademiuloj egale. Kanada asistanto profesoro Ken McCloud de la Universitato de Toronto konfirmis en sia libro "We Are the Champions" (2011) ke "ŝi ludis rolon en pluraj kulturaj tendencoj". Arthistoriisto John A. Walker konsideris ŝin "akra tendenca kreinto" (en kampoj kiel ekzemple [[arto]] aŭ [[Kino|kinejo]] ) kaj profesoro Mary Cross ankaŭ rimarkis ŝian "alĝustigon al kulturaj tendencoj". Tamen, preleganto Susan Hopkins de la [[Universitato de Suda Kvinslando]], skribante por "The Conversation" retejo en [[2016]], diris ke Madonna "pioniris multajn kulturajn tendencojn kiuj faris neniujn favorojn al averaĝaj laboristinoj". Madonna estas ĝenerale konsiderata kiel helpinta, motivigita, enkondukinta aŭ popularigi kelkajn aferojn kiel terminoj, lokoj, kulturaj praktikoj, modotendencoj aŭ produktoj kiujn "MuchMusic" konsideris "la plej grandaj tendencoj en la mondo." Manuel Heredia, la ministro de turismo en [[Belizo]] diris, ke la kanto ''La Isla Bonita'' altiris turistojn al [[San Petro (Belizo)|San Petro]] en [[Belizo]]. Simila ekzemplo okazis kiam ŝi translokiĝis al [[Lisbono]] ĉirkaŭ [[2017]], tiel altirante turistojn al la lando kaj igante turistojn interesiĝi pri la [[Nemoveblaĵo|nemoveblaĵoj]] de la lando. Multaj fontoj kiel ekzemple la [[The Independent]] gazeto kreditis Madonna'n je la populareco de [[juda mistikismo]] en la [[okcidenta mondo]]. Usona verkistino kaj iama edukisto Alison Strobel diris tion: Madonna fariĝis tiel populara, ke estis facile trovi lokon por lerni pri ŝi. The [[The New York Times|New York Times]] asertis ke Madonna alportis [[Jogo|jogon]] al publika konscio. Profesoroj Isabel Dyke kaj Pamela Moss precipe kreditis ŝin je la populareco de [[Ashtanga Jogo|Aŝtanga Jogo]]. Stephen Orsprung de Smith College parolis pri la influo de Madonna en la kampo de modo kaj asertis ke ŝi kreis "novan [[Merkato|merkaton]] de modo" kaj krome asertis ke ŝia arto "lasis markon sur la mondo". La dana preleganto Henrik Volgaard asertis, ke Madonna popularigis la fakon de danca muziko en la mondo danke al siaj kantoj kaj ŝiaj muzikfilmetoj. Usonaj profesoroj argumentis ke ŝi ankaŭ kontribuis al la populareco de vortoj kaj frazoj en la angla leksikono. Ili inkluzivis la anglan esprimon "wannabe" (volestulo) ke [[Time]] revuo uzis en [[1985]] por priskribi la "Madonna Wannabe" (tiuj kiuj deziras esti kiel Madonna) fenomenon, en kiu multaj homoj volis esti kiel Madonna kaj superforte imitas ŝin. Alia termino, kiu estis populara danke al ŝi, estas el la nomo de la unua filmo en kiu ŝi aktoris. En la angla la filmo nomiĝas: ''Desperately Seeking Susan'' (''Senespere serĉante Suzanan''). La nomo de la filmo estis vaste cirkulita en gazettitoloj kaj iĝis populara frazo. Kristin Lieb de BuzzFeed News asertis ke Madonna popularigis la esprimon "Celesbian" (interkruciĝo inter la vortoj celebra-famula kaj lesba) dank'al sia [[kiso]] kun [[Britney Spears]] kaj [[Christina Aguilera]] ĉe la premioj VMA en [[2003]]. Dank' al tiu ĉi ceremonio ankaŭ estis inventita la termino "Madonna-Britney", kiu estis vaste uzata en [[2004]]. Akademiano Juliana Tsovatkova notis ke [[Dolce & Gabbana]] "ricevis sian unuan internacian rekonon dank'al Madonna", dum ĵurnalistoj kiel ekzemple Lynn Hirschberg skribis ke la atento ĉirkaŭa modokreanto Olivia Wiskens estis intensigita dank'al la kantisto. La [[The Daily Telegraph|Daily Telegraph]] asertis ke dank'al Madonna, la pentraĵoj de [[Frida Kahlo]] iĝis popularaj inter artkolektantoj. Esploristoj Rhonda Hammer kaj Douglas Kellner raportis al la klipo de la kanto ''[[Frozen (popkanto)|Frozen]]'' en kiu Madonna portis hindan kostumon kaj asertis tiutempe, ke virinoj, kiuj estas vestitaj sub la influo de [[Suda Azio|sud-aziaj]] virinoj, estas atendita esti populara fenomeno en la proksima estonteco, ili asertis ke "kvankam Madonna ne iniciatis la belecon de [[Akcesoraĵo|akcesoraĵoj]] de hinda modo [... ] tamen ŝi alportis ilin al la publikatento altirante la atenton de la monda amaskomunikilaro." Laŭ latinaj kritikistoj, ŝi alportis [[Burlesko|burleskaĵon]] en [[Amaskulturo|amaskulturon]]. Raportisto Mark Bego asertis ke Madonna kune kun Michael Jackson helpis establi la sukceson de la [[MTV (televida kanalo)|MTV]]-kanalo. Muzikrecenzisto Stephen Thomas Earlwein diris ke ŝi havis "enorman rolon en la popularigo de danca muziko". Aliaj kritikistoj asertis ke Madonna havis efikon en levado de la populareco de [[elektronika muziko]]. Verkistoj kiel Lucy O'Brien asertis ke Madonna ankaŭ havis influon sur la [[:en:Rave|rave movado]], precipe en la [[1990-aj jaroj]]. Laŭ [[The Vinyl Factory]], ŝia unuopaĵo ''[[Vogue (kanto)|Vogue]]'' popularigis la uzon de la [[KORG|Korg]] M1-instrumento. Krome, la kanto levis konscion pri la [[Vogue (danco)|Vogue]]-dancoj. == Madonna en popola kulturo == [[Dosiero:Madonna_-_Rebel_Heart_Tour_2015_-_London_2_(23405804962).jpg|eta|Madonna vidita de ŝia londona spektantaro dum ŝia turneo ribela koro en 2015]] Madonna kiel popikono kaj figuro pri popola kulturo igis multajn homojn analizi ŝian personecon kaj ŝiajn muzikajn kaj vidajn verkojn tra la jaroj. En la 1990-aj jaroj, akademiulo Douglas Kellner konsideris ŝin "tre influa popkulturikono" kaj "la plej parolita pri kantisto en populara muziko". La daŭra percepto de Madonna kiel subjekto en popola kulturo estis esprimita fare de komunikadkonsultistoj kaj amaskomunikilstudaj esploristoj kiam ili diris tion: "Madonna daŭre estas malfacila ĉeesto ene de popola kulturo." En [[2012]], latinaj kritikistoj kiel Victor Lenor perceptis Madonna'n kiel la plej influa persono pri popola kulturo en tiu tempo. En [[2015]], esploristo de la programo "Esplorado en Kampoj" de Rutgers University diris ke "Madonna fariĝis la plej granda kaj plej socie grava popikono, same kiel la plej kontestata." Kiam ŝi fariĝis 60-jara en [[2018]], [[The Guardian]] prezentis serion de artikoloj diskutantaj ŝian karakteron el la vidpunkto de pluraj aŭtoroj, inkluzive de kolumnistoj aŭ muzikistoj. Kiel parto de tiuj komentoj, la verkisto de la "Observanto" kolono Barbara Allen skribis ke "ŝi volis difini la [[zeitgeist]], kaj ne ĵus reflekti ĝin" kaj diris ke "populara kulturo daŭre odoras je sia influo". En ŝia artikolo ŝi ankaŭ deklaris ke Madonna estas "la plej granda pluvivanto de popmuziko" Georges Claude Gilbert notis ke "Madonna estis longe akceptita kiel popikono kiu indikas ŝin kiel postmodernan miton kun ŝajna universaleco kaj eterneco". Same, Russell Ilipa de PRS por Muziko skribis ke "Dum ŝia kariero, Madonna transcendis la esprimon "popstelulo" por iĝi tutmonda kultura ikono." === Publika kaj amaskomunikila figuro === [[Dosiero:Madonna,_Betancourt_and_Fernández_de_Kirchner.jpg|eta|Kolombia aktivulino [[Íngrid Betancourt]] (post la Operacio Emmanuel), tiam prezidanto de Argentino, [[Cristina Fernández de Kirchner]] kaj Madonna en 2008.]] Aŭtoroj en la akademia komplekso "The Connection Madonna" trovis ke "aliaj esploristoj analizas konversaciojn kaj reprezentadojn de Madonna en la amaskomunikilaro." Profesoro Anne Kwatkovich diris ke figuroj kiel Madonna rivelas la "tutmondan atingon de amaskomunikila kulturo". Diversaj akademiuloj ankaŭ notis la komentaĵon de redaktisto Stephen Anderson pri "The Village Voice" pri Madonna, kiu diris en [[1989]] : "Ŝi fariĝis deponejo por ĉiuj niaj ideoj pri famo, [[mono]], sekso, feminismo, popkulturo, kaj eĉ morto." En retroaktiva vido de tiu punkto, la brita leganto Deborah Jermyn de la Universitato de Roehampton komentis en 2016 ke Madonna "maljuniĝas kaj ne foriras de vido kaj daŭre funkcias kiel rezervujo". En la opinio de la hispana filozofo, Anna Marta Gonzalez Madonna havas neniun "kulturan" eminentecon sed ŝi "estos pli kulture signifa ol la plej multaj el la homoj kiuj ŝanĝis la kurson de historio". Skribante por [[Forko|Pitchfork]] en [[2015]], muzikverkisto kaj instruisto T. Cole Rachel diris: "Se vi ne estas fervora adoranto - aŭ eĉ adoranto entute - ne estas eskapinta Madonna. Ŝi estas ĉie." Kvankam laŭlonge de la jaroj pri la sukceso kaj influo de Madonna en la kampo de muziko estis parolita ankaŭ estis homoj kiuj tra la jaroj sentis ke preter la muzika industrio Madonna estas unu el la plej famaj virinoj en la mondo. Muzikrecenzisto Stephen Thomas Earlwein skribis en profiloj de ŝi en [[Allmusic]] kaj [[MTV (televida kanalo)|MTV]] ke "unu el la plej grandaj atingoj de Madonna estas la maniero kiel ŝi manipulis la amaskomunikilaron kaj publikon kun sia muziko, ŝiaj vidbendoj, ŝia diskonigo kaj ŝia sekseco." Becky Johnston de revuo Intervjuo diris ke Madonna ĉiam "incitetis raportistojn bonege" kaj estis "impona kaj sincera kiam la situacio postulis tion". La politika aktivulo, Yasmina Tesanovich nomis Madonna'n "unu el la plej honestaj prezentistoj en popkulturo" kaj plue asertis ke ŝiaj ŝanĝoj estis "bone pripensitaj". En 2013, preleganto Becca Cragin diris ke "Madonna sukcesis teni la atenton de publiko dum 30 jaroj" kun kapabloj kiel ekzemple "esprimado de si". Muzikredaktisto Bill Friskix-Warren skribis ke "la megasteluleco kaj kultura influo de Madonna igis ŝin same multe socia konstruaĵo kiel persono kiu iĝis ideo." "Multaj malsamaj specoj de homoj aprezas Madonna'n pro multaj malsamaj kialoj. Madonna havas adorantojn junaj kaj maljunaj, honestaj kaj samseksemaj, kleraj kaj nekleraj, homoj kiuj venas el evoluintaj landoj kaj homoj sur Ipe el triamondaj landoj, nigraj, blankaj, brunaj kaj flavaj, kaj de ĉiu seksa prefero, demografia kategorio kaj vivstilo imagebla. Homoj kiuj estas diferencaj de unu la alian laŭ ĉiu maniero, daŭre povas trovi ion signifan en la plurdimensia bildo de Madonna." === Famo === [[Dosiero:Madonna_@_Berlinale_(2).jpg|eta|Eble pli ol iu ajn alia periodo de ŝia kariero, en la jaroj 1989–1993 ŝi estis ofte opiniita kiel la plej fama virino sur la planedo. Ŝia famo kaj steluleco estis la temo de intelektaj diskutoj, inkluzive de komunikadstudoj kaj takso de ŝia efiko al kampoj kiel ekzemple feminismo.]]Stan Hawkins de la Universitato de Leeds diris ke Madonna estis la unua ina soloartisto se temas pri atingi superstelulstatuson en la 1980-aj jaroj. Historiisto Gil Troy difinis Madonna'n kiel "la dominan inan stelon de la 1980-aj jaroj". Akademiulo Andrew Ferguson asertis ke "ŝia plej granda krimo estis longviveco" dum akademia Lynn Ferguson fakte asertis ke ŝia populareco malkreskis en la 1990-aj jaroj. La brita verkisto Mark Watts, kiu verkis la akademian revuon "New Theatre Quarterly" en [[1996]], sentis, ke la (perceptitaj) leviĝo kaj falo de Madonna iris, se tiel diri, man en mano kun tiu de postmoderna teorio - "sed tamen ŝi multe influis ĝin". Preter dividitaj perceptoj, Erin Skarda skribis al "Time" en 2012 ke "ŝi baze redifinis tion kion signifas esti fama en Usono." Brita verkinto Peter Robinson ankaŭ diris ke "Madonna sufiĉe multe inventis nuntempan popfamon tiel ke ekzistas iom da ŝi en la [[DNA]] de io ajn moderna popmuziko". La redaktisto Anali Newitz notis en la naŭdekaj ke " [[Teologio|teologiaj]] kampoj por kviraj studoj skribis studojn sur la signifo de Madonna por seksaj rilatoj, por usona kulturo kaj por la estonteco". Dum kvar sinsekvaj jardekoj Madonna estis priskribita de multaj amaskomunikiloj kiel "unu el la plej famaj virinoj" aŭ la "plej fama artisto". En respondo al tiu punkto, la franca akademiano Georges Claude Gilbert registris ke "en la usona, brita, aŭstralia kaj franca gazetaro" (liaj kvar ĉefaj fontoj) "estas klare kiel tago, ke Madonna estas la plej fama virino en la mondo". La brita akademiulo kaj ekonomiisto Robert M. priskribis ĝin en similaj manieroj. Grant kiel "la plej fama virino sur la planedo" en [[2008]]. Politika konsultisto Aaron Klein diris en [[2007]] ke ŝi estas verŝajne "la plej konata usona famulo en la Proksima Oriento." Rosie Millard de la [[BBC]] diris ke ŝi "ne povas esti dirita kiel la plej fama persono vivanta en Britio" (rilatante al la fakto ke Millard vivas en Britio). Brita verkisto Matt Keane skribis en 2018: "Ŝi estas unu el la plej famaj virinoj, kiuj iam vivis." Cornell University kronis Madonnan en [[2014]] kiel "la plej influa virino en historio" en studo bazita sur algoritmoj de Vikipedio. Krome, financa konsilisto Alvin Hall nomis Madonnan en [[2003]] la "plej potenca famulo en la mondo" tiutempe. === Honoraj titoloj por Madonna === [[Dosiero:Madonna_on_Medellin_MTV_premiere.png|eta|Madonna en intervjuo por la internacia MTV-kanalo, aprilo 2019.]] Dum ŝia kariero, Madonna ricevis plurajn honorajn titolojn. La ĉilia revuo "Qué Pasa" deklaris en 1996 ke "Madonna povas esti atribuita multajn kromnomojn kaj neniam troigi. Ŝi estas la senkontesta reĝino de popmuziko, la diino de sekso kaj la reĝino de merkatigo." Aŭstralia profesoro Robert Clarke de la [[Universitato de Tasmanio]] skribis en "Salonitic Colonialism" (2009) ke "Madonna estas identigita kun gamo da kromknomoj kiel ekzemple "materialisma knabino" aŭ "reĝino de popmuziko" rilatanta al ŝia grandkomerca popkariero". Skota muzikverkisto Alan McGee asertis ke Madonna kaj Michael Jackson elpensis la esprimojn "Reĝino kaj Reĝo de Popmuziko", dum usona ĵurnalisto Edna Gundersen priskribis Michael Jackson, [[Prince]] kaj Madonnan kiel "poptriopon kiu eltenas ilian duonjarcenton" en 2009. En akademiaj artikoloj de la naŭdekaj ŝi estis nomita "moderna meduzo" kaj de kelkaj kiel la "reĝino de seksa malordo" kaj "reĝino de rasismo". Ŝi ankaŭ estis nomita la "Reĝino de Allowances". Profesoro Matthew Donahue, kiu prelegas pri Madonna en multaj el siaj klasoj en la popolkultura sekcio en Bowling Green State University, nomis ŝin "la reĝino de ĉiuj amaskomunikiloj." La brita gazetaro kromnomis ŝin "Madge" kiam ŝi translokiĝis al [[Londono]] en la finaj 1990aj jaroj. Ŝi ankaŭ estis nomita la reĝino de MTV kaj [[CNN]] diris ke MTV povus fari kanalon kiu estas nur por Madonna. == Influoj == === Aferoj kiuj influis Madonna'n === [[Dosiero:Rebel_Heart_Tour_2016_-_Brisbane_2_(25683897113).jpg|eta|Aŭtoroj ofte rimarkis la alproprigon de Madonna de nigrula, azia (''montrita'') aŭ latina kulturo.]] [[Dosiero:4Q201.jpg|maldekstra|eta|Pli ol iu ajn, Madonna estas tipe kreditita por popularigi la judan mistikismon kaj [[Kabalo|Kabalo'n]] ambaŭ en [[Okcidenta civilizo|okcidenta mondo]] kaj [[popola kulturo]]]] [[National Geographic Society|National Geographic]] trovis ke historiistoj aŭ antropologoj spuras ŝiajn influojn de pluraj kulturaj inspiroj kiel ekzemple sudokcident-azia spiriteco ĝis feminisma arthistorio. Ŝi ankaŭ estis inspirita fare de aliaj kantistoj kaj famuloj, dum multaj filmoj dokumentis ke ŝiaj ĉefaj inspiroj venis de la mondo de arto kaj filmo, prefere ol muziko. Observantoj rilatis al ŝia influo sur aliaj prezentistoj kiel ekzemple Howard Kramer, direktoro de la [[Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo]] diris ke "kvankam Madonna havis influojn, ŝi kreis sian propran personan stilon". Li aldonis ke la kantisto "skribis sian propran formulon; ŝi ne devis sekvi la formulon de iu ajn alia." === Aferojn kiujn Madonna influis === [[Dosiero:Madaonna_-_Madama_X_album_(48122941058).jpg|eta|Madonna surmura stratafiŝo de ŝia albumo de 2019, ''Madame X''.]] [[Dosiero:Frida_Kahlo,_by_Guillermo_Kahlo_3_(cropped).jpg|eta|Diversaj fontoj, inkluzive de artaj revuoj kaj artaj historiistoj, rimarkis ke Madonna ludis gravan rolon en alportado de [[Frida Kahlo]] (fotita) kaj ties "Fridamania" en populara kulturo kaj kolekto de la mondo]] Granda nombro da internaciaj verkistoj kaj ĵurnalistoj kiuj traktas muzikon notis la influon de Madonna sur aliaj, precipe inter inaj artistoj. Jocelyn Vena de MTV diris ke "ŝi influis aliajn" "kaj eĉ sin". Ian Youngs de la BBC skribis ke "ŝia influo sur aliaj venas same multe de ŝia bildo kiel de ŝia muziko". Kaj Young kaj Paul Rees de Q notis ke Madonna estas "konscia pri la efiko kiun ŝi havas sur aliaj". La muzikĵurnalisto Diego A. Manrique notis la dominecon en la furorlisto de "Herirs" kaj notis ke "laŭ popkulturo ni vivas en la epoko de Madonna". La eseisto Gillian Barnstetter, kiu skribis por la "Daily Dot", ankaŭ dividis similajn pensojn kaj trovis pli da graveco en ŝia influo kaj skribis ke Madonna estas unu el la "plej grandaj faktoroj en tiu influo" Li notis la periodon de la 80-aj jaroj en kiu Madonna. eksplodis, kaj rilatis al la fakto ke tiam Plej elstaraj muzikistoj estis viroj. Branstetter sentis ke la kantisto estis "disigita ĉie en ĉiu centra ago" kaj ŝia efiko estis "preskaŭ plene sufoka". Fontoj kaj verkintoj kiel ekzemple "Branstetter" konsciis pri la influo de artistoj de aliaj generacioj ol Madonna, dum Nick Levine de iD klarigis en 2018 ke "ŝi ne fiksis la ŝablonon sole" sed "pli ol iu ajn alia, Madonna kreis la regulojn. de engaĝiĝo kiuj nun estas sekvitaj fare de Ĉiuj". En la sama jaro, 2018, la [[Billboard (revuo)|Billboard]]-teamo komparis ŝin kun Michael Jackson kaj Prince kaj aldonis ke "Madonna daŭre estas tiu kiu plej starigis la ŝablonon por kio popstelulo povas kaj devus esti." En pli ampleksa recenzo, Michelle Castillo de "Time" finis en 2010 ke ĉiu popstelulo (en la lastaj du aŭ tri jardekoj) devas danki Madonna'n iel pro ŝia sukceso." Similaj pensoj venis de profesoro Mary Cross kiu skribis ke "novaj popikonoj ŝuldas al Madonna dankon" kaj aldonis ke "ŝia influo estas nekontestebla kaj ampleksa." Tony Scalpani skribis por [[MSNBC]] en 2008 ke "artistoj daŭre uzas ŝiajn ideojn kaj aspektas modernaj farante tion." La vasta influo de Madonna sur inaj artistoj kaj la influo kiun ŝi havis en iliaj verkoj notiĝis per [[Vice (revuo)|Vice]] revuo: "Recenzoj de ŝia laboro funkciis kiel vojmapo por ekzamenado de virinoj en ĉiu stadio de iliaj muzikkarieroj." Ekstere de la muzika industrio, Madonna estis la temo de multaj libroj, artikoloj kaj aliaj literaturaj verkoj, kie la plej multaj verkistoj notas ŝian grandan influon. Verkisto Maura Johnston traktis tiun punkton kaj diris ke "la apetito por libroj pri Madonna estas bonega, kaj la gamo da aliroj kiujn verkistoj, redaktistoj kaj fotistoj prenis por formi siajn portretojn estas signoj de kiel ŝia kariero ankaŭ inspiris." Ekzemploj inkludas la italan verkinton Francesco Falconi, kiu diris ke ŝi inspiris sian skribkarieron. Fotisto Mario Testino estas alia ekzemplo. En intervjuo kun Nigel Ferndale, li diris ke Madonna estis la unua ne-modelo kun kiu li kunlaboris: "Kun ŝi mi sciis ke mi malkovris mian stilon ĉar mi ŝatas kredi je kion mi fotas." Modokreanto Anna Sui citis Madonna'n kiel influon en ŝia kariero. Ŝi komentis, ke renkonti la kantiston donis al ŝi "konfidon" kaj donis al ŝi "motivon efektivigi la ideon komenci sian propran unuan startlenan spektaklon." Ŝia influo ankaŭ estis trovita en nuntempaj artistoj. Ĝenerala ekzemplo inkludas "Dazed" artikolon de kuratoro Jefferson Hack (2014) kiam li analizis artaĵojn de nuntempaj artistoj en la kunteksto de Madonna. Unu el ili estis Silvia Prada kiu diris: "Por mi, Madonna fariĝis eĉ pli grava ol iu ajn artmovado laŭ historio kaj popola kulturo." La skota pentristo Peter Howson, kiu dediĉis multajn verkojn al la kantisto de la urbo iam ĉar "ŝi estas temo al kiu ĉiuj estas altiritaj". La meksika pentristo [[Alberto Gironella]] dediĉis preskaŭ ĉiujn siajn verkojn en siaj lastaj tagoj al Madonna kaj li priskribis ke "pli ol popmuziko, ŝi estas la lasta superrealisto". === Madonna kiel kromnomo aŭ titolo por aliaj === [[Dosiero:Rihanna,_LOUD_Tour,_Hannover_3_cropped_2.JPG|dekstra|eta|[[Rihanna]] diris al la amaskomunikilaro en [[2007]] ke ŝi volis esti "la nigra Madonna"]] Ekde la 1980-aj jaroj, diversaj artistoj (ĉefe inaj muzikistoj) tra la mondo estas nomitaj "Madonna" fare de la gazetaro, kritikistoj aŭ intelektuloj. Ĉi tiu temo ankaŭ ricevis signifan priraportadon en la literaturo de kelkaj el ili. Ekzemple, la kantisto [[Britney Spears]] poste estis nomita la "heredanto de Madonna" kaj la "princino de popmuziko" pro la fakto ke Madonna estis nomita la "reĝino de popmuziko". Kanada filozofo Paul Thagard klarigis ke "kiam homoj diras ke (Lancoj) estas la nova Madonna, ili ne laŭlitere signifas ke ŝi estas Madonna, sed ili indikas kiom multe da sistema simileco ekzistas inter la du." En superrigardo de tiu afero, Billboard revuo deklaris en 2017 ke Madonna "devas akcepti la rolon de komandanto staranta ĉe la avangardo de virinoj" same kiel "la kontestatan kompleksecon de homa sekseco, malgraŭ la neevitebla liberigo por okazi". Krome ili skribis ke Madonna "devas esti tendenco aŭ muzo por produktantoj, kantverkistoj, modokreantoj aŭ direktoroj egale egalante kaj ŝiajn diskovendojn kaj ŝiajn atingojn". La kinejoj Issa Muguruza kaj Los Prieto Flores skribis en 2021 ke ĉiufoje "estas meksika Madonna, latina Madonna kaj eĉ nigra Madonna" ĉar ŝi kreis sian propran bildon kaj multaj homoj perceptas ŝin kiel manieron fari aĵojn. Ekde ŝia sukceso en la 1980-aj jaroj, diversaj diskokompanioj inkluzive de CBS Records International kaj Reprise Records vidis Madonna'n kiel modelo por sukceso kaj deziris ke iliaj kantistinoj estu same sukcesaj kiel Madonna. Kantistoj kiel [[Martika]] kaj [[Hindio]] kiuj estis signitaj al tiuj muzikeldonejoj eĉ elektis siajn artistajn nomojn inspiritajn fare de Madonna. Ekzemple, la latina diskokompanio [[Hispavox]] deziris ke iliaj kantistinoj estu tiel sukcesaj ke ili povus nomi ilin la "Hispana Madonna". Komence de la naŭdekaj, ĉi tiu fenomeno estis priskribita de Gloria Trevi en intervjuo kun la [[Los Angeles Times]] : "Multaj artistoj en [[Meksiko]] batalas por esti la latina Madonna". Tiutempe, Trevi mem ricevis la titolon "Latina Madonna" aŭ "Meksika Madonna". Dum la [[2000-aj jaroj]], kantistoj kiel [[Rihanna]], [[Anitta]] aŭ [[Dua Lipa]] ricevis kromnomojn inspiritajn de Madonna. La kantisto [[Sandra Cretu]] ankaŭ ricevis titolon inspiritan de Madonna kiam ŝi ricevis la titolon "La eŭropa Madonna". La kantisto [[Alisha Chinnay]] ankaŭ ricevis similan titolon kiam ŝi ricevis la titolon "Indian Madonna" dum la sudafrika kantisto [[Brenda Pisci]] estis kromnomita "La Nigra Madonna". Madonna mem ankaŭ uzis ĉi tiun esprimon kiam en 2015 ŝi nomis [[Kanye West]] la "nova Madonna" kaj la "nigra Madonna". == Konfliktaj opinioj == [[Dosiero:Madonna_Graffiti_Medusa_(7).png|eta|Dum la 1990-aj jaroj, Madonna estis nomita fare de akademiuloj la "moderna Meduzo".]] [[Dosiero:Nobody_Knows_Me_MDNA.jpg|eta|Kvankam ŝi ricevis kritikon de politikistoj kaj religiaj gvidantoj, Madonna ankaŭ kritikis ilin publike en ŝiaj prezentaĵoj kaj paroladoj. Ĉi-tie kun la gvidantoj de la [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikana Partio]] dum la balotoj de 2012.]] Profesoro Diane Pecknold skribis en American Icons (2006) ke Madonna ankaŭ estis "polariga figuro". Teoriulo kaj kritikisto, Stuart Sim skribis ke "Madonna nun akiris la statuson de kultura ikono, sed ŝi estas ekstreme problema" kaj finis ke" ŝi faras tre malfacila klasifiki ŝin; depende de onies vidpunkto". Esploristo Audra Gugler de Lehi University klarigis ke "ekzistas granda grupo de kritikistoj kiuj laŭdis ŝin komence, sed poste iĝis seniluziigita kun ŝi kiam ŝi iĝis pli kaj pli polemika." Dum ŝia kariero, Madonna altiris la atenton de familiaj organizoj, kontraŭ-pornaj feministoj kaj religiaj grupoj ĉirkaŭ la mondo kun bojkoto aŭ protesto. Verkisto Jock McGregor de la kristana organizo "L'Abri" diris: "La sektoro de socio kiu estis plej trafita fare de Madonna, estis la kristana komunumo." Profesoro kaj ministro Bruce Forbes esprimis ke "kelkaj el la plej gravaj kaj interesaj tekstoj en lastatempa usona kulturo kiuj havas interkovrajn zorgojn kun teologioj de liberigo estas tiu de Madonna." Multaj kritikistoj ankaŭ akuzis Madonna'n je kultura transpreno. Sociologioprofesoro kaj verkinto David Cheney dokumentis en sia libro The Cultural Turn (1994) ke "por multaj politikaj aktivuloj, la pli ĝena implico estas ke Madonna subfosis bazajn signojn de subkultura membreco. Eĉ se ŝia sukceso nun malkreskis." Sociologo John Shepard skribis ke la kulturaj trajtoj de Madonna elstarigas la "bedaŭrinde daŭrantan socian realecon de kontrolo kaj submetiĝo". Prezidanto de Boston University John R. Silver diris ke "Madonna ne plu havas la rajton diri al niaj infanoj kion fari kiel [[Adolf Hitler]] kaj [[Saddam Hussein]] ne havis la rajton. Ĉi tiu estas la verkinto de la libro "Sex Symbols" (1999) diris ke Madonna "puŝis la limojn. ke la plej multaj virinoj ne volas rompi". Ĉe la pinto de ŝia kariero, kelkaj observantoj kiel ekzemple itala artkritikisto [[Bonito, Alica Oliva]] kaj verkisto [[Camille Paglia]] trovis ke por iuj "Madonna alportis reen [la bildon de la] [[Meretrico de Babilono]], la pagana diino malpermesita fare de la [[Nova Testamento]]. La verkintoj de la akademia artikolo "The Madonna Connection" komparis Madonna'n kun [[Sukubo]] ({{lang-la|succubus}}), kampfiguro de mezepokaj legendoj kiuj tentus virojn por amori kun ŝi. Juda rabeno Shmuli Butach diris en 2004: "Dum pli ol du jardekoj, Madonna estis permesita detrui la inan registradindustrion forviŝante la limon inter muziko kaj [[pornografio]]." Krome, li priskribis la agojn de Madonna kiel "timigajn" kaj asertis ke Madonna kaj homoj kiel ŝi "naskigis tragedian mondon." Profesoroj Sheila Jeffries kaj Cheryl Obers diris ke "Madonna estis grava elemento en donado al la prostituitinoj la aspekto de alta modo kaj tiel helpis normaligi prostituadon en la kulturo." La verkintoj de la libro "Representing gender in cultures" asertis ke Madonna malaltigis sian statuson kiel vera muzikisto, dum en la okuloj de la belga kritikisto Luc Santa "ŝi estas apenaŭ adekvata kiel kantisto". Ludovic Hunter-Tilny de la [[Financial Times]] diris ke "ŝi pravas nomi sin komercistino sed malĝusta nomi sin artisto". Verkinto Michael Campbell sentis ke "nek [Mikaelo] Jackson nek Madonna estis muzikaj novigantoj", kvankam li klarigis ke "iliaj plej influaj kaj novigaj kontribuoj venis en aliaj kampoj". En alia ambivalenta punkto, aŭstralia publika intelektulo Jermaine Greer koncedis ke ŝi estis de la opinio dividita per multaj ke "ŝi [Madonna] povas nek danci nek kanti", sed priskribis ke "Madonna havas la nuran talenton kiu vere gravas en la 21-a jarcento" kiu estas "merkatado". === Kritiko tra la mondo === [[Dosiero:Protest_against_Madonna_in_Poland.jpg|maldekstra|eta|Protesto de religiaj subtenemuloj kontraŭ Madonna en Pollando por ŝia Sticky & Sweet (algluiĝa k. dolĉa) muzikturneo.]]Dum ŝia kariero Madonna estis bojkotita fare de landoj kaj komunumoj ĉirkaŭ la mondo. En 2016, la estro de brita grupo por [[Nord-Koreio]] riproĉis Madonnan pro la [[Kolapso de Sovetunio|kolapso de Sovet-Unio]] igante homojn aŭskulti "la plej stultajn aspektojn de [[Burĝo|burĝa]] imperiisma popkulturo". Alia aserto en tiu ĉi kunteksto venas de la rusa ĵurnalisto Maksim Ŝevĉenko, kiu skribis en 2012 ke ŝi estas parto de "viva simbolo de ĉio supraĵa, trompa kaj malama, kiun [[Okcidenta civilizo|Okcidento]] montras al [[Rusio]]". Politika konsultisto Aaron Klein en sia libro "Schmoozing with Terrorists" ke ĉiuj konas Madonnan en Mezoriento en negativa maniero kaj ke la teroristoj akuzas ŝin pri "koruptado de la homaro sur la tero". Krome, li rezonis, ke multaj [[ŝejĥo]]j vidas Madonna-n kiel iun, kiu provas igi junajn islamanojn devii de sia vojo. En [[2015]] estis raportite ke la [[Islama Ŝtato]] en [[Irako]] kaj la [[Levantenio]] nomis ŝiajn prezentojn kaj ŝian muzikon "Harmon" kaj diris ke ŝi reprezentis kontraŭ-islamajn valorojn. Mezorienta esploristo Patrick Clawson diris ke "iranaj radikaluloj ankaŭ malakceptas Madonnan". Ŝia decido koncerti ĉe la [[Eurovision Song Contest|Eŭrovido-Kantokonkurso]] en [[2019]] provokis kritikojn inter palestinaj aktivulaj grupoj, akademiuloj kaj intelektuloj de [[PACBI]] ĝis [[Bojkoto, Malinvesto, kaj Sankciumoj|BDS]]. Ŝi ricevis mortminacojn de multaj grupoj ĉar ŝia kultura influo estas vidita kiel negativa en iliaj okuloj. La Aŭstralia Novaĵagentejo (AAP) notis en [[2004]] ke palestinaj teroristoj minacis mortigi ŝin "ĉar ŝi reprezentas multajn aferojn kiujn ili malamas pri la Okcidento". Kiel rezulto, ŝi nuligis tri prezentojn kiuj estis planitaj en [[Israelo]] en tiu tempo. En [[2006]] estis raportite ke rusaj mafiaj krimestroj minacis mortigi ŝin dum ŝi estis sur turneo. En [[2009]], ŝi ankaŭ ricevis minacojn de islamaj ekstremistoj en Israelo, kiel anoncis la historiisto kaj ĵurnalisto Yossi Melman. La temo de adopto ankaŭ iĝis tre populara post kiam ŝi adoptis du infanojn en 2006. En [[2017]] ŝi denove adoptis du pliajn infanojn de Afriko-aktivistgrupoj avertis ŝin, ke tiel fari faciligos la trafikadon de infanoj en Afriko. La itala skulptisto Walter Fogni planis statuon de Madonna en [[1988]] kiun li volis konstrui en Italio ĉar la geavoj de Madonna venis de tie sed la urbestro de [[פאסנטרו|Passantero]] kontraŭbatalis la ideon kaj tiel ĝi ne realiĝis. La parencoj de Madonna en Italio ankaŭ kontraŭbatalis la ideon. === Adversaj reagoj === [[Dosiero:Nobody_Knows_Me_MDNA.jpg|eta|Kvankam ŝi ricevis kritikon de politikistoj kaj religiaj gvidantoj, Madonna ankaŭ kritikis ilin publike en ŝiaj prezentaĵoj kaj paroladoj. Ĉi-tie kun la gvidantoj de la [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikana Partio]] dum la balotoj de 2012.]] Deborah Jermyn de la Universitato de Roehampton skribis en 2016 ke "multaj akademiaj studoj pripensis kiel Madonna polarizas ŝiajn opiniojn". Kvankam ŝia revizio generis signifan analizon kaj kontraŭreagon, Maria Gallagher skribis en The Philadelphia Inquirer en 1992 ke "ekzistas neniu eskapa Madonna, tiel ke ni povas studi ŝin." Ŝi ankaŭ notis la fakton ke sociologo Cindy Patton priskribis Madonnan kiel "socialkritikiston laŭ maniero" kaj "havas instinkton ne nur por kio igos homojn koleraj, sed kio igos homojn pensi." Muzikologo Susan McClary diris ke Madonna temas pri reverkado de kelkaj tre bazaj niveloj de okcidenta penso. Akademiulo Googler diris pri Madonna: "Ŝi renkontis multajn kritikojn dum sia kariero, sed multe de ĝi estas maljusta." En la percepto de la merkatisto kaj profesoro Stephen Brown de la Universitato de Ulstero: "Kion homoj diras pri Madonna diras pli pri ili ol kion ili diras pri la kantisto." Stan Hawkins de la [[Universitato de Leeds]] diris en la malfruaj 1990-aj jaroj ke "la agoj de Madonna povas nur kolerigi tiujn kiuj estas nekonataj kun la ĉiutagaj homaj formoj de esprimo viditaj en reklamoj, filmoj, vidbendoj, modo, literaturo, arto kaj ĵurnalismo".[[Dosiero:Madonna_tour_collage.jpg|eta|Tipe, Madonna estas kreditita por krei la modernan koncertan turneon en multenombraj manieroj, inkluzive kiel teatra spektaklo en kiu la virina muzika artisto estas lokita en centran scenejon <ref name="Yanıkkaya2">{{Cite book|isbn=978-1-79984-830-1|title=Dangerous Women Feminism|work=Multidisciplinary Perspectives on Women, Voice, and Agency|author-link1=Berrin Yanıkkaya|last1=Yanıkkaya|first1=Berrin|first2=Angelique Margarita|last2=Nairn|date=2020|url=https://books.google.com/books?id=1FfRDwAAQBAJ&q=Madonna|access-date=January 30, 2022|publisher=IGI Global|pages=138–140|via=Google Books}}</ref><ref name="Cain20182">{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/eight-ways-madonna-changed-world-exploring-female-sexuality/|title=Eight ways Madonna changed the world, from exploring female sexuality to inventing reality TV|work=The Daily Telegraph|date=July 27, 2018|access-date=April 3, 2021|archive-date=July 27, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727185425/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/eight-ways-madonna-changed-world-exploring-female-sexuality/|url-access=limited|first=Matt|last=Cain|author-link=Matt Cain (writer)}}</ref>.]]Alia opinio venis de kanada akademiulo Samantha C. Tripp de Simon Fraser University, kiu diris ke "la korpo de kritiko inspirita per la kultura produktado de Madonna malfermis vojojn por feminisma analizo kiel tiu de [[Martha Stewart]]. Profesoro kaj ekonomiisto Robert C. Allen diris ke Madonna estas" fonto de tuta serio de diskursoj, multaj el kiuj estas kontraŭdiraj unu la alian sed kune ili prezentas la malsamajn vidojn de homoj." Nederlandaj akademiuloj en la artikolo "Madonna kiel simbolo de refleksiva modernigo" (2013) konsideris ŝin "simbolo" kaj "reprezento" kaj diris ke: "La socia kaj kultura streĉiteco enkorpigita en la Madonna klarigos la publikan kaj sciencan fascinon kiu ne estas Dua al tio. Kultura fenomeno." En internacia kongreso okazigita en 2005, kataluna tradukisto kaj asistanto profesoro Lydia Bruga de la University of De Vik (Universitato de De Vik) donis ŝian sufiĉe simpatian vidon de Madonna: "Madonna estas artisto kun multoblaj mesaĝoj kiuj foje estas neklaraj. Ili provokas polemikon, tio estas vera, sed tio preterpasas kreadon de polemikoj. Ŝia influo en la socio estas granda kaj vekas kritikojn ne nur ĉe "madonnafobiaj" "madonnafiliaj" feminismaj grupoj, sed ankaŭ de la plimulto de la monda loĝantaro. La usona verkistino Jennifer Egan skribis en sia artikolo pri Madonna, ke ŝi dubas pri la homoj, kiuj diris, ke Madonna ne havas talenton. Krome, ŝi diris ke "muziko memstare neniam ampleksis la tutecon de la ambicioj de Madonna." Eĉ Madonna mem konfesis tion, kiam ŝi diris en unu el siaj intervjuoj: "Mi scias, ke mi ne estas la plej bona kantisto aŭ dancisto, sed mi ne interesiĝas pri tio, mi interesiĝas esti politika." == Kulturaj priskriboj == [[Dosiero:By_Carlos_Latuff.jpg|eta|Politika karikaturo de brazila karikaturisto [[Carlos Latuff]] inspirita en la protestoj kontraŭ la anonco de ŝia prezento ĉe la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2019|Eurovision Kantokonkurso 2019]] en [[Israelo]].]]La vivo kaj kariero de Madonna estis prezentitaj en filmo, televido, literaturo, muziko, la artoj kaj eĉ scienco. Akademiulo Georges Claude Gilbert diris "ŝia kariero povas esti konsiderita finfina en pluraj kampoj" sed argumentis ke muzeekranaĵoj estis influitaj fare de ŝi. En 2006 specio de akvourso estis nomita "Echiniscus madonnae". La zoologoj kiuj malkovris tiun specion diris ke "ili estas feliĉaj nomi la specion laŭ la vera nomo de la plej signifaj artoj de nia tempo". Multaj nuntempaj artistoj estis inspiritaj fare de Madonna. Libro nomita "Madonna in Art" (2004) kolektis bildojn de la kantisto en arta formo de pli ol 116 artistoj de 23 landoj, inkluzive de Andrew Logan, Sebastian Kruger, [[Al Hirschfeld]] kaj Peter Husson. Krome, kial ŝi estis uzata kiel temo por muzikkolektantoj kaj estis unua en la listo de "100 plej kolekteblaj divoj" de la muzikrevuo "Record Collector". Ŝiaj kantoj estis kovritaj de multaj kantistoj en pluraj lingvoj kaj ŝi ankaŭ inspiris la kreadon de novaj muzikaj unuopaĵoj. En [[2002]], la aŭstralia muzikgrupo "The Androids" publikigis kanton nomitan ''Do It with Madonna'' kiu estis ilia unua kanto kiu estis parto de la komencaj kvin en la aŭstralia furorlisto. Simile okazis al [[Robbie Williams]] kiam li ĵetis kanton nomitan ''She's Madonna'' kiu atingis la unuajn kvin en multaj landoj de [[Eŭropo]]. En [[2010]] la muzikgrupo Secret publikigis kanton nomitan laŭ Madonna kiu atingis numeron unu en ilia hejmlando kaj eĉ publikigis [[Muzikalbumeto|EP]] nomitan laŭ Madonna. == Laŭdoj de recenzojn kaj enketojn == Dum ŝia kariero, Madonna aperis en multaj listoj. Profesoro Diane Pecknold diris en 2006: "Preskaŭ ĉiu enketo de la plej granda, plej bona popola kulturo inkluzivas ŝian nomon." Malsupre estas kelkaj ekzemploj de listoj kie Madonna estis vicigita tra la jaroj: {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+Madonna on critics' lists and polls (all-time or century) !Year !Publication !List or Work ! data-sort-type="number" |Rank ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|Ref.|Reference}} |- |2002 |[[Life (magazine)|''Life'']] |50 Most Influential [[Boomer|Boomers]] | align="center" |14 | align="center" |<ref>{{cite magazine|url=http://www.life.com/Life/boomers/50boomers02.html|title=The most influential boomers: Numbers 11 to 20|magazine=[[Life (magazine)|Life]]|access-date=December 3, 2021|archive-date=January 27, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070127071004/http://www.life.com/Life/boomers/50boomers02.html|url-status=dead|page=2}}</ref> |- |2005 |[[Discovery Channel]] |[[The Greatest American|100 Greatest Americans]] | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-2005-04-27-0504270282-story.html|title=America's Best Slightly Short of Greatness|work=[[Orlando Sentinel]]|archive-url=https://archive.today/20210330061123/https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-2005-04-27-0504270282-story.html|access-date=March 30, 2021|archive-date=March 30, 2021|url-status=dead|first=Jerry|last=Greene|date=April 5, 2005}}</ref> |- |2005 |''[[Variety (magazine)|Variety]]'' |100 Icons of the Century | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|title=100 Icons of the Century|url=http://www.variety.com/index.asp?layout=variety100&content=jump2&jump=iconIndex|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=October 6, 2011|date=October 16, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20051220175804/http://www.variety.com/index.asp?layout=variety100&content=jump2&jump=iconIndex|archive-date=December 20, 2005}}</ref> |- |2008 |''[[Encyclopædia Britannica]]'' |100 Most Influential Americans | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UbicAAAAQBAJ&pg=PA469|title=Britannica Guide to 100 Most Influential Americans|isbn=978-1-59339-857-6|chapter=Madonna (B. 1958)|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|date=2008|page=469}}</ref> |- |2009 |[[Igloo Books]] |People Who Changed the World {{Small|(134 names)}} | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/peoplewhochanged0000unse_s6f3/|title=People Who Changed the World|isbn=978-1-84817-717-8|publisher=[[Igloo Books]]|date=2009}}</ref> |- |2014 |[[Smithsonian Institution]] |100 Most Significant Americans of All Time | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/smithsonianmag/meet-100-most-significant-americans-all-time-180953341/|title=Meet the 100 Most Significant Americans of All Time|first=T.A.|last=Frail|work=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]]|date=November 17, 2014|access-date=March 31, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20141118033317/http://www.smithsonianmag.com/smithsonianmag/meet-100-most-significant-americans-all-time-180953341/|archive-date=November 18, 2014}}</ref> |- |2014 |[[University of Toulouse]] |[[Wikipedia]]'s most influential people {{Small|(Based on all languages ranked)}} | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/technology/wikipedias-most-influential-people-carl-linnaeus-jesus-hitler-michael-jackson-20140611-zs39r.html|title=Wikipedia's most influential people: Carl Linnaeus, Jesus, Hitler, Michael Jackson|first=Rose|last=Powell|work=[[The Sydney Morning Herald]]|date=June 10, 2014|access-date=April 5, 2021|archive-url=https://archive.today/20210405004951/https://www.smh.com.au/technology/wikipedias-most-influential-people-carl-linnaeus-jesus-hitler-michael-jackson-20140611-zs39r.html|archive-date=April 5, 2021}}</ref> |- |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !שנה !גוף !רשימה ! data-sort-type="number" |דירוג !מקום |- |1997 |[[:he:סיימון_אנד_שוסטר|סיימון אנד שוסטר]] |365 נשים אשר חוללו שינוי | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/365womenwhomaded0000unse/page/24/mode/2up?q=Madonna|title=Madonna, 1958|first=Catherine M.|last=Edmonson|work=365 women who made a difference|publisher=[[Adams Media]]|year=1997|access-date=March 31, 2021|via=Archive.org|isbn=978-1-5585-0641-1}}</ref> |- |1998 |''[[:he:ליידיז_הום|ליידיז הום]]'' |100 הנשים החשובות של המאה ה-20 | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{cite news|url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/35762719.html?dids=35762719:35762719&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+08%2C+1998&author=Vicky+Edwards.+Compiled+by+Wendy+Navratil.&pub=Chicago+Tribune&desc=WOMEN%27S+WORKS+GET+THEIR+WORDS%27+WORTH&pqatl=google|archive-url=https://web.archive.org/web/20120504030010/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/35762719.html?dids=35762719:35762719&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+08%2C+1998&author=Vicky+Edwards.+Compiled+by+Wendy+Navratil.&pub=Chicago+Tribune&desc=WOMEN%27S+WORKS+GET+THEIR+WORDS%27+WORTH&pqatl=google|url-status=dead|archive-date=May 4, 2012|title=Women's Works Get Their Words' Worth|first=Vicky|last=Edwards|work=[[Chicago Tribune]]|publisher=[[Tribune Company]]|date=November 8, 1998|access-date=March 29, 2021|via=Pqasb.pqarchiver}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120504030010/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/35762719.html?dids=35762719:35762719&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+08%2C+1998&author=Vicky+Edwards.+Compiled+by+Wendy+Navratil.&pub=Chicago+Tribune&desc=WOMEN%27S+WORKS+GET+THEIR+WORDS%27+WORTH&pqatl=google |date=2012-05-04 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/35762719.html?dids=35762719:35762719&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+08%2C+1998&author=Vicky+Edwards.+Compiled+by+Wendy+Navratil.&pub=Chicago+Tribune&desc=WOMEN%27S+WORKS+GET+THEIR+WORDS%27+WORTH&pqatl=google |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2023-04-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120504030010/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/35762719.html?dids=35762719:35762719&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+08%2C+1998&author=Vicky+Edwards.+Compiled+by+Wendy+Navratil.&pub=Chicago+Tribune&desc=WOMEN%27S+WORKS+GET+THEIR+WORDS%27+WORTH&pqatl=google |arkivdato=2012-05-04 }}</ref> |- |1998 |[[:he:בארנס_אנד_נובל|בארנס אנד נובל]] |100 הנשים המדהימות של המאה ה-20 | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=W81nAAAAMAAJ&q=Madonna|title=Remarkable Women of the Twentieth Century: 100 Portraits of Achievement|isbn=978-1-5679-9599-2|first1=Kristen|last1=Golden|first2=Barbara|last2=Findlen|year=1998}}</ref> |- |1999 |[[:he:ABC-Clio|ABC-Clio]] |נשים בולטות בהיסטוריה האמריקאית {{Small|500 מהנשים הבולטות בהיסטוריה האמריקאית}} | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|url=https://www.barnesandnoble.com/w/notable-women-in-american-history-lynda-g-adamson/1112047214|title=Madonna|page=222|first=Lynda G.|last=Adamson|work=Notable Women in American History: A Guide to Recommended Biographies and Autobiographies|publisher=[[ABC-Clio]]|date=August 30, 1999|access-date=May 30, 2021|isbn=978-0313295843}}</ref> |- |2002 |[[:he:VH1|VH1]] |100 הנשים הגדולות ביותר במוזיקה ({{small|Poll}}) | align="center" |1 | align="center" |<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2284705.stm|title=Madonna voted greatest female artist|publisher=[[BBC News]]|access-date=April 8, 2021|date=September 27, 2002}}</ref> |- |2003 |VH1 |50 הנשים הגדולות ביותר בעידן הווידאו קליפים | align="center" |1 | align="center" |<ref>{{Cite web|url=http://www.vh1.com/shows/the_greatest/episode.jhtml?episodeID=66355|title=50 Greatest Women of the Video Era|publisher=[[VH1]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629061423/http://www.vh1.com/shows/the_greatest/episode.jhtml?episodeID=66355|access-date=June 29, 2011|archive-date=June 29, 2011}}</ref> |- |2003 |[[:he:פיפל|פיפל]] |200 האנשים הגדולות והאייקוניות בתרבות הפופ | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0307/21/se.15.html|title=LIVE FROM THE HEADLINES|publisher=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604040555/http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0307/21/se.15.html|first=Anderson|last=Cooper|author-link=Anderson Cooper|access-date=April 5, 2021|archive-date=June 4, 2011}}</ref> |- |2005 |[[:he:ערוץ_דיסקברי|ערוץ דיסקברי]] |100 האמריקאים הגדולים ביותר | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-2005-04-27-0504270282-story.html|title=AMERICA'S BEST SLIGHTLY SHORT OF GREATNESS|work=[[Orlando Sentinel]]|archive-url=https://archive.is/vGhls|access-date=March 30, 2021|archive-date=March 30, 2021|url-status=dead|first=Jerry|last=Greene|date=April 5, 2005}}</ref> |- |2005 |''[[:he:וראייטי_(מגזין)|וראייטי]]'' |100 האייקונים של המאה | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|title=100 Icons of the Century|url=http://www.variety.com/index.asp?layout=variety100&content=jump2&jump=iconIndex|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=October 6, 2011|date=October 16, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20051220175804/http://www.variety.com/index.asp?layout=variety100&content=jump2&jump=iconIndex|archive-date=December 20, 2005}}</ref> |- |2007 |[[:he:Quercus|Quercus]] |50 נשים אשר שינו את העולם | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|url=https://www.quercusbooks.co.uk/titles/ros-horton/women-who-changed-the-world/9781847240262/?v2=true|title=Women Who Changed the World|isbn=978-1-8472-4026-2|last1=Horton|first1=Ros|last2=Simmons|first2=Sally|date=January 2007|publisher=[[Quercus (publisher)|Quercus]]|access-date=March 30, 2021|location=London, United Kingdom|url-status=live|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330061735/https://www.quercusbooks.co.uk/titles/ros-horton/women-who-changed-the-world/9781847240262/?v2=true}}</ref> |- |2008 |''[[:he:בריטניקה|בריטניקה]]'' |100 האמריקאים המשפיעים ביותר | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UbicAAAAQBAJ&pg=PA469|title=Britannica Guide to 100 Most Influential Americans|isbn=978-1-5933-9857-6|chapter=MADONNA (B. 1958)|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|date=2008|page=469}}</ref> |- |2009 |[[:he:אנציקלופדיה_בריטניקה_(חברה)|אנציקלופדיה בריטניקה]] |100 המוזיקאים המשפיעים ביותר בכל הזמנים | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite book|chapter-url=https://www.google.com/books/edition/The_100_Most_Influential_Musicians_of_Al/DbucAAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1|title=The 100 Most Influential Musicians of All Time|isbn=978-1615300563|chapter=Madonna (b. Aug 16, 1958, Bay City, Mich., U.S.)|publisher=[[Britannica Educational Publishing]]|editor-first=Amy|editor-last=McKenna|date=2009|pages=329–331}}</ref> |- |2010 |''[[:he:טיים|טיים]]'' |25 הנשים החזקות ביותר במאה שעברה | align="center" |n/a | align="center" |<ref name="Time">{{cite news|url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2029774_2029776_2031853,00.html|title=The 25 Most Powerful Women of the Past Century|work=[[Time (magazine)|Time]]|first=Michelle|last=Castillo|date=November 18, 2010|access-date=June 16, 2015|archive-date=January 12, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112173322/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2029774_2029776_2031853,00.html}}</ref> |- |2011 |''[[:he:הגרדיאן|הגרדיאן]]'' |100 הנשים המובילות בתחומי האומנות, הקולנוע, האופנה והמוזיקה | align="center" |n/a |- |2012 |VH1 |100 הנשים הגדולות במוזיקה | align="center" |1 | align="center" |<ref>{{Cite web|url=http://www.vh1.com/news/1238/the-100-greatest-women-in-music/|title=VH1's 100 Greatest Women in Music|first=Mark|last=Graham|publisher=[[VH1]]. [[Viacom (2005–present)|Viacom]]|date=February 13, 2012|access-date=March 30, 2021|archive-date=April 18, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150418005547/http://www.vh1.com/news/1238/the-100-greatest-women-in-music/|url-status=live}}</ref> |- |2012 |טיים |100 אייקוני האופנה של כל הזמנים | align="center" |n/a |- |2014 |מכון [[:he:סמית'סוניאן|סמית'סוניאן]] |100 האמריקאים שהאשימו את החותם הגדול ביותר | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/smithsonianmag/meet-100-most-significant-americans-all-time-180953341/|title=Meet the 100 Most Significant Americans of All Time|first=T.A.|last=Frail|work=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]]|date=November 17, 2014|access-date=March 31, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20141118033317/http://www.smithsonianmag.com/smithsonianmag/meet-100-most-significant-americans-all-time-180953341/|archive-date=November 18, 2014}}</ref> |- |2014 |[[:he:אוניברסיטת_טולוז|אוניברסיטת טולוז]] |האנשים המשפיעים ביותר על ויקיפדיה | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/technology/wikipedias-most-influential-people-carl-linnaeus-jesus-hitler-michael-jackson-20140611-zs39r.html|title=Wikipedia's most influential people: Carl Linnaeus, Jesus, Hitler, Michael Jackson|first=Rose|last=Powell|work=[[The Sydney Morning Herald]]|date=June 10, 2014|access-date=April 5, 2021|archive-url=https://archive.is/Oto0i|archive-date=April 5, 2021}}</ref> |- |2015 |''[[:he:דיילי_טלגרף|דיילי טלגרף]]'' |20 כוכבות הפופ הגדולות של כל הזמנים | align="center" |1 | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/pop-20-greatest-female-artists/madonna/|title=Pop's 20 greatest female artists|work=[[The Daily Telegraph]]|date=August 7, 2015|access-date=June 18, 2017|archive-date=August 15, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015052200/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/pop-20-greatest-female-artists/madonna/|url-access=subscription}}</ref> |- |2016 |''[[:he:אסקווייר|אסקווייר]]'' |75 הנשים הגדולות של כל הזמנים | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.esquire.com/entertainment/g514/greatest-women-in-history/?slide=49|title=The 75 Greatest Women of All Time|work=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|date=February 4, 2016|access-date=April 5, 2021|archive-date=April 5, 2021|archive-url=https://archive.is/RZyc8}}</ref> |- |2019 |''[[:he:בריטניקה|בריטניקה]]'' |100 הנשים הגדולות ביותר | align="center" |n/a | align="center" |<ref name="Britannica2019">{{cite news|url=https://www.britannica.com/explore/100women/the-women/profiles|title=100 Women|author=Encyclopædia Britannica, Inc.|work=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=March 30, 2021|archive-date=March 2, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302152833/https://www.britannica.com/explore/100women/the-women/profiles|url-status=live}}</ref> |- |2019 |''[[:he:טיים|טיים]]'' |100 הנשים שהגדירו את המאה הקודמת | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{cite news|url=https://time.com/5793713/madonna-100-women-of-the-year/|title=Madonna: TIME 100 Women of the Year - 1989: Madonna|last=Cooper|first=Brittney|work=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=March 30, 2021|archive-date=March 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304234725/https://time.com/5793713/madonna-100-women-of-the-year/|url-status=live}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200319163611/https://time.com/5793713/madonna-100-women-of-the-year/ |date=2020-03-19 }}</ref> |- |2019 |[[:he:Laurence_King_Publishing|Laurence King Publishing]] |100 הנשים ששינו את הדרך בה אנו נראים | align="center" |n/a | align="center" |<ref>{{cite news|url=https://www.10magazine.com/womenswear/tamsin-blanchard-10-women-who-changed-the-way-we-dress-madonna-bjork/|title=TAMSIN BLANCHARD SELECTS 10 WOMEN WHO CHANGED THE WAY WE DRESS TODAY|last=Blanchard|first=Tamsin|work=[[10 Magazine (British magazine)|10 Magazine]]|access-date=April 4, 2021|archive-date=January 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122155145/https://www.10magazine.com/womenswear/tamsin-blanchard-10-women-who-changed-the-way-we-dress-madonna-bjork/|author-link=Tamsin Blanchard|url-status=live}}</ref> |} == Bildaro == {{Bildgalerio|File:Madonna at "Bringing Human Rights Home" Concert cropped.jpg|Madonna at Bringing Human Rights Home concert organized by [[Amnesty International]] in New York City on February 5, 2014.|File:Madonna-live earth-la isla bonita.jpg|Madonna at Live Earth in 2007|File:Madonna @ Live 8 (cropped).jpg|Madonna at Live 8, with [[Birhan Woldu]] in 2005|File:Madonna 1990.jpg|From left to right: Madonna with [[Tony Ward (model)|Tony Ward]] and [[Donna De Lory]] at [[AIDS Project Los Angeles]] benefit concert, 1990}} {{-}} == Vidu ankaŭ == * Madonna studoj: la efiko de Madonna sur akademio * Madonna wannabe: la efiko de Madonna sur modo kaj identeco * Madonna kiel geja ikono: la efiko de Madonna sur la LGBTa komunumo == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|http://www.madonna.com/}} {{Tradukita | lingvo = hebrea | artikolo = השפעתה התרבותית של מדונה | revizio =La 3-an de aprilo 2023 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Populara kulturo]] [[Kategorio:Popmuziko]] [[Kategorio:Tutmondigo]] [[Kategorio:Subkulturoj]] [[Kategorio:Kontraŭkulturo]] m82ny07pnu22nmshoplezkv0xv8zlru Organdonaco 0 818742 9405761 8394536 2026-06-17T20:40:43Z Stefangrotz 91903 [[:Kategorio:Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero|forigis rompitan bildon]] 9405761 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:2016-06_Naarden_donor_02.jpg|eta|La nacia monumento de organdonacantoj, en [[Naarden]], [[Nederlando]]]] [[Dosiero:IntlOrgan.png|eta|Mapo montranta la priraportadon de tri internaciaj eŭropaj organdonacaj asocioj:  <div class="legend"><span class="legend-color mw-no-invert" style="background-color:#990030; color:white;">&nbsp;</span>&nbsp;Balttransplant</div>{{Priskribo|#2F3699|Eurotransplant}}{{Priskribo|#22B14C|Scandiatransplant}}]] [[Dosiero:Belisaire_demandant_l'aumone_Jacques-Louis_David.jpg|eta|[[Altruismo]]]] [[Dosiero:Patient_receiving_dialysis_03.jpg|maldekstra|eta|Paciento ricevas [[dializo]]n]] '''Organdonaco''' estas la ago preni [[organo]]n aŭ [[histo]]n de la korpo de unu persono al la korpo de alia persono, por [[Transplantado|transplanti]] ĝin en la korpon de la alia persono. Ĉi tiu organo nomiĝas '''[[Greftado|grefto]]'''. Se la enplantaĵo estas sorbita de la korpo de la paciento, ĉi tio povas signife plibonigi la kvaliton de lia vivo, kaj en iuj kazoj eĉ savi lian vivon. Organoj por transplantado venas de malsamaj fontoj: de vivanta persono aŭ mortinto, de besto (ekzemple: [[korvalvo]] de [[porko]]) kaj eĉ speciale faritaj artefaritaj organoj (ekzemple: [[artefarita koro]]). Organdonaco implikas [[Medicino|medicinajn]], [[Leĝo|jurajn]], [[Etiko|etikajn]] kaj [[Religio|religiajn]] aferojn. == Organdonaco de vivanta persono == Estas malmultaj organoj kiuj povas esti transplantitaj, kiel transplanto de [[reno]]j aŭ transplanto de [[hepato]], kiuj povas esti alportitaj de vivanta donacanto. Ankaŭ, ekzistas transplanteblaj [[histo]]j kiuj povas esti alportitaj de vivanta organdonacanto kiel malsamaj specoj de [[Sanga vaskulo|sangaj vaskuloj]] kaj [[osta medolo]]. Kiam la konsento de la organdonacanto estas akirita kontraŭ pago, tio estas konata kiel [[Organkomerco|organkontrabandado]]. En multaj landoj la leĝo malpermesas ĉi tiun [[komerco]]n, kvankam ekzistas disputo ĉu tiu malpermeso taŭgas. La reganta sinteno en la okcidenta mondo estas ke ne devus esti pago por organo-donaco ĉar homaj organoj ne estas [[varo]]j kaj por malhelpi ekspluaton de la malfacilaĵoj de la malriĉuloj kiuj akceptas donaci organojn ne pro [[libera volo]] sed pro financa malfacilaĵo. Aliflanke, oni asertas, ke permesi pagon por organoj pliigos la provizon de organoj kaj kontribuos al la bonfarto de la donacanto. == Donacado de organoj de mortinto == La plej multaj el la organoj transplanteblaj, kiel la [[koro]], [[pulmo]] kaj [[korneo]], nun povas esti alportitaj nur de donacanto, kiu mortis pro [[cerba morto]] kaj kies koro ankoraŭ batas. Ĉi tio estas ĉar ne eblas vivi post donado de la organo (koro, pulmo) aŭ ĉar vivanto ne forlasos sian vidon por la profito de alia, kaj ĉar ne devus esti longa paŭzo en la agado de la organo. ĝis transplantado. Plej multaj organoj povas esti donacitaj nur de sanaj forpasintaj personoj, do nur malpli ol 1 procento de la mortintoj rajtas donaci organojn. {{Refn|[http://www.washingtonpost.com/blogs/wonkblog/wp/2014/10/20/an-organ-shortage-kills-30-americans-every-day-is-it-time-to-pay-donors/ Manko de organoj mortigas 30 usonanojn ĉiutage. Ĉu estas tempo pagi donacantojn?], Washington Post, la 20an de oktobro 2014|name=Post1}} El etika vidpunkto, estas akceptite, ke homo posedas sian korpon eĉ post sia morto, kaj tial estas malpermesite preni organojn el sia korpo sen lia konsento. Kiam oni ne scias, kiaj estis liaj deziroj, oni akceptas, ke oni devas akiri la konsenton de la parencoj de la mortinto. Multfoje estas malfacile akiri la konsenton de ĉiuj familianoj, ankaŭ ĉar la tempo por akiri ĉi tiun konsenton estas kelkaj horoj, ankaŭ ĉar kutime temas pri subita morto kaj ankaŭ pro religio kaj kredo. Tial, en multaj kazoj eĉ kiam ekzistas teknika ebleco transplanti organojn el la korpo de mortinta donacanto, la organoj ne estas donacitaj. Unu el la solvoj al la problemo de la manko de konsento al donacoj estas dumviva subskribo pri konsento al organdonaco en kazo de morto. En multaj eŭropaj landoj, la leĝo supozas ke la mortinto deziras donaci siajn organojn, kaj la zde la familio estas postulata por malhelpi organdonacon. En [[Usono]], homoj, kiuj dumvive konsentis pri organodonaco, iliaj organoj estas prenitaj eĉ se la familio kontraŭas. {{Refn|name=Post1}}. Laŭ statistika studo farita de Sheila Bird {{Refn|https://www.bmj.com/content/340/bmj.c2188.full}}, se estas malpermesite preni organojn por donaco nur kiam ekzistas eksplicita malkonsento de la donacanto, eblas signife pligrandigi la amplekson de transplantaĵoj. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[kadavrodonaco]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Transplantada medicino]] [[Kategorio:Medicina etiko]] [[Kategorio:Altruismo]] [[Kategorio:Organoj]] tvazskl6dyjkdqdbj5kavjhzye7w24s Cetacoj kaj la homo 0 819680 9405493 8746695 2026-06-17T14:49:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405493 wikitext text/x-wiki La [[cetacoj]], [[Ordo (biologio)|ordo]] de [[Mara mamulo|maraj mamuloj]] kiuj estas disvastigitaj tra la [[Oceano|oceanoj]] kaj [[Maro|maroj]] de la mondo, estas konataj de la [[homaro]] delonge, kaj la ligoj inter ili kaj la homo tuŝis multajn kampojn. En ĉi tiu enskribo, tri ĉefaj aspektoj de la hom-cetacaj rilatoj estos prezentitaj: ilia kaptiteco, la ĉasado de cetacoj kaj la minacoj kiuj minacis kaj daŭre minacas la populaciojn de la diversaj cetacaj specioj kaj ilian konservadon. == Cetacoj en kaptiteco == [[Dosiero:WIKI_SEA_WORLD_FL_2.jpg|dekstra|eta|220x220ra| Cetacoj de la [[beluĥo]] specio ĉe la Delfenejo en la Akvomondo en [[Orlando]], [[Florido]]]] Ĉar ili estas inteligentaj, amikemaj kaj havas [[Akrobatado|akrobatajn]] kapablojn, cetacoj estas idealaj bestoj por publikaj spektakloj. Tiaj spektakloj okazas en ''delfenejo'', kio estas granda malferma [[akvario]] kie la cetacoj kiuj estas entenitaj en kaptiteco vivas, trejnas kaj prezentatas. La plej multaj el la cetacoj konservitaj en delfenejoj estas uzitaj por distraj celoj, sed malplimulto estas konservita tie por esplorceloj. Cetacoj estis konservitaj en kaptiteco en Eŭropo kaj Nordameriko ekde la dua duono de la 19-a jarcento, sed la unua instalaĵo kiu konservis marajn mamulojn por distraj celoj estis la delfenejo "Marine Studios", fondita en [[1938]] en [[Florido]]. Ekde tiam la delfenejaj instalaĵoj estas multrilate plibonigitaj, kaj ekde la dua duono de la 20-a jarcento eĉ pliboniĝis la vivkondiĉoj de la cetacoj kaj ilia bonfarto. Terapio kun la helpo de delfenoj okazas en multaj delfenejoj tra la mondo. Oni asertas, ke ili povas helpi homojn (kaj precipe infanojn) kun psikologiaj aŭ neŭrologiaj problemoj kiel [[aŭtisma spektro|aŭtismo]], [[deprimo]], [[Down-sindromo]] kaj diversaj evoluaj problemoj, sed ne ekzistas solida scienca pruvaro por tio. En moderna delfenejo, la naĝejo kie la bestoj naĝas plenumas ankaŭ multajn aliajn postulojn: * La akvo devas esti filtrita ofte por plibonigi sian klarecon kaj por la delfenoj kaj por la spektantoj; * La naĝejo mem devas esti sufiĉe granda por permesi al la bestoj plenumi siajn lertaĵojn kaj permesi al ili raciajn vivkondiĉojn; * La [[temperaturo]] kaj konsisto de la akvo devas esti kontrolitaj tiel ke ĝi kongruu kiel eble plej multe kun la vivkondiĉoj de la bestoj en natura medio. [[Dosiero:NMMP_dolphin_with_locator.jpeg|dekstra|eta|264x264ra| Delfeno trejnita en la Programo pri Maraj Mamuloj de la [[Usona Mararmeo]], kadre de operacio en la [[Persa Golfo]] dum la [[Iraka milito]].]] En delfenejo dezajnita por distraj celoj, la bestoj estas trejnitaj por elfari diversajn ekzercojn kaj trukojn por la ĝuo de la spektantaro. Kelkaj el tiuj riskagaĵoj estas faritaj fare de la delfenoj sole, en paroj aŭ en grupoj (kutime ili estas trejnitaj por krei kunordigon dum elfarado de la riskagaĵoj), dum kelkaj el la riskagaĵoj kaj ekzercoj estas faritaj en kunlaboro kun la trejnistoj; Ĉi tiuj ekzercoj ofte postulas intensan kontakton kaj altan kapablon flanke de kaj la trejnisto kaj la besto. Delfenoj ofte estas trejnitaj por elfari diversajn ekzercojn, sed ekzistas maraj mamuloj, kiel [[marleono]]j, kiuj kutime faras specifajn ekzercojn kiel ekzemple turnado de [[pilko]] sur la arko. Diversaj specioj de cetacoj estas konservitaj en delfenejoj. [[Lamencetacoj]] tute ne estas tenataj en kaptiteco, pro sia grandeco. La plej multaj el la [[dentocetacoj]] tenataj en kaptiteco estas [[delfeno]]j, sed ekzistas ankaŭ esceptoj kiel ''[[Phocoena phocoena]]'', la [[Beluĥo]] (''Delphinapterus leucas'') aŭ la [[Granda orcino]] (''Orcinus orca''). Inter la delfenoj, la plej populara specio inter tiuj tenataj en kaptiteco estas la [[Botelnaza delfeno|mediteranea delfeno]] (''Tursiops truncatus''): ĝi estas trejnebla relative facile, ĝia vivotempo en kaptiteco estas longa kaj ĝi havas amikan aspekton. Tial, ŝajne, la delfeno fariĝis unu el la plej popularaj cetacoj. Organizoj, kiuj laboras por [[bestaj rajtoj]] kaj [[Bestoprotektado|ilia bonfarto]], ofte kontraŭas teni cetacojn en kaptiteco, argumentante, ke ili ne havas sufiĉe da moviĝ-libereco en la naĝejoj, sendepende de sia grandeco (en natura medio, delfenoj naĝas dekojn da kilometroj ĉiutage) kaj ke ili ne ricevas sufiĉe da intelekta stimulo. Delfenoj vivantaj en kaptiteco ofte elmontras agreseman konduton kontraŭ homoj kaj aliaj bestoj egale. Tiu ĉi agreso foje rezultigas verajn vundojn inter aliaj bestoj aŭ homoj, kaj almenaŭ unu persono estis mortigita kiel rezulto de delfenatako en delfenejo. Ŝajnas ankaŭ ke [[streso]] kiel rezulto de vivo en kaptiteco estas unu el la kaŭzoj de la trofrua morto (rilate al [[vivdaŭro]] en natura medio) de certaj specioj de delfenoj tenataj en kaptiteco en delfenejoj <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.geocities.com/theorcaocean/OrcaAgression.html |titolo=Dolphin aggression in captivity |alirdato=2005-07-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20050705084120/http://www.geocities.com/theorcaocean/OrcaAgression.html |arkivdato=2005-07-05 }}</ref> (el esploroj faritaj oni malkovris, ke la vivdaŭro de la [[Granda orcino|orcino]] en kaptiteco estas ja multe pli malalta ol ĝia vivdaŭro en natura medio, sed koncerne la delfenon de Mediteranea Maro, neniu grava diferenco estis trovita inter la vivdaŭro en kaptiteco kaj tiu en natura medio <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://ourworld.compuserve.com/homepages/jaap/Survival/Surv_2.htm |titolo=Survival rate study of marine mammals in captivity |alirdato=2023-04-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080610062542/http://ourworld.compuserve.com/homepages/jaap/Survival/Surv_2.htm |arkivdato=2008-06-10 }}</ref>). Krome, la grandaj kvantoj da [[kloro]] metita en la akvon por purigi ĝin ofte estas malutilaj al la okuloj de la delfeno. En kelkaj el la orcinoj tenitaj en kaptiteco, alia unika vundo ankaŭ estis malkovrita, manifestita en la kolapso de la dorsa [[naĝilo]]. Unu teorio diras ke la [[kartilago]] kiu tenas la dorsan naĝilon al sia tuta alteco malfortiĝas kiam la maskla orcino vivas en kaptiteco, kaj alia teorio diras ke la malgrandaj dimensioj de la akvocisternoj en kiuj la kaptita cetaco restas devigas lin fari relative multajn turnojn. dum sia naĝado, kaj tial li ne povas naĝi dum racia tempodaŭro en rekta linio, kaj tio estas la afero, kiu kreas premon sur la naĝilo. Ĉar cetacoj estas tre inteligentaj estaĵoj, ili ankaŭ estis uzitaj armee tra la jaroj. La uzo de cetacoj por ĉi tiuj celoj komenciĝis de [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] dum la [[Malvarma milito]]. Ambaŭ flankoj trejnis cetacoj por diversaj sekurecaj celoj, kiel neŭtraligi [[Mara mino|mino]]jn kaj [[bombo]]jn, savadon de dronado kaj [[Plonĝado|plonĝistoj]], [[Spionado|spionfotado]] kaj marborda protekto. Hodiaŭ, post la dissolvo de Sovet-Unio, Usono daŭre funkciigas la ''Marine Mammal Program'' de la [[Usona Mararmeo]], dum kiu [[Mara mamulo|maraj mamuloj]] estas trejnitaj. Laŭ oficialaj publikaĵoj, cetacoj estis uzitaj por militaj celoj fare de Usono dum la [[Golfa Milito]] kaj la [[Iraka milito]] <ref>John Pickrell, [http://news.nationalgeographic.com/news/2003/03/0328_030328_wardolphins.html Dolphins Deployed as Undersea Agents in Iraq] (la 28an de marto 2003). National Geographic News</ref>. Ekzistas ankaŭ asertoj de armea uzo de cetacoj por arme-ofensivaj celoj, sed ili havas neniun oficialan indicon. == Sociema soleca delfeno == Sociema soleca delfeno estas delfeno (foje baleno) kiu pro nekonataj kialoj forlasas la grupon kaj vivas certan periodon en la kompanio de homoj. Sociaj solecaj delfeno-homaj interagoj evoluas laŭlonge de la tempo. Komence, la Liviatano ne permesas kontakton kaj nur post kiam fido estas establita sur lia parto en la persono li permesas ĝin. Delfen-homaj interagoj estis dokumentitaj ekde la krepusko de homa skriba historio. La rakontoj pri la knabo kaj la delfeno jam aperas en la [[helena mitologio]]. La kondutisma repertuaro (la etogramo) kiun la individuaj delfenoj kaj cetacoj montras dum [[Biologia interagado|interagado]] kun homoj apartenas al sia natura kondutisma repertuaro en la grego. Etogramo <ref>[[:en:Ethogram|Ethogram]]</ref> estas karakterizaĵo de unikaj kondutpadronoj de iu bestospecio. La bazo por la interago de delfeno/solcetaca-homa estas plejparte bazita sur negvidita naĝado en natura medio - kontraste al gvidata naĝado ĉe delfenlokoj en kaptiteco, kie ekzistas profesia gvidisto kiu akompanas la naĝantojn kaj instrukcias ilin pri kiel konduti kun. la delfenoj. Sengvida naĝado povas esti danĝera por kaj delfeno kaj homo. Hodiaŭ oni scias, ke la periodo de delfeno-homa kunularo povas daŭri de pluraj semajnoj ĝis tridek jaroj. == Balenĉasado == [[Dosiero:Walfang_zwischen_1856_und_1907.jpg|dekstra|eta|250x250ra| Balenĉasado de la fino de la 19-a jarcento]] [[Dosiero:Whaling_harpoon.jpg|dekstra|eta|250x250ra|Moderna [[harpuno]] uzata por ĉasado]] [[Dosiero:Grytviken_Whaling_Station.jpg|dekstra|eta|250x250ra| Balenkapta stacio ĉe [[Grytviken]], [[Sud-Georgio kaj la Sud-Sandviĉinsuloj|Suda Georgia]]]] Ĝis la [[21-a jarcento]] la ĉefa danĝero alfrontanta balenojn estis [[ĉasado]]. En la [[Ŝtonepoko]] ili estis ĉasitaj malgrandskale, kiam la ĉasmetodo ofte estis puŝi ilin al la bordo farante bruojn kiuj konsternis la bestojn. Grandskala ĉasado unue komenciĝis ĉirkaŭ la [[10-a jarcento]] p.K. en la regiono de [[Biskaja Golfo]] <ref>Ellis, Richard (1991). Men & Whales. Alfred A. Knopf. {{ISBN|1-55821-696-0}}.</ref>. La [[eŭskoj]] koncentriĝis pri ĉasado de balenoj de la familio [[Balenedoj]] (Balena kaj Oblaena), kaj tiel la grandurboj de la Golfo, kiuj iĝis ĉascentroj, inkluzivis la figurojn de la balenoj en siaj flagoj. La parto de la eŭskoj en balenĉasado malrapide malkreskis, kaj en la [[17-a jarcento|17-a]] kaj la [[18-a jarcento|18-a]] jarcentoj la [[angloj]] kaj la [[nederlandanoj]] iĝis pli kaj pli elstaraj, en tri ĉefaj centroj: [[Gronlando]], [[Spicbergo]] kaj [[Islando]]. Direkte al la fino de la 18-a jarcento kaj la komenco de la 19-a jarcento, la usonanoj komencis ekgvidi en balenĉasado. En [[1775]], [[Edmund Burke]] argumentis en la [[Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando|brita parlamento]] ke la aŭdaco de la amerikaj ĉasistoj ombris la britajn ĉasistojn. En la [[1840-aj jaroj]], ĉirkaŭ 600 usonaj balenkaptaj ŝipoj travagis la marojn kaj ĉasis balenojn, kaj la balenkapta industrio estis grava komponanto de la [[Ekonomio de Usono|usona ekonomio]] <ref>[http://press.princeton.edu/chapters/s8487.pdf Trying Leviathan], D. Graham Burnett, 2007, Princeton University Press, page 6</ref>. La produktoj produktitaj de la balenoj ŝanĝiĝis tra la jaroj depende de la specioj de balenoj kiuj estis ĉasitaj kaj la teknologio kiu estis havebla tiutempe. Komence, ili estis ĉasitaj ĉefe por manĝi sian viandon (vidu ekzemple la manĝaĵon de [[muktuko]]). Komence de la [[12-a jarcento]], balena oleo komencis esti uzita por multaj celoj, kiel ekzemple [[Lumigo|lumigado]], [[sapo]] kaj [[Haŭto|ledoproduktado]], kaj pli. Ilia [[skeleto]] estis uzata en konstruado kaj kiel [[materialo|krudaĵo]] por diversaj ornamadoj. Ĝis la komenco de la [[16-a jarcento]], la plej ekspluatitaj partoj de la balenoj estis la oleo kaj grasaĵo de la kaĉalotoj. La fleksebleco de ĉi-lasta igis ilin krudaĵo por gamo da komercaj produktoj, kiel ekzemple [[Ombrelo|ombrelringoj]] kaj [[Korseto|korsetoj]]. La tinkera industrio malrapide malkreskis, kaj ĝia loko estis prenita per la ĉasado de la [[kaĉaloto]]j, preskaŭ ĉiu parto de kiuj estis plene utiligita: ilia viando estis uzita por manĝo; Chomnam - por fari [[Kandelo|kandelojn]] ; La speciala lakto en ilia kapo - por la produktado de [[oleo]]j kaj lubrikaĵoj; Kaj la [[Ambro|grizaj sukcenaj buloj]] de iliaj stomakoj estis uzataj por fari [[Juvelarto|juvelojn]] kaj [[Parfumo|parfumojn]]. En la [[20-a jarcento]], la balenoj kutimis produkti sapon kaj [[Margarino|margarinon]], same kiel lubrikaĵojn kaj produktojn en la [[Kosmetiko|kosmetikindustrio]]. Norvegoj kaj japanoj konsumas balenan viandon ĝis hodiaŭ. En la [[19-a jarcento]], ĉasado disetendiĝis, kaj atingis ankaŭ la [[Pacifiko]]n. Ankaŭ ĉasmetodoj progresis, kaj ĉi-rilate elstaras la evoluo fare de la [[Norvegio|norvega]] ĉasisto [[Svende Poin]] en [[1868]] - [[Harpuno]] kun kapo enhavanta [[Eksplodaĵo|eksplodan materialon]]. Tiu invento markis la komencon de moderna balenĉasado. Kun la tempo, balenĉasado disvastiĝis al ĉiuj oceanoj. [[Japanio]] ankaŭ komencis ĉasi cetacojn proksime de Aya. La sekvaj evoluoj okazis kun la komenco de ĉasado en la [[suda duonglobo]] en [[1903]] kaj la enkonduko de fabrikŝipoj en uzo en [[1928]]. La fabrikŝipoj estis ŝipoj de kiuj la ĉasistoj ne nur ĉasis, sed ankaŭ prilaboris la korpon de la ĉasita cetaco. Fakte fabrikŝipoj estis uzataj kiel fabrikoj por ĉasado kaj prilaborado de cetacoj, do nafto-fabrikŝipoj. Tiuj kondiĉoj ebligis la komencon de amasĉasado, precipe de la [[blua baleno]] kaj la [[Balenoptero]]. Ĉi tiu teknologio permesis la prilaboradon de tutaj detaloj ene de kelkaj horoj. Alia signifa orientilo estas la komenco de ĉasado en [[Antarkto]] en [[1904]], kiam ĉasstacio estis establita en la [[Sud-Georgio kaj la Sud-Sandviĉinsuloj]]. Ĉasado sur tiu ĉi kontinento rapide disvolviĝis: en [[1913]] oni ĉasis tie 10 760 cetacojn, kaj malpli ol 20 jarojn poste, en [[1931]], oni jam ĉasis ĉirkaŭ 31 000 cetacojn. La larĝa havebleco de balenproduktoj en la 20-a jarcento kaŭzis signifan falon en iliaj prezoj. Krome, la populacioj de la plej multaj grandaj balenoj malkreskis al niveloj kie ilia ĉasado fariĝis malekonomia kaj kelkaj atingis la rando de formorto. La [[2-a de decembro|2-an de decembro]] [[1946]], la [[Internacia Konvencio por Reguligo pri Kaptado de Balenoj]] estis subskribita de 42 landoj, kiu estis dezajnita por reguligi balenĉasadon en la mondo. Tiucele, sub la aŭspicioj de la traktato, estis decidite establi la ''International Whaling Commission (IWC)'', kies fiksita rolo estis "prigardi la bonordan konservadon de la balenpopulacio, kaj tiel ebligi la bonordan evoluon de ilia ĉasindustrio.." La plej multaj el la landoj, kiuj nuntempe estas membroj de la konferenco, estas dividitaj en du kontraŭajn flankojn. Unu flanko subtenas la rekomencon de balenĉasado grandskale kaj kun reguligitaj kvotoj, dum la alia subtenas la ĉesigon de ĉasado entute. Ambaŭ flankoj donis kaj ankoraŭ donas multajn kialojn por sia pozicio, kaj la ekvilibro inter tiuj pozicioj estas diskutita dum multaj jaroj. Principe, la maniero kiel la konferenco funkcias estas fiksi specifajn kvotojn por ĉasado, surbaze de sciencaj konsiloj kies rolo estas certigi ke la balenpopulacioj ne estas formortintaj aŭ neinversigeble difektitaj. Tiel, ĝis [[1975]] la ĉasado de pluraj specioj de cetacoj estis tute malpermesita, dum la ĉaskvotoj de aliaj specioj estis signife reduktitaj. Poste, furiozaj diskutoj koncerne la moralecon de ĉasado de cetacoj, zorgoj esprimitaj fare de fakuloj en la kampo kaj tutmonda [[publika opinio]] kiu estis klinita al favoro de cetacoj, kondukis en [[1982]] al decido ĉesigi komercan ĉasadon ("moratorio") kiu komenciĝis en [[1986]]. La moratorio estas konsiderata nekutima sukceso por organizoj pri ekologia konservado, kaj precipe por tiuj specife malfavoraj al la ĉasado de cetacoj, ĉar ĝi rezultigis la ĉesigon de la ĉasado kiu daŭris dum centoj da jaroj. Samtempe, la ĉasado ne definitive ĉesis: kelkaj [[Indiĝenaj popoloj|indiĝenaj]] grupoj (kiel la [[inuitoj]] en [[Alasko]]) rajtas daŭrigi sian tradicion kaj ĉasi cetacojn (vidu, ekzemple, [[Delfenbuĉo|balenĉasado]] en [[Feroaj Insuloj]]); [[Islando]] rekomencis ĉasi por mallonga tempodaŭro (2003 - 2007), sed tute ĉesigis ĝin post kiam la postulo je balena viando malpliiĝis; [[Japanio]] ĉasis cetacojn por sciencaj esplorceloj; Kaj [[Norvegio]] daŭre daŭre ĉasas cetacojn en komercaj kvantoj, tiel indignigante multajn konservadorganizojn. La agoj de Japanio ankaŭ estis renkontitaj kun opozicio, kaj multaj riproĉas ĝin daŭrigi la evitemon de la ĉaso. Interalie, ili baziĝas sur la fakto, ke balena viando estas vendata en merkatoj kaj restoracioj post kiam ĝi estis esplorita. Krom ĉi tio, Japanio estas akuzita de multaj ekologiaj organizaĵoj, gviditaj de [[Greenpeace]], peti landojn aliĝi al la tendaro, kiu subtenas la rekomencon de ĉasado, kaj ankaŭ ĉasi nedeklaritajn speciojn de cetacoj. Japanio, kiu estis membro de la Internacia Balenĉasada Konferenco ekde 1951, anoncis en 2018, ke ĝi retiriĝos de la organizo kaj permesos ĉasadon por komercaj celoj ekde julio 2019 <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-46682976|title=Japan to restart commercial whale hunts|date=2018-12-26|newspaper=BBC News|language=en-GB|access-date=2018-12-26}}</ref>. == Aliaj minacoj; konservado == [[Dosiero:Eubalaena_glacialis_dead.jpg|dekstra|eta|250x250ra| La kadavro de [[Nigra baleno]] kiu mortis post trafado de la [[helico]] de [[ŝipo]]]] [[Dosiero:150702_שקיות_מהקיבה-2.jpg|dekstra|eta|250x250ra| 4,5 kilogramoj da plastaĵoj estis forigitaj el la stomako de baleno [[Trubeka zifio]] kiu alvenis ĉe la marbordo de Israelo en julio 2002 kaj tuj poste mortis.]]Kun la malkresko de balenĉasado en la [[21-a jarcento]], kie Norvegio, Islando kaj Japanio estas la lastaj se temas pri ĉasi cetacojn, aliaj homfaritaj problemoj prenis la lokon de ĉasado kiel minaco al la ekzisto de cetacoj. La efiko de la homaro sur la mara medio kaj la vivo en ĝi, kaj precipe sur cetacoj, povus esti mortiga, kaj precipe sur cetacoj kies distribuo estas malgranda kaj kies vivejoj estas malmultaj. Inter la problemoj ni povas mencii la percepton de la cetacoj kiel [[Multhokado|kromkaptaĵo]] de [[Fiŝkaptisto|fiŝkaptistoj]], la mara poluo en ĝiaj multaj formoj, la subakvaj bruoj faritaj de la nova teknologio, la nombro da ŝipoj en la maroj kaj oceanoj, la malkresko de la cetacoj. manĝaĵo pro trofiŝkaptado kaj La [[termika poluo]]. La ĉefa problemo alfrontanta cetacojn, krom ĉasado, estas ilia neintencita kapto kiel kromkaptaĵo. Pluraj kialoj igas ilin esti kaptitaj en fiŝretoj kaj trolŝipoj. La ĉefaj estas la altiro al la fiŝoj kaptitaj en ili kaj la nevidebleco de la retoj (ili estas malfacile lokalizeblaj, kaj vide kaj akustike, por la cetacoj), ktp. Post kiam ili estas kaptitaj en la reto, ili estas disbatitaj, interpliktataj en la reto kaj fine dronas (ili ne povas supreniri por spiri). Foje ilin manĝas ankaŭ [[Ŝarko|ŝarkoj]] kiuj preterpasas. La damaĝoj de marĝena fiŝkaptado estas enormaj: nur en [[Usono]], mezumo de 3,029 individuoj estis mortigitaj jare inter [[1990]] kaj [[1999]], la granda plimulto de ili (84 procentoj) kiel rezulto de la uzo de [[Fiŝkaptado|brankretoj]]. Estas malfacile kvantigi la tutmondan kromprodukton pro la manko de sufiĉaj datumoj, sed ekstrapolitaj taksoj atingis mezumon de pli ol 300 000 individuoj jare inter [[1990]] kaj [[1994]] <ref>Andrew J. Read, Phebe Drinker and Simon Northridge, [http://www.cetaceanbycatch.org/pdfs/IWC_global_estimate_paper.pdf By-Catches Of Marine Mammals In U.S. Fisheries and a First Attempt to Estimate the Magnitude of Global Marine Mammal By-Catch] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120117123939/http://www.cetaceanbycatch.org/pdfs/IWC_global_estimate_paper.pdf |date=2012-01-17 }}, Duke University Marine Laboratory and the University of St. Andrews in Scotland, 2003.</ref>. Alia fiŝkaptadrimedo konata en tiu ĉi kunteksto estas [[Fiŝkaptado|retoj]] destinitaj por [[Tinuso|tinusfiŝkaptado]]. Bonkonata metodo de lokalizado de la tinuso estas trovi delfenojn, kiuj ofte havas tinusojn naĝantajn sub ili. La retoj en tiuj kazoj fermus la tinusojn, sed kiam ili estus alportitaj al la ŝipo, ili ankaŭ kaptus la delfenojn. Solvo al tio estas investi sekcion de la supra parto de la reto antaŭ ĝia fina fermo uzante la inversan ilaron de la ŝipo kaj kontrabandi la delfenojn eksteren en la reton per naĝantoj kaj boatoj. Oni trovis, ke ĉi tiu procezo signife reduktas la kromprodukton. Tinusujoj kiuj enhavas tinusfiŝojn kiuj estas kaptitaj laŭ la lasta maniero aŭ de populacioj kiuj ne konservas kontakton kun delfenoj, rajtas enhavi la markadon "Dolphin-Safe". La longeco de la vico de maraj malpurigaĵoj, kiuj penetris kaj ĉeestas en la maroj kaj oceanoj, estas tro longa por plene prezenti, sed la plej gravaj inter ili estas la rubaĵoj ĵetitaj en la akvon, ĉefe [[Plasto|plastaj]] pakaĵoj diversspecaj, [[Kloako (kanalo)|kloakaĵoj]] kaj [[Forĵetakvo|kloakaĵelfluo]], kemiaj malpurigaĵoj ([[pezmetalo]]j kaj [[insekticido]]j ekzemple), kaj multaj aliaj. La maraj malpurigaĵoj, ĉiu siavice, influas la maran medion kaj la cetacojn, laŭ multaj rektaj kaj nerektaj manieroj. Ekzemple, la rubo ĵetita en la akvon estas foje vidita de la cetacoj kiel manĝaĵo. Pluraj eblaj kialoj estis proponitaj por tio, inkluzive de manko de manĝaĵo aŭ problemo en identigi la objekton antaŭ ili, sed ĉiukaze, manĝado de rubo kaŭzas al tiuj maraj mamuloj gravajn problemojn. La sensoj de cetacoj havas malfacilecon distingi, ekzemple, inter plastaj sakoj kaj [[Meduzo|meduzoj]]. Ĉi tiu konfuzo kutime kondukas al la morto de la cetaco kiu glutas la sakon. En Israelo, en la pasinteco, la kadavro de cetaco [[Trubeka zifio|Zippius kava-ĥartumo]] estis dissekcita. En la [[Sekco (anatomio)|postmorta ekzameno]] oni trovis 4,5 kilogramojn da plastaj sakoj en lia unua stomako (vidu foton maldekstre). Ilia ĉeesto preskaŭ tute malhelpis la transiron de reala manĝaĵo al la resto de la digesta sistemo, kaj tiel la cetaco iom post iom mortis pro manko de manĝaĵo. Se temas pri kemiaj malpurigaĵoj, la problemo estas eĉ pli grava pro la pozicio de la cetacoj en la [[manĝoreto]]. Cetacoj estas [[Superpredanto|superpredantoj]] ĉe la supro de la mara [[Manĝoreto|manĝreto]], kaj kelkaj el ili eĉ havas neniujn [[Karnovoruloj|predantojn]] krom homoj. Ĉi tiu fakto kondukas al la okazo de [[הגברה ביולוגית|biologia plifortiga]] procezo. La maraj malpurigaĵoj, kiuj estas sorbitaj de malgrandaj estaĵoj, pasas al pli grandaj estaĵoj kiuj manĝas la malgrandajn estaĵojn, kaj de tie al eĉ pli grandaj estaĵoj kiuj manĝas la grandajn estaĵojn, kaj de tie al cetacoj. Ĉi tio estas simpligita priskribo de ebla kazo, en kiu simpla [[Manĝoreto|nutroĉeno]] kaŭzas la translokigon kaj amasiĝon de maraj malpurigaĵoj (estas pli komplikaj kazoj, kiel transdono de kemiaj malpurigaĵoj dum [[mamnutrado]] de hundido). Ĉi tiu amasiĝo estas pli severa ju pli alta la estaĵo estas en la manĝreto. Ne nur tio: la cetacoj havas neniun mekanismon por forigi ĉi tiujn malpurigaĵojn, kio igas la malpurigaĵojn akumuliĝi en siaj korpoj kun aĝo, kaj tiel ili estas efektive tre tuŝitaj de mara poluado. La kemia mara poluo povas kaŭzi damaĝon al la [[histo]]j kaj [[organo]]j de la korpoj de la cetacoj, kaj eĉ kaŭzi ilian morton. Alia minaco al la estonteco de cetacoj estas kaŭzita de mara [[bruo]]. Tiu ĉi bruo estas plejparte tute homfarita, kaj estas produktita per vasta gamo de faktoroj, inkluzive de armeaj operacioj, sisma esplorado de la [[marfundo]], mara konstruagado, tutmonda projekto por mezuri oceantemperaturojn ("Acoustic Thermometry of the Ocean Climate"; [[:en:Acoustic thermometry|ATOC]]) kaj eĉ ŝipaj bruoj, kies nombro signife pliiĝis en modernaj tempoj. Cetacoj grandparte dependas de farado de sonoj kaj reprenado de siaj propraj eĥoj, do ĉi tiuj bruoj povas havi gigantan efikon al ili. La efikoj povas esti rektaj aŭ nerektaj, sed la esploropinio estas ankoraŭ antaŭtempa, kaj pro la manko de studoj pri la temo kaj ankaŭ pro la malfacileco disigi la faktorojn, kiuj damaĝas la cetacojn. Ekzemploj de ĉi tiuj efikoj inkluzivas aŭdajn difektojn, histajn damaĝojn, pliiĝon de la nombro de kazoj de [[surmarbordiĝo de cetacoj|blindeco]] kaj kondutismajn ŝanĝojn, kiuj havas negativajn sekvojn longtempe <ref>Clare Perry, [http://www.blublog.net/media/4/20060404-perry%20iwc.pdf A Review of the Impact of Anthropogenic Noise on Cetaceans] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230418151839/http://www.blublog.net/media/4/20060404-perry%20iwc.pdf |date=2023-04-18 }}, 2006.</ref>. La konscio pri la efikoj de mara bruo pliiĝis, kaj eĥoj de tio videblas en la alvoko de la [[Eŭropa Parlamento]] al la [[NATO]] por ĉesigi la armean uzon de [[sonaro]] <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3186234.stm Euro MPs fight for whales], BBC News, la 13an de oktobro 2003.</ref> ; en la deklaro de la organizo ACCOBAMS (organizo pri nome de Unuiĝintaj Nacioj por la konservado de cetacoj en la [[Nigra maro|Nigra]] kaj [[Mediteranea Maro]]) tiu homa bruo en la oceanoj Ĝi estas danĝera malpurigaĵo, kiu povas ĝeni, vundi kaj eĉ mortigi cetacojn kaj aliajn marajn speciojn <ref>[http://www.awionline.org/oceans/news/ACCOBAMS_Resolution_on_Noise.htm ACCOBAMS Countries Adopt Resolution On Man-Made Ocean Noise] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081127192803/http://www.awionline.org/oceans/news/ACCOBAMS_Resolution_on_Noise.htm |date=2008-11-27 }}, Animals in the Ocean, decembro 2007.</ref> ; La decido de [[Hispanio]] ĉesigi la aktivan uzon de sonaro en la akvoj de la [[Kanarioj]] kaj pli. Alia problemo, kiu minacas la cetacojn, estas la [[Ozontavola detruo|malplenigo de la ozona tavolo]]. Ĝia efiko estas nerekta: la [[planktono]], de kiu manĝas certaj specioj de cetacoj, estas relative sentema al radiado, kaj ĝia plifortiĝo post la malplenigo de la ozono kondukas al malkresko en la liverado de manĝaĵo por tiuj specioj kaj aliaj marbestoj. Tiu ĉi problemo validas ankaŭ por la dentcetacoj, kiuj estas nerekte trafitaj de ĝi depende de la manĝreto, sed ĝi estas pli signifa por la kaĉalotoj, kiuj manĝas rekte la planktono kaj la [[zooplanktono]] kiuj manĝas la planktonon. [[Tutmonda varmiĝo|Mondvarmiĝo]] ankaŭ havas negativajn efikojn al cetacoj: la pliiĝo de la koncentriĝo de [[Karbona dioksido|karbondioksido]] kondukas al ĝia pliigita sorbado en la oceanoj. La karbondioksido kombinas kun la akvo por formi [[Karbonata acido|karbonatan acidon]] (<math>\ H_2CO_3</math>). La acida akvo malutilas la konstruon de la kalkeca skeleto de [[Koraluloj|koraloj]] kaj de diversaj etaj bestospecioj ([[moluskoj]] ekzemple), kio damaĝas la nutraĵprovizon por la cetacoj kiuj manĝas ilin, rekte aŭ nerekte <ref>The Royal Society, [http://www.royalsoc.ac.uk/displaypagedoc.asp?id=13539 Ocean acidification due to increasing atmospheric carbon dioxide] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071001000205/http://www.royalsoc.ac.uk/displaypagedoc.asp?id=13539 |date=2007-10-01 }}, 2005</ref>. Mondvarmiĝo havas kromajn efikojn, plejparte nerektajn, sur cetacoj, kaj multaj studoj estis faritaj pri tio. [[Dosiero:Whale_Watching.jpg|eta|250x250ra| Turistoj kaj lokuloj observas cetacojn en la urbo [[Bar Harbor]], [[Majno]], [[Usono]]]] Laŭ la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]] (IUCN), ĉirkaŭ 28 [[specioj]] de cetacoj estas en malalta risko de formorto (LR; unu el la [[Konserva statuso|konservaj statusoj]] de malalta protekto), 5 specioj estas en vundebla stato, 7 specioj estas minacataj de formorto, 2 specioj estas en serioza danĝero de formorto, kaj ĉirkaŭ 39 Specia konserva stato ne estis decidita pro la manko de sufiĉaj informoj. Ĉiuj cetacoj estas sub la protekto de la unua kaj dua apendicoj de la ''[[Vaŝingtona Speciprotekta Konvencio]] (CITES)'', kiu malpermesas komercon de partoj kaj produktoj de protektitaj specioj. Kiel rezulto de la minacoj al ili, unu specio verŝajne formortis en la lasta jardeko (la [[Blanknaĝila delfeno|ĉina riverdelfeno]]), kaj ŝajnas ke la nura espero por aliaj minacataj specioj estas ilia reproduktado en [[kaptiteco]] en [[reprodukta kerno|reproduktaj kernoj]]. Fine de la 20-a jarcento kaj la komenco de la 21-a jarcento, la publika konscio pri cetacoj kaj la danĝero kiun ili alfrontas signife kreskis, kaj tiel balenkonservad-asocioj multe multiĝis. Kelkaj el ili eĉ proponas al la publiko donaci al ili per stilaj programoj "adopti cetacon", kie la donacanto pagas certan sumon kaj por tio li ricevas regulajn ĝisdatigojn pri la cetaco, kiun li "adoptis". La konservado de cetacoj akiris impeton ankaŭ en la formo de cetaco-observado (Whale Watching), kiu estas la niĉo kiun la kampo de [[Ekoturismo|ekologia turismo]] (ekoturismo) prenis por si. Multaj turistoj subskribas por boatveturo en areo kiu estas konata pro la populacio de cetacoj kiuj vivas tie konstante aŭ estas tie dum certaj sezonoj de la jaro. Vojaĝantoj ofte registriĝas por rigardi cetacojn por amuzo kaj distro. Plejparte, kion ni vidas en ĉi tiuj vojaĝoj estas la kondutoj de la cetacoj, kiuj estas faritaj sur la surfaco de la akvo kaj kiuj estis detalaj supre. La pliiĝo de la cetaco-serva industrio kaŭzis gravan disputon en la balen-observantaj landoj pri kiu estas la pli bona maniero ekspluati ĉi tiun [[Naturfonto|naturan rimedon]] - ĉu ĝi estas observado de cetacoj aŭ ĉasado de ili. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Cetacoj en kulturo]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Mamuloj kaj homoj]] 9xfkv7ekayhqkgmrtx2921w8iwr1rwx Uzanto:Super nabla/Akademio 2 823497 9405963 8151378 2026-06-18T05:25:53Z Sj1mor 12103 9405963 wikitext text/x-wiki == Ne-faritaj == # [[Kirilo Brosch]] # [[Duncan Charters]] # [[Renato Corsetti]] # [[Marcos Cramer]] # [[Probal Dasgupta]] # [[Simon Davies]] # [[Mariana Evlogieva]] # [[Grant Goodall]] # [[Edmund Grimley Evans]] # [[Nikolao Gudskov]] # [[Maritza Gutiérrez González]] # [[Hirotaka Masaaki]] # [[Jesper Jacobsen]] # [[Ruth Kevess-Cohen]] # [[Boris Kolker]] # [[Erich-Dieter Krause]] # [[Jouko Lindstedt]] # [[Liu Haitao]] # [[François Lo Jacomo]] # [[Anna Löwenstein]] # [[Vilhelmo Lutermano]] # [[Mao Zifu]] # [[Valentin Melnikov]] # [[Georgi Mihalkov]] # [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]] # [[Carlo Minnaja]] # [[Brian Moon]] # [[Pavel Mozhaev]] # [[Marc van Oostendorp]] # [[Tim Owen]] # [[Paul Peeraerts]] # [[Barbara Pietrzak]] # [[Fernando Pita]] # [[Orlando Raola]] # [[Nicola Ruggiero]] # [[Aleksander Shlafer]] # [[Amri Wandel]] # [[Bertilo Wennergren]] == Sen fontoj == == Finitaj == # [[Giridhar Rao]] [[:it:Giridhar Rao|🇮🇹]] # [[Ahmad Mamdoohi]] [[:it:Ahmad Mamdoohi|🇮🇹]] # [[Javier Alcalde]] [[:it:Javier Alcalde|🇮🇹]] # [[Tatjana Auderskaja]] [[:it:Tatjana Auderskaja|🇮🇹]] # [[Bak Giwan]] [[:it:Bak Giwan|🇮🇹]] # [[Marc Bavant]] [[:it:Marc Bavant|🇮🇹]] # [[Hans Becklin]] [[:it:Hans Becklin|🇮🇹]] aaru82d8vc357jr1g9c2ilxwla64289 BA40 0 824089 9405961 9349451 2026-06-18T05:23:56Z Sj1mor 12103 9405961 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gazeto | Nomo = Beletra Almanako 40 | Bildo = BA titolo.png | Grandeco de bildo = 300ra | Speco = Literatura revuo | Formato = 170 paĝoj, proks. 21,3 cm x 13,8 cm | Dato = februaro 2021 | Establodato = septembro 2007 | Lando = [[Usono]] | Urbo = [[Novjorko]] | Posedanto = [[Mondial (eldonejo)|Mondial]] | Publikigisto = [[Ulrich Becker]] | Eldonkvanto = | Redaktisto = [[Probal Daŝgupto]], [[István Ertl]], [[Jesper Lykke Jacobsen]], [[Suso Moinhos]], [[Nicola Ruggiero]] kaj [[Anina Stecay]] | Ĉefredaktisto = [[Suso Moinhos]] | Adreso = 203 W 107<small><sup>th</sup></small> St #6C, Novjorko <small>(New York)</small> NY 10025, Usono <small>(USA)</small> | Retejo = [https://www.beletraalmanako.com/boao/ba40 Beletra Almanako 40] | Lingvo = [[Esperanto]] | ISBN = ISBN 978-1-5956-9417-1 | ISSN = 1937-3325 }} '''BA40''' estas la kvardeka numero de la literatura libroforma revuo '''[[Beletra Almanako]]''' ('''[[BA]]'''), aperinta en februaro 2021. == Prezento == * [[Ulrich Becker]] == Originala prozo == * [[Eddy Raats]]: ''Mia vojaĝo'' * [[Sten Johansson]]: ''Sputnik'' * [[Massimo Acciai Baggiani]]: ''La lunaj mapoj'' * [[Anina Stecay]]: ''Ses miniaturaj rakontoj (La revita verko; Perdita; Testpersono; Amo kun efiko; Familiaj ligoj; Neniu monstro videbla)'' * [[Evgeni Georgiev]]: ''Alia vojo'' * [[Mikaelo Bronŝtejn]]: ''Lina'' * [[Mikaelo Bronŝtejn]]: ''Superstiĉo'' * Literatura konkurso ''Esperanto ligas homojn. Pandemio – neĉiutaga ĉiutageco'' (Elżbieta Karczewska): ''Belega Davido à la kronviruso-19; [[Sara Spanò]]: ''Kiam ankroj neatendite falas'') == Originala poezio == * [[Božidar Brezinščak Bagola]] ([[:d:Q16114758]]): ''Tri poemoj (Flegistino Maria; Kemiterapio; Ĉe la limo mem'') == Tradukita prozo == * [[Gianni Celati]]: ''Mia onklo malkovras la ekziston de fremdaj lingvoj'' (tradukis [[Giulio Cappa]]) * [[Runar Schildt]] ([[:d:Q4411468]]): ''Ĉevalo de Karamsin'' (tradukis [[Sten Johansson]]) * [[Carlo Menzinger di Preussenthal]] ([https://carlomenzinger.wordpress.com/ retejo]): ''Irenoj kaj ranoj - [[ukronio|ukronia rakonto]]'' (tradukis [[Massimo Acciai Baggiani]]) * [[Fratoj Grimm]]: ''Valerianelo'' (tradukis [[Edmund Grimley Evans]]; kun enkonduko de la tradukinto: ''Kiel mi dumtempe kabeiĝis'') == Tradukita poezio == * [[Ari Jósefsson]]: ''Kvar poemoj (Milito; Kreda konfeso; Serĉado; Suno;'' tradukis [[Kristján Eiríksson]]) * [[Esther Schor]]: ''La vivo, kiel ni konas ĝin'' (tradukis [[Lee Miller (esperantisto)|Lee Miller]]) * [[José de Espronceda]]: ''Pirata kanto (tradukis [[Fernando de Diego]]) * [[Heinz Kahlau]]: ''Kaj ni solas (La paro; kaj ni kantis; La konsilo; Renkontiĝo kun eŭropano; Kiam viroj estas plej danĝeraj; kaj ni solas; Ĉirkaŭ ĉiu; Konsolo;'' tradukis [[István Ertl]]) * [[Nachoem M. Wijnberg]] ([[:d:Q1643985]]): ''Du poemoj: Moseo aŭ Moseo; Cion’'' (tradukis [[Marc van Oostendorp]]) * [[Pedro Sáez Serrano]]<!-- http://www.edicionesdesnivel.com/autores/pedro-saez-serrano/666/, ĝis nun nenio en vikidatumoj -->: ''Jugoslavio (tradukis [[Brandon Sowers]]<!--honoriĝis en [[Belartaj Konkursoj de UEA]] 2022, sed pli ĝis nun ne estas konata-->) * [[Antoine Cassar]]: ''Pasporto (tradukis [[Klára Ertl]]) == Artikoloj kaj eseoj == * [[Christian Cimpa]]: ''Por montri nian duan kostumon'' * [[Araceli Pulpillo]]:<!--https://twitter.com/aracelirus, nenio en vikidatumoj--> ''Anarkifeministinoj komence de la 20-a jarcento: La [[Revista Blanca]]'' (tradukis [[Jesús González Jurado]])<!-- nenio en vikidatumoj --> * [[Giulio Cappa]]: ''Pri Quemadura'' == Intervjuo == * [[István Ertl]]: ''Retrorigarde: ''rakontoj kiel terapio. Intervjuo kun [[Jorge Camacho]]'' == Recenzoj == * [[Jorge Camacho]] pri ''Cementiri de Sinera. Tombejo de Sinera'' (de [[Salvador Espriu]]; tradukis [[Gabriel Mora i Arana]]) * [[Mao Zifu]] pri ''Juna amserĉado per Esperanto'' (de [[Vanege]]<!-- ?? -->) * [[Anna Löwenstein]] pri ''Paulus fondinto'' (de [[Trevor Steele]]) * [[Marc van Oostendorp]] pri ''Historio de la Akademio de Esperanto'' (de [[Carlo Minnaja]]) * [[Javier Alcalde]] pri ''Breu història de l’esperantisme als Països Catalans'' (de [[Xavier Margais i Basi]]) * [[Javier Alcalde]] pri [[La nekredebla rakonto pri la Insulo de la Rozoj (filmo)|La nekredebla rakonto pri la Insulo de la Rozoj]] (''L’incredibile storia dell’[[Insulo de la Rozoj|Isola delle Rose]]'', filmo de reĝisoro ''Sydney Sibilia'') == Eksteraj ligiloj == * [http://www.beletraalmanako.com Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)] * [http://www.beletraalmanako.com/boao/ba40/index.html BA n-ro 40, februaro 2021] {{-}} {{BA|state=uncollapsed}} {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Beletra Almanako|40]] [[Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2021]] gdqvw7yy6j0w13xkq07zlpb17frog4s Charlotte Alington Barnard 0 824241 9405604 9131604 2026-06-17T17:25:30Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405604 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Charlotte Alington Barnard''' (1830-1869), konata ankaŭ kiel '''Claribe'''l laŭ sia [[plumnomo]], estis angla [[poeto]] kaj [[Komponisto|komponistino]] <ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=_-T2oQEACAAJ|title=The Story of Claribel (Charlotte Alington Barnard)|first=Phyllis|last=Smith|date=26 July 1965|publisher=J.W. Ruddock & Sons|accessdate=26 July 2020|via=Google Books}}</ref>. Claribel komencis verki poezion kiel infano kaj iĝis unu el la plej popularaj kaj sukcesaj komponistoj de baladoj en la [[1860-aj jaroj]] en [[Anglio]] <ref name="grove">{{Cite web|url=https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000002083|title=Barnard [née Pye], Charlotte Alington|website=Grove Music Online|year=2001|accessdate=26 July 2020|doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.02083|last1=Scott|first1=Derek B.|isbn=978-1-56159-263-0}}</ref>. == Vivo == Ŝi studis muzikon kun la pianisto William Henry Holmes kaj la fama kantisto kaj komponistino [[Charlotte Sainton-Dolby]] (V. en m. 155) <ref name="grove" />. Charlotte Barnard estis produktiva baladisto kaj himnoverkisto. En la dek jaroj inter la publikigo de ŝia unua verko kaj ŝia morto, en la aĝo de 38, preskaŭ 100 komponaĵoj aperis en la listoj de eldonistoj, kaj preskaŭ 25 pli estis publikigitaj poste. Plej multaj el ŝiaj verkoj estis "salonaj baladoj”, origine destinitaj por hejma muzik-ludado. Sed danke al la komerca lerteco de la du ĉefaj subtenantoj de Claribel, ŝia eldonisto John Boosey kaj ŝia instruistino Charlotte Sainton-Dolby, la [[Kanzono|kanzonoj]] de Claribel atingis ĉiam pli grandajn spektantarojn kaj ĉiam pli profesiajn stadiojn. Ŝi estis priskribita kiel "''unu el la komerce plej sukcesaj baladkomponisto''j” de tiuj jaroj. Malgraŭ la frua morto de Charlotte Barnard, ŝiaj kantoj estis aŭditaj en britaj kaj usonaj hejmoj por la cetero de la jarcento. Ŝia unua publika sukceso kiel komponistino estis la balado “La elekto de Janet” (''Janet's Choice'') (1859), al ĝi sekvis “Mi ne povas kanti malnovajn kanzonojn” (''I Can't Sing The Old Songs''), “Ĉu vi ne diros al mi kial, Robin?” (''Won't You Tell Me Why, Robin?'') (1861), “La kvina matene” (''Five in the Morning'') (1862), “Mabel-monto” (''Mountain Mabel'') (1865), "Revenu al Erin” (''Come Back to Erin'') (1866) kaj aliaj same sukcesaj. Ankaŭ Claribel muzikigis poemojn de verkistoj kiel [[Tennyson]], [[Charlotte Brontë|Charlotte Bronte]], [[Longfellow]], kaj [[Charles Kingsley]]. Tiam, kiel nun, estis rivaleco inter "serioza" kaj "populara" muziko. Muzikrecenzistoj kritikis la baladojn de Claribel pro ilia troa [[Sentimentala novelo|sentimentaleco]], sed aliflanke la publiko postulis bisojn ĉiufoje kiam ili estis prezentitaj. En tempo kiam koncertoj estis la sola maniero por aŭdi novajn kantojn, Claribel havis la maloftan distingon de ekskluziva [[kontrakto]] kun Boosey and Sons, grava muzikeldonejo, kiu havis proksimume 45 el ŝiaj verkoj en sia katalogo. Whitney Thompson asertas ke Claribel “''estis la unua komponisto en Anglio se temas pri ricevi [[Tantiemo|tantiemon]] (procenton de la [[Profito|profitoj]]) por la vendo de [[Partituro|partituroj]]. Laŭ multaj manieroj, ŝia kariero anoncis la komercmodelojn de la moderna muzika industrio."'' Kun la havebleco de partituroj kaj pianoj en [[Viktorina epoko|viktoriaj]] hejmoj, la kanzonoj de Claribel trovis larĝan kaj entuziasmajn ĝuantojn. Ili ne estis tro malfacile kanti kaj la piana akompano estis relative facila <ref name="ch">{{Cite web|url=http://www.cyberhymnal.org/bio/b/a/r/barnard_ca.htm|title=Biography|accessdate=15 December 2015|publisher=NetHymnal|archive-url=https://web.archive.org/web/20160103125404/http://www.cyberhymnal.org/bio/b/a/r/barnard_ca.htm|archive-date=3 January 2016|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160103125404/http://www.cyberhymnal.org/bio/b/a/r/barnard_ca.htm |date=2016-01-03 }}</ref>. En la 1860-aj jaroj kaj la lasta parto de la 19-a jarcento, ŝiaj baladoj estis prezentitaj fare de la plej famaj kantistoj. Hodiaŭ, la nura kanzono de Claribel kiu estas vaste konata estas "Revenu al Erin". Tamen, ĝi estas ĝenerale nomita irlanda [[popolkanto]] kaj estas trovita en multaj kanzonaj popolkolektoj. En la fruaj jaroj de la 20-a jarcento, [[Nellie Melba]] kaj John McCormack, du el la plej elstaraj tiamaj kantistoj, registris tiun baladon kiuj daŭre estas haveblaj, bonŝance transdonitaj de la [[vaksa cilindro]] al pli modernaj iloj. Ĝi ankaŭ estis kantita fare de ''[[Maureen O'Hara]]'' en la filmo ''The Quiet Man'' (1952). {{Virinoj en muziko|166}} == Elektitaj verkaĵoj == '''poezio kaj Prozo''' * ''Spring Songs'' (Louth, 1862) * ''Fireside Thoughts, Ballads, Etc.'' (1865) * ''Verses and Songs'' (1870) * ''Thoughts, Verses and Songs'' (1877) '''Himnaj Melodioj''' * BROCKELSBY (BROCKELSBURY) * PILGRIMAGE '''Baladoj kaj Kantoj''' * "Age" * "All Along the Valley" * "Always" * "Always Speak Kindly" (kun la koruso SATB, vortoj fare de Caledon) * "At Her Window Ho! (hungara amkanto)" * "Blind Alice" * "Children's Voices" * "Come Back to Erin" * "Day Dreams" (duet) * "Do You Remember?" * "Dream Land" * "Far Away in Bonnie Scotland" * "Farewell to Erin" * "Firelight" * "Five O'Clock in the Morning" * "Friends For Ever" * "Friendship and Love" * "Give Him My Last Goodbye" (vortoj fare de Samuel Callan) * "Golden Days" * "Half Mast High" * "Hidden Voices" * "Hope" (words from "Recit d'une soeur," adaptita fare de Henry Savile Clarke) * "Hussar's Parting" * "I Cannot Sing the Old Songs" * "I Cannot Wed Another" (vortoj fare de Samuel Callan) * "I Leaned Out the Window" (vortoj fare de Jean Inglelow) * "I Remember It" * "Is This All?" (vortoj fare de Dr. Bonar) * "I've Found a Home" (vortoj fare de Dexter Smith) * "Jamie" * "Janet's Bridal" * "Janet's Choice" * "Kathleen's Answer" (respondo al "Come Back to Erin") * "Lingering at the Gate" (vortoj fare de George Birdseye) * "Little Bird, Little Bird on the Green Tree" * "Lowland Mary" * "Maggie's Secret (Oh Many a Time I am Glad at Heart)" * "Maggie's Test" * "Maggie's Welcome" (Answer to "Maggie's Secret") * "Maiden Fair, Maiden Fair" * "Marion's Song" * "Milly's Faith" * "Mountain Mabel" * "My Brilliant and I" * "My Heart, My Heart is Over the Sea" * "Norah's Treasure" * "November Flowers" * "O Willow-Tree!" * "Oh Many a Time I Am Sad at Heart (Maggie's Secret)" * "Old House on the Hill" * "Only a Lock of Hair" * "Only a Year Ago" * "Our Bud Hs Bloomed in Heaven" * "Out at Sea" * "Out on the Rocks" (vortoj fare de Claribel, muziko fare de Madame Sainton Dolby) * "Poet's Love" * "Pray For Her" (Priez Pour Elle)" * "Riding Thro' the Broom" * "Robin Redbreast" * "Roses and Daisies" * "Second Love" * "Secrets" * "Silver Chimes" * "Something to Love" * "Song of a Boat" * "Sorrow" * "Spring-Time" (kompanio al "Dream Land") * "Strangers Yet" * "Susan's Story" * "Swallow Come Again" * "Sweet Name of Love" (vortoj fare de T.W. Henshaw) * "Take Back the Heart" * "Tell It Not" * "The Bells' Whisper" * "The Blue Alsatian Mountains" (vortoj fare de Claribel, muziko fare de Stephen Adams) * "The Day of Rest" * "The Blue Ribbon" * "The Broken Sixpence" * "The Brook" (vortoj fare de Tennyson) * "The Chimes of St. Mary" (dueto de du mezzo-sopranoj) * "The Highland Lassie's Love-Test" * "The Life Boat" * "The Love Test" * "The Old Pink Thorn" * "The Orphan's Dream" * "The Passing Bell" * "The Rose of Erin" (vortoj fare de Claribel, muziko fare de Jules Benedict) * "The Sailor Boy" * "The Snow Lies White" * "The Strife is Over Now" * "The Two Nests" * "There's a Silver Lining to Every Cloud" * "Three O'Clock in the Morning" (temperance song; vortoj de anonimoulo, muziko fare de Claribel) * "Through the Jessamine" * "Tide Time (Spring Song)" (vortoj fare de Claribel, muziko fare de M.G. Dixon) * "Voices Holy" * "Walter's Wooing" * "We'd Better Bide a Wee" * "Weep No More, Darling" * "What Need Have I the Truth to Tell?" (respondo al "Won't You Tell Me Why?") * "When I Was Young and Fair" * "Wherever Thou Art Would Seem Erin To Me" * "Won't You Tell Me Why, Robin?" * "Why Can I Not Forego, Forget" * "Yes, We Must Part" * "You and I" ("We Sat by the River, You and I") * "You Came to Me" '''Solluda Piano''' * "You and I (Waltz)" (inkluzivas la melodion al la kanto "Oh Where, Oh Where has my Little Dog Gone?") '''Kolektoj''' * ''Sixteen Sacred Songs and Hymns''. Words by Dr. H. Bonar, Rev. F Whitefield, Claribel, and others. Music by Claribel. Arranged for one or four voices, pianoforte, harmonium, or organ. (1866) * ''The Christmas Rose''. Twelve Ballads. (1868) * ''Twelve New Ballads.'' (Boosey's Musical Cabinet, No. 158.) == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == '''Anglalingvaj himnoverkistinoj (de la 18a ĝis la 19a-jarcento)'''  * Eliza Sibbald Alderson * Augusta Amherst Austen * Sarah Bache * Sarah Doudney * Charlotte Elliott * Ada R. Habershon * Katherine Hankey * Frances Ridley Havergal * Maria Grace Saffery * Anne Steele * Emily Taylor * Emily H. Woodmansee == Eksteraj ligiloj == * [https://archive.org/search.php?query=%28%28subject%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%20Alington%22%20OR%20subject%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%20A%2E%22%20OR%20subject%3A%22Barnard%2C%20C%2E%20A%2E%22%20OR%20subject%3A%22Charlotte%20Alington%20Barnard%22%20OR%20subject%3A%22Charlotte%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20subject%3A%22C%2E%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20subject%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%22%20OR%20subject%3A%22Charlotte%20Barnard%22%20OR%20creator%3A%22Charlotte%20Alington%20Barnard%22%20OR%20creator%3A%22Charlotte%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20creator%3A%22C%2E%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20creator%3A%22C%2E%20Alington%20Barnard%22%20OR%20creator%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%20Alington%22%20OR%20creator%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%20A%2E%22%20OR%20creator%3A%22Barnard%2C%20C%2E%20A%2E%22%20OR%20creator%3A%22Barnard%2C%20C%2E%20Alington%22%20OR%20creator%3A%22Charlotte%20Barnard%22%20OR%20creator%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%22%20OR%20title%3A%22Charlotte%20Alington%20Barnard%22%20OR%20title%3A%22Charlotte%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20title%3A%22C%2E%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20title%3A%22Charlotte%20Barnard%22%20OR%20description%3A%22Charlotte%20Alington%20Barnard%22%20OR%20description%3A%22Charlotte%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20description%3A%22C%2E%20A%2E%20Barnard%22%20OR%20description%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%20Alington%22%20OR%20description%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%20A%2E%22%20OR%20description%3A%22Charlotte%20Barnard%22%20OR%20description%3A%22Barnard%2C%20Charlotte%22%29%20OR%20%28%221830-1869%22%20AND%20Barnard%29%29%20AND%20%28-mediatype:software%29 Verkaĵoj fare de aŭ pri Charlotte Alington Barnard] ĉe [[:en:Internet_Archive|Reta Arkivo]] * [http://froggyeve.tripod.com/comeback.html Come Back To Erin] * [[choralwiki:Charlotte_Alington_Barnard|Charlotte Alington Barnard ĉe ChoralWiki]] * [http://culturalcollections.lincolnshire.gov.uk/kbroker/lincs/archives/search.ladv?sr=0&cs=ISO-8859-1&sc=lincs&sp_scope=&sm=0&nh=10&ha=2957&tx0=674992&fl0=__dsid:&tx1=&fl1=category&raction=view Paperoj rilatantaj al Charlotte Alington Barnard]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ĉe Lincolnshire Arkivoj * [http://www.victorianweb.org/mt/parlorsongs/6.html Derek B Scott kantas de Claribel "Oh Mother! Take the Wheel Away" (ĉ. 1865)] * [http://www.mutopiaproject.org/cgibin/make-table.cgi?Composer=Claribel Senpagaj partituroj] ĉe la Mutopia Projekto {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Barnard Alington, Charlotte}} [[Kategorio:Anglaj komponistoj]] [[Kategorio:Anglaj himnoverkistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1869]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1830]] 04ehntitfxn9g7kvguamimvxjoawojg Ŭat Fra Kaeŭ 0 826918 9405621 9032541 2026-06-17T17:44:27Z Jmabel 76256 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Emerald Buddha Photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Emerald Buddha Photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 9405621 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|preĝejo |kategorio = templo |lando = Tajlando |situo = [[Bangkoko]] |establita = |latitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = TH-10 |mapo lokumilo = Centra Bankoko |mapo1 lokumilo = Bankoko |zomo = 13 }} '''Ŭat Fra Kaeŭ''' ({{lang-th|สัววรับตัว}}, signifante [[templo]] de la [[Smeraldo|smeralda]] [[Budho Gotamo|Budho]]; plennoma kaj oficiala '''Wat Phra Si Rattana Satsadaram''') estas [[Budhismo|budhana]] templo ([[Ŭat]]) en [[Bangkoko]] kiu estas konsiderita la plej sankta en Tajlando. La statuo de [[Budho Gotamo|Budho]] de [[Smeraldo]] situas en la centra konstruaĵo ene de la templokomplekso, kaj estas konsiderata protekta sanktraĵo por tajlanda socio, kaj religio-politika simbolo. La templo situas en la historia centro de Bangkoko, ene de la komplekso de la [[Granda Palaco de Bankoko|Granda Palaco]]. == Strukturo == La centra konstruaĵo en la templa komplekso estas la Sankta de Sanktaj, kie troviĝas la Budho-statuo kaj kie preĝas la kredantoj. Laŭ legendo, la origino de la bildo de la smeralda Budho estas en [[Barato]], kie la budhana saĝulo Nagasana (ĉirkaŭ 150 a.K.) antaŭdiris ke la smeralda Budho alportos prosperon kaj regadon al iu ajn lando kie ĝi estus metita. Tiel lia bildo fariĝis la figuro, kiu protektas Tajlandon, laŭ la kredo. Tamen, laŭ trovoj kaj historiaj pruvoj, la statuo estis malkovrita en [[Ĉiang Rai|Chiang Rai]] en la 15-a jarcento, kaj post pluraj lokoj kie ĝi estis, ĝi estis proponita en la 18-a jarcento al Bangkoko, kie ĝi estis instalita en Ŭat Phra Kaew en 1782, dum la regado de [[Ramo la 1-a de Siamo]]. La Budho-statuo estas farita el malhelverda smeraldo, 66 centimetrojn alta, kaj ĝi estis formita el unu tuta smeralda ŝtono. La figuro en la statuo estas en [[Meditado|meditadpozicio]], en la stilo de la "Lana" skolo de [[norda Tajlando]]. Krom la reĝo de Tajlando, neniu rajtas tuŝi la statuon. La reĝo ŝanĝas la [[mantelo]]n kiu envolvas la statuon tri fojojn jare, egalrilatante al la somero, vintro, kaj [[pluvsezono]]j, en grava ceremonio dizajnita por certigi bonŝancon por la lando dum la venonta sezono. {{-}} == Galerio == <gallery mode="packed" heights="250"> Wat_Phra_Kaew_by_Ninara_TSP_edit_crop.jpg Emerald Buddha Photo Don Ramey Logan.jpg Dosiero:Temple_of_the_Emerald_of_buddha_or_Wat_Phra_Kaew_(cropped).jpg|La komplekso de Wat Phra Kaew vidita de ekstere de la muroj de la [[Granda Palaco de Bankoko|Granda Palaco]] Dosiero:Emerald_Buddha,_August_2012,_Bangkok_(cropped).jpg|La smeralda Budho estas konsiderita la plej sanktan Budha bildo en Tajlando. </gallery> == Bibliografio (anglalingva) == * {{Cite book|last=Hongvivat|first=Nidda|url=https://books.google.com/books?id=gSdEAAAACAAJ|title=The Temple of the Emerald Buddha and the Grand Palace Including the Short Story of Ramakian from the Mural Paintings: A Guide to Thai Art and Architecture|date=2004|publisher=Sangdad Pueandek|isbn=978-974-92387-8-3|language=en}} * {{Cite book|last=Matics|first=Kathleen I.|url=https://books.google.com/books?id=8mXYAAAAMAAJ|title=Gestures of the Buddha|date=1998|publisher=Chulalongkorn University Press|isbn=978-974-635-068-6|language=en}} * {{Cite book|last=Rod-ari|first=Melody|url=https://www.researchgate.net/publication/305455852|title=Political Landscapes of Capital Cities|date=January 2016|isbn=978-1-60732-469-0|pages=155–179|chapter=Beyond the Ashes: The Making of Bangkok as the Capital City of Siam|doi=10.5876/9781607324690.c004}} * {{Cite book|last=Suksri|first=Naengnoi|url=https://books.google.com/books?id=PbSYPAAACAAJ|title=The Grand Palace and Old Bangkok|last2=Chakrabongse|first2=Narisa|last3=Limpabandhu|first3=Thanit|date=2013|publisher=River Books|isbn=978-974-9863-41-1|language=en}} * {{Cite book|last=Wales|first=Horace Geoffrey Quaritch|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.72905|title=Siamese State Ceremonies: Their History and Function|date=1931|publisher=B. Quaritch|language=en}} == Vidu ankaŭ == * [[Ŭat Benĉamabopit]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{URL|www.royalgrandpalace.th}}, oficiala retpaĝo * Eric Roeder, [http://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/handle/10125/2542/The%20Origin%20and%20Significance%20of%20the%20Emerald%20Buddha.pdf?sequence=1 Explorations in Southeast Asian Studies: The Origin and Significance of the Emerald Buddha]. A Journal of the Southeast Asian Studies Student Association. 1999. * [http://www.sacred-destinations.com/thailand/bangkok-wat-phra-kaew-emerald-buddha Wat Phra Kaew, Bangkok]. Sacred Destinations {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Bankoko]] [[Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Tajlando]] [[Kategorio:Budhismaj temploj]] l8eh3g17sy6uk3ywidzxork1o6py5ys Kain Tapper 0 831876 9405556 8999436 2026-06-17T15:50:56Z Sj1mor 12103 9405556 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Kain TAPPER''' (n. la 6-an de junio 1930 en [[Saarijärvi]], m. la 17-an de aŭgusto 2004 en [[Helsinko]]) estis finna [[skulptisto]] kiu utiligis lignon, betonon, ŝtonon kaj metalon kiel materialojn por siaj verkoj. == Vivo kaj kariero == Tapper naskiĝis en [[Saarijärvi]] kaj kreskis en la sama familio kiel siaj fratoj, kiuj ankaŭ iĝis artistoj. La fratoj Harri (1929-2012) kaj Marko Tapper, kaŝnomo Marko Tapio (1924-1973), estis verkistoj. La plej juna de la fratoj, Yrjö (1932-2014), estis teatra dekoraciisto. Antaŭ lia kariero kiel artisto, Tapper laboris en sia hejma loĝloko Saarijärvi kiel konstrulaboristo kaj arbarlaboristo. Post servado en la militistaro en 1952, Tapper petis pri kaj estis akceptita kiel studento ĉe la Arta instituto en Helsinko, kie li studis en 1952-1954. Tapper studis ĉe la finna [[Arta Akademio Helsinko]] en 1955. Tapper mortis en la aĝo de 74 jaroj en la hejmo de la artisto en Lalluka, elĉerpita de severa muskolmalsano. Edzinoj de Kain Tapper estis la skulptistino Marjo Lahtinen-Tapper ekde 1969 kaj Riikka Vepsä-Tapper ekde 1993 ĝis sia morto. == Kiel skulptisto == Tapper evoluis en individuan artiston en la malfruaj 1950-aj jaroj en la sama tempo ke modernismo eniris finnan skulptadon. Li iĝis unu el la esencaj nomoj en esprimplena skulptado. En liaj verkoj, li povis kombini internacian abstraktan modernismon kaj hejman proksimecon al naturo. La vidoj kaj travivaĵoj de lia infanaĝa hejmo laŭ la naĝanta itinero estas reflektitaj en lia esprimo. En lia unua kreiva sezono, Tapper laboris kun ligno, kaj pli posta [[grejso]], [[granito]] kaj vitro estis aldonitaj. En sia laboro, Tapper konservis spontanecon kaj instinkton, kio estas precipe evidenta en la realigo de la surfacoj de la verkoj. Multaj el la verkoj estas sufiĉe malgrandaj en grandeco, sed en komisionoj, Tapper ankaŭ kreis grandajn skulptaĵojn, kiel ekzemple en la laboro ''Golgata kallio'' (1961), komisiita por la luterana kirko de [[Orivesi]], kie betula ligno estas prilaborita por prezenti fendan rokon. Postulema monumenta verko estis ankaŭ "Juna [[Sibelius]]" (1964), metita en [[Hämeenlinna]]. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Tapper, Kain}} [[Kategorio:Finnaj skulptistoj]] 546s49gsv1pbf2ds8ii44y2ljhu95jo China Media Group 0 833000 9405685 8984310 2026-06-17T19:05:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405685 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} '''China Media Group''' ({{lang-zh|中央广播电视总台}}; laŭvorte Centra Radio kaj Televido Ĝenerala Stacio; esperantigite Ĉinia Amaskomunikila Grupo) ankaŭ konata kiel '''Voĉo de Ĉinio''') estas la superrega ŝtata amaskomunikilara firmao per radio kaj televida elsendado en la Popola Respubliko de Ĉinio <ref name=":02">{{cite news|last=Kuo|first=Lily|date=21 March 2018|title=China state media merger to create propaganda giant|newspaper=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2018/mar/21/china-state-media-merger-to-create-propaganda-giant|url-status=live|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322205454/https://www.theguardian.com/world/2018/mar/21/china-state-media-merger-to-create-propaganda-giant|archive-date=22 March 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Jiang|first=Steven|date=21 March 2018|title=Beijing has a new propaganda weapon: Voice of China|publisher=[[CNN]]|url=https://money.cnn.com/2018/03/21/media/voice-of-china-propaganda-broadcaster/index.html|url-status=live|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321192232/https://money.cnn.com/2018/03/21/media/voice-of-china-propaganda-broadcaster/index.html|archive-date=21 March 2018}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180321192232/https://money.cnn.com/2018/03/21/media/voice-of-china-propaganda-broadcaster/index.html |date=2018-03-21 }}</ref>. Ĝi estis fondita la 21an de marto 2018, kiel fuzio de ĉiuj ŝtata-tenanta amaskomunikilarajn entreprenojn inkluzive [[Ĉina Centra Televido]], Ĉina Nacia Radio kaj [[Ĉina Radio Internacia]] <ref>{{cite news|date=21 March 2018|title=|script-title=zh:中共中央印发《深化党和国家机构改革方案》|language=zh-CN|publisher=[[NetEase]]|agency=[[Xinhua News Agency]]|url=http://news.163.com/18/0321/14/DDE74M2P00018AOQ.html|url-status=dead|access-date=9 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321085525/http://news.163.com/18/0321/14/DDE74M2P00018AOQ.html|archive-date=21 March 2018}}</ref>. Ĉinia Amaskomunikila Grupo estas sub la rekta kontrolo de la Centra Propaganda Departemento de la [[Komunista Partio de Ĉinio|Ĉina Komunista Partio]] <ref>{{Cite news|last=Bandurski|first=David|date=February 12, 2021|title=All This Talk of Independence|work=China Media Project|url=https://chinamediaproject.org/2021/02/12/all-this-talk-of-independence/|url-status=live|access-date=February 22, 2021|archive-date=February 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215140931/https://chinamediaproject.org/2021/02/12/all-this-talk-of-independence/}}</ref><ref name=":52">{{Cite news|last=Buckley|first=Chris|date=2018-03-21|title=China Gives Communist Party More Control Over Policy and Media|language=en-US|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2018/03/21/world/asia/china-communist-party-xi-jinping.html|access-date=2021-11-12|issn=0362-4331|archive-date=2021-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112211222/https://www.nytimes.com/2018/03/21/world/asia/china-communist-party-xi-jinping.html|url-status=live}}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidua ankaŭ == * [[Novaĵagentejo Xinhua]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ĉinaj radiostacioj]] [[Kategorio:Televidkanaloj en Ĉinio]] l328p8ybr5034o6fxdq9kpmf8p1q3jv Pleuronectiformes 0 835860 9406054 8322235 2026-06-18T07:23:08Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Pleuronectoidei]] 9406054 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Pleuronectoidei]] epprsxr2ddufqoheyd8oj5jb7gl19vd Csaba Utasi 0 838065 9406147 8640055 2026-06-18T09:31:28Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406147 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = }} '''{{paĝonomo}}''' [ĉaba utaŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Utasi Csaba''' estis [[Hungario|hungara]] [[redaktoro]], literaturisto, altlerneja [[instruisto]]. {{paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM96933/71e643b3-38eb-46fe-bb16-2062ed8d2631/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1941|1|15}} en [[Zmajevac]] ([[Jugoslavio]]), li mortis {{mortotago|2010|9|1}} en [[Novi Sad]] ([[Serbio]]). == Biografio == {{paĝonomo}} apartenis al la hungara [[minoritato]] en [[Jugoslavio]]. Li maturiĝis en [[gimnazio]] en Novi Sad en 1959, poste li akiris diplomon en [[:en:University of Novi Sad]] en [[1963]]. Li estis redaktoro de eldonejo en la sama urbo inter 1965-1972, poste li ekinstruis en la universitato en instruaj rangoj [[asistanto]] (1972-1984), [[docento]] (1984-1990), eksterordinara [[profesoro]] (1990-1995), poste ordinara profesoro. Intertempe en 1983 li doktoriĝis kaj inter 1983 kaj 1987 li estis ankaŭ institutestro, vic[[dekano]] (1987-1989). Lia edzino naskis 2 filinojn. Li ricevis [[premio]]jn inter 1982-1996. == Elektitaj kontribuoj == * ''Tíz év után'' (eseoj, kritikoj, studoj, 1974) * ''Irodalmunk és a Kalangya'' ([[monografio]], 1984) * ''Vér és sebek'' (studoj, kritikoj, 1994) * ''Ráadás. Esszék, tanulmányok, háborús napló'' (eseoj, studoj, milita notlibro, 2007) == Fontoj == * [https://www.vamadia.rs/profil/utasi-csaba biografio hungare kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20231031152749/https://www.vamadia.rs/profil/utasi-csaba |date=2023-10-31 }} * [http://hodis.vmmi.org/delivegeken/KiKi/U.htm biografio hungare kun foto] * [http://epa.niif.hu/00700/00713/00231/pdf/tiszataj_EPA00713_2010_12_95-96.pdf biografio hungare]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Utasi Csaba}} [[Kategorio:Jugoslaviaj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Jugoslavaj hungaroj]] {{Portalstrio|Biografio}} lfmjfojbc7okyzt67bsemlnbxjo06s0 Cheetos 0 838291 9405633 8984413 2026-06-17T17:56:43Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405633 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} '''Cheetos''' (en [[Angla lingvo|la angla]] : '''Cheetos''') estas marko de kriskaj maizaj pufmanĝaĵoj produktitaj fare de la [[Frito-Lay]] Company, [[filio]] de la [[PepsiCo]] Corporation. La origina kreinto de la manĝeto, Charles Elmer Dolin, inventis Cheetos en 1948. En 2010, la manĝeto estis vicigita kiel la plej vendata marko de fromaĝpufoj en la amerika merkato. Ĉiujaraj podetalaj vendoj de la manĝeto tutmonde sumiĝas al proksimume 4 miliardoj da dolaroj. Dum la originala versio de la manĝeto daŭre estas produktita nuntempe, tra la jaroj la Frito-Lay firmao aldone produktis 20 kromajn gustojn de Cheetos <ref name="comphistory">{{cite web|title=Frito-Lay History|url=http://www.fritolay.com/about-us/history.html|website=Frito-Lay North America, Inc.|access-date=20 December 2010|archive-date=12 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120412105044/http://www.fritolay.com/about-us/history.html|url-status=live}}</ref>. La origina [[maskoto]] de Cheetos estis la Cheetos Muso. De 1986 pluen la karaktero de la [[Antropomorfismo|humanigita]] [[gepardo]] [[Chester Cheetah]] estas la oficiala [[maskoto]] de la marko <ref name="earlyhist">{{cite news|last=Fernandez|first=Manny|title=Cheese Whatevers, City Has Them by the Handful|url=https://www.nytimes.com/2010/08/04/nyregion/04cheez.html|access-date=1 July 2011|newspaper=The New York Times|date=3 August 2010|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125025148/http://www.nytimes.com/2010/08/04/nyregion/04cheez.html|url-status=live}}</ref><ref name="competing">{{cite journal|last=Saporito|first=Bill|author2=Sarah Smith|title=How Borden Milks Packaged Goods|journal=Fortune Magazine|date=21 December 1987|url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1987/12/21/69990/index.htm|access-date=1 July 2011|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306235425/https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1987/12/21/69990/index.htm|url-status=live}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190306235425/https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1987/12/21/69990/index.htm |date=2019-03-06 }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Manĝetoj]] p9bqsg7yde0vzkca6m0h7jy0v1uzk5v Ŝtata Universitato de Vaŝingtono 0 842448 9406061 8440862 2026-06-18T07:24:18Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] 9406061 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] pfla94uedy7262v92dk017s9oqnr0hn Washington State University 0 842449 9406060 8440869 2026-06-18T07:24:08Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] 9406060 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] pfla94uedy7262v92dk017s9oqnr0hn Charlotte von Ahlefeld 0 842506 9405608 8847375 2026-06-17T17:29:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405608 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |bildo=Charlotte von Ahlefeld; desegnis krajone [[Ferdinand von Blumenbach]] ĉirkaŭ la jaro 1800 |priskribo=Charlotte von Ahlefeld; desegnis krajone Ferdinand von Blumenbach ĉirkaŭ la jaro 1800.}} '''Charlotte Elisabeth Sophie Louise Wilhelmine von AHLEFELD''' (naskiĝinta la {{daton|6|12|1781}} en [[am Ettersberg|Stedten]], mortinta la {{daton|27|7|1849}} en [[Teplice]]) estis [[germanio|germana]] verkistino. == Vivo == Estante fiilino de regimentkomandanto ŝi ĝuis privatan edukadon. La poemoj, kiujn ŝi faris en la aĝo de nur dek jaroj, laŭdire impresis [[johann Wolfgang von Goethe|Goeton]] mem. En 1798 aperis ŝia unua romano, ''Liebe und Trennung oder merkwürdige Geschichte der unglücklichen Liebe zweyer fürstlicher Personen jetziger Zeit''. En la 21.5.1798 ŝin edzinigis la nordgemana bienposedanto [[Johann Rudolf von Ahlefeld]]; la ekleziaj ceremonioj okazis, sub la prezido de [[Johann Gottfried Herder]], Vajmare en la [[Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Weimar)|Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo]]. La paro havis tri filojn. En la kirko Sanktaj Petro kaj Paŭlo de [[Sehestedt]] videblas ĝis nun bildon financitan de ŝi.<ref>[http://www.kirche.sehestedt.de/infos/kirche.html germana etpriskribo: "Christus der Erbarmer in Wolken auf dem Regenbogen stehend, von einer Glorie und Engelköpfchen umgeben, breitet die Arme aus zum Empfang der Mühseligen und Beladenen".]</ref> En 1799 ŝi publikigis la duan romanon ''Maria Müller'', kiu longe furoris. Sume ŝi verkis pli ol 30 romanoj kaj rakontkolektoj, ofte sub diversaj pseŭdonimoj. Ĉio estas verkita en la stilo de klasikisma romano-speco respektive laŭ modeloj de raciismaj familiaj romanoj. La amokonfliktoj ne malofte lokiĝis en la periodo de la mezepokaj [[kavaliro]] kaj proponatas problemsolvo pere de [[abnegacio]]. De februaro ĝis aŭgusto 1803 ŝi flegis leteran interŝanĝon kun la vajmara skulptisto [[Christian Friedrich Tieck]]. En 1807 ŝi divorcis de la edzo pro ties trompoj kaj malbona konduto.<ref>Christine Touaillon: ''Der deutsche Frauenroman des 18. Jahrhunderts''. Braumüller, Wien und Leipzig 1919, p. 501</ref> kaj ekloĝis en [[Schleswig]] kiel liberprofesiulino. En aŭtuno 1821 von Ahlefeld denove troviĝis en Vajmaro por esti en la proksimeco de Goeto kaj [[Charlotte von Stein]].<ref>La fratino de Ahlefeld, Amalia, estis la bofilino de Charlotte von Stein.</ref> Krome estis ŝi amikino de [[Sophie Mereau]] kaj korespondadis kun [[Clemens Brentano]].<ref>Johannes Baptista Diel: ''Clemens Brentano. Ein Lebensbild nach gedruckten und ungedruckten Quellen.'' Ergänzt und herausgegeben von Wilhelm Kreiten. Zweiter Band: 1814–1842. Herder, Freiburg i. Br. 1878.</ref> Finiĝis ŝia literatura kreivo en 1832 per la romano ''Der Stab der Pflicht''. Dum la sekvinta ĝismorta retiriĝo ŝi daŭre havis skribajn kontaktojn kun eldonistoj kaj amikoj. Pro sanecaj kialoj transloĝiĝis ŝi en la 1846-a jaro al Teplice. Ŝia eksa edzo Johann Rudolf, kiu mortis en novembro 1848, postlasis al ŝi multe da havaĵoj. Entombigo de Charlotte estis en [[Prago]], dume en la mortourbo oni starigis monumenton por ŝi.<ref>Stefanie Freyer; Nicole Grochowina; Katrin Horn: ''Frauengestalten Weimar-Jena um 1800. Ein bio-bibliographisches Lexikon''. Winter, Heidelberg 2008 ISBN 3-8253-5471-7, p. 38.</ref> Parton de ŝiaj postlasitaĵoj estas sub la zorgado de la Turingia Ŝtata Arkivo de [[Rudolstadt]].<ref>[http://www.archive-in-thueringen.de/finding_aids/index.php?path=0;20136;34402&searchTerms=Ahlefeld Familienarchiv Großkochberg. F369, F845]</ref>. Oni posedas ne tute 60 manuskriptojn de ŝi. == Verkoj (elekto) == * Liebe und Trennung, Weißenfels 1797 * Marie Müller, Berlin 1799 * Liebe u. Entsagung, (du volumoj) Berlin 1805 * Gedichte, 1800/1808/1826 * Gesammelte Erzählungen, (du volumoj) 1822 * Bekanntschaft auf der Reise, Berlin 1801 * Therese, Hamburg 1806 * Luise und Mailand, Berlin 1807 * Die Stiefsöhne, Altona 1810 * Klosterberuf, Kiel 1812 * Francisca u. Änneli, Altona 1813 * Myrte und Schwert, Meißen 1819 * Erna, Altona 1820 * Der Mohrenknabe, Altona 1821 * Das Römhildstift, Wien 1828 * Stab der Pflicht, 1832 * Felicitas, Berlin 1825 * Die Kokette, Vroclavo 1826 * (kun Wilhelmine Gensiken) Schmetterlinge, 1819–21 * Der Kranz, 1817 sekv. == Literaturo == * ''Neuer Nekrolog der Deutschen''. 27. Jg. 1849, p. 570–582. * Herbert Koch: ''Charlotte von Ahlefeld, 6.12.1777–27.7.1849''. Heimatlicher Verlags- und Vertriebsgesellschaft, Mainz 1977 * ''Ahlefeld, Charlotte Elisabeth Sophie Louise Wilhelmine Gräfin von''. Ĉe: [[Gisela Brinker-Gabler]], Karola Ludwig, Angela Wöffen (eld.): ''Lexikon deutschsprachiger Schriftstellerinnen 1800–1945''. Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1986, ISBN 3-423-03282-0, p. 11. * ''Liebe und Trennung. Charlotte von Ahlefelds Briefe an Christian Friedrich Tieck''. Eldonis kaj komentis James Trainer. Peter Lang, Bern 1999 ISBN 3-906761-87-8 (=Britische und irische Studien zur deutschen Sprache und Literatur, 18) * Lorely French: "Briefe von Wilhelmine Geißler, Charlotte von Ahlefeld und Henriette Schubart an Sophie Mereau." Ĉe: Katharina von Hammerstein; Katrin Horn (eld.): ''Sophie Mereau. Verbindungslinien in Zeit und Raum''. Winter, Heidelberg 2008 ISBN 3-8253-5384-2, p. 405–414 * ''Pierer's Universal-Lexikon, volumo 1. Altenburg 1857, p. 222 ([http://www.zeno.org/nid/20009319425 tie chi interrete] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://de.wikisource.org/wiki/Charlotte_von_Ahlefeld Vikifontaro] * [http://www.zeno.org/Literatur/M/Ahlefeld,+Charlotte+von verkoj kaj etbiografio ĉe Zeno.org] * [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118962590 ligiloj ĉe DDB] * [http://www.epoche-napoleon.net/bio/a/ahlefeldt02.html Charlotte von Ahlefeld] ĉe [http://www.epoche-napoleon.net/ Epoche Napoleon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20031218054548/http://www.epoche-napoleon.net/ |date=2003-12-18 }} * [https://www.mixcloud.com/Marith_Vinzenz/schriftstellerinnen-heute-gestern-renate-ahrens-charlotte-v-ahlefeld-21518-bei-tideradio/ Charlotte von Ahlefeld gastante kiel historia verkistino en radielsendo] (ekde minuto 29:20-59:00) ĉe Marith Vinzenz: '[https://marithvinzenz.wixsite.com/schriftstellerinnen "Schriftstellerinnen heute und gestern."] * [https://arcinsys.schleswig-holstein.de/arcinsys/detailAction?detailid=b2116 postlasitaĵoj kelkaj; LASH Abt. 399.1170] == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ahlefeld, Charlotte von}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Weimar]] 2l4xu5rzhe082lykx630o91n3pccm2m Ŝtata Universitato de la Vaŝingtonio 0 843062 9406062 8453717 2026-06-18T07:24:28Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] 9406062 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Vaŝingtonia Ŝtata Universitato]] pfla94uedy7262v92dk017s9oqnr0hn Kategorio:Amaskomunikiloj en Barato 14 845671 9405440 8484541 2026-06-17T12:37:26Z ThomasPusch 1869 9405440 wikitext text/x-wiki {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Barato]] [[Kategorio:Kulturo de Barato]] [[Kategorio:Komunikado en Barato]] duxax5x4k4gt6qm8cix5kgstu6kak6i Centro Simon Wiesenthal 0 849156 9405471 8591885 2026-06-17T13:52:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405471 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildo_priskribo = |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}}<!--ĉikaze koordinatoj de la ĉefa sidejo--> |longitudo ={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=US-CA |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |situo sur mapo= |zomo=13 }} La '''Centro Simon Wiesenthal''' ({{lang-en|'''Simon Wiesenthal Center'''}}) estas [[neprofitcela organizaĵo]] fondita en 1977 en honoro de la juda militkrimulĉasisto [[Simon Wiesenthal]] <ref name="Segev2010">{{cite book|last=Segev|first=Tom|title=Simon Wiesenthal: The Life and Legends|url=https://books.google.com/books?id=R63DQKQkye8C&pg=PA361|year=2010|publisher=Jonathan Cape|isbn=978-0-224-09104-6|pages=361, 455}}</ref>. La celo de la organizaĵo estas daŭrigi kaj vastigi la laboron de Wiesenthal kontraŭ [[rasismo]], [[antisemitismo]], [[terorismo]] kaj [[genocido]] <ref name="charity-nav">{{cite web|url=https://www.charitynavigator.org/index.cfm?bay=search.summary&orgid=4469|title=Simon Wiesenthal Center}}</ref>. Ĝi estis precipe centra rilate al ekkaptado de germanaj [[Militkrimo|militkrimuloj]] de la [[Dua Mondmilito]] kaj naziaj [[Amasmurdisto|amasmurdistoj]] de la [[Holokaŭsto]]. La centro havas sian ĉefsidejon en [[Los-Anĝeleso]] kaj oficejoj en [[Novjorko]], [[Miamo]], [[Toronto]], [[Jerusalemo]], [[Parizo]] kaj [[Bonaero]] <ref>{{Cite web|url=http://www.wiesenthal.com/site/pp.asp?c=lsKWLbPJLnF&b=4441473|title=Offices Worldwide {{!}} Simon Wiesenthal Center|website=www.wiesenthal.com|access-date=November 13, 2016}}</ref>, kaj estas akreditita [[NRO]] kaj ĉe [[Unuiĝintaj Nacioj|UN]] kaj [[Unesko]] <ref>{{cite web|title=Simon Wiesenthal Center|url=https://en.unesco.org/partnerships/non-governmental-organizations/simon-wiesenthal-center|publisher=UNESCO|access-date=December 2, 2018}}</ref>. La centro ankaŭ renkontis kelkajn kritikojn por kelkaj el ĝiaj agadoj. La Centro akuzis venezuelan prezidanton [[Hugo Chávez]] je antisemitismo <ref name="Wiesenthal_2006">{{Citation|author=Wiesenthal Center|year=2006|title=SWC Condemns antisemitic statements by Venezuelan President Hugo Chavez – demands public apology|journal=Wiesenthal Center|url=http://www.wiesenthal.com/site/apps/nl/content.asp?c=fwLYKnN8LzH&b=312458&content_id=%7B17D5A467-8F24-4ADA-BCD3-DE4476D7F462%7D&notoc=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20060223192316/http://www.wiesenthal.com/site/apps/nl/content.asp?c=fwLYKnN8LzH&b=312458&content_id=%7B17D5A467-8F24-4ADA-BCD3-DE4476D7F462%7D&notoc=1|access-date=February 15, 2006|archive-date=February 23, 2006}}</ref>, kaj komparis iranan prezidanton [[Mahmud Ahmadineĵad]] kun [[Hitlero]] . == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * [https://www.wiesenthal-europe.com/en/ Eŭropa Centro Simon Wiesenthal] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20231210005700/https://wiesenthal-europe.com/en/ |date=2023-12-10 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1977]] [[Kategorio:Judaj politikaj organizaĵoj]] [[Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj]] hjrb4t5ib2jn9zp4es014o61f11s4t8 Fundação de Serralves 0 851925 9405978 8604575 2026-06-18T05:43:52Z Sj1mor 12103 9405978 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto organizaĵo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=PT |situo sur mapo= Portugalio Porto |zomo=13 }} La '''Fondaĵo Serralves''' ({{lang|pt|''Fundação de Serralves''}}) estas en la [[Parko Serralves]] en la urbo [[Porto]], [[Portugalio]], en kiu estas la [[Domo Serralves]] kaj la [[Muzeo de Nuntempa Arto Serralves]]. La Fondaĵo Serralves estis fondita en 1989, kiel rezulto de partnereco inter la Portugala Registaro, kaj publikaj kaj privataj institucioj. La publikigo de la statutoj kaj sociaj organoj estis farita per la Dekreto-Leĝo nº 240-A/89, estante ĉefministro [[Aníbal Cavaco Silva]]. Dekomence estis privataj loĝejoj, kaj la Domo kaj la Parko estas plenumoj de la deziroj de Carlos Alberto Cabral (1895-1968), Dua Grafo de Vizela. Je la 25º Datreveno de ties fondaĵo la fondaĵo ricevis al 3an de Decembro 2014 la [[Militordeno de Sant'Iago da Espada|Militordenon de Sant'Iago da Espada]]. ==La parko== La [[Parko Serralves]] ({{lang|pt|''Parque de Serralves''}}) estas [[parko]] de 18 hektaroj kiu ĉirkaŭas la konstruaĵon de la [[Muzeo de Nuntempa Arto Serralves]] (''Fundação de Serralves''), kiu estis projekciita de la arkitekto Siza Vieira. Laŭlonge de la parko estas ekspoziciitaj artaĵoj de diversaj nuntempaj artistoj, apude al la tipa flaŭro de la [[Norda regiono (Portugalio)|Norda Regiono]], kiel [[kverko]]j, [[betulo]]j kaj [[Eŭropa taksuso|taksuso]]. ==La domo== La projekto estis de la franca arkitekto Charles Siclis, kaj plenumis ĝin la portugala arkitekto Marques da Silva. La projekto de la ĝardenoj, de Jacques Gréber, datas de 1932. La verkoj kaj de ĝardenoj kaj de la domo finkompletiĝis en 1940. La aĉeto fare de la ŝtato oficialiĝis en 1987; kaj en 1989 oni kreis la Fondaĵon Serralves, kiu instalis la muzeon en la ĉefa domo. Ekde 1990 la loko estis konsiderata zono de pejzaĝa, urba kaj arkitektura protektado en la Municipa Direktoplano de Porto. En 1996 la komplekso estis klasita kiel "loko de publika intereso". ==La muzeo== La [[Muzeo Serralves]] ({{lang|pt|''Museu de Arte Contemporânea da Fundação de Serralves''}}), estas konsiderata unu de la plej bonaj [[muzeo]]j de Eŭropo dediĉitaj al [[nuntempa arto]], posedanta artaĵojn de kelkaj el la plej gravaj nuntempaj artistoj, kiel [[Andy Warhol]], [[Keith Haring]], [[Claes Oldenburg]], [[Anselm Kiefer]], [[Gerhard Richter]], [[Cindy Sherman]], [[Steve McQueen]] kaj [[Joan Miró]]. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Serralves}} * [http://www.serralves.pt/ Sítio da Fundação de Serralves] {{-}} * {{Tradukita|lingvo= pt |artikolo=Fundação de Serralves|revizio=66558880}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Fondaĵoj]] [[Kategorio:Porto]] [[Kategorio:Kulturo de Portugalio]] [[Kategorio:Monumentoj en Portugalio]] qqj84voo3c1y3ub07engqqwtqbzg5hv Muzeo de Nuntempa Arto Serralves 0 851976 9405977 8702763 2026-06-18T05:43:08Z Sj1mor 12103 9405977 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = PT | situo sur mapo =Portugalio Porto |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} La '''Muzeo Serralves''' ({{lang|pt|''Museu de Arte Contemporânea da Fundação de Serralves''}}), en [[Porto]], [[Portugalio]], estas konsiderata unu de la plej bonaj [[muzeo]]j de Eŭropo dediĉitaj al [[nuntempa arto]], posedanta artaĵojn de kelkaj el la plej gravaj nuntempaj artistoj, kiel [[Andy Warhol]], [[Keith Haring]], [[Claes Oldenburg]], [[Anselm Kiefer]], [[Gerhard Richter]], [[Cindy Sherman]], [[Steve McQueen]] kaj [[Joan Miró]]. [[Dosiero:Serralves museum façade.jpg|eta|maldekstre|240px|Muzeo Serralves.]] La konstruaĵo, projekciita de la arkitekto Siza Vieira, kaj estas ĉirkaŭita de la [[Parko Serralves]] (de ĉirkaŭ 3,5 hektaroj), kie estas ankaŭ artaĵoj de kelkaj nuntempaj artistoj, kiuj estas ekspoziciitaj inter flaŭro tipa de la [[Norda regiono (Portugalio)|Norda Regiono]], kiel [[kverko]]j, [[betulo]]j kaj [[Eŭropa taksuso|taksuso]]. La Muzeo estas konsiderata spaco de referenco, je internacia nivelo, kiel grava areo por nuntempa arto. La permanenta kolekto de la muzeo, en kiu estas artaĵoj de plej gravaj artistoj, estas esence konstituita de verkoj faritaj ekde fino de la [[1960-aj jaroj]] ĝis nuntempe. La 5a de Aprilo 1990 estis subskribita protokolo inter la portugala ŝtato kaj la [[Fondaĵo Serralves]] por kolekti artaĵojn, fare de la Sekretario de Ŝtato pri Kulturo [[Pedro Santana Lopes]]. La kontrakto de la projekto de la ''Museu de Arte Contemporânea'' estis subskribita kun la arkitekto Siza Vieira la 6an de Marto 1991. La projekto de la Muzeo kandidatiĝis al financado de Eŭropa Unio la 28an de Junio 1995 kaj la 27an de Julio samjare estis prezentita publike fare de la ĉefministro [[Cavaco Silva]]. La 27an de Novembro 1996 oni metis la unuan ŝtonon de la Muzeo fare de la ĉefministro [[António Guterres]]. La 6an de Junio 1999 estis inaŭgurita en ceremonio prezidita de la Prezidento de la Respubliko [[Jorge Sampaio]]. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Serralves}} * [http://www.serralves.pt/ Sítio da Fundação de Serralves] {{-}} * {{Tradukita|lingvo= pt |artikolo=Museu de Arte Contemporânea de Serralves|revizio=65914908}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Fondaĵoj]] [[Kategorio:Porto]] [[Kategorio:Kulturo de Portugalio]] [[Kategorio:Monumentoj en Portugalio]] [[Kategorio:Muzeoj en Portugalio]] [[Kategorio:Nuntempa arto]] 8b7kyxrjehamjgxqfzsby9f2x3qodv2 Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo 0 852502 9406067 9401940 2026-06-18T07:30:31Z Sj1mor 12103 9406067 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |emblemo=National Museum Cardiff logo.gif |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = GB-WLS | tersituo = Centra Kardifo/Kardifo/Kimrio |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} '''Nacia Muzeo de Kardifo''' ({{lang-cy|Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd}}, {{Lang-en|National Museum Cardiff}}) estas [[muzeo]] por [[arto]], [[arkeologio]], kaj [[naturhistorio]], kaj [[Artgalerio|arta galerio]], kiu situas en [[Kardifo]], [[Kimrio]]. La muzeo estas parto de la pli larĝa reto de Amgueddfa Cymru – Muzea Kimrio. Eniro estas libera helpe de [[Gratifiko (mono)|gratifiko]] de la [[Kimra Asemblea Registaro|kimra Registaro]] <ref>{{cite web|url=https://museum.wales/cardiff/about/|title=Highlights|website=National Museum Wales}}</ref>. Inter ĝiaj konstantaj ekspozicioj estas unu pri la Evoluo de Kimrio, kiu kombinas videoprezentojn kaj objektojn kiel dinosaŭrajn ostojn kaj antikvajn ŝtonojn por rakonti la historion de Kimrio ekde la plej fruaj tempoj. Ekzistas ankaŭ galerio plena de diversaj objektoj de la kolektoj de la muzeo tuŝeblaj, la Glanelai Galerio. == Historio == Kiam ĝi estis fondita en 1907, ekzistis 25 jaroj da kolektagado. Antaŭinstitucio sub la nomo {{Lang|en|''Cardiff Museum of Natural History, Arts and Antiquities''}} malfermis siajn unuajn ĉambrojn en dek unu ĉeloj en la Kardif-juĝejo en [[1882]]. La planado por la konstruado de nova konstruaĵo daŭris multajn jarojn antaŭ ol la fundamenta ŝtono de la nuna muzeokonstruaĵo estis metita en [[1912]]. Pro la ekonomiaj efikoj de la Unumondo-Milito, la konstruaĵo dezajnita fare de la arkitektoj Arnold Dunbar Smith kaj Cecil Brewer ne malfermiĝis ĝis [[1927]]. Kompleta establado daŭris ĝis [[1932]]. == Kolekto == Ekde sia fondo, la Nacia Muzeo gastigis tre diversajn kolektojn sub unu tegmento. De la komenco, naturhistorio estis parto de la fakoj de la muzeo. Ĝi havas ampleksan kolekton de zoologiaj kaj botanikaj objektoj de kaj la [[Britaj Insuloj]] kaj ĉirkaŭ la mondo. La kampo de [[entomologio]] sole nombras 700,000 objektojn, ĉirkaŭ duono de kiuj estas indiĝenaj specioj. La Sekcio de Arkeologio enhavas trovaĵojn de la frua historio de Kimrio, romiaj kaj keltaj periodoj kaj la [[Mezepoko]]. Ĉi tiu fako inkluzivas ankaŭ [[Numismatiko|numismatikan]] kolekton, el kiu 1200 ekzemploj de la [[antikveco]] ĝis la nuntempo videblas en la konstanta ekspozicio. === Artoj kaj ornamaj artoj === Ekde ĝia fondo, kvar signifaj donacoj kontribuis al la elstara reputacio de la institucio, aldone al siaj propraj kolektaj agadoj. En la areo de artoj kaj metioj, ĉi tiuj estas la porcelanaj kaj ceramikaj kolektoj de Wilfred De Winton kaj Ernest Morton Nance. La fokuso de la fundamento de Wilfred De Winton estas ĉefe sur germana [[porcelano]], precipe de la [[Meißen|Meissen]] Porcelanfabriko. Vasta estas ankaŭ la stoko de porcelano el la fabrikoj en [[Ansbach]], [[Berlino]], [[Höchst]], [[Ludwigsburg]] kaj [[Nymphenburg]]. Ekzemplaj pecoj de aliaj eŭropaj fabrikistoj kompletigas ĉi tiun kolekton. La Ernest Morton Nance-kolekto, elmontrita en la muzeo ekde 1952, temigas kimr-faritan ceramikaĵon kaj porcelanon. Kun pli ol 1,500 individuaj pecoj, tiu fondaĵo - kompletigita per aliaj muzeaj ekspoziciaĵoj - dokumentas la tradician produktadon de tiu dekoracia arto en Kimrio de 1764 ĝis 1922. La sekcio por nuntempaj artoj kaj metioj kun multaj modernaj ceramikaj verkoj kompletigas tiun kolektoareon. Watkin Williams-Wynn estis unu el la unuaj gravaj artaĵkolektantoj en Kimrio. Aldone al manfaritaĵoj, en la muzeo venis ankaŭ kelkaj malnovaj majstraj pentraĵoj el liaj havaĵoj. Aldone al du familiaj portretoj de [[Joshua Reynolds]], ĉi tiu kolekto inkluzivas bildojn de Pompeo Batoni kaj Anton Raphael Mengs. Aliaj Malnovmajstraj pentraĵoj en la Nacia Muzeo de Kimrio venas de artistoj kiel [[Giovanni Antonio Canal]], Jan van de Cappelle, Aelbert Jacobsz. Cuyp, Dosso Dossi, [[Anthonis van Dyck]], Gerbrandt van den Eeckhout, [[Francesco Guardi]], Giovanni Francesco Barbieri, Mathieu Le Nain, Palma il Vecchio, [[Nicolas Poussin]], [[Salvator Rosa]], [[Petro Paŭlo Rubens|Peter Paul Rubens]], [[Frans Snyders]], Bernardo Strozzi, [[Giovanni Domenico Tiepolo]] kaj kun Giovanni Domenico Tiepolo ses bildoj grupeto de verkoj de Melchior de Hondecoeter. Ekzistas ankaŭ oldanglaj pentraĵoj de bonkonataj artistoj kiel ekzemple [[John Constable]], John Hoppner, [[Godfrey Kneller]], [[Peter Lely]], Henry Raeburn, George Romney kaj [[Joseph Wright of Derby|Joseph Wright de Derbio]], kiuj povas esti viditaj kiel ekzemploj en la muzeo. Krome, la Nacia Muzeo de Kardifo posedas po tri verkojn de [[William Hogarth]] kaj [[Thomas Lawrence]] same kiel kvin bildojn de [[Thomas Gainsborough]]. La muzeo ricevis la plej gravan internacian kolekton de la kimraj fratinoj Gwendoline Davies (1952) kaj Margaret Davies (1963). La fokuso estas sur franca pentraĵo de la 19-a jarcento, sed aliaj verkoj ankaŭ povas esti trovitaj en tiu fundamento. La du fratinoj Davies sole alportis ses pentraĵojn de [[William Turner]] al la muzeo. La du fratinoj estis inter la unuaj britaj kolektantoj se temas pri akiri impresionismajn kaj malfruajn impresionismajn verkojn. Kulminaĵoj de ĉi tiu fundamento estas, ekzemple, pluraj pentraĵoj de [[Claude Monet]], ĉiu el kiuj inkludas tri vidojn de Venecio kaj tri nenfaroj, same kiel bildon de la serio kun la ĉeftemo de la ''[[katedralo de Rueno]]''. Aldone al [[mortvivo]] ([[aĵpentraĵo]]) tipa por la artisto, [[Paul Cézanne]] montras du pejzaĝajn pentraĵojn el sia provenca patrujo. La plej konata bildo de la muzeo estas ''La Parisienne'' de [[Pierre-Auguste Renoir]], de kiu la fratinoj Davies donacis du pliajn bildojn al la muzeo. Krome, ''Regen - Auvers'' estas unu el la lastaj pentraĵoj kiujn [[Vincent van Gogh]] kreis antaŭ sia morto. De ĉi tiuj fundamentoj ankaŭ venis al la muzeo la mortvivo ''La Leporo'' kaj du pejzaĝaj pentraĵoj de [[Édouard Manet]] kaj aliaj pejzaĝaj pentraĵoj de [[Alfred Sisley]] kaj [[Camille Pissarro]]. La pentristoj [[Berthe Morisot]], [[Albert Marquet]], [[Adolphe Monticelli]], Henri Moret, [[Ernest Meissonier]], Alfred Stevens, [[Anton Mauve]], [[John Singer Sargent]], [[Maurice Utrillo]], [[Pierre Bonnard]] kaj James McNeill Whistler ankaŭ estas reprezentitaj en tiuj fundamentoj. Pli grandaj grupoj de verkoj de [[Eugène Boudin]], Eugène Carrière, [[Jean-Baptiste Camille Corot]], [[Honoré Daumier]], [[Jean-François Millet]] ankaŭ estas parto de la Davies-heredaĵo. En la 19-a-jarcenta kolektoareo, la muzeo ankaŭ ekspozicias pentraĵojn de Eugène Isabey, [[Henri Le Sidaner]], Stanislas Lépine, [[Gustave Courbet]], [[Charles-François Daubigny]], Constant Troyon, Otto Scholderer kaj [[Henri Fantin-Latour]]. Vi ankaŭ povas trovi verkojn de britaj artistoj kiel [[James Tissot]], [[Lawrence Alma-Tadema]], [[Richard Parkes Bonington]], [[Edward Burne-Jones]], [[John Everett Millais]] kaj [[Dante Gabriel Rossetti]]. Artistoj de la 20-a jarcento en la muzeo inkludas britajn pentristojn William Orpen, Stanley Spencer, Philip Wilson Steer, Ben Nicholson, [[Francis Bacon (pentristo)|Francis Bacon]], [[David Hockney]]. La muzeo montras aliajn verkojn de modernaj artistoj de [[Maurice de Vlaminck]], [[Alexej von Jawlensky]], [[Erich Heckel]], [[László Moholy-Nagy]], [[Oskar Kokoschka]], [[Jacques Lipchitz]], Willi Baumeister kaj [[René Magritte]]. La muzeo ankaŭ havas skulptaĵsekcion kun verkoj de Giovanni Bologna, [[Frederic Leighton]], Antoine-Louis Barye, [[Edgar Degas]], [[Alexander Archipenko]], [[Henri Matisse]], Barbara Hepworth, [[Henry Moore]], Christo Javacheff kaj dek verkoj de [[Auguste Rodin]]. == Galerio == <gallery> Dosiero:Burial_of_Phocion.jpg|Nicolas Poussin: ''La entombigo de Phocion'' Dosiero:William_Turner_-_The_Storm.jpg|William Turner: ''La Ŝtormo'' Dosiero:Ernest_Meissonier_-_A_Game_of_Piquet.jpg|Ernest Meissonier: ''La Pikeda Ludo'' Dosiero:Édouard_Manet_-_Effet_de_neige_à_Petit–Montrouge.jpg|Édouard Manet: ''Effet de neige à Petit-Montrouge'' Dosiero:Pierre-Auguste_Renoir_089.jpg|Pierre-Auguste Renoir: ''La Parisienne'' Dosiero:Claude_Monet_-_Palazzo_Dario,_Venice.JPG|Claude Monet: ''Palazzo Dario, Venecio'' Dosiero:Paul_Cézanne_017.jpg|Paul Cézanne: ''Montoj en Provenco'' Dosiero:Vincent_van_Gogh_-_Landscape_at_Auvers_in_the_Rain.jpg|Vincent van Gogh: ''Pluvo – Auvers'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kupoloj]] [[Kategorio:Paleontologiaj muzeoj]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] j7fz3fqevatikkg7x9rh6zmkawx04c6 Inland Empire (filmo) 0 857682 9406021 9223321 2026-06-18T06:41:29Z Sj1mor 12103 9406021 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto filmo}} '''''Inland Empire''''' estas [[Eksperimenta kinarto|eksperimenta]] psikologia [[trilera filmo]] de [[2006]], reĝisorita kaj kunproduktorita de [[David Lynch]]. En la geaktoraro oni inkludis oftulojn de Lynch kiel [[Laura Dern]], Justin Theroux, Harry Dean Stanton, kaj Grace Zabriskie, same kiel [[Jeremy Irons]], Karolina Gruszka, Peter J. Lucas, Krzysztof Majchrzak, kaj [[Julia Ormond]]. Estas ankaŭ mallongaj aperoj de aro de aldonaj aktoroj, kiel [[Nastassja Kinski]], Laura Harring, [[Terry Crews]], Mary Steenburgen, kaj [[William H. Macy]]. La voĉoj de Harring, [[Naomi Watts]], kaj Scott Coffey estas inkluditaj en resumoj el la reta projekto de Lynch de 2002 nome ''Rabbits''. La titolo devenas el tiu de metropola areo en [[Suda Kalifornio]]. ==Intrigo== {{Intrigo}} La filmo montras nombrajn scenojn kiuj ne ŝajnas ligitaj inter ili, ne havas tre fortan rakontan koheron kaj tiel eblas malfermo al la interpretado (kelkaj okazas en Pollando, aliaj en Usono, la plimulto kun realaj roluloj, aliaj kun la roluloj homformaj kunikloj de la serio ''Rabbits''). En la plej longa sceno (preskaŭ unu triono de la filmo) kaj kiu ŝajnas la plej kohera, Nikki Grace ([[Laura Dern]]), aktorino, edzino de riĉulo, esperas senpacience scii ĉu ŝi estis elektita por rolo en nova holivuda produktorado. Enigma najbarino (Grace Zabriskie) vizitas ŝin kaj antaŭdiras, ke ŝi estos akceptita. Morĝaŭ, ŝi ricevas alvokon kiu anoncis, ke efektive ŝi estis elektita por la rolo. La aktorino ekkonas sian partneron, la reĝisoron kaj startas la provludoj. Ŝi ludas la rolon de Suzanne Blue en [[amafera filmo]] titoluta ''Supre en la bluaj morgaŭoj'' (''On High in Blue Tomorrows''). Dum la provludoj, la reĝisoro ekkonas, ke la filmo estis jam farita sed ne finita pro misteraj tialoj; la aktoroj kiuj ludis la du ĉefrolojn estis murditaj. {{Intrigofino}} == Geaktoraro kaj roluloj == {{Div col|cols = 2}} * [[Laura Dern]] kiel Nikki Grace / Sue Blue. * [[Jeremy Irons]] kiel Kingsley Stewart. * Justin Theroux kiel Devon Berk / Billy Side. * Harry Dean Stanton kiel Freddie Howard. * [[Julia Ormond]] kiel Doris Side. * [[Diane Ladd]] kiel Marilyn Levens. * Peter J. Lucas kiel Piotrek Krol. * Grace Zabriskie kiel Vizitanto #1. * Mary Steenburgen kiel Vizitanto #2. * Karolina Gruszka kiel perdita junulino. * Krzysztof Majchrzak kiel Fantomo. * Ian Abercrombie kiel Henry la ĉefservisto. * Nae kiel stratulino. * [[Terry Crews]] kiel stratulo. * [[William H. Macy]] kiel Parolanto. * Tracy Ashton kiel fratino de Marine. * Leon Niemczyk kiel Marek. * Jan Hencz kiel Janek. * Laura Harring (voĉo) kiel Jane Rabbit. * Scott Coffey (voĉo) kiel Jack Rabbit. * [[Naomi Watts]] (voĉo) kiel Suzie Rabbit. * [[David Lynch]] (voĉo) kiel Bucky Lumestro. * [[Nastassja Kinski]] kiel la Sinjorino. * [[Ben Harper]] kiel Pianisto (eksterliste). {{Div col end}} <gallery style="text-align: center;"> Dosiero:Laura Dern Cannes 2013.jpg|[[Laura Dern]]: Nikki Grace kaj Sue Blue. Dosiero:Jeremy Irons.jpg|[[Jeremy Irons]]: la reĝisoro Kingsley Stewart. Dosiero:Maniac UK premiere (Theroux).jpg|Justin Theroux: Devon Berk kaj Billy Side. Dosiero:HarryDeanStanton-1.jpg|Harry Dean Stanton: Freddie Howard. Dosiero:Juliaormond2.jpg|[[Julia Ormond]]: Doris Side. Dosiero:Peter J. Lucas.jpg|Peter J. Lucas: Piotrek Krol. Dosiero:Karolina Gruszka by Foksal.jpg|Karolina Gruszka: la perdita junulino. Dosiero:Krzysztof Majchrzak.jpg|Krzysztof Majchrzak: la fantomo. </gallery> ==Eksteraj ligiloj== * [https://www.imdb.com/title/tt0460829/ en imdb] {{Bibliotekoj}} {{-}} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Inland Empire (film)|revizio=1211226145}} [[Kategorio:Filmoj aperintaj en 2006]] [[Kategorio:Sendependaj filmoj]] [[Kategorio:Filmoj pri aktoroj]] [[Kategorio:Plurlingvaj amaskomunikiloj]] 92g1bzvmxsbv9dk0g7je56yes7f0ggd Ipoustéguy 0 861054 9405552 9374077 2026-06-17T15:42:12Z Sj1mor 12103 9405552 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Ipoustéguy''', pseŭdonimo de '''Jean Robert''' (naskiĝis la {{daton|6|januaro|1920}}, [[Dun-sur-Meuse]] ([[Meuse]]), mortis la {{daton|8|februaro|2006}}, [[Doulcon]] ([[Meuse]]) estis franca [[skulptisto]] kaj [[pentristo]]. Li faris 600 skulptaĵojn. En 1941, malpreta al la Deviga Laborservo trudita de la Okupacio fare de [[Nazia Germanio]], laboris en la [[Saintes (stacidomo)|trajnstacio]] de [[Saintes]], kie li survivis bombardadon pere de la helpo de germana soldato kiu malfermis al li la pordon de [[bunkro]]. En 1948, li partoprenis instigita de Robert Lesbounit en sperto de kolektiva laboro inspirita en la mezepokaj ŝtonĉizistoj. Li faris du freskojn en la preĝejo Saint-Jacques-le-Majeur de [[Montrouge]]. Li ĉesis pentri en 1953 por dediĉi sin al skulptarto. Sed li ĉesis nek desegni nek verki. ==Verkoj== * ''Leaders et enfants nus'', Livre-objet, Le Soleil Noir, 1970. * ''Sauve qui peut, Robin! ou le don hérétique. Essai sur la sophoscatophagie'', Paris, [[Grasset (eldonejo)|Grasset]], 1978. * ''Arcs et traits, dessins et textes'', Paris, Cercle d'art / galerie D.M. Sarver, 1989. {{Projektoj}}{{Bibliotekoj}} {{-}} * {{Tradukita|lingvo= fr |artikolo=Ipoustéguy|revizio=208289309}} [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj]] o4mjg5zplp5x36ce7bt6010tt2q7pxf Get Smart 0 861167 9406023 9241481 2026-06-18T06:41:55Z Sj1mor 12103 9406023 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto filmo}} '''''Get Smart''''' estas usona [[spiono|prispiona]] agad-[[komedia filmo]] de [[2008]] reĝisorita de Peter Segal, verkita de Tom J. Astle kaj Matt Ember kaj produktorita de Leonard B. Stern, kiu estas ankaŭ la produktoro de la origina serio. La filmo estas bazita sur la samnoma [[televida serio]] de [[Mel Brooks]] kaj Buck Henry. En la filmo stelulas [[Steve Carell]], [[Anne Hathaway]], [[Dwayne Johnson]], kaj [[Alan Arkin]], kun [[Terence Stamp]] kaj [[James Caan]] en duarangaj roloj. Ankaŭ Bernie Kopell, kiu ludis la rolon de Siegfried en la origina serio, aperis en la filmo. La filmo centriĝas al analizisto nomita Maxwell Smart (Carell) kiu revas iĝi reala agento kaj bonkvalita [[spiono]]. La filmo publikiĝis en Nordameriko la 20an de Junio, 2008. ==Intrigo== {{Intrigo}} Maxwell Smart (Steve Carell) laboras kiel analizisto en agentejo de sekretega spionado, nome CONTROL. Revante labori kiel agadagento, li suferas, ke lian kandidatecon oni malakceptis, ĉar oni asertis, ke li faras bonan administran laboron tre efike. Sed kiam la altan stabanaron de la agentejon oni atakis, lia superulo povas nur promocii lin atribuante al li la partnerecon de la ĉarma sed timinda Agentino 99 ([[Anne Hathaway]]). Kune, ili devons kontraŭi la projektojn de la terorisma organizaĵo KAOS kies estro, Siegfried ([[Terence Stamp]]), planas atomatencon kontraŭ Usono. {{Intrigofino}} ==Geaktoraro kaj roluloj== {{Div col|cols = 2}} * [[Steve Carell]] kiel Maxwell Smart * [[Anne Hathaway]] kiel Agento 99 * [[Dwayne Johnson]] kiel Agento 23 * [[Alan Arkin]] kiel The Chief * [[Terence Stamp]] kiel Siegfried * [[Terry Crews]] kiel Agento 91 * David Koechner kiel Larabee * [[James Caan]] kiel The President * Mkieli Oka kiel Bruce * Nate Torrence kiel Lloyd * Ken Davitian kiel Shtarker * David S. Lee kiel Ladislkiel Krstic * Dalip Singh kiel Dalip * Geoff Pierson kiel Vice President * [[Bill Murray]] kiel Agento 13 * Patrick Warburton kiel Hymie * John Farley kiel Agento 38 * Larry Miller kiel CIA Agento * Kevin Nealon kiel CIA Agento * [[Blake Clark]] kiel General * Cedric Yarbrough kiel Tate * Danielle Bisutti kiel Airline Pkielsenger * Stephen Dunham kiel Secret Service Commander {{Div col end}} ==Vidu ankaŭ== * ''[[Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control]]'' ==Eksteraj ligiloj== {{Wikiquote}} * {{Official website}} * [https://www.youtube.com/watch?v=_AXX-9Ngz4w&t=26s ''Get Smart''] en [[Youtube]] {{Bibliotekoj}} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Get Smart (film)|revizio=1216195745}} [[Kategorio:Usonaj filmoj]] [[Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008]] [[Kategorio:Komediaj filmoj]] [[Kategorio:Amaferaj filmoj]] [[Kategorio:Aventuraj filmoj]] [[Kategorio:Spionadaj filmoj]] ag2vqic94t6wo6vnkpelgxgeqesakhx Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control 0 861174 9406022 8683645 2026-06-18T06:41:42Z Sj1mor 12103 9406022 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto filmo}} '''''Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control''''' estas porvidea filmo publikigita en [[2008]]. Ĝi estas [[kromverko]] de la filmo de [[2008]] nome ''[[Get Smart]]'' kaj estis publikigita en Nordameriko la 1an de Julio, 2008, nur 11 tagojn post la patra filmo ekprezentiĝis en kinejoj. Reĝisorita de Gil Junger, la filmon verkis Tom J. Astle kaj Matt Ember, bazita sur konceptoj kreitaj por la origina [[televida serio]] de [[Mel Brooks]] kaj Buck Henry. La vendadoj de la filmo en DVD superis 100 000 ekzemplerojn enspezante 2.2 milionojn da usonaj dolaroj. ==Intrigo== {{Intrigo}} Dum la okazaĵoj rakontitaj en [[Get Smart]], Bruce kaj Lloyd esploris pri nevidebliga mantelo, sed dum feato, Maragvaja agentino Isabella ŝtelas ĝin por sialanda diktatoro, El Presidente. Nune, Bruce kaj Lloyd devas trovi la mantelon per si mem, ĉar la nuraj nekompromisaj agentoj, Agento 99 kaj Agento 86 (Max Smart), estas en Rusio. Sen realagenta sperto, Bruce kaj Lloyd devas lerni kiel iĝi ino kaj enfiltriĝi en la Maragvaja Ambasado por eviti ke Maragvajo vendu la mantelon al KAOS. La filmo inkludas [[Kameo (kino)|kameon]] de [[Anne Hathaway]] kiel Agento 99 (sceno kiu referencas al okazaĵoj de la ĉefa filmo), de [[Terry Crews]] kiel Agento 91, kaj mallonga apero de Patrick Warburton kiel Hymie. Larry Miller ludas duoblan rolon kiel la "Underchief" estre de la R&D departemento, kaj lia ĝemela frato, funkciulo de [[CIA]] (Miller aperas kiel la funkciulo de CIA en la kineja filmo). La fermaj listoj enhavas erarojn kaj forviŝitajn scenojn. {{Intrigofino}} ==Geaktoraro kaj roluloj== {{Div col|cols = 2}} * Masi Oka - Bruce * Nate Torrence - Lloyd * Jayma Mays - Nina * Marika Dominczyk - Isabella ** Brianna Rain King kiel juna Isabella * Patrick Warburton - Hymie * Larry Miller - Underchief kaj lia frato * Ruben Garfias - El Presidente * [[Terry Crews]] - Agento 91 * Amanda Tosch kiel Agento 34 * Luisa Moraes kiel roba virino * Regan Burns - Laboratoria teknikisto * Kelly Karbacz - Judy la akceptejisto * J. P. Manoux - Neil * Eddie J. Fernandez - Gvardiano * Matt Kaminsky - C.I.A. Guy (kiel Matthew Kaminsky) * Vincent M. Ward - C.I.A Agento * Ernie Grunwald - Laboratoriisto * Brian Gattas - Laboratoriisto * Anne Hathaway - Agento 99 (eksterlista kameo) {{Div col end}} ==Vidu ankaŭ== * ''[[Get Smart]]'' ==Eksteraj ligiloj== {{Wikiquote}} * [https://www.imdb.com/title/tt1018723/ en imdb] {{Bibliotekoj}} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control|revizio=1190942159}} [[Kategorio:Usonaj filmoj]] [[Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008]] [[Kategorio:Komediaj filmoj]] [[Kategorio:Amaferaj filmoj]] [[Kategorio:Aventuraj filmoj]] [[Kategorio:Spionadaj filmoj]] kklpgkr5ywkdksmgvgv4alr9p4mb8jd Péter Magyar 0 862862 9405941 9371115 2026-06-18T05:03:31Z Crosstor 3176 aldono 9405941 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=ĉefministro de Hungarlando|drumisto|Péter Magyar (drumisto)}} {{Informkesto gravulo | titolo = hungara politikisto | dosiero = | priskribo de dosiero = | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = membro de la [[Eŭropa Parlamento]] | dosiero = Flago-de-EU.svg | nomo = por {{HUN}} | periodo = [[2024]]– }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = partiestro de [[TISZA (partio)|TISZA]] | dosiero = TISZA 2024.svg | periodo = [[2024]]– }} {{Informkestero sinsekvo | titolo = ĉefministro de [[Hungario]] | dosiero = Flago-de-Hungario.svg | periodo = [[2026]]– | antaŭ = [[Viktor Orbán]] | post = }} }} '''Péter MAGYAR''' {{prononco|madjar}}, laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Magyar Péter''' (naskiĝis {{naskiĝtago|1981|3|16}} en [[Budapeŝto]]) estas [[hungaroj|hungara]] [[juristo]], [[politikisto]], [[diplomato]], ministrestro. Lia [[edzino]] estis [[Judit Varga (juristo)]] inter 2006 kaj 2023. Li sekve de la baloto de la 13-a de aprilo 2026 ekde la 9-a de majo 2026 estas la nova [[ĉefministro de Hungario]], post 16 jaroj da regado de la populisma kaj malferme kontraŭ eŭropisma politikisto [[Viktor Orbán]]. == Biografio == Péter Magyar studis [[juro]]n en sia naskiĝurbo kaj en la [[Humboldt-Universitato en Berlino]] (la jaron en Germanio li en 2002 pasigis pere de la [[Erasmus (programo)|eŭropa studentointerŝanĝa programo ''Erasmus'']]), fine li akiris diplomon en [[Katolika Universitato Péter Pázmány]] en [[2004]]. Inter 2002-2024 li estis membro de [[Fidesz]]. Li komencis sian profesian karieron en la Ĉefurba Kortumo, sed post trapaso de siaj pliaj juraj ekzamenoj li laboris en la internacia jura profesio, kie li helpis multnaciajn [[firmao]]jn investi en Hungario. Inter 2010-2019 li estis diplomato en [[Eŭropa Unio]]. Hejmenveninta li ricevis postenojn dank' al Fidesz kaj eble sia edzino, kiu estis jam ministro. En 2024 pro [[skandalo]] rezignis [[Katalin Novák]] kaj Judit Varga, poste Magyar abrupte aperis en la vasta publiko (ĝis tiam li estis ĉiam en la fono) kaj rezignis pri ĉiuj postenoj kaj taskoj. Samtempe li deklaris, ke li establos movadon, eĉ partion. Marŝo de li kunvokita estis la plej granda en la lasta jardeko. Laŭ opinisondoj li forprenis voĉojn ne nur de Fidesz, sed ankaŭ de ĉiuj aliaj partioj, eĉ de Duvosta Hundopartio. Inter 2024-2026 li estis elektita membro de [[Eŭropa Parlamento]]. Li estas patro de tri infanoj, kiuj restis ĉe la patrino (Judit Varga). En la lastaj jaroj de la geedziĝo kvereloj okazis. Magyar sekrete registris longajn babiladojn dum la edza vivo. Varga ofte parolis pri politikaĵoj, foje eĉ {{JN|ŝtata sekreto}}. Magyar transdonis la sonbendojn al [[prokuroro]], kiu ekzamenis ilin. La 12-an de aprilo 2026 kiel opozicianta estro de la [[TISZA (partio)|partio Tisza]] Péter Magyar venkegis en la balotado de Hungario kaj finigis 16 jarojn de regado de [[Viktor Orbán]]. == Fontoj == * [https://www.portfolio.hu/rendezvenyek/eloado/magyar-peter/9520# biografio hungare kun foto] * [https://telex.hu/belfold/2024/02/11/magyar-peter-varga-judit-valas-diakhitel-volanbusz-magyar-kozut biografio hungare kun foto] <!-- Sencos nur kiam ESTOS referencoj == Referencoj == {{Referencoj}} --> {{Projektoj}} <!--{{Ĉefministroj de Hungario}}--> {{Naciaj ĉefministroj en la Eŭropa Unio}} {{Bibliotekoj}} {{Portalstrio|Biografio}} {{Vivtempo|Magyar, Peter}} [[Kategorio:Hungaraj juristoj]] [[Kategorio:Hungaraj politikistoj]] [[Kategorio:Hungaraj diplomatoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Hungario]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] [[Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento 2024-2029]] [[Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj]] 4iphj5xzzk9sh79o2i4b9p8oy5rbfep Christiane Schmidt-Rose 0 873606 9405730 8880213 2026-06-17T20:28:36Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405730 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Christiane SCHMIDT-ROSE''' (naskiĝinta en [[1959]] en [[Olpe]]) estas [[germanio|germana]] politikistino de [[kristandemokrata Unio de Germanio|CDU]] kaj de 2018 landa konsilistino por [[distrikto Weimarer Land]]. De novembro 2023 estas ŝi krome ĉefino de la distrikta CDU-partifilio. == Vivo == Schmidt-Rose estas diplomiĝinta ĝardenfakulino. En 1994 ŝi sekvis la edzon, kiu estis karieronta en la ministerio pri financoj de [[turingio|Turingujo]]. Kelkajn jarojn deĵoris ŝi kiel memstara konsilistino pri hortikulturo antaŭ ol labori kiel sekciestrino je ''Lehr- und Versuchsanstalt Erfurt'' apud [[Krämpfer-ĝardenoj]].<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/mitte-thueringen/apolda-weimarer-land/landrat-wahl-schmidt-rose-dressel-100.html "Landrats-Wahl 2024 im Weimarer Land: Diese Kandidaten treten an"] - ĉe: Mdr.de, 5.6.2014</ref> === Politikista kariero === Schmidt-Rose regionpolitkiste jam pli malfrue aktivis. Okaze de la balotadoj por landa konsilistado de 2006 ŝi nesukcese kandidatis kontraŭ [[Hans-Helmut Münchberg]]. Ĝis elektiĝo je edukadkomisiono en 2013 ŝi gvidis la financan komisionon de distrikto Weimarer Land. Kvin jarojn ŝi sekve respondecis gvide pri lernejara administrado. En 2018 okazis la dua kandidatiĝo pri landdistrikta konsilisteco. Kun 60,4 elcentoj ŝi klare venkis kaj iĝis sekvanto de Münchberg.<ref>[https://wahlen.thueringen.de/datenbank/wahl1/WAHL.asp?wahlart=LR&wJahr=2018&zeigeErg=WK&auswertung=1&wknr=071&gemnr=&terrKrs=&gemteil=000&buchstabe=&Langname=&wahlvorschlag=&druck=&XLS=&anzahlH=0&Nicht_existierende=&optik=&aktual= "Wahlen in Thüringen"]</ref> En julio 2023 estis anoncita ŝi denovan sinpretigon por la sama ofico.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.cdu-weimarerland.de/pressemitteilung/2023/cdu-weimarer-land-klaert-kandidatenpaket-fuer-das-wahljahr-2024 |titolo="CDU Weimarer Land klärt Kandidatenpaket für das Wahljahr 2024 |alirdato=2024-06-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20250116005017/https://www.cdu-weimarerland.de/pressemitteilung/2023/cdu-weimarer-land-klaert-kandidatenpaket-fuer-das-wahljahr-2024 |arkivdato=2025-01-16 }}</ref> En la 4.11.2023 posteulis ŝi [[Mike Mohring]] kiel distriktan partiestron.<ref>[https://www.zeit.de/news/2023-11/04/schmidt-rose-neue-cdu-kreisvorsitzende-im-weimarer-land "Parteien: Schmidt-Rose neue CDU-Kreisvorsitzende im Weimarer Land"] - ĉe: ''Die Zeit'', 4.11.2023</ref> En la 9.6.2024 ŝi estis je dispono je elektiĝo kune kun [[Dirk Geyer]] de [[alternativo por Germanio|AfD]] por nova periodo kiel supera konsilisto de la distrikto Weimarer Land. 58,6 elcentoj de la voĉdonintaj manifestis la volon ke ŝi daŭrigu sian laboron.<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/mitte-thueringen/apolda-weimarer-land/landratswahl-stichwahl-schmidt-rose-geyer-102.html "Stichwahl im Weimarer Land: Amtsinhaberin bleibt Landträtin"] - Ĉe: mdr.de, 9.6.2024</ref> Schmidt-Rose havas du plenkreskulajn infanojn. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.cdu-weimarerland.de/kreisverband/landraetin Landrätin - CDU Weimarer Land] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20241012011525/https://www.cdu-weimarerland.de/kreisverband/landraetin |date=2024-10-12 }} * Klaus Jäger: [https://www.thueringer-allgemeine.de/regionen/apolda/article224068313/Christiane-Schmidt-Rose-hat-die-Wahl-angenommen.html "Christiane Schmidt-Rose hat die Wahl angenommen"] - ĉe: TA . 16.4.2018 * Sascha Margon: [https://www.thueringer-allgemeine.de/politik/article224042581/Landratswahl-Christiane-Schmidt-Rose-verweist-auf-viele-Jahre-in-der-Kommunalpolitik.html "Landratswahl: Christiane Schmidt-Rose verweist auf viele Jahre in der Kommunalpolitik"] - ĉe: TA, 12.4.2018 == Referencoj == {{Referencoj}} {{Vivtempo|SchmidtRose, Christiane}} [[Kategorio:Germanaj politikistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Konservativistoj]] [[Kategorio:Distrikto Weimarer Land]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1959]] [[Kategorio:Hortikulturo]] 3szmp3k51ss3895tnavowperxaq34s5 Rahul Gandhi 0 874171 9405776 9082603 2026-06-17T20:47:28Z Moldur 2507 {{Nehru-Gandhi}} 9405776 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Rahul GANDHI''' ({{Lang-hi|राहुल गांधी}}; naskiĝis la 19-an de junio [[1970]] en [[Nov-Delhio]]) estas barata [[politikisto]] kaj eksa prezidanto de la [[Kongresa Partio]]. == Vivo == Rahul Gandhi estas la filo de [[Sonia Gandhi|Sonia]] kaj [[Rajiv Gandhi]], nepo de [[Ĉefministro de Barato|barata ĉefministro]] [[Indira Gandhi]] kaj pranepo de la unua ĉefministro de Barato [[Jawaharlal Nehru]]. Lia fratino estas Priyanka Gandhi Vadra, ankaŭ politikistino. En 1991, li perdis sian patron, Rajiv Gandhi, kiu ankaŭ estis Ĉefministro de Barato, al [[aŭtobombo]]. Post kiam li unue komencis studi en [[Universitato de Harvard]], li translokiĝis al la pli malgranda kolegio Rollins en [[Florido]] pro sekureczorgoj post la atako kontraŭ lia patro. Li poste studentiĝis ĉe [[Trinity College (Kembriĝo)|Trinity College]], [[Universitato de Kembriĝo]] kun akademia grado en [[internaciaj rilatoj]] kaj evolustudoj. Li studis sub la [[pseŭdonimo]] ''Raul Vinci''. Li tiam laboris kiel financa konsilisto en la London-bazita Monitor Group ĝis li revenis al Barato en 2002 kaj fondis la teknologian firmaon Backops Services Private Ltd. en [[Mumbajo]] <ref name="Kumar 2019">{{cite web|last=Kumar|first=Ankit|title=Rahul Gandhi's former business partner got defence offset contracts during UPA regime|website=Business Today|date=3 May 2019|url=https://www.businesstoday.in/latest/economy-politics/story/rahul-gandhi-former-business-partner-defence-offset-contracts-upa-regime-congress-194125-2019-05-03|access-date=22 March 2024|archive-date=16 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230316104827/https://www.businesstoday.in/latest/economy-politics/story/rahul-gandhi-former-business-partner-defence-offset-contracts-upa-regime-congress-194125-2019-05-03|url-status=live}}</ref>. Li eniris politikon nur en aŭgusto 2004. == Politikista kariero == Li gajnis la Amethi- balotdistrikton en la subŝtato de [[Utar-Pradeŝo]] en la senatbalotoj en 2004 kaj tiel eniris la Lok Sabha, la [[malalta ĉambro]] de la Barata Parlamento. Li defendis sian [[Sidloko|sidlokon]] en la venontaj balotoj en 2009 kaj 2014. Lia patrino kaj patro antaŭe kandidatiĝis por [[ofico]] en la sama [[balotdistrikto]]. En 2007, li kampanjis kiel la ĉefa kandidato de la [[Kongresa Partio|Barata Kongresa Partio]] en la regionaj balotoj en Utar-Pradeŝo kaj gajnis 8.53 procentojn de la [[voĉdono]] por sia partio <ref name="BBC Amethi">{{cite web|title=Rahul attacks 'divisive' politics|website=BBC News|date=12 April 2004|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3619123.stm|access-date=25 March 2024|archive-date=27 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090127052916/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3619123.stm|url-status=live}}</ref>. Li tiam estis nomumita kiel la ĝenerala sekretario de la Kongresa Partio fare de lia patrino. En tiu rolo, li kontribuis signife al la balotvenko de la partio en la naciaj senatbalotoj en 2009. En la ŝtatbalotoj en 2012 en Utar-Pradeŝo, li denove kampanjis kiel la ĉefa kandidato. Lia partio povis nur gajni 23 el 403 sidlokoj en la ŝtata parlamento kaj iĝis la kvara plej forta partio <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3711881.stm|work=BBC News|title=India elections: Good day – bad day|date=2 June 2004|access-date=22 May 2010|archive-date=31 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131152433/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3711881.stm|url-status=live}}</ref>. Antaŭ la tut-barata parlamenta balotado en 2014, Rahul Gandhi gvidis la balotkampanjon de la Kongresa Partio. Dum la Kongresa Partio oficiale ne nomumis kandidaton por la posteno de ĉefministro, Gandhi eksplicite ne ekskludis kandidatiĝon. Tamen, la Kongresa Partio suferspertis la plej grandan malvenkon en ĝia historio en tiu ĉi baloto kaj rezulte estis reduktita al 44 el 543 parlamentaj sidlokoj. La 16-an de decembro 2017, Rahul Gandhi estis elektita kiel la Prezidanto de la Kongresa Partio. Li sukcedis sian patrinon Sonia Gandhi <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7010099.stm|title=Rahul Gandhi gets Congress post|date=24 September 2007|access-date=24 September 2007|work=BBC News|archive-date=7 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090107033602/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7010099.stm|url-status=live}}</ref>. Post la balotmalvenko de la Kongresa Partio en la parlamenta balotado de 2019, li anoncis sian eksiĝon la 3-an de julio 2019, kiu estis akceptita de la gvidantaro de la partio la 10-an de aŭgusto 2019 <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6643953.stm|work=BBC News|title=Uttar Pradesh low caste landslide|date=11 May 2007|access-date=22 May 2010|archive-date=4 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090104122200/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6643953.stm|url-status=live}}</ref>. En septembro 2022 li iris dum kvin-monata marŝo tra Barato, ankaŭ por ŝanĝi sian bildigon <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-62796201|title=Rahul Gandhi: Can long march revive India's Congress party in digital age?|accessdate=2023-03-24|publisher=BBC|date=2022-09-07|language=angla|author=Soutik Biswas}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-64449569|title=Bharat Jodo Yatra: Rahul Gandhi's unity march ends in Kashmir Published|accessdate=2023-03-24|publisher=BBC|date=2023-01-30|language=angla}}</ref>. La 23-an de marto 2023, Gandhi estis kondamnita al du jaroj en [[malliberejo]] pro [[kalumnio]] post kiam li demandis en parolado en 2019, "Kial ĉiuj ĉi [[Ŝtelisto|ŝtelistoj]] havas Modi kiel [[familia nomo]]?" Nirav Modi, Lalit Modi, Narendra Modi ” <ref name="Scroll.in 2021 z827">{{cite web|title=Rahul Gandhi denies making defamatory remarks about 'Modi' surname|website=Scroll.in|date=24 June 2021|url=https://scroll.in/latest/998402/rahul-gandhi-denies-making-defamatory-remark-on-modi-surname|access-date=26 March 2024|archive-date=21 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921102645/https://scroll.in/latest/998402/rahul-gandhi-denies-making-defamatory-remark-on-modi-surname|url-status=live}}</ref>. Li tiam estis malkvalifikita de lia parlamenta sidloko <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-65023061|title=Rahul Gandhi disqualified as MP after conviction in defamation case|accessdate=2023-03-24|publisher=BBC|date=2023-03-24|language=englisch}}</ref>. Post kiam la plej alta tribunalo de Barato suspendis lian konvinkiĝon, "la advokato de Gandhi KC Kaushik (...) postulis, laŭ la barata novaĵagentejo PTI, ke la 53-jaraĝulo ankaŭ rapide ricevu sian sidlokon reen en la parlamento." La 4-an de aŭgusto 2023, la kasacia kortumo en Nov-Delhio nuligis la punon de Gandhi de du jaroj en malliberejo por kalumnio ĉar la puno ne estis sufiĉe pravigita. Li do rajtas reveni al la parlamento kiel membro kaj - post la reekzameno de la [[verdikto]] - estas atendita prezentiĝi kiel kandidato en la venontjaraj balotoj <ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/bharat-jodo-yatra-congress-allies-seats-gained-9378486/lite/|title=How Congress, allies performed along the routes of two Bharat Jodo Yatras: A gain of 41 seats}}</ref>. {{-}} {{Nehru-Gandhi}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Familio Nehru-Gandhi]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|https://rahulgandhi.in/en/}} * [https://www.inc.in/en/leadership/shri-rahul-gandhi Profilo]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190421000000/https://web.archive.org/web/20190421232620/https://www.inc.in/en/leadership/shri-rahul-gandhi |date=2019-04-21 }} ĉe [[Barata Nacia Kongreso|indiana Nacia Kongreso]] * [http://164.100.47.194/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4074 Biografia Profilo] ĉe [[Lok Sabha]], [[Parlamento de Barato]] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gandhi, Rahul}} [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi]] [[Kategorio:Barataj hinduistoj]] [[Kategorio:Lernantaro de Trinity College]] b8u3fxo1lmd6b8tmclzo1vue23eci2k Thomas Lindner 0 874327 9405548 9344567 2026-06-17T15:40:30Z Sj1mor 12103 9405548 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Thomas LINDNER''' (n. en 1961 en [[Dresdeno]], m. la 7-an de decembro 2025 en Erfurto) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Post frekvento de politeknika supera lernejo en sia naskiĝurbo de 1967 ĝis 1977, li trejniĝis ilo-faristo ĝis 1980. Inter 1979 kaj 1982 li pasigis vesperan studon pri artistaj bazaj kompetencoj ĉe la Altlernejo de vidaj artoj de Dresdeno. Inter 1985 kaj 1990 Lindner studis pritraktadojn metalan/emajlan ĉe sekciestrino [[Irmtraud Ohme]]<ref>Margit Boeckh: [https://www.mz.de/kultur/zum-tode-von-irmtraud-ohme-kompromissloses-werk-in-metall-2916802 "Zum Tode von Irmtraud Ohme: Kompromissloses Werk in Metall"] - ĉe: ''Mitteldeutsche Zeitung'', 21.3.2002</ref> ĉe la altlernejo [[burgo Giebichenstein|Giebichenstein]] en [[Halle (Saale)]] kaj diplomiĝis en 1990. Li fariĝis de 1991 liberprofesiulo en [[Erfurto]]. De 1994 li ade partoprenis naciajn kaj internaciajn simpoziojn, projektojn kaj ekspoziciojn. En 2002, 2003 kaj 2005 li ricevis stipendiojn el [[Berlino]] (Stiftung Kulturfonds Berlin), [[Turingio|Turingujo]] (federacilanda ministerio pri sciencoj, esploradoj kaj artoj) kaj el [[lutherstadt Wittenberg|Wittenberg]] (Cranachstiftung Wittenberg). Linder membras ĉe la Turinga ligo de artistoj (vidaj artoj), estrare ekde 2006. Inter 2007 kaj 2013 estis li docento (de 2011 estro) pri akiro de bazaj konoj en plastikfarado kaj dezajno metia por la Erfurta Metiista Ĉambro. [[dosiero:Giraffe am Kreisverkehr Am Zoopark (Erfurt) 1.jpg|eta|maldekstra|200ra|{{centre|ĝirafo sur trafikcirklo en Erfurto, 2012}}]] [[dosiero:Saint Nicholas church in Eisenach (5).jpg|eta|maldekstra|350ra|{{centre|gigantaj radaj kandelabroj, Nikolao-kirko de Eisenach, 2015}}]] ==Verkoj (elekto)== ===Sub libera aero=== *2001 en [[Ilmenau]]: ''Siliciumatom'' (atomo silicio) 600 cm, antaŭ la nanocentra ejo de [[Teknika Universitato Ilmenau]] *2011 en [[Wiesbaden]]: ''Zeitbalance'', en la vestiblo de la buroo de Ŝparkasaj Asekuroj 2011; kun citaĵoj el la historio kaj teksteroj de ŝparkasanoj *2012/13 en [[Erfurto]]: ĝirafo ĉe trafikcirklo inter la stratoj ''Am Zoopark'' kaj ''Stotternheimer Straße'' (indikas la proksimecon de la [[zoologia ĝardeno de Erfurto]], 450 cm *2017 en [[Tambach-Dietharz]]: ''Tambach mein Phanuel'', ŝtalo veldita, betona soklo (sume 205 cm); apud Lutera kirko, memorigante eldiron de [[Marteno Lutero]] *2021 en Erfurto: grupo da nanaj elefantoj (proksime de la nova elefantejo de la erfurta zooparko)<ref>[https://www.erfurt.de/ef/de/service/aktuelles/am/2021/138226.html "Zwergelefanten im Zoopark enthüllt"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240614160523/https://www.erfurt.de/ef/de/service/aktuelles/am/2021/138226.html |date=2024-06-14 }} - ĉe: erfurt.de, 20.4.2021 (kun foto de la artisto)</ref> ===Dezajno=== *1998 en Erfurto: [[tabernaklo]] por la katolika [[preĝejo Sankta Nikolao (Melchendorf)]] *2001 en [[Vajmaro]]: tabernaklo por la kapelo de la katolika studenta komunumo *2015 en [[Eisenach]]: du radformaj kandelabroj, diametro 2,7 metroj, el ŝtala lado, por la protestantisma [[Preĝejo Sankta Nikolao (Eisenach)|Nikolao-kirko]] ==Eksteraj ligiloj== {{projektoj}} *[https://malschule-weimar.de/wir/dozenten/thomas-lindner/ biografieto ĉe ''Malschule Weimar''] ({{de}}) *[https://www.metallskulptur.de/ hejmpaĝo] ({{de}}) ==Notoj== <references/> {{DEFAULTSORT:Lindner, Thomas}} [[kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[kategorio:Homoj rilataj al Erfurto]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1961]] {{Unua}} e82nej1ii31ipds3kjdaurpbl9fcoez Chevron U.S.A., Inc. v. Natural Resources Defense Council, Inc. 0 876531 9405644 9221912 2026-06-17T18:29:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405644 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} '''''Chevron U.S.A., Inc. v. Natural Resources Defense Council, Inc.''''', 467 U.S. 837 (1984), estis grava decido de la [[Supera Kortumo de Usono]], kiu establis juran teston por determini, kiam la [[Federa justico de Usono|usonaj federaj kortumoj]] devas respekti interpreton de registara agentejo al leĝo.<ref>{{cite book|last1=Brannon|first1=Valerie C.|last2=Cole|first2=Jared P.|title=Chevron Deference: A Primer|date=19-a de septembro 2017|publisher=[[Congressional Research Service]]|location=Washington, DC|url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R44954.pdf|access-date=12-a de oktobro 2017}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171205204814/https://fas.org/sgp/crs/misc/R44954.pdf |date=2017-12-05 }}</ref> La decido asertis doktrinon nomatan "'''respekto laŭ ''Chevron'''''".<ref>''[[United States v. Mead Corp.]]'', 533 U.S. 218, 226 (2001).</ref> Tio konsistis el duparta testo por certigi, ke la juĝo sufiĉe respektas registarajn agentejojn: unue, ĉu la Kongreso rekte pritraktis la precizan aferon juĝendan, kaj due, "ĉu la respondo de la agentejo baziĝas sur allasebla konstruo de la leĝo". La decido okazis pro jura defio al ŝanĝo en la interpreto de la usona registaro al la vorto ''source'' ("fonto") en la [[Puraera Leĝo (Usono)|Puraera Leĝo de 1963]]. La leĝo ne difinis precize, kio konsistigas "fonton" de [[aera poluado]]. La [[Usona Mediprotekta Agentejo|Mediprotekta Agentejo]] (EPA) komence difinis "fonton" kiel esence ĉian signifan ŝanĝon aŭ aldonon al centralo aŭ fabrikejo. En 1981 EPA ŝanĝis sian difinon por ke "fonto" signifu nur tutan centralon aŭ fabrikejon. Tio permesis, ke korporacioj konstruu novajn projekton ne trairinte la longa nova kontrola proceso de EPA, se ili samtempe modifis alian parton de la centralo por malpliigi ellasojn, por ke la totala ŝanĝo al la centralaj ellasoj estu nulo. La [[naturprotektismo|naturdefenda]] grupo [[Naturresursa Defenda Konsilio]] malsukcese defiis la validecon de la nova interpreto de EPA.<ref>Hickman & Pierce (2019), § 3.2, p. 201.</ref> ''Chevron'' estis unu el la plej gravaj decidoj en [[administra juro en Usono|usona administra juro]], kaj oni citis ĝin en miloj da procesoj.<ref>Hickman & Pierce (2019), § 3.2, p. 200.</ref> Dum la ekzistodaŭro de "respekto laŭ ''Chevron''", partiaj sintenoj pri ĝi radikale ŝanĝiĝis. Kiam ''Chevron'' estis decidita, dum la prezidado de [[Ronald Reagan]], la usona [[justica povo]] estis ĝenerale pli maldekstrema ol la [[plenuma povo]]. Naturprotektistoj, la politika maldekstro, kaj favorantoj de la [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]] rigardis la decidon kiel malvenkon, kiu permesis, ke plenumaj agentejoj intence neglektu siajn taskojn sen kontrolo de la justico, dum dekstruloj rigardis ĝin kiel venkon limigontan la povon de progresemaj juĝistoj. Sed fine de la 20-a jarcento, timo de la administra ŝtato enradikiĝis en la usona dekstro, kiu komencis vidi agentejan decidopovon kiel aŭtoritatisman minacon, kaj sekve fariĝis pli skeptika pri la praveco de ''Chevron''.<ref>Sunstein, Cass R. 2019. "''Chevron'' as Law." ''The Georgetown Law Journal'' 107, p. 1618-9, 1664-8.</ref> Samtempe ĉe la maldekstro konfido pri la faka kompetento de agentejoj kreskis, kaj la politika tendenco de la justica povo moviĝis dekstren.<ref>Hiltzik, Michael. 2024. "Ruling shows that Supreme Court thinks it’s smarter than scientific experts." ''Las Vegas Sun''. [https://lasvegassun.com/news/2024/jul/03/ruling-shows-that-supreme-court-thinks-its-smarter/]</ref> Post kvardek jaroj, en junio 2024, la Supera Kortumo renversis ''Chevron'' en ''[[Loper Bright Enterprises v. Raimondo]],'' asertante ke ĝi kontraŭas la [[Leĝo de Administraj Procedoj de Usono|Leĝon de Administraj Procedoj]].<ref>{{Citaĵo el la reto |lingvo=en |persona nomo=Mark |familia nomo=Sherman |titolo=The Supreme Court weakens federal regulators, overturning decades-old Chevron decision |url=https://apnews.com/article/supreme-court-chevron-regulations-environment-5173bc83d3961a7aaabe415ceaf8d665 |verko=AP News |dato=2024-06-28 |alirdato=2024-06-28}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |lingvo=en |persona nomo=John |familia nomo=Kruzel |kunaŭtoroj=Andrew Chung |titolo=US Supreme Court curbs federal agency powers, overturning 1984 precedent |url=https://www.reuters.com/legal/us-supreme-court-curbs-federal-agency-powers-overturning-1984-precedent-2024-06-28/ |verko=Reuters |dato=28-a de junio 2024 |alirdato=28-a de junio 2024}}</ref><ref>https://www.nytimes.com/2024/06/28/us/supreme-court-chevron-ruling.html</ref> Tiam la dekstro kaj favorantoj de la [[Respublikana Partio (Usono)|Respublikana Partio]] kondamnis ''Chevron'' kaj laŭdis la renverson, dum naturdefendistoj, maldekstruloj, kaj favorantoj de la [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata Partio]] laŭdis ''Chevron'' kaj kondamnis la renverson. ==Referencoj== <references/> [[Kategorio:Leĝdonaĵoj de Usono]] [[Kategorio:1984]] [[Kategorio:Krudmaterialaj organizaĵoj]] [[Kategorio:Pereintaj entitoj]] be67aykzqzrgadtpyzzf6haa9vwxaag Malaĥitkresta alciono 0 881453 9406052 8836263 2026-06-18T07:22:48Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Malakita alciono]] 9406052 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Malakita alciono]] i7d4qfiu0yiuf2e489a1s2v0mmnseot Bludorsa alciono 0 881722 9405568 9401207 2026-06-17T16:33:50Z Kani 670 Kani movis paĝon [[Bluorela alciono]] al [[Bludorsa alciono]]: Laŭ Ornitologia taksonomio 9401207 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bluorela alciono |regno2 = bestoj |koloro = pink |dosiero = Blue-eared Kingfisher 0A2A2569.jpg |dosiero larĝo = 220px |regno = [[Animalo]]j |filumo = [[Ĥorduloj]] |klaso = [[Birdoj]] |ordo = [[Koracioformaj]] |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Riveralcionoj]] ''Alcedininae'' |genro = ''[[Alcedo]]'' |specio = '''Bluorela alciono'''<br/>''Alcedo meninting'' |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Alcedo meninting'' |volume=2016 |page=e.T22683042A92974788 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683042A92974788.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Alcedo meninting'' |dunomo aŭtoritato = [[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1821 |vikispecio = Alcedo meninting |komunejo = Alcedo meninting }} '''Bluorela alciono''' aŭ '''Bludorsa alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Alcedo meninting'') estas [[specio]] de birdoj el [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]] (aŭ alcionoj) kaj subfamilio [[riveralcionoj]]. Ĝia [[arealo]] estas en [[Azio]] kaj inkludas {{N|Hindia subkontinento}} kaj {{N|Sudorienta Azio}}. Ĝia preferata [[habitato]] estas densaj arbaroj, kie tiuj ĉi birdoj renkonteblas apud [[rojo]]j ĉasante fiŝojn kaj aliajn akvajn vertebrulojn. Aspekte bluorela alciono similas al pli kutima kaj disvastigita [[Eŭropa alciono]] (''Alcedo atthis''), sed havas pli malhelan bluan kronon kaj pli malhele rufajn malsuprajn partojn de la [[plumaro]], kaj ne havas la rufan strion super oreloj. Iĉoj havas plene nigran [[beko]]n dum inoj havas ruĝecan malsupran [[makzelo]]n. Oni agnoskas kelkajn [[subspecio]]jn diferencajn je grando kaj detaloj de kolorigo. ==Taksonomio== Bluorela alciono estas formale priskribita kiel specio far Usona natursciencisto [[Thomas Horsfield]] en [[1821]] sub [[dunomo]] ''Alcedo meninting'', kun kiu ĝi restas ĝis nun.<ref>{{ cite journal | last=Horsfield | first=Thomas | author-link=Thomas Horsfield | year=1821 | title=Systematic arrangement and description of birds from the island of Java | journal=Transactions of the Linnean Society of London | series=Series 1 | volume=13 | pages=133–200 [172] | doi=10.1111/j.1095-8339.1821.tb00061.x | url=https://zenodo.org/record/1433007/files/article.pdf }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | pages=173–174 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480184 }}</ref> La [[genro (biologio)|genra]] nomo ''[[Alcedo]]'' estas nomo por alciono en la [[latina]], kaj la [[specia epiteto]] ''meninting'' estas la kutima nomo de tiu ĉi birdo en [[java lingvo]].<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year=2010 | title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher= Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n40 40], 250}}</ref> Bluorela alciono estas unu el ok specioj de genro ''Alcedo'', plej parenca al [[herkula alciono]] (''Alcedo hercules'').<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.3 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=3 December 2017 }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> En relative vasta [[arealo]] de la specio rimarkeblas kelkaj lokaj variaĵoj de kolorigo de plumaro, kiuj estas agnoskataj [[subspecio]]j:<ref name=ioc/> *{{bt|A. m. coltarti|[[E. C. Stuart Baker|Baker ECS]], 1919}} – [[Nepalo]], nordeosta [[Bharato]], norda [[Tajio]] kaj ĝenerale [[Hindoĉinio]] *{{bt|A. m. phillipsi|Baker ECS, 1927}} – sud-uesta Bharato kaj [[Srilanko]] *{{bt|A. m. scintillans|Baker ECS, 1919}} – suda [[Birmo]] kaj [[Tajio]] *{{bt|A. m. rufigastra|[[Arthur Hay, 9a Markizo Tweeddale|Walden]], 1873}} – [[Andamanoj]] *{{bt|A. m. meninting|Horsfield, 1821}} – suda [[Malaja duoninsulo]], [[Borneo]], sudaj [[Filipinoj]], insuloj ueste de [[Sumatro]], [[Javo]], [[Lomboko]], [[Sulaveso]], [[Banggai-insuloj]] kaj [[Sula-insuloj]]. Iuj fontoj difinas pluajn subspeciojn kiel ''verreauxii'', ''callima'', ''subviridis'' kaj ''proxima'', sed plimulto de esploristoj ne konsideras tiujn sufiĉe apartaj. [[File:Blue-eared Kingfisher(1).jpg|thumb|Iĉo de bluorela alciono en [[Guvahati]], [[Asamo]]]] ==Priskribo== [[File:Alcedo meninting 2.jpg|thumb|left|Bluorela alciono (de subspecio ''A. m. phillipsi'') en la preferata [[habitato]] de la specio: densa ombroza arbaro apud malgranda rojo]] Bluorela alciono estas mezgranda alciono, averaĝe 16&nbsp;cm longa, aspekte tre simila al [[Eŭropa alciono]] (''Alcedo atthis''). Ĝin apartigas bluaj orelkovriloj, pli kobalt-bluaj supraj partoj de la plumaro kaj pli intense malhele rufaj malsupraj partoj. Junuloj antaŭ la unua [[mudo]] havas rufajn orelkovrilojn kaj povas esti konfuzitaj kun plenkreskaj Eŭropaj alcionoj, sed ili havas iom buntajn gorĝojn kaj ruĝecajn bekojn kun blankaj pintoj.<ref name=hbk>{{cite book|title=Handbook of the Birds of India and Pakistan. Volume 4|edition=2nd|publisher=[[Oxford University Press]]|place=[[New Delhi]]|pages=78–80|author=Ali, S.|author2=S.D. Ripley|name-list-style=amp|year=1983}}</ref><ref name=baker>{{cite book|title=The Fauna of British India including Ceylon and Burma. Birds. Volume 4|edition=2nd|author=Baker, ECS|year=1927|publisher=[[Taylor and Francis]]|place=[[London]]|pages=254–258|url=https://archive.org/stream/BakerFbiBirds4/BakerFBI4#page/n283/mode/2up}}</ref> ==Distribuo kaj habitato== La distribuo de tiu ĉi specio kovras vastajn areojn de [[Bharato]], tra [[Nepalo]], [[Bhutano]], kaj [[Bangladeŝo]] al [[Birmo]], [[Tajio]], [[Kamboĝo]], [[Vjetnamio]] kaj [[Malajzio]]. Kutime la birdoj vivas proksime al riveroj, rojoj, lagoj aŭ marĉoj en densaj ĉiamverdaj arbaroj aŭ [[mangrovo]]j en altecoj ne pli ol 1000&nbsp;m super marnivelo. ==Konduto kaj ekologio== La bluorela alciono estas nemigra, kaj plenkreskaj birdoj plej ofte havas stabilajn teritoriojn. Ili kutime sidas sur branĉoj, super rojoj aŭ akvujoj kaj ĉasas predon, kiun ĝi kaptas plonĝante de la branĉo en la akvon kun granda rapido kaj precizo. Plejparto de la specia dieto konsistaj je [[fiŝo]]j, sed tiuj ĉi birdoj ankaŭ volonte ĉasas [[krustacoj]]n, [[larvo]]jn de [[libelo]]j, [[lokusto]]jn kaj [[mantedoj]]n.<ref>{{cite book|title=Henri Jacob Victor Sody, 1892-1959: His Life and Work |author=Becking, JH|publisher=Brill Archive|year=1989|page=188}}</ref> [[Reprodukta sezono]] de bluorelaj alcionoj kutime estas de majo ĝis junio, sed en suda Bharato kaj Hindoĉinio la birdoj ofte havas duan reproduktan oportunon ĉirkaŭ januaro, se somero estis tro varmega. Por nestumi ili fosas horizontalajn ternestojn ĝis 1&nbsp;m longajn en vertikalaj terklinoj de bordoj de rojoj aŭ lagoj. Kutima [[ovaro]] estas inter 5 kaj 7 blankaj kaj preskaŭ perfekte sferaj ovoj.<ref name=hbk/> ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Alcedo meninting}} {{Wikispecies|Alcedo meninting}} *[http://ibc.lynxeds.com/species/blue-eared-kingfisher-alcedo-meninting Medioj ĉe Internet Bird Collection] {{Birdoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] 15nfyjpbgc79a4cpizkv01otn92cij8 9405570 9405568 2026-06-17T16:35:28Z Kani 670 9405570 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Bludorsa alciono |regno2 = bestoj |koloro = pink |dosiero = Blue-eared Kingfisher 0A2A2569.jpg |dosiero larĝo = 220px |regno = [[Animalo]]j |filumo = [[Ĥorduloj]] |klaso = [[Birdoj]] |ordo = [[Koracioformaj]] |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Riveralcionoj]] ''Alcedininae'' |genro = ''[[Alcedo]]'' |specio = '''Bluorela alciono'''<br/>''Alcedo meninting'' |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Alcedo meninting'' |volume=2016 |page=e.T22683042A92974788 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683042A92974788.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Alcedo meninting'' |dunomo aŭtoritato = [[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1821 |vikispecio = Alcedo meninting |komunejo = Alcedo meninting }} '''Bludorsa alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Alcedo meninting'') estas [[specio]] de birdoj el [[familio (biologio)|familio]] [[Alcededoj]] (aŭ alcionoj) kaj subfamilio [[riveralcionoj]]. Ĝia [[arealo]] estas en [[Azio]] kaj inkludas {{N|Hindia subkontinento}} kaj {{N|Sudorienta Azio}}. Ĝia preferata [[habitato]] estas densaj arbaroj, kie tiuj ĉi birdoj renkonteblas apud [[rojo]]j ĉasante fiŝojn kaj aliajn akvajn vertebrulojn. Aspekte Bludorsa alciono similas al pli ofta kaj disvastigita [[Eŭropa alciono]] (''Alcedo atthis''), sed havas pli malhelan bluan kronon kaj pli malhele rufajn malsuprajn partojn de la [[plumaro]], kaj ne havas la rufan strion super oreloj. Iĉoj havas plene nigran [[beko]]n dum inoj havas ruĝecan malsupran [[makzelo]]n. Oni agnoskas kelkajn [[subspecio]]jn diferencajn je grando kaj detaloj de kolorigo. ==Taksonomio== Bludorsa alciono estas formale priskribita kiel specio far Usona natursciencisto [[Thomas Horsfield]] en [[1821]] sub [[dunomo]] ''Alcedo meninting'', kun kiu ĝi restas ĝis nun.<ref>{{ cite journal | last=Horsfield | first=Thomas | author-link=Thomas Horsfield | year=1821 | title=Systematic arrangement and description of birds from the island of Java | journal=Transactions of the Linnean Society of London | series=Series 1 | volume=13 | pages=133–200 [172] | doi=10.1111/j.1095-8339.1821.tb00061.x | url=https://zenodo.org/record/1433007/files/article.pdf }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | pages=173–174 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480184 }}</ref> La [[genro (biologio)|genra]] nomo ''[[Alcedo]]'' estas nomo por alciono en la [[latina]], kaj la [[specia epiteto]] ''meninting'' estas la kutima nomo de tiu ĉi birdo en [[java lingvo]].<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year=2010 | title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher= Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n40 40], 250}}</ref> Bludorsa alciono estas unu el ok specioj de genro ''Alcedo'', plej parenca al [[herkula alciono]] (''Alcedo hercules'').<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.3 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=3 December 2017 }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Andersen | first1=M.J. | last2=McCullough | first2=J.M. | last3=Mauck III | first3=W.M. | last4=Smith | first4=B.T. | last5=Moyle | first5=R.G. | year=2017 | title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands | journal=Journal of Biogeography | volume=45 | issue=2 | pages=1–13 | doi=10.1111/jbi.13139 | doi-access= }}</ref> En relative vasta [[arealo]] de la specio rimarkeblas kelkaj lokaj variaĵoj de koloraro de plumaro, kiuj estas agnoskataj [[subspecio]]j:<ref name=ioc/> *{{bt|A. m. coltarti|[[E. C. Stuart Baker|Baker ECS]], 1919}} – [[Nepalo]], nordeosta [[Bharato]], norda [[Tajio]] kaj ĝenerale [[Hindoĉinio]] *{{bt|A. m. phillipsi|Baker ECS, 1927}} – sud-uesta Bharato kaj [[Srilanko]] *{{bt|A. m. scintillans|Baker ECS, 1919}} – suda [[Birmo]] kaj [[Tajio]] *{{bt|A. m. rufigastra|[[Arthur Hay, 9a Markizo Tweeddale|Walden]], 1873}} – [[Andamanoj]] *{{bt|A. m. meninting|Horsfield, 1821}} – suda [[Malaja duoninsulo]], [[Borneo]], sudaj [[Filipinoj]], insuloj ueste de [[Sumatro]], [[Javo]], [[Lomboko]], [[Sulaveso]], [[Banggai-insuloj]] kaj [[Sula-insuloj]]. Iuj fontoj difinas pluajn subspeciojn kiel ''verreauxii'', ''callima'', ''subviridis'' kaj ''proxima'', sed plimulto de esploristoj ne konsideras tiujn sufiĉe apartaj. [[File:Blue-eared Kingfisher(1).jpg|thumb|Iĉo de bluorela alciono en [[Guvahati]], [[Asamo]]]] ==Priskribo== [[File:Alcedo meninting 2.jpg|thumb|left|Bluorela alciono (de subspecio ''A. m. phillipsi'') en la preferata [[habitato]] de la specio: densa ombroza arbaro apud malgranda rojo]] Bludorsa alciono estas mezgranda alciono, averaĝe 16&nbsp;cm longa, aspekte tre simila al [[Eŭropa alciono]] (''Alcedo atthis''). Ĝin apartigas bluaj orelkovriloj, pli kobalt-bluaj supraj partoj de la plumaro kaj pli intense malhele rufaj malsupraj partoj. Junuloj antaŭ la unua [[mudo]] havas rufajn orelkovrilojn kaj povas esti konfuzitaj kun plenkreskaj Eŭropaj alcionoj, sed ili havas iom buntajn gorĝojn kaj ruĝecajn bekojn kun blankaj pintoj.<ref name=hbk>{{cite book|title=Handbook of the Birds of India and Pakistan. Volume 4|edition=2nd|publisher=[[Oxford University Press]]|place=[[New Delhi]]|pages=78–80|author=Ali, S.|author2=S.D. Ripley|name-list-style=amp|year=1983}}</ref><ref name=baker>{{cite book|title=The Fauna of British India including Ceylon and Burma. Birds. Volume 4|edition=2nd|author=Baker, ECS|year=1927|publisher=[[Taylor and Francis]]|place=[[London]]|pages=254–258|url=https://archive.org/stream/BakerFbiBirds4/BakerFBI4#page/n283/mode/2up}}</ref> ==Distribuo kaj habitato== La distribuo de tiu ĉi specio kovras vastajn areojn de [[Bharato]], tra [[Nepalo]], [[Bhutano]], kaj [[Bangladeŝo]] al [[Birmo]], [[Tajio]], [[Kamboĝo]], [[Vjetnamio]] kaj [[Malajzio]]. Kutime la birdoj vivas proksime al riveroj, rojoj, lagoj aŭ marĉoj en densaj ĉiamverdaj arbaroj aŭ [[mangrovo]]j en altecoj ne pli ol 1000&nbsp;m super marnivelo. ==Konduto kaj ekologio== La Bludorsa alciono estas nemigra, kaj plenkreskaj birdoj plej ofte havas stabilajn teritoriojn. Ili kutime sidas sur branĉoj, super rojoj aŭ akvujoj kaj ĉasas predon, kiun ĝi kaptas plonĝante de la branĉo en la akvon kun granda rapido kaj precizo. Plejparto de la specia dieto konsistaj je [[fiŝo]]j, sed tiuj ĉi birdoj ankaŭ volonte ĉasas [[krustacoj]]n, [[larvo]]jn de [[libelo]]j, [[lokusto]]jn kaj [[mantedoj]]n.<ref>{{cite book|title=Henri Jacob Victor Sody, 1892-1959: His Life and Work |author=Becking, JH|publisher=Brill Archive|year=1989|page=188}}</ref> [[Reprodukta sezono]] de Bludorsaj alcionoj kutime estas de majo ĝis junio, sed en suda Bharato kaj Hindoĉinio la birdoj ofte havas duan reproduktan oportunon ĉirkaŭ januaro, se somero estis tro varmega. Por nestumi ili fosas horizontalajn ternestojn ĝis 1&nbsp;m longajn en vertikalaj terklinoj de bordoj de rojoj aŭ lagoj. Kutima [[ovaro]] estas inter 5 kaj 7 blankaj kaj preskaŭ perfekte sferaj ovoj.<ref name=hbk/> ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Alcedo meninting}} {{Wikispecies|Alcedo meninting}} *[http://ibc.lynxeds.com/species/blue-eared-kingfisher-alcedo-meninting Medioj ĉe Internet Bird Collection] {{Birdoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] i028hfg5z2ms754zis53eyjw1jwlwer Muzeo de Nuntempa Arto Ĉikago 0 882131 9405976 9174947 2026-06-18T05:42:45Z Sj1mor 12103 9405976 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |regiono-ISO = US-IL |situo sur mapo = Centra Ĉikago |zomo=13 }} La '''Muzeo de Nuntempa Arto Ĉikago''' ({{Lang-en|Museum of Contemporary Art}}, akronime MCA) estas nuntempa arta muzeo en [[Ĉikago]]. Ĝi estis fondita en 1967. La kolekto de la muzeo inkludas verkojn de [[Jeff Koons]], [[Jasper Johns]], [[Andy Warhol]], [[Cindy Sherman]], [[Kara Walker]] kaj [[Alexander Calder]], kaj ankaŭ inkludas ekzemplojn de [[superrealismo]] de la 1970-aj jaroj ĝis 1940-aj jaroj, [[poparto]]n, [[minimumismo]]n kaj [[Koncepta arto|konceptarton]]. La muzeo ankaŭ montras ekzemplojn de nuntempa pentraĵo, skulptaĵo, fotarto, vidbendo kaj multe pli. La muzeo ankaŭ havas ekzemplojn de danco, teatro, muziko kaj multidisciplinaj artoj <ref>{{cite web|publisher=Museum of Contemporary Art|url=http://www2.mcachicago.org/about/history/1990page=1990s|title=1996|access-date=August 26, 2015}}{{Dead link|date=September 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>. == Priskribo == La muzeo estas unu el la plej grandaj artmuzeoj de moderna kaj nuntempa arto en Usono. Ĝi disponigas ampleksan superrigardon de arto ekde 1945 kaj ĝia kolekto kronologie plejparte sekvas la kolekton de la ''Artinstituto de Ĉikago''. La MCA estis fondita en 1967. Ĝi komence havis siajn ekspoziciejojn en la konstruaĵo de iama industria bakejo. La inaŭgura ekspozicio de la lastatempe formita MCA estis rajtigita ''Pictures To Be Read/Poetry To Be Seen'', sekvita fare de ''Projects for Monuments'' de Claes Oldenburg kaj la unua solluda muzeekspozicio ''Pink and Gold'' de Dan Flavin. La malnova muzeokonstruaĵo estis finfine "pakita" fare de Christo. Ĝi estis la unua ago de Christo tiaspeca en Usono. La unua direktoro estis Jan van der Marck. En 1970 li komisiis Wolf Vostell por krei la skulptaĵon ''Concrete Traffic en Ĉikago <ref name="HistoryPage">{{cite web|publisher=Museum of Contemporary Art|url=http://www.mcachicago.org/information/history.php?page=ihist|title=History of the MCA|access-date=July 22, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725013043/http://www.mcachicago.org/information/history.php?page=ihist|archive-date=July 25, 2011}}</ref>.'' Post ampleksa konkurso, la dezajno de la arkitekto Josef Paul Kleihues estis elektita en majo 1991, kiu antaŭe projektis, interalie, la Muzeon de Antaŭhistorio kaj Frua Historio en Frankfurto ĉe Majno (1980–86) kaj la Städtische Galerie kaj Lütze Museum. en Sindelfingen (1987– 90). La konstruperiodo de la MCA estis de 1994 ĝis 1996. La kvaretaĝa nova konstruaĵo kontraŭ la Ĉikaga akvoturo (Old Water Tower) estis inaŭgurita en 1996 kaj kovras totalon de ĉirkaŭ 12,500 m², de kiuj proksimume 3,600 m² estas ekspoziciejo <ref name="HistPage2">{{cite web|author=Museum of Contemporary Art Website|url=http://www.mcachicago.org/information/history.php?page=ihist|title=History of the MCA|access-date=December 21, 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725013043/http://www.mcachicago.org/information/history.php?page=ihist|archive-date=July 25, 2011}}</ref>. == Kolekto == La permanenta kolekto de arto post 1945 (postmilito) estas reprezenta de ĉiuj jardekoj, plejparte kun grupoj de verkoj de la artistoj. Verkoj de la 1940-aj jaroj ĝis 1960-aj jaroj de, inter aliaj, Francis Bacon, Joseph Beuys, Alexander Calder, Dan Flavin, Jasper Johns, Christo, Claes Oldenburg, Gordon Matta-Clark kaj Andy Warhol estas montritaj la 1970-aj jaroj ĝis 1990-aj jaroj estas kun Chris Burden ; Chuck Close, Jeff Koons, Bruce Nauman, Richard Prince, Ben Schonzeit kaj Cindy Sherman reprezentis. Nuntempaj artistoj inkludas verkojn de Matthew Barney, Andreas Gursky, Jim Hodges, Judy Ledgerwood, Kerry James Marshall, Catherine Opie, Paul Pfeiffer kaj Jeff Wall. Germanlingvaj artistoj ankaŭ estas reprezentitaj en la kolekto kun reprezentaj, parte grandformataj verkoj, inkluzive de: Bernd kaj Hilla Becher (''Cooling Towers'', 1983), Thomas Demand (''Poll'', 2001), Anselm Kiefer (''Banner'', 1990), Sigmar Polke, (''Asche zu Asche'', 1992), Thomas Ruff (''Portreto Heinz Haussmann'', 1988), Dieter Roth, (''Stamp Box'', 1968), Thomas Schütte (''Very Great Spirits'', 2004) kaj Franz West with ''Blue'', 2006. La laborgrupo ''Glacio'' (1989) de Gerhard Tamen, Richter estas en la kolekto de la Artinstituto de Ĉikago. Krom la prezento de la konstanta kolekto okazas ankaŭ provizoraj ekspozicioj. En 1988 estis montrita ekspozicio de verkoj de Gerhard Richter, kaj en 1991 okazis retrospektivo de Sigmar Polke. En 2000 en la skulptaĵĝardeno videblis [[artinstalaĵo|instalaĵo]] de Tobias Rehberger kaj en 2001 unu de Katharina Fritsch. En 2003 la japana fotisto Hiroshi Sugimoto estis prezentita kaj en 2006 estis montrita retrospektivo de la fotisto Wolfgang Tillmans. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://mcachicago.org/Home Oficiala retejo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Ĉikago]] [[Kategorio:Muzeoj en Usono]] 6ztuopqc10466gufy7a7loj3tmw25qb Steve Buscemi 0 883290 9406033 9096596 2026-06-18T06:52:08Z Sj1mor 12103 9406033 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro}} '''Steven "Steve" Vincent BUSCEMI''' (preferata elparolo de la aktoro mem [bʉˈsɛmi], itale [buʃˈʃɛːmi] ;  naskita la 13-an de decembro 1957 en [[Broklino]], [[Novjorko]]) estas usona filma kaj sceneja aktoro kaj reĝisoro <ref>{{cite news|last=Kiang|first=Jessica|date=1 January 2016|title=30 Great Actors Who've Never Been Oscar Nominated|work=Indiewire|url=http://www.indiewire.com/2016/01/30-great-actors-whove-never-been-oscar-nominated-90109/|access-date=15 October 2022}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221015124743/https://www.indiewire.com/2016/01/30-great-actors-whove-never-been-oscar-nominated-90109/ |date=2022-10-15 }}</ref><ref>{{cite news|last=Robey|first=Tim|date=1 February 2016|title=20 great actors who've never been nominated for an Oscar|newspaper=The Daily Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/film/what-to-watch/oscars-best-actors-never-nominated/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/film/what-to-watch/oscars-best-actors-never-nominated/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=15 October 2022}}</ref>. La roluloj kiujn Buscemi ludas estas kutime [[Neŭrozo|neŭrozaj]] kaj [[Paranojo|paranojaj]]. Li ludis en 5 el la 15 filmoj de [[Fratoj Coen|la fratoj Coen]], same kiel en la filmoj de [[Adam Sandler]]. Li estas gajninto de la [[Premio Emmy|premioj Emmy]] kaj [[Golden Globe]]. La famo de Buscemi venis de tiaj filmoj kiel " Paring Glances " (1986), " New York Stories " (1989), " Mystery Train " (1989), " Reservoir Dogs " (1992), " Desperado " (1995), " Aera malliberejo " " (1997), " Armagedono " (1998), " The Grey Zone " (2001), " Ghost World " (2001), " Big Fish " (2003) kaj " The Death of Stalin " (2017). Li ankaŭ estas konata pro siaj kunlaboroj kun la [[fratoj Coen]], por kiuj li ĉefrolis en la filmoj [[Miller's Crossing]] (1990), [[Barton Fink]] (1991), The Hudsucker Hench (1994), Fargo (1996) kaj [[The Big Lebowski]] (1998). En televido, Buscemi estas plej konata pro sia rolo kiel Ĥanoĥo "Nucky" Thompson en la HBO krima televidserio ''Boardwalk Empire'' ( 2010-2014), kiu gajnis al li Premion Oran Globon, du Screen Actors Guild Awards, kaj du Emmy- nomumojn. Buscemi faris sian reĝisoran debuton en 1996 kun la filmo In the Shadow of the Trees. Li ankaŭ reĝisoris la filmojn Animal Farm (2000), Lonesome Jim (2005) kaj The Interview (2007), kaj epizodojn de tiaj televidserioj kiel Homicide, [[The Sopranos]], Oz, kaj " Nurse Jackie ". == Filmaro == {| class="wikitable sortable" !Jaro !Titolo !Rolo ! class="unsortable" |Notoj |- | rowspan="2" |1985 |''[[The Way It Is (filmo)|The Way it Is]]'' |Willy / Raphael | |- |''Tommy's'' |Tommy |mallonga filmo |- | rowspan="4" |1986 |''[[Sleepwalk (filmo)|Sleepwalk]]'' |Worker | |- |''[[Parting Glances]]'' |Nick | |- |''[[No Picnic]]'' |Dead Pimp | |- |''Film House Fever'' |Tony | |- | rowspan="4" |1987 |''Arena Brains'' |Agent |mallonga filmo |- |''[[Kiss Daddy Goodnight]]'' |Johnny | |- |''[[Heart (1987 film)|Heart]]'' |Nicky | |- |''[[Call Me (filmo)|Call Me]]'' |"Switchblade" | |- | rowspan="2" |1988 |''[[Heart of Midnight (filmo)|Heart of Midnight]]'' |Eddy | |- |''[[Vibes (filmo)|Vibes]]'' |Fred | |- | rowspan="5" |1989 |''[[Coffee and Cigarettes|Twins]]'' |The Waiter |mallonga filmo |- |''[[Slaves of New York]]'' |Wilfredo | |- |''[[Mystery Train (filmo)|Mystery Train]]'' |Charlie, The Barber | |- |''[[New York Stories]]'' |Gregory Stark |Segmento: "Life Lessons" |- |''[[Bloodhounds of Broadway (1989 film)|Bloodhounds of Broadway]]'' |Willie "Whining Willie" | |- | rowspan="4" |1990 |''[[Tales from the Darkside: The Movie]]'' |Edward Bellingham |Segmento: "Lot 249" |- |''[[King of New York]]'' |"Test Tube" | |- |''[[Miller's Crossing]]'' |"Mink" Larouie | |- |''Force of Circumstance'' |Farmhand | |- | rowspan="4" |1991 |''[[Zandalee]]'' |OPP Man | |- |''[[Barton Fink]]'' |Chet | |- |''Life Is Nice'' |Convenience Store Clerk | |- |''[[Billy Bathgate (filmo)|Billy Bathgate]]'' |Irving Nitzberg | |- | rowspan="4" |1992 |''[[In the Soup]]'' |Aldolfo Rollo | |- |''[[Reservoir Dogs]]'' |"Mr. Pink" | |- |''[[CrissCross]]'' |Louis, Drug Dealer | |- |''What Happens to Pete'' |The Stranger |mallonga filmo |- | rowspan="4" |1993 |''[[Twenty Bucks]]'' |Frank | |- |''[[Trusting Beatrice]]'' |Danny | |- |''[[Rising Sun (filmo)|Rising Sun]]'' |Willy "The Weasel" Wilhelm | |- |''[[Ed and His Dead Mother]]'' |Ed Chilton | |- | rowspan="7" |1994 |''[[The Search for One-eye Jimmy]]'' |Ed Hoyt | |- |''[[The Hudsucker Proxy]]'' |Danny the Bartender | |- |''[[Somebody to Love (1994 film)|Somebody to Love]]'' |Mickey | |- |''[[Airheads]]'' |Rex | |- |''[[Pulp Fiction]]'' |[[Buddy Holly]] Waiter | |- |''[[Floundering]]'' |Ned | |- |''[[Who Do I Gotta Kill?]]'' |Fred, Conspiracy Nut | rowspan="2" |Neakredita |- | rowspan="4" |1995 |''[[Billy Madison]]'' |Danny McGrath |- |''[[Living in Oblivion]]'' |Nick Reve | |- |''[[Things to Do in Denver When You're Dead]]'' |"Mister Shhh" | |- |''[[Desperado (filmo)|Desperado]]'' |Buscemi | |- | rowspan="5" |1996 |''[[Fargo (filmo)|Fargo]]'' |Carl Showalter | |- |''[[Escape from L.A.]]'' |Eddie "Map to the Stars Eddie" | |- |''Black Kites'' |The Father |mallonga filmo |- |''[[Trees Lounge]]'' |Tommy Basilio |ankaŭ scenaristo and reĝisoro |- |''[[Kansas City (filmo)|Kansas City]]'' |Johnny Flynn | |- | rowspan="2" |1997 |''[[Con Air]]'' |Garland "The Marietta Mangler" Greene | |- |''[[The Real Blonde]]'' |Nick Reve | |- | rowspan="6" |1998 |''[[The Big Lebowski]]'' |Theodore Donald "Donny" Kerabatsos | |- |''[[Divine Trash]]'' |Himself |Dokumentario |- |''[[The Impostors]]'' |"Happy" Franks | |- |''[[The Wedding Singer]]'' |Dave Veltri |Neakredita |- |''[[Armageddon (1998 film)|Armageddon]]'' |"Rockhound" | |- |''Louis & Frank'' |Drexel | |- |1999 |''[[Big Daddy (1999 film)|Big Daddy]]'' |Homeless Guy | |- | rowspan="2" |2000 |''[[28 Days (filmo)|28 Days]]'' |Cornell Shaw | |- |''[[Animal Factory]]'' |A.R. Hosspack |ankaŭ reĝisoro and produktoro |- | rowspan="6" |2001 |''[[Ghost World (filmo)|Ghost World]]'' |Seymour | |- |''[[Final Fantasy: The Spirits Within]]'' |Neil Fleming |Voĉo<ref name="btva2">{{cite web|title=Steve Buscemi (visual voices guide)|url=http://www.behindthevoiceactors.com/Steve-Buscemi/|access-date=November 13, 2023|publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its opening and/or closing credits and/or other reliable sources of information.</ref> |- |''[[The Grey Zone]]'' |"Hesch" Abramowics | |- |''[[Double Whammy (filmo)|Double Whammy]]'' |Detective Jerry Cubbins | |- |''[[Domestic Disturbance]]'' |Ray Coleman | |- |''[[Monsters, Inc.]]'' |[[List of Monsters, Inc. characters#Randall Boggs|Randall Boggs]] |Voĉo<ref name="btva2" /> |- | rowspan="4" |2002 |''[[Mr. Deeds]]'' |"Crazy Eyes" | |- |''[[13 Moons]]'' |Bananas The Clown | |- |''[[Love in the Time of Money]]'' |Martin Kunkle | |- |''[[Spy Kids 2: The Island of Lost Dreams]]'' |Romero | |- | rowspan="3" |2003 |''[[Spy Kids 3-D: Game Over]]'' |Romero |[[Kameo (kino)|Kameo]] |- |''[[Big Fish]]'' |Norther Winslow | |- |''[[Coffee and Cigarettes]]'' |Danny the bartender | |- |2004 |''[[Home on the Range]]'' |Wesley |Voĉo |- | rowspan="4" |2005 |''Who's the Top'' |Cymon |mallonga filmo |- |''[[La insulo (filmo)|The Island]]'' |James "Mac" McCord | |- |''[[Lonesome Jim]]'' |reĝisoro |- |''[[Romance & Cigarettes]]'' |Angelo | |- | rowspan="5" |2006 |''[[Art School Confidential (filmo)|Art School Confidential]]'' |Bob "Broadway Bob" D'Annunzio |Neakredita |- |''[[Paris, je t'aime]]'' |The Tourist |Segmento: "Tuileries" |- |''[[Monster House (filmo)|Monster House]]'' |Horace Nebbercracker |Voĉo |- |''[[Charlotte's Web]]'' |Templeton |Voĉo |- |''[[Delirious (2006 film)|Delirious]]'' |Les Galantine | |- | rowspan="4" |2007 |''[[I Think I Love My Wife]]'' |George Sianidis | |- |''[[Interview (2007 film)|Interview]]'' |Pierre Peders |ankaŭ scenaristo kaj reĝisoro |- |''[[I Now Pronounce You Chuck & Larry]]'' |Clint Fitzer | |- |''I'm Dirty!'' |Backhoe Loader |Voĉo mallonga filmo |- |2008 |''[[Igor (filmo)|Igor]]'' |Scamper |Voĉo |- | rowspan="7" |2009 |''[[Rage (2009 American film)|Rage]]'' |Frank | |- |''[[John Rabe (filmo)|John Rabe]]'' |Dr. [[Robert O. Wilson]] | |- |''[[G-Force (filmo)|G-Force]]'' |Bucky |Voĉo |- |''[[The Messenger (2009 film)|The Messenger]]'' |Dale Martin | |- |''[[Handsome Harry]]'' |Thomas Kelley | |- |''[[Saint John of Las Vegas]]'' |John Alighieri |ankaŭ produktoro |- |''[[Youth in Revolt (filmo)|Youth in Revolt]]'' |George Twisp | |- | rowspan="3" |2010 |''[[Grown Ups]]'' |Wiley | |- |''[[Pete Smalls Is Dead]]'' |Bernie Lake | |- |''[[The Chosen One (2010 film)|The Chosen One]]'' |Neal | |- | rowspan="2" |2011 |''Fight for Your Right Revisited'' |Walter |mallonga filmo |- |''[[Rampart (filmo)|Rampart]]'' |Bill Blago | |- | rowspan="2" |2012 |''[[On the Road (2012 film)|On the Road]]'' |Tall Thin Salesman | |- |''[[Hotel Transylvania (filmo)|Hotel Transylvania]]'' |Wayne |Voĉo |- | rowspan="4" |2013 |''[[The Incredible Burt Wonderstone]]'' |Anthony Metz / Anton Marvelton | |- |''[[Monsters University]]'' |Randall Boggs |Voĉo |- |''[[Grown Ups 2]]'' |Wiley | |- |''[[Khumba]]'' |Skalk |Voĉo |- | rowspan="3" |2014 |''[[Time Out of Mind (2014 film)|Time Out of Mind]]'' |Art | |- |''[[My Depression (The Up and Down and Up of It)|My Depression]]'' |"Suicidal Thoughts" |Voĉo mallonga filmo |- |''[[The Cobbler (2014 film)|The Cobbler]]'' |Jimmy | |- | rowspan="2" |2015 |''[[Hotel Transylvania 2]]'' |Wayne |Voĉo |- |''[[The Ridiculous 6]]'' |"Doc" Griffin | |- | rowspan="2" |2016 |''Mildred & The Dying Parlor'' |Rick |mallonga filmo |- |''[[Norman (2016 film)|Norman]]'' |Rabbi Blumenthal | |- | rowspan="4" |2017 |''[[The Boss Baby]]'' |Francis Francis |Voĉo |- |''[[Transformers: The Last Knight]]'' |Daytrader |Voĉo |- |''[[Lean on Pete]]'' |Del Montgomery | |- |''[[The Death of Stalin]]'' |[[Nikita Ĥruŝĉov|Nikita Khrushchev]] | |- | rowspan="3" |2018 |''[[Nancy (filmo)|Nancy]]'' |Leo Lynch | |- |''[[The Week Of]]'' |Charles | |- |''[[Hotel Transylvania 3|Hotel Transylvania 3: Summer Vacation]]'' |Wayne |Voĉo |- |2019 |''[[The Dead Don't Die (2019 film)|The Dead Don't Die]]'' |[[Frank Miller]] | |- | rowspan="2" |2020 |''[[The King of Staten Island]]'' |Papa | |- |''[[Hubie Halloween]]'' |Walter Lambert ankaŭ known as Nick Hudson | |- | rowspan="3" |2022 |''[[Hotel Transylvania: Transformania]]'' |Wayne |Voĉo |- |''[[The Listener (filmo)|The Listener]]'' |reĝisoro |- |''[[The Year Between]]'' |Don Miller | |- | rowspan="2" |2023 |''[[Vacation Friends 2]]'' |Reese | |- |''[[Day of the Fight (2023 film)|Day of the Fight]]'' |Uncle | |- | rowspan="2" |2024 |''[[The Shallow Tale of a Writer Who Decided to Write About a Serial Killer|The Shallow Tale of a scenaristo Who Decided to Write About a Serial Killer]]'' |Kollmick | |- |''[[Transformers One]]'' |Starscream |Voĉo |- |2025 |''[[Klara and the Sun (filmo)|Klara and the Sun]]'' | |Post-produktado |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{IMDb nomo}} * Steve Buscemi at Emmys.com {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Italaj usonanoj]] [[Kategorio:Anglodevenaj usonanoj]] [[Kategorio:Nederlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Vivantaj homoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1957]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] [[Kategorio:Usonaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Usonaj voĉaktoroj]] lxwwb859u79adu3ou5aaf4myz59wjoa Lilarbalcionoj 0 884838 9405582 9400694 2026-06-17T17:03:55Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9405582 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Lilarbalcionoj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Cittura cyanotis.jpg |priskribo de dosiero = [[Sulavesa lilarbalciono]] (''Cittura cyanotis'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''Lilarbalcionoj''' ''Cittura'' |genro aŭtoritato = [[Johann Jakob Kaup|Kaup]], 1848 }} [[File:Cittura cyanotis cyanotis 1.JPG |right|thumb|''Cittura cyanotis'' en provinco [[Norda Sulaveso]], [[Indonezio]].]] '''Lilarbalcionoj''' (''Cittura'') estas [[genro (biologio)|genro]] de [[arbalcionoj]], troveblaj en malaltaĵoj de [[Indonezio|Indonezia]] insulo [[Sulaveso]] kaj sur apudaj [[Sangihe-insuloj]] kaj [[Talaud-insuloj]]. ==Taksonomio == Genron ''Cittura'' unue enkondukis germana naturalisto [[Johann Jakob Kaup]] en jaro 1848.<ref>{{cite journal | last=Kaup | first=Johann Jakob | author-link=Johann Jakob Kaup | year=1848 | title=Die Familie der Eisvögel (Alcedidae) | journal=Verhandlungen des Naturhistorischen Vereins für das Großherzogthum Hessen und Umgebung | volume=2 | page=68 | oclc=183221382 | language=de }}</ref> La genra nomo devenas de {{J|klasika greka}} vortoj ''kitta'' ("[[pigo]]") kaj ''oura'' ("vosto"). Laŭ nuna sistematiko oni agnoskas du [[specio]]jn:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 May 2017 }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Bildo !! Scienca nomo!! Ordinara nomo !! Distribuo |- | || ''Cittura sanghirensis'' || [[Purpurbrusta alciono]] ||[[Sangihe-insuloj]] kaj [[Talaud-insuloj]] ([[Indonezio]]) |- |[[File:Lilac Kingfisher.JPG|120px]] || ''Cittura cyanotis'' || [[Sulavesa lilarbalciono]] aŭ [[Bluorela alciono]] || norda [[Sulaveso]] kaj [[Lembeh-insulo]] (Indonezio) |} == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] 2z1amw8uyjf6h0z7c13x1nxg6vr0a08 Sulavesa lilarbalciono 0 884958 9405572 8958469 2026-06-17T16:40:14Z Kani 670 9405572 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Sulavesa lilarbalciono |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Sulawesi Lilac Kingfisher 0A2A3251.jpg |priskribo de dosiero = Iĉo |dosiero2 = Sulawesi Lilac Kingfisher (female) 0A2A6535.jpg |priskribo de dosiero2 = Ino |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = [[Lilarbalcionoj]] ''Cittura'' |specio = '''Sulavesa lilarbalciono''' ''Cittura cyanotis'' |specio aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1824) |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2016 |title=''Cittura cyanotis'' |volume=2016 |page=e.T22726889A94934825 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22726889A94934825.en |access-date=19a de Novembro 2021}}</ref> }} '''Sulavesa lilarbalciono''' aŭ '''Bluorela alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Cittura cyanotis'') estas specio de [[arbalcionoj]] el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Cittura]]'', trovebla en malaltaĵaj partoj de [[Indonezio|Indonezia]] insulo [[Sulaveso]] kaj en [[Lembeh-insulo]]. ==Taksonomio== [[File:Cittura cyanotis cyanotis 1.JPG |right|thumb|''Cittura cyanotis'' en [[Norda Sulaveso]]]] La specion unue priskribis nederlanda zoologo [[Coenraad Jacob Temminck]] en 1824 sub [[dunomo]] ''Dacelo cyanotis''.<ref>{{cite book | last=Temminck | first=Coenraad Jacob | author-link=Coenraad Jacob Temminck | year=1838 | orig-year=1824 | title=Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux, pour servir de suite et de complément aux planches enluminées de Buffon | volume=4 | at=Plate 262 text| publisher=F.G. Levrault | place=Paris | language=fr | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/35465347 }} The 5 volumes were originally issued in 102 parts, 1820-1839.</ref><ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=192 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480203 }}</ref> Nun al genro ''[[Dacelo]]'' apartenas nur [[kukabaraoj]], kaj lilarbalcionoj estas movigitaj al genro ''Cittura''. La genra nomo devenas de {{J|klasika greka}} vortoj ''kitta'' ("pigo") kaj ''oura'' ("vosto"), kaj la specia nomo ''cyanotis'' de klasikaj grekaj ''kuanos'' ("malhele blua" aŭ "[[cejana]]") kaj ''-ōtis'' ("orelo").<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn= 978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n110 110], 128 }}</ref> La tuta latina nomo do povas esti tradukita kiel "bluorela pigvostulo". == Priskribo == Sulavesa lilarbalciono havas stereotipe [[alcionoj|alcionan]] formon, kun mallonga vosto kaj grandega, relative al la cetero de korpo, [[beko]]. En koloraro de plumaro estas ioma [[seksa duformismo]]. Plenkreskaj iĉoj havas brunecan kapon kaj rufan voston, sed ĝiaj flugiloj estas bluaj kaj dorso pale lilkolora. Inoj havas neniun bluan nuancon en plumaro, anstataŭe iliaj flugiloj estas rufaj kaj la dorso griza. Ambaŭ seksoj havas blankajn malsuprajn partojn de la plumaro, nigran aŭ tre malhele bluan "maskon" tra la okuloj kaj blankajn "brovojn" super ĝi. Iliaj bekoj estas ruĝaj kun ioma lilkolora nuanco. Rigardate de malsupre dum flugo, la flugiloj ankaŭ estas blankaj kun nigra strio.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=122–123 }}</ref> La [[birdokanto|voĉo]] estas rapida ''ku-ku-ku-ku''.<ref name=fry/> ==Konduto== Sulavesa lilarbalciono renkonteblas en malaltaĵaj [[pluvarbaroj]] kaj en pli sekaj arbaroj sur altaĵoj ĝis 1000&nbsp;m super marnivelo.<ref name=fry/> Samkiel plimulto de aliaj alcionoj, ĝi ĉasas per embusko. La birdo ripozas senmove sur malalta branĉo atendante predon, kiu konsistas plejparte je teraj [[insekto]]j, kaj vidinte ĝin plonĝas al ĝi kaj kaptas ĝin. Pri la socia kaj reprodukta konduto de tiu ĉi specio nenio estas konata, kaj neniu ĝis nun trovis kaj priskribis ĝian neston.<ref name=fry/> ==Statuso== Ĵus nun [[IUCN]] listis tiun ĉi specion [[malplej zorgiga]] en sia listo de jaro 2021.<ref name="iucn status 19 November 2021"/> Tamen pro tio, ke la specio havas limigitan kaj disan [[arealo]]n, ekzemple, ĝi estis neniam observata en sudaj partoj de Sulaveso, ke ĝi estas relative neofta, kaj ankaŭ pro [[habitatdetruo]] pro [[senarbarigo]] en malaltaĵa Sulaveso dum lastaj jardekoj, lastajn jarojn aperis signaloj reklasi ĝin kiel [[preskaŭ minacata]]. ==Bildaro== <gallery> File:Raja-udang Pipi-ungu.JPG| En arbaro sur monto Mahawu (ĉirkaŭ 1100&nbsp;m super marnivelo) File:Lilac Kingfisher.JPG| En Norda Sulaveso File:Sulawesi trsr DSCN0215.JPG|En [[naturrezervejo Tangkoko]], Sulaveso </gallery> {{clear}} ==Referencoj== {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Oceanio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] dwjpkp97odq0mbsaj0tx8b1ban3vkr5 9405577 9405572 2026-06-17T16:48:18Z Kani 670 /* Eksteraj ligiloj */ 9405577 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Sulavesa lilarbalciono |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Sulawesi Lilac Kingfisher 0A2A3251.jpg |priskribo de dosiero = Iĉo |dosiero2 = Sulawesi Lilac Kingfisher (female) 0A2A6535.jpg |priskribo de dosiero2 = Ino |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = [[Lilarbalcionoj]] ''Cittura'' |specio = '''Sulavesa lilarbalciono''' ''Cittura cyanotis'' |specio aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1824) |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2016 |title=''Cittura cyanotis'' |volume=2016 |page=e.T22726889A94934825 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22726889A94934825.en |access-date=19a de Novembro 2021}}</ref> }} '''Sulavesa lilarbalciono''' aŭ '''Bluorela alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Cittura cyanotis'') estas specio de [[arbalcionoj]] el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Cittura]]'', trovebla en malaltaĵaj partoj de [[Indonezio|Indonezia]] insulo [[Sulaveso]] kaj en [[Lembeh-insulo]]. ==Taksonomio== [[File:Cittura cyanotis cyanotis 1.JPG |right|thumb|''Cittura cyanotis'' en [[Norda Sulaveso]]]] La specion unue priskribis nederlanda zoologo [[Coenraad Jacob Temminck]] en 1824 sub [[dunomo]] ''Dacelo cyanotis''.<ref>{{cite book | last=Temminck | first=Coenraad Jacob | author-link=Coenraad Jacob Temminck | year=1838 | orig-year=1824 | title=Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux, pour servir de suite et de complément aux planches enluminées de Buffon | volume=4 | at=Plate 262 text| publisher=F.G. Levrault | place=Paris | language=fr | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/35465347 }} The 5 volumes were originally issued in 102 parts, 1820-1839.</ref><ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=192 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480203 }}</ref> Nun al genro ''[[Dacelo]]'' apartenas nur [[kukabaraoj]], kaj lilarbalcionoj estas movigitaj al genro ''Cittura''. La genra nomo devenas de {{J|klasika greka}} vortoj ''kitta'' ("pigo") kaj ''oura'' ("vosto"), kaj la specia nomo ''cyanotis'' de klasikaj grekaj ''kuanos'' ("malhele blua" aŭ "[[cejana]]") kaj ''-ōtis'' ("orelo").<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn= 978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n110 110], 128 }}</ref> La tuta latina nomo do povas esti tradukita kiel "bluorela pigvostulo". == Priskribo == Sulavesa lilarbalciono havas stereotipe [[alcionoj|alcionan]] formon, kun mallonga vosto kaj grandega, relative al la cetero de korpo, [[beko]]. En koloraro de plumaro estas ioma [[seksa duformismo]]. Plenkreskaj iĉoj havas brunecan kapon kaj rufan voston, sed ĝiaj flugiloj estas bluaj kaj dorso pale lilkolora. Inoj havas neniun bluan nuancon en plumaro, anstataŭe iliaj flugiloj estas rufaj kaj la dorso griza. Ambaŭ seksoj havas blankajn malsuprajn partojn de la plumaro, nigran aŭ tre malhele bluan "maskon" tra la okuloj kaj blankajn "brovojn" super ĝi. Iliaj bekoj estas ruĝaj kun ioma lilkolora nuanco. Rigardate de malsupre dum flugo, la flugiloj ankaŭ estas blankaj kun nigra strio.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=122–123 }}</ref> La [[birdokanto|voĉo]] estas rapida ''ku-ku-ku-ku''.<ref name=fry/> ==Konduto== Sulavesa lilarbalciono renkonteblas en malaltaĵaj [[pluvarbaroj]] kaj en pli sekaj arbaroj sur altaĵoj ĝis 1000&nbsp;m super marnivelo.<ref name=fry/> Samkiel plimulto de aliaj alcionoj, ĝi ĉasas per embusko. La birdo ripozas senmove sur malalta branĉo atendante predon, kiu konsistas plejparte je teraj [[insekto]]j, kaj vidinte ĝin plonĝas al ĝi kaj kaptas ĝin. Pri la socia kaj reprodukta konduto de tiu ĉi specio nenio estas konata, kaj neniu ĝis nun trovis kaj priskribis ĝian neston.<ref name=fry/> ==Statuso== Ĵus nun [[IUCN]] listis tiun ĉi specion [[malplej zorgiga]] en sia listo de jaro 2021.<ref name="iucn status 19 November 2021"/> Tamen pro tio, ke la specio havas limigitan kaj disan [[arealo]]n, ekzemple, ĝi estis neniam observata en sudaj partoj de Sulaveso, ke ĝi estas relative neofta, kaj ankaŭ pro [[habitatdetruo]] pro [[senarbarigo]] en malaltaĵa Sulaveso dum lastaj jardekoj, lastajn jarojn aperis signaloj reklasi ĝin kiel [[preskaŭ minacata]]. ==Bildaro== <gallery> File:Raja-udang Pipi-ungu.JPG| En arbaro sur monto Mahawu (ĉirkaŭ 1100&nbsp;m super marnivelo) File:Lilac Kingfisher.JPG| En Norda Sulaveso File:Sulawesi trsr DSCN0215.JPG|En [[naturrezervejo Tangkoko]], Sulaveso </gallery> {{clear}} ==Referencoj== {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=88 Filmoj de alcionoj] ĉe Interreta Birdokolekto {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] 8yf3q5egxgf68pver4whvhpwsse5k5n Kategorio:Amaskomunikiloj en Nord-Makedonio 14 889214 9405674 9405337 2026-06-17T19:01:39Z ThomasPusch 1869 9405674 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Nord-Makedonio]] [[Kategorio:Kulturo de Nord-Makedonio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Nord-Makedonio]] [[Kategorio:Komunikado en Nord-Makedonio]] 94el2vqb5jol15jia2upnko35paagpb Centro por Paco Peres 0 890792 9405475 9302257 2026-06-17T13:57:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405475 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO=IL |situo sur mapo=Tel-Avivo |zomo=13 }} La '''Peres Centro por Paco kaj Novigado''' (mallonge '''Peres Paccentro''', {{Lang-en|Peres Center for Peace}}) estas sendependa, neprofitcela kaj neregistara organizaĵo kiu estis fondita en 1996 fare de la [[Nobela Pacpremio|Nobelpac-premiito]] kaj [[Prezidanto de Israelo|eks-prezidento de Israelo]] [[Shimon Peres]]. Ĝi estis fondita en 1996 kaj situas en [[Jafo]], [[Israelo]]. La celo de la organizaĵo estas trakti sian vizion de paca evoluo por la [[Proksima Oriento]] tra [[Sociekonomiko|sociekonomika]] kunlaboro kaj evoluo same kiel personaj renkontoj inter homoj <ref>{{cite web|title=The Peres Center for Peace - Who We Are|url=http://www.peres-center.org/who_we_are|access-date=15 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170719065131/http://www.peres-center.org/who_we_are|archivedate=2017-07-19}}</ref><ref>{{cite web|title=The Peres Center for Peace - Our Mission|url=http://www.peres-center.org/our_mission|access-date=15 October 2012|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927214953/http://www.peres-center.org/our_mission|url-status=dead}}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.peres-center.org Retejo de la Peres Centro por Paco] * [http://www.aixgroup.org/index.html Retejo de la Aix Grupo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111113201733/http://www.aixgroup.org/index.html |date=2011-11-13 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=B0xq2pVvFjg Peres Centro por Paco - 20-jara video] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2009]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1996]] [[Kategorio:Pacaj organizaĵoj]] 2r8s2m4xffj78ajhvrror9qp0yf4qlo Corinne Allal 0 891708 9406006 9371127 2026-06-18T06:25:20Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406006 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Corinne ALLAL''' ({{Lang-he|קורין אלאל‎}}; naskita la 15-an de marto 1955 en [[Tunizo]], [[Tunizio]] - la 12-an de decembro 2024, en [[Tel-Avivo]], [[Israelo]]) estis israela [[rokmuzikisto]] kaj [[muzikproduktisto]]. == Vivo == Ŝi enmigris al Israelo en la aĝo de 8. Dum ŝia militservo, ŝi ludis en diversaj israelaj armeogrupoj ( ''lehakot cvajiot'' ), inkluzive de [[Jehudit Ravitz]] . En la 1970-aj jaroj ŝi prezentis ĉefe kiel [[gitaristo]]. Ŝi publikigis sian unuan albumon en 1984. La albumoj "Antarktika" (1989), "Sfat imi" (Mia gepatra lingvo, 1990) kaj "Zan nadir" (Rara [[kulturvario]], 1992), kiu estis produktita fare de Jehudit Ravitz, havis komercan sukceson en Israelo <ref>{{cite web|url=https://www.nli.org.il/he/newspapers/mar/1978/10/26/01/page/39/|title=⁨מעריב⁩ &#124; עמוד 39 &#124; 26 אוקטובר 1978 &#124; אוסף העיתונות &#124; הספרייה הלאומית|accessdate=2024-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130104901/https://www.nli.org.il/he/newspapers/mar/1978/10/26/01/page/39/|archivedate=2024-11-30}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.maariv.co.il/culture/music/Article-468184|title=זמן נדיר: קורין אלאל חוגגת שישים - וממציאה את עצמה מחדש|date=15 March 2015}}</ref>. En 2003 al ŝi estis premiita de la landa [[Societo de Aŭtoroj, Komponistoj kaj Muzikaj Eldonistoj en Israelo|Societo de Aŭtoroj, Komponistoj kaj Muzikaj Eldonistoj]] (AKUM). Kvankam Allal estas konsiderata [[Politika maldekstro|maldekstrema]] kaj estas malkaŝe [[lesba]], ŝia muziko, kaj precipe la kanto ''Ejn li eretz aĥeret'' (''mi ne havas alian landon'', de [[Ehud Manor]]), estas tre populara inter ĉiuj israelanoj <ref name="haaretz">{{cite news|url=https://www.haaretz.com/jewish/watch-israeli-composer-s-tune-performed-with-haredi-singer-1.5392843|title=Watch: N.Y. haredi singer brings Israeli composer to tears while performing her classic song|newspaper=[[Haaretz]]|first=Cnaan|last=Liphshiz|date=2016-06-07|access-date=2021-04-30}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210429132033/https://www.haaretz.com/jewish/watch-israeli-composer-s-tune-performed-with-haredi-singer-1.5392843 |date=2021-04-29 }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}}{{Projektoj}} {{Vivtempo|Allal, Corinne}}{{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Israelaj komponistoj]] [[Kategorio:Israelaj kantistoj]] [[Kategorio:Israelaj rokkantistoj]] [[Kategorio:Israelaj rokmuzikistoj]] hwkk8if69v4b9ixh1e7gksd780vocw6 Kalajana ralo 0 892830 9406203 8961592 2026-06-18T10:07:51Z Kani 670 9406203 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kalajana ralo |koloro = pink |dosiero = Calayan rail.jpg |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Gruoformaj]] ''Gruiformes'' |familio = [[Raledoj]] ''Rallidae'' |genro = '''Aptenoralo''' ''Aptenorallus'' |genro aŭtoritato = Kirchman, McInerney, Giarla, [[Storrs L. Olson|Olson]], Slikas & Fleischer, [[2021]] |specio = '''Kalajana ralo''' ''Gallirallus australis'' |specio aŭtoritato = (Allen, D, Oliveros, Española, Broad & Gonzalez, 2004), [[2004]] |statuso = VU |statuso sistemo = (IUCN 3.1) |mapo de vivoteritorioj = Babuyan islands en.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Kalajano estas la plej granda insulo en supra maldekstra angulo |vikispecio = |komunejo = }} '''Kalajana ralo''' (''Gallirallus australis'') estas [[Neflugaj birdoj|nefluga birdo]]-specio de la familio de la [[raledoj|raloj]]. Ĝi estas [[Endemioj ĉe birdoj|endemia]] de la insulo Kalajano en la plej norda pinto de [[Filipinoj]]. Oni konsideras ĝin kiel la nura vivanta membro de la genro ''Aptenorallus''. Kvankam bone konta de lokanoj kiel "piding", ĝi estis science observita de ornitologo Carmela Española en Majo 2004 kaj la malkovron oficiale oni anoncis la 16an de Aŭgusto, 2004. == Aspekto == La Kalajana ralo estas relative granda [[Neflugaj birdoj|neflugkapabla]] ralo. Ĝia plumaro estas malhele grizeca entute, kun pli nigra vizaĝo kaj iomete pli brunaj supraj partoj. La beko kaj kruroj estas brile oranĝruĝaj, unikaj inter similgrandaj malhelkoloraj surterloĝantaj birdoj de Kalajano. Ĝiaj voĉoj estas laŭtaj, akraj kaj nazsonaj.<ref>{{Cite web|title=Calayan Rail|url=https://ebird.org/species/calrai1|url-status=live|website=eBird|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502001807/https://ebird.org/species/calrai1 |archive-date=2019-05-02 }}</ref> == Taksonomio == Ĝi estis dekomence malkovrita de Carmela Española dum kampolaboro en la areo. La formala priskribo kiel specio nova por la scienco aperis en la gazeto ''Forktail'' (Allen ''et al.'' 2004). Antaŭ 2022, ĝi estis klasita en la genron ''Gallirallus''. Post studoj en 2012 kaj 2013, ĉiuj ĵusaj specioj en la genro ''Gallirallus'' krom la Kalajana ralo kaj la ''[[weka]]'' de [[Novzelando]] estis ŝanĝitaj al la genron ''[[Hypotaenidia]]''. Post tio, la Kalajana ralo kaj la ''weka'' estis konsiderata la du vivantaj specioj de la genro ''Gallirallus''. Tamen, filogenetika studo de 2021 trovis, ke la Kalajana ralo estas [[Baza (filogenetiko)|baza]] al la specioj klasitaj en ''[[Habroptila]]'', ''[[Eulabeornis]]'', ''Gallirallus'', kaj ''Hypotaenidia'', kaj tial oni klasigis ĝin en sian propran genron, ''Aptenorallus''.<ref>{{Cite journal |last1=Kirchman |first1=Jeremy J. |last2=McInerney |first2=Nancy Rotzel |last3=Giarla |first3=Thomas C. |last4=Olson |first4=Storrs L. |last5=Slikas |first5=Elizabeth |last6=Fleischer |first6=Robert C. |date=16a de Julio 2021 |title=Phylogeny based on ultra-conserved elements clarifies the evolution of rails and allies (Ralloidea) and is the basis for a revised classification |url=https://bioone.org/journals/ornithology/volume-138/issue-4/ukab042/Phylogeny-based-on-ultra-conserved-elements-clarifies-the-evolution-of/10.1093/ornithology/ukab042.full |journal= Ornithology |volume=138 |issue=4 |pages=1–21 |doi=10.1093/ornithology/ukab042 |issn=0004-8038}}</ref> Tio estis akceptita de la [[International Ornithologists' Union|International Ornithological Congress]] en 2022.<ref>{{Cite web |title=Finfoots, flufftails, rails, trumpeters, cranes, Limpkin – IOC World Bird List |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/flufftails/ |access-date=2022-08-24 |language=en-US}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Raledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] j9lmveunycial9kxffmikugazyvc0ee Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio 4 893281 9405705 9401902 2026-06-17T20:02:12Z ListeriaBot 119734 Wikidata list updated [V2] 9405705 wikitext text/x-wiki Tiu ĉi paĝo montras liston kun artikoloj kun pli ol 60 artikoloj en vikipedioj, sed sen artikolo en la esperanta vikipedio. La tabelo baziĝas sur la informpeto en la nederlanda paĝo [[:nl:Wikipedia:Artikelen in veel andere talen maar niet in het Nederlands]] . == Fonto de la datumoj == Jen la baza [https://query.wikidata.org/#SELECT%20%3Fitem%20%3FitemLabel%20%3FitemDescription%20%3Fsitelinks%0AWITH%0A%7B%0A%20%20SELECT%20%3Fitem%20%3Fsitelinks%0A%20%20WHERE%0A%20%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20wikibase%3Asitelinks%20%3Fsitelinks.%0A%20%20%20%20hint%3APrior%20hint%3ArangeSafe%20true.%0A%20%20%20%20FILTER%20%28%3Fsitelinks%20%3E%2060%20%29%0A%20%20%20%20MINUS%20%7B%20%3Fitem%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279%2a%20wd%3AQ17379835.%20%7D%20%23%20nur%20en%20la%20%C4%89efa%20nomspaco%0A%20%20%20%20MINUS%20%7B%20%3Fitem%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279%2a%20wd%3AQ4663903.%20%7D%20%20%23%20sen%20portaloj%0A%20%20%20%20MINUS%20%7B%20%3Fitem%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279%2a%20wd%3AQ39911.%20%7D%20%23%20sen%20jardekoj%0A%20%20%20%20MINUS%0A%20%20%20%20%7B%0A%20%20%20%20%20%20%3Farticle%20schema%3Aabout%20%3Fitem.%0A%20%20%20%20%20%20%3Farticle%20schema%3AisPartOf%20%3Chttps%3A%2F%2Feo.wikipedia.org%2F%3E.%0A%20%20%20%20%7D%0A%20%20%7D%0A%7D%0AAS%20%25sub%0AWHERE%0A%7B%0A%20%20INCLUDE%20%25sub%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20rdfs%3Alabel%20%3FitemLabel.%0A%20%20%20%20FILTER%28LANG%28%3FitemLabel%29%20%3D%20%22eo%22%29%0A%20%20%7D%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20schema%3Adescription%20%3FitemDescription.%0A%20%20%20%20FILTER%28LANG%28%3FitemDescription%29%20%3D%20%22eo%22%29%0A%20%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20DESC%28%3Fsitelinks%29%0ALIMIT%20400 Wikidata Query] (aŭ informpeto). Klaku al ▶️ por vidi la rezulton. La informpeto montros ĉiuj artikoloj kun pli ol 60 artikoloj en vikipedioj, sed sen artikolo en la esperanta vikipedio. (sen [[:Kategorio:Vikipedio:Portaloj|Portaloj]] kaj sen [[:Kategorio:Jardekoj|Jardekoj]]) == Kiel uzi la tabelojn == Ne ĉiu linio en la tabulo bezonas novan artikolon. Ekzemple ofte estas du artikoloj pri la sama temo (ekzemple la scienca nomo kaj la ordinara nomo) kaj unu de la du jam ekzistas. Tiam krei alidirekton ofte jam sufiĉas. (vidu [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Sitelinks_to_redirects Wkidata:Sitelinks_to_redirects]) La nomoj estas nuraj proponoj kaj venas el vikidatumo. Vi povas kaj ofte devas uzi alian titolon. Kiam la ruĝa ligilo enhavas Q-nombron, (ekzemple "'''Ekzemplo (Q14944328)'''" ) tiam tio signifas, ke la nomo de la paĝo ekzistas dufoje por malsamaj temoj kaj la alia temo jam havas artikolon. Oni povas solvi tion tiel: * oni povas krei duan artikolon kun alia nomo * oni povas krei alidirekton kaj konektigi la alidirekton al la vikidatuma objekto * oni povas ŝanĝigi la esperantan nomon en la vikidatuma objekto == Listoj laŭ temoj == {{Kolumnoj|* [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio/Esperantistoj|Esperantistoj]] * [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio/Urboj|Urboj]] * [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio/Lingvoj|Lingvoj]] * [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio/Aŭtoroj|Aŭtoroj]] |nombro=2}} === Iloj === * https://not-in-the-other-language.toolforge.org/ - kreu proprajn listojn uzante kategoriojn == Listo de 400 artikoloj kiuj ekzistas en pli ol 60 lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?itemDescription ?sitelinks WITH { SELECT ?item ?sitelinks WHERE { ?item wikibase:sitelinks ?sitelinks. hint:Prior hint:rangeSafe true. FILTER (?sitelinks > 60 ) MINUS { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q17379835. } # nur en la ĉefa nomspaco MINUS { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q4663903. } # sen portaloj MINUS { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q39911. } # sen jardekoj MINUS { ?article schema:about ?item. ?article schema:isPartOf <https://eo.wikipedia.org/>. } } } AS %sub WHERE { INCLUDE %sub OPTIONAL { ?item rdfs:label ?itemLabel. FILTER(LANG(?itemLabel) = "eo") } OPTIONAL { ?item schema:description ?itemDescription. FILTER(LANG(?itemDescription) = "eo") } } ORDER BY DESC(?sitelinks) LIMIT 400 |columns=label:nomo (propono),description:priskribo,item:vikidatuma ero,?sitelinks:nombro de ligiloj |thumb=200 |links=red |summary=200 plej kunligitaj elementoj }} {| class='wikitable sortable' ! nomo (propono) ! priskribo ! vikidatuma ero ! nombro de ligiloj |- | [[Sylheti]] | hindarja lingvo | [[:d:Q2044560|Q2044560]] | 201 |- | [[Paramore]] | usona rokmuzika bando | [[:d:Q473466|Q473466]] | 144 |- | [[Paltoga]] | vilaĝo en Rusio | [[:d:Q23520|Q23520]] | 144 |- | [[delfeno]] | familio de maraj kaj riveraj mamuloj | [[:d:Q7369|Q7369]] | 128 |- | [[Surao de la Malfermanta]] | la unua surao de la Korano | [[:d:Q219669|Q219669]] | 121 |- | [[enigmo]] | Tasko, kiu devas esti solvita per pensado | [[:d:Q47054|Q47054]] | 118 |- | [[Cicer arietinum]] | genro | [[:d:Q81375|Q81375]] | 117 |- | [[fragario]] | genro | [[:d:Q745|Q745]] | 117 |- | [[nasko]] | forpuŝo de ido(j) for de la utero | [[:d:Q14819852|Q14819852]] | 111 |- | [[potenco (sociologio)]] | kapablo influi la konduto de aliuloj | [[:d:Q25107|Q25107]] | 109 |- | [[Lens culinaris]] | specio | [[:d:Q131226|Q131226]] | 106 |- | [[ĉin-japana skribo]] | uzo de ĉin-devena skribsistemo por skribo de japana lingvo | [[:d:Q82772|Q82772]] | 104 |- | [[Surao de la Bovino]] | la dua kaj la plej longa surao de la Korano | [[:d:Q219675|Q219675]] | 104 |- | [[Ricino]] | specio | [[:d:Q155867|Q155867]] | 102 |- | [[gvidado-estreco]] | kapablo de individuo aŭ organizo gvidi aliajn individuojn, teamojn aŭ tutajn organizojn | [[:d:Q484275|Q484275]] | 101 |- | [[Oryctolagus cuniculus]] | specio de mamulo | [[:d:Q25851|Q25851]] | 101 |- | [[hepatito A]] | virusa malsano en la hepato | [[:d:Q157661|Q157661]] | 99 |- | [[usona prezidenta baloto de 2020]] | baloto | [[:d:Q22923830|Q22923830]] | 99 |- | [[Zika viruso]] | speco de viruso | [[:d:Q202864|Q202864]] | 97 |- | [[homa voĉo]] | sonoj kreitaj per la homa buŝo kaj gorĝo | [[:d:Q7390|Q7390]] | 97 |- | [[hepatito B]] | virusa malsano en la hepato | [[:d:Q6853|Q6853]] | 97 |- | [[novelo]] | literatura ĝenro; skriba, fikcia, proza ​​rakonto kutime pli longa ol novelo sed pli mallonga ol romano | [[:d:Q149537|Q149537]] | 96 |- | [[Iksodo]] | | [[:d:Q10304508|Q10304508]] | 96 |- | [[Opipapavo]] | specio de papavo | [[:d:Q131584|Q131584]] | 95 |- | [[usona prezidenta baloto de 2024]] | baloto | [[:d:Q101110072|Q101110072]] | 95 |- | [[Ginko]] | specio de plantoj | [[:d:Q43284|Q43284]] | 95 |- | [[regiono de Italio]] | administra unuo de Italio | [[:d:Q16110|Q16110]] | 94 |- | [[subaĉetado]] | delogi per mondonaco kaŝita | [[:d:Q187436|Q187436]] | 93 |- | [[Galatasaray SK]] | turka futbala kaj ĝenerale sporta klubo el Istanbulo | [[:d:Q495299|Q495299]] | 93 |- | [[The Jungle Book]] | usona animacia filmo de 1967 | [[:d:Q199839|Q199839]] | 92 |- | [[motivo]] | kialo de agado | [[:d:Q644302|Q644302]] | 92 |- | [[Leicester City F.C.]] | angla futbola klubo | [[:d:Q19481|Q19481]] | 92 |- | [[Fenerbahçe Istanbul]] | turka futbala klubo | [[:d:Q6601875|Q6601875]] | 91 |- | [[Ŝafo]] | unua zodiaka signo | [[:d:Q32067|Q32067]] | 91 |- | [[:Terminator 2: Judgment Day| Judgment Day]] | | [[:d:Q170564|Q170564]] | 91 |- | [[geavoj]] | generinto de generinto, avo aŭ avino | [[:d:Q167918|Q167918]] | 90 |- | [[aplikaĵo]] | programo aŭ grupo de programoj dizajnitaj por fin-uzantoj | [[:d:Q166142|Q166142]] | 90 |- | [[Tangled]] | usona animacia filmo de 2010 | [[:d:Q188439|Q188439]] | 90 |- | [[Mawlid]] | naskiĝtago de Mohamedo | [[:d:Q193027|Q193027]] | 90 |- | [[Elefanto]] | mamula familio de la subordo rostruloj | [[:d:Q2372824|Q2372824]] | 90 |- | [[Cannabis sativa]] | planta specio | [[:d:Q26726|Q26726]] | 89 |- | [[Aŝuro]] | sankta tago en Islamo; la deka tago de la monato Muharam en la islama kalendaro | [[:d:Q183283|Q183283]] | 88 |- | [[fazeolo]] | manĝeblaj guŝoj kaj/aŭ semoj de herboj aŭ lianoj de la genroj fazeoluso, vigno, Dolichos kaj Lablab, do sume fabacoj, kaj la plantoj mem | [[:d:Q379813|Q379813]] | 88 |- | [[Attack on Titan]] | japana mangaa serio (2009–2021) | [[:d:Q586025|Q586025]] | 88 |- | [[Karoto]] | planta specio | [[:d:Q30056|Q30056]] | 88 |- | [[Oryza sativa]] | | [[:d:Q161426|Q161426]] | 88 |- | [[Taŭro]] | dua zodiaka signo | [[:d:Q164016|Q164016]] | 87 |- | [[Kung Fu Panda]] | animacia filmo (2008) | [[:d:Q129193|Q129193]] | 87 |- | [[Surao de la Sincereco]] | 112-a surao de Korano | [[:d:Q234214|Q234214]] | 87 |- | [[Persepolo FK]] | futbala klubo en Irano | [[:d:Q242260|Q242260]] | 87 |- | [[Moana]] | usona animacia filmo (2016) | [[:d:Q18647981|Q18647981]] | 87 |- | [[Normandio]] | historia kultura regiono en Francio kaj la manikaj insuloj de Britio | [[:d:Q15878|Q15878]] | 87 |- | [[historio de Irano]] | | [[:d:Q28926|Q28926]] | 87 |- | [[Monsters, Inc.]] | usona animacia filmo (2001) | [[:d:Q187726|Q187726]] | 86 |- | [[Surao de la Gento de Imran]] | la 3a surao de la Korano | [[:d:Q219682|Q219682]] | 86 |- | [[usonanoj]] | civitanoj aŭ loĝantoj de Usono de Ameriko | [[:d:Q846570|Q846570]] | 86 |- | [[al-Muharram]] | unua monato de la Islama kalendaro | [[:d:Q1952053|Q1952053]] | 86 |- | [[interkona retejo]] | | [[:d:Q3220391|Q3220391]] | 86 |- | [[Amforo]] | dekunua zodiaka signo | [[:d:Q162119|Q162119]] | 85 |- | [[benjeto]] | deserto | [[:d:Q192783|Q192783]] | 85 |- | [[Dead Poets Society]] | filmo de 1989 reĝisorita de Peter Weir | [[:d:Q106316|Q106316]] | 85 |- | [[Ĝemeloj]] | tria zodiaka signo | [[:d:Q129214|Q129214]] | 85 |- | [[The Walking Dead]] | usone televida serio (2010-2022) | [[:d:Q232737|Q232737]] | 85 |- | [[Sagitario]] | naŭa zodiaka signo | [[:d:Q2194186|Q2194186]] | 85 |- | [[Inside Out]] | desegnofilmo de Pete Docter, publikigita en 2015 | [[:d:Q6144664|Q6144664]] | 85 |- | [[Gjongi]] | provinco de Sud-Koreio | [[:d:Q20937|Q20937]] | 85 |- | [[Artemisia vulgaris]] | planta specio | [[:d:Q26663|Q26663]] | 85 |- | [[Iron Man]] | filmo | [[:d:Q192724|Q192724]] | 84 |- | [[usona prezidenta baloto de 2016]] | baloto | [[:d:Q699872|Q699872]] | 84 |- | [[Ligo 1]] | plej alta ligo de la vira futbalo en francujo | [[:d:Q13394|Q13394]] | 84 |- | [[Old Trafford]] | | [[:d:Q83457|Q83457]] | 84 |- | [[300]] | filmo de Zack Snyder (2006) | [[:d:Q131390|Q131390]] | 83 |- | [[brando]] | alkoholaĵo produktita per distilado de vino | [[:d:Q146470|Q146470]] | 83 |- | [[AS Monako FK]] | futbala klubo ĉe Monako | [[:d:Q180305|Q180305]] | 83 |- | [[Siluro]] | fiŝa specio | [[:d:Q159323|Q159323]] | 83 |- | [[Fiŝoj]] | dekdua zodiaka signo | [[:d:Q1254190|Q1254190]] | 83 |- | [[Okcident-eŭropa erinaco]] | erinacedo en norda kaj okcidenta eŭropo | [[:d:Q6145|Q6145]] | 83 |- | [[Wolverhampton Wanderers F.C.]] | angla futbola klubo | [[:d:Q19500|Q19500]] | 83 |- | [[Prionailurus bengalensis]] | specio | [[:d:Q42627|Q42627]] | 83 |- | [[Salix alba]] | | [[:d:Q156918|Q156918]] | 83 |- | [[Leeds United F.C.]] | | [[:d:Q1128631|Q1128631]] | 83 |- | [[ansero]] | | [[:d:Q16529344|Q16529344]] | 83 |- | [[Virgo]] | sesa zodiaka signo | [[:d:Q134061|Q134061]] | 82 |- | [[Skorpio]] | oka zodiaka signo | [[:d:Q134398|Q134398]] | 82 |- | [[Pesilo]] | sepa zodiaka signo | [[:d:Q134394|Q134394]] | 82 |- | [[sildenafil]] | kemia kombinaĵo | [[:d:Q191521|Q191521]] | 82 |- | [[Hari Poter kaj la Sanktaĵoj de la Morto (Unua Parto)]] | filmo de 2010 | [[:d:Q161678|Q161678]] | 82 |- | [[soleco]] | neplaĉa emocio pro izolo | [[:d:Q223270|Q223270]] | 82 |- | [[fumaĵita lardo]] | porka ventraĵo salita kaj fumaĵita | [[:d:Q11106|Q11106]] | 82 |- | [[Fulham FC]] | angla futbalklubo | [[:d:Q18708|Q18708]] | 82 |- | [[Kristal-Palaca Futbala Klubo]] | futbala klubo en Londono | [[:d:Q19467|Q19467]] | 82 |- | [[uterkola kancero]] | | [[:d:Q160105|Q160105]] | 82 |- | [[FK Žalgiris]] | | [[:d:Q500988|Q500988]] | 82 |- | [[Kankro]] | kvara zodiaka signo | [[:d:Q161701|Q161701]] | 81 |- | [[hepatito C]] | homa virusa malsano | [[:d:Q154869|Q154869]] | 81 |- | [[Leono]] | kvina zodiaka signo | [[:d:Q159816|Q159816]] | 81 |- | [[Surao de la Virinoj]] | kvara surao de Korano | [[:d:Q219696|Q219696]] | 81 |- | [[Surao de la Tablo Kovrita]] | kvina surao de Korano | [[:d:Q219701|Q219701]] | 81 |- | [[narkotaĵo]] | klaso de psikoaktivaj drogoj | [[:d:Q940|Q940]] | 81 |- | [[fiprogramaro]] | malica programaro | [[:d:Q14001|Q14001]] | 81 |- | [[Celtic F.C.]] | sportoklubo | [[:d:Q19593|Q19593]] | 81 |- | [[Carthamus tinctorius]] | | [[:d:Q156625|Q156625]] | 81 |- | [[brulvundo]] | | [[:d:Q170518|Q170518]] | 81 |- | [[Castor fiber]] | | [[:d:Q181191|Q181191]] | 81 |- | [[materialscienco]] | | [[:d:Q228736|Q228736]] | 81 |- | [[FK Panevėžys]] | | [[:d:Q23894576|Q23894576]] | 81 |- | [[Kaprikorno]] | deka zodiaka signo | [[:d:Q164272|Q164272]] | 80 |- | [[Cars]] | usona animacia filmo (2006) | [[:d:Q182153|Q182153]] | 80 |- | [[Benedikto la 5-a]] | papo | [[:d:Q170559|Q170559]] | 80 |- | [[rupio]] | nomo de pluraj valutoj | [[:d:Q178843|Q178843]] | 80 |- | [[festo]] | socia kunvena evento | [[:d:Q200538|Q200538]] | 80 |- | [[asfalto]] | petrola materialo | [[:d:Q202251|Q202251]] | 80 |- | [[Cynodon dactylon]] | planta specio | [[:d:Q208705|Q208705]] | 80 |- | [[Herkulo]] | filmo de 1997 | [[:d:Q271189|Q271189]] | 80 |- | [[Panamaj Dokumentoj]] | skandalo en 2016 pri bankaj dokumentoj el panamo | [[:d:Q23702848|Q23702848]] | 80 |- | [[Oppenheimer]] | filmo el la jaro 2023 | [[:d:Q108839994|Q108839994]] | 80 |- | [[Usona prezidenta elekto de 2008]] | 56a prezidenta elekto en usono | [[:d:Q45578|Q45578]] | 80 |- | [[Hari Poter kaj la Sanktaĵoj de la Morto (Dua Parto)]] | | [[:d:Q232009|Q232009]] | 80 |- | [[produktado]] | | [[:d:Q739302|Q739302]] | 80 |- | [[FK Sūduva]] | | [[:d:Q757104|Q757104]] | 80 |- | [[FK Kauno Žalgiris]] | | [[:d:Q12654411|Q12654411]] | 80 |- | [[skotoj]] | loĝantoj de Skotlando | [[:d:Q181634|Q181634]] | 79 |- | [[taĝeto]] | genro | [[:d:Q147552|Q147552]] | 79 |- | [[medicina diagnozo]] | identigo de malsano per esploro de la simptomoj prezentataj de la paciento | [[:d:Q177719|Q177719]] | 79 |- | [[Setaria italica]] | planta specio | [[:d:Q161211|Q161211]] | 79 |- | [[Surao de la Homoj]] | 114-a kaj lasta surao de Korano | [[:d:Q234248|Q234248]] | 79 |- | [[:Captain America: The First Avenger| The First Avenger]] | usona filmo de 2011 | [[:d:Q275120|Q275120]] | 79 |- | [[homa dento]] | malmola organo en la buŝo de homoj | [[:d:Q561|Q561]] | 79 |- | [[Sunderland A.F.C.]] | angla futbala klubo | [[:d:Q18739|Q18739]] | 79 |- | [[Kaporo]] | | [[:d:Q156251|Q156251]] | 79 |- | [[enspezo]] | | [[:d:Q1527264|Q1527264]] | 79 |- | [[nacia futbala teamo de Serbio]] | vira nacia futbala teamo | [[:d:Q182740|Q182740]] | 78 |- | [[Tuscaloosa]] | sidejo de Kantono Tuscaloosa, Alabamo, Usono | [[:d:Q79580|Q79580]] | 78 |- | [[Thor]] | filmo de enneth Branagh (2011) | [[:d:Q217020|Q217020]] | 78 |- | [[Surao de la Altrando]] | sepa surao de Korano | [[:d:Q219713|Q219713]] | 78 |- | [[Surao de la Batalakiraĵo]] | oka surao de Korano | [[:d:Q219720|Q219720]] | 78 |- | [[ĉinkorea skribo]] | ĉina skribo uzita por skribi koreajn vortojn | [[:d:Q485619|Q485619]] | 78 |- | [[Homo sapiens]] | specio | [[:d:Q15978631|Q15978631]] | 78 |- | [[Usona Belulino]] | usona anglalingva filmo el 1999, reĝisorita de Sam Mendes | [[:d:Q25139|Q25139]] | 78 |- | [[Markolo de Koreio]] | markolo inter duoninsulo Koreio kaj Japanio, inter la Flava Maro kaj la Japana Maro | [[:d:Q52052|Q52052]] | 78 |- | [[Valeriana officinalis]] | | [[:d:Q157819|Q157819]] | 78 |- | [[Dianthus caryophyllus]] | | [[:d:Q158984|Q158984]] | 78 |- | [[Microchiroptera]] | | [[:d:Q971343|Q971343]] | 78 |- | [[FK Riteriai]] | | [[:d:Q14657783|Q14657783]] | 78 |- | [[Spinosaurus]] | genro | [[:d:Q130966|Q130966]] | 77 |- | [[Viveredoj]] | familio | [[:d:Q185864|Q185864]] | 77 |- | [[Sherlock]] | brita televida serio (2010–2017) | [[:d:Q192837|Q192837]] | 77 |- | [[nurlega memoro]] | disko nurlegebla | [[:d:Q160710|Q160710]] | 77 |- | [[Brave]] | usona animacia filmo (2012) | [[:d:Q126796|Q126796]] | 77 |- | [[Surao de la Gregoj]] | sesa surao de Korano | [[:d:Q219707|Q219707]] | 77 |- | [[Surao de la Pento]] | naŭa surao de Korano | [[:d:Q219738|Q219738]] | 77 |- | [[Stegosaŭro]] | genro de herbovoraj dinosaŭroj vivintaj dum la ĵurasio kaj frua kretaceo | [[:d:Q14388|Q14388]] | 77 |- | [[Blackburn Rovers]] | angla futbala klubo | [[:d:Q19446|Q19446]] | 77 |- | [[Burnley F.C.]] | angla futbala klubo | [[:d:Q19458|Q19458]] | 77 |- | [[Okcidenta Mezlando]] | metropola provinco de Anglio | [[:d:Q23124|Q23124]] | 77 |- | [[gastrito]] | | [[:d:Q183130|Q183130]] | 77 |- | [[geografia poluso]] | punkto de intersekco de la surfaco de ĉiela korpo kaj ĝia rotacia akso | [[:d:Q183273|Q183273]] | 76 |- | [[Aleksandro la 2-a]] | papo | [[:d:Q171112|Q171112]] | 76 |- | [[Unua Opia Milito]] | milito inter Britio kaj Ĉinio je la 19-a jarcento | [[:d:Q191282|Q191282]] | 76 |- | [[rivero biobio]] | rivero en Ĉilio | [[:d:Q93360|Q93360]] | 76 |- | [[Loxodonta]] | genro de afrikaj elefantoj | [[:d:Q185038|Q185038]] | 76 |- | [[atoma modelo de Bohr]] | atommodelo publikigita de Niels Bohr en 1913 | [[:d:Q172948|Q172948]] | 76 |- | [[flago de Britio]] | la nacia flago de la Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando | [[:d:Q83278|Q83278]] | 76 |- | [[valoro]] | persona valoro, bazo por etika agado | [[:d:Q194112|Q194112]] | 76 |- | [[kvantuma impliko]] | rilato inter mezuraj rezultoj de space apartaj kvantumaj sistemoj | [[:d:Q215675|Q215675]] | 76 |- | [[Surao de Abrahamo]] | la 14a surao de la Korano | [[:d:Q219906|Q219906]] | 76 |- | [[The Great Mouse Detective]] | animacia filmo (1986) | [[:d:Q334132|Q334132]] | 76 |- | [[12 Years a Slave]] | usona filmo de 2013 | [[:d:Q3023357|Q3023357]] | 76 |- | [[Provinco Torino]] | eksa itala provinco | [[:d:Q16287|Q16287]] | 76 |- | [[AFC Bournemouth]] | angla futbala klubo | [[:d:Q19568|Q19568]] | 76 |- | [[nacia futbala teamo de Egiptio]] | vira futbala teamo de egiptio | [[:d:Q28089|Q28089]] | 76 |- | [[trako]] | | [[:d:Q160342|Q160342]] | 76 |- | [[n-a radiko]] | | [[:d:Q601053|Q601053]] | 76 |- | [[FK Banga Gargždai]] | | [[:d:Q806459|Q806459]] | 76 |- | [[Histriko]] | | [[:d:Q1223829|Q1223829]] | 76 |- | [[Illicium verum]] | | [[:d:Q2878644|Q2878644]] | 76 |- | [[lageto]] | | [[:d:Q12719646|Q12719646]] | 76 |- | [[Leono la 7-a]] | 126-a papo de la katolika eklezio, deĵorinta de 936 ĝis 939 | [[:d:Q182489|Q182489]] | 75 |- | [[satrapo]] | estro de satrapio (provinco) en Persio | [[:d:Q170305|Q170305]] | 75 |- | [[Osman la 2-a]] | sultano de la Otomana Imperio | [[:d:Q172056|Q172056]] | 75 |- | [[stomaka ulcero]] | ulcero en la stomaka mukozo | [[:d:Q172941|Q172941]] | 75 |- | [[Supernatural]] | usona televida serio (2005–2020) | [[:d:Q130585|Q130585]] | 75 |- | [[Ismailismo]] | branĉo de ŝijaisma islamo | [[:d:Q230386|Q230386]] | 75 |- | [[Klubo Nacia de Futbalo]] | Uruguaja futbala kluo de Montevideo, Uruguajo | [[:d:Q499616|Q499616]] | 75 |- | [[provinco de Irano]] | administra unuo (ostân) de Irano | [[:d:Q1344695|Q1344695]] | 75 |- | [[Cagliari Calcio]] | itala futbalklubo | [[:d:Q1900|Q1900]] | 75 |- | [[Dek Du Koleruloj]] | usona filmo de 1957 | [[:d:Q2345|Q2345]] | 75 |- | [[taksonomio]] | sistemo por la klasigado de aferoj | [[:d:Q7211|Q7211]] | 75 |- | [[Lacuna Coil]] | itala metalroka muzikgrupo | [[:d:Q46573|Q46573]] | 75 |- | [[uzantinterfaco]] | ilo por la interago de uzanto kaj maŝino | [[:d:Q47146|Q47146]] | 75 |- | [[haŭta kancero]] | | [[:d:Q192102|Q192102]] | 75 |- | [[Antilope cervicapra]] | | [[:d:Q183339|Q183339]] | 75 |- | [[springbok]] | | [[:d:Q213084|Q213084]] | 75 |- | [[Hippopotamidae]] | | [[:d:Q213336|Q213336]] | 75 |- | [[Syzygium cumini]] | | [[:d:Q232571|Q232571]] | 75 |- | [[Andrew Mountbatten-Windsor]] | filo de Elizabeto la 2a, eksa reĝino de Britio | [[:d:Q153330|Q153330]] | 74 |- | [[termosfero]] | tavolo de atmosfero | [[:d:Q178043|Q178043]] | 74 |- | [[bejo]] | Otomana reganta titolo | [[:d:Q181217|Q181217]] | 74 |- | [[Twilight]] | usona filmo de Catherine Hardwicke (2008) | [[:d:Q160071|Q160071]] | 74 |- | [[Tarzan]] | usona animacia filmo (1999) | [[:d:Q208696|Q208696]] | 74 |- | [[The Hunchback of Notre Dame]] | animacia filmo de Gary Trousdale kaj Kirk Wise (1996) | [[:d:Q213787|Q213787]] | 74 |- | [[Johano la 14-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q227972|Q227972]] | 74 |- | [[Surao Ja-Sin]] | la 36a surao de la Korano | [[:d:Q230014|Q230014]] | 74 |- | [[414 a.K.]] | jaro | [[:d:Q232679|Q232679]] | 74 |- | [[Antarkta regiono]] | polusa regiono ĉirkaŭ la suda poluso de la Tero | [[:d:Q1555938|Q1555938]] | 74 |- | [[:PUBG: Battlegrounds| Battlegrounds]] | videoludo (2017) | [[:d:Q28937399|Q28937399]] | 74 |- | [[Rangers F.C.]] | skota futbala klubo | [[:d:Q19597|Q19597]] | 74 |- | [[Wreck-It Ralph]] | usona animacia filmo (2012) | [[:d:Q28891|Q28891]] | 74 |- | [[4-a Generacio de Portebla Telefonio]] | | [[:d:Q79697|Q79697]] | 74 |- | [[Hibiscus rosa-sinensis]] | | [[:d:Q159534|Q159534]] | 74 |- | [[Eredivisie]] | | [[:d:Q167541|Q167541]] | 74 |- | [[hordeolo]] | | [[:d:Q202173|Q202173]] | 74 |- | [[The Godfather Part III]] | | [[:d:Q202326|Q202326]] | 74 |- | [[Iron Man 2]] | | [[:d:Q205028|Q205028]] | 74 |- | [[vira nacia futbala teamo de Bosnio-Hercegovino]] | | [[:d:Q181190|Q181190]] | 74 |- | [[sepioj]] | | [[:d:Q184479|Q184479]] | 74 |- | [[The Social Network]] | | [[:d:Q185888|Q185888]] | 74 |- | [[:Madagascar: Escape 2 Africa| Escape 2 Africa]] | | [[:d:Q188474|Q188474]] | 74 |- | [[407 a.K.]] | | [[:d:Q232058|Q232058]] | 74 |- | [[geografia lokigo]] | | [[:d:Q2221906|Q2221906]] | 74 |- | [[Phalacrocoracidae]] | | [[:d:Q3901247|Q3901247]] | 74 |- | [[FC Hegelmann]] | | [[:d:Q12654265|Q12654265]] | 74 |- | [[Birdman]] | | [[:d:Q13255497|Q13255497]] | 74 |- | [[Andrew Tate]] | | [[:d:Q18637166|Q18637166]] | 74 |- | [[tertremo je aprilo 2015 en Nepalo]] | | [[:d:Q19830062|Q19830062]] | 74 |- | [[Fanta]] | | [[:d:Q9935|Q9935]] | 74 |- | [[Apatosaurus]] | | [[:d:Q14326|Q14326]] | 74 |- | [[sintrompado]] | simptomo, en kiu oni mise kredas ion malgraŭ pruvo de la malo | [[:d:Q189643|Q189643]] | 73 |- | [[durio]] | manĝebla frukto | [[:d:Q134185|Q134185]] | 73 |- | [[takbir]] | ("Dio estas granda") arablingva diraĵo, uzata de islamanoj | [[:d:Q191811|Q191811]] | 73 |- | [[Charles G. Dawes]] | vicprezidento de Usono de 1925 ĝis 1929 | [[:d:Q184565|Q184565]] | 73 |- | [[Fraŭlino Mondo]] | internacia beleco-konkurso. | [[:d:Q173402|Q173402]] | 73 |- | [[kardivaskula ŝoko]] | malsana stato | [[:d:Q178061|Q178061]] | 73 |- | [[Life of Pi]] | 2012 filmo de Ang Lee | [[:d:Q152780|Q152780]] | 73 |- | [[Black Swan]] | usona filmo (2010) | [[:d:Q180214|Q180214]] | 73 |- | [[The Rescuers Down Under]] | filmo de 1990 | [[:d:Q202371|Q202371]] | 73 |- | [[hieroglifo]] | piktograma skribsimbolo | [[:d:Q193762|Q193762]] | 73 |- | [[Surao de Hud]] | dekunua surao de Korano | [[:d:Q219786|Q219786]] | 73 |- | [[Surao de la Kaverno]] | dekoka surao de Korano | [[:d:Q220706|Q220706]] | 73 |- | [[Pocahontas]] | Usona movbilda filmo | [[:d:Q218894|Q218894]] | 73 |- | [[Surao de Jona]] | deka surao de Korano | [[:d:Q219752|Q219752]] | 73 |- | [[408 a.K.]] | jaro | [[:d:Q232148|Q232148]] | 73 |- | [[Surao de la Abundo]] | 108-a surao de Korano | [[:d:Q233811|Q233811]] | 73 |- | [[Surao de la Matenruĝo]] | 113-a surao de Korano | [[:d:Q234228|Q234228]] | 73 |- | [[438 a.K.]] | jaro | [[:d:Q234276|Q234276]] | 73 |- | [[449 a.K.]] | jaro | [[:d:Q234820|Q234820]] | 73 |- | [[453 a.K.]] | jaro | [[:d:Q235094|Q235094]] | 73 |- | [[Michio Kaku]] | usona fizikisto | [[:d:Q486882|Q486882]] | 73 |- | [[Safar]] | dua monato de la Islama kalendaro | [[:d:Q489557|Q489557]] | 73 |- | [[Evanescence]] | usona rokgrupo | [[:d:Q1777698|Q1777698]] | 73 |- | [[Coco]] | usona movbilda filmo de 2017 | [[:d:Q5815826|Q5815826]] | 73 |- | [[La La Land]] | usona filmo de Damien Chazelle (2016) | [[:d:Q20856802|Q20856802]] | 73 |- | [[Stoke City F.C.]] | angla futbala klubo | [[:d:Q18736|Q18736]] | 73 |- | [[Gruntbovo]] | mamula specio | [[:d:Q26547|Q26547]] | 73 |- | [[fibro]] | natura aŭ sinteza substanco, kiu estas signife pli longa ol larĝa | [[:d:Q161|Q161]] | 73 |- | [[Dua Krucmilito]] | armea ekspedicio inter 1146 kaj 1149 | [[:d:Q51654|Q51654]] | 73 |- | [[3-a Generacio de Portebla Telefonio]] | | [[:d:Q79692|Q79692]] | 73 |- | [[Seven]] | | [[:d:Q190908|Q190908]] | 73 |- | [[kalumnio]] | | [[:d:Q191783|Q191783]] | 73 |- | [[Tunceli]] | | [[:d:Q202195|Q202195]] | 73 |- | [[as-salamu alaykum]] | | [[:d:Q212695|Q212695]] | 73 |- | [[Supera Ligo de Futbalo en Rusio]] | | [[:d:Q182165|Q182165]] | 73 |- | [[Hieno]] | | [[:d:Q188657|Q188657]] | 73 |- | [[kritika pensado]] | | [[:d:Q843894|Q843894]] | 73 |- | [[FC Džiugas]] | | [[:d:Q12654311|Q12654311]] | 73 |- | [[FA Šiauliai]] | | [[:d:Q16478096|Q16478096]] | 73 |- | [[Auvernia]] | | [[:d:Q24082791|Q24082791]] | 73 |- | [[DFK Dainava]] | | [[:d:Q25497952|Q25497952]] | 73 |- | [[2026 United States strikes in Venezuela]] | | [[:d:Q137671016|Q137671016]] | 73 |- | [[fizika antropologio]] | | [[:d:Q27172|Q27172]] | 73 |- | [[logikpordo]] | komputila ekipaĵo, fizika aŭ teoria, kiu plenumas bulean logikan funkcion | [[:d:Q170451|Q170451]] | 72 |- | [[Johano la 13-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q181952|Q181952]] | 72 |- | [[Londona Akcia Borso]] | Borso en Londono | [[:d:Q171240|Q171240]] | 72 |- | [[megalodon]] | formortinta specio de ŝarko | [[:d:Q163873|Q163873]] | 72 |- | [[2012]] | usona filmo de Roland Emmerich (2009) | [[:d:Q184605|Q184605]] | 72 |- | [[:La Hobito: neatendita vojaĝo| neatendita vojaĝo]] | kineja filmo de 2012 | [[:d:Q80379|Q80379]] | 72 |- | [[Pac-Man]] | 1980 arkadludo de Namco | [[:d:Q173626|Q173626]] | 72 |- | [[kanao]] | japana silaba skribsistemo, nuntempe uzata kune kun ĉin-japanaj skribsignoj en moderna japana ortografio | [[:d:Q187659|Q187659]] | 72 |- | [[gravitono]] | elementa partiklo, kiu estas kvantumo de gravitaj ondoj | [[:d:Q103585|Q103585]] | 72 |- | [[454 a.K.]] | jaro | [[:d:Q178381|Q178381]] | 72 |- | [[David J. Wineland]] | usona fizikisto | [[:d:Q61045|Q61045]] | 72 |- | [[Gurua Libro Sankta]] | sika sankta libro | [[:d:Q203249|Q203249]] | 72 |- | [[Internacia Flughaveno Haneda]] | internacia flughaveno ĉe Tokio, Japanio | [[:d:Q204853|Q204853]] | 72 |- | [[Akira Toriyama]] | japana bildliteraturisto (1955–2024) | [[:d:Q208582|Q208582]] | 72 |- | [[korna bulko]] | speco de delikata bakaĵo; fama bakaĵo el la franca kuirarto, nomita laŭ sia formo de lunarko. | [[:d:Q207832|Q207832]] | 72 |- | [[Surao de Maria]] | deknaŭa surao de Korano | [[:d:Q220716|Q220716]] | 72 |- | [[Betty Ford]] | Prezidentedzino de Usono de 1974 ĝis 1977 | [[:d:Q213122|Q213122]] | 72 |- | [[Johano la 15-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q228649|Q228649]] | 72 |- | [[418 a.K.]] | jaro | [[:d:Q232931|Q232931]] | 72 |- | [[Stefano la 7-a]] | papo | [[:d:Q235920|Q235920]] | 72 |- | [[481 a.K.]] | jaro | [[:d:Q236893|Q236893]] | 72 |- | [[489 a.K.]] | jaro | [[:d:Q237343|Q237343]] | 72 |- | [[509 a.K.]] | jaro | [[:d:Q241318|Q241318]] | 72 |- | [[Vera Farmiga]] | usona aktorino | [[:d:Q264840|Q264840]] | 72 |- | [[Prezidento de Ukrainio]] | ŝtatestro de Ukrainio | [[:d:Q579677|Q579677]] | 72 |- | [[zodiaka signo]] | unu de la dek du konstelacioj de la zodiako; uzita en astrologio | [[:d:Q1795024|Q1795024]] | 72 |- | [[Togg]] | turka aŭtofabrikanto | [[:d:Q6039733|Q6039733]] | 72 |- | [[aŭtovetkuro]] | sporto, kiun oni praktikas per aŭtomobiloj | [[:d:Q5386|Q5386]] | 72 |- | [[Provinco Venecio]] | eksa itala provinco en la regiono de Veneto, Italio | [[:d:Q16310|Q16310]] | 72 |- | [[Birmingham City F.C]] | futbala klubo en Birmingham, Anglio | [[:d:Q19444|Q19444]] | 72 |- | [[The Vampire Diaries]] | usona televida serio | [[:d:Q28537|Q28537]] | 72 |- | [[Majaa popolo]] | popolo de suda Venezuelo kaj norda Mezameriko | [[:d:Q45914|Q45914]] | 72 |- | [[Akademia Premio por la Plej Bona Filmo]] | | [[:d:Q102427|Q102427]] | 72 |- | [[pavo]] | | [[:d:Q201251|Q201251]] | 72 |- | [[juglandonukso]] | | [[:d:Q208021|Q208021]] | 72 |- | [[nacia futbala teamo de Peruo]] | | [[:d:Q212166|Q212166]] | 72 |- | [[cirkvitkarto]] | | [[:d:Q173350|Q173350]] | 72 |- | [[akromegalio]] | | [[:d:Q189580|Q189580]] | 72 |- | [[materialo]] | | [[:d:Q214609|Q214609]] | 72 |- | [[konservado de maso]] | | [[:d:Q483948|Q483948]] | 72 |- | [[Guardians of the Galaxy]] | | [[:d:Q5887360|Q5887360]] | 72 |- | [[UEFA Nations League]] | | [[:d:Q15980635|Q15980635]] | 72 |- | [[Artemis II]] | | [[:d:Q16947045|Q16947045]] | 72 |- | [[Doctor Strange]] | | [[:d:Q18406872|Q18406872]] | 72 |- | [[televida programo]] | | [[:d:Q15416|Q15416]] | 72 |- | [[Mölnlycke]] | | [[:d:Q25462|Q25462]] | 72 |- | [[fire salamander]] | | [[:d:Q26395|Q26395]] | 72 |- | [[Tria Krucmilito]] | | [[:d:Q51655|Q51655]] | 72 |- | [[Denver Nuggets]] | usona basketbala teamo | [[:d:Q162954|Q162954]] | 71 |- | [[Charlotte Hornets]] | usona profesia basketbalteamo bazita en Charlotte, Norda Karolino | [[:d:Q163480|Q163480]] | 71 |- | [[Al-Masudi]] | araba historiisto, geografo kaj vojaĝanto | [[:d:Q168705|Q168705]] | 71 |- | [[Angry Birds]] | videoluda franĉizo | [[:d:Q165094|Q165094]] | 71 |- | [[Nesinkrona Javaskripto kaj XML]] | grupo de interrilataj retaj programadteknikoj | [[:d:Q134471|Q134471]] | 71 |- | [[Arbara elefanto]] | specio de mamulo | [[:d:Q189514|Q189514]] | 71 |- | [[Georg Bednorz]] | germana fizikisto | [[:d:Q76687|Q76687]] | 71 |- | [[Million Dollar Baby]] | filmo de Clint Eastwood (2004) | [[:d:Q184255|Q184255]] | 71 |- | [[Mikoyan-Gurevich MiG-21]] | soveta jetmotora ĉasaviadilo | [[:d:Q150609|Q150609]] | 71 |- | [[Casino Royale]] | 2006 filmo de Martin Campbell | [[:d:Q151904|Q151904]] | 71 |- | [[ŝultrotuko]] | vestaĵo | [[:d:Q191022|Q191022]] | 71 |- | [[Ruĝa Stelo de Beogrado]] | futbala klubo en Serbio | [[:d:Q173009|Q173009]] | 71 |- | [[Fluminense F.C.]] | sporta klubo en Rio-de-Ĵanejro, Brazilo | [[:d:Q80987|Q80987]] | 71 |- | [[Lago Kukunor]] | la plej granda lago en Ĉinio | [[:d:Q201294|Q201294]] | 71 |- | [[spicherbo]] | planto uzata kiel manĝaĵo, medikamento, parfumo aŭ por doni guston | [[:d:Q207123|Q207123]] | 71 |- | [[Surao de Jozefo]] | dekdua surao de Korano | [[:d:Q219815|Q219815]] | 71 |- | [[Surao de la Tondro]] | dektria surao de Korano | [[:d:Q219871|Q219871]] | 71 |- | [[Surao de la Ŝtonejo]] | la 15a surao de la Korano | [[:d:Q219933|Q219933]] | 71 |- | [[Surao de la Konfederacianoj]] | tridektria surao de Korano | [[:d:Q229923|Q229923]] | 71 |- | [[416 a.K.]] | jaro | [[:d:Q232800|Q232800]] | 71 |- | [[442 a.K.]] | jaro | [[:d:Q234517|Q234517]] | 71 |- | [[448 a.K.]] | jaro | [[:d:Q234780|Q234780]] | 71 |- | [[455 a.K.]] | jaro | [[:d:Q235202|Q235202]] | 71 |- | [[466 a.K.]] | jaro | [[:d:Q235786|Q235786]] | 71 |- | [[468 a.K.]] | jaro | [[:d:Q235898|Q235898]] | 71 |- | [[Sunny Leone]] | usona-kanada aktorino, modelino kaj iama pornografia aktorino | [[:d:Q260794|Q260794]] | 71 |- | [[Jeffrey Dahmer]] | usona seria murdisto | [[:d:Q298364|Q298364]] | 71 |- | [[Watford F.C.]] | angla futbala klubo | [[:d:Q2714|Q2714]] | 71 |- | [[Claire Holt]] | usona aktorino | [[:d:Q4189|Q4189]] | 71 |- | [[James Peace]] | brita komponisto | [[:d:Q91013155|Q91013155]] | 71 |- | [[kapitano]] | armea rango | [[:d:Q19100|Q19100]] | 71 |- | [[Kanisformaj]] | subordo de mamuloj | [[:d:Q27414|Q27414]] | 71 |- | [[Suda Ĝolla]] | provinco de Sud-Koreio | [[:d:Q41161|Q41161]] | 71 |- | [[sukerkano]] | pluraj specioj de herbo kultivitaj por sukerproduktado | [[:d:Q36940|Q36940]] | 71 |- | [[Pioneer 10]] | usona kosmosondilo | [[:d:Q59103|Q59103]] | 71 |- | [[barbiro]] | | [[:d:Q107198|Q107198]] | 71 |- | [[marĉo]] | | [[:d:Q166735|Q166735]] | 71 |- | [[The Mummy]] | | [[:d:Q202508|Q202508]] | 71 |- | [[formo]] | | [[:d:Q207961|Q207961]] | 71 |- | [[Iron Man 3]] | | [[:d:Q209538|Q209538]] | 71 |- | [[Rani Lakshmibai]] | | [[:d:Q181878|Q181878]] | 71 |- | [[Rio]] | | [[:d:Q223359|Q223359]] | 71 |- | [[Myrmeleontidae]] | | [[:d:Q231439|Q231439]] | 71 |- | [[417 BC]] | | [[:d:Q232861|Q232861]] | 71 |- | [[cerba tumoro]] | | [[:d:Q233309|Q233309]] | 71 |- | [[Hrithik Roshan]] | | [[:d:Q233619|Q233619]] | 71 |- | [[Kalpana Chawla]] | | [[:d:Q237879|Q237879]] | 71 |- | [[novedzino]] | | [[:d:Q353673|Q353673]] | 71 |- | [[Arda Turan]] | | [[:d:Q487459|Q487459]] | 71 |- | [[Billie Joe Armstrong]] | | [[:d:Q712592|Q712592]] | 71 |- | [[:Captain America: The Winter Soldier| The Winter Soldier]] | | [[:d:Q1765358|Q1765358]] | 71 |- | [[:Thor: Ragnarok| Ragnarok]] | | [[:d:Q22665878|Q22665878]] | 71 |- | [[.NET Framework]] | | [[:d:Q5289|Q5289]] | 71 |- | [[Lille OSC]] | | [[:d:Q19516|Q19516]] | 71 |- | [[Reservoir Dogs]] | Usona filmo de Quentin Tarantino (1992) | [[:d:Q72962|Q72962]] | 70 |- | [[replikado de DNA]] | ĉela metabola procezo | [[:d:Q130996|Q130996]] | 70 |- | [[Renzo Piano]] | itala arkitekto | [[:d:Q190148|Q190148]] | 70 |- | [[Willard Libby]] | ĥemiisto, Usono | [[:d:Q190486|Q190486]] | 70 |- | [[Rubin Kazan]] | rusa futbala klubo en Kazano, Tatarstano | [[:d:Q170040|Q170040]] | 70 |- | [[ekzosfero]] | plej ekstera tavolo de Tera atmosfero | [[:d:Q170332|Q170332]] | 70 |- | [[Supera normala lernejo]] | Franca "granda lernejo" | [[:d:Q83259|Q83259]] | 70 |- | [[FK Stelo Bukareŝto]] | futbala klubo ĉe Bukareŝto, Rumanio | [[:d:Q179658|Q179658]] | 70 |- | [[Johano la 18-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q179702|Q179702]] | 70 |- | [[Unua Bulgara Imperio]] | mezepoka ŝtato (681–1018) en Eŭropo | [[:d:Q203817|Q203817]] | 70 |- | [[Bolt]] | usona animacia filmo de 2008 | [[:d:Q212792|Q212792]] | 70 |- | [[Hannah Montana]] | usona televidserio | [[:d:Q126631|Q126631]] | 70 |- | [[Monto Taj]] | monto en Ŝandongo, Ĉinio | [[:d:Q216059|Q216059]] | 70 |- | [[Johano la 17-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q227963|Q227963]] | 70 |- | [[Serĝo la 4-a]] | itala romkatolika papo (1009–1012) | [[:d:Q227970|Q227970]] | 70 |- | [[419 a.K.]] | jaro | [[:d:Q232998|Q232998]] | 70 |- | [[452 a.K.]] | jaro | [[:d:Q235040|Q235040]] | 70 |- | [[473 BC]] | jaro | [[:d:Q236284|Q236284]] | 70 |- | [[komunikaj amaskomunikiloj]] | stokado kaj liverado de informoj aŭ datumoj | [[:d:Q340169|Q340169]] | 70 |- | [[Surao de la Miskredantoj]] | la 109a surao de la Korano | [[:d:Q24000496|Q24000496]] | 70 |- | [[Bolton Wanderers FC]] | angla futbala klubo | [[:d:Q19451|Q19451]] | 70 |- | [[Felisformaj]] | subordo de mamuloj | [[:d:Q27070|Q27070]] | 70 |- | [[avadhia]] | hindia lingvo | [[:d:Q29579|Q29579]] | 70 |- | [[Tulsi Gabbard]] | usona politikisto | [[:d:Q32620|Q32620]] | 70 |- | [[Javier Zanetti]] | argentina futbalisto | [[:d:Q52876|Q52876]] | 70 |- | [[beta-partiklo]] | | [[:d:Q103531|Q103531]] | 70 |- | [[Ely]] | | [[:d:Q209176|Q209176]] | 70 |- | [[Billboard Hot 100]] | | [[:d:Q180072|Q180072]] | 70 |} {{Wikidata list end}} [[Kategorio:Vikipedio:Projektoj]] 1xhg8sq6qa4m0irvcbfjas1rw0n4m53 Coyhaique 0 893805 9406080 8969268 2026-06-18T07:49:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406080 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CL-AI|situo sur mapo2=Ĉilio|zomo=13}} '''Coyhaique''' (ankaŭ '''Coihaique''') estas [[urbo]] en suda [[Ĉilio]] kaj ĉefurbo de la [[Coyhaique (provinco)|samnoma provinco]] kaj la 9-a [[Regiono Aisén]]. Ĝi estis establita en [[1929]] kaj havas {{Unuo|49968}} loĝantojn (2017) <ref>[http://resultados.censo2017.cl/Region?R=R11 WEB DISEMINACIÓN CENSO 2017] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200605040352/http://resultados.censo2017.cl/Region?R=R11 |date=2020-06-05 }}, resultados.censo2017.cl</ref> kaj situas ĉirkaŭ 1650 km sude de [[Santiago de Ĉilio|Santiago]]. Coyhaique situas en pitoreska medio kaj estas deirpunkto por vizitoj al [[Patagonio]]. Krom [[turismo]], [[minado]] por [[zinko]] estas grava porvivaĵo. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.coyhaique.cl Retejo de la urbodomo de Coyhaique] * [http://www.patagonia-house.com Patagonia Domo], lito kaj matenmanĝo * [http://www.salvajecorazon.com Salvaje Corazon], vojaĝaj gvidiloj {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Komunumoj de Ĉilio]] [[Kategorio:Urboj de Ĉilio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] 8fvar6mj0q4wf0c3gazlthatm5zhxoe Cox's Bazar Beach 0 895290 9406077 9076414 2026-06-18T07:46:47Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406077 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|regiono |kategorio=Strando |lando = Bangladeŝo |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = BD |mapo1 lokumilo = iso |mapligilo = jes |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 11 |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto }} '''Cox's Bazar Beach''' ({{Lang-bn|কক্সবাজার সমুদ্র সৈকত}}) estas la plej longa natura mara strando en la mondo <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-19340259|title=Bangladesh's Cox's Bazar: A paradise being lost?|last=Ethirajan|first=Anbarasan|date=26 грудня 2012|work=[[BBC World]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614004354/https://www.bbc.com/news/world-asia-19340259|archive-date=14 червня 2018|url-status=live|access-date=29 січня 2015}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Europa World Year Book|date=2003|publisher=Taylor & Francis|pages=679|chapter=Bangladesh: Tourism|isbn=978-1-85743-227-5|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608200421/https://books.google.com/books?id=XLvU9lroRuUC&pg=PA679|archive-date=8 червня 2019|url-status=live|access-date=8 травня 2019}}</ref>. Ĝi situas en la samnoma distrikto de Cox's Bazar [[Ĉitagongo (regiono)|regiono Chittagong]], Bangladeŝo, kaj havas longon de 120 km <ref>{{Cite web|url=http://www.thingsasian.com/stories-photos/2334|title=Cox's Bazar, Bangladesh - the World's Longest Beach 120km|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624062715/http://www.thingsasian.com/stories-photos/2334|archive-date=24 червня 2012|url-status=live|access-date=10 січня 2008}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/news/travel/the-worlds-longest-beach/2007/01/31/1169919381993.html?page=fullpage|title=World's longest beach hidden in Bangladesh|date=31 січня 2007|agency=Reuters|work=The Sydney Morning Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20140227191038/http://www.smh.com.au/news/travel/the-worlds-longest-beach/2007/01/31/1169919381993.html?page=fullpage|archive-date=27 лютого 2014|url-status=live|access-date=10 січня 2008}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ez93G-dFoqEC&pg=PR60|title=IMF Country Report 05/410 Bangladesh: Poverty Reduction Strategy Paper|date=23 грудня 2005|publisher=International Monetary Fund|page=116|isbn=978-1-4527-0752-5|archive-url=https://web.archive.org/web/20220325155422/https://books.google.com/books?id=Ez93G-dFoqEC&pg=PR60|archive-date=25 березня 2022|url-status=live|access-date=17 жовтня 2016}}</ref>. Ĝi estas la plej populara [[vidindaĵo]] en Bangladeŝo kaj fama distra areo en [[Azio]] <ref>Ajit K. Danda, ''Asia, Land and People'', page 120, Asiatic Society (Kolkata), 2003, {{ISBN|9788172361402}}</ref> <ref name="whyte">Mariam Whyte and Jui Lin Yong, ''Bangladesh'', page 136, Marshall Cavendish, 2010, {{ISBN|9780761444756}}</ref>. == Galerio == <gallery widths="180px" heights="120px"> Dosiero:Air_to_cox_bazer.jpg|Elaera vido Dosiero:Cox's_Bazar_Beach_Panorama.jpg|Panorama vido Dosiero:Cox's_Bazaar_in_daylight_Sep2019.jpg|dumtage Dosiero:Cox's_Bazaar_Sea_Beach.jpg|Homo ĉe la plaĝo Dosiero:Cox's_Bazar_Sea_Beach_in_2019.63.jpg|La plaĝa areo Dosiero:Cox's_Bazar_sea_beach.jpg|Sunumbrelegoj ĉe la plaĝo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://coxda.portal.gov.bd/site/page/d58ab753-c57e-48ea-9bd2-d5a7f5546b75 Lokoj de intereso en Bazar de Cox] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20241226170406/https://coxda.portal.gov.bd/site/page/d58ab753-c57e-48ea-9bd2-d5a7f5546b75 |date=2024-12-26 }} : Bazar de Cox Evoluada Aŭtoritato ({{PlurajLingvokodoj|bn}}) [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Strandoj en Bangladeŝo]] gdy5ofy36r263ew7p8wlncrj8m150q0 Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio/Aŭtoroj 4 898478 9405869 9401978 2026-06-17T23:04:21Z ListeriaBot 119734 Wikidata list updated [V2] 9405869 wikitext text/x-wiki Aŭtoroj kun pli ol 40 vikipedioj sen artikolo en la esperanta vikipedio:{{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?sitelinks WITH { SELECT ?item ?sitelinks WHERE { ?item wikibase:sitelinks ?sitelinks. hint:Prior hint:rangeSafe true. FILTER (?sitelinks > 40) ?item wdt:P106 wd:Q36180. # Writers MINUS { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q17379835. } # nur en la ĉefa nomspaco MINUS { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q4663903. } # sen portaloj MINUS { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q39911. } # sen jardekoj MINUS { ?article schema:about ?item. ?article schema:isPartOf <https://eo.wikipedia.org/>. } } } AS %sub WHERE { INCLUDE %sub OPTIONAL { ?item rdfs:label ?itemLabel. FILTER(LANG(?itemLabel) = "eo") } } ORDER BY DESC(?sitelinks) LIMIT 400 |columns=label:nomo (propono),description:priskribo,item:vikidatuma ero,?sitelinks:nombro de ligiloj|thumb=200|links=red|summary=200 plej kunligitaj elementoj}} {| class='wikitable sortable' ! nomo (propono) ! priskribo ! vikidatuma ero ! nombro de ligiloj |- | [[Aleksandro la 2-a]] | papo | [[:d:Q171112|Q171112]] | 76 |- | [[Leono la 7-a]] | 126-a papo de la katolika eklezio, deĵorinta de 936 ĝis 939 | [[:d:Q182489|Q182489]] | 75 |- | [[Charles G. Dawes]] | vicprezidento de Usono de 1925 ĝis 1929 | [[:d:Q184565|Q184565]] | 73 |- | [[Johano la 13-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q181952|Q181952]] | 72 |- | [[Betty Ford]] | Prezidentedzino de Usono de 1974 ĝis 1977 | [[:d:Q213122|Q213122]] | 72 |- | [[Akira Toriyama]] | japana bildliteraturisto (1955–2024) | [[:d:Q208582|Q208582]] | 72 |- | [[Johano la 15-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q228649|Q228649]] | 72 |- | [[Al-Masudi]] | araba historiisto, geografo kaj vojaĝanto | [[:d:Q168705|Q168705]] | 71 |- | [[Johano la 18-a]] | romkatolika papo | [[:d:Q179702|Q179702]] | 70 |- | [[Agapetus la 2-a]] | katolika papo | [[:d:Q103389|Q103389]] | 69 |- | [[Svetlana Savitskaya]] | soveta kaj poste rusa kosmonaŭto kaj politikisto | [[:d:Q152318|Q152318]] | 68 |- | [[Jenny Slate]] | usona aktorino | [[:d:Q744166|Q744166]] | 68 |- | [[Kip S. Thorne]] | usona fizikisto | [[:d:Q323320|Q323320]] | 68 |- | [[Anne Baxter]] | usona aktorino | [[:d:Q228906|Q228906]] | 68 |- | [[Amy Poehler]] | usona aktorino | [[:d:Q230203|Q230203]] | 67 |- | [[Theo Walcott]] | angla futbalisto | [[:d:Q29516|Q29516]] | 67 |- | [[Jack LaLanne]] | usona fizikekzerca instruisto (1914–2011) | [[:d:Q1677099|Q1677099]] | 67 |- | [[Vincent Price]] | usona aktoro | [[:d:Q219640|Q219640]] | 66 |- | [[Tom Waits]] | usona aktoro | [[:d:Q184805|Q184805]] | 66 |- | [[Jonathan Demme]] | usona reĝisoro | [[:d:Q48987|Q48987]] | 65 |- | [[Wes Craven]] | usona aktoro | [[:d:Q223992|Q223992]] | 65 |- | [[Arthur Ashe]] | usona tenisisto | [[:d:Q53325|Q53325]] | 64 |- | [[Penny Marshall]] | usona aktorino | [[:d:Q237659|Q237659]] | 64 |- | [[Steve Harvey]] | usona aktoro | [[:d:Q2347009|Q2347009]] | 64 |- | [[Candice Bergen]] | usona aktorino | [[:d:Q106942|Q106942]] | 64 |- | [[Wendell Meredith Stanley]] | usona biokemiisto | [[:d:Q105937|Q105937]] | 63 |- | [[Serj Tankian]] | usona muzikisto | [[:d:Q486063|Q486063]] | 63 |- | [[Aspasia]] | 5-a jarcento a.K. kunulino de atena ŝtatisto Periklo | [[:d:Q228564|Q228564]] | 63 |- | [[Lindsey Vonn]] | usona alpa skiisto | [[:d:Q10068|Q10068]] | 62 |- | [[Henry Adams]] | usona ĵurnalisto, historiisto, akademiulo, romanisto (1838-1918) | [[:d:Q458390|Q458390]] | 62 |- | [[Zoran Đinđić]] | serba politikisto | [[:d:Q157131|Q157131]] | 62 |- | [[David Michael Hasselhoff]] | usona aktoro | [[:d:Q201927|Q201927]] | 62 |- | [[Nicholas Sparks]] | usona verkisto | [[:d:Q219377|Q219377]] | 62 |- | [[Kelsey Grammer]] | usona aktoro | [[:d:Q196560|Q196560]] | 62 |- | [[Charles Schumer]] | usona politikisto | [[:d:Q380900|Q380900]] | 61 |- | [[John Muir]] | skot-usona naturalisto (1838–1914) | [[:d:Q379580|Q379580]] | 61 |- | [[Till Lindemann]] | germana kantisto | [[:d:Q154852|Q154852]] | 61 |- | [[Jon Favreau]] | usona aktoro | [[:d:Q295964|Q295964]] | 61 |- | [[Lily Tomlin]] | usona aktorino | [[:d:Q229271|Q229271]] | 61 |- | [[Rajinikanth]] | | [[:d:Q60068|Q60068]] | 61 |- | [[David Rockefeller]] | Usona bankisto kaj miliardulo | [[:d:Q11239|Q11239]] | 60 |- | [[Ayumi Hamasaki]] | japana kantistino kaj aktorino | [[:d:Q188111|Q188111]] | 60 |- | [[Kösem Sultan]] | validigita sultanino kaj reganto de la Otomana Imperio | [[:d:Q61127|Q61127]] | 59 |- | [[Semjon Boedjonnij]] | soveta marŝalo | [[:d:Q242474|Q242474]] | 59 |- | [[Portia de Rossi]] | usona aktorino | [[:d:Q215366|Q215366]] | 59 |- | [[Wilhelm Grimm]] | germana aŭtoro, filologo, kolektanto de fabeloj kaj legendoj | [[:d:Q6714|Q6714]] | 58 |- | [[Ĉen Ŝujbjan]] | prezidento de Respubliko Ĉinio (Tajvano) (2000–2008) | [[:d:Q22368|Q22368]] | 58 |- | [[Asa Akira]] | usona pornografia aktorino | [[:d:Q233092|Q233092]] | 58 |- | [[John Belushi]] | usona aktoro | [[:d:Q23858|Q23858]] | 58 |- | [[Herbert C. Brown]] | usona kemiisto | [[:d:Q102406|Q102406]] | 58 |- | [[Zack Snyder]] | usona filmisto (naskita en 1966) | [[:d:Q139890|Q139890]] | 58 |- | [[James Wan]] | malajzia-aŭstralia reĝisoro, produktoro, scenaristo kaj verkisto de komiksoj | [[:d:Q108047434|Q108047434]] | 58 |- | [[Danai Gurira]] | usona aktorino | [[:d:Q636653|Q636653]] | 58 |- | [[L. Ron Hubbard]] | Usona verkisto; fondinto de Scientologio | [[:d:Q216896|Q216896]] | 58 |- | [[Rupert Everett]] | brita aktoro | [[:d:Q208685|Q208685]] | 58 |- | [[Tim Conway]] | usona aktoro | [[:d:Q1304952|Q1304952]] | 58 |- | [[Larry the Cable Guy]] | usona aktoro | [[:d:Q331728|Q331728]] | 58 |- | [[Jane Lynch]] | usona aktorino | [[:d:Q228852|Q228852]] | 58 |- | [[Khloé Kardashian]] | Usona amaskomunikila personulo, influanto, entreprenisto (naskita en 1984) | [[:d:Q231270|Q231270]] | 57 |- | [[Natalie Cole]] | usona aktorino | [[:d:Q231942|Q231942]] | 57 |- | [[Mamie Eisenhower]] | Unua Damo de Usono de 1953 ĝis 1961 | [[:d:Q233686|Q233686]] | 57 |- | [[Sarah Ferguson]] | Brita verkisto, bonfara patrono, publika parolanto, filmproduktanto kaj televida personulo | [[:d:Q55720|Q55720]] | 57 |- | [[Laura Ingalls Wilder]] | usona porinfana verkisto, taglibristo kaj ĵurnalisto (1867-1957) | [[:d:Q237514|Q237514]] | 57 |- | [[Jonah Hill]] | usona aktoro | [[:d:Q313388|Q313388]] | 57 |- | [[Pierluigi Collina]] | itala internacia futbala arbitraciisto | [[:d:Q485885|Q485885]] | 57 |- | [[Travis Scott]] | | [[:d:Q13605596|Q13605596]] | 57 |- | [[Estelle Harris]] | usona aktorino | [[:d:Q272935|Q272935]] | 57 |- | [[Seth Rogen]] | kanada aktoro, komikisto kaj filmisto (naskita en 1982) | [[:d:Q220308|Q220308]] | 57 |- | [[James Gosling]] | Kanada komputikisto | [[:d:Q92622|Q92622]] | 56 |- | [[Ani Lorak]] | ukraina kantisto-kantverkisto, aktorino kaj entreprenisto | [[:d:Q237081|Q237081]] | 56 |- | [[Vajiravudh]] | reĝo de Siamo de 1910 ĝis 1925 | [[:d:Q161389|Q161389]] | 56 |- | [[Yusuf al-Qaradawi]] | egipta islama teologo | [[:d:Q64129|Q64129]] | 56 |- | [[Margaret Fuller]] | Usona verkisto kaj virinrajta aktivulo (1810–1850) | [[:d:Q257953|Q257953]] | 56 |- | [[Oliver Sacks]] | brita neŭrologo kaj verkisto (1933–2015) | [[:d:Q258662|Q258662]] | 56 |- | [[Roald Hoffmann]] | kemia sciencisto | [[:d:Q273279|Q273279]] | 56 |- | [[Nick Vujicic]] | aŭstralia evangeliisto kaj instiga parolanto | [[:d:Q298503|Q298503]] | 56 |- | [[Julie Walters]] | brita aktorino | [[:d:Q228747|Q228747]] | 56 |- | [[Mary-Louise Parker]] | usona aktorino | [[:d:Q229957|Q229957]] | 55 |- | [[Avempace]] | araba andaluza polimatoro (ĉ. 1085 – 1138) | [[:d:Q11362|Q11362]] | 55 |- | [[Guido van Rossum]] | nederlanda programisto; kreinto de programlingvo Python | [[:d:Q30942|Q30942]] | 55 |- | [[Ida Lupino]] | usona aktorino | [[:d:Q148669|Q148669]] | 55 |- | [[Henry Wilson]] | vicprezidanto de Usono de 1873 ĝis 1875 | [[:d:Q313302|Q313302]] | 55 |- | [[Zach Braff]] | usona aktoro kaj reĝisoro | [[:d:Q139330|Q139330]] | 55 |- | [[Vladimiro la 2-a de Kievo]] | granda princo de Kievo | [[:d:Q60928|Q60928]] | 55 |- | [[Salman la Perso]] | kunulo de Mohamedo la Profeto; unua persa konvertito al Islamo | [[:d:Q557378|Q557378]] | 55 |- | [[Pete Hegseth]] | usona televida prezentisto kaj registara oficisto (naskita en 1980) | [[:d:Q7172014|Q7172014]] | 55 |- | [[Kevin Smith]] | usona aktoro | [[:d:Q489831|Q489831]] | 55 |- | [[Maurice Leblanc]] | franca verkisto | [[:d:Q314993|Q314993]] | 55 |- | [[Jimmy Fallon]] | usona aktoro | [[:d:Q335680|Q335680]] | 55 |- | [[Robert J. Shiller]] | usona ekonomikisto | [[:d:Q338151|Q338151]] | 55 |- | [[Frédéric Beigbeder]] | franca verkisto kaj literatura kritikisto | [[:d:Q314972|Q314972]] | 55 |- | [[Ulpien]] | frua 3-a-jarcenta romia juristo | [[:d:Q310076|Q310076]] | 54 |- | [[Karolo, Duko de Orleano]] | Duko de Orleano, franca poeto | [[:d:Q310146|Q310146]] | 54 |- | [[al-Ĵazari]] | mezopotamia matematikisto kaj inventisto | [[:d:Q81627|Q81627]] | 54 |- | [[Virgil Grissom]] | usona astronaŭto (1926–1967) | [[:d:Q110879|Q110879]] | 54 |- | [[Ray Kroc]] | usona entreprenisto | [[:d:Q319648|Q319648]] | 54 |- | [[Pitirim Sorokin]] | usona sociologo | [[:d:Q319816|Q319816]] | 54 |- | [[Zakir Naik]] | Barata islama predikisto | [[:d:Q932829|Q932829]] | 54 |- | [[Charles W. Fairbanks]] | usona politikisto (1852–1918); Vicprezidanto de Usono de 1905 ĝis 1909 | [[:d:Q270539|Q270539]] | 54 |- | [[Anton Makarenko]] | ukraina kaj sovetia edukisto kaj verkisto | [[:d:Q297448|Q297448]] | 54 |- | [[Emily Ratajkowski]] | usona aktorino | [[:d:Q5372335|Q5372335]] | 54 |- | [[George Burns]] | usona aktoro | [[:d:Q344793|Q344793]] | 53 |- | [[Wallace Shawn]] | usona aktoro | [[:d:Q311068|Q311068]] | 53 |- | [[Amalasonte]] | reĝino de la Ostrogotoj (495-535) | [[:d:Q371670|Q371670]] | 53 |- | [[Patton Oswalt]] | usona aktoro | [[:d:Q374065|Q374065]] | 53 |- | [[Ethel Merman]] | usona aktorino | [[:d:Q129087|Q129087]] | 53 |- | [[Victoria Woodhull]] | usona sufrageto, redaktoro (1838-1927) | [[:d:Q260378|Q260378]] | 53 |- | [[George Arliss]] | angla aktoro, aŭtoro, dramisto kaj filmisto (1868–1946) | [[:d:Q182229|Q182229]] | 53 |- | [[Amal Clooney]] | brita-libana advokato | [[:d:Q16769592|Q16769592]] | 53 |- | [[Bruce Campbell]] | usona aktoro | [[:d:Q309932|Q309932]] | 53 |- | [[Makoto Shinkai]] | japana animea reĝisoro | [[:d:Q335080|Q335080]] | 53 |- | [[Aaron Sorkin]] | usona aktoro | [[:d:Q299194|Q299194]] | 53 |- | [[Jason Lee]] | usona aktoro | [[:d:Q4960|Q4960]] | 52 |- | [[Schuyler Colfax]] | usona politikisto | [[:d:Q310852|Q310852]] | 52 |- | [[Todd Phillips]] | usona aktoro | [[:d:Q362824|Q362824]] | 52 |- | [[Mary Baker Eddy]] | usona teologo, fondinto de Kristana Scienco (1821–1910) | [[:d:Q235069|Q235069]] | 52 |- | [[Emmanuelle Riva]] | franca aktorino | [[:d:Q436996|Q436996]] | 52 |- | [[Władysław Szpilman]] | (1911-2000) pola pianisto, komponisto, holokaŭstotransvivanto | [[:d:Q157176|Q157176]] | 52 |- | [[Adolf Erik Nordenskiöld]] | sved-Finnlanda geologo kaj esploristo | [[:d:Q156749|Q156749]] | 52 |- | [[Gavin McInnes]] | kanada ekstremdekstra komentisto | [[:d:Q5528217|Q5528217]] | 52 |- | [[Michael Mann]] | usona filmreĝisoro, scenaristo kaj produktanto | [[:d:Q270097|Q270097]] | 52 |- | [[Tony Jaa]] | taja aktoro | [[:d:Q298551|Q298551]] | 52 |- | [[Colonel Sanders]] | fondinto de KFC | [[:d:Q120450|Q120450]] | 52 |- | [[Suzy Eddie Izzard]] | brita komikisto kaj aktoro (naskita en 1962) | [[:d:Q254022|Q254022]] | 52 |- | [[Charles Fleischer]] | usona aktoro | [[:d:Q658690|Q658690]] | 52 |- | [[Asima Chatterjee]] | barata kemiisto (1917-2006) | [[:d:Q7450|Q7450]] | 51 |- | [[Kevin James]] | usona aktoro | [[:d:Q44561|Q44561]] | 51 |- | [[Dolley Madison]] | Unua Damo de Usono de 1809 ĝis 1817 | [[:d:Q233638|Q233638]] | 51 |- | [[Sergej Dovlatov]] | soveta verkisto | [[:d:Q141114|Q141114]] | 51 |- | [[Eldar Ryazanov]] | soveta kaj rusa filma reĝisoro | [[:d:Q381944|Q381944]] | 51 |- | [[Clark Gregg]] | usona aktoro, scenaristo kaj reĝisoro | [[:d:Q113206|Q113206]] | 51 |- | [[Octavia E. Butler]] | usona sciencfikcia verkisto (1947-2006) | [[:d:Q239739|Q239739]] | 51 |- | [[Andy Samberg]] | usona aktoro | [[:d:Q314640|Q314640]] | 51 |- | [[Ilf kaj Petrov]] | sovetia satira paro verkinta en la rusa | [[:d:Q262816|Q262816]] | 51 |- | [[Rashida Jones]] | usona aktorino | [[:d:Q540608|Q540608]] | 51 |- | [[Robert Burton]] | angla scienculo | [[:d:Q259132|Q259132]] | 51 |- | [[Archibald Primrose]] | brita liberala politikisto kaj Ĉefministro de Britio (1847–1929) | [[:d:Q244620|Q244620]] | 51 |- | [[Abraham ben Meir ibn Ezra]] | 12-a-jarcenta sefarda rabeno kaj astrologo | [[:d:Q270670|Q270670]] | 51 |- | [[Ksenija Sobĉak]] | rusia televida kaj radia parolistino, socia kaj polotika aganto | [[:d:Q287099|Q287099]] | 51 |- | [[John Oliver]] | angla prezentisto kaj komikisto | [[:d:Q1701254|Q1701254]] | 51 |- | [[Lisa Edelstein]] | usona aktorino | [[:d:Q229197|Q229197]] | 51 |- | [[Fran Drescher]] | usona aktorino | [[:d:Q230632|Q230632]] | 50 |- | [[Natalie Clifford Barney]] | verkisto kaj salonisto (1876-1972) | [[:d:Q34782|Q34782]] | 50 |- | [[Taraji P. Henson]] | usona aktorino | [[:d:Q235511|Q235511]] | 50 |- | [[Domhnall Gleeson]] | irlanda aktoro | [[:d:Q456047|Q456047]] | 50 |- | [[Brian Greene]] | usona fizikisto | [[:d:Q60815|Q60815]] | 50 |- | [[Salman Khan]] | usona edukisto (naskita en 1976) | [[:d:Q471472|Q471472]] | 50 |- | [[Clark Gregg]] | usona ekonomikisto | [[:d:Q157255|Q157255]] | 50 |- | [[Frei Otto]] | germana arkitekto | [[:d:Q64412|Q64412]] | 50 |- | [[Frank Miller]] | usona verkisto, artisto, filmreĝisoro (naskita en 1957) | [[:d:Q207676|Q207676]] | 50 |- | [[David Arquette]] | Usona aktoro, reĝisoro kaj profesia luktisto | [[:d:Q294185|Q294185]] | 50 |- | [[Aziz Nesin]] | turka verkisto | [[:d:Q327261|Q327261]] | 50 |- | [[Huda Ŝaaraŭi]] | egipta feministo kaj naciisto | [[:d:Q2423343|Q2423343]] | 50 |- | [[CM Punk]] | usona aktoro | [[:d:Q215447|Q215447]] | 50 |- | [[Valentin Glouchko]] | soveta raketinĝeniero (1908-1989) | [[:d:Q342397|Q342397]] | 49 |- | [[Christopher Tolkien]] | literatura akademiulo, verkisto kaj redaktisto (1924–2020) | [[:d:Q82032|Q82032]] | 49 |- | [[Joel McHale]] | usona aktoro kaj komikisto | [[:d:Q311993|Q311993]] | 49 |- | [[Suzanne Vega]] | usona kantisto-kantverkisto | [[:d:Q236112|Q236112]] | 49 |- | [[Louisa Adams]] | Prezidentedzino de Usono de 1825 ĝis 1829 | [[:d:Q233660|Q233660]] | 49 |- | [[reĝino Nur de Jordanio]] | kvara edzino de reĝo Husejn la 1-a de Jordanio | [[:d:Q240575|Q240575]] | 49 |- | [[Lynn Redgrave]] | usona aktorino | [[:d:Q156552|Q156552]] | 49 |- | [[Dimitrie Cantemir]] | Princo de Moldavio | [[:d:Q159933|Q159933]] | 49 |- | [[Hassan ibn al-Sabbah]] | fondinto de la ismaila ŝtato Alamut kaj la Imamo de la nizaraj ismailanoj (1081–1124) | [[:d:Q124745907|Q124745907]] | 49 |- | [[Cao Pi]] | imperiestro de Ĉinio kaj fondinto de la dinastio Wei | [[:d:Q313333|Q313333]] | 49 |- | [[Monique Wittig]] | franca verkistino, lesba aktivulino kaj feministo | [[:d:Q263201|Q263201]] | 49 |- | [[Pargalı Ibrahim Pasha]] | Grandioza Veziro de la Otomana Imperio | [[:d:Q511943|Q511943]] | 49 |- | [[Oleg Sentsov]] | ukraina filmisto kaj aktivulo (naskita en 1976) | [[:d:Q17128150|Q17128150]] | 49 |- | [[Nikolao la 1-a de Montenegro]] | reĝo de Montenegro | [[:d:Q283255|Q283255]] | 49 |- | [[Seth Green]] | usona aktoro | [[:d:Q186757|Q186757]] | 49 |- | [[Gerard Way]] | usona kantisto | [[:d:Q204132|Q204132]] | 49 |- | [[Bob Odenkirk]] | usona aktoro | [[:d:Q888178|Q888178]] | 49 |- | [[Kritias]] | atena politikisto de antikveco | [[:d:Q294092|Q294092]] | 49 |- | [[Michael Psellos]] | bizanca verkisto kaj filozofo | [[:d:Q294109|Q294109]] | 49 |- | [[Harold Ramis]] | usona aktoro | [[:d:Q286890|Q286890]] | 49 |- | [[Fareed Zakaria]] | barat-usona ĵurnalisto kaj aŭtoro | [[:d:Q333425|Q333425]] | 49 |- | [[David Morse]] | usona aktoro | [[:d:Q296370|Q296370]] | 49 |- | [[Felix Hausdorff]] | germana matematikisto | [[:d:Q75856|Q75856]] | 48 |- | [[Elizabeth Gilbert]] | usona verkisto | [[:d:Q231424|Q231424]] | 48 |- | [[Ghassan Kanafani]] | palestina verkisto (1936-1972) | [[:d:Q369696|Q369696]] | 48 |- | [[Mihrimah Sultan]] | otomana princino, filino de Sulejmano la Grandioza kaj Hürrem Sultan | [[:d:Q80764|Q80764]] | 48 |- | [[Olivia Williams]] | brita aktorino | [[:d:Q231163|Q231163]] | 48 |- | [[Amy Klobuchar]] | usona advokato kaj politikisto (naskita en 1960) | [[:d:Q22237|Q22237]] | 48 |- | [[Marie Stopes]] | brita kontraŭkoncipa aktivulo kaj paleontologo (1880-1958) | [[:d:Q442231|Q442231]] | 48 |- | [[Hiram Bingham]] | usona akademiulo, esploristo, trezorĉasisto kaj politikisto (1875–1956) | [[:d:Q237220|Q237220]] | 48 |- | [[Nurbanu Sultan]] | favorato kaj pli posta edzino de la otomana sultano Selim la 2-a | [[:d:Q238091|Q238091]] | 48 |- | [[Olivia Munn]] | usona aktorino, komikisto, televida personulo kaj aŭtoro | [[:d:Q236475|Q236475]] | 48 |- | [[Philip Kotler]] | usona merkatiga aŭtoro, konsultisto kaj profesoro | [[:d:Q164170|Q164170]] | 48 |- | [[Yaqut al-Hamawi]] | araba bibliografo kaj geografiisto (1179–1229) | [[:d:Q316364|Q316364]] | 48 |- | [[Hara Takashi]] | Ĉefministro de Japanio de 1918 ĝis 1921 | [[:d:Q315553|Q315553]] | 48 |- | [[James Gunn]] | usona aktoro, scenaristo kaj filmisto | [[:d:Q717015|Q717015]] | 48 |- | [[Timothy Snyder]] | usona historiisto | [[:d:Q747312|Q747312]] | 48 |- | [[Appius Claudius Caecus]] | romia ŝtatisto kaj verkisto | [[:d:Q297783|Q297783]] | 48 |- | [[Frank Darabont]] | Usona filmreĝisoro, scenaristo kaj produktoro | [[:d:Q295445|Q295445]] | 48 |- | [[Corey Taylor]] | usona kantisto, el la bandoj Slipknot kaj Stone Sour | [[:d:Q295120|Q295120]] | 48 |- | [[Bhartṛhari]] | hinda lingvisto, poeto kaj verkisto | [[:d:Q335161|Q335161]] | 48 |- | [[Alex Haley]] | usona verkisto | [[:d:Q296069|Q296069]] | 48 |- | [[Johana la 3-a de Navaro]] | reĝino de Navaro | [[:d:Q229286|Q229286]] | 48 |- | [[Petra Mede]] | Sveda komikisto, dancisto kaj televida prezentisto | [[:d:Q3809242|Q3809242]] | 48 |- | [[Katherine Langford]] | aŭstralia aktoro | [[:d:Q29155310|Q29155310]] | 48 |- | [[Ben Barnes]] | brita aktoro kaj kantisto | [[:d:Q310086|Q310086]] | 47 |- | [[Robert Englund]] | usona aktoro | [[:d:Q310389|Q310389]] | 47 |- | [[Marcus Manilieo]] | romia poeto | [[:d:Q352684|Q352684]] | 47 |- | [[Vatsyayana]] | Hinda bramina poeto, 5-a jarcento | [[:d:Q380234|Q380234]] | 47 |- | [[Isaac Ben-Zvi]] | 2-a Presidento de Israelo | [[:d:Q128894|Q128894]] | 47 |- | [[Jean Froissart]] | franca verkisto | [[:d:Q315000|Q315000]] | 47 |- | [[Theodosius Dobjansky]] | soveta kaj usona genetikisto kaj evolua biologo (1900-1975) | [[:d:Q246731|Q246731]] | 47 |- | [[Nigel Short]] | angla ŝakludanto kaj verkisto | [[:d:Q313778|Q313778]] | 47 |- | [[Tirtaeo]] | greka lirika poeto | [[:d:Q316094|Q316094]] | 47 |- | [[Silius Italicus]] | romia poeto kaj politikisto | [[:d:Q316123|Q316123]] | 47 |- | [[Hamza ibn ‘Abd al-Muttalib]] | La kunulo kaj onklo de Mohamedo (ĉ. 568–625) | [[:d:Q770033|Q770033]] | 47 |- | [[Ŝams Tabrizi]] | irana sufia mistikulo kaj spiritulo | [[:d:Q796587|Q796587]] | 47 |- | [[Aubrey Beardsley]] | brita ilustristo kaj verkisto | [[:d:Q272566|Q272566]] | 47 |- | [[Niketas Choniates]] | Greka historiisto (1155-1217) | [[:d:Q297340|Q297340]] | 47 |- | [[Vojislav Šešelj]] | serba politikisto (naskita en 1954) | [[:d:Q298063|Q298063]] | 47 |- | [[Peter Abrahams]] | sudafrika verkisto kaj ĵurnalisto | [[:d:Q217069|Q217069]] | 47 |- | [[Scott Carpenter]] | usona testpiloto, astronaŭto kaj akvonaŭto (1925–2013) | [[:d:Q335503|Q335503]] | 47 |- | [[George Sanders]] | brita aktoro | [[:d:Q296491|Q296491]] | 47 |- | [[Kim Yu-na]] | Sudkorea glitkuristo | [[:d:Q229124|Q229124]] | 47 |- | [[Hafsa Sultan]] | unua Valida Sultano de la Otomana Imperio de 1520 ĝis 1534 | [[:d:Q2425979|Q2425979]] | 47 |- | [[Tom Kenny]] | usona aktoro | [[:d:Q299282|Q299282]] | 47 |- | [[Charles Percy Snow]] | angla romanisto kaj fizika kemiisto (1905–1980) | [[:d:Q333575|Q333575]] | 47 |- | [[Eduard Suess]] | aŭstra geologo | [[:d:Q156941|Q156941]] | 47 |- | [[Krysten Ritter]] | usona aktorino | [[:d:Q258793|Q258793]] | 47 |- | [[Tobin Bell]] | usona aktoro | [[:d:Q310190|Q310190]] | 47 |- | [[Mike Epps]] | usona aktoro | [[:d:Q311962|Q311962]] | 47 |- | [[Vincent D'Onofrio]] | usona aktoro | [[:d:Q320052|Q320052]] | 47 |- | [[Louis Gossett Jr.]] | usona aktoro | [[:d:Q329719|Q329719]] | 47 |- | [[Kristin Chenoweth]] | usona aktorino | [[:d:Q231811|Q231811]] | 46 |- | [[Bent Larsen]] | dana ŝaka grandmajstro kaj aŭtoro (1935–2010) | [[:d:Q108807|Q108807]] | 46 |- | [[Ed Sullivan]] | usona televida prezentisto (1901-1974) | [[:d:Q83807|Q83807]] | 46 |- | [[Michael Cunningham]] | usona verkisto | [[:d:Q310257|Q310257]] | 46 |- | [[Wang Yangming]] | ĉina filozofo (1472–1529) | [[:d:Q378462|Q378462]] | 46 |- | [[Tsangyang Gyatso]] | Sesa Dalai-Lamao de Tibeto | [[:d:Q25251|Q25251]] | 46 |- | [[Walter Bagehot]] | brita ekonomikisto, ĵurnalisto kaj eseisto (1826-1877) | [[:d:Q369022|Q369022]] | 46 |- | [[Halide Edib Adıvar]] | turka aktivulo, verkisto kaj politikisto | [[:d:Q234289|Q234289]] | 46 |- | [[Leslie Howard]] | brita aktoro (1893–1943) | [[:d:Q156178|Q156178]] | 46 |- | [[Frederik Pohl]] | usona sciencfikcia verkisto kaj redaktisto (1919–2013) | [[:d:Q312641|Q312641]] | 46 |- | [[George Steiner]] | usona verkisto | [[:d:Q453288|Q453288]] | 46 |- | [[Nonnos de Panopolis]] | bizanca greka poeto | [[:d:Q312916|Q312916]] | 46 |- | [[E. L. James]] | brita verkisto | [[:d:Q59896|Q59896]] | 46 |- | [[Gaius]] | romia juristo (2-a jarcento p.K.) | [[:d:Q313439|Q313439]] | 46 |- | [[Nathan Lane]] | usona aktoro | [[:d:Q491264|Q491264]] | 46 |- | [[Afanasij Fet]] | rusa poeto | [[:d:Q314212|Q314212]] | 46 |- | [[Anna Sewell]] | angla romanverkisto | [[:d:Q258741|Q258741]] | 46 |- | [[Alphonse Karr]] | franca kritikisto, ĵurnalisto kaj romanisto (1808-1890) | [[:d:Q186221|Q186221]] | 46 |- | [[John Desmond Bernal]] | brita fizikisto | [[:d:Q168362|Q168362]] | 46 |- | [[Elliott Smith]] | usona muzikisto (1969–2003) | [[:d:Q210428|Q210428]] | 46 |- | [[Dev Anand]] | Hinda aktoro, produktoro, reĝisoro | [[:d:Q320115|Q320115]] | 46 |- | [[Crispin Glover]] | usona aktoro | [[:d:Q310060|Q310060]] | 46 |- | [[Maher Zain]] | R&B-kantisto, kantverkisto kaj muzikproduktanto | [[:d:Q2750368|Q2750368]] | 46 |- | [[Katerino de Valois]] | Reĝedzino de Anglio | [[:d:Q229192|Q229192]] | 46 |- | [[John Cheever]] | usona verkisto | [[:d:Q336151|Q336151]] | 46 |- | [[Ray Romano]] | usona aktoro | [[:d:Q220836|Q220836]] | 46 |- | [[Bonnie Hunt]] | usona aktorino | [[:d:Q272952|Q272952]] | 46 |- | [[Andy Kaufman]] | usona aktoro | [[:d:Q299983|Q299983]] | 46 |- | [[Artie Lange]] | usona aktoro | [[:d:Q712452|Q712452]] | 46 |- | [[RZA]] | usona aktoro | [[:d:Q52447|Q52447]] | 46 |- | [[Bret Hart]] | kanada luktisto, verkisto kaj aktoro | [[:d:Q81324|Q81324]] | 45 |- | [[Rose Marie]] | usona aktorino | [[:d:Q94487|Q94487]] | 45 |- | [[David Walliams]] | angla aktoro, komikisto kaj verkisto | [[:d:Q359665|Q359665]] | 45 |- | [[Lobsang Gyatso]] | politika kaj religia gvidanto de Tibeto (1617-1682) | [[:d:Q25252|Q25252]] | 45 |- | [[Niĉiren]] | japana bikŝuo; fondinto de budhisma skolo nomita laŭ li | [[:d:Q311478|Q311478]] | 45 |- | [[Philip Sheridan]] | usona generalo | [[:d:Q355452|Q355452]] | 45 |- | [[Molly Ringwald]] | usona aktorino | [[:d:Q231460|Q231460]] | 45 |- | [[Jeanette Winterson]] | usona verkistino | [[:d:Q233584|Q233584]] | 45 |- | [[William Carey]] | Angla baptista misiisto kaj ministro (1761-1834) | [[:d:Q312948|Q312948]] | 45 |- | [[Shane Dawson]] | Usona Interreta personeco (naskita en 1988) | [[:d:Q311078|Q311078]] | 45 |- | [[Alan J. Pakula]] | Usona filmreĝisoro, verkisto kaj produktoro (1928–1998) | [[:d:Q51519|Q51519]] | 45 |- | [[Henry Thomas Buckle]] | angla historiisto (1821–1862) | [[:d:Q435699|Q435699]] | 45 |- | [[Janeane Garofalo]] | usona aktorino | [[:d:Q40143|Q40143]] | 45 |- | [[Bob Kane]] | usona komiksisto, kun-kreinto de Batman (1915-1998) | [[:d:Q313048|Q313048]] | 45 |- | [[Leyla Zana]] | kurda aktivulo kaj politikisto | [[:d:Q464689|Q464689]] | 45 |- | [[Julianino el Norwich]] | angla teologino; sanktulino laŭ Anglikanismo kaj Luteranismo | [[:d:Q236699|Q236699]] | 45 |- | [[Jane Alexander]] | usona aktorino | [[:d:Q242717|Q242717]] | 45 |- | [[Léon Degrelle]] | belga ĵurnalisto, politikisto, SS-soldato, kunlaboranto, fuĝanto | [[:d:Q158844|Q158844]] | 45 |- | [[Baz Luhrmann]] | Aŭstralia verkisto, reĝisoro kaj produktoro | [[:d:Q250545|Q250545]] | 45 |- | [[Amy Schumer]] | Usona tujkomediisto kaj aktorino | [[:d:Q4749380|Q4749380]] | 45 |- | [[Robert Shaw]] | brita aktoro kaj verkisto | [[:d:Q313727|Q313727]] | 45 |- | [[Juba la 2-a]] | reĝo de Numidio | [[:d:Q315670|Q315670]] | 45 |- | [[Tatiana Maslany]] | kanada aktorino | [[:d:Q7688099|Q7688099]] | 45 |- | [[Frances Burney]] | angla satira romanverkisto, taglibristo, dramisto (1752-1840) | [[:d:Q259530|Q259530]] | 45 |- | [[Henry Rollins]] | usona aktoro | [[:d:Q318509|Q318509]] | 45 |- | [[Peter Ackroyd]] | angla aŭtoro | [[:d:Q319169|Q319169]] | 45 |- | [[Songtsen Gampo]] | tibeta imperiestro (604-650) | [[:d:Q320122|Q320122]] | 45 |- | [[Abu al-Faraj al-Isfahani]] | persa poeto | [[:d:Q335599|Q335599]] | 45 |- | [[Jeff Foxworthy]] | Usona komikisto, aktoro, gastiganto kaj verkisto | [[:d:Q2449557|Q2449557]] | 45 |- | [[Ama Ata Aidoo]] | Ganaa poetino | [[:d:Q298224|Q298224]] | 45 |- | [[Sokullu Mehmed Paşa]] | ĉefveziro de la Otomana Imperio (1565–1579) | [[:d:Q298419|Q298419]] | 45 |- | [[Jean Cabut]] | franca gazetara karikaturisto | [[:d:Q2932464|Q2932464]] | 45 |- | [[Twinkle Khanna]] | barata aktorino kaj verkisto | [[:d:Q2556523|Q2556523]] | 45 |- | [[Bill Nye]] | usona scienca edukisto, komikisto, televida prezentisto, aktoro, verkisto, sciencisto kaj iama meĥanika inĝeniero | [[:d:Q2619019|Q2619019]] | 45 |- | [[Matthew Gray Gubler]] | usona aktoro | [[:d:Q313501|Q313501]] | 45 |- | [[Burl Ives]] | usona aktoro | [[:d:Q315723|Q315723]] | 45 |- | [[Robert Sheckley]] | usona verkisto | [[:d:Q333246|Q333246]] | 45 |- | [[King Vidor]] | usona reĝisoro (1894-1982) | [[:d:Q51133|Q51133]] | 45 |- | [[Bernadette Peters]] | usona aktorino | [[:d:Q231391|Q231391]] | 44 |- | [[Aboulféda]] | mezepoka araba historiisto kaj geografiisto | [[:d:Q311462|Q311462]] | 44 |- | [[Imperiestrino Jitō]] | japana Imperiestrino | [[:d:Q232026|Q232026]] | 44 |- | [[Randy Pausch]] | usona profesoro pri komputiko, homa-komputila interagado kaj dezajno | [[:d:Q49828|Q49828]] | 44 |- | [[Rebel Wilson]] | aŭstralia aktorino, verkistino kaj produktanto | [[:d:Q442897|Q442897]] | 44 |- | [[Victoria de Badeno]] | Reĝedzino de Svedio (1907-1930) | [[:d:Q57648|Q57648]] | 44 |- | [[David McCallum]] | skota aktoro kaj muzikisto (1933–2023) | [[:d:Q313023|Q313023]] | 44 |- | [[Amber Berson]] | usona aktorino | [[:d:Q456862|Q456862]] | 44 |- | [[Marion Zimmer Bradley]] | usona aŭtoro de sciencfikciaj romanoj | [[:d:Q465179|Q465179]] | 44 |- | [[John Wyndham]] | angla sciencfikcia aŭtoro (1903–1969) | [[:d:Q313673|Q313673]] | 44 |- | [[Gajo Valerio Flako]] | romia poeto kaj verkisto | [[:d:Q316090|Q316090]] | 44 |- | [[Vassilij Axionov]] | sovet-usona verkisto | [[:d:Q315185|Q315185]] | 44 |- | [[Daniel O'Connell]] | irlanda politika gvidanto (1775–1847) | [[:d:Q314917|Q314917]] | 44 |- | [[Richard Armitage]] | angla aktoro | [[:d:Q181806|Q181806]] | 44 |- | [[Pompeius Trogus]] | Galo-romia historiisto kiu prosperis dum la regado de la imperiestro Aŭgusto | [[:d:Q316119|Q316119]] | 44 |- | [[Farah Khan]] | barata filmreĝisoro kaj koreografo | [[:d:Q167636|Q167636]] | 44 |- | [[Lucretia Mott]] | usona sufrageto | [[:d:Q267107|Q267107]] | 44 |- | [[Ramo la 2-a de Siamo]] | reĝo de Siamo (1809–1824) | [[:d:Q319675|Q319675]] | 44 |- | [[Karlo de Valois]] | franca princo, frato de reĝo Filipo la 4-a la Bela | [[:d:Q270438|Q270438]] | 44 |- | [[Jewel]] | usona aktorino | [[:d:Q229018|Q229018]] | 44 |- | [[Cheech Marin]] | usona aktoro | [[:d:Q73007|Q73007]] | 44 |- | [[Anne Tyler]] | usona romanisto | [[:d:Q235615|Q235615]] | 44 |- | [[Haing S. Ngor]] | usona aktoro | [[:d:Q312364|Q312364]] | 44 |- | [[Richard Avenarius]] | germana filozofo | [[:d:Q76516|Q76516]] | 43 |- | [[James Taylor]] | usona kantisto kaj gitaristo | [[:d:Q310300|Q310300]] | 43 |- | [[Howard Stern]] | usona aktoro | [[:d:Q348603|Q348603]] | 43 |- | [[Prisko]] | 5-a-jarcenta diplomato, historiisto kaj oratoro | [[:d:Q311731|Q311731]] | 43 |- | [[Neil Postman]] | usona verkisto kaj akademiano | [[:d:Q436131|Q436131]] | 43 |- | [[Jonathan Nolan]] | brit-usona scenaristo (naskita en 1976) | [[:d:Q372788|Q372788]] | 43 |- | [[Olaudah Equiano]] | sklavo, liberulo, aboliciisto, maristo kaj anglalingva afrika verkisto | [[:d:Q379887|Q379887]] | 43 |- | [[Mahasweta Devi]] | barata verkisto | [[:d:Q144391|Q144391]] | 43 |- | [[James Thurber]] | usona verkisto | [[:d:Q124527|Q124527]] | 43 |- | [[Herodiano]] | helena historiisto de Romio de la 2a jarcento p.K. | [[:d:Q313056|Q313056]] | 43 |- | [[Robert Benton]] | usona filmisto | [[:d:Q59085|Q59085]] | 43 |- | [[Anatoly Fomenko]] | rusia matematikisto | [[:d:Q158465|Q158465]] | 43 |- | [[Lawrence M. Krauss]] | teoria fizikisto | [[:d:Q470468|Q470468]] | 43 |- | [[Jean Gaston Darboux]] | franca matematikisto | [[:d:Q164784|Q164784]] | 43 |- | [[Charles De Coster]] | belga romanisto | [[:d:Q315176|Q315176]] | 43 |- | [[Manfredo de Sicilio]] | reĝo de Sicilio de 1258 ĝis 1266 | [[:d:Q164889|Q164889]] | 43 |- | [[Ban Zhao]] | ĉina verkisto kaj politikisto je la antikveco | [[:d:Q177081|Q177081]] | 43 |- | [[Turhan Sultan]] | edzino de sultano Ibrahim la 1-a kaj "reĝinpatrino" (Valida Sultanino) | [[:d:Q621548|Q621548]] | 43 |- | [[Atiŝa]] | bengala budhana sciulo | [[:d:Q320150|Q320150]] | 43 |- | [[Zalman Ŝazar]] | israela politikisto kaj ŝtatisto | [[:d:Q299100|Q299100]] | 43 |- | [[Robin Sharma]] | kanada memhelpa verkisto | [[:d:Q2604952|Q2604952]] | 43 |- | [[Evgeny Kissin]] | | [[:d:Q160154|Q160154]] | 43 |- | [[Dan Simmons]] | usona romanisto | [[:d:Q297538|Q297538]] | 43 |- | [[Michael Rosenbaum]] | usona aktoro | [[:d:Q311613|Q311613]] | 43 |- | [[LeVar Burton]] | usona aktoro | [[:d:Q312570|Q312570]] | 43 |- | [[Charlie Kaufman]] | usona scenaristo | [[:d:Q312751|Q312751]] | 43 |- | [[Harpo Marx]] | usona aktoro | [[:d:Q317237|Q317237]] | 43 |- | [[Burt Young]] | usona aktoro | [[:d:Q329700|Q329700]] | 43 |- | [[Chazz Palminteri]] | usona aktoro | [[:d:Q338812|Q338812]] | 43 |- | [[Henry Winkler]] | usona aktoro | [[:d:Q343983|Q343983]] | 43 |- | [[Rainn Wilson]] | usona aktoro | [[:d:Q349548|Q349548]] | 43 |- | [[Lidia Gueiler Tejada]] | | [[:d:Q466098|Q466098]] | 43 |- | [[John Pilger]] | aŭstralia ĵurnalisto | [[:d:Q471546|Q471546]] | 43 |- | [[Kalki Koechlin]] | | [[:d:Q3192216|Q3192216]] | 43 |- | [[Masih Alinejad]] | | [[:d:Q6783266|Q6783266]] | 43 |- | [[Ryan Coogler]] | | [[:d:Q7383978|Q7383978]] | 43 |- | [[Nino Manfredi]] | itala aktoro | [[:d:Q55456|Q55456]] | 43 |- | [[Sayyid Abul Ala Maududi]] | sudazia islama akademiulo, Fondinto de Jamaat-e-Islami (1903–1979) | [[:d:Q369907|Q369907]] | 42 |- | [[William S. Gilbert]] | angla dramisto, poeto kaj ilustristo (1836–1911) | [[:d:Q348513|Q348513]] | 42 |- | [[John Hughes]] | usona reĝisoro, scenaristo kaj produktanto (1950-2009) | [[:d:Q311263|Q311263]] | 42 |- | [[Genmei]] | tennoino de Japanio | [[:d:Q233224|Q233224]] | 42 |- | [[Mark Kelly]] | eksa astronaŭto, usona senatano por Arizono ekde 2021 | [[:d:Q357510|Q357510]] | 42 |- | [[Albert Brooks]] | usona aktoro | [[:d:Q356303|Q356303]] | 42 |- | [[Gedun Gyatso]] | Dalai-lamao de Tibeto (1476-1542) | [[:d:Q25259|Q25259]] | 42 |- | [[Ibn Khordadbeh]] | persa geografo kaj oficisto (mortis 913) | [[:d:Q380004|Q380004]] | 42 |- | [[Sue Grafton]] | usona verkisto | [[:d:Q234865|Q234865]] | 42 |- | [[Fritz Leiber]] | usona verkisto de fantazio, hororo kaj sciencfikcio (1910–1992) | [[:d:Q313185|Q313185]] | 42 |- | [[Knud Rasmussen]] | dana esploristo kaj antropologo | [[:d:Q312769|Q312769]] | 42 |- | [[Johann Ludwig Burckhardt]] | svisa esploristo kaj orientalisto | [[:d:Q39691|Q39691]] | 42 |- | [[Conradin]] | Duko de Ŝvabio, Reĝo de Jerusalemo kaj Reĝo de Sicilio; la lasta reganto de la Ŝtaŭfen-dinastio | [[:d:Q158246|Q158246]] | 42 |- | [[Kōgyoku]] | japana imperiestrino | [[:d:Q235296|Q235296]] | 42 |- | [[Thibaut la 1-a de Navaro]] | Reĝo de Navaro de 1234 ĝis 1253 | [[:d:Q314562|Q314562]] | 42 |- | [[Klemento de Ohrid]] | mezepoka bulgara erudiculo | [[:d:Q158504|Q158504]] | 42 |- | [[Ellen Terry]] | angla aktorino (1847–1928) | [[:d:Q241966|Q241966]] | 42 |- | [[Vinayak Damodar Savarkar]] | barata politikisto | [[:d:Q471040|Q471040]] | 42 |- | [[Frederick Jackson Turner]] | usona historiisto | [[:d:Q548462|Q548462]] | 42 |- | [[Celso]] | greka filozofo de la 2-a jarcento | [[:d:Q315370|Q315370]] | 42 |- | [[Eileen Chang]] | ĉin-naskita usona eseisto, romanisto kaj scenaristo | [[:d:Q197155|Q197155]] | 42 |- | [[Kim Seong-su]] | sudkorea edukisto, aktivulo, ĵurnalisto, entreprenisto kaj politikisto | [[:d:Q208203|Q208203]] | 42 |- | [[Stephen Leacock]] | kanada ekonomiisto kaj humoristo | [[:d:Q508029|Q508029]] | 42 |- | [[George Osborne]] | brita politikisto | [[:d:Q332493|Q332493]] | 42 |- | [[Henry Ward Beecher]] | usona aboliciista pastro | [[:d:Q1607404|Q1607404]] | 42 |- | [[Horace Mann]] | usona politikisto | [[:d:Q1151173|Q1151173]] | 42 |- | [[Tadamichi Kuribayashi]] | japana militisto | [[:d:Q297013|Q297013]] | 42 |- | [[Jajadeva]] | hinda, vaiŝnava, sanskrita poeto (12-a jarcento) | [[:d:Q335015|Q335015]] | 42 |- | [[Georgie Henley]] | brita aktorino | [[:d:Q228875|Q228875]] | 42 |- | [[Anita Brookner]] | angla romanisto kaj arthistoriisto (1928–2016) | [[:d:Q237687|Q237687]] | 42 |- | [[Naomi Wolf]] | usona verkisto | [[:d:Q237875|Q237875]] | 42 |- | [[Patrick McGoohan]] | usona aktoro (1928–2009) | [[:d:Q298908|Q298908]] | 42 |- | [[Steve Davis]] | | [[:d:Q310450|Q310450]] | 42 |- | [[Simeon Stylites]] | | [[:d:Q310987|Q310987]] | 42 |- | [[Kevin Sorbo]] | usona aktoro | [[:d:Q313655|Q313655]] | 42 |- | [[John Kennedy Toole]] | usona romanisto | [[:d:Q313739|Q313739]] | 42 |- | [[John Fante]] | | [[:d:Q319746|Q319746]] | 42 |- | [[Aleksey Batalov]] | teatra kaj filmaktoro, reĝisoro | [[:d:Q339581|Q339581]] | 42 |- | [[Vincent Gallo]] | usona aktoro | [[:d:Q362353|Q362353]] | 42 |- | [[Teófilo Gutiérrez]] | | [[:d:Q369056|Q369056]] | 42 |- | [[Daniel Stern]] | usona aktoro | [[:d:Q379811|Q379811]] | 42 |- | [[Rian Johnson]] | usona reĝisoro kaj scenaristo | [[:d:Q621818|Q621818]] | 42 |- | [[Sister Nivedita]] | | [[:d:Q2353846|Q2353846]] | 42 |- | [[Colleen Hoover]] | | [[:d:Q18348293|Q18348293]] | 42 |- | [[Thomas Jane]] | usona aktoro | [[:d:Q18938|Q18938]] | 42 |} {{Wikidata list end}} d6xr9hmwlj2wqvz5b42lu8ma469464l Charley Havlat 0 899417 9405594 9295253 2026-06-17T17:16:59Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405594 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} PFC<ref group="n">''Private First Class'' – en la usona armeo markigo de soldato de la 3-a grado, kiu deĵoris en la armeo almenaŭ unu jaro.</ref> '''Charley Havlat''', ankaŭ '''Charles''' ([[10-an de novembro]] [[1910]] Dorchester, [[Nebraska]] – [[7-an de majo]] [[1945]] [[Volary|ĉirkaŭaĵo de Volary]])<ref name="findagrave" /> estis civitano de Usono de ĉeĥa deveno; li estas konsiderata kiel lasta usona soldato mortigita en Eŭropo dum soldata agado de la [[dua mondmilito]].<ref name="commision" /> == Vivo == === Ĉeĥa deveno === La patro de Charley Havlat, Antonín Havlát (1880–1958), naskiĝis en [[Ronov (Ořechov)|Ronov]] (distrikto Žďár nad Sázavou) la 14-an de marto 1880.<ref>{{Citaĵo el la reto | titolo = Matrika 16030, sn. 85 | url = https://www.mza.cz/actapublica/matrika/detail/6880?image=216000010-000253-003380-000000-016030-000000-00-B07605-00850.jp2 | alirdato = 2023-6-29 | eldoninto = MZA }}</ref> En la jaro 1903 alnavigaciis lia pli vasta familio (sume 10 personoj) per ŝipo ''Pennsylvania'' en Usonon kaj ili ekloĝis en [[Nebraska]].<ref>{{Citaĵo el la reto | titolo = Databáze "The Statue of Liberty and Ellis Island", vyhledávání "Havlat" | url = https://www.libertyellisfoundation.org/passenger-result | eldoninto = The Statue of Liberty foundation | alirdato = 2020-03-09 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20150511041744/http://www.libertyellisfoundation.org/passenger-result | arkivdato = 2015-05-11 }}</ref> Antonín Havlat edziĝis kun Antonie naskita Němcová (1889–1956), kun kiu li havis filojn Charles, Adolf (laŭ kelkaj fontoj malĝuste Lumír<ref name="findagrave" /> kaj Rudolf<ref name="commision">{{Citaĵo el la reto | titolo = The Last American Killed in Action in Europe during World War II | url = https://www.abmc.gov/news-events/news/last-american-killed-action-europe-during-world-war-ii#.WyObTlVKiUk | eldoninto = American Battle Monument Commission | loko = Usono | eldondato = 2014-05-07 | alirdato = 2020-03-09 }}</ref>), Rudolf kaj filinojn Matilda kaj Lilian. (Ĉiuj naskiĝis en Usono, Charles estis la plej aĝa el la gefratoj.)<ref name="findagrave">{{Citaĵo el la reto | titolo = Find a Grave: Charley Havlat | url = https://www.findagrave.com/memorial/55869619/charley-havlat | alirdato = 2020-03-09 }}</ref> === Partopreno en la dua mondmilito === Kiel membro de la 803-a kontraŭtanka bataliono li partoprenis la 6-an de junio 1944 en [[Operaco Overlord|elŝipiĝo en Normandio]], [[batalo de la arbaro Hürtgen|batalo en Hürtgena arbaro ]] (septembro de 1944 – februaro de 1945) kaj en [[Batalo de Ardenoj|batalo en Ardenoj]] (decembro de 1944 – januaro de 1945).<ref name="findagrave" /> === Lasta falinta usona soldato === [[Dosiero:Army-USA-OR-02-2015.svg|thumb|Markigo ''Private First Class'']] [[Dosiero:Saint-Avold, amerikanischer Soldatenfriedhof-4.jpg|thumb|La usona soldata tombejo Saint-Avold, Francio]] La 7-an de majo 1945 ricevis la 803-a kontraŭtanka bataliono taskon verkontroli, ĉu sur la ŝoseo el Volary al [[Prachatice]] ĉe municipo [[Zbytiny]] troviĝas germanaj taĉmentoj. Por la patrolado ekveturis la 3-a kaj la 4-a [[plotono]]j, sume en ses [[Jeep Willys MB|ĵipoj]] armitaj de du maŝinpafiloj, akompanataj de [[M8 Greyhound|kirasita rada veturilo M8]]. Je la 8-a horo kaj 25 minutoj la patrolo estis atakita de germana pafado el pafiloj, maŝinpafiloj kaj [[Blendita pugno|blenditaj pugnoj]]. Unu el la unaj pafaĵoj trabatis la [[kasko]]n de Havlat kaj tiu estis surloke morta. La pafaĵo el la blendita pugno trabatis la kirasitan veturilon kaj vundis pluaj du usonajn soldatojn, unu el ili estis ĉeĥ-usonano Antony Talik. Laŭ deklaroj de militkaptita germana oficiro la pafadon kaŭzis antaŭa pripafado per usonaj kanonoj. La grupo da germanaj soldatoj tiutempe ne sciis proksimiĝanta loka kapitulacio, kiu devis okazi je kelke da minutoj pli poste. La germana oficiro, kiu gvidis la germanajn taĉmentojn, kiuj pafis kontraŭ la patrolo de Havlat, eĉ ne sciinte pri la kapitulacio, pli poste senkulpigis sin pro siaj faroj. Charles Havlat estis dumtempe sepultita en Volary, kie en junio de 1945 vizitis tombon liaj fratoj.<ref name="pulkrabek">{{Citaĵo el novaĵo | familia nomo = Pulkrábek | persona nomo = Jaroslav | titolo = Poslední kulka | periodikum = Volarský zpravodaj | eldondato = květen 2019 | paĝoj = 19 | url = https://www.mestovolary.cz/mesto/volarsky-zpravodaj/ }}</ref> Definitive li estis sepultita en Usona soldata tombejo en [[Loreno|lorena]] [[Saint-Avold]].<ref name="findagrave" /> ==Vidu ankaŭ== * [[Batalo je Pakbesta ponto]] ==Ligiloj== === Notoj === <references group="n" /> ===Referencoj=== <references/> === Eksteraj ligiloj === * {{Commonscat linio}} {{DEFAULTSORT:Havlat, Charley}} [[Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de novembro]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1910]] [[Kategorio:Mortintoj la 7-an de majo]] [[Kategorio:Mortintoj en 1945]] [[Kategorio:Viktimoj de la Dua Mondmilito]] [[Kategorio:Falintoj en batalo]] [[Kategorio:Mortintoj en batalo]] [[Kategorio:Personecoj el Šumava]] sy1wkknfr2kxzpjqorpkmkyq67xb6jb Wäinö Valdemar Aaltonen 0 904025 9405549 9348276 2026-06-17T15:41:21Z Sj1mor 12103 9405549 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Wäinö Waldemar AALTONEN''' [ ˈvæi̯nœ ˈɑːltɔnɛn ] (n la 8-a de marto 1894 en [[Marttila]] - m. la 30-a de majo 1966 en [[Helsinko]]) estis finna [[skulptisto]] kaj [[pentristo]] <ref>{{cite web|url=http://www.kuvataiteilijamatrikkeli.fi/fi/haku/ennen-vuotta-1900-syntyneet.html?artist=4&year=1900|title=AALTONEN, WÄINÖ Waldemar|website=Register of the Artists' Association of Finland|publisher=Artists' Association of Finland|access-date=15 January 2017|language=fi}}</ref>. Li kreis ĉefe [[monumento]]jn kaj [[Busto|portretbustojn]], sed ankaŭ [[Reliefo (arto)|reliefojn]], [[medalo]]jn, pejzaĝajn desegnaĵojn kaj [[Oleo-pentrado|oleo-pentraĵojn]]. == Vivo == [[Dosiero:Paavo_Nurmi_and_Wäinö_Aaltonen.jpg|maldekstre|eta|Paavo Nurmi kaj Wäinö Aaltonen antaŭ bronza statuo de Aaltonen de Nurmi ĉe Ateneum dum la malfruaj 1930aj jaroj]] [[Dosiero:Finnish_National_Theatre.jpg|maldekstre|eta|La Aleksis Kivi Monumento antaŭ la finna Nacia Teatro]] Li naskiĝis la 8-an de marto 1894 en la vilaĝo Mäenpää, paroĥo Karinainen, en familio de tajloro kaj kamparanino. En 1905, ilia familio (Väinö havis tri fratinojn kaj fraton) translokiĝis al Lauttaranta, Hirvensalo, Turku. Väinö studentiĝis ĉe Hirvensalo Primary School en 1907. En la aĝo de 16 li komencis studi desegnadon kaj pentradon ĉe la Finna Artista Asocio (1910-15) sub Viktor Westerholm, kaj ankaŭ eksterlande <ref>Schildt, Göran, ''Modern Finnish Sculpture''.</ref>. Dum vojaĝo al Italio en 1923, li estis forte influita fare de reprezentantoj de [[Kubismo]] kaj [[Futurismo]], artaj movadoj kiuj iĝis la ĉefaj en lia laboro. Li akiris aŭtoritaton per siaj monumentaj kunmetaĵoj simbolantaj la sendependecon de la lando (figuroj sur la ponto en Tampere, 1927-29; la grupo "Laboro kaj la Estonteco" ornamante la kunvenejon de la [[Seimas]] en Helsinko, 1930; ktp.). Ekde 1936 li estas akciulo en la interna desegna butiko "Koti-Hemmet" de la arkitekto Elna Kiljander. Li laboris en [[granito]] kaj [[marmoro]], ankaŭ farante ampleksan uzon de [[ligno]], [[terakoto]] kaj [[bronzo]]. Unu el la famaj verkoj de la frua periodo de lia laboro estas la skulptaĵo ''Granita Knabo'' (1917-1920). En siaj epopeaj kaj majestaj bildoj li adheris al la stilo de malfrua [[modernismo]], foje frekventante la teknikojn de kubismo. La stilo de la ĉefa verko de Aaltonen karakterizas la simpligo de formoj kaj certa tendenco al monumenteco. Li akiris sian reputacion kiel la plej elstara skulptisto de Finnlando de la [[intermilita periodo]], kiu ankaŭ ĝuis internacian agnoskon, tra siaj monumentoj al soldatoj, gravaj finnaj personecoj kaj formadoj de ideoj de sendependeco de la Finna Respubliko fondita en 1917 <ref>[[Chambers Biographical Dictionary]], {{ISBN|0-550-18022-2}}, page 1</ref>. Aŭtoro de psikologiaj portretoj (“ Jean Sibelius ”, marmoro, 1935, Sibelius House Museum, Pori ), statuoj (la “Vinulinoj”, ciklo, granito, 1917-1941; “Runner P. Nurmi ”, bronzo, 1924-1925, Helsinko); majstro de monumenta kaj dekoracia skulptaĵo (monumentoj: A. Kivi, bronzo, 1932-34, Helsinko; al finnaj setlantoj, granito, 1938, Delavaro, Usono; monumentoj: "Amikeco", bronzo, 1952, Turku kaj Göteborg, "Paco", granito, 1950-52, La figuroj de Medal (1950-52). ponto en Tampere, bronzo, 1927-29). Li ankaŭ laboris kiel medalisto, pentristo kaj scenisto. Ekde 1958 li estis honora membro de la Akademio de Artoj de Sovetunio. La [[Muzeo Aaltonen]] estis malfermita en Turku en 1967. Multaj el liaj verkoj estas nuntempe sur konstanta montrado ĉe [[Muzeo Wäinö Aaltosen]] en [[Turku]] . == Verkaro == [[Dosiero:Istuntosali.jpg|maldekstre|eta|[[Finnlanda parlamento|Finna Parlamento]]]] [[Dosiero:Wäinö_Aaltonen_töissä.jpg|maldekstre|eta|Laborante pri busto de [[Jean Sibelius]], 1938]] * Tytön pää, Knabina kapo, 1917 * Graniittipoika, Granita knabo, 1917-1920 * Maria Jotuni, 1918-1920 * Opettajani, 1919 * Aaro Hellaakosken pronssipää, La bronza kapo de [[Aaro Hellaakoski]], 1919 * Savonlinnan sankaripatsas (Tombo de herooj), 1919-1921 * Punagraniittinen neito, Ruĝgranita junulino, 1923 * Mustagraniittinen neito, Nigra Granita junulino, 1924 * [[Paavo Nurmi]], juoksijapatsas, kuranta statuo, 1924-1925 * Seisova nainen, Staranta virino, 1920-1924 * Istuva nainen, Sesila virino, 1920-1925 * Uimaan lähtevä nainen, Virino naĝanta, 1924 * Turun Lilja, 1924-1926 * Musica, Muziko, 1926 * Aleksis Kiven patsas, Alexis [[Aleksis Kivi|Kivi]] statuo, 1926-1927 * Tampereen Hämeensillan patsaat: Eränkävijä, Veronkantaja, Kauppias ja Suomen neito, Statuoj sur la Hämeen Ponto en Tampere: Vaganto, Impost-kolektanto, Komercisto kaj Finna Junulino, 1927-1929 * Myrsky (Monumento al la 53 viktimoj de la sinkigo de finna torpedoboato), 1930 * Eduskuntatalon täysistuntosalin syvennyksien alastonfiguurit, Nudaj figuroj en la niĉoj de la plenhalo de la Parlamentejo, 1930-1932 * Aleksis Kiven patsas,, Statuo de Aleksis Kiven, 1930-1939 * Marjatta, 1934 * Delaware-muistomerkki, Delavara Monumento, 1937-1938 * Vapauden jumalatar seppelöi nuoruuden, La Diino de Libereco kronas la junulon, 1939-1940 * Tampereen Osuustoimintamuistomerkki, Tampere Kooperativa Monumento, 1949-1950 * Ystävyys solmitaan Lahden sankaripatsas, Amikeco ligita en nodo (Monumento al la urboj Turku kaj Göteborg), 1948-1955 * Lahden sankaripatsas, Lahti-heroostatuo, 1952 * Rautatienrakentajien muistomerkki, 1957, Hyvinkää - Monumento de Fervojkonstruistoj, 1957, Hyvinkää * Genius ohjaa nuoruutta (Geniulo gvidas junecon, la statuo staras antaŭ la [[Universitato de Turku]] Biblioteko), 1958-1960 * Presidenttien patsaat eduskuntatalon edessä: K. J. Ståhlberg - Statuoj de la prezidantoj antaŭ la Parlamentejo: KJ Ståhlberg, 1957-1958 ; P.E. Svinhufvud, 1957-1959 * Genius Montanus (la statuo staras sur la tombo de Aaltonen en Turku), 1960 == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Komunejokat}} * [https://web.archive.org/web/20040722205311/http://www.wam.fi/eng/wam_eng.html Wäinö Aaltonen Muzeo de Arto en Turku] ({{PlurajLingvokodoj|fi}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Aaltonen, Wäinö Valdemar}} [[Kategorio:Finnaj skulptistoj]] [[Kategorio:Modernaj skulptistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1966]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1894]] imp6m81cwywrn6nwcwgelt4e6a737f9 Eugène Demolder 0 909347 9406003 9373491 2026-06-18T06:18:41Z Sj1mor 12103 9406003 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[Dosiero:Icône_-_Portret_van_Eugène_Demolder,_James_Ensor,_Groeningemuseum,_2004.GRO0001.I.jpeg|eta|Portreto de Eugène Demolder fare de [[James Ensor]] (1893), en la [[Groeningemuseum]].]] '''Eugène DEMOLDER''' (naskiĝis la 16-an de decembro 1862 en [[Sint-Jans-Molenbeek]] apud [[Bruselo]], [[Belgio]] - mortis la 8-an de oktobro 1919 en [[Corbeil-Essonnes]], [[Francio]]) estis belga verkisto <ref>Georges Ramaekers - Eugène Demolder 1909 - Page 25 "... revienne en sa bonne ville de Bruxelles, célébrer à grand gala la fête de notre Toone en (') Eugène Demolder naquit à Molenbeek Saint-Jean le 16 décembre 1862."</ref>. Demolder skribis rakontojn karakterizitajn per pitoreska bildigo, kiel ekzemple ''Le royaume authentique du grand Saint Nicolas'' (1896), ''La légende d'Yperdamme'' (1896-97), kaj romanoj. La plej fama el liaj romanoj estas ''La route d'émeraude'' (1899), kiu prezentas [[Rembrandt]] kaj lian ĉirkaŭaĵon <ref>https://androom.home.xs4all.nl/biography/p022265.htm 21 March 2008. Retrieved 14 August 2019</ref>. == Verkaro == * 1889 - ''Impressions d'art, études, critiques, transpositions'', critique d'art * 1891 - ''Contes d'Yperdamme'' * 1891 - ''Le Massacre des innocents'' * 1891 - ''Les Matines de Marie-Madeleine, conte de Pentecôte'' * 1893 - ''Récits de Nazareth'' * 1894 - ''Félicien Rops, étude patronymique'' * 1896 - ''La Legende d'Yperdamme'' * 1896 - ''Le Royaume authentique du grand Saint Nicolas'' * 1897 - ''Quatuor'' * 1897 - ''Sous la robe, (under the robe)'' * 1899 - ''La Mort aux berceaux'' * 1899 - ''La Route d'émeraude'', ("The Emerald Road") * 1901 - ''Le Cœur des pauvres'' * 1901 - ''Constantin Meunier'' * 1901 - ''Les Patins de la reine de Hollande'' * 1901 - ''Trois contemporains: Henri de Brakeleer, Constantin Meunier, Félicien Rops'' * 1901 - ''L'Agonie d'Albion'' * 1904 - ''L'Arche de Monsieur Cheunus'' * 1904 - ''Le jardinier de la Pompadour'' * 1906 - ''L'Espagne en auto'', ("Spain by car") == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Gutenberg author|id=7295|name=Eugène Demolder}} * [http://www.feedbooks.com/author/1456?order=asc Eugène Demolder ĉe Feedboks]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161115000000/https://web.archive.org/web/20161115193556/http://www.feedbooks.com/author/1456?order=asc |date=2016-11-15 }} (en la franca) * [http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm004_main.html Korespondado de Eugène Demolder al Edmond Dèman ĉe Monto Holyoke Altlernejo]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304052255/http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm004_main.html |date=2016-03-04 }} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Demolder, Eugène}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1862]] [[Kategorio:Mortintoj en 1919]] [[Kategorio:Belgaj verkistoj]] b45232p4tcw09okyybdp50qy4icui6w Hans Schenck 0 909620 9405555 9268741 2026-06-17T15:50:42Z Sj1mor 12103 9405555 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Schenck Bildnis Tiedemann Giese.jpg|eta|Hans Schenck: portreto de [[Tiedemann Giese]], ĉ. 1525/1530, fare de Hans Schenck]] '''Hans SCHENCK''' (latinigita familinomo: ''Pincerna''; naskiĝinta ĉ. 1500 en [[Schneeberg (Ercmontaro)|Schneeberg]], mortinta ĉ. 1566 en [[Berlino]]) estis [[germanio|germana]] skulptisto kaj medalisto. == Vivo == Schenck trejniĝis dum la konstruado de [[Preĝejo Sankta Anna (Annaberg-Buchholz)|preĝejo Sankta Anno]] en [[Annaberg-Buchholz]]. Frue li forlasis [[Saksio]]n kaj ekdeĵoris por la [[Hohencolernoj]]. En 1526 sendis lin duko [[Albreĥto (Prusio)]] al la kortego [[pollando|pola]] pro ke tie oni treege bezonis lertan artiston. Post reveno paatrujen li ĉefe vivis en Berlino kaj fariĝis verŝajne la unua princ-elektista ĉefskulptisto. Berline li ja partoprenis la ornamadon de la [[Urba kastelo de Berlino|Urba Kastelo]], eble li tie eĉ ĉefmoderistis. En 1543 li iĝis berlina civitano kaj ricevis domon en la strato ''Heiliggeiststraße''. Meze de la 1540-aj jaroj li iris labori ĉe la [[pomerio|pomeriaj]] dukoj Filipo la 1-a kaj Barnim la 9-a. En la 1550-aj jaroj li kun la lernoknaboj laboris por la konstruado de la domo ''Ratsstube'' supre de la Tribunala laŭbo en Berlino. En la [[nikolaa Preĝejo de Berlino|Nikolao-kirko]] tri tomboslaboj atestas lian iel bizaran, ja [[manierismo|manierisman]] stilon. Ankaŭ la epitafo por Joachim Zerer, la en 1543 forpasinta princ-elektista ĉambra sekretario, en la [[maria Preĝejo de Berlino|Mario-kirko]] atribuatas al li. Ĉi tiu, rilate la stilon, epitafo pli modestas ĉiuokaze. El la tempo de inter 1537 kaj 1542 originas la poste enmasonita reliefo Zeĉerrelief'' el Ĉaskastelo [[Grunewald]]: temas pri sceno kun duonfiguroj. Krom liaj skulptistaj sukcesoj furoris ankaŭ liaj medaloj. == Verkoj (elekto) == * 1558: tombo de Frederiko (Brandenburgio) en la [[Katedralo de Halberstadt]] (lia ĉefverko) * interna aranĝo de la berlina Urba kastelo * tomboj en Berlino kaj [[Brandenburg]] * elementoj en la Ĉaskastelo Grunewald kaj en la (detruita) Kenigsberga Kastelo * pordego de Salomono en [[Dresdeno]] (necerte) * ŝtonepitafo por [[Thomas Matthias]] * portrettabuloj por duko Berniom la 9-a, duko Barnim la 11-a kaj Anna (Brunsvigo-Lüneburg) el 1545, kalkŝtono (en la [[Nacia Muzeo en Ŝtetino]]) * fondotabulo de Kastelo [[Ueckermünde]] kun portreto de duko Filipo la 1-a (Poerio), 1546 == Literaturo == * Hans Joachim Seeger: ''Hans Schenck (genannt Scheußlich),'' Leipzig 1930 (disertacio) * Andreas Cante: ''Der Bildhauer und Medailleur Hans Schenck oder Scheusslich. Ein Künstler der Renaissance in Zeiten der Reformation,'' Berlin 2004 (disertacio) * Andreas Cante: "Maler und Bildhauer am Hof der Kurfürsten Joachim I. und Joachim II. im Spiegel der Quellen"- ĉe: Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg (eld.): ''Cranach und die Kunst der Renaissance unter den Hohenzollern: Kirche, Hof und Stadtkultur,'' Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2009, ISBN 978-3-422-06910-7, p. 48–53 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/YKPA7O4QCXPHCBUAHJ3P5WBEER5PMVPI ligiloj ĉe DDB] == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Schenck, Hans}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Medalistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento]] hoi2nqzxxtp9kbfw8ci3zcmi2vkeau7 Georg Friedrich Carl Kölling 0 913117 9405551 9268905 2026-06-17T15:42:02Z Sj1mor 12103 9405551 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Georg Friedrich Carl KÖLLING''' (naskiĝinta la {{Daton|15|10|1825}} en [[Sömmerda]], mortinta la {{Daton|13|5|1872}} en [[Erfurto]]) estis [[germanio|germana]] skulptisto kaj ĉarpentisto. [[File:Andreaskirche (Erfurt) 005.jpg|thumb|verko ĉe Andreo-kirko de Erfurto kiun renovigis Kölling]] [[File:Fischersand 1 Erfurt 20211003 0008.jpg|thumb|loĝejo de Kölling en Erfurto (Fischersand 1)]] == Vivo == Post ĉarpenta trejniĝo<ref>[https://www.archivportal-d.de/item/BGHCKGYL6LCK3AG7GI22PHAH36B74RG6?rows=20&offset=0&query=georg+friedr.+Karl+k%C3%B6lling&_=1746512645511&sort=&viewType=list&hitNumber=1 "Antrag des Tischlers Georg Friedr. Karl Kölling (Sömmerda) auf Ausbildung zum bildenden Künstler"] - ĉe: ''archivportal-d.de''</ref>. Ĉirkaŭ 1851 li petis de la Prusia Artakademio je [[Berlino]] rajti lerni la metion de kreisto de [[vidaj artoj]] kaj povis disĉipli ĉe [[Friedrich Drake]].<ref>[https://archive.org/details/bub_gb_3c8AAAAAcAAJ/page/n81/mode/1up ''Erfurt in seiner Vergangenheit und Gegenwart historischtopographischer Führer durch die Stadt''] - Villaret, 1868, p. 63-65, konkrete p. 64</ref> Poste li ekloĝis en Erfurto kie li instruitis ĉe la Reĝa Arta kaj Konstrumetia Lernejo. Krom serio da sabloŝtonaj sturoj por la [[katedralo de Erfurto]] li kreis ankaŭ - sian majstroverkon, monumento por la hortikulturisto [[Christian Reichart]]. Kvankam komence oni mendis nur gipsan statuon de Reichart, je natura grandeco, kiu liveriĝis post nur du semajnoj, oni finfine petis Kölling krei aĵon el pli solida materialo. Ĉar verko lia ravis pro perfekteco.<ref> H. Jäger: "Das Denkmal, Leben und Wirken Christian Reieharts in Erfurt", ĉe: ''Gartenflora; Zeitschrift für Garten- und Blumenkunde,'' jarkolekto 17, Erlangen 1868, p. 37-40</ref> La tuto realiĝis en grejso el [[Seebergen]] kaj financanto estis la societo ''Erfurter Gartenbauverein''.<ref>[[Steffen Raßloff]]: "Der versteckte Gartenbaupionier" - ĉe: ''Thüringer Allgemeine,'' 24.2.2017 ([https://www.pressreader.com/germany/thuringer-allgemeine-sommerda/20170224/282089161543103 pressreader.com]).</ref> La solena inaŭguro estis en la 9-a de septembro 1867 sur la nuna Karl-Marx-placo. Pro ke posta starigo de statuo de imperiestro [[Vilhelmo la 1-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 1-a]] ĝi en 1900 estis alilokita al aleo je la erfurta ''Pförtchengasse''.<ref>[https://www.erfurt.de/ef/de/erleben/entdecken/geschichte/chronik/115449.html "1851–1900 – 2. Hälfte des 19. Jahrhunderts – 1867"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250424071001/https://www.erfurt.de/ef/de/erleben/entdecken/geschichte/chronik/115449.html |date=2025-04-24 }} - ĉe: ''erfurt.de''</ref> Modelo por la skulptaĵo estis bildo de la erfurta pentristo [[Jakob Samuel Beck]], kiu bildigis en 1760 la ĝardenisman pioniron kiel dignan kaj severan ulon. En 1870 Kölling ekloĝis en la erfurta domo ''Haus zum kleinen Elefanten'' (Fischersand 1). Tombo lia troviĝis sur la [[suda parko (Erfurto)|Suda Tombejo]]. == Verkoj (elekto) == * 1860: restaŭrado de la ŝtona reliefo ''Kristo krucumita'' (el la 14-a jarcento) ĉe la ĉefa enirejo de la [[preĝejo Sankta Andreo (Erfurto)|erfurta Andrea kirko]] * inter 1857 kaj 1872: kompletigo de mankantaj statuoj ĉe la pilastro de la ĥoreja ekstera flanko de la erfurta katedralo respektive kreo de novaj statuoj de sanktuloj (ekz. de la kvar [[evangeliisto]]j, de Cecilio kaj de la [[patroj de la Eklezio]] Gregorio, Hieronimo, Ambrosio kaj Aŭgusteno. * 1867: [[Christian-Reichart-monumento|monumento por Christian Reichart]] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Kolling, Georg Friedrich Carl}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1825]] [[Kategorio:Mortintoj en 1872]] [[kategorio:Sömmerda]] ats7xsf9fw4uhliltqus19qge8ppub2 Arthur Symons 0 913596 9405990 9381479 2026-06-18T05:59:52Z Sj1mor 12103 9405990 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Arthur William SYMONS''' (n. la 28-a de februaro 1865 en Milford Haven, [[Pembrokeshire]] ; m. la 22-a de januaro 1945 en Wittersham, [[Kent]]) estis angla [[Simbolismo (literatura skolo)|simbolisma]] poeto, kritikisto, ĵurnalisto, redaktisto, vojaĝverkisto kaj tradukisto. <ref name=":02">{{Cite book|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv16km0qt|title=Arthur Symons: Poet, Critic, Vagabond|date=2018|publisher=Modern Humanities Research Association|isbn=978-1-78188-497-3|edition=NED - New|volume=44|doi=10.2307/j.ctv16km0qt|jstor=j.ctv16km0qt}}</ref> == Vivo == Naskita en [[Kimrio]] al [[Kornvalo|kornvalaj]] gepatroj, Symons estis private edukita kaj pasigis multan tempon en [[Francio]] kaj [[Italio]]. Inter 1884 kaj 1886 li redaktis teatraĵojn enhavitajn en la tiel nomataj ''Shakespeare Quarto Facsimils'', kaj inter 1888 kaj 1889 sep Shakespeare- teatraĵojn el la repertuaro de la aktoro Henry Irving. Li laboris pri la revuo ''Athenaeum'' en 1891, kaj la ''Saturday Review'' en 1894, sed lia plej granda eldonsukceso venis kun la mallongdaŭra ''The Savoy'', kie li publikigis verkojn de [[W. B. Yeats]], [[Joseph Conrad]] kaj [[Aubrey Beardsley]]. Lia unua poemaro, ''*Tagoj kaj Noktoj'' * (1889), konsistis el dramaj monologoj. Lia pli posta verkaro estis profunde influita de la francaj poetoj, precipe [[Charles Baudelaire]] kaj [[Paul Verlaine]]. Tio speguliĝas kaj en la temo kaj en la stilo de liaj poemoj, en ilia [[erotiko]] kaj viveca priskribo. Symons kontribuis poemojn kaj eseojn al *La ''Flava Libro*'', literatura revuo kiu aperis inter 1894 kaj 1897. Ĉi tiuj kontribuoj inkluzivis lian gravan eseon, poste vastigitan en libron, ''La Simbolisma Movado en Literaturo'', kiu atentigis la simbolisman estetikon de tiaj gravaj anglalingvaj verkistoj kiel [[William Butler Yeats]] kaj [[T. S. Eliot]]. De 1895 ĝis 1896, Symons redaktis, kun Aubrey Beardsley kaj Leonard Smithers, ''*La Savojon*'', revuon pri arto kaj literaturo; rimarkindaj kontribuantoj al ĝi inkluzivis Yeats, [[George Bernard Shaw]] kaj Joseph Conrad. En 1902 Symons publikigis antologion de sia frua poezio titolita ''Poemoj''. Li ankaŭ tradukis ''La città morta'' (1900) kaj ''Les sons du pleasure'' (1898) de [[Gabriele D'Annunzio]] el la itala, kaj ''L'Amandre'' (1898) de Émile Verhaeren el la franca. Li verkis la antaŭparolon al The ''Poems of [[Ernest Dowson]]'' (1905) pri Dowson, kiu mortis en 1900 kaj estis ia angla Verlaine, kaj al kiu Symons estis dediĉita. En 1907 li kontribuis al la unua poemaro de James Joyce, ''Chamber Music''. En 1909 Symons suferis psikozan krizon kaj ne publikigus iun ajn novan verkon dum pli ol dudek jaroj. Kvankam liaj poeziaj kaj literaturkritikaj verkoj estas inter la plej ofte antologiigitaj tekstoj de la angla ''fino de jarcento'', ili ricevis malmultan atenton de tiam. Longe antaŭ lia morto, liaj ampleksaj lirikaj, rakontaj, dramaj kaj literatur-teoriaj verkoj jam estis plejparte forgesitaj komence de la 20-a jarcento. Tamen, el la vidpunkto de la hodiaŭaj literaturaj studoj kaj kritiko, Symons povas esti kalkulita inter la plej gravaj reprezentantoj de malfruviktoria poezio kaj prozo pro sia elstara frua verko kaj povas same esti rigardata kiel grava pioniro de [[Modernisma poezio|modernismo]] en Anglio. == Verkaro == === Verso kaj dramo === * ''Days and Nights'' (1889) * ''Silhouettes'' (1892) * ''The Minister's Call'' (1892). A Play. * ''London Nights'' (1895) a poetry collection including 'To [[:en:Edith_Hacon|Muriel]]: At the Opera' * ''Amoris victima'' (1897) * ''Images of Good and Evil'' (1899) * ''Poems'' in 2 volumes (contains: ''The Loom of Dreams'' in the second volume, 1901), (1902) * ''Lyrics'' (1903): An anthology of poetry published in the US only. * ''A Book of Twenty Songs'' (1905) * ''The Fool of the World and other Poems'' (1906) * ''A Book of Parodies'' (1908) * ''Poems by Arthur Symons'' in 2 volumes (1911) * ''Knave of Hearts'' (1913). Poems written between 1894 and 1908. * ''The Toy Cart'' (1916). A Play. * ''Tristan and Iseult: A Play in Four Acts'' (1917) * ''Tragedies'' (1922) * ''Love's Cruelty'' (1923) * ''Jezebel Mort, and other poems'' (1931) === Eseoj === * ''An Introduction to the study of Browning'' (1886) * ''Studies in Two Literatures'' (1897) * ''Aubrey Beardsley: An Essay with a Preface'' (1898) * ''[[:en:The_Symbolist_Movement_in_Literature|The Symbolist Movement in Literature]]'' (1899; 1919 revised and enlarged) * [https://catalog.hathitrust.org/Record/000814372 ''Cities''] (1903), word-pictures of Rome, Venice, Naples, Seville, etc.<ref>{{cite journal|journal=The Athenaeum|title=''Cities'' by Arthur Symons|type=Review|issue=3986|date=14 November 1903|pages=641–642|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b000329798;view=1up;seq=655}}</ref> * ''Plays, Acting and Music'' (1903) * ''Studies in Prose and Verse'' (1904) * ''Studies in Seven Arts'' (1906) * ''William Blake'' (1907) * ''Dante Gabriel Rossetti'' [International Art Series No. I] (1910) * ''Figures of Several Centuries'' (1916) * ''Cities and Sea-Coasts and Islands'' (1918) * ''Colour Studies in Paris'' (1918) * ''The Gateway to an Artificial Paradise: The Effects of Hashish and Opium Compared'' (1918) * ''Studies in the Elizabethan Drama'' (1919) * ''Charles Baudelaire: A Study'' (1920) * ''Dramatis Personae'' (1925 – US edition 1923) * ''The Cafe Royal and other Essays'' (1923) * ''Notes on Joseph Conrad with some Unpublished Letters'' (1925) * ''From Toulouse-Lautrec to Rodin'' (1929) * ''Studies in Strange Souls'' (1929). Studies of Rossetti and Swinburne. * ''Confessions: A Study in Pathology'' (1930). A book containing Symons's description of his breakdown and treatment. * ''The Adventures of Giuseppe Pignata'' (1930) * ''Wanderings'' (1931) * ''A Study of Walter Pater'' (1932) == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Gutenberg|id=347}} * [http://www.blackcatpoems.com/s/arthur_symons.html Poemoj de Arthur Symons] * [https://poetrue.com/poet/en/Symons_Arthur_William Elektita poemojn de Arthur William Symons] {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Symons, Arthur }} [[Kategorio:Britaj poetoj]] ov3iair74ey5qk0y6zultjk0firlz9a Chaim Szófér 0 914414 9405499 9138275 2026-06-17T15:07:43Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405499 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1821|9|29}} |loko de naskiĝo = {{Hungara reĝlando}}, {{Aŭstra imperio}} [[Pozono]] |dato de morto = {{mortotago|1886|6|28}} |loko de morto = {{Hungara reĝlando}}, {{Aŭstrio-Hungario}} [[Budapeŝto]] }} '''{{Paĝonomo}}''' [sOfEr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo '''Szófér Chaim ben Mordechai Efraim Fischl,''' sed konata ankaŭ ''Schreiber Joachim'' [ŝrejber joaĥim] estis [[Hungario|hungara]] [[rabeno]], [[instruisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM92091/ab2f4af3-f06d-4d94-837f-8707f9a66b8b/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=791308&date=2025-07-07 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1821|9|29}} en [[Pozono]], li mortis {{mortotago|1886|6|28}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} devenis el [[juda]] familio. Li lernis en [[jeŝivo]]j en sia naskiĝurbo kaj [[Ungvár]], poste ekde 1844 li instruis en jeŝivo de [[Mattersburg|Nagymarton]], pli poste li estis rabeno en [[Gyömöre]] (1852–1859), [[Sajószentpéter]] (1859–1868), [[Munkács]] (1868–1879), fine en Budapeŝto ĝis sia morto. Szófér kontraŭis enkondukon de iuj ajn "novigoj" en la judismo. == Elektitaj kontribuoj == * ''Pelesz Chaim'' (1854) * ''Machané Chaim'' (4 partoj) * ''Chilul Sabosz'' * ''Kol Szófér'' * ''Divér Saáré Chaim al Tóró'' * ''Saáré Chaim al Tehilim'' == Fontoj == * [http://mek.niif.hu/04000/04093/html/0868.html biografio hungare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250707110306/http://mek.niif.hu/04000/04093/html/0868.html |date=2025-07-07 }} * WikiTrans == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Szofer Chaim}} [[Kategorio:Hungaraj rabenoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj judoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} bbkdfuo91ra12qsf7dm7eplaz8begwb Diskuto:Persona non grata 1 920604 9406007 9187310 2026-06-18T06:25:45Z Sj1mor 12103 /* Uzo en Esperantio */ nova sekcio 9406007 wikitext text/x-wiki == Kategorio:Ŝtataj honorigoj == La fakto de kiu titolo povus esti konsiderita kiel honorigo donata de ŝtato meritas eksplikon, ĉu ne? Oni povas elpensi pliajn depende de la ŝtato kaj la homo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:59, 4 sep. 2025 (UTC) == Uzo en Esperantio == "Aparta grupo de esperantistoj, ĝenerale konata kiel Esperanta Civito, establis liston de "persona non grata", ŝajne celanta malebligi aniĝon al ĝi de homoj, kiuj ne volas aniĝi al ĝi." ĉu iu vorto mankas? ĉar tiel ĝi estas sensenca! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:25, 18 jun. 2026 (UTC) lu8p9ed1u7tvjjfe7sz0mckn2hxi2sl Fritz Koenig 0 921462 9405553 9382883 2026-06-17T15:42:18Z Sj1mor 12103 9405553 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Fritz KOENIG''' (la 20-an de junio 1924 en [[Würzburg]] ; m. la 22-an de februaro 2017 en Ganslberg apud [[Landshut]]) estis germana [[Abstraktado|abstrakta]] [[skulptisto]], unu el la plej internacie gravaj germanaj skulptistoj de la [[20-a jarcento]]. <ref name="Zeit">{{cite news|url=https://www.freunde-fritz-koenig.de/PDF/2017-02-23-Zeit-Bildhauer-Fritz-Koenig-tot.pdf|title=Fritz Koenig ist tot|newspaper=[[Die Zeit]]|access-date=10 March 2024}}</ref> Koenig kreis multajn [[Skulptaĵo|skulptaĵojn]], kiuj estas montrataj en publikaj spacoj tutmonde. Liaj verkoj estis montritaj en sola ekspozicio ĉe la [[Uffizi]]-galerio en [[Florenco]] kaj estas inter la ikonecaj [[Vidindaĵo|vidindaĵoj]] de [[Kosmopolitismo|kosmopolitaj]] urboj kiel [[Novjorko]] kaj [[Berlino]]. <ref name="Kratzer">{{cite news|last=Kratzer|first=Hans|newspaper=[[Süddeutsche Zeitung]]|url=https://www.sueddeutsche.de/bayern/landshut-seiner-zeit-voraus-1.3401960|title=Seiner Zeit voraus|date=2 March 2017|language=de|access-date=10 October 2022}}</ref> == Verkado == La formala kaj tema kerno de la verko de Koenig estis la ideo pri spirita kaj fizika fuzio de vivantaj [[Organismo|organismoj]]. Prezentante ĉi tion, la verko de Koenig fokusiĝas al la homa kaj zoomorfa figuro, kiun li kreas el materialoj kiel [[bronzo]], [[fero]], [[ŝtono]], kaj, en izolitaj kazoj, [[ligno]]. Tipa por multaj verkoj de Koenig estas la stiligita bildigo de la homa formo, en kiu la kapoj estas sferaj kaj la korpoj kaj membroj cilindraj. Liaj plej gravaj verkoj inkluzivas la monumenton por la [[koncentrejo Mauthausen]] (1983) kaj la monumenton starigitan en 1995 por la viktimoj de la [[Masakro de Munkena Olimpiko|atenco]] dum la [[Somera Olimpiko 1972|Somera Olimpiko de 1972]] en [[Munkeno]]. [[Dosiero:The_sphere.jpg|maldekstre|eta|''La Sfero'' en 2018, en ties nuna loko de Parko Liberty]] La ĉefa kaj plej konata verko de Koenig estas la ''Granda Sfera Kariatido NY'' (1967–1971). Pezante pli ol 20 [[Tuno|tunojn]] kaj preskaŭ ok metrojn alta, la monumenta bronza skulptaĵo staris inter la [[ĝemelturoj]] sur la antaŭkorto de la [[World Trade Center|Monda Komerca Centro]] (1973–2001) en Novjorko de 1972 ĝis la [[teroristaj atakoj la 11-an de septembro 2001]]. <ref>{{cite web|last=Shapiro|first=Julie|title=9/11 Sphere to Be Evicted from Battery Park|url=http://www.dnainfo.com/20110125/downtown/911-sphere-be-evicted-from-battery-park|publisher=DNAinfo|access-date=26 March 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407185921/http://www.dnainfo.com/20110125/downtown/911-sphere-be-evicted-from-battery-park|archive-date=7 April 2012}}</ref> La granda skulptaĵo estis la sola pluviva artaĵo difektita post la atakoj, sed estis plejparte restaŭrita sendifekta el la [[rubo]] de la kolapsintaj Ĝemelturoj. De tiam, la ricevo de la bronza [[sfero]], ĉefe konata en Usono kiel ''La Sfero,'' ŝanĝiĝis en gravan simbolan monumenton al la memoro pri la 11-a de septembro kaj staras ekde 2017 kiel parto de la 11-a de septembro Memorejo en Liberty Park ĉe la rando de la nove konstruita Monda Komerca Centro, ĉirkaŭ 200 metrojn de ĝia originala loko. Per sia transformo de [[artverko]] al [[monumento]], la skulptaĵo de Koenig akiris vastigitan historian signifon, kiu estas de escepta valoro preter sia rolo en la [[arthistorio]] de la 20-a jarcento. La kompleta arta verkaro de la skulptisto, liaj internacie famaj kolektoj de [[afrika arto]] kaj [[Artefakto|artefaktoj]] de [[antikvo]] ĝis la 20-a jarcento troviĝas en la Koenigmuseum en Landshut, kiun li desegnis specife por ĉi tiu celo kaj kiun fondis la ''Fondaĵo Fritz kaj Maria Koenig''. == Galerio == <gallery> Dosiero:The_Sphere-new_One_World_Trade_Center-2012.jpg|La Rompita Sfero, Battery Park, Novjorko Dosiero:Fritz_Koenig_Denkmal_fuer_die_Opfer_des_Olympiaattentats_1972_1995_Olympiapark-2.jpg|Monumento al la viktimoj de la teroristoj, kiuj mortis ĉe la Olimpikoj de Munkeno en 1972 Dosiero:Fritz_Koenig_Flora_III_1971-2.jpg|Flora III, Kabineta Parka Rezidejo, Munkeno Dosiero:Braunschweig_Brunswick_Säule_ViewegsGarten.jpg|Granda Kariatido (1967), Braunschweig Dosiero:Fritz_Koenig_Grosses_Votiv_1963-64-1.jpg|Granda Votivkandelo, 1963-64, Luisenstrasse, Munkeno Dosiero:Fritz_Koenig_Grosse_zwei_V_1973-1.jpg|Du Grandaj Vau, 1973, antaŭ la Neue Pinakothek, Munkeno Dosiero:Fritz_Koenig,_Große_Zwei_VI_(1973;82)._Bronze-3.jpg|Du Grandaj VI (1973/82). Bronzo. Hospitalo Munkeno-Bodenhausen Dosiero:Fritz_Koenig_-_Grosse_Biga_-_2000-2.jpg|Granda Biga, 2000, bronzo, ekstera areo de la Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:Berlin-ChbgN_Maria_Regina_Martyrum_asv2022-11_img3.jpg|"Virino de la Apokalipso", fasado de la preĝejo Strastei Maria-Tsaritzy, Berlino. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.freunde-fritz-koenig.de/index.php Katalogo raisonné de Fritz Koenigs artaĵo (de ''Freundeskreis Fritz Koenig'')] * {{cite web|url=http://www.landshut.de/skulpturenmuseum/|archive-url=https://web.archive.org/web/20050908222031/http://www.landshut.de/skulpturenmuseum/|url-status=dead|archive-date=la 8-an de septembro 2005|title=Landshut Sculpture Museum|language=German}} * {{IMDb titolo|0367938|Koenig's Sphere}} * ''[https://welt-der-form.net/Fritz_Koenig/ Die Welt des Fritz Koenig]:'' (verkaĵoj en publika spaco, kun interaktiva mapo kaj fotoj) ''Welt-der-Formo'' * [https://www.koenig-stiftung.com/ Fritz und Maria Koenig Stiftung] * [https://koenigmuseum.de/ KOENIGmuseum en Landshut] {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Koenig, Fritz}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Germanaj militistoj de la Dua Mondmilito]] k4e86y6aopsh89a3obk1o1bwobacx17 Muzeo de Nuntempa Arto de Aŭstralio 0 921599 9405979 9399296 2026-06-18T05:44:01Z Sj1mor 12103 9405979 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|regiono-ISO=AU-NSW|tersituo=Centra Sidnejo/Sidnejo|zomo=13}} La '''Muzeo de Nuntempa Arto de Aŭstralio''' ({{Lang-en|Museum of Contemporary Art Australia}}, mallongigite '''MCA'''; ĝis 2012 Muzeo de Nuntempa ''Arto de Sidnejo'') estas [[artmuzeo]] en [[Sidnejo]]. Ĝi malfermiĝis en novembro 1991. En 2011 kaj 2012, la muzeo estis vastigita je preskaŭ 50 procentoj per nova etendaĵo desegnita de la aŭstralia arkitekto Sam Marshall. La malfermo okazis la 29-an de marto 2012. Okaze de ĉi tiu okazo, la muzeo ricevis sian nunan nomon. [[Dosiero:The_Rocks_NSW_2000,_Australia_-_panoramio_-_pj_soans.jpg|dekstra|eta|La muzeo kaj la [[kajo]]]] Ĝi dediĉas sin al ekspoziciado, interpretado kaj kolektado ekskluzive de [[nuntempa arto]] el [[Aŭstralio]] kaj ĉirkaŭ la mondo. La muzeo estas konstruita en la stilo [[Art Deco]]  kaj antaŭe funkciis kiel la ĉefsidejo de la Estraro pri Maraj Servoj. La kolekto de la muzeo enhavas pli ol 4,000 verkojn de aŭstraliaj artistoj, akiritajn ekde 1989. La kolekto inkluzivas ĉiujn formojn de arto, sed la plimulto de la ekspoziciaĵoj estas [[Pentraĵo|pentraĵoj]], [[fotografio]], [[skulptarto]], verkoj sur papero kaj movanta bildo. Ekzistas ankaŭ signifa kolekto de verkoj de [[Aŭstraliaj indiĝenoj|aŭstraliaj indiĝenaj]] artistoj. Ĝia kolekto inkluzivas verkojn de [[David Hockney]], [[Andy Warhol]] kaj [[Christo]]. Ĝi ankaŭ famas pro organizado de multaj polemikaj ekspozicioj, kiuj havis signifan efikon sur la artan mondon. == Kolektoj == * La JW Power Kolekto * La Kolekto Loti kaj Victor Smorgon de Nuntempa Aŭstralia Arto * La Maningrida Kolekto de Aborigena Arto * La Ramingining Kolekto de Aborigena Arto === Artistoj (elekto) === Ulay, [[Marina Abramović]], Valerio Adami, Joseph Beuys, Christo kaj Jeanne-Claude, Juan Davila, Neil Dawson, Gilbert kaj George, Denise Green, Richard Hamilton, Keith Haring, Edward kaj Nancy Kienholz, Barbara Kruger, Rosemary Laing, Roy Lichtenstein, Robert Longo, Vincent Namatjira, Sidney Nolan, Ed Ruscha, Mike Parr, John Power, [[Cindy Sherman]], Imants Tillers, Peter Tyndall, Andy Warhol, Jenny Watson, John Young, Stephen Bush, Tony Clark, Maria Kozic, Michael Johnson, Tim Johnson, Kerri Poliness, Vivienne Shark LeWitt, John Firth Smith. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.mca.com.au/ Muzeo de Nuntempa Arto oficiala retejo] * [https://web.archive.org/web/20120730142322/https://artabase.net/gallery/122-the-museum-of-contemporary-art Enarkivigita versio de Muzeo de Nuntempa Arto Artabase paĝo] * [https://artsandculture.google.com/partner/museum-of-contemporary-art-australia?hl=en Muzeo de Nuntempa Arta Aŭstralio] ene de Google Arto & Kulturo {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Muzeoj en Aŭstralio]] [[Kategorio:Sidnejo]] [[Kategorio:Muzeoj de nuntempa arto]] mk3cjx6fhwijf2iqm5hoj7fffy8yw83 Stephan Balkenhol 0 923396 9405550 9208408 2026-06-17T15:41:29Z Sj1mor 12103 9405550 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Stephan BALKENHOL''' estas [[germanoj|germana]] [[skulptisto]], vidartisto, fotisto, pentristo kaj universitata instruisto. Li naskiĝis la 10-an de februaro 1957 en [[Fritzlar]], do nun estas {{aĝo|1957|2|10}}-jaraĝa. == Vivo == Stephan Balkenhol kreskis en Fritzlar, Luksemburgo, kaj Kassel, la plej juna el kvar filoj de dommastrino kaj gimnazia instruisto. Li frekventis la Eŭropan Lernejon en Luksemburgo dum pluraj jaroj, kie lia patro instruis tiutempe. Balkenhol finis la gimnazion en Kassel. Kun amiko li jam jarojn antaŭe esploris la artekspozicion [[Documenta]] 5, kaj ek-eksperimentis per improvizita lernejana revuo. Balkenhol studis de 1976 ĝis 1982 ĉe la universitato de Belartoj [[Hamburgo]], interalie sub [[Ulrich Rückriem]]. Danke al la stipendio li povis daŭrigi sian karieron kiel skulptisto. Poste, li laboris kiel instruisto ĉe la ŝtata Akademio de Belartoj – ''Städelschule'' en [[Frankfurto ĉe Majno|Frankfurto]]. De 1992 ĝis 2023, li estis profesoro ĉe la akademio de Belartoj en [[Karlsruhe]]. Balkenhol loĝas kaj laboras en Karlsruhe, [[Berlino]], [[Meisenthal]] en [[Loreno]] kaj [[Kassel]]. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|200ra|{{centre|statuo de S. Balkenhol en [[Osnabrück]] ekde oktobro 2025}}]] {{bibliotekoj}} {{ĝermo|germano}} [[Kategorio:germanaj skulptistoj]] 5w5o8l9xfc60np7hnxgkhpfu1rxgmsu D'Angelo 0 924261 9406322 9213016 2026-06-18T11:40:02Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406322 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Michael Eugene ARCHER''' (naskita la [[11-an de februaro]] [[1974]] en [[Richmond (Virginio)|Richmond]], [[Virginio]], [[Usono]]; mortinta la [[14-an de oktobro]] [[2025]] en [[Nov-Jorko]]), pli bone konata kiel '''D'Angelo''' (/diˈændʒəloʊ/), estis usona kantisto, kantverkisto, [[multinstrumentisto]] kaj produktanto de [[R&B]] kaj nov-soulo (novanimmuziko ([[d:Q268253|Q268253]])). Li estas konata pro sia muzika talento kaj nekutimaj voĉaj kapabloj. Li ludis gravan rolon en la formado de la nov-soul-stilo meze de la 1990-aj jaroj.<ref name="Huey">Huey, Steve. [ D'Angelo: Biography]. [[AllMusic]]. Retrieved January 28, 2009.</ref><ref><cite class="citation news cs1" id="CITEREFLindsey2013"><span class="cx-segment" data-segmentid="835">Lindsey, Craig D. (February 12, 2013). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="836">[https://www.villagevoice.com/five-lesser-known-soul-men-worth-your-attention/ "Five Lesser-Known Soul Men Worth Your Attention"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="837">''The Village Voice''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="839">[https://web.archive.org/web/20200801035652/https://www.villagevoice.com/2013/02/12/five-lesser-known-soul-men-worth-your-attention/ Archived] from the original on January 22, 2021<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="840"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">January 23,</span> 2021</span>.</span></cite></ref> Li publikigis tri studiajn albumojn: ''Brown Sugar'' el 1995, ''Voodoo'' el 2000 kaj ''Black Messiah'' el 2014.  Li ricevis la Grammy-premion en 2001 en la kategorioj Plej Bona R&B-Albumo por ''Voodoo'' kaj Plej Bona Vira R&B-Kantisto por la kanto "Untitled (How Does It Feel)" el ​​la albumo. Por la albumo ''Black Messiah,'' li ricevis sian duan Grammy-premion en la kategorio Plej Bona R&B-Albumo en 2016 kaj ankaŭ gajnis la kategorion Plej Bona R&B-Kanto por "Really Love" el la sama albumo. <ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/life/music/news/2005-09-26-dangelo_x.htm|title=D'Angelo ready to record after SUV crash|work=USA Today|date=September 27, 2005|access-date=September 7, 2010|archive-date=August 25, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825181757/http://www.usatoday.com/life/music/news/2005-09-26-dangelo_x.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gq.com/story/dangelo-gq-june-2012-interview|title=Amen! (D'Angelo's Back)|work=GQ|date=December 14, 2018|access-date=October 9, 2018|archive-date=May 5, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505140558/https://www.gq.com/story/dangelo-gq-june-2012-interview|url-status=live}}</ref> Li estis unu el la plej gravaj eksponentoj de la nov-soul- subĝenro, kune kun aliaj artistoj kiel [[Erykah Badu]], Lauryn Hill, Maxwell kaj kunlaboranto de aktorino Angie Stone. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Allmusic|ID=p68127}} * {{IMDb nomo|id=0195248}} * [http://imeem.com/dangelo D'Angelo] sur imeem {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|}} [[Kategorio:Grammy-laŭreatoj]] [[Kategorio:Usonaj kantistoj]] [[Kategorio:Usonaj sondisko-produktistoj]] [[Kategorio:Usonaj kantverkistoj]] ahwrbnpryg057mg92gfem5c977oq6zg Claire Trevor 0 924407 9405924 9254491 2026-06-18T02:12:21Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405924 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro}} '''Claire TREVOR''' (naskita kiel Claire ''Wemlinger''; la 8-an de marto 1910 en Bensonhurst, [[Broklino]], [[Novjorko]]; mortis la 8-an de aprilo 2000 en Newport Beach, [[Kalifornio]]) estis usona aktorino, konata en sia patrujo kiel la "Reĝino de [[Filmo nigra|Film Noir]] " pro siaj multaj roloj kiel "malbonaj knabinoj" en nigrablankaj suspensfilmoj.<ref>{{Cite web|date=May 28, 1995|title=A Hollywood Reputation : Claire Trevor Bren, known for playing strong if imperfect women, never achieved the stature of contemporaries Bette Davis or Joan Crawford, but she had other priorities. Family—including stepson and Irvine Co. Chairman Donald L. Bren—has always come first.|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-05-28-ls-6886-story.html|access-date=March 18, 2022|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.arts.uci.edu/about-claire-trevor|title=About Claire Trevor|work=Claire Trevor School of the Arts [[University of California, Irvine]]|access-date=August 4, 2017}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170814050841/http://www.arts.uci.edu/about-claire-trevor |date=2017-08-14 }}</ref> [[Dosiero:ClaireTrevorHighandMightyTrailerScreenshot1954.jpg|dekstra|eta|Trevor en ''[[:en:The_High_and_the_Mighty_(film)|The High and the Mighty]]'' (1954), kiu gajnis ŝin Akademia Premia kandidatigo por Plej Bona Subtenanta Aktorino]] Ŝi estis nomumita tri fojojn por Akademia Premio, gajnante ĝin en 1949 por Plej Bona Flankaktorino pro ''Gangster in Key Largo''. Ekde la fino de la 1930-aj jaroj, la aktorino ofte ĉefrolis apud [[John Wayne]] en vakeraj filmoj, inkluzive de ''[[Stagecoach]]'' (1939), kiu fariĝis klasikaĵo de la ĝenro, ''Allegheny Rising'' (1939), kaj ''The Black Command'' (1940). Ŝiaj aliaj famaj roloj el tiu epoko inkluzivas Mrs. Grayle en ''It's Murder, My Lovely'' (1944), kun [[Dick Powell]], kaj Helen en ''Born to Kill'' (1947). Ŝi havas stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo . == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb nomo|872456}} * {{IBDB nomo}} * [https://mcfarlandbooks.com/product/claire-trevor/ Claire Trevor: La Vivo kaj Filmoj de la Reĝino de Noir] * [http://www.arts.uci.edu/ Claire Trevor Lernejo de la Artoj] * [http://thenedscottarchive.com/galleries/film-stars.html#clairetrevor Fotoj de Claire Trevor en 'Stagecoach']{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200516000000/https://web.archive.org/web/20200516115521/https://www.thenedscottarchive.com/galleries/film-stars.html#clairetrevor |date=2020-05-16 }} 16a de majo 2020, ĉe la de Ned Scott * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1117 Fotoj de Claire Trevor] * [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/kt1b69r7wt Gvidilo al Memoraĵoj de Claire Trevor] Specialaj Kolektoj kaj Arkivoj, La UC Irvine Bibliotekoj, Irvine, Kalifornio {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Trevor, Claire }} [[Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino]] [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Francaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] 9u2xxcdiqk5ps5ozgx4fwp8sx1hws1l Csaba Szummer 0 928000 9406134 9236585 2026-06-18T09:24:47Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9406134 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}}''' [ĉaba sumer], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Szummer Csaba''' estis [[Hungario|hungara]] [[psikologo]], altlerneja [[instruisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM1726870/350a4a69-aa9a-4c95-9c64-1894b27c3e26/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=930052&date=2025-11-27 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1956|10|24}} en [[Sátoraljaújhely]]<!--, li mortis {{mortotago|20||}} en [[]]-->. == Biografio == === Studoj === {{Paĝonomo}} akiris [[magistro]]n pri ekonomio en [[Universitato Corvinus de Budapeŝto|Ekonomia Universitato Károly Marx]] en [[1983]], jaron poste diplomon pri sociologio, en 1989 denove magistron pri psikologio en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]]. Li kandidatiĝis (CSc) kun [[Ph.D.]] en 1993 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]], fine en 2007 li akiris la trian magistron pri medicina ekonomio en [[Universitato Semmelweis]]. === Kariero === Inter 1989-1995 li instruis en psikologia [[instituto]], dum en la unuaj 3 jaroj li estis ankaŭ aspiranto, inter 1995-2010 li havis estrajn postenojn en pluraj privataj entreprenoj. Inter 2006 kaj 2015 li ankaŭ instruis en [[Universitato de Pécs]], krome en [[Kalvinana Universitato Gáspár Károli]] li estis [[lektoro]] (2012), [[docento]] kaj katedrestro (2013–2020), poste [[profesoro]]. Lia [[habilitiĝo]] okazis en 2014. == Elektitaj kontribuoj == * ''Freud nyelvjátéka. A pszichoanalízis mint hermeneutika és narráció.'' (1993) * ''Pszichedelikumok és spiritualitás.'' (2015) * ''Freud és a felkelő nap országa. A pszichoanalízis Japánban.'' (kunaŭtoro, 2018) * ''Spontán értelemképződés módosult tudatállapotokban – trauma, álom, pszichedelikus élmény.'' (2023) == Fontoj == * [https://btk.kre.hu/index.php/szummer-csaba biografio hungare] * [https://hvgkonyvek.hu/szerzo/szummer-csaba datenoj kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20251115022732/https://hvgkonyvek.hu/szerzo/szummer-csaba |date=2025-11-15 }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Szummer Csaba}} [[Kategorio:Hungaraj psikologoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 8yk8up4qvxq7qgptnk5dzf21gqglkhf Citajhe 0 932195 9405920 9279026 2026-06-18T01:14:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405920 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CN|Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!-->|zomo=6}} '''Citajhe,''' per [[simpligita ĉina skribo]] '''七台河,''' per ruse ''Цитайхэ'' [citajhe], per [[pinjino]] ''Qītáihé'' estas prefektujnivela metropolo en [[provinco]] [[Hejlongĝjango]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. La [[loknomo]] devenas de la samnoma rivero. [[Dosiero:步行街 - panoramio (3).jpg|eta|maldekstre|{{centre|Piediranta vojo}}]] == Demografio == En [[2024]] la prefektujnivela loĝantaro estis {{nombro|726 329}} homoj. == Geografio == La prefektujnivela urbego kuŝas sur [[ebenaĵo]] kaj [[montetaro]] sur areo {{nombro|6 223}} km² kaj administras 4 dividojn. La averaĝa alteco estas 209 m super la [[marnivelo]]. [[Mudancjan]] troviĝas 167, [[Vladivostoko]] 310, provinca sidejo [[Harbino]] 327, ĉefurbo [[Pekino]] 1348, [[Ŝanhajo]] 1811 km laŭ [https://www.thedistancenow.com/hu/qitaihe_china/mudanjiang_china]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. == Historio == La historio en tiu areo komenciĝis antaŭ 3 jarmiloj, kiam prauloj de la [[manĉuroj]] vivis tie. En 1910 karboresursoj estis trovitaj, sed la karbominada industrio ne vere komenciĝis ĝis 1958. Iom poste estis establita distrikto, kie oni kombinis la entreprenan kaj administracian taskojn. En 1970 Citajhe estis levita distriktonivela urbo, en [[1983]] prefektejnivela urbo. == Ekonomio == [[Dosiero:大唐电厂 - panoramio.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Elektrocentralo}}]] Krom la karbo estis trovitaj oro kaj grafito. La karbo donas energion. == Edukado == La edukado ekzistas nur en baz- kaj mezniveloj. == Trafiko == La prefektujnivela urbego estas ligita per fervoja kaj ĉefvojaj linioj. == Klimato == La klimato estas humida kontinenta klimato kun musona influo laŭ [[klimata klasifiko de Köppen]]: Dwb kun longaj, tre malvarmaj, sed sekaj vintroj kaj humidaj kaj tre varmaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|4,5}} kaj varias inter {{GdC|-0,5–10}}. Jare averaĝe pluvas 571 mm, en ĉiuj monatoj estas [[precipitaĵo]], inter junio kaj aŭgusto pli ofte pluvas, inter decembro-marto apenaŭ neĝas aŭ pluvas. == Vidindaĵoj == * Nacia Arbara Parko == Ĝemelurboj == * {{ĝemeleco|Artjom|Rusio}} (2004) == Fontoj == * WikiTrans {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] qt5eoxo7du8iuoooi5xgypfybk7yzg6 Ŝablono:Kennedy 10 942762 9405714 9365308 2026-06-17T20:15:19Z Moldur 2507 9405714 wikitext text/x-wiki '''Genealogio de kelkaj anoj de la [[Kennedy (familio)|familio Kennedy]] (nekomplete)''' Kun vivojaroj. &nbsp; {{Genealogia arbo/komenco}} {{Genealogia arbo |border=1| | | | | | | | | | |Joseph|v|Rose |Joseph=[[Joseph P. Kennedy Sr.|Joseph Patrick Kennedy Sr.]] (1888–1969) |Rose=[[Rose Fitzgerald|Rose Elizabeth Fitzgerald]] (1890–1995) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo |border=1| |,|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo |border=1|Joseph| |John| | | | | |Eunice| | | |Robert| | |Ted |Joseph=[[Joseph P. Kennedy Jr.|Joseph Patrick Kennedy Jr.]] |John='''<big>[[John F. Kennedy|John Fitzgerald Kennedy]]</big>'''{{-}}⚭ [[Jacqueline Kennedy Onassis]] |Eunice=[[Eunice Kennedy Shriver|Eunice Mary Kennedy]]{{-}}⚭ [[Sargent Shriver]] |Robert=[[Robert F. Kennedy|Robert Francis Kennedy]] |Ted=[[Ted Kennedy|Edward "Ted" Moore Kennedy]] |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo |border=1| |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | |!| | | |,|-|^|-|.| | |!|}} {{Genealogia arbo |border=1|Caroline| |John| |Patrick| |Maria| |Kathleen| |Bob| |Edward |Caroline=[[Caroline Kennedy|Caroline Bouvier Kennedy]] (n. 1957) |John=[[John F. Kennedy, Jr.|John Fitzgerald Kennedy Jr.]] (1960–1999) |Patrick=[[Patrick Bouvier Kennedy]] (1963–1963) |Maria=[[Maria Shriver|Maria Owings Shriver]] (n. 1955){{-}}⚭ [[Arnold Schwarzenegger]] |Kathleen=[[Kathleen Kennedy Townsend|Kathleen Hartington Kennedy]] (n. 1951) |Bob=[[Robert F. Kennedy, Jr.|Robert Francis Kennedy Jr.]] (n. 1954) |Edward=[[Edward M. Kennedy Jr.|Edward Moore Kennedy Jr.]] (n. 1961) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo/fino}}<noinclude> [[Kategorio:Kennedy-familio|!]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo|Kennedy]] </noinclude> ai4ucuo633z53ig9ogigdqmf61cszkl Cinambrusta kolibro 0 942945 9405899 9367118 2026-06-18T00:01:56Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405899 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Cinambrusta kolibro |koloro = pink |dosiero = Leucippus fallax.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes'' |familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae'' |genro = ''[[Leucippus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1850 |specio = '''Cinambrusta kolibro''' ''L. fallax'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Leucippus fallax'' |volume=2018 |article-number=e.T22687491A130121189 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22687491A130121189.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Leucippus fallax'' |dunomo aŭtoritato = ([[Jules Bourcier|Bourcier]], 1843) |vikispecio = ''Leucippus fallax'' |komunejo = ''Leucippus fallax'' |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj = Leucippus fallax map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Cinambrusta kolibro''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Leucippus fallax'', kaj ankaŭ ''Sablokolora kolibro'', estas [[kolibro]] de la subfamilio [[Trokilenoj]]. Ĝi estas la nura specio en la genro ''[[Leucippus]]''. Ĝi troviĝas en sekaj arbaroj kaj veprejoj en norda [[Sudameriko]], kie ĝi manĝas insektojn kaj la nektaron, karnon kaj sukon de kaktofruktoj. ==Aspekto== La maskla kaj ina Cinambrustaj kolibroj estas similaj laŭ aspekto, sed la ino tendencas esti malpli hela, kaj ekzistas konsiderinda vario en nuanco inter individuoj. La dorso kaj supraj partoj de la birdo estas obtuze verdaj, la subaj partoj palcinam-flavaj kaj la ventro kaj subvostaj kovriloj blankaj. La vosto estas obtuze verda kun transversa griza strio kaj rondeta fino. Estas blanka makulo malantaŭ la okulo kaj la beko estas svelta kaj rekta. La supra mandiblo estas nigra kaj la malsupra pala kun nigra pinto. La birdo varias de 8,5 ĝis 9 cm en longo.<ref name="HBW">{{cite journal|last1=Zuchner|first1=T.|editor-first1=Myrah A. |editor-first2=Fernando |editor-last1=Bridwell |editor-last2=Medrano |title=Buffy Hummingbird (''Leucippus fallax'')|url=http://www.hbw.com/species/buffy-hummingbird-leucippus-fallax |website=HBW |date=2023 |publisher=Handbook of the Birds of the World|doi=10.2173/bow.bufhum1.02 |access-date=29a de Junio 2014|url-access=subscription }}</ref> ==Taksonomio== La genro ''Leucippus'' portas la nomon de [[Leŭkipo (filozofo)|Leŭkipo]], helena filozofo kaj diversaj geroluloj de la helena mitologio. Tiu genro iam inkludis aldonajn speciojn. Studo pri [[molekula filogenetiko]] publikigita en 2014 trovis, ke ''Leucippus'' estas polifiletika.<ref>{{ cite journal | last1=McGuire | first1=J. | last2=Witt | first2=C. | last3=Remsen | first3=J.V. | last4=Corl | first4=A. | last5=Rabosky | first5=D. | last6=Altshuler | first6=D. | last7=Dudley | first7=R. | date=2014 | title=Molecular phylogenetics and the diversification of hummingbirds | journal=Current Biology | volume=24 | issue=8 | pages=910–916 | doi=10.1016/j.cub.2014.03.016 | pmid=24704078 | doi-access=free | bibcode=2014CBio...24..910M }}</ref> Por solvi la polifilion la [[Tumbesia kolibro]] kaj la [[Makulgorĝa kolibro]] estis movitaj al restarigita genro ''[[Thaumasius]]''.<ref name=ioc> Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eld. (Julio 2020). [https://www.worldbirdnames.org/bow/hummingbirds/ "Hummingbirds".] IOC World Bird List Version 10.2. International Ornithologists' Union. Alirita la 6an de Januaro 2020. </ref><ref>{{ cite journal | last1=Stiles | first1=F.G. | last2=Remsen | first2=J.V. Jr. | last3=Mcguire | first3=J.A. | year=2017 | title=The generic classification of the Trochilini (Aves: Trochilidae): Reconciling taxonomy with phylogeny | journal=Zootaxa | volume=4353 | issue=3 | pages=401–424 | doi=10.11646/zootaxa.4353.3.1 | pmid=29245495 | url=https://www.researchgate.net/publication/321277435 }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== La Cinambrusta kolibro troviĝas en malgrandaj areoj de nordorienta [[Kolombio]] kaj de [[Franca Gujano]], kaj en norda [[Venezuelo]].<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Leucippus fallax'' |volume=2018 |article-number=e.T22687491A130121189 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22687491A130121189.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> Ĝiaj naturaj vivejoj estas dezertaj arbustaroj, dornaj arbustoj en aridaj areoj kaj mangrovaj areoj je altitudoj ĝis 500 metroj. Ĝi manĝas je mezaj altoj kaj proksime al la grundo.<ref name="HBW"/> Ĝi emas manĝi proksime al la [[kanopeo]] de la arbaroj, ĉe kiuj ĝi loĝas.<ref>{{cite book|last1=Hilty|first1=Steven|title=Birds of Tropical America: A Watcher's Introduction to Behavior, Breeding, and Diversity|date=2010|publisher=University of Texas Press|page=193}}</ref> ==Kutimaro== ===Manĝado=== Kolibroj estas specialistoj pri [[nektaro]], kaj la Cinambrusta kolibro konsumas la nektaron de plantoj kiel [[Agavo]] kaj [[Hibisko]] kaj diversaj specioj de [[kakto]]j.<ref name="HBW"/> Tiu ĉi kolibro protektas la florareetojn, el kiuj ĝi nutriĝas.<ref name="Cornell">{{cite web|title=Leucippus fallax|url=https://neotropical.birds.cornell.edu/portal/species/overview?p_p_spp=250971|website=Neotropical Birds Online|publisher=Cornell University|access-date=29a de Junio 2014}}</ref> Ĝi estas nekutima, ĉar ĝi ankaŭ konsumas la nudan karnon kaj la sukon de la fruktoj de kaktoj en la genro ''Armatocereus''.<ref name="Cornell"/><ref>{{cite journal |author=Ruschi, P.A. |year=2014 |title=Frugivory by the hummingbird ''Chlorostilbon notatus'' (Apodiformes: Trochilidae) in the Brazilian Amazon |journal=Boletim do Museu de Biologia Mello Leitão |volume=35 |pages=43–47 |url=http://www.boletimmbml.net/pdf/35_04.pdf |access-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133724/http://www.boletimmbml.net/pdf/35_04.pdf |archive-date=2014-07-14 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714133724/http://www.boletimmbml.net/pdf/35_04.pdf |date=2014-07-14 }}</ref> Ĉi tiu kolibro ankaŭ ludas gravan rolon en la [[polenigado]] de floroj de ''[[Melocactus]]'', portante la [[poleno]]n sur sia plumaro dum ĝi moviĝas de floro al floro trinketante nektaron.<ref>{{cite journal |author1=Nassar, J. M. |author2=Ramírez, N. |year=2004 |title=Reproductive biology of the melon cactus, ''Melocactus curvispinus'' (Cactaceae) |journal=Plant Systematics and Evolution |volume=248 |issue=1–4 |pages=31–44 |doi=10.1007/s00606-004-0193-4 |bibcode=2004PSyEv.248...31N |s2cid=29299403 }}</ref> Aldone al planta materialo, la birdo konsumas [[insektoj]]n, kiujn ĝi kaptas dumfluge.<ref name="Cornell"/> ===Migrado=== La Cinambrusta kolibro [[Birdomigrado|migras]] laŭ mallongaj distancoj.<ref name="Cornell"/> Dum decembro ĝis aprilo, periodo markita de minimuma pluvokvanto, la birdo ĝenerale troviĝas en areoj kun densaj populacioj de dornarboj.<ref name = "HBW"/> ===Reproduktado=== Masklaj Cinambrustaj kolibroj plenumas amindumadon per plonĝado el la ĉielo laŭ arka maniero. Ili ankaŭ produktas pariĝajn kriojn dum sia falo.<ref name="Cornell"/> Plej multaj nestoj de Cinambrustaj kolibroj troviĝas inter la monatoj majo kaj novembro, do oni kredas, ke reproduktado okazas dum ĉi tiu periodo. La nesto estas tasforma kaj konstruita sur malalta branĉo aŭ en la forko de arbusto. Ĝi konsistas el la molaj fibroj de la [[Gossypium arboreum|arbokotono]] kaj ornamita ekstere per pecetoj de arboŝelo, [[likeno]] kaj folioj. Ili demetas du ovojn.<ref name="HBW"/> ==Konservostatuso== La tuta populacio de la Cinambrusta kolibro estas nekonata.<ref name="iucn status 12 November 2021" /> Tamen, ĝi havas grandan teritorion kaj ne estas indiko, ke la populacio de ĉi tiuj kolibroj malpliiĝas. Pro ĉi tiuj faktoroj, la birdo estas konsiderata de la [[IUCN]] kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name="iucn status 12 November 2021" /> == Referencoj == {{Referencoj}} * del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253 * Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. <small>{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}</small> [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]. * Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, ''American Naturalist''. *{{cite book |title=The Naturalist's Library: Humming Birds, Part II |editor-last=Jardine |editor-first=Sir William | volume = VII |year=1833 |publisher=Henry G. Bohn | location = London, UK | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/74422#page/101/mode/1up | page = 79 }} * {{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =293 | isbn =978-0-8014-8721-7 }} *del Hoyo, J., Collar, N.J., Christie, D.A., Elliott, A. kaj Fishpool, L.D.C. 2014. HBW kaj BirdLife International. ''Illustrated Checklist of the Birds of the World''. Lynx Edicions BirdLife International. ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Phaeochroa cuvierii}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Apodoformaj]] [[Kategorio:Kolibroj]] [[Kategorio:Poligenistoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] jca2s5dgww8vumwyvoqbdd6gpsjzrao Claude Chappe 0 943295 9405926 9376475 2026-06-18T02:34:44Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405926 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} Abbé '''Claude''' '''CHAPPE''' [klod ʃap] prononcu ŝapp (naskiĝis la 25-an de decembro 1763 en Brûlon ([[d:Q1225565]]), [[Mansio]] ; mortis la 23-an de januaro 1805 en [[Parizo]]) estis franca kleriko kaj inĝeniero, inventinto de unu el la [[Optika telegrafio|optikaj telegrafaj]] metodoj. [[Dosiero:Télégraphe_Chappe_1.jpg|maldekstra|eta|Ilustaĵo de la optika telegrafo de Chappe]] [[Dosiero:Télégraphe_Chappe_-_tour_Jonquières_7.JPG|maldekstra|eta|Telegrafturo Chappe, en [[Narbonne]], en la sudo de Francio.]] [[Dosiero:Chappe_semaphore.jpg|maldekstra|eta|Demonstro de la semaforo]] [[Dosiero:Statue_de_Chappe_à_Paris.jpg|eta|Statuo de Chappe en Parizo]] == Inventoj == En 1792 li demonstris praktikan [[Optika telegrafio|semaforsistemon]], kiu poste etendiĝis tra la tuta [[Francio]]. Lia sistemo konsistis el serio da turoj, ĉiu ene de vidlinio de la aliaj, ĉiu subtenante lignan maston kun du krucbrakoj sur [[pivoto]]j, kiuj povus esti metitaj en diversajn poziciojn. La funkciigisto en turo movigis la brakojn al sinsekvo de pozicioj, literumante tekstmesaĝojn en semaforkodo. La funkciigisto en la sekva turo legis la [[mesaĝo]]n per [[teleskopo]], poste transdonis ĝin al la sekva turo. Ĉi tiu estis la unua praktika [[Telekomunikado|telekomunikada]] sistemo de la [[Industria revolucio|industria epoko]], kaj estis uzata ĝis la 1850-aj jaroj, kiam {{J|elektra telegrafo}} anstataŭigis ĝin. En 1793, Claude konstruis optikan telegraflinion. La signalo estis elsendata per aparatoj, kiujn li nomis "[[Taĥografo|taĥigrafoj]]", kiuj similis al grandegaj [[Brako|brakoj]] sur la [[ciferplato]] de [[horloĝo]]. Tuj kiam la montrilo sur unu taĥigrafo moviĝis al certa simbolo, la funkciigisto de la sekva taĥigrafo, vidante tion, devis ripeti la signalon. Tiamaniere, la signalo pasis de unu aparato al la sekva. Kiam Claude Chappe komencis instali taĥigrafojn en Parizo, kolera [[homamaso]] da civitanoj detruis la aparatojn.<ref>''Huurdeman, Anton A.'' [[iarchive:worldwidehistory00huur_668|La Tutmonda historio de telekomunikadoj]]. - Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc, 2003. - pp. 19-20 . — ISBN 0-471-20505-2</ref> La unua telegraflinio ekfunkciis inter Parizo kaj [[Lillo]] en 1794.<ref name="tour">French source: [http://www.saintefoyleslyon.fr/index.php?rubrique=142 Tour du télégraphe Chappe] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110928000000/https://web.archive.org/web/20110928210813/http://www.saintefoyleslyon.fr/index.php?rubrique=142 |date=2011-09-28 }}</ref> La unua sendita mesaĝo estis la rekonkero de la urbo [[Le Quesnoy|Le &nbsp;Quesnoy]] (apud Lillo). Chappe establis telegrafan reton en Francio. La konkeroj de [[Napoleono]] kondukis al la disvastiĝo de la teknologio tra Eŭropo. Interalie, konekto kun 22 stacioj &#x202F;estis establita inter [[Metz]] kaj [[Majenco]]. La unua mesaĝo atingis Majencon la 29-an de majo 1813. Kiam la unuaj elektraj telegrafoj komencis aperi ĉirkaŭ 1845, ekzistis ĉirkaŭ 5 000  kilometroj da Chappe-linioj kun 534 optikaj stacioj en Francio. == Funkcio == Kun la helpo de Abraham-Louis Bréguet, Claude evoluigis novan metodon por sendi raportojn uzante sistemon de turoj kun moveblaj [[Fosto|fostoj]]. En 1792, Chappe prezentis priskribon de sia metodo, nomata la [[semaforo]], al la [[Nacia Asembleo (Francio)|Nacia Asembleo]], kiu dekretis la konstruadon de la unua optika telegrafa linio inter Parizo kaj Lillo, 225 km longa, en 1793-1794. Oni ankaŭ planis konstrui 22 staciojn kaj rekruti kaj trejni personaron. Ĉiu stacio estis ekipita per vertikala [[masto]], rememoriga pri fervoja semaforo. Moveblaj regiloj estis alkroĉitaj al la fino de la masto. Uzante ŝnurojn kaj [[Pulio|puliojn]], la regiloj povis preni 196 malsamajn poziciojn, reprezentante ne nur ĉiujn literojn, sed ankaŭ tutajn, ofte uzatajn vortojn. Ĉiun stacion tenis unu aŭ du laboristoj. Ili observis la najbaran stacion per teleskopo kaj reproduktis sur sia masto la signalojn senditajn de sia najbaro. La signaloj tiam estis transdonitaj, kaj [[litero]] post litero, [[vorto]] post vorto, la raportoj estis elsenditaj de unu stacio al alia laŭlonge de la tuta linio. En sekreta libro oni kodigis 6000 vortojn al nombroj. Difinita nombro difinis ekskluzivajn brakopoziciojn, kiujn la telegrafisto manipulis de sur la tero. Nur la unua kaj la lasta ĉeftelegrafistoj de longa ĉeno de stacioj scipovis ĉifri kaj deĉifri la tekston. La ceteraj telegrafistoj nur imitis la brakopoziciojn tiel, ke ili teleskope vidis la antaŭajn brakopoziciojn. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Optika telegrafia linio de Metz al Mainz]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20110317051817/http://chappe.ec-lyon.fr/ Franclingva artikolo: ''Les Télégraphes Chappe'', l'Ecole Centrale de Lyon] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k24675w Franclingva artikolo: Le télégraphe aérien, en ''Les merveilles de la science'', de Louis Figuier, t. 2, paĝoj 20–68] * [http://www.difesa.it/InformazioniDellaDifesa/periodico/IlPeriodico_AnniPrecedenti/Documents/Il_telegrafo_ottico_dalla_Rivoluz_224Crimea.pdf Itallingva artikolo: Francesco Frasca, ''Il telegrafo ottico dalla Rivoluzione francese alla guerra di Crimea'', en ''Informazioni della Difesa'', n°1, 2000, Roma: Stato Maggiore della Difesa, pp 44–51.] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Chappe, Claude}} [[Kategorio:Francaj inventistoj]] [[Kategorio:Homoj de Sarthe]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise]] [[Kategorio:Sinmortigintoj]] bprpythm66bal2cha366q8xsfaskx08 Conch Republic 0 944464 9405964 9390486 2026-06-18T05:26:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405964 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=US-FL|zomo=10}} '''Conch Republic''', '''Respubliko Konko''' aŭ '''Konka Respubliko''' estas [[mikronacio]] (nerekonita ento) en pretendita teritorio: Key West, [[Florido]], Usono, pretendita de "Dennis Wardlow" (urbestro de Key West) en la 23-a de aprilo 1982 ĝis nun<ref>[https://conchrepublic.com/]</ref>. === Difino === '''Respubliko Konko''' ([[Angla lingvo|angle]] ''Conch Republic'') estas [[mikronacio]] deklarita kiel secesio de la urbo [[Key West]], Florido, el la [[Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko|Unuiĝintaj Ŝtatoj]] la 23-an de aprilo 1982. Ĝi estas konservata kiel turisma antaŭenpuŝilo por la urbo. De tiam, la termino Respubliko Konko estis vastigita por rilati al la tuta [[Floridaj Rifoj]], aŭ al tiu geografia teritorio kiu situas ene de la laŭleĝe difinitaj limoj de Distrikto Monroe, Florido, norden al Lasta Ŝanco Drinkejo en Urbo Florida, Distrikto Dade, Florido, kun Key West kiel la ĉefurbo de la mikronacio kaj ĉiuj teritorioj norde de Key West nomataj La Nordaj Teritorioj. Kvankam la protestoj, kiuj iniciatis la kreon de Respubliko Konko (kaj aliaj poste), estis priskribitaj de iuj kiel ŝercoplena, ili estis instigitaj de frusto pro legitimaj zorgoj. La origina protesta evento estis instigita de usona Limpatrolo kiu starigis vojbaron kaj kontrolpunkton, kiuj tre ĝenis loĝantojn kaj turistojn. Respubliko Konko festas [[Sendependeco|Sendependecan]] Tagon ĉiun 23-an de aprilo kiel parton de tutsemajna festivalo de agadoj implikantaj multajn entreprenojn en Key West, inkluzive de lokaj rumdistilejoj kiel "Chef Distilled". La organizo — Suverena Menso-Ŝtato, celanta nur alporti pli da humuro, varmeco kaj respekto al mondo urĝe bezonanta ĉiujn tri, laŭ sia forpasinta ĝenerala sekretario, Peter Anderson — estas grava turisma antaŭenpuŝilo por la regiono. == Historio == En 1982, la usona Limpatrolo starigis vojbaron kaj kontrolpunkton sur Usona Ŝoseo 1, iom norde de la kuniĝo de Vojo Monroe-Kantono 905A kaj Vojo Miami-Dade-Kantono 905A kun Usona Ŝoseo 1 (la solaj du vojoj konektantaj la Floridajn Rifojn kun la kontinento), antaŭ la drinkejo Lasta Ŝanco Drinkejo, iom sude de Urbo Florida. Veturiloj estis haltigitaj kaj serĉitaj pro drogoj kaj neleĝaj enmigrintoj. La Urba Konsilio de Key West plurfoje plendis pri la ĝeno por vojaĝantoj al kaj de Key West, asertante ke ĝi damaĝis la gravan turisman industrion de la Florida Rifoj. Orientaj Aviadkompanioj (angle "Eastern Air Lines"), kiu havis bazon ĉe la Internacia Flughaveno de [[Miamo]], vidis ŝancon kiam la vojbaroj estis establitaj; "Orientaj" tiutempe estis la sola aviadkompanio kiu establis ĵet-servon al la Internacia Flughaveno de Key West, fidante ke vojaĝantoj de Key West al Miamo preferos flugi anstataŭ atendi policojn serĉadi iliajn veturilojn. Kiam la plendoj de la Urba Konsilio restis neresponditaj de la usona federacia registaro kaj provoj akiri malpermeson kontraŭ la vojbaro malsukcesis en tribunalo, kiel formo de protesto, urbestro Dennis Wardlow kaj la Konsilio deklaris la sendependecon de Key West la 23-an de aprilo 1982. Ĉar multaj lokaj civitanoj estis nomataj Konkoj, la mikronacio prenis la nomon Respubliko Konko. Kiel parto de la protesto, urbestro Wardlow estis proklamita ĉefministro de la Respubliko, kiu tuj deklaris militon kontraŭ la Unuiĝintaj Ŝtatoj (simbole rompante malfreŝan kuban panon sur la kapo de maristo vestita en mararmea uniformo), rapide kapitulacis post unu minuto (al la maristo en la uniformo), kaj petis unu miliardo da dolaroj en eksterlanda helpo. Oficialuloj de Respubliko Konko estis invititaj al la Pintkunveno de Amerikoj en Miamo en 1994, kaj reprezentantoj de Respubliko Konko estis oficiale invititaj al la Florida Jubileo de 1995. La falsa secesio kaj la eventoj ĉirkaŭ ĝi generis grandan diskonigon por la malfacila situacio de la Floridaj Kajoj — la vojbaro kaj kontrola stacio estis forigitaj baldaŭ poste. Ĝi ankaŭ rezultigis la kreon de nova avenuo de turismo por la Floridaj Kajoj. == Invadoj de 1995 == {{polurinda}} La 20-an de septembro 1995, oni raportis ke la 478-a Bataliono pri Civilaj Aferoj de la Rezervo de la Usona Armeo devis fari trejnan ekzercon simulantan invadon de fremda insulo. Ili devis surteriĝi en Key West kaj fari aferojn kvazaŭ la insulanoj estus fremduloj. Tamen, neniu el la 478-a informis la oficistojn de Respubliko Konko pri la ekzerco. Vidante alian ŝancon por diskonigo, Wardlow kaj la fortoj malantaŭ la 1982-a secesio de Respubliko Konko mobilizis la insulon por tutskala milito, sendante la ŝonenon "Western Union" ataki envenoman ŝipon de la [[Marborda patrolo|"UMG" (Usona Marborda Gvardio)]] per akvobalono, konkokuketo kaj malfreŝa kuba pano (al kio la "UMG" respondis per siaj fajrinsxutilo, rapide finante la batalon), kaj protestis al la Ministerio de Defendado pro arranĝado de ĉi tiu ekzerco sen konsultado de la urbaj oficialuloj. La gvidantoj de la 478-a eldonis apologia deklaron la sekvan tagon, dirante ke ili neniel intencis alfidi aŭ malicxoni la sovereĉon de Respubliko Konko, kaj ĉesigis per kapitula ceremonio la 22-an de septembro. Dum la usona federacia ŝuteno de 1995 kaj 1996, kiel protesto, la Respubliko sendis flotilaron de Respublika Mararmeo, civila, kaj pompista ŝipoj al Forto Jefferson, situanta en Nacia Parko Sxxa Tortugoj, por reoperi ĝin. La ago estis nomita tutskala invado de Respubliko Konko. Inspiritaj de penoj de la Internacia Instituco Smithsonian por malfermi siajn museojn per privata donacado, lokaj civitanoj kolektis privatan monon por teni la parkon funkcanta (ĉar ferxita parko damaĝus la turismo-dependan lokan ekonomion), sed ne povis trovi iun akcepti la monon kaj reoperi la parkon. Kiam oficialuloj provintis eniri la monumento, ili ricevis citaĵon. Kiam la citaĵo estis kontestita en tribunalo la sekvan jaron, la rezulta kazo, La Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko kontraŭ "Peter Anderson", estis rapide dropsita. == Anekso de Ponto Sepa-Mejlo == {{polurinda}} La 13-an de januaro 2006, "Peter Anderson" (la defendito en la Sxxa Tortugoj kazo de 1995 ĝis 1996) pretendis aneksaji la forlasitan duonon de Ponto Sepa-Mejlo, kiu estis anstataŭita per paralela duonon en 1982. La movo estis respondo al neatraktita evento pri kuban rifuĝintoj. La antaŭan januaron 4-an, dek-kvin kuban rifuĝintoj alvenis al la ponto, sed ili estis revenditaj al Kubo de la usona Limpatrolo ĉar la usona registaro deklaris la ponton malsxan-piedon lokon sub la malsxan-piedon/sxan-pieda politiko. La racio estis ke, ĉar du sekcio de la duonponto estis forigita kaj ĝi ne plu estis konektita al tero, ĝi ne estis parto de usona teritorio ĉi tie la sxan-pieda regulo aplikis, kaj do la rifuĝintoj ne povis resti. "Anderson", kaptante la ŝancon de la usona aparencekvara malaceno de la forlasita duonponto, pretendis ĝin por la Respubliko. Li esprimin esperon uzi la ponton por ekonomia, ekologie-amika loĝado. En respondo, "Russel Schweiss", parolanto de Guberniestro "Jeb Bush" de Florido, deklaris: Kun tuta respekto al Respubliko Konko, la ponto apartenas al la tuta popolo de Florido, kaj ni ne aktuale negocias vendi ĝin. La rifuĝinta decido estis poste invertita, sed nur post la rifuĝintoj estis revenditaj al Kubo. == Nuna Historio == {{polurinda}} En alia protesto, komencinta en 2008, la nordaj Florida Ŝlosiloj inkluzive de "Key Largo" formis apartigon de Respubliko Konko konata kiel la Sendependa Nordegta Teritorio de Respubliko Konko. Alportantoj asertos ĉi tiu apartico estas rezulto de malkonsentoj super la difino kaj uzo de la termino Respubliko Konko. En 2022, la suda pointero-buojo mencias Respublikon Konkon. == Suveniraj Pasportoj kaj Vetura Registrado == {{polurinda}} Per sia retejo, la Respubliko eldiras pasportojn kiel suveniro, sed iuj klareve acxetis ilin en la misara opinio ke ili estas leĝitimaj vojagxa kaj identeca dokumentoj. Ĝuste post la atako de septembro 11, [[Federacia Buroo de Enketado|"FBE"(Federacia Buroo de Enketado)]]-enketistoj pensis ke cxapelado "Mohamed Atta" eble acxetis Respublikaj Konkaj pasporton el la retejo. Internacia vetura registra kodvipoj povas ankaŭ esti acxetita el vendanto en Key West, portante la inicialo "KW" kaj "CR" — la landaj kodoj por Kowajto kaj Kostariko. == Militaro == {{polurinda}} Respubliko Konko aktive tenas Armeon, Mararmeon, kaj Aerarmeon kies cxefa devo estas helpi reaktuali la Grandan Sxan-Batalon de 1982 kaj la reprenon de Forto Jefferson. La Respublika Mararmeo konsistas el almenaŭ dek civila ŝipo kaj la ŝoneno "Wolf" sub la komando de Amiralo "Finbar Gittelman". La Armeo konsistas el la 1-a Konkaj Artilerio, garnizona en Forto Taylor. La Respublika Aerarmeo havas pli ol duzeon nomitajn aviadilojn en sia floto. La flagŝipo, 1942-a Waco, estis flugita de "Fred R. Cabanas", legenda ŝercd-piloto kaj ambasadoreto de Respubliko Konko ĉe aeraj spektakloj tutmonde. "Fred" estis deklarita Generalo de la Aerarmeo post interkapti defektantan kuban "MiG-23" per sia "Pitts Special" en 1991. Post sia morto en januaro 2013, "Fred" estis sukcesita de sia filo, "Raymond Cabanas". == En Literaturo == {{polurinda}} Iuj el la rakonto en la 1989-a scienca fantazio romano de "Joe Haldeman" Acxeto de Tempo okazas en Respubliko Konko, senpaca loko kie murdoj kaj aliaj agoj estas perfekte leĝaj. Scienca fantazio-verkisto "Spider Robinson"-a serio Callahan's Crosstime Saloon pri irlanda drinkejo plena de tempovojagxantoj, aliulanoj kaj muzikistoj trovxas sin okazelataj al Respubliko Konko en la 2000-a romano Callahan's Key. == Nacia himno == {{polurinda}} En 1994, "Joe" kaj "Meri-Lynn Britz" verkis la nacian himnon de Respubliko Konko. Ĝi estis registrita de la bando "Key Lime Pie" kaj balotita kaj akceptita de la Urbaj Komisiaro de Key West. == Vidu ankaŭ == * [[Forgottonia]], secesia movado en Ilinojo en la 1970-aj jaroj * [[Marista Respubliko de Eastport]], secesia movado en Annopolo, Marilando == Fontoj == # Mallonga historio de Respubliko Konko (http://www.conchrepublic.com/history.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121102113712/http://www.conchrepublic.com/history.htm |date=2012-11-02 }}) # "Cruz", Georgina (27-a de marto 2009). Ĉirkaŭ Florido en malfrua aprilo: Respubliko Konko-celebrado en Key West plus eventoj en Venusco, Daytona, Orlando kaj Sankta Augustino. Orlando Sentinel. # Chef Distilled – Key West Unua Leĝita Rumdistilejo. Stogie Press. 1-a de februaro 2015. # Reno Gazette-Journal # "John Ryan", "George Dunford" & "Simon Sellars" (2006). Mikronacio. Lonely Planet Publications. p. 131. ISBN 1-74104-730-7. # "John Ryan", "George Dunford" & "Simon Sellars" (2006). Mikronacio. Lonely Planet Publications. p. 133. ISBN 1-74104-730-7. # Key West al Forto Jefferson-a Respubliko Konkaj Plenaro # Respubliko Konko conchrepublic.com # Konkaj Roaro por Ponto-Aneksacio. Asociita Prezo. 14-a de januaro 2006. # Ribelo en Respubliko Konko. KeysNews.com. 30-a de decembro 2008. # "Babson", Jennifer (3-a de oktobro 2001). Atta Eble Akiris Pasporton de Respubliko Konko. The Miami Herald. # Respublika Konkaj Militaj Fortoj - La Oficiala Retejo www.conchrepublicmilitaryforces.com # Memorante la aviad-grandan "Fred Cabanas". Asocio de Propranoj kaj Piloton de Aviadiloj. 16-a de januaro 2013. # "Jones", Lindsay (12-a de junio 2004). La Generalo de Key West fluos en la aeraj spektaklo de "St. Lucie". The Palm Beach Post. # "Clark", Cammy (16-a de januaro 2013). Key West-a audaca piloto "Fred Cabanas" mortas en kraŝo en Meksiko. The Miami Herald. # "Raymond Cabanas" Deklarita Generalo de Respubliko Konko Aerarmeo. Key West Biplanes. 26-a de marto 2013. # "Shearer", Victoria (2008). Ĝi Okazis en la Floridaj Ŝlosiloj. Globe Pequot Press. p. 82. ISBN 978-0762740918. == Eksteraj Ligiloj == * Oficiala Retejo de Respubliko Konko [https://www.conchrepublic.com/] • Retejo de la Respublika Konkaj Militaj Fortoj [http://www.conchrepublicmilitaryforces.com/] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Mikronacioj]] [[Kategorio:Florido]] dotfck2w8az0kj30tthxn37hseasofw Christian Ferdinand Schulze 0 944524 9405713 9381457 2026-06-17T20:11:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405713 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Christian Ferdinand SCHULZE''' (naskiĝinta la {{daton|17|1|1774}} en [[Lepsiko]], mortinta la {{Daton|2|12|1850}} en [[Gotha|Gotao]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|klasika filologo]] kaj historiisto. == Vivo == Estante filo de komercisto li pasigis (post frua forpaso de la gepatroj) la junulajn jarojn ĉe la familia amiko [[Friedrich Wilhelm Döring]]. En 1784 li ekfrekventis la [[katedrala Gimnazio (Naumburg)|Katedralan Gimnazion]] de Naumburg; kiam Döring transloĝiĝis Gotaon, Schulze eklernantis ĉe la [[ernestinum (Gotha)|Ernestinum-gimnazio]] de Gotao. Tie estis liaj instruistoj [[Friedrich Jacobs]], [[Friedrich von Schlichtegroll]] kaj [[Johann Friedrich Salomon Kaltwasser]]. Inter 1792 kaj 1796 li studis teologion kaj filologion ĉe la [[friedrich-Schiller-Universitato Jena|universitato de Jena]] kun magistriĝo kaj doktoriĝo. En 1796 li sukcese finekzameniĝis je [[Dresdeno]] pri kandidateco. Li reiris Lepsikon kie li daŭrigis studojn filozofiajn kaj teologiajn. Finfine li habilitiĝis post defendo de la tezo ''Prolegomena ad Senecae librum de vita beata''. Sekvis privata docenteco kun prelegoj pri filozofio, teologio kaj moralo. En majo 1798 li fariĝis instruisto ĉe ''Pädagogium'' de [[halle (Saale)|Halle]]. Apogis lin tie ĝenerale [[August Hermann Niemeyer]]. Jam post du jaroj Schulze iĝis instruisto Gotae - kie li mem iam lernanto estis kaj lia vartpatro Döring ankoraŭ direktoris. En marto 1800, Schulze ekestis tie dua helpinstruisto kaj inspektisto de la interniejo. Tamen li de la ekdeĵoro titoliĝis profesoro. Vokiĝojn alien li ne sekvis, ekz. fare de la [[frankfurto ĉe Majno|frankfurtanoj]]. Li ja preferis resti Gotae, kie la salajro pli kaj pli kreskis. En 1840, malantaŭ la foriro de [[Friedrich Kries]], li iĝis unua historiprofesoro. Ok jarojn poste li pensiiĝis. Krom instruado kaj verkado li ankaŭ redaktoradis, inter 1803 kaj 1814 ĉe "National-Zeitung der Deutschen" kaj de 1828 ĝis 1850 ĉe "Gothaischer historischer Kalender". [[Adolf Moritz Schulze]] estis filo de li. == Honoroj == * 1841: duka konsilisto * 1848: ordeno ''Herzoglich Sachsen-Ernestinischer Hausorden'' == Verkoj (elekto) == * ''Prolegomena ad Senecae librum de vita beata.'' Leipzig 1797. * ''Kampf der Demokratie und Aristokratie in Rom oder Geschichte der Römer von der Vertreibung des Tarquin bis zur Erwählung des ersten plebejischen Consuls.'' Rink, Altenburg 1802. * ''Die Hauptlehren des Christentums: Ein Leitfaden bey dem frühern Religionsunterrichte.'' Ettinger, Gotha 1803. * ''Historischer Bildersaal oder Denkwürdigkeiten aus der neuern Geschichte. Ein Lehr- und Lesebuch für gebildete Stände.'' 6 Bände, Perthes, Gotha 1815–1837. ** ''Über die Benutzung der Geschichte: ein Nachtrag zum historischen Bildersaale.'' Perthes, Gotha 1841. * ''Von den Volksversammlungen der Römer.'' Perthes, Gotha 1815. * ''[https://books.google.de/books?id=I7JLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=Geschichte+des+Gymnasiums+zu+Gotha&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwj9wNPD7sPmAĥTnVwKHe8pAXwQ6AEIKTAA#v=onepage&q=Geschichte%20des%20Gymnasiums%20zu%20Gotha&f=false Geschichte des Gymnasiums zu Gotha].'' Perthes, Gotha 1824. * ''Elisabeth, Herzogin zu Sachsen und Landgräfin zu Thüringen: ein Beitrag zur Geschichte der Sachsen-Coburg-Gothaischen Lande.'' Perthes, Gotha 1832. * ''Leben des Herzogs von Sachsen-Gotha und Altenburg Friedrich II.: ein Beitrag zur Geschichte Gotha's beim Wechsel des siebzehnten und achtzehnten Jahrhunderts.'' Müller, Gotha 1851 (eldonis la filo Adolf Moritz Schulze). == Literaturo == * Max Schneider: ''Die Lehrer des Gymnasium illustre zu Gotha.'' Parto 2, Engelhard-Reyher, Gotao 1902, p. 9, n-ro. 173 ([http://digital.bib-bvb.de/view/bvbmets/viewer.0.6.1.jsp?folder_id=0&dvs=1496994135841~967&pid=11096759&locale=de&usePid1=true&usePid2=true interrete]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}). *Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Schulze,_Ferdinand&oldid=- "Schulze, Ferdinand"] - de Albert Schumann, je: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 32 (1891), p. 765–768 * ''Statistisches Handbuch der deutschen Gymnasien, für das Jahr 1836.'' Volumo 1, Krieger, Kaselo 1837, p. 529-530. == Eksteraj ligiloj == * [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100402127 ligiloj ĉe DDB] * [https://archive.thulb.uni-jena.de/hisbest/receive/HisBest_person_00013121 "Schulze, Christian Ferdinand"] - ĉe: ''UrMEL'' (de la Turinguja Universitata kaj Landa Biblioteko) * [https://www.portraitindex.de/dokumente/pnd/100402127 foto de li ĉe ''portraitindex.de''] {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Schulze, Christian Ferdinand}} [[Kategorio:Homoj rilataj al Gotha]] [[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1774]] [[Kategorio:Mortintoj en 1850]] [[kategorio:Naskiĝintoj en Lepsiko]] fwapfrreed95g1z5gaimrtvejn3hxs2 Conrad Aiken 0 944621 9405975 9381069 2026-06-18T05:42:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405975 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Conrad Potter AIKEN''' (naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1889 en [[Savannah]], [[Georgio]] – mortis la 17-an de aŭgusto 1973 samloke) estis usona verkisto, aŭtoro de poemoj, romanoj, noveloj, teatraĵo kaj aŭtobiografio.<ref name="Conrad Aiken2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Conrad-Aiken|title=Conrad Aiken|website=Britannica|access-date=July 6, 2020}}</ref> Li estis la usona Poeto Laureato de 1950 ĝis 1952. En sia matura, forte esotera poezio, li provis krei "absolutan" poezion, por kiu li ĉerpis ŝablonojn el muziko. Lia liriko estas sensuala, psikologia kaj filozofia. Ĝi havis certan gravecon por la intermilita liriko en Usono. La tomboŝtono de Aiken en la tombejo Bonaventure ĉe la bordoj de la rivero Savannah famiĝis post mencio en la furorlibro de [[John Berendt]], ''Noktomezo en la Ĝardeno de Bono kaj Malbono.'' Laŭ loka legendo, Aiken deziris tomboŝtonon en la formo de [[benko]], invitante vizitantojn halti kaj trinki [[Madejro|Madejran]] vinon. La surskribo legas: ''"Donu mian amon al la mondo'' " kaj "''Cosmos Mariner - Celloko Nekonata''". == Verkado == Liaj fruaj rakontoj, aparte, estis forte influitaj de [[Simbolismo]]. En 1930, Conrad Aiken gajnis la Pulitzer-premion por Poezio pro siaj ''Elektitaj Poemoj''. Li verkis la novelon ''"Silent Snow, Secret Snow"'' (Silenta neĝo, sekreta neĝo, 1934), kiu ofte estas inkludita en antologioj. Liaj kolektitaj poemoj inkluzivas ''"Earth Triumphant"'' (Triumfa Tero, 1914), ''"The Charnel Rose"'' (La Ostejroza Rozo, 1918), kaj ''"And In the Pendant Gardens"'' (Kaj en la pendĝardenoj, 1933). La frua verkado de Aiken estis markita de malakcepto de ĉefaj poeziaj movadoj kaj prefero por ekzameni la kompleksecojn de la homa psiko en siaj poemoj, kio distingis lin de poetoj de lia tempo. Aiken estis profunde influita de la poezio de [[Walt Whitman]].<ref name=":0">[https://www.enotes.com/topics/conrad-aiken/criticism/aiken-conrad/louis-untermeyer-essay-date Criticism: Conrad Aiken: Our Best Known Unread Poet - Louis Untermeyer - eNotes.com], 2025-07-31</ref> Inspirita de Whitman, li adoptis malpli formalajn strukturojn, pli liberan movadon ene de la linioj de la poemo, flekseblan rimon kaj nelinian progreson.<ref name=":1">Calvin S. Brown, ''[https://www.jstor.org/stable/41397003 The Achievement of Conrad Aiken]'', The Georgia Review 27, 1973, pp. 477–488</ref> Whitman, konata pro la muziktalento de sia lingvo, influis Aiken por krei fluajn, poeziajn liniojn kun interna [[Harmoniscienco|harmonio]], ripeta uzo de [[Notvaloro|ritmoj]] kaj emfazo de [[Sonoreco|sonoro]].<ref name=":2">Marcin Stawiarski, [https://www.academia.edu/35156257/Words_and_Music_Boundaries_Conrad_Aiken_and_his_Ambiguous_Musicality_of_Poetry_Words_and_Music_Boundaries_Conrad_Aiken_and_his_Ambiguous_Musicality_of_Poetry Words and Music Boundaries: Conrad Aiken and his Ambiguous Musicality of Poetry Words and Music Boundaries: Conrad Aiken and his Ambiguous Musicality of Poetry doi: 10.14672/20171302]</ref> Ĉi tiu riĉa poezia fluo foje similis [[Muzika komponaĵo|muzikan komponaĵon]], specon de [[simfonio]].<ref name=":2" /> La poezio de Whitman ankaŭ malfermis la pordon al aŭtentika persona esprimo kaj strebado al psikologia profundo. Aiken daŭrigis ĉi tiun linion, esplorante la homan psikon, [[Sonĝo|sonĝojn]] kaj [[Konscio|konscion]].<ref name=":3">Emma Baldwin, ''[https://poemanalysis.com/conrad-aiken/biography/ Conrad Aiken: A Life Shaped by Poetry]'' ĉe retejo Poem Analysis, 2025-07-31</ref> Lia poezio plonĝas en la profundojn de la homa psiko kaj sperto, provante kompreni kaj esprimi la psikologian kompleksecon de la homo. Multaj el liaj poemoj estas saturitaj per sonĝaj bildoj, universalaj simboloj kaj enhavo, kiu tuŝas la [[Subkonscio|subkonscion]] kaj la limon inter [[realeco]] kaj [[imago]].<ref name=":3" /> Aiken profunde interesiĝis pri [[psikanalizo]] kaj atestis, ke liaj skribaĵoj estis influitaj de la esplorado de [[Sigmund Freud]], [[Carl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Otto Rank]], [[Sándor Ferenczi (psikiatro)|Sandor Ferenczi]], [[Alfred Adler]] kaj aliaj [[Profunda psikologio|profundaj psikologoj]].<ref name=":0" /> Aiken vidis la serĉadon de mem-identeco kaj la rilaton inter la individuo kaj la socio kiel centrajn temojn en sia poezio. Laŭ li, moderna homo estas en konstanta lukto por kompreni sin mem kaj difini sian lokon en ŝanĝiĝanta mondo.<ref>''[https://www.blueridgejournal.com/poems/poetbio_a-d.htm Poet Bios]'' ĉe www.blueridgejournal.com, 2025-07-31</ref> Li celis kompreni kiel persono povas resti fidela al si mem kaj samtempe senti senton de aparteno al la socio, samtempe konsciante pri soleco kaj la bezono de konekto kun aliaj.<ref>Mary Jauchen, ''[https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc164007/m2/1/high_res_d/n_04514.pdf#page=72 The Divine Pilgrimage of Conrad Aiken: a Study of his Poetic Quest for Personal Identity: Thesis for the Degree of Master of Arts, North Texas State University]'', 1972, pp 72-74</ref> En unu el siaj verkoj, li priskribas la dialogon inter la interna kaj la ekstera: li argumentas, ke persono devas fari duoblan serĉadon - rigardante internen en si mem, sed ankaŭ eksteren, al la socio kaj la mondo. Ne ekzistas simpla solvo al ĉi tiu streĉiteco; identeco estas daŭra procezo de [[observado]], [[memoro]], internaj [[Kontraŭdiro (filozofio)|kontraŭdiroj]] kaj traktado de [[kaoso]] kaj [[necerteco]]. Aiken uzas la bildojn de vintro, malpleneco kaj neĝo ne nur por priskribi la solecan animon, sed ankaŭ por montri, ke individuaj homaj spertoj ĉiam estas ligitaj al la pli vasta ĉirkaŭa realeco.<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/literature-and-writing/preludes-memnon-conrad-aiken Preludes for Memnon by Conrad Aiken {{!}} EBSCO Research Starters]'' ĉe www.ebsco.com, 2025-07-31</ref> Influite de sia tragika vivkuro, Aiken verkis amplekse pri [[perdo]] kaj la serĉado de signifo. Ĉi tiuj esprimiĝas en melankolia etoso, kaj en liaj traktadoj de temoj de [[funebro]], detruo, [[traŭmato]], memoro kaj spirita ĉieliro de interne.<ref name=":1" /> Lia volemo devii de la poeziaj konvencioj de sia tempo kaj redifini la usonan poezian sperton samtempe formante unikan stilon igis lin centra figuro en usona [[modernismo]]. == Verkaro == * ''Earth Triumphant'', (1911, poezio) * ''The Jig of Forslin'', (1916, rakonta poemo) * ''The Charnel Rose'', (1918, poezio) * ''The Blue Voyage'', (1926, romano) * ''Costumes and Eros'', (1929, rakontoj) * ''Gehenna'', (1930, rakontoj) * ''Selected Poems'', (1930, poezio) * ''John Death: A Metaphysical Legend'' (1931, poezio) * ''Great Circle'', (1933, romano) * ''And In the Hanging Gardens'', (1933, poezio) * ''Silent Snow, Secret Snow'', (1934, rakontoj) * ''Among the Lost People'', (1934, rakontoj) * ''Bring! Bring! Bring!'', (1935, rakontoj) * ''King Coffin'', (1935, romano) * ''A Heart for All the Gods of Mexico'', (1939, romano) * ''Conversations'', (1940, romano) * ''Skylight One'', (1949, poezio) * ''The Collected Stories of Conrad Aiken'', (1960, rakontoj) * ''Morning Song for Lord Zero'', (1963, poezio) * ''Cats And Bats And Things With Wings'', (1965, poezio) * ''Thee'', (1967, poezio) * ''Being the Diary of a Queer Man'', (1971, poezio) * ''Ushant'', (1973, membiografia romano) * ''Charnel Rose, Senlin and Other Poems'', (1982, poezio) == En Esperanto aperis == * Preludo 29: trad. [[William Auld]], aperis en ''Omaĝoj, Poemtradukoj'' (1987), pp 5-6. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Gutenberg author|id=570|name=Conrad Aiken}} * [http://www.blackcatpoems.com/a/conrad_aiken.html Poems by Conrad Aiken] Ampleksa kolekto de la poezio de Aiken * [https://web.archive.org/web/20060929032831/http://www.harvardsquarelibrary.org/unitarians/aiken.html Conrad Aiken: Unitarian Prodigy Poet] Biografio * LitWeb.net: Conrad Aiken Biography at the Wayback Machine ({{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927194037/http://www.litweb.net/biography/189/Conrad_Aiken.html|date=September 27, 2007|title=LitWeb.net: Conrad Aiken Biography}} September 27, 2007) * [https://web.archive.org/web/20110930074056/http://www.geckotales.com/bonaventure_cemetery.htm Conrad Aiken's Grave in Savannah, Georgia] * [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-454&sug=y New Georgia Encyclopedia entry]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121010000000/https://web.archive.org/web/20121010134233/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-454&sug=y |date=2012-10-10 }} October 10, 2012, at the Wayback Machine * [http://theotherpages.org/poems/poem-ab.html#aiken Index entry for Conrad Aiken at Poets' Corner] * [http://famouspoetsandpoems.com/poets/conrad_aiken/biography Famous Poets and Poems, Aiken Biography] * [http://www.bookrags.com/biography/conrad-aiken/ Bookrags.com] * [http://www.libs.uga.edu/gawriters/aiken.html Libs.uga.edu] * [http://nbapoetryblog.squarespace.com/journal/2011/2/18/1954.html Collected Poems by Conrad Aiken on the National Book Awards Poetry Blog]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140403000000/https://web.archive.org/web/20140403153805/http://nbapoetryblog.squarespace.com/journal/2011/2/18/1954.html |date=2014-04-03 }} April 3, 2014, at the Wayback Machine * [http://nrs.harvard.edu/urn-3:FHCL.Hough:hou01346 Guides to Conrad Aiken's prose], [http://nrs.harvard.edu/urn-3:FHCL.Hough:hou01345 poetry], and [http://nrs.harvard.edu/urn-3:FHCL.Hough:hou01347 correspondence] at [https://web.archive.org/web/20111121125844/http://hcl.harvard.edu/libraries/houghton/ Houghton Library], Harvard University * {{cite journal|url=http://www.theparisreview.org/viewinterview.php/prmMID/4283|title=Conrad Aiken, The Art of Poetry No. 9|journal=The Paris Review|date=Winter–Spring 1968|author=Robert Hunter Wilbur|volume=Winter-Spring 1968|issue=42}} * [http://georgiainfo.galileo.usg.edu/topics/historical_markers/county/chatham/conrad-aiken Conrad Aiken] historical marker * [http://pid.emory.edu/ark:/25593/8xx26 Conrad Aiken] at the Stuart A. Rose Manuscript, Archives, and Rare Book Library {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Aiken, Conrad}} [[Kategorio:Usonaj unitariistoj]] [[Kategorio:Studentoj de universitato Harvard]] [[Kategorio:Usonaj poetoj]] bag8rokkp68monrqgjcbk5on7odw32j Ernest Dowson 0 944684 9405989 9381483 2026-06-18T05:57:56Z Sj1mor 12103 9405989 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Ernest Christopher DOWSON''' (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1867 en Lee, [[Londono]] - mortis la 23-an de februaro 1900 en Catford, Londono) estis poeto, tradukisto kaj verkisto, asociita kun [[dekadencismo]] kaj angla [[simbolismo]]. Malgraŭ sia mallonga vivdaŭro, li faris daŭran impreson sur la literaturo de la angla [[Fin de siècle|fino de la jarcento]] per sia [[Dekadencismo|dekadencisma]] poezio. Post la morto de Dowson, lia kolektita poezio estis publikigita en eldono ilustrita de la artisto [[Aubrey Beardsley]], kun enkonduko de la poeto [[Arthur Symons]]. En 1889, Dowson enamiĝis al la dekunujara Adelaide "Missie" Foltinowicz, filino de pola restoraciposedanto. Adelaide estis la temo de unu el liaj plej konataj poemoj, "''Non Sum Qualis eram Bonae Sub Regno Cynarae''" (Mi ne estis bona sub la regno de cynarae). Li provis malsukcese konvinki ŝin edziniĝi al li,<ref>Anon (1968), pp. 61-2.</ref> sed ŝi edziniĝis al alia<ref>Richards, (n.d.)</ref> kaj rezulte li faris en malespero. == Verkaro == * ''A comedy of masks: a novel'' (1893) kun Arthur Moore. * ''Dilemmas, stories and studies in sentiment'' (1895) * ''Verses'' (1896) * ''The Pierrot of the minute: a dramatic phantasy in one act'' (1897) * ''Decorations in Verse and Prose'' (1899) * ''Adrian Rome'' (1899) Com Arthur Moore. * ''Cynara: a little book of verse'' (1907) * ''Studies in sentiment'' (1915) * ''The Poems and Prose of Ernest Dowson, With a Memoir by Arthur Symons'' (1919) * ''Letters of Ernest Dowson'' (1968) * ''Collected shorter fiction'' (2003) == En Esperanto aperis == * ''Non sum qualis erain bonae sub regno Cinarae'' kaj ''Feĉo'': trad. [[William Auld]], aperis en ''Omaĝoj, Poemtradukoj'' (1987). == Referencoj == {{Referencoj}} == Fontoj == * Anon (1968) "Ernest Dowson", en ''Essays and Reviews from the Times Literary Supplement 1967'', London: Oxford University Press, pp. 55–63. Originally published in the ''Times Literary Supplement'', 2 November 1967. * Richards, Bernard (n.d.). "Dowson, Ernest Christopher (1867–1900), poet", en Oxford Dictionary of National Biography online, (abono necesa), prenita la 30-an de aprilo 2014. == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20180305033324/http://poetry.elcore.net/CatholicPoets/Dowson/index.html ''Poemoj'' (1900)] * [https://web.archive.org/web/20090429233226/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/103.html Kelkaj el la poemoj de Dowson], tra la [[Universitato de Toronto]] * [https://www.victorianweb.org/authors/symons/dowson.html La membiografio de Arthur Symons pri Dowson] * {{Gutenberg|id=2775}} * [https://web.archive.org/web/20091103010040/http://www.saltpublishing.com/horizon/issues/03/text/evans_bush_katy_article.htm "Dowson, Schoenberg kaj la Naskiĝo de Modernismo" en ''Horizon Review''] * Teksto de [https://www.timwhittingham.com/news-blog/post/days-of-wine-roses "Tagoj de Vino kaj Rozoj"] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Dowson, Ernest}} [[Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo]] [[Kategorio:Anglaj poetoj]] [[Kategorio:Anglaj tradukistoj]] [[Kategorio:Anglaj verkistoj]] 16bmx4qgdcf70pjjktijo9l89hsplrm Cecil Day-Lewis 0 944686 9405433 9383643 2026-06-17T12:22:58Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405433 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[Dosiero:Cecil Day-Lewis by Sir William Rothenstein.jpg|eta|Portreto lia]] [[Dosiero:Cecil_Day_Lewis_headstone,_geograph.jpg|dekstra|eta|267x267ra|Tomboŝtono de Cecil Day-Lewis en la tombejo de Stinsford]] '''Cecil DAY-LEWIS''' (naskiĝis la 27-an de aprilo 1904 en Ballintubber, [[Graflando Laois]], [[Irlando]] - mortis la 22-an de majo 1972 en [[Londono]]) estis irland-brita verkisto kaj poeto, kiu komence verkis [[Socia kritiko|socie kritikan]] prozon kaj poste fariĝis kortega poeto de 1968 ĝis sia morto. Li komencis per verkado de radikala maldekstra prozo, konforme al sia engaĝiĝo al la grupo de marksismaj verkistoj kolektitaj en [[Universitato de Oksfordo|Oksfordo]], kie li studis, ĉirkaŭ [[Wystan Hugh Auden]] kaj [[Stephen Spender]]. De 1935 ĝis 1966, li ankaŭ verkis [[mistera fikcio|misterrakontojn]] sub la pseŭdonimo '''Nicholas Blake''', el kiuj la plej multaj prezentas la fikcian detektivon Nigel Strangeways, komencante per ''[[:en:A_Question_of_Proof|A Question of Proof]]'' (1935). Dum la [[Dua Mondmilito]] li laboris kiel redaktisto de publikaĵoj en la Ministerio pri Informo de la brita registaro kaj ankaŭ servis en la Musbury- filio de la [[:en:Home_Guard_(United_Kingdom)|Hejmgvardio]].<ref>Leo McKinstry: ''Operation Sealion: How Britain Crushed the German War Machine's Dreams of Invasion in 1940''. London: John Murray Publishers, 2015, 201. {{ISBN|1848547048}}.</ref> Post la milito, Day-Lewis distancigis sin de la marksisma ideologio kaj turnis sian poezion al privata vivo. De 1951 ĝis 1956, li estis ''Profesoro pri Poezio'' ĉe la [[Universitato de Oksfordo]]. En 1968, Reĝino [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a]] nomumis lin ''Poeto-Laureato'', posteno kiu inkluzivas verkadon de poemoj por kortegaj kaj ŝtataj okazoj. Li estis la patro de la aktoro Siro [[Daniel Day-Lewis]] kaj la kuiristo Tamasin Day-Lewis. == Verkaro == === Poezio === * ''Transitional Poem'' (1929) * ''From Feathers to Iron'' (1931) * ''Collected Poems 1929–1933'' (1935) * ''A Time to Dance and Other Poems'' (1935) * ''Overtures to Death'' (1938) * ''Word Over All'' (1943) * ''Short Is the Time'' (1945) * ''Selected Poems'' (1951) * ''Walking Away'' (1956) * ''Collected Poems'' (1954) * ''Pegasus and Other Poems'' (1957) * ''The Gate, and Other Poems'' (1962) * ''The Whispering Roots and Other Poems'' (1970)<ref name="infoplease">[http://www.infoplease.com/ce6/people/A0814844.html Day Lewis, C], Infoplease</ref> * ''The Complete Poems of C. Day-Lewis'' (1992)<ref name="bbc">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/bbcfour/audiointerviews/profilepages/daylewisc2.shtml|title=BBC|access-date=9 July 2019|archive-date=14 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080514070213/http://www.bbc.co.uk/bbcfour/audiointerviews/profilepages/daylewisc2.shtml|url-status=dead}}</ref> * Kiel redaktoro (kune kun [[:en:L._A._G._Strong|L. A. G. Strong]]): ''A New Anthology of Modern Verse 1920–1940'' (1941) * Kiel redaktoro (kune kun [[:en:John_Lehmann|John Lehmann]]): ''The Chatto Book of Modern Poetry 1915–1955'' (1956) === Eseoj === * ''A Hope for Poetry'' (1934)<ref name="infoplease" /> * ''Poetry for You'' (1944) * ''The Poetic Image'' (1947) * ''The Lyric Impule'' (1965) === Tradukaĵoj === * [[Georgiko]] de [[Vergilio|Virgilio]] (1940)<ref>Eltiraĵo el ĉi tio, "Orpheus and Eurydice", aperis en ''The Queen's Book of the Red Cross''.</ref> * ''Le Cimetière Marin'' de [[Paul Valéry]] (1946) * [[Eneado]] de Virgilio (1952) * Bukolikoj ([[d:Q546203]]) de Virgilio (1963)<ref name="infoplease" /><ref name="bbc" /> === Romanoj publikigitaj sub la pseŭdonimo Nicholas Blake === * ''A Question of Proof'' (1935) * ''Thou Shell of Death'' (1936) * ''There's Trouble Brewing'' (1937) * ''The Beast Must Die'' (1938) * ''The Smiler with the Knife'' (1939) * ''Malice in Wonderland'' (1940) * ''The Case of the Abominable Snowman'' (1941) * ''Minute for Murder'' (1947) * ''Head of a Traveller'' (1949) * ''The Dreadful Hollow'' (1953) * ''The Whisper in the Gloom'' (1954) * ''A Tangled Web'' (1956) * ''End of Chapter'' (1957) * ''A Penknife in My Heart'' (1958) * ''The Widow's Cruise'' (1959) * ''The Worm of Death'' (1961) * ''The Deadly Joker'' (1963) * ''The Sad Variety'' (1964) * ''The Morning after Death'' (1966) * ''The Private Wound'' (1968) == En Esperanto aperis == * La duobla vizio, La virino sola, Proksimaj ree al l’ insul’ legenda: trad. [[William Auld]], aperis en ''Omaĝoj, Poemtradukoj'' (1987). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb nomo|86671|Cecil Day-Lewis}} * [http://www.cleo.net.uk/resource/newsreel Day-Lewis's poem '"Newsreel" read over footage from 1930s Pathe newsreels] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080820064702/http://www.cleo.net.uk/resource/newsreel |date=2008-08-20 }} * [http://catalogue.bl.uk/F/?func=file&file_name=login-bl-list ''C. Day Lewis, A Revised Bibliography, 1929–39 and Index of MSS Locations with Introductory Notes'']{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091026000000/https://web.archive.org/web/20091026163422/http://www.geocities.com/helenvict0r/Doudney_works.html |date=2009-10-26 }} 26-a de oktobro 2009 ĉe la Wayback Machine de Nick Watson, (65-paĝa broŝuro, Radged Press, 2003) * [http://www.extrageographic.org/magazine/arts/2005/050502_ode_to_international_brigade.html The Volunteer – An ode to the International Brigade by Cecil Day Lewis] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Day-Lewis, Cecil}} [[Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio]] [[Kategorio:Irlandaj poetoj]] [[Kategorio:Irlandaj verkistoj]] [[Kategorio:Anglaj poetoj]] [[Kategorio:Anglaj verkistoj]] c95lzn9itfy5aijfob3nuej6go04b2c Clarence Seedorf 0 945665 9405925 9390569 2026-06-18T02:23:38Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405925 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Clarence Clyde SEEDORF''', nederlanda prononco: /ˈklɛrəns ˈseːdɔrf/ (naskita la 1-an de aprilo 1976 en [[Paramaribo]], [[Surinamo]]) estas nederlanda iama profesia [[Futbalo|futbalestro]] kaj [[Futbalisto|ludanto]]. Li estas rigardata de multaj kiel unu el la plej grandaj [[Mezkampulo|mezkampuloj]] de ĉiuj tempoj.<ref>{{Cite web|date=6 March 2021|title=The interminable force of Clarence Seedorf|url=https://boxtoboxfootball.uk/the-interminable-force-of-clarence-seedorf/|access-date=5 June 2022|website=Box To Box Football|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814151212/https://boxtoboxfootball.uk/the-interminable-force-of-clarence-seedorf/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 April 2021|title=SportMob – Facts about Clarence Seedorf, the Dutch legend|url=https://sportmob.com/en/article/956344-Facts-about-Clarence-Seedorf-the-Dutch-legend|access-date=5 June 2022|website=SportMob|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240422123530/https://sportmob.com/en/article/956344-facts-about-clarence-seedorf-the-dutch-legend|archivedate=2024-04-22}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bishop|first=Callum|date=2024-10-08|title=The 20 greatest midfielders in football history have been ranked - Iniesta 6th|url=https://www.givemesport.com/greatest-midfielders-in-football-history/|access-date=2024-11-30|website=GiveMeSport|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Lane|first1=Barnaby|title=Ranking the 25 Best Soccer Midfielders of All Time|url=https://www.si.com/soccer/ranking-the-25-best-soccer-midfielders-of-all-time|magazine=Sports Illustrated|date=7 February 2025|language=en-us|access-date=7 February 2025}}</ref> Li nuntempe laboras ĉefe malproksime kiel altranga sporta konsilisto kaj altranga konsultisto por la [[Esteklal FC|Futbala Klubo Esteghlal Tehran]] de la Persa Golfa Profesia Ligo.<ref>{{Cite web|last=Winters|first=Paul|date=2025-05-13|title=Clarence Seedorf steps into role as advisor at Iranian giants Esteghlal|url=https://www.flashscore.com/news/soccer-persian-gulf-pro-league-clarence-seedorf-steps-into-role-as-advisor-at-iranian-giants-esteghlal/6oiL2uwJ//|access-date=2025-06-04|website=FlashScore|language=en}}</ref> Fama pro sia potenca ŝoto, li ludis kiel ataka mezkampulo, kvankam pro sia grandeco li ankaŭ ludis kiel defensiva mezkampulo. En 2004, li estis elektita de [[Pelé]] kiel parto de la FIFA 100. Seedorf estas unu el la plej ornamitaj nederlandaj ludantoj iam ajn, kaj gajnis naciajn kaj kontinentajn titolojn ludante.<ref>{{cite web|title=Clarence Seedorf|url=http://www.voetbalcanon.nl/speler/0/Clarence_Seedorf.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714191035/http://www.voetbalcanon.nl/speler/0/Clarence_Seedorf.htm|archive-date=14 July 2014|access-date=9 July 2014|work=Voetbalcanon.nl – de Nederlandse voetbalhistorie in 22 vensters}}</ref> Li havas la distingon esti la sola ludanto kiu gajnis la [[Ĉampiona Ligo|Ĉampionan Ligon]] kvar fojojn kun tri malsamaj kluboj: kun [[Ajax Amsterdam]] en 1995, kun [[Real Madrid]] en 1998, kaj dufoje kun [[AC Milan]] en 2003 kaj 2007. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.seedorf.com Oficiala retejo de Clarence Seedorf] * [https://www.acmilan.com/en/club/legends/players/seedorf Profilo] ĉe la retejo de AC Milan * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/7570 Profilo] ĉe la retejo de la Reĝa Nederlanda Futbalasocio (nederlande) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Seedorf, Clarence}} [[Kategorio:Surinamdevenaj nederlandanoj]] [[Kategorio:Futbalistoj de la klubo Real Madrid]] [[Kategorio:Nederlandaj futbaltrejnistoj]] [[Kategorio:Konvertitoj al islamo]] hheuscta6t7vu8h498jqla3xtiofchx Christie Rampone 0 945915 9405741 9392699 2026-06-17T20:32:46Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405741 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Christie Patricia Pearce''' (antaŭe '''Rampone'''; naskita la 24-an de junio 1975) estas usona eks-profesia [[Futbalo|futbalisto]], kiu ludis kiel [[Defendulo|defendanto]]. Ŝi estas la eks-kapitano de la [[Usona virina nacia teamo de futbalo|usona nacia teamo]]. Pearce estas trifoja olimpika ora medalisto, kaj ankaŭ dufoja mondĉampionino en la [[Virina Futbala Mondpokalo]]. Ŝi estas konsiderata unu el la plej grandaj usonaj defendantoj de ĉiuj tempoj.<ref>[http://equalizersoccer.com/2013/12/19/uswnt-us-womens-soccer-all-time-best-xi-centennial-team/ US Soccer names WNT all-time Best XI], en equalizersoccer.com, la 19-an de decembro 2013</ref> Pearce ludis en kvin finaloj [[Virina Futbala Mondpokalo|de la Virina Mondpokalo de FIFA]] kaj kvar virinaj futbalturniroj de la Olimpikoj. Ŝi estas ĉampionino de la Virina Mondpokalo de FIFA en [[Virina Futbala Mondpokalo 1999|1999]] kaj [[Virina Futbala Mondpokalo 2015|2015]], kaj trifoja [[Ora medalo|ora medalisto]], gajninte ĉampionecajn titolojn ĉe la [[Somera Olimpiko 2004|Atena Olimpiko de 2004]], la [[Somera Olimpiko 2008|Pekina Olimpiko de 2008]] kaj la [[Somera Olimpiko 2012|Londona Olimpiko de 2012]]. Ŝi finis ne malpli ol la tria loko en ĉiu el la Mondpokalaj aŭ olimpikaj turniroj, en kiuj ŝi konkuris. Pearce ludis en la W-League de 1997 ĝis 1998. Ŝi ludis en du usonaj profesiaj ligoj dum la tuta tempo kiam ili funkciis; de 2001 ĝis 2003 en la WUSA kaj de 2009 ĝis 2011 en la WPS. En 2009, ludante por Sky Blue FC, ŝi samtempe funkciis kiel trejnisto de la klubo dum ŝi venkis en la Virina Profesia Futbalaj Finaloj de 2009, kaj estis nomita WPS-Sportistino de la Jaro. Pearce estis la plej maljuna ludanto kiu aperis en FIFA Virina Mondpokalo (je la aĝo de 40) ĝis Formiga konkuris en la [[Virina Futbala Mondpokalo 2019|FIFA Virina Mondpokalo de 2019]] je la aĝo de 41. Kun 311 ĉapoj, Pearce estas ankaŭ la tria plej ĉapa ludanto, vira aŭ virina, en usona kaj monda historio, post [[Kristine Lilly]] kaj [[Carli Lloyd]].<ref name="oldestplayer2">{{Cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2015/06/17/christie-rampone-oldest-player_n_7599882.html|title=Christie Rampone Is Now The Oldest Player To Appear In The Women's World Cup|date=June 17, 2015|publisher=Huffington Post}}</ref> La 9-an de junio 2021, oni anoncis, ke Pearce estos enkondukita en la Nacian Futbalan Halon de Famo en sia unua jaro de elektebleco. <ref>{{cite web|title=CHRISTIE PEARCE RAMPONE, STEVE CHERUNDOLO HEADLINE 2021 CLASS OF THE NATIONAL SOCCER HALL OF FAME|date=June 9, 2021|url=https://www.nationalsoccerhof.com/news/2021/06/christie-pearce-rampone-steve-cherundolo-highlight-hall-of-fame-class-of-2021.html|publisher=National Soccer Hall of Fame}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|www.christiepearce.com}} * [http://www.nwslsoccer.com/teams/66489023/58150147-66489078/59750177.html Christie Rampone] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150209061641/http://www.nwslsoccer.com/teams/66489023/58150147-66489078/59750177.html |date=2015-02-09 }} profilo ĉe National Women's Soccer League * [https://web.archive.org/web/20150115140555/http://www.skybluefc.com/player/christie-rampone-2/ Christie Rampone] profilo ĉe Sky Blue FC * [https://web.archive.org/web/20090911175537/http://www.ussoccer.com/Teams/WNT/R/Christie-Rampone.aspx US Soccer player profile] * [https://web.archive.org/web/20070928084022/http://wusa.com/team/?id=34&zone=players&player_id=1092 WUSA player profile] * [https://web.archive.org/web/20120318133150/http://www.axiomsport.com/clients/christierampone.htm Sports agency player profile] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rampone, Christie}} [[Kategorio:Usonaj futbalistoj]] s7qqlvyjsq1mlx99lszr7zksklr7zhr Ŝablono:Nehru-Gandhi 10 946154 9405716 9395317 2026-06-17T20:17:38Z Moldur 2507 9405716 wikitext text/x-wiki '''Genealogio de kelkaj anoj de la [[familio Nehru-Gandhi]]''' Kun vivojaroj. &nbsp;<!--{{chart top| [[Nehru–Gandhi family|Nehru-Gandhi family tree]] |template_name= Nehru-Gandhi family tree |width={{{width|100%}}}|collapsed={{{collapsed|<includeonly>yes</includeonly>}}}}} <div class="center"> --> {{Genealogia arbo/komenco|style=font-size: 90%;align=right;background:transparent;color:inherit}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | GN |GN=[[Gangadhar Nehru]]<br>(1827–1861) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | NN | | | | | | | | | | MN |y| SRT | NN=Nandlal Nehru | MN=[[Motilal Nehru]]<br>(1861–1931) | SRT=[[Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Thussu]]<br>(1868–1938) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | | | | | | |,|-|^|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| SN |y| UN | | BN |y| RR | | JN |y| KK | | | | VSN |y| RSP | | KN |SN=Shyamlal Nehru |UN=[[Uma Nehru]]<br>(1884–1963) |RR=[[Rameshwari Nehru|Rameshwari Raina]]<br>(1886–1966) |BN=[[Brijlal Nehru]]<br>(1884–1964) |JN=<big><big>'''[[Jawaharlal Nehru]]'''</big></big><br>(1889–1964) |KK=[[Kamala Nehru|Kamala Kaul]]<br>(1899–1936) |RSP=[[Ranjit Sitaram Pandit]]<br>(1893–1944) |VSN=[[Vijaya Lakshmi Pandit|Vijaya Swarup Nehru]]<br>(1900–1990) |KN=[[Krishna Hutheesing|Krishna Nehru]]<br>(1907–1967) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|^|-|.| | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | |`|-|.| | | |!|}} {{Genealogia arbo| SKN | | AKN | | | | BKN |~| MF | | IPN |y| FJG | | | | | | NP | | AGH |SKN=[[Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Nehru]]<br>(1904–1980) |AKN=Anand Kumar Nehru |BKN=[[Braj Kumar Nehru]]<br>(1909–2001) |MF=[[Fori Nehru|Magdolna Friedmann]]<br>(1908–2017) |IPN=[[Indira Gandhi|<big><big>'''Indira Gandhi'''</big></big>{{-}}(Indira Priyadarshini Nehru)]]<br>(1917–1984) |FJG=[[Feroze Gandhi|Feroze Jehangir Gandhi]]<br>(1912–1960) |NP=[[Nayantara Sahgal|Nayantara Pandit]]<br>(n. 1927) |AGH=[[Ajit Hutheesing|Ajit Gunottam Hutheesing]]<br>(1936–2017) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | |!| | | |!|}} {{Genealogia arbo| | | | | AKN | | | | | | | | SM |y| RRG | | SG |y| MA | | GS | | RAH |AKN=[[Arun Nehru|Arun Kumar Nehru]]<br>(1944–2013) |SM=[[Sonia Gandhi|Sonia Maino]]<br>(n. 1946) |RRG=[[Rajiv Gandhi|Rajiv Ratna Gandhi]]<br>(1944–1991) |SG=[[Sanjay Gandhi]]<br>(1946–1980) |MA=[[Maneka Gandhi|Maneka Anand]]<br>(n. 1956) |GS=[[Gita Sahgal]]<br>(n. 1957) |RAH=[[Ravi Hutheesing|Ravi Ajit Hutheesing]]<br>(n. 1971) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | |`|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | RRG | | PG |~| RV | | FVG |RRG=[[Rahul Gandhi|Rahul Rajiv Gandhi]]<br>(n. 1970) |PG=[[Priyanka Gandhi]]<br>(n. 1972) |RV=[[Robert Vadra]]<br>(n. 1969) |FVG=[[Varun Gandhi|Feroze Varun Gandhi]]<br>(n. 1980) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo/fino}}<noinclude><!-- [[Kategorio:Familio Nehru–Gandhi|!]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo|Nehru–Gandhi]]--> </noinclude> d6mhdysjake2ubg78io1qfni0hd361n 9405734 9405716 2026-06-17T20:30:58Z Moldur 2507 9405734 wikitext text/x-wiki '''Genealogio de kelkaj anoj de la [[familio Nehru-Gandhi]]''' Kun vivojaroj. * {{flago|IN}} = [[ĉefministro de Barato]], kun regojaroj. &nbsp;<!--{{chart top| [[Nehru–Gandhi family|Nehru-Gandhi family tree]] |template_name= Nehru-Gandhi family tree |width={{{width|100%}}}|collapsed={{{collapsed|<includeonly>yes</includeonly>}}}}} <div class="center"> --> {{Genealogia arbo/komenco|style=font-size: 90%;align=right;background:transparent;color:inherit}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | GN |GN=[[Gangadhar Nehru]]<br>(1827–1861) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | NN | | | | | | | | | | MN |y| SRT | NN=Nandlal Nehru | MN=[[Motilal Nehru]]<br>(1861–1931) | SRT=[[Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Thussu]]<br>(1868–1938) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | | | | | | |,|-|^|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| SN |y| UN | | BN |y| RR | | JN |y| KK | | | | VSN |y| RSP | | KN |SN=Shyamlal Nehru |UN=[[Uma Nehru]]<br>(1884–1963) |RR=[[Rameshwari Nehru|Rameshwari Raina]]<br>(1886–1966) |BN=[[Brijlal Nehru]]<br>(1884–1964) |JN=<big><big>'''[[Jawaharlal Nehru]]'''</big></big><br>(1889–1964)<br>{{flago|IN}} 1947-64 |KK=[[Kamala Nehru|Kamala Kaul]]<br>(1899–1936) |RSP=[[Ranjit Sitaram Pandit]]<br>(1893–1944) |VSN=[[Vijaya Lakshmi Pandit|Vijaya Swarup Nehru]]<br>(1900–1990) |KN=[[Krishna Hutheesing|Krishna Nehru]]<br>(1907–1967) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|^|-|.| | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | |`|-|.| | | |!|}} {{Genealogia arbo| SKN | | AKN | | | | BKN |~| MF | | IPN |y| FJG | | | | | | NP | | AGH |SKN=[[Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Nehru]]<br>(1904–1980) |AKN=Anand Kumar Nehru |BKN=[[Braj Kumar Nehru]]<br>(1909–2001) |MF=[[Fori Nehru|Magdolna Friedmann]]<br>(1908–2017) |IPN=[[Indira Gandhi|<big><big>'''Indira Gandhi'''</big></big><!--{{-}}(Indira Priyadarshini Nehru)-->]]<br>(1917–1984)<br>{{flago|IN}} 1966-77<br>{{flago|IN}} 1980-84 |FJG=[[Feroze Gandhi|Feroze Jehangir Gandhi]]<br>(1912–1960) |NP=[[Nayantara Sahgal|Nayantara Pandit]]<br>(n. 1927) |AGH=[[Ajit Hutheesing|Ajit Gunottam Hutheesing]]<br>(1936–2017) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | |!| | | |!|}} {{Genealogia arbo| | | | | AKN | | | | | | | | SM |y| RRG | | SG |y| MA | | GS | | RAH |AKN=[[Arun Nehru|Arun Kumar Nehru]]<br>(1944–2013) |SM=[[Sonia Gandhi|Sonia Maino]]<br>(n. 1946) |RRG=<big>'''[[Rajiv Gandhi]]'''</big><br>(1944–1991)<br>{{flago|IN}} 1984-89 |SG=[[Sanjay Gandhi]]<br>(1946–1980) |MA=[[Maneka Gandhi|Maneka Anand]]<br>(n. 1956) |GS=[[Gita Sahgal]]<br>(n. 1957) |RAH=[[Ravi Hutheesing|Ravi Ajit Hutheesing]]<br>(n. 1971) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | |`|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | RRG | | PG |~| RV | | FVG |RRG=[[Rahul Gandhi|Rahul Rajiv Gandhi]]<br>(n. 1970) |PG=[[Priyanka Gandhi]]<br>(n. 1972) |RV=[[Robert Vadra]]<br>(n. 1969) |FVG=[[Varun Gandhi|Feroze Varun Gandhi]]<br>(n. 1980) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo/fino}}<noinclude><!-- [[Kategorio:Familio Nehru–Gandhi|!]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo|Nehru–Gandhi]]--> </noinclude> 6f92e6pcyogtsecpulekivxhk87hxh8 9405735 9405734 2026-06-17T20:31:22Z Moldur 2507 Moldur movis paĝon [[Uzanto:Moldur/provejo/Nehru-Gandhi]] al [[Ŝablono:Nehru-Gandhi]] 9405734 wikitext text/x-wiki '''Genealogio de kelkaj anoj de la [[familio Nehru-Gandhi]]''' Kun vivojaroj. * {{flago|IN}} = [[ĉefministro de Barato]], kun regojaroj. &nbsp;<!--{{chart top| [[Nehru–Gandhi family|Nehru-Gandhi family tree]] |template_name= Nehru-Gandhi family tree |width={{{width|100%}}}|collapsed={{{collapsed|<includeonly>yes</includeonly>}}}}} <div class="center"> --> {{Genealogia arbo/komenco|style=font-size: 90%;align=right;background:transparent;color:inherit}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | GN |GN=[[Gangadhar Nehru]]<br>(1827–1861) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | NN | | | | | | | | | | MN |y| SRT | NN=Nandlal Nehru | MN=[[Motilal Nehru]]<br>(1861–1931) | SRT=[[Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Thussu]]<br>(1868–1938) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | | | | | | |,|-|^|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| SN |y| UN | | BN |y| RR | | JN |y| KK | | | | VSN |y| RSP | | KN |SN=Shyamlal Nehru |UN=[[Uma Nehru]]<br>(1884–1963) |RR=[[Rameshwari Nehru|Rameshwari Raina]]<br>(1886–1966) |BN=[[Brijlal Nehru]]<br>(1884–1964) |JN=<big><big>'''[[Jawaharlal Nehru]]'''</big></big><br>(1889–1964)<br>{{flago|IN}} 1947-64 |KK=[[Kamala Nehru|Kamala Kaul]]<br>(1899–1936) |RSP=[[Ranjit Sitaram Pandit]]<br>(1893–1944) |VSN=[[Vijaya Lakshmi Pandit|Vijaya Swarup Nehru]]<br>(1900–1990) |KN=[[Krishna Hutheesing|Krishna Nehru]]<br>(1907–1967) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|^|-|.| | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | |`|-|.| | | |!|}} {{Genealogia arbo| SKN | | AKN | | | | BKN |~| MF | | IPN |y| FJG | | | | | | NP | | AGH |SKN=[[Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Nehru]]<br>(1904–1980) |AKN=Anand Kumar Nehru |BKN=[[Braj Kumar Nehru]]<br>(1909–2001) |MF=[[Fori Nehru|Magdolna Friedmann]]<br>(1908–2017) |IPN=[[Indira Gandhi|<big><big>'''Indira Gandhi'''</big></big><!--{{-}}(Indira Priyadarshini Nehru)-->]]<br>(1917–1984)<br>{{flago|IN}} 1966-77<br>{{flago|IN}} 1980-84 |FJG=[[Feroze Gandhi|Feroze Jehangir Gandhi]]<br>(1912–1960) |NP=[[Nayantara Sahgal|Nayantara Pandit]]<br>(n. 1927) |AGH=[[Ajit Hutheesing|Ajit Gunottam Hutheesing]]<br>(1936–2017) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | |!| | | |!|}} {{Genealogia arbo| | | | | AKN | | | | | | | | SM |y| RRG | | SG |y| MA | | GS | | RAH |AKN=[[Arun Nehru|Arun Kumar Nehru]]<br>(1944–2013) |SM=[[Sonia Gandhi|Sonia Maino]]<br>(n. 1946) |RRG=<big>'''[[Rajiv Gandhi]]'''</big><br>(1944–1991)<br>{{flago|IN}} 1984-89 |SG=[[Sanjay Gandhi]]<br>(1946–1980) |MA=[[Maneka Gandhi|Maneka Anand]]<br>(n. 1956) |GS=[[Gita Sahgal]]<br>(n. 1957) |RAH=[[Ravi Hutheesing|Ravi Ajit Hutheesing]]<br>(n. 1971) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | |`|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | RRG | | PG |~| RV | | FVG |RRG=[[Rahul Gandhi|Rahul Rajiv Gandhi]]<br>(n. 1970) |PG=[[Priyanka Gandhi]]<br>(n. 1972) |RV=[[Robert Vadra]]<br>(n. 1969) |FVG=[[Varun Gandhi|Feroze Varun Gandhi]]<br>(n. 1980) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo/fino}}<noinclude><!-- [[Kategorio:Familio Nehru–Gandhi|!]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo|Nehru–Gandhi]]--> </noinclude> 6f92e6pcyogtsecpulekivxhk87hxh8 9405737 9405735 2026-06-17T20:31:43Z Moldur 2507 9405737 wikitext text/x-wiki '''Genealogio de kelkaj anoj de la [[familio Nehru-Gandhi]]''' Kun vivojaroj. * {{flago|IN}} = [[ĉefministro de Barato]], kun regojaroj. &nbsp;<!--{{chart top| [[Nehru–Gandhi family|Nehru-Gandhi family tree]] |template_name= Nehru-Gandhi family tree |width={{{width|100%}}}|collapsed={{{collapsed|<includeonly>yes</includeonly>}}}}} <div class="center"> --> {{Genealogia arbo/komenco|style=font-size: 90%;align=right;background:transparent;color:inherit}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | GN |GN=[[Gangadhar Nehru]]<br>(1827–1861) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | NN | | | | | | | | | | MN |y| SRT | NN=Nandlal Nehru | MN=[[Motilal Nehru]]<br>(1861–1931) | SRT=[[Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Thussu]]<br>(1868–1938) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | | | | | | |,|-|^|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| SN |y| UN | | BN |y| RR | | JN |y| KK | | | | VSN |y| RSP | | KN |SN=Shyamlal Nehru |UN=[[Uma Nehru]]<br>(1884–1963) |RR=[[Rameshwari Nehru|Rameshwari Raina]]<br>(1886–1966) |BN=[[Brijlal Nehru]]<br>(1884–1964) |JN=<big><big>'''[[Jawaharlal Nehru]]'''</big></big><br>(1889–1964)<br>{{flago|IN}} 1947-64 |KK=[[Kamala Nehru|Kamala Kaul]]<br>(1899–1936) |RSP=[[Ranjit Sitaram Pandit]]<br>(1893–1944) |VSN=[[Vijaya Lakshmi Pandit|Vijaya Swarup Nehru]]<br>(1900–1990) |KN=[[Krishna Hutheesing|Krishna Nehru]]<br>(1907–1967) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|^|-|.| | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | |`|-|.| | | |!|}} {{Genealogia arbo| SKN | | AKN | | | | BKN |~| MF | | IPN |y| FJG | | | | | | NP | | AGH |SKN=[[Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Nehru]]<br>(1904–1980) |AKN=Anand Kumar Nehru |BKN=[[Braj Kumar Nehru]]<br>(1909–2001) |MF=[[Fori Nehru|Magdolna Friedmann]]<br>(1908–2017) |IPN=[[Indira Gandhi|<big><big>'''Indira Gandhi'''</big></big><!--{{-}}(Indira Priyadarshini Nehru)-->]]<br>(1917–1984)<br>{{flago|IN}} 1966-77<br>{{flago|IN}} 1980-84 |FJG=[[Feroze Gandhi|Feroze Jehangir Gandhi]]<br>(1912–1960) |NP=[[Nayantara Sahgal|Nayantara Pandit]]<br>(n. 1927) |AGH=[[Ajit Hutheesing|Ajit Gunottam Hutheesing]]<br>(1936–2017) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | |!| | | |!|}} {{Genealogia arbo| | | | | AKN | | | | | | | | SM |y| RRG | | SG |y| MA | | GS | | RAH |AKN=[[Arun Nehru|Arun Kumar Nehru]]<br>(1944–2013) |SM=[[Sonia Gandhi|Sonia Maino]]<br>(n. 1946) |RRG=<big>'''[[Rajiv Gandhi]]'''</big><br>(1944–1991)<br>{{flago|IN}} 1984-89 |SG=[[Sanjay Gandhi]]<br>(1946–1980) |MA=[[Maneka Gandhi|Maneka Anand]]<br>(n. 1956) |GS=[[Gita Sahgal]]<br>(n. 1957) |RAH=[[Ravi Hutheesing|Ravi Ajit Hutheesing]]<br>(n. 1971) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | |`|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | RRG | | PG |~| RV | | FVG |RRG=[[Rahul Gandhi|Rahul Rajiv Gandhi]]<br>(n. 1970) |PG=[[Priyanka Gandhi]]<br>(n. 1972) |RV=[[Robert Vadra]]<br>(n. 1969) |FVG=[[Varun Gandhi|Feroze Varun Gandhi]]<br>(n. 1980) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo/fino}}<noinclude> [[Kategorio:Familio Nehru–Gandhi|!]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo|Nehru–Gandhi]] </noinclude> 3bvq3hcou20uf32tg9wvvmw2bkwhzoq 9405739 9405737 2026-06-17T20:32:06Z Moldur 2507 9405739 wikitext text/x-wiki '''Genealogio de kelkaj anoj de la [[familio Nehru-Gandhi]]''' Kun vivojaroj. * {{flago|IN}} = [[ĉefministro de Barato]], kun regojaroj. &nbsp;<!--{{chart top| [[Nehru–Gandhi family|Nehru-Gandhi family tree]] |template_name= Nehru-Gandhi family tree |width={{{width|100%}}}|collapsed={{{collapsed|<includeonly>yes</includeonly>}}}}} <div class="center"> --> {{Genealogia arbo/komenco|style=font-size: 90%;align=right;background:transparent;color:inherit}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | GN |GN=[[Gangadhar Nehru]]<br>(1827–1861) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | NN | | | | | | | | | | MN |y| SRT | NN=Nandlal Nehru | MN=[[Motilal Nehru]]<br>(1861–1931) | SRT=[[Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Thussu]]<br>(1868–1938) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | | | | | | |,|-|^|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo| SN |y| UN | | BN |y| RR | | JN |y| KK | | | | VSN |y| RSP | | KN |SN=Shyamlal Nehru |UN=[[Uma Nehru]]<br>(1884–1963) |RR=[[Rameshwari Nehru|Rameshwari Raina]]<br>(1886–1966) |BN=[[Brijlal Nehru]]<br>(1884–1964) |JN=<big><big>'''[[Jawaharlal Nehru]]'''</big></big><br>(1889–1964)<br>{{flago|IN}} 1947-64 |KK=[[Kamala Nehru|Kamala Kaul]]<br>(1899–1936) |RSP=[[Ranjit Sitaram Pandit]]<br>(1893–1944) |VSN=[[Vijaya Lakshmi Pandit|Vijaya Swarup Nehru]]<br>(1900–1990) |KN=[[Krishna Hutheesing|Krishna Nehru]]<br>(1907–1967) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| |,|-|^|-|.| | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | |`|-|.| | | |!|}} {{Genealogia arbo| SKN | | AKN | | | | BKN |~| MF | | IPN |y| FJG | | | | | | NP | | AGH |SKN=[[Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Nehru]]<br>(1904–1980) |AKN=Anand Kumar Nehru |BKN=[[Braj Kumar Nehru]]<br>(1909–2001) |MF=[[Fori Nehru|Magdolna Friedmann]]<br>(1908–2017) |IPN=[[Indira Gandhi|<big><big>'''Indira Gandhi'''</big></big><!--{{-}}(Indira Priyadarshini Nehru)-->]]<br>(1917–1984)<br>{{flago|IN}} 1966-77<br>{{flago|IN}} 1980-84 |FJG=[[Feroze Gandhi|Feroze Jehangir Gandhi]]<br>(1912–1960) |NP=[[Nayantara Sahgal|Nayantara Pandit]]<br>(n. 1927) |AGH=[[Ajit Hutheesing|Ajit Gunottam Hutheesing]]<br>(1936–2017) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | |!| | | |!|}} {{Genealogia arbo| | | | | AKN | | | | | | | | SM |y| RRG | | SG |y| MA | | GS | | RAH |AKN=[[Arun Nehru|Arun Kumar Nehru]]<br>(1944–2013) |SM=[[Sonia Gandhi|Sonia Maino]]<br>(n. 1946) |RRG=<big>'''[[Rajiv Gandhi]]'''</big><br>(1944–1991)<br>{{flago|IN}} 1984-89 |SG=[[Sanjay Gandhi]]<br>(1946–1980) |MA=[[Maneka Gandhi|Maneka Anand]]<br>(n. 1956) |GS=[[Gita Sahgal]]<br>(n. 1957) |RAH=[[Ravi Hutheesing|Ravi Ajit Hutheesing]]<br>(n. 1971) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | |`|-|.|}} {{Genealogia arbo| | | | | | | | | | | | | | | RRG | | PG |~| RV | | FVG |RRG=[[Rahul Gandhi|Rahul Rajiv Gandhi]]<br>(n. 1970) |PG=[[Priyanka Gandhi]]<br>(n. 1972) |RV=[[Robert Vadra]]<br>(n. 1969) |FVG=[[Varun Gandhi|Feroze Varun Gandhi]]<br>(n. 1980) |boxstyle = background-color: #eee;}} {{Genealogia arbo/fino}}<noinclude> [[Kategorio:Familio Nehru-Gandhi|!]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo|Nehru–Gandhi]] </noinclude> hxfrce2ieeoworqmihrh8zp2moy4p96 Charles Laval 0 946167 9405573 9403234 2026-06-17T16:40:40Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405573 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Charles Laval, ''Memportreto'', 1888,<br> oleo sur kanvaso, 50 × 60 cm,<br>[[Muzeo Van Gogh]], Amsterdamo}} <!--[[Dosiero:WLANL_-_artanonymous_-_Zelfportret_(1).jpg|eta|288x288ra|]]--> [[Dosiero:Charles_Laval_-_Paysage_de_la_Martinique_(1887).jpg|eta|''Pejzaĝo de Martiniko'', (1887)]] '''Charles LAVAL''' (naskiĝis la 17-an de marto 1862 en [[Parizo]] - mortis la 26-an de aprilo 1894 samloke) estis franca pentristo asociita kun la [[Sintezismo|Sinteza movado]] kaj la [[Skolo de Pont-Aven]]. Laval naskiĝis en Parizo, kaj estis samtempulo kaj amiko de [[Paul Gauguin]] kaj [[Vincent van Gogh]]. Gauguin kreis portreton de li en 1886 rigardante unu el la ceramikaj skulptaĵoj de Gauguin, titolitan ''"[[Pentrita Aranĝitaĵo|Aranĝitaĵo]] kun profilo de Laval"'' . <ref>[http://www.imamuseum.org/art/collections/artwork/still-life-profile-laval-gauguin-Paul Still Life with Profile of Laval, Indianapolis Museum of Art] Retrieved April 6, 2011,</ref> == Galerio == [[Dosiero:Gauguin,_Paul_-_Still_Life_with_Profile_of_Laval_-_Google_Art_Project.jpg|eta|[[Paul Gauguin]], ''Pentrita Aranĝitaĵo kun Profilo de Laval ,'' 1886, Indianapolis Muzeo de Arto]] <gallery mode="packed" heights="130px" caption="La pentraĵoj de Charles Laval"> Dosiero:(Albi)_Femmes_au_bord_de_la_mer_dit_La_Martinique_(1887)_-_Charles_Laval_-_Musée_D'Orsay.jpg|alternative=Women by the sea| ''Virinoj apud la maro'' Dosiero:Laval_harvest_in_brittany.jpg|alternative=Harvest in Brittany| ''Rikolto en Bretonio'' Dosiero:Laval,_Charles_-_Going_to_Market,_Brittany_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Going to Market, Brittany| ''Irante al merkato, Bretonio'' Dosiero:Laval_bretons.jpg|alternative=Bretons| ''Bretonoj'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/resultat-collection.html?no_cache=1&zsz=1&zs_r_2_z=3&zs_r_2_w=Laval%2C%20Charles&zs_ah=oeuvre&zs_rf=mos_a&zs_mf=21&zs_sf=0&zs_send_x=1&zs_liste_only=1 Pentraĵoj de Charles Laval]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180215000000/https://web.archive.org/web/20180215144558/http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/resultat-collection.html?no_cache=1&zsz=1&zs_r_2_z=3&zs_r_2_w=Laval,%20Charles&zs_ah=oeuvre&zs_rf=mos_a&zs_mf=21&zs_sf=0&zs_send_x=1&zs_liste_only=1 |date=2018-02-15 }} ĉe la [[Musée d'Orsay|Muzeo d'Orsay]] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Laval, Charles}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] reztzp0008d6voi876gl1yinv2ourwq Charles Cottet 0 946170 9405562 9395412 2026-06-17T16:09:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405562 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto}} [[Dosiero:127_Charles_Cottet_Autoportrait.jpg|eta|260x260ra|''Memportreto'']] [[Dosiero:Charles_cottet_douler.jpg|dekstra|eta|260x260ra|1908–09 ''Au pays de la mer.'' ''Douleur'' ankaŭ nomita ''Les victimes de la mer'', la [[Musée d'Orsay]] .]] [[Dosiero:Charles_cottet_plougastel.jpg|dekstra|eta|260x260ra|1903 ''Femmes de Plougastel au Pardon de Sainte-Anne-La-Palud'' .]] '''Charles COTTET''' (naskiĝis la 12-an de julio 1863 en [[Le Puy-en-Velay]] - mortis la 20-an de septembro 1925 en [[Parizo]]) estis franca pentristo. Fama [[Post-impresionismo|postimpresionisto]], Cottet estas konata pro sia malhela, elvokiva pentraĵo de kampara [[Bretonio]] kaj marpentraĵoj. Li gvidis skolon de pentristoj konatan kiel la grupo Bande noire aŭ "Nubianoj" (pro la sombra [[paletro]], kiun ili uzis, kontraste al la pli helaj impresionismaj kaj postimpresionismaj pentraĵoj), kaj amikiĝis kun artistoj kiel [[Auguste Rodin]].<ref>{{Cite web|url=http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/benz/9780199773787.article.B00043252|title=Benezit Dictionary of Artists|access-date=20 November 2016|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222035622/https://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/benz/9780199773787.article.B00043252|url-status=dead}}</ref> Cottet estis disĉiplo de [[Alfred Philippe Roll]] en Parizo, vojaĝis en [[Nederlando]] kaj debutis en 1889 kiel [[pejzaĝisto]]. Komence li estis influita de [[Impresionismo]] kaj apartenis al la opozicio al la akademio. En 1890 li helpis fondi la ''Société nationale des beaux-arts'' kaj partoprenis en la ekspozicioj kun malhelaj kaj peze pentritaj scenoj de bretona kamparana vivo, plenaj de melankolia etoso. La ekspozicio " ''Entombigo en Bretonio"'' en 1895 estis lia sukceso. == Galerio == <gallery> Dosiero:Charles_Cottet_-_Le_Tage_vu_de_Tolède.jpg|''La [[rivero Taĵo]] vidita el [[Toledo]]'', 1904 Dosiero:Charles_Cottet_-_Vue_d'une_rue_à_Tunis_1891.jpg|''Vido de strato en Tunizo'', 1891 Dosiero:The_Three_Generations_by_Charles_Cottet,_Columbus_Museum_of_Art_.JPG|''La Tri Generacioj'', ĉirkaŭ 1909 Dosiero:Charles_cottet_sunsetsails.jpg|''Rayons du soir, port de Camaret'', 1892 Dosiero:Venise_-_Charles_Cottet.jpg|''Venecio'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * En ''[[Harper's Magazine]]'', Decembro 1910. Ilustraĵoj de Charles Cottet kaj Jacques-Emile Blanche * [https://web.archive.org/web/20050516081548/http://www.humrichfineart.com/cottet.html Biografio ĉe Humrich Fine Art]. * [https://web.archive.org/web/20070610035805/http://www.oxfordgallery.com/Period_Artists/cottet.html Biografio ĉe the Oxford Gallery]. * [https://web.archive.org/web/20070927210116/http://www.bretagne.com/fr/culture/peinture/charles_cottet ''Cottet et la Bretagne''] ({{Fr}}). * [https://web.archive.org/web/20070930191749/http://www.insecula.com/contact/A008897.html Quelques œuvres de Charles Cottet] en Insecula ({{Fr}}). * [http://musee-beauxarts.quimper.fr/htcoib/fccotte.htm Biographie et quelques œuvres] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928094459/http://musee-beauxarts.quimper.fr/htcoib/fccotte.htm |date=2007-09-28 }} sur la retejo de [[Musée des Beaux-Arts de Quimper]] en [[Quimper]], Francio ({{Fr}}). {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Cottet, Charles}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Postimpresionismaj pentristoj]] 7l64nk6phkssktcmr8i6lrvzrpyolm9 Elektitaj membroj de hungara dissendo de Radio Libera Eŭropo 0 946217 9405489 9403653 2026-06-17T14:16:08Z Crosstor 3176 9405489 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj membroj de hungara dissendo de [[Radio Libera Eŭropo]]: *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Dezső Albrecht]] == B == * [[Klára Bánfalvi]] * [[Artúr Bárdos]] * [[Gábor Bikich]] * [[Imre Boba]] * [[Tamás Bogyay]] * [[László Borbély (sportĵurnalisto)]] * [[Gyula Borbándi]] * [[Julián Borsányi]] * [[László Bús-Fekete]] == C == * [[János Csokits]] * [[Emil Csonka]] * [[Bálint Czupy]] == D == * [[István Deák]] * [[Gyula Dessewffy]] * [[András Domahidy]] * [[Miklós Domahidy]] * [[János Drábik]] == E == * [[Géza Ekecs]] == F == * [[Pál Fábry]] * [[Tibor Flórián]] == G == * [[Árpád Gazda]] * [[Andor Gellért]] * [[Gyula Gombos]] == H == * [[Ilona Hajmássy]] * [[Lajos Halász]] * [[Péter Halász]] * [[Tibor Hanák]] * [[Árpád Hudy]] == I == * [[Ottó Indig (verkisto)]] == J == * [[József Jánosi (jezuito)]] == K == * [[László Levente Kasza]] * [[István Kemény (sociologo)]] * [[Ferenc Kóréh]] * [[Sándor Kőrösi-Krizsán]] * [[Aladár Kovách]] * [[Károly Zoltán Kovács]] * [[Iván Kováts]] * [[György Krassó]] == L == * [[Júlia Lángh]] * [[Miklós Lázár]] * [[István Lovas (ĵurnalisto)]] == M == * [[József Molnár (eldonisto)]] * [[Imre Mikes]] == O == * [[Magda Oberschall]] * [[János Ölvedi]] == P == * [[György Páll]] * [[Iván Petrovich]] == S == * [[Csaba Skultéty]] * [[András Szitányi]] * [[Viktor Sztankovics]] == T == * [[Mária Tasnády Fekete]] * [[Lajos Thury]] == V == * [[László Varga (politikisto)]] == Z == * [[Gyula Zathureczky]] * [[Péter Zirkuli]] == Fontoj == * La listo estas elekto el koncernaj datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj de homoj]] bmkpr3ur3xuwy9mxhkzc9n70im3bzi9 Charles Lamb 0 946416 9405571 9398171 2026-06-17T16:37:07Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405571 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Charles LAMB''' (naskita la 10-an de februaro 1775 en [[Londono]] - mortis la 27-an de decembro 1834 en Edmonton, nun londona kvartalo de [[Enfield]]) estis angla eseisto, poeto, [[antikvaĵisto]] kaj literatura kritikisto de la [[romantikismo]], plej konata pro siaj ''Eseoj de Elia'' kaj pro la infanlibro ''Tales de Shakespeare'', kunaŭtorita kun sia fratino, Mary Lamb (1764-1847). Lamb estas famkonatiĝis kiel unu el la plej grandaj majstroj de la eseoĝenro en la historio de [[angla literaturo]]. Li atingis sian plej grandan famon per siaj " ''Elia Sketches'' " (Skizoj pri Elia), kiujn li publikigis en sia propra eldono de ''The London Magazine'' ekde 1820. La unua kolekto de eseoj aperis en 1823, la dua 10 jarojn poste. En siaj skizoj, aŭ eseoj, la verkisto kaŝas sin malantaŭ la masko de Elia - mankonduta ekscentrulo, perdita en memoroj pri eventoj 30 jarojn antaŭe. La eseoj kovras vastan gamon da temoj: [[teatro]], teneraj emocioj, [[politiko]]. <ref>La rusa versio daŭras aserti ke "Stile, ili estas plej proksimaj al la verkoj de [[Laurence Sterne]], kiun Lamb forte admiris." senfornte, kaj mi ne trovis ion similan pri Sterne en alilingvaj artikoloj!</ref> [[Dosiero:Charles_Lamb_by_William_Hazlitt.jpg|maldekstra|eta|Portreto de Charles Lamb de [[William Hazlitt]], 1804]] Amike kun tiaj literaturaj eminentuloj kiel [[Samuel Taylor Coleridge]], [[Robert Southey]], [[William Wordsworth]], Dorothy Wordsworth kaj [[William Hazlitt]], Lamb estis en la centro de grava [[literatura rondo]] en Anglio. E. V. Lucas, lia ĉefa biografiisto, nomis lin "la plej aminda figuro en angla literaturo". <ref>{{cite book|title=The Life of Charles Lamb|last1=Lucas|first1=Edward Verrall|last2=Lamb|first2=John|page=xvii|volume=1|year=1905|publisher=G.P. Putnam's Sons|location=London|oclc=361094}}</ref> [[Dosiero:Charles_Lamb_memorial,_Giltspur_Street,_City_of_London_(cropped).jpg|eta|Monumento al Charles Lamb ĉe Watch House en Giltspur Street, Londono]] [[Dosiero:Mary_Lamb;_Charles_Lamb_by_Francis_Stephen_Cary.jpg|dekstra|eta|Francis Stephen Cary, Portreto de Mary kaj Charles Lamb (1834)]] [[Dosiero:Charles_Lamb's_Grave.JPG|dekstra|eta|La kunigita tombo de Charles kaj Mary Lamb]] [[Dosiero:Charles_Lamb1.JPG|eta|Portretplakedo de Lamb skulptita de George Frampton]] == Verkaro == * ''Blank Verse'', poemoj, 1798 * ''A Tale of Rosamund Gray, and Old Blind Margaret'', 1798 * ''John Woodvil'', versdramo, 1802 * ''[[:en:Tales_from_Shakespeare]]'', 1807 * ''The Adventures of Ulysses'', 1808 * ''Specimens of English Dramatic Poets who Lived About the Time of Shakespeare'', 1808 * ''On the Tragedies of Shakespeare'', 1811 * ''Witches and Other Night Fears'', 1821 * ''[[:en:Essays_of_Elia]]'', 1823 * ''The Last Essays of Elia'', 1833 * ''Eliana'', 1867 * ''Childrens Book'' == En Esperanto aperis == * Plendo de fraŭlo pri la konduto de geedziĝintoj, trad. Fraser, en [[Angla Antologio]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Gutenberg|id=293}} * [http://www.new.facebook.com/group.php?gid=35401371123 Charles Lamb Facebook page] * [http://www.librarything.com/profile/CharlesLamb Online catalog of Charles Lamb's personal library], rete ĉe [[LibraryThing]] * [http://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp02600/charles-lamb?search=sas&sText=Charles+Lamb&OConly=true Charles Lamb] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|National Portrait Gallery]], London * [http://the-lambs.org/history/ The Lambs, Inc., History]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190818000000/https://web.archive.org/web/20190818174254/https://the-lambs.org/history/ |date=2019-08-18 }} 18 August 2019 ĉe la Wayback Machine * [[hdl:10079/fa/beinecke.lamb|Charles Lamb Collection]]. Ĝenerala Kolekto, Biblioteko de Maloftaj Libroj kaj Manuskriptoj Beinecke. * [https://www.charleslambsociety.co The Charles Lamb Society] Retpaĝo por La Charles Lamb Societo, inkluzive de informoj pri Charles kaj Mary Lamb {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lamb, Charles}} [[Kategorio:Anglaj kristanoj]] [[Kategorio:Anglaj eseistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1834]] [[Kategorio:Anglaj verkistoj]] [[Kategorio:Anglaj poetoj]] [[Kategorio:Romantikaj poetoj]] [[Kategorio:Romantikaj verkistoj]] [[Kategorio:Anglaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Anglaj literaturkritikistoj]] lw7ojxwy6kmhx65431gofn85vpmnnwq Charles Rennie Mackintosh 0 946559 9405579 9400000 2026-06-17T16:56:30Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405579 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Charles Rennie MACKINTOSH''' /ĉalz reni m'''e'''kintoŝ/ (naskita la 7-an de junio 1868 en [[Glasgovo]] - mortis la 10-an de decembro 1928 en [[Londono]]) estis skota arkitekto, internarkitekto, dezajnisto, [[Akvarelo|akvarelisto]] kaj artisto (grafikisto kaj pentristo). Lia arta aliro havis multon komunan kun la eŭropa [[Simbolismo (arto)|simbolismo]]. Lia verko, kune kun tiu de lia edzino Margaret Macdonald, influis eŭropajn dezajnajn movadojn kiel [[Secesio (stilo)|Secesio]] kaj Secesiismo ([[d:Q1210725]]) kaj estis laŭdata de grandaj modernistoj kiel [[Josef Hoffmann]]. Li estas inter la plej gravaj figuroj de la brita secesia-moderna stilo ([[d:Q99600895]]). [[Dosiero:Charles_Rennie_Mackintosh_-_Chair_-_1903.jpg|maldekstre|eta|290x290ra|Seĝo dezajnita de li]]Kune kun sia edzino [[Margaret MacDonald Mackintosh]], ŝia fratino Frances MacDonald McNair, kaj James Herbert McNair, li fondis la grupon ''"La Kvaropo"'' , kiu penis decidan influon sur la Glasgovan Skolon. Li estis unu el la ĉefaj figuroj de la Secesia movado de la malfrua 19-a jarcento kaj donis gravan impulson al moderna dezajno. Liaj severaj, altdorsaj seĝoj fariĝis dezajnaj ikonoj kaj estas ankoraŭ reproduktitaj nuntempe. Li estis grava reprezentanto de la [[Artoj kaj Metioj|Artoj kaj Metioj movado]]. Dum liaj fruaj verkoj montris sugestojn de Simbolismo , li poste esprimis sin ĉefe per geometriaj formoj. == Galerio == <gallery> Dosiero:The_Harvest_Moon_-_Charles_Rennie_Mackintosh_-_1892.jpg|"La rikolta luno", pentraĵo de 1892 Dosiero:Charles_Rennie_Mackintosh_001.jpg|Dezajno por ŝablonita murpentraĵo por la Willow Tearooms (1896–1897) Dosiero:Mackintosh_Window_(304516308).jpg|Fenestrorozo de Mackintosh ĉe Hill House, Helensburgh]] Dosiero:Wfm_mackintosh_lighthouse.jpg|" La Lumturo ", la konstruaĵo Glasgow Herald de Charles Mackintosh Dosiero:HillHouse.jpg|Hill House, Helensburgh, proksime de Glasgovo Dosiero:Drawing_for_'Windy_Hill'.jpg|Desegnaĵo de Mackintosh por Windy Hill, ĉe Kilmacolm Dosiero:The_Hill_House,_Helensburgh_(48672358613).jpg|Lumigilo de Hill House, 1902–1904 Dosiero:Hill_House_bedroom_detail_5_(23559836218).jpg|Detalo el dormoĉambro en Hill House, 1902–1904 Dosiero:Glasgow._Statue_of_Charles_Rennie_Mackintosh.jpg|Glasgovo. Statuo de Mackintosh, inaŭgurita okaze de lia 90-a mortdatreveno. Skulptisto: Andy Scott </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/19991206172020/http://www.crmsociety.com/ Societo Charles Rennie Mackintosh, Glasgovo] * [https://web.archive.org/web/20050830083646/http://www.unbuiltmackintosh.net/ Nekonstruitaj Mackintosh-modeloj kaj dezajnoj] * [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10152523657330337&set=a.10152523654375337.1073742039.674815336&type=3&theater Galerio de Botanikaj Pentraĵoj] * [http://www.gerryblaikie.com/mackintosh/ Charles Rennie Mackintosh - Glasgovaj Konstruaĵoj] * [http://www.wikigallery.org/wiki/artist40973/Charles-Rennie-Mackintosh/page-1 pentraĵoj de Charles Rennie Mackintosh ĉe la WikiGallery.org] * [http://ssa.nls.uk/film.cfm?fid=0090 Nacia Biblioteko de Skotlando: Skota Ekranarkivo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120604232141/http://ssa.nls.uk/film.cfm?fid=0090 |date=2012-06-04 }} (Arkiva filmo "Charles Rennie Mackintosh", 1965, de la Skota edukfilma asocio) {{Ĝermo|Skoto|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mackintosh, Charles Rennie}} [[Kategorio:Skotaj akvarelistoj]] [[Kategorio:Secesiaj pentristoj]] [[Kategorio:Arkitektoj de secesio]] [[Kategorio:Homoj de la Viktoria epoko]] 4y77x91o7hqqeyl2wzv7tulbk2zifbr Margaret MacDonald Mackintosh 0 946563 9405694 9400020 2026-06-17T19:36:54Z Funke 39885 /* Galerio */ nova foto - kompleta objekto 9405694 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Margaret MACDONALD MACKINTOSH''' (naskita la 5-an de novembro 1864 en Tipton apud [[Wolverhampton]] - mortis la 10-an de januaro 1933 en [[Londono]]) estis brita artistino, kiu laboris en [[Skotlando]], kaj kies dezajnlaboro fariĝis unu el la difinaj trajtoj de la Glasgova Stilo dum la 1890-aj ĝis la 1900-aj jaroj. == Kreiveco == Mackintosh laboris ĉefe kiel metiisto kaj dezajnisto. Ŝi eksperimentis kun vasta gamo da teknikoj kaj materialoj, inkluzive de metalverkado, [[brodado]] kaj tekstila dezajno, kaj estis aparte grava kiel [[internarkitekto]]. Ŝi ĉefe dezajnis teejojn kaj privatajn loĝejojn. Kvankam ŝi komence laboris plejparte kun sia fratino, ŝiaj kunlaboroj poste ŝanĝiĝis al ŝia edzo. En la kazo de ''Willow Tearooms'', ŝi partoprenis en la restrukturado de la fasado. Ŝi estis ĉefe artistino de [[Secesio]] kaj, pro siaj dekoraciaj artoj kaj metioj, estas konsiderata unu el la plej influaj dezajnistoj de la Moderna Stilo, kiel Secesio estas konata en la angla. Ŝi ankaŭ aktivis kiel pentristino kaj grafikisto. Ŝiaj gipsaj paneloj ''La koro de la rozo'' kaj ''La blanka rozo kaj la ruĝa rozo'', kiujn la artistino kreis en 1901 kaj 1902, atingis rekordajn sumojn de 490 900 kaj 1 700 000 £ respektive ĉe [[aŭkcio]] de [[Christie's]] en 2008. == Galerio == [[Dosiero:Japanese_Witch_Hazel_-_Walberswick_-_Charles_&_Margaret_Mackintosh_-_1915.jpg|eta|''Japana Hamamelo, Walberswick, 1915'' estas unu el pluraj botanikaj ilustraĵoj portantaj la inicialojn de Margareta kune kun tiuj de ŝia edzo [[Charles Rennie Mackintosh]]]] <gallery> Dosiero:Margaret_MacDonald_-_Winter_1898.jpg|alternative=Winter, 1898.| ''Vintro'', 1898. Dosiero:"The_May_Queen"_de_Margaret_Macdonald_(Glasgow)_(3803689322).jpg|alternative=The May Queen, 1900.| ''La Majo-Reĝino'', 1900. Dosiero:Margaret_MacDonald_-_Embroidered_Panels_1902.jpg|alternative=Embroidered panels, 1902.| Broditaj paneloj, 1902. Dosiero:Margaret_MacDonald_-_White_Rose_And_Red_Rose.jpg|alternative=White Rose And Red Rose, 1902.| ''Blanka rozo kaj ruĝa rozo'', 1902. Dosiero:Willowood.jpg|alternative=Oh ye, all ye that walk in Willowwood, 1903.| ''Ho vi ĉiuj, kiuj promenas en Willowwood'', 1903. Dosiero:Margaret_MacDonald_-_Opera_Of_The_Winds_1903.jpg|alternative=Opera of the Winds, 1903.| ''Opero de la ventoj'', 1903. Dosiero:MAK MAL-348 1 Mackintosh-Fries.jpg|alternative=Seven Princesses, 1907| ''Sep princinoj'', 1907 Dosiero:Margaret_MacDonald_-_Ophelia_1908.jpg|alternative=Ophelia, 1908.| ''Ofelio'', 1908. Dosiero:The_Mysterious_Garden_(1911)_by_Margaret_Macdonald_Mackintosh.jpg|alternative=The Mysterious Garden, 1911.| ''La mistera ĝardeno'', 1911. Dosiero:Margaret_MacDonald_-_The_Opera_Of_The_Seas_1915.jpg|alternative=The Opera of the Seas, 1915.| ''La opero de la maroj'', 1915. Dosiero:Margaret_MacDonald_-_La_Mort_Parfumee.jpg|alternative=La mort parfumée, 1921.| ''La parfumita morto'', 1921. Dosiero:Cranston's_exhibition_cafe.jpg|alternative=Menu card design, 1911.| Dezajno de menukarto, 1911. Dosiero:Room_de_Luxe.jpg|alternative=The Room de Luxe at the Willow Tearooms.| La luksa ĉambro ĉe la Teejoj Willow. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20160104013707/http://www.crmsociety.com/margaretmacdonald.aspx Biografio ĉe la Societo Charles Rennie Mackintosh] * [https://www.gla.ac.uk/hunterian/collections/collectionssummaries/art/themackintoshcollection/ La Kolekto de Hunterian Mackintosh] * [https://web.archive.org/web/20060821063105/http://www.huntsearch.gla.ac.uk/Mackintosh/groupfour.html Informoj pri La Grupo de Kvar el la Huntera Artgalerio] {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|MacDonald Mackintosh, Margaret}} [[Kategorio:Britaj artistoj]] [[Kategorio:Secesiaj pentristoj]] e9u7c15e56b88t7510m4pf5wrwz3gz6 Kantono Thurston 0 946715 9405805 9404251 2026-06-17T21:38:00Z ThomasPusch 1869 9405805 wikitext text/x-wiki '''Kantono Thurston''' (angle: ''Thurston County'') havas diversajn signifojn: * [[Kantono Thurston (Nebrasko)]] evidente estas kantono * [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)]] {{apartigilo}} nxi9zbb3e7tq30816qp20idn3ekduti 9405807 9405805 2026-06-17T21:40:06Z ThomasPusch 1869 9405807 wikitext text/x-wiki '''Kantono Thurston''' (angle: ''Thurston County'') havas diversajn signifojn: * [[Kantono Thurston (Nebrasko)]] evidente estas kantono en la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Nebrasko]] de [[Usono]], kaj * [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)]] kantono en la [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]] de Usono. {{apartigilo}} f9psbww774vmp9scbf36fogbardc1qd San Juan Island (Vaŝingtonio) 0 946729 9406055 9401481 2026-06-18T07:23:18Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sanjuana insularo]] 9406055 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanjuana insularo]] 0jnk2a72j4y8udfm3o05mq64lgezqjn Orcas Island (Vaŝingtonio) 0 946730 9406053 9401482 2026-06-18T07:22:58Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sanjuana insularo]] 9406053 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanjuana insularo]] 0jnk2a72j4y8udfm3o05mq64lgezqjn Lopez Island (Vaŝingtonio) 0 946731 9406051 9401483 2026-06-18T07:22:38Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sanjuana insularo]] 9406051 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanjuana insularo]] 0jnk2a72j4y8udfm3o05mq64lgezqjn Insulo Orcas 0 946737 9406046 9401527 2026-06-18T07:21:58Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sanjuana insularo]] 9406046 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanjuana insularo]] 0jnk2a72j4y8udfm3o05mq64lgezqjn Insulo Lopez 0 946738 9406045 9401528 2026-06-18T07:21:48Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sanjuana insularo]] 9406045 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanjuana insularo]] 0jnk2a72j4y8udfm3o05mq64lgezqjn Charles-Valentin Alkan 0 946824 9405558 9402176 2026-06-17T16:00:12Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405558 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} [[Dosiero:Alkan_signature.png|eta|Charles-Valentin Alkan, ĉ. 1835. Portreto de Édouard Dubufe]] '''Charles-Valentin ALKAN''' (naskiĝis la 30-an de novembro 1813 en [[Parizo]] – mortis la 29-an de marto 1888 samloke) estis franca komponisto kaj virtuoza pianisto. Ĉe la kulmino de sia famo en la 1830-aj kaj 1840-aj jaroj li estis, kune kun siaj amikoj kaj kolegoj [[Frédéric Chopin]] kaj [[Franz Liszt]], inter la plej elstaraj pianistoj en Parizo, urbo kie li pasigis preskaŭ sian tutan vivon. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} === Pri Alkan === * [http://www.alkansociety.org Alkan Societo, inkluzive de kompleta kaj regule ĝisdatigita diskografio] * [http://alkan.assos.free.fr/alkan/01_accueil_en.html La retejo de Sylvain Chosson en Alkan] enhavas detalan liston de la verkoj de Alkan, kun kelkaj elŝuteblaj partituroj. * [http://www.jackgibbons.com/alkanmyths.htm "La Mitoj de Alkan"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230206141437/http://www.jackgibbons.com/alkanmyths.htm |date=2023-02-06 }} de Jack Gibbons * [http://www.jewryinmusic.com/alkan.html ''Malimpliki Alkan''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20231128035621/http://www.jewryinmusic.com/alkan.html |date=2023-11-28 }} de David Conway * [http://www.alkan-zimmerman.com Alkan-Zimmerman Internacia Muzika Asocio] === Partituroj === * [http://alkan.assos.free.fr/alkan/04_partitions_en.html Senpagaj Alkan-partituroj kaj manuskriptoj] - retejo de Sylvain Chosson * [http://www.kunstderfuge.com/alkan.htm Kunst der Fuge: multaj el la pianaj verkoj de Alkan en MIDI-prezentoj] * [http://www.editionsilvertrust.com/alkan-piano-trio.htm Alkan Piano Trio - Diskuto pri verko kaj sonpecoj] * [https://web.archive.org/web/20090114075009/http://kreusch-sheet-music.net/eng/?page=show&query=Charles-Valentin%20Alkan&order=op www.kreusch-sheet-music.net] – Senpagaj partituroj de Alkan * {{IMSLP|id=Alkan, Charles-Valentin|cname=Alkan}} {{Ĝermo|Franco||Komponisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Alkan, Charles-Valentin}} [[Kategorio:Francaj muzikpedagogoj]] [[Kategorio:Francaj klasikaj pianistoj]] [[Kategorio:Francaj klasikaj orgenistoj]] [[Kategorio:Francaj romantikaj komponistoj]] 0njba599ijxq88rilamhsxe7p4itaao Kantono Island (Vaŝingtonio) 0 946877 9405826 9402780 2026-06-17T22:02:22Z ThomasPusch 1869 Forigis alidirektigilon al [[Kantono Island]] 9405826 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=kantono |lando = Usono |regiono = Vaŝingtonio |regiono tipo = Subŝtato |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = US-WA |kodo = |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |mapligilo = jes |zomo = 8 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} '''Kantono Island''' [Ajlend] (angle: ''Island County''; esperantigite: ''Insula Kantono'') estas administra unuo en la [[usona]] [[subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Vaŝingtonio]]. Ĝia administra sidejo situas en la urbeto [[Coupeville (Vaŝingtonio)|Coupeville]], kaj ĝia plej granda urbo estas [[Oak Harbor (Vaŝingtonio)|Oak Harbor]]. La kantono konsistas el du insuloj, la pli granda [[Whidbey (insulo)|Whidbey]] kaj la malpli granda [[Camano (insulo)|Camano]] (plus sep insuletoj: Baby, Ben Ure, Deception, Kalamut, Minor, Smith, kaj Strawberry). La surfaca areo de la kantono estas 1 340 km², el kio 800 km² estas akvo kaj nur 540 km² estas seka tero. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. ''Whidbey Island'' (kutime [[Vidbejo (Vaŝingtonio)|Vidbejo]] en Esperanto) estas insulo en Vaŝingtonio, ĉe la norda ekstremaĵo de [[Puĝeta Fjordo]]. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, [[Kantono Island (Vaŝingtonio)|Island County]]. == Historio == La parlamento de [[Oregona teritorio]] kreis Insulan Kantonon la {{daton|6|januaro|1853}} el parto de [[Kantono Thurston (Vaŝingtonio)|Kantono Thurston]]. Komence ĝi ampleksis la tutan areon de la nuna kantonoj [[Kantono Snohomish (Vaŝingtonio)|Snohomish]], [[Kantono Skagit (Vaŝingtonio)|Skagit]], [[Kantono Whatcom (Vaŝingtonio)|Whatcom]], kaj [[Kantono San Juan (Vaŝingtonio)|San Juan]]. == Vidu ankaŭ == * [[Kantonoj de Vaŝingtonio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} :''(anglalingvaj)'' * [http://www.islandcounty.net/ Oficiala kantona retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070119085950/http://www.islandcounty.net/ |date=2007-01-19 }} * [http://www.islandcountyguide.com Island County Guide - Reta komerca kaj komunuma rimedaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090504233320/http://www.islandcountyguide.com/ |date=2009-05-04 }} * [http://www.islandtransit.org/ Island Transit] (senpaga kantona aŭtobussistemo) [[Kategorio:Kantono Island (Vaŝingtonio)| ]] [[Kategorio:Kantonoj de Vaŝingtonio|Island]] gnlq0ufoqijv3b46jgg416nxjx7t2p6 9405827 9405826 2026-06-17T22:03:53Z ThomasPusch 1869 Nuligis version 9405826 de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Speciala:Contributions/ThomasPusch|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskutpaĝo]]) 9405827 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kantono Island]] ckpx5j6cu6lchgsvw8v0mqyx8lsdf57 Cikloramo 0 947006 9405898 9404415 2026-06-17T23:50:27Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 9405898 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Cornell1902Panorama.jpg|dekstra|eta|775x775px|Ciklorama vido de [[Universitato Cornell]] el McGraw Hall, ampleksanta 360 gradojn (1902)]]{{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Philippoteaux_painting_Gettysburg_Cyclorama.jpg|dekstra|eta|Paul Philippoteaux pentrante la Gettysburg Cyclorama ĉirkaŭ 1883. El la arkivoj de Gettysburg National Military Park]]'''Cikloramo''' estas [[Panorama bildo|panorama]] [[bildo]] sur la interna flanko de [[Cilindro|cilindra]] platformo, desegnita por doni al spektantoj starantaj en la mezo de la cilindro 360-gradan vidon, kaj ankaŭ konstruaĵo desegnita por montri panoraman bildon. La celita efiko estas igi spektantojn, ĉirkaŭitajn de la panorama bildo, senti kvazaŭ ili starus meze de la loko prezentita en la bildo. La unua cikloramo estis montrita en [[1787]] en [[Edinburgo]], [[Skotlando]], de [[Irlando|la irlandano]] Robert Barker,<ref name=":0">{{Cite web|last=Harrison|first=Nancy|date=7 August 2011|title=Everything Just So: Cycloramas, The North American Tour|url=https://www.chattanoogan.com/2011/8/7/206574/Everything-Just-So-Cycloramas-The.aspx|url-status=live|access-date=2021-08-19|website=[[The Chattanoogan]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819204230/https://www.chattanoogan.com/2011/8/7/206574/Everything-Just-So-Cycloramas-The.aspx|archive-date=19 August 2021}}</ref> kiu volis trovi manieron reprezenti la panoraman vidon de la supro de monteto proksime al la urbo. Dum [[19-a jarcento|la 19-a jarcento,]] cikloramoj fariĝis tre popularaj, kaj la plej popularaj estis portitaj de urbo al urbo por provizi distron kaj ĝuon. Ofte, spektado de cikloramo estis akompanata de [[muziko]] kaj rakontanto klariganta la okazaĵon prezentitan en la bildo. Foje [[Dioramo|dioramoj]], [[Tri-dimensia spaco|tridimensiaj]] scenaroj, estis konstruitaj antaŭ la cikloramo por provizi plibonigitan realisman sperton. En multaj urboj en [[Usono]] kaj [[Eŭropo|Eŭropo,]] oni konstruis cirklajn kaj seslaterajn strukturojn por provizi ekspoziciejon por cikloramoj, el kiuj centoj estis pentritaj je la pinto de tia arta modo, sed nuntempe nur kelkdekoj plurestis. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://cyclorama.mobi/ Movebla Cikloramo. Virtuala Panorama 360° Vido Pentraĵoj] * [https://web.archive.org/web/20040730191826/http://cyclorama.com/ Cikloramo de Jerusalemo] * [https://web.archive.org/web/20100824084030/http://www.heritagetoronto.org/news/story/2010/08/10/cyclorama Toronto Cyclorama] * [http://www.panorama-innsbruck.at/e/thema/panoramaparc.htm Vizioj kaj iluzioj: la arto de la cikloramo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060627052239/http://www.panorama-innsbruck.at/e/thema/panoramaparc.htm |date=2006-06-27 }} Archived * [https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/history-archaeology/cyclorama/ La Nova Kartvelia Enciklopedio] * [http://www.buffaloah.com/a/franklin/369/index.html Ciklorama Konstruaĵo] * [http://www.panorama-mesdag.nl/# La Panorama Mesdag] * [https://web.archive.org/web/20101029231653/http://www.gettysburgfoundation.org/cyclorama.htm Gettysburg Cyclorama] * [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/11/AR2007081101179.html Plena Cirklo de Batalsceno: Grandega Pentraĵo de Gettysburg Restaŭrita] * [https://www.nytimes.com/2008/07/07/arts/design/07cycl.html?scp=1&sq=cyclorama&st=nyt Granda Tuŝo por la Bluo kaj la Grizo] * [http://www.panoramapainting.com Internacia Panorama Konsilio. Tutmonda reto de fakuloj pri panoramoj kaj cikloramoj] * [http://showcase.meijitaisho.net/entry/nihon_panoramakan_03.php Bataloj de Vicksburg, cikloramo en Tokio, ĉirkaŭ 1891] * [http://www.stalingrad-battle.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=71&Itemid=13 Panoramo de la batalo de Stalingrado] * [http://www.1812panorama.ru Borodina Panoramo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pentristaj teknikoj]] qc2a0efshln78g95b3k4yi1nyakxen0 Kategorio:Amaskomunikiloj en Latvio 14 947056 9405429 9405044 2026-06-17T12:01:01Z ThomasPusch 1869 9405429 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Latvio|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Latvio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo|Latvio]] [[Kategorio:Komunikado en Latvio]] subs1ftbecc8smpawcsxn6rmo0lrnpa 9405670 9405429 2026-06-17T19:01:17Z ThomasPusch 1869 9405670 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kulturo de Latvio|Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Latvio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Latvio]] [[Kategorio:Komunikado en Latvio]] 0f86xawhokzck254sp5w7p05z7o8ftr Brunkapa paradizalciono 0 947063 9405623 9405131 2026-06-17T17:47:14Z Kani 670 9405623 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunkapa paradizalciono |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2= |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Tanysiptera]]'' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specio = '''Brunkapa paradizalciono''' ''T. danae'' |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Tanysiptera danae'' |volume=2016 |article-number=e.T22683602A92991371 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683602A92991371.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Tanysiptera danae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1880) |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa paradizalciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Tanysiptera danae'') aŭ ''Ruĝeca paradizalciono'') estas [[specio]] de [[alcionoj]] el [[subfamilio]] [[arbalcionoj]], kaj unu el la naŭ specioj de la genro ''[[Tanysiptera]]''. Ĝi estas [[endemio]] de arbaroj de malaltaj teroj en la Papua Duoninsulo (sudorienta Papuo-Nov-Gvineo). Ĝiaj naturaj vivejoj estas moderklimataj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Kiel ĉiuj paradizaj alcionoj, ĉi tiu birdo havas buntan plumaron kun ruĝa beko kaj distingaj longaj vostoplumoj. Neniu subspecio estas distingita. == Taksonomio == La unua formala priskribo de la brunkapa paradizalciono estis farita de la angla ornitologo [[Richard Bowdler Sharpe]] en 1880 el specimenoj kolektitaj apud [[Milne Bay]] en sudorienta [[Nov-Gvineo]]. Li kreis la nunan binoman nomon ''Tanysiptera danae''.<ref>{{ cite journal | last=Sharpe | first=Richard Bowdler | author-link=Richard Bowdler Sharpe | year=1880 | title=Description of two remarkable new species of kingfishers | journal=Annals and Magazine of Natural History | series=5th series | volume=6 | issue=33 | pages=231–232 [231] | doi=10.1080/00222938009458926 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25170456 }}</ref> La genro ''Tanysiptera'' estis enkondukita de la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas de la klasika greka ''tanusipteros'', kiu signifas "longpluma". La [[specia epiteto]] ''danae'' devenas de la [[greka mitologio]]; [[Danao]] estis la filino de [[Akrisio]], reĝo de [[Argo]].<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | pages= 130 kaj 379 }}</ref> La specio estas [[monotipa]].<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17a de Majo 2017 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La brunkapa paradizalciono estas distribuata en profundaj arbaraj areoj en la plej orienta Nov-Gvineo. Ĝi ĉefe loĝas en la arbaroj de antaŭmontoj kaj troviĝas ĉefe en densaj [[praarbaro]]j. Ĝia altitudo varias de 300 ĝis 1000 vertikalaj metroj. Ankaŭ la [[Ordinara paradizalciono]] troviĝas en sia distribua areo. Kutime la brunkapa paradizalciono estas reprezentita je pli altaj altitudoj ol la ordinara paradizalciono. Tamen, en la regiono ĉirkaŭ Popondetta, la ĉefurbo de la [[provinco Oro]] de Papuo-Nov-Gvineo en la sudoriento de la insulo, ambaŭ specioj troviĝas je altitudoj de 150 metroj. La brunkapa paradizalciono estas observebla ĉi tie eĉ pli ofte ol la ordinara paradizalciono.<ref name="Beehler225">Beehler &. Pratt: ''Birds of New Guinea''. p. 225.</ref> == Aspekto == La brunkapa paradizalciono longas 23 cm, ekskludante la vostoplumojn, kiuj atingas ĝis 9 cm. Ili pezas inter 37 kaj 50 gramojn. Ambaŭ seksoj estas similaj. La kapo, mantelo kaj skapulaj estas varme ruĝbrunaj. La pugo, brusto kaj ventro estas rozkoloraj. La flugilplumoj estas nigraj kaj la pli grandaj kovriloj estas brilbluaj. La vosto estas malhelviolblua, la beko estas ruĝa kaj la kruroj kaj piedoj estas rozkoloraj aŭ oranĝaj.<ref>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie | last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | chapter= Brown Header Paradise Kingfisher | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=121–122 }}</ref> == Manĝado == Ĝia manĝaĵo konsistas ĉefe el [[insektoj]], kiujn ĝi kaptas surgrunde. == Nomo kaj etimologio == [[Richard Bowdler Sharpe]] publikigis la brunkapan alcionon kun la nuna nomo ''Tanysiptera danae''. La tipa specimeno estis kolektita de Charles Huntein en areo ĉirkaŭ [[Milne Bay]] en Papuo-Nov-Gvineo.<ref name="sharpe231">Richard Bowdler Sharpe, p. 231.</ref> En 1825 [[Nicholas Aylward Vigors]] enkondukis la genron ''Tanysiptera'' por la Paradiza jakamaro (''Galbula dea'' (Linnaeus, 1758)).<ref name="vigors433">Nicholas Aylward Vigors, p. 433.</ref> Ĉi tiu nomo estas komponita de la grekaj vortoj "tany-, teinō τανυ, τεινω" kiu signifas "longa, streĉa" kaj "pteron πτερον" por "plumo aŭ flugilo".<ref name="jobling379">James A. Jobling, p. 379.</ref> La [[specia epiteto]] "danae" verŝajne rilatas al [[Danao]], la filino de [[Akrisio]]. Ĉar ankaŭ ekzistis aliaj Danaoj en la greka mitologio kaj Sharpe ne donis precizan klarigon de la nomo, oni ne povas ekskludi, ke li pensis ĉu pri Danao, la filino de [[Neoptolemo]], aŭ pri Danao, la filino de [[Leontio]]. == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera nigriceps}} {{Wikispecies|Tanysiptera nigriceps}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] hy4rosujoww2flv5fo02dz52nvnt3s3 9405641 9405623 2026-06-17T18:22:26Z Kani 670 9405641 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunkapa paradizalciono |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2= |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = ''[[Tanysiptera]]'' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 |specio = '''Brunkapa paradizalciono''' ''T. danae'' |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Tanysiptera danae'' |volume=2016 |article-number=e.T22683602A92991371 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683602A92991371.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Tanysiptera danae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1880) |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa paradizalciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Tanysiptera danae'') aŭ ''Ruĝeca paradizalciono'') estas [[specio]] de [[alcionoj]] el [[subfamilio]] [[arbalcionoj]], kaj unu el la naŭ specioj de la genro ''[[Tanysiptera]]''. Ĝi estas [[endemio]] de arbaroj de malaltaj teroj en la Papua Duoninsulo (sudorienta Papuo-Nov-Gvineo). Ĝiaj naturaj vivejoj estas moderklimataj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Kiel ĉiuj paradizaj alcionoj, ĉi tiu birdo havas buntan plumaron kun ruĝa beko kaj distingaj longaj vostoplumoj. Neniu subspecio estas distingita. == Taksonomio == La unua formala priskribo de la brunkapa paradizalciono estis farita de la angla ornitologo [[Richard Bowdler Sharpe]] en 1880 el specimenoj kolektitaj apud [[Milne Bay]] en sudorienta [[Nov-Gvineo]]. Li kreis la nunan binoman nomon ''Tanysiptera danae''.<ref>{{ cite journal | last=Sharpe | first=Richard Bowdler | author-link=Richard Bowdler Sharpe | year=1880 | title=Description of two remarkable new species of kingfishers | journal=Annals and Magazine of Natural History | series=5th series | volume=6 | issue=33 | pages=231–232 [231] | doi=10.1080/00222938009458926 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25170456 }}</ref> La genro ''Tanysiptera'' estis enkondukita de la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas de la klasika greka ''tanusipteros'', kiu signifas "longpluma". La [[specia epiteto]] ''danae'' devenas de la [[greka mitologio]]; [[Danao]] estis la filino de [[Akrisio]], reĝo de [[Argo]].<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | pages= 130 kaj 379 }}</ref> La specio estas [[monotipa]].<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers & kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17a de Majo 2017 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La brunkapa paradizalciono estas distribuata en profundaj arbaraj areoj en la plej orienta Nov-Gvineo. Ĝi ĉefe loĝas en la arbaroj de antaŭmontoj kaj troviĝas ĉefe en densaj [[praarbaro]]j. Ĝia altitudo varias de 300 ĝis 1000 vertikalaj metroj. Ankaŭ la [[Ordinara paradizalciono]] troviĝas en sia distribua areo. Kutime la brunkapa paradizalciono estas reprezentita je pli altaj altitudoj ol la ordinara paradizalciono. Tamen, en la regiono ĉirkaŭ Popondetta, la ĉefurbo de la [[provinco Oro]] de Papuo-Nov-Gvineo en la sudoriento de la insulo, ambaŭ specioj troviĝas je altitudoj de 150 metroj. La brunkapa paradizalciono estas observebla ĉi tie eĉ pli ofte ol la ordinara paradizalciono.<ref name="Beehler225">Beehler &. Pratt: ''Birds of New Guinea''. p. 225.</ref> == Aspekto == La brunkapa paradizalciono longas 23 cm, ekskludante la vostoplumojn, kiuj atingas ĝis 9 cm. Ili pezas inter 37 kaj 50 gramojn. Ambaŭ seksoj estas similaj. La kapo, mantelo kaj skapulaj estas varme ruĝbrunaj. La pugo, brusto kaj ventro estas rozkoloraj. La flugilplumoj estas nigraj kaj la pli grandaj kovriloj estas brilbluaj. La vosto estas malhelviolblua, la beko estas ruĝa kaj la kruroj kaj piedoj estas rozkoloraj aŭ oranĝaj.<ref>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie | last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | chapter= Brown Header Paradise Kingfisher | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=121–122 }}</ref> == Manĝado == Ĝia manĝaĵo konsistas ĉefe el [[insektoj]], kiujn ĝi kaptas surgrunde. == Nomo kaj etimologio == [[Richard Bowdler Sharpe]] publikigis la brunkapan alcionon kun la nuna nomo ''Tanysiptera danae''. La tipa specimeno estis kolektita de Charles Huntein en areo ĉirkaŭ [[Milne Bay]] en Papuo-Nov-Gvineo.<ref name="sharpe231">Richard Bowdler Sharpe, p. 231.</ref> En 1825 [[Nicholas Aylward Vigors]] enkondukis la genron ''Tanysiptera'' por la Paradiza jakamaro (''Galbula dea'' (Linnaeus, 1758)).<ref name="vigors433">Nicholas Aylward Vigors, p. 433.</ref> Ĉi tiu nomo estas komponita de la grekaj vortoj "tany-, teinō τανυ, τεινω" kiu signifas "longa, streĉa" kaj "pteron πτερον" por "plumo aŭ flugilo".<ref name="jobling379">James A. Jobling, p. 379.</ref> La [[specia epiteto]] "danae" verŝajne rilatas al [[Danao]], la filino de [[Akrisio]]. Ĉar ankaŭ ekzistis aliaj Danaoj en la greka mitologio kaj Sharpe ne donis precizan klarigon de la nomo, oni ne povas ekskludi, ke li pensis ĉu pri Danao, la filino de [[Neoptolemo]], aŭ pri Danao, la filino de [[Leontio]]. == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera nigriceps}} {{Wikispecies|Tanysiptera nigriceps}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] gvnrnfofss9nhz54izol2sfecw8ppc1 Tanysiptera 0 947065 9405501 9405151 2026-06-17T15:20:48Z Kani 670 /* Aspekto */ 9405501 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Aspekto == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Most paradise-kingfishers are extremely territorial, with most birds living in territorial pairs but choosing to forage alone.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Some studies also claim that this territoriality is attributed to the defence of resources within the area.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Upon observation of the breeding habits of the buff-breasted paradise-kingfisher, it found that they to actively defend their territory at the vocalisation of other intruder birds and chases involving two to four males were common, to the extent of males causing damage on each other such as broken wings.<ref name="auto1"/> Paradise kingfishers are classified as hole-nesters and use their webbed feet to excavate nest holes in termite mounds.<ref name="auto"/> Most species chose arboreal termite mounds located on the sides of trees about 3–4.5m from the ground and those that are still actively inhabited by termites.<ref name="auto1"/> This is because studies show that live termitariums are stronger when inhabited and become fragile after the insects leave, making them more susceptible to predators.<ref name="auto1"/> The paradise kingfisher species is also known to have a wide array of vocalisation. Territorial calls often consisted of rhythmic syllables that were ascending in nature and made in the middle to upper forest levels.<ref name="auto1" /> Studies observing the species witnessed common vocalisation when the bird approaches the nest, in reassurance to their partner and to sound off an alarm when another predator is within their territory.<ref name="auto4"/> Young kingfishers demonstrate loud vocalisation around two weeks old, especially during feeding time when expecting the parents return.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> The different species of birds tend to be most vocal during breeding season however majority expend a great deal of time and energy tunnelling out their nests in the chosen termite mounds up to two weeks at length.<ref name=":0" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 6jd72uex9zsl1m96x972w7zw69yio9e 9405502 9405501 2026-06-17T15:22:03Z Kani 670 /* Aspekto */ 9405502 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Most paradise-kingfishers are extremely territorial, with most birds living in territorial pairs but choosing to forage alone.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Some studies also claim that this territoriality is attributed to the defence of resources within the area.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Upon observation of the breeding habits of the buff-breasted paradise-kingfisher, it found that they to actively defend their territory at the vocalisation of other intruder birds and chases involving two to four males were common, to the extent of males causing damage on each other such as broken wings.<ref name="auto1"/> Paradise kingfishers are classified as hole-nesters and use their webbed feet to excavate nest holes in termite mounds.<ref name="auto"/> Most species chose arboreal termite mounds located on the sides of trees about 3–4.5m from the ground and those that are still actively inhabited by termites.<ref name="auto1"/> This is because studies show that live termitariums are stronger when inhabited and become fragile after the insects leave, making them more susceptible to predators.<ref name="auto1"/> The paradise kingfisher species is also known to have a wide array of vocalisation. Territorial calls often consisted of rhythmic syllables that were ascending in nature and made in the middle to upper forest levels.<ref name="auto1" /> Studies observing the species witnessed common vocalisation when the bird approaches the nest, in reassurance to their partner and to sound off an alarm when another predator is within their territory.<ref name="auto4"/> Young kingfishers demonstrate loud vocalisation around two weeks old, especially during feeding time when expecting the parents return.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> The different species of birds tend to be most vocal during breeding season however majority expend a great deal of time and energy tunnelling out their nests in the chosen termite mounds up to two weeks at length.<ref name=":0" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 6tmwaeo7g7466seczy92fzag5l4jcmh 9405560 9405502 2026-06-17T16:00:21Z Kani 670 /* Priskribo */ 9405560 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Plej multaj paradizalcionoj estas tre teritoriemaj, kaj plej multaj birdoj vivas en teritoriaj paroj sed elektas manĝoserĉadi solaj.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Kelkaj studoj ankaŭ asertas, ke ĉi tiu teritoriemo estas atribuita al la defendo de resursoj ene de la areo.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Observante la reproduktajn kutimojn de la Okrabrusta paradizalciono, oni trovis, ke ili aktive defendas sian teritorion kontraŭ la kantoj de aliaj entrudiĝantaj birdoj, kaj ĉasadoj implikantaj du ĝis kvar masklojn estis oftaj, ĝis la punkto, ke maskloj kaŭzis damaĝon unu al la alia, kiel ekzemple rompitaj flugiloj.<ref name="auto1"/> Paradizalcionoj estas klasifikitaj kiel trunestantoj kaj uzas siajn retajn piedojn por elfosi nestotruojn en termitejoj.<ref name="auto"/> Plej multaj specioj elektis arbarajn termitajn montetojn situantajn sur la flankoj de arboj ĉirkaŭ 3-4.5 m de la grundo kaj tiujn, kiuj ankoraŭ estas aktive loĝataj de termitoj.<ref name="auto1"/> Ĉi tio estas ĉar studoj montras, ke vivaj termitaj montetoj estas pli fortaj kiam loĝataj kaj fariĝas delikataj post kiam la insektoj foriras, igante ilin pli sentemaj al predantoj.<ref name="auto1"/> La specioj de paradizalcionoj ankaŭ havas vastan gamon de voĉoj. Teritoriaj vokoj ofte konsistis el ritmaj silaboj, kiuj estis ascendantaj kaj faritaj en la mezaj ĝis supraj arbaraj niveloj.<ref name="auto1" /> Studoj observantaj la specion atestis komunan kantadon kiam la birdo alproksimiĝas al la nesto, por trankviligi sian partneron kaj por sonigi alarmon kiam alia predanto estas ene de ilia teritorio.<ref name="auto4"/> Junaj alcionoj montras laŭtan voĉon ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, precipe dum manĝotempo kiam ili atendas la revenon de la gepatroj.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> La malsamaj specioj de birdoj emas esti plej voĉaj dum la reprodukta sezono, tamen la plimulto elspezas multan tempon kaj energion tunelante siajn nestojn en la elektitaj termitejoj ĝis du semajnojn longe.<ref name=":0" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] mfuz8hdfnkb8b0dya6e91icsutw3v0m 9405561 9405560 2026-06-17T16:02:00Z Kani 670 /* Priskribo */ 9405561 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Plej multaj paradizalcionoj estas tre teritoriemaj, kaj plej multaj birdoj vivas en teritoriaj paroj sed elektas manĝoserĉadi solaj.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Kelkaj studoj ankaŭ asertas, ke ĉi tiu teritoriemo estas atribuita al la defendo de resursoj ene de la areo.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Observante la reproduktajn kutimojn de la Okrabrusta paradizalciono, oni trovis, ke ili aktive defendas sian teritorion kontraŭ la kantoj de aliaj entrudiĝantaj birdoj, kaj ĉasadoj implikantaj du ĝis kvar masklojn estis oftaj, ĝis la punkto, ke maskloj kaŭzis damaĝon unu al la alia, kiel ekzemple rompitaj flugiloj.<ref name="auto1"/> Paradizalcionoj estas klasifikitaj kiel trunestantoj kaj uzas siajn retajn piedojn por elfosi nestotruojn en termitejoj.<ref name="auto"/> Plej multaj specioj elektis arbarajn termitajn montetojn situantajn sur la flankoj de arboj ĉirkaŭ 3-4.5 m de la grundo kaj tiujn, kiuj ankoraŭ estas aktive loĝataj de termitoj.<ref name="auto1"/> Ĉi tio estas ĉar studoj montras, ke vivaj termitaj montetoj estas pli fortaj kiam loĝataj kaj fariĝas delikataj post kiam la insektoj foriras, igante ilin pli sentemaj al predantoj.<ref name="auto1"/> La specioj de paradizalcionoj ankaŭ havas vastan gamon de voĉoj. Teritoriaj vokoj ofte konsistis el ritmaj silaboj, kiuj estis ascendantaj kaj faritaj en la mezaj ĝis supraj arbaraj niveloj.<ref name="auto1" /> Studoj observantaj la specion atestis komunan kantadon kiam la birdo alproksimiĝas al la nesto, por trankviligi sian partneron kaj por sonigi alarmon kiam alia predanto estas ene de ilia teritorio.<ref name="auto4"/> Junaj alcionoj montras laŭtan voĉon ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, precipe dum manĝotempo kiam ili atendas la revenon de la gepatroj.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> La malsamaj specioj de birdoj emas esti plej voĉaj dum la reprodukta sezono, tamen la plimulto elspezas multan tempon kaj energion tunelante siajn nestojn en la elektitaj termitejoj ĝis du semajnojn longe.<ref name=":0" /> == Reproduktado == Paradise-kingfishers are known to have long-term bonds with each other and practice social monogamy.<ref name="auto2">{{cite journal |last1=Remsen |first1=J. V. |title=Kingfishers, Bee-Eaters & Rollers – C. Hilary Fry and Kathie Fry (book review) |journal=The Auk |date=1993 |volume=110 |issue=3 |pages=663–664 |doi=10.2307/4088439 |jstor=4088439 }}</ref> Most birds return to the same territory with the same partner during the breeding season, unless their partner had died in which case, they replaced them and were found in a new territory.<ref name="auto4"/> Most species in the region are breeding residents except for the buff-breasted paradise-kingfisher that nests in Australia but has been known to migrate to New Guinea, where most of them have populations. The paradise kingfisher species also demonstrates social cooperation, though this has only been observed within the buff breasted species of the genus.<ref>{{cite journal |last1=Dow |first1=Douglas D. |title=Communally breeding Australian birds with an analysis of distributional and environmental factors |journal=Emu |date=1980 |volume=80 |issue=3 |pages=121–140 |doi=10.1071/MU9800121|bibcode=1980EmuAO..80..121D }}</ref> During the breeding season, it is common to observe an additional male joining the breeding pair to help protect the territory and care for nestlings.<ref name="auto1"/> The exact reason for this is unknown; however, one argument states that there may be benefits involved the additional male, as it gives them access to possible future partners in the form of the nestlings or the breeding female.<ref>{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Cockburn |first2=A. |title=Social and mating system of cooperatively breeding laughing kookaburras (''Dacelo novaeguineae'') |journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |date=2000 |volume=47 |issue=4 |pages=220–229 |doi=10.1007/s002650050659|s2cid=26382479 }}</ref> Paradise-kingfishers nest in active terrestrial termite mounds, typically found at the base of trees within the rainforests in which the birds are located.<ref name=":0">{{Cite web|last=Beauty of Birds|date=n.d.|title=Buff-breasted Paradise or White-tailed Kingfishers|url=https://www.beautyofbirds.com/buffbreastedparadisekingfishers.html}}</ref> The preference of active termite mounds has been hypothesised to be because abandoned termite mounds become weak and fragile over time, thus making the nest unsuitable for the birds as it is easier for natural predators to infiltrate.<ref name="auto" /> Furthermore, during breeding season, adult kingfishers locate new nests different from that of the previous year, once abandoning the nest after breeding season ends, termites in active termitariums work towards repairing the nesting hole left by the birds to raise the young.<ref name=":0" /> The nest of the paradise kingfisher is created by the pair of birds flying repeatedly at the termitarium of choice, striking it with their beaks until they manage to puncture a hole into the hard surface.<ref name="auto"/> From there, the birds are able to excavate a space within the termitarium using their feet and create an egg chamber "about 13 cm in diameter".<ref name="auto"/> These egg chambers are located at the end of a tunnel within the termite nests.<ref name=":0" /> Buff-breasted paradise-kingfishers have been found to create nests located on ground level.<ref>Woodall, Peter. 2001. "Family Alcedinidae (kingfishers)", ''Handbook of the Birds of the World'', vol. 6, pp. 130–249. Lynx Editions, Barcelona, Spain.</ref> Due to the nature of the nests, most paradise-kingfishers have a specific odour to their nests due to the lack of sanitation that occurs within these units.<ref name="auto1"/> The clutch of a paradise kingfisher consists of around one to three eggs and the young stay within the nest until old enough to leave.<ref name="auto1"/> Both paradise-kingfisher parents are known to care for the young, incubating and feeding the chicks for 25 days until time to fledge.<ref name=":0" /> [[File:Buff-breasted Paradise-Kingfisher - Julatten.jpg|thumb|367x367px|Photo of an adult [[Buff-breasted paradise kingfisher|Buff-Breasted Paradise Kingfisher]]]] A common phenomenon demonstrated in the kingfisher species is brood reduction, due to asynchronous hatching.<ref name="auto2"/> This occurs when the first egg to be laid is the first to hatch thus permitting the eldest chick a head start on the other nestlings as it is able to get majority of the parental care.<ref name=":5" /> In addition to that, because the birds are considered hole-nesters, the eldest chick usually will take up the opening of the nest and dominate the food resources leading to the death of the smallest chick. This ensures that the depending on the availability of the food that season, the paradise-kingfisher brood may be larger or smaller.<ref name="auto5"/> This may also be attributed to limited reproduction in paradise-kingfisher birds located within the tropics of New Guinea as food resources tend to be scarcer.<ref name="auto1"/> Thus, not allowing for larger broods to survive as opposed to other environments with an abundance of resources.<ref name="auto1" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 612t642xdr19c5jhwtj1cdvp2e1co90 9405564 9405561 2026-06-17T16:20:59Z Kani 670 /* Reproduktado */ 9405564 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Plej multaj paradizalcionoj estas tre teritoriemaj, kaj plej multaj birdoj vivas en teritoriaj paroj sed elektas manĝoserĉadi solaj.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Kelkaj studoj ankaŭ asertas, ke ĉi tiu teritoriemo estas atribuita al la defendo de resursoj ene de la areo.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Observante la reproduktajn kutimojn de la Okrabrusta paradizalciono, oni trovis, ke ili aktive defendas sian teritorion kontraŭ la kantoj de aliaj entrudiĝantaj birdoj, kaj ĉasadoj implikantaj du ĝis kvar masklojn estis oftaj, ĝis la punkto, ke maskloj kaŭzis damaĝon unu al la alia, kiel ekzemple rompitaj flugiloj.<ref name="auto1"/> Paradizalcionoj estas klasifikitaj kiel trunestantoj kaj uzas siajn retajn piedojn por elfosi nestotruojn en termitejoj.<ref name="auto"/> Plej multaj specioj elektis arbarajn termitajn montetojn situantajn sur la flankoj de arboj ĉirkaŭ 3-4.5 m de la grundo kaj tiujn, kiuj ankoraŭ estas aktive loĝataj de termitoj.<ref name="auto1"/> Ĉi tio estas ĉar studoj montras, ke vivaj termitaj montetoj estas pli fortaj kiam loĝataj kaj fariĝas delikataj post kiam la insektoj foriras, igante ilin pli sentemaj al predantoj.<ref name="auto1"/> La specioj de paradizalcionoj ankaŭ havas vastan gamon de voĉoj. Teritoriaj vokoj ofte konsistis el ritmaj silaboj, kiuj estis ascendantaj kaj faritaj en la mezaj ĝis supraj arbaraj niveloj.<ref name="auto1" /> Studoj observantaj la specion atestis komunan kantadon kiam la birdo alproksimiĝas al la nesto, por trankviligi sian partneron kaj por sonigi alarmon kiam alia predanto estas ene de ilia teritorio.<ref name="auto4"/> Junaj alcionoj montras laŭtan voĉon ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, precipe dum manĝotempo kiam ili atendas la revenon de la gepatroj.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> La malsamaj specioj de birdoj emas esti plej voĉaj dum la reprodukta sezono, tamen la plimulto elspezas multan tempon kaj energion tunelante siajn nestojn en la elektitaj termitejoj ĝis du semajnojn longe.<ref name=":0" /> == Reproduktado == Paradizalcionoj estas konataj pro sia longdaŭra rilato kaj pro praktikado de socia monogamio.<ref name="auto2">{{cite journal |last1=Remsen |first1=J. V. |title=Kingfishers, Bee-Eaters & Rollers – C. Hilary Fry and Kathie Fry (book review) |journal=The Auk |date=1993 |volume=110 |issue=3 |pages=663–664 |doi=10.2307/4088439 |jstor=4088439 }}</ref> Plej multaj birdoj revenas al la sama teritorio kun la sama partnero dum la [[reprodukta sezono]], krom se ilia partnero mortis, en kiu kazo ili anstataŭigis ilin kaj estis trovitaj en nova teritorio.<ref name="auto4"/> Plej multaj specioj en la regiono estas reproduktantaj loĝantoj, escepte de la Okrabrusta paradizalciono, kiu nestas en Aŭstralio sed migras al Nov-Gvineo, kie plej multaj el ili havas populaciojn. La specioj de paradizalcionoj ankaŭ montras socian kunlaboron, kvankam tio estis observita nur ene de la Okrabrusta paradizalciono en la genro.<ref>{{cite journal |last1=Dow |first1=Douglas D. |title=Communally breeding Australian birds with an analysis of distributional and environmental factors |journal=Emu |date=1980 |volume=80 |issue=3 |pages=121–140 |doi=10.1071/MU9800121|bibcode=1980EmuAO..80..121D }}</ref> Dum la reprodukta sezono, ofte oni observas plian masklon aliĝantan al la reproduktanta paro por helpi protekti la teritorion kaj zorgi pri birdidoj.<ref name="auto1"/> La preciza kialo por tio estas nekonata; tamen, unu argumento asertas, ke povas esti avantaĝoj ligitaj al la plia masklo, ĉar ĝi donas al ili aliron al eblaj estontaj partneroj en la formo de la birdidoj aŭ eĉ la reproduktanta ino.<ref>{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Cockburn |first2=A. |title=Social and mating system of cooperatively breeding laughing kookaburras (''Dacelo novaeguineae'') |journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |date=2000 |volume=47 |issue=4 |pages=220–229 |doi=10.1007/s002650050659|s2cid=26382479 }}</ref> Paradizalcionoj nestas en aktivaj surteraj termitaj montetoj, tipe troveblaj ĉe la bazo de arboj ene de la [[pluvarbaro]]j, kie la birdoj troviĝas.<ref name=":0">{{Cite web|last=Beauty of Birds|date=n.d.|title=Buff-breasted Paradise or White-tailed Kingfishers|url=https://www.beautyofbirds.com/buffbreastedparadisekingfishers.html}}</ref> Oni hipotezas, ke la prefero de aktivaj termitaj montetoj estas ĉar forlasitaj termiejoj fariĝas malfortaj kaj fragilaj laŭlonge de la tempo, tiel igante la neston netaŭga por la birdoj, ĉar estas pli facile por naturaj predantoj enfiltriĝi.<ref name="auto" /> Krome, dum la reprodukta sezono, plenkreskaj alcionoj trovas novajn nestojn malsamajn ol tiu de la antaŭa jaro. Post forlaso de la nesto post la fino de la reprodukta sezono, [[termito]]j en aktivaj termitaj montetoj laboras por ripari la nestan truon lasitan de la birdoj por kreskigi la idojn.<ref name=":0" /> La neston de la paradizalciono kreas la paro da birdoj flugantaj plurfoje al la elektita termitaro, batante ĝin per siaj bekoj ĝis ili sukcesas trapiki truon en la malmolan surfacon.<ref name="auto"/> De tie, la birdoj kapablas elfosi spacon ene de la termitejo uzante siajn piedojn kaj krei ovkameron "ĉirkaŭ 13 cm en diametro".<ref name="auto"/> Tiuj ovkameroj situas ĉe la fino de tunelo ene de la termitaj nestoj.<ref name=":0" /> Oni trovis, ke Okrabrustaj paradizalcionoj kreas nestojn situantajn sur grundnivelo.<ref>Woodall, Peter. 2001. "Family Alcedinidae (kingfishers)", ''Handbook of the Birds of the World'', vol. 6, pp. 130–249. Lynx Editions, Barcelona, Spain.</ref> Pro la naturo de la nestoj, plej multaj paradizalcionoj havas specifan odoron en siaj nestoj pro la manko de higienaj kondiĉoj ene de tiuj nestoj.<ref name="auto1"/> La ovodemetado de paradizalcionoj konsistas el ĉirkaŭ unu ĝis tri ovoj kaj la idoj restas en la nesto ĝis ili estas sufiĉe aĝaj por foriri.<ref name="auto1"/> Ambaŭ gepatroj de paradizalcionoj zorgas pri la idoj, kovas kaj nutras la idojn dum 25 tagoj ĝis la tempo por [[elnestiĝo]].<ref name=":0" /> [[File:Buff-breasted Paradise-Kingfisher - Julatten.jpg|thumb|367x367px|Foto de plenkreska [[Okrabrusta paradizalciono]]]] Ofta fenomeno montrita ĉe la alcionoj estas redukto de la idaro, pro nesinkrona eloviĝo.<ref name="auto2"/> Ĉi tio okazas kiam la unua demetita ovo estas la unua eloviĝanta, tiel permesante al la plej aĝa ido antaŭecon super la aliaj idoj, ĉar ĝi povas ricevi la plimulton de la gepatra zorgo.<ref name=":5" /> Krome, ĉar la birdoj estas konsiderataj trunestantoj, la plej aĝa ido kutime okupas la eniron de la nesto kaj dominas la nutraĵresursojn, kaŭzante la morton de la plej malgranda ido. Ĉi tio certigas, ke depende de la havebleco de la manĝaĵo tiusezone, la idaro de la paradizalcionoj povas esti pli granda aŭ pli malgranda.<ref name="auto5"/> Ĉi tio ankaŭ povas esti atribuita al limigita reproduktado ĉe la paradizalcionoj situantaj en la tropikoj de Nov-Gvineo, ĉar nutraĵresursoj tendencas esti pli malabundaj.<ref name="auto1"/> Tiel, ne permesante al pli grandaj idaroj pluvivi kontraste al aliaj medioj kun abundo da resursoj.<ref name="auto1" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 5n2be4xqy7menilgh5g6nlo3jdxlas6 9405565 9405564 2026-06-17T16:24:09Z Kani 670 /* Reproduktado */ 9405565 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Plej multaj paradizalcionoj estas tre teritoriemaj, kaj plej multaj birdoj vivas en teritoriaj paroj sed elektas manĝoserĉadi solaj.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Kelkaj studoj ankaŭ asertas, ke ĉi tiu teritoriemo estas atribuita al la defendo de resursoj ene de la areo.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Observante la reproduktajn kutimojn de la Okrabrusta paradizalciono, oni trovis, ke ili aktive defendas sian teritorion kontraŭ la kantoj de aliaj entrudiĝantaj birdoj, kaj ĉasadoj implikantaj du ĝis kvar masklojn estis oftaj, ĝis la punkto, ke maskloj kaŭzis damaĝon unu al la alia, kiel ekzemple rompitaj flugiloj.<ref name="auto1"/> Paradizalcionoj estas klasifikitaj kiel trunestantoj kaj uzas siajn retajn piedojn por elfosi nestotruojn en termitejoj.<ref name="auto"/> Plej multaj specioj elektis arbarajn termitajn montetojn situantajn sur la flankoj de arboj ĉirkaŭ 3-4.5 m de la grundo kaj tiujn, kiuj ankoraŭ estas aktive loĝataj de termitoj.<ref name="auto1"/> Ĉi tio estas ĉar studoj montras, ke vivaj termitaj montetoj estas pli fortaj kiam loĝataj kaj fariĝas delikataj post kiam la insektoj foriras, igante ilin pli sentemaj al predantoj.<ref name="auto1"/> La specioj de paradizalcionoj ankaŭ havas vastan gamon de voĉoj. Teritoriaj vokoj ofte konsistis el ritmaj silaboj, kiuj estis ascendantaj kaj faritaj en la mezaj ĝis supraj arbaraj niveloj.<ref name="auto1" /> Studoj observantaj la specion atestis komunan kantadon kiam la birdo alproksimiĝas al la nesto, por trankviligi sian partneron kaj por sonigi alarmon kiam alia predanto estas ene de ilia teritorio.<ref name="auto4"/> Junaj alcionoj montras laŭtan voĉon ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, precipe dum manĝotempo kiam ili atendas la revenon de la gepatroj.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> La malsamaj specioj de birdoj emas esti plej voĉaj dum la reprodukta sezono, tamen la plimulto elspezas multan tempon kaj energion tunelante siajn nestojn en la elektitaj termitejoj ĝis du semajnojn longe.<ref name=":0" /> == Reproduktado == Paradizalcionoj estas konataj pro sia longdaŭra rilato kaj pro praktikado de socia monogamio.<ref name="auto2">{{cite journal |last1=Remsen |first1=J. V. |title=Kingfishers, Bee-Eaters & Rollers – C. Hilary Fry and Kathie Fry (book review) |journal=The Auk |date=1993 |volume=110 |issue=3 |pages=663–664 |doi=10.2307/4088439 |jstor=4088439 }}</ref> Plej multaj birdoj revenas al la sama teritorio kun la sama partnero dum la [[reprodukta sezono]], krom se ilia partnero mortis, en kiu kazo ili anstataŭigis ilin kaj estis trovitaj en nova teritorio.<ref name="auto4"/> Plej multaj specioj en la regiono estas reproduktantaj loĝantoj, escepte de la Okrabrusta paradizalciono, kiu nestas en Aŭstralio sed migras al Nov-Gvineo, kie plej multaj el ili havas populaciojn. La specioj de paradizalcionoj ankaŭ montras socian kunlaboron, kvankam tio estis observita nur ene de la Okrabrusta paradizalciono en la genro.<ref>{{cite journal |last1=Dow |first1=Douglas D. |title=Communally breeding Australian birds with an analysis of distributional and environmental factors |journal=Emu |date=1980 |volume=80 |issue=3 |pages=121–140 |doi=10.1071/MU9800121|bibcode=1980EmuAO..80..121D }}</ref> Dum la reprodukta sezono, ofte oni observas plian masklon aliĝantan al la reproduktanta paro por helpi protekti la teritorion kaj zorgi pri birdidoj.<ref name="auto1"/> La preciza kialo por tio estas nekonata; tamen, unu argumento asertas, ke povas esti avantaĝoj ligitaj al la plia masklo, ĉar ĝi donas al ili aliron al eblaj estontaj partneroj en la formo de la birdidoj aŭ eĉ la reproduktanta ino.<ref>{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Cockburn |first2=A. |title=Social and mating system of cooperatively breeding laughing kookaburras (''Dacelo novaeguineae'') |journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |date=2000 |volume=47 |issue=4 |pages=220–229 |doi=10.1007/s002650050659|s2cid=26382479 }}</ref> Paradizalcionoj nestas en aktivaj surteraj termitaj montetoj, tipe troveblaj ĉe la bazo de arboj ene de la [[pluvarbaro]]j, kie la birdoj troviĝas.<ref name=":0">{{Cite web|last=Beauty of Birds|date=n.d.|title=Buff-breasted Paradise or White-tailed Kingfishers|url=https://www.beautyofbirds.com/buffbreastedparadisekingfishers.html}}</ref> Oni hipotezas, ke la prefero de aktivaj termitaj montetoj estas ĉar forlasitaj termiejoj fariĝas malfortaj kaj fragilaj laŭlonge de la tempo, tiel igante la neston netaŭga por la birdoj, ĉar estas pli facile por naturaj predantoj enfiltriĝi.<ref name="auto" /> Krome, dum la reprodukta sezono, plenkreskaj alcionoj trovas novajn nestojn malsamajn ol tiu de la antaŭa jaro. Post forlaso de la nesto post la fino de la reprodukta sezono, [[termito]]j en aktivaj termitaj montetoj laboras por ripari la nestan truon lasitan de la birdoj por kreskigi la idojn.<ref name=":0" /> La neston de la paradizalciono kreas la paro da birdoj flugantaj plurfoje al la elektita termitaro, batante ĝin per siaj bekoj ĝis ili sukcesas trapiki truon en la malmolan surfacon.<ref name="auto"/> De tie, la birdoj kapablas elfosi spacon ene de la termitejo uzante siajn piedojn kaj krei ovkameron "ĉirkaŭ 13 cm en diametro".<ref name="auto"/> Tiuj ovkameroj situas ĉe la fino de tunelo ene de la termitaj nestoj.<ref name=":0" /> Oni trovis, ke Okrabrustaj paradizalcionoj kreas nestojn situantajn sur grundnivelo.<ref>Woodall, Peter. 2001. "Family Alcedinidae (kingfishers)", ''Handbook of the Birds of the World'', vol. 6, pp. 130–249. Lynx Editions, Barcelona, Spain.</ref> Pro la naturo de la nestoj, plej multaj paradizalcionoj havas specifan odoron en siaj nestoj pro la manko de higienaj kondiĉoj ene de tiuj nestoj.<ref name="auto1"/> La ovodemetado de paradizalcionoj konsistas el ĉirkaŭ unu ĝis tri ovoj kaj la idoj restas en la nesto ĝis ili estas sufiĉe aĝaj por foriri.<ref name="auto1"/> Ambaŭ gepatroj de paradizalcionoj zorgas pri la idoj, kovas kaj nutras la idojn dum 25 tagoj ĝis la tempo por [[elnestiĝo]].<ref name=":0" /> [[File:Buff-breasted Paradise-Kingfisher - Julatten.jpg|thumb|367x367px|Foto de plenkreska [[Okrabrusta paradizalciono]]]] Ofta fenomeno montrita ĉe la alcionoj estas redukto de la idaro, pro nesinkrona eloviĝo.<ref name="auto2"/> Ĉi tio okazas kiam la unua demetita ovo estas la unua eloviĝanta, tiel permesante al la plej aĝa ido antaŭecon super la aliaj idoj, ĉar ĝi povas ricevi la plimulton de la gepatra zorgo.<ref name=":5" /> Krome, ĉar la birdoj estas konsiderataj trunestantoj, la plej aĝa ido kutime okupas la eniron de la nesto kaj dominas la nutraĵresursojn, kaŭzante la morton de la plej malgranda ido. Ĉi tio certigas, ke depende de la havebleco de la manĝaĵo tiusezone, la idaro de la paradizalcionoj povas esti pli granda aŭ pli malgranda.<ref name="auto5"/> Ĉi tio ankaŭ povas esti atribuita al limigita reproduktado ĉe la paradizalcionoj situantaj en la tropikoj de Nov-Gvineo, ĉar nutraĵresursoj tendencas esti pli malabundaj.<ref name="auto1"/> Tiel, ne permesante al pli grandaj idaroj pluvivi kontraste al aliaj medioj kun abundo da resursoj.<ref name="auto1" /> == Manĝado == Paradizaj alcionoj estas ĉiomanĝuloj elektantaj manĝi [[heliko]]jn, malgrandajn [[lacerto]]jn kaj [[vermo]]jn, tamen, Legge kaj Heinsohn trovis, ke la plimulto de ilia dieto konsistas el malgrandaj insektoj kiel [[akrido]]j, [[skarabo]]j kaj [[cikado]]j.<ref name="auto1" /> Oni scias ankaŭ, ke ili estas tagaj, ĉasantaj kaj aktivaj dumtage anstataŭ nokte.<ref>{{Cite web|last=New Hampshire Public Broadcasting|date=n.d.|title=Alcedinidae - Kingfishers|url=https://nhpbs.org/wild/Alcedinidae.asp}}</ref> Adult paradise kingfishers feed their young invertebrates up to the maximum size of 3&nbsp;cm in length depending on the age of the chick.<ref name="auto3" /> The younger the hatchlings the smaller the meals are and increase in size as they grow from hatchling to fledgeling.<ref name=":1">{{Cite web|last=The Australian Museum Trust|date=1984|title=Australian Natural History|url=https://media.australian.museum/media/dd/Uploads/Documents/38357/ams370_vXXI_06_lowres.c241dfe.pdf}}</ref> Feeding the chicks happens through the parents bringing the insects to the mound and delivering the food to the nestlings through the nest tunnel when they are newly hatched.<ref name=":1" /> As the older chicks learn to open their eyes and gain control of coordination, they begin to meet the parents at the entrance of the nest and are brought larger insects to sustain them, and occasionally frogs and skinks depending on the availability of food resources at the time.<ref name=":1" /> An indicator of how efficient the paradise-kingfishers hunting skills and eyesight is the consistency in which they return with insects known to well camouflage such as stick insects and preying mantids.<ref name=":1" /> The buff breasted paradise-kingfisher is known to hunt by sitting motionless on the forest floor, or low tree trunks or branches while searching for various types of prey, pouncing to secure the food.<ref name="auto3" /> Majority of the species can be found to hunt on the ground or in other vegetation as well as the trees.<ref name=":0" /> This species is one of only that rarely feeds on fish apart from other paradise-kingfishers in the genus endemic to Papua New Guinea.<ref name=":1" /> Young paradise-kingfishers can begin to hunt for their own prey after two months of hatching however are able to fly earlier on.<ref name=":1" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] gja9jgfx19gcjb3bv6omoz4xiuj5ydb 9405567 9405565 2026-06-17T16:30:26Z Kani 670 /* Manĝado */ 9405567 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Plej multaj paradizalcionoj estas tre teritoriemaj, kaj plej multaj birdoj vivas en teritoriaj paroj sed elektas manĝoserĉadi solaj.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Kelkaj studoj ankaŭ asertas, ke ĉi tiu teritoriemo estas atribuita al la defendo de resursoj ene de la areo.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Observante la reproduktajn kutimojn de la Okrabrusta paradizalciono, oni trovis, ke ili aktive defendas sian teritorion kontraŭ la kantoj de aliaj entrudiĝantaj birdoj, kaj ĉasadoj implikantaj du ĝis kvar masklojn estis oftaj, ĝis la punkto, ke maskloj kaŭzis damaĝon unu al la alia, kiel ekzemple rompitaj flugiloj.<ref name="auto1"/> Paradizalcionoj estas klasifikitaj kiel trunestantoj kaj uzas siajn retajn piedojn por elfosi nestotruojn en termitejoj.<ref name="auto"/> Plej multaj specioj elektis arbarajn termitajn montetojn situantajn sur la flankoj de arboj ĉirkaŭ 3-4.5 m de la grundo kaj tiujn, kiuj ankoraŭ estas aktive loĝataj de termitoj.<ref name="auto1"/> Ĉi tio estas ĉar studoj montras, ke vivaj termitaj montetoj estas pli fortaj kiam loĝataj kaj fariĝas delikataj post kiam la insektoj foriras, igante ilin pli sentemaj al predantoj.<ref name="auto1"/> La specioj de paradizalcionoj ankaŭ havas vastan gamon de voĉoj. Teritoriaj vokoj ofte konsistis el ritmaj silaboj, kiuj estis ascendantaj kaj faritaj en la mezaj ĝis supraj arbaraj niveloj.<ref name="auto1" /> Studoj observantaj la specion atestis komunan kantadon kiam la birdo alproksimiĝas al la nesto, por trankviligi sian partneron kaj por sonigi alarmon kiam alia predanto estas ene de ilia teritorio.<ref name="auto4"/> Junaj alcionoj montras laŭtan voĉon ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, precipe dum manĝotempo kiam ili atendas la revenon de la gepatroj.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> La malsamaj specioj de birdoj emas esti plej voĉaj dum la reprodukta sezono, tamen la plimulto elspezas multan tempon kaj energion tunelante siajn nestojn en la elektitaj termitejoj ĝis du semajnojn longe.<ref name=":0" /> == Reproduktado == Paradizalcionoj estas konataj pro sia longdaŭra rilato kaj pro praktikado de socia monogamio.<ref name="auto2">{{cite journal |last1=Remsen |first1=J. V. |title=Kingfishers, Bee-Eaters & Rollers – C. Hilary Fry and Kathie Fry (book review) |journal=The Auk |date=1993 |volume=110 |issue=3 |pages=663–664 |doi=10.2307/4088439 |jstor=4088439 }}</ref> Plej multaj birdoj revenas al la sama teritorio kun la sama partnero dum la [[reprodukta sezono]], krom se ilia partnero mortis, en kiu kazo ili anstataŭigis ilin kaj estis trovitaj en nova teritorio.<ref name="auto4"/> Plej multaj specioj en la regiono estas reproduktantaj loĝantoj, escepte de la Okrabrusta paradizalciono, kiu nestas en Aŭstralio sed migras al Nov-Gvineo, kie plej multaj el ili havas populaciojn. La specioj de paradizalcionoj ankaŭ montras socian kunlaboron, kvankam tio estis observita nur ene de la Okrabrusta paradizalciono en la genro.<ref>{{cite journal |last1=Dow |first1=Douglas D. |title=Communally breeding Australian birds with an analysis of distributional and environmental factors |journal=Emu |date=1980 |volume=80 |issue=3 |pages=121–140 |doi=10.1071/MU9800121|bibcode=1980EmuAO..80..121D }}</ref> Dum la reprodukta sezono, ofte oni observas plian masklon aliĝantan al la reproduktanta paro por helpi protekti la teritorion kaj zorgi pri birdidoj.<ref name="auto1"/> La preciza kialo por tio estas nekonata; tamen, unu argumento asertas, ke povas esti avantaĝoj ligitaj al la plia masklo, ĉar ĝi donas al ili aliron al eblaj estontaj partneroj en la formo de la birdidoj aŭ eĉ la reproduktanta ino.<ref>{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Cockburn |first2=A. |title=Social and mating system of cooperatively breeding laughing kookaburras (''Dacelo novaeguineae'') |journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |date=2000 |volume=47 |issue=4 |pages=220–229 |doi=10.1007/s002650050659|s2cid=26382479 }}</ref> Paradizalcionoj nestas en aktivaj surteraj termitaj montetoj, tipe troveblaj ĉe la bazo de arboj ene de la [[pluvarbaro]]j, kie la birdoj troviĝas.<ref name=":0">{{Cite web|last=Beauty of Birds|date=n.d.|title=Buff-breasted Paradise or White-tailed Kingfishers|url=https://www.beautyofbirds.com/buffbreastedparadisekingfishers.html}}</ref> Oni hipotezas, ke la prefero de aktivaj termitaj montetoj estas ĉar forlasitaj termiejoj fariĝas malfortaj kaj fragilaj laŭlonge de la tempo, tiel igante la neston netaŭga por la birdoj, ĉar estas pli facile por naturaj predantoj enfiltriĝi.<ref name="auto" /> Krome, dum la reprodukta sezono, plenkreskaj alcionoj trovas novajn nestojn malsamajn ol tiu de la antaŭa jaro. Post forlaso de la nesto post la fino de la reprodukta sezono, [[termito]]j en aktivaj termitaj montetoj laboras por ripari la nestan truon lasitan de la birdoj por kreskigi la idojn.<ref name=":0" /> La neston de la paradizalciono kreas la paro da birdoj flugantaj plurfoje al la elektita termitaro, batante ĝin per siaj bekoj ĝis ili sukcesas trapiki truon en la malmolan surfacon.<ref name="auto"/> De tie, la birdoj kapablas elfosi spacon ene de la termitejo uzante siajn piedojn kaj krei ovkameron "ĉirkaŭ 13 cm en diametro".<ref name="auto"/> Tiuj ovkameroj situas ĉe la fino de tunelo ene de la termitaj nestoj.<ref name=":0" /> Oni trovis, ke Okrabrustaj paradizalcionoj kreas nestojn situantajn sur grundnivelo.<ref>Woodall, Peter. 2001. "Family Alcedinidae (kingfishers)", ''Handbook of the Birds of the World'', vol. 6, pp. 130–249. Lynx Editions, Barcelona, Spain.</ref> Pro la naturo de la nestoj, plej multaj paradizalcionoj havas specifan odoron en siaj nestoj pro la manko de higienaj kondiĉoj ene de tiuj nestoj.<ref name="auto1"/> La ovodemetado de paradizalcionoj konsistas el ĉirkaŭ unu ĝis tri ovoj kaj la idoj restas en la nesto ĝis ili estas sufiĉe aĝaj por foriri.<ref name="auto1"/> Ambaŭ gepatroj de paradizalcionoj zorgas pri la idoj, kovas kaj nutras la idojn dum 25 tagoj ĝis la tempo por [[elnestiĝo]].<ref name=":0" /> [[File:Buff-breasted Paradise-Kingfisher - Julatten.jpg|thumb|367x367px|Foto de plenkreska [[Okrabrusta paradizalciono]]]] Ofta fenomeno montrita ĉe la alcionoj estas redukto de la idaro, pro nesinkrona eloviĝo.<ref name="auto2"/> Ĉi tio okazas kiam la unua demetita ovo estas la unua eloviĝanta, tiel permesante al la plej aĝa ido antaŭecon super la aliaj idoj, ĉar ĝi povas ricevi la plimulton de la gepatra zorgo.<ref name=":5" /> Krome, ĉar la birdoj estas konsiderataj trunestantoj, la plej aĝa ido kutime okupas la eniron de la nesto kaj dominas la nutraĵresursojn, kaŭzante la morton de la plej malgranda ido. Ĉi tio certigas, ke depende de la havebleco de la manĝaĵo tiusezone, la idaro de la paradizalcionoj povas esti pli granda aŭ pli malgranda.<ref name="auto5"/> Ĉi tio ankaŭ povas esti atribuita al limigita reproduktado ĉe la paradizalcionoj situantaj en la tropikoj de Nov-Gvineo, ĉar nutraĵresursoj tendencas esti pli malabundaj.<ref name="auto1"/> Tiel, ne permesante al pli grandaj idaroj pluvivi kontraste al aliaj medioj kun abundo da resursoj.<ref name="auto1" /> == Manĝado == Paradizaj alcionoj estas ĉiomanĝuloj elektantaj manĝi [[heliko]]jn, malgrandajn [[lacerto]]jn kaj [[vermo]]jn, tamen, Legge kaj Heinsohn trovis, ke la plimulto de ilia dieto konsistas el malgrandaj insektoj kiel [[akrido]]j, [[skarabo]]j kaj [[cikado]]j.<ref name="auto1" /> Oni scias ankaŭ, ke ili estas tagaj, ĉasantaj kaj aktivaj dumtage anstataŭ nokte.<ref>{{Cite web|last=New Hampshire Public Broadcasting|date=n.d.|title=Alcedinidae - Kingfishers|url=https://nhpbs.org/wild/Alcedinidae.asp}}</ref> Plenkreskaj paradizalcionoj nutras siajn junajn senvertebrulojn ĝis la maksimuma grandeco de 3 cm en longo depende de la aĝo de la ido.<ref name="auto3" /> Ju pli junaj la idoj, des pli malgrandaj estas la manĝoj kaj ili pligrandiĝas dum ili kreskas de eloviĝo al [[elnestiĝo]].<ref name=":1">{{Cite web|last=The Australian Museum Trust|date=1984|title=Australian Natural History|url=https://media.australian.museum/media/dd/Uploads/Documents/38357/ams370_vXXI_06_lowres.c241dfe.pdf}}</ref> Nutrado de la idoj okazas per tio, ke la gepatroj alportas la insektojn al la monteto kaj liveras la manĝaĵon al la nestuloj tra la nesta tunelo kiam ili estas ĵus eloviĝintaj.<ref name=":1" /> Dum la pli maljunaj idoj lernas malfermi siajn okulojn kaj akiri kontrolon de kunordigo, ili komencas renkonti la gepatrojn ĉe la enirejo de la nesto kaj ricevas pli grandajn insektojn por subteni ilin, kaj foje [[rano]]jn kaj [[skinko]]jn depende de la havebleco de manĝresursoj tiutempe.<ref name=":1" /> Indikilo pri la efikeco de la ĉaskapabloj kaj vidkapablo de la paradizalcionoj estas la konstanteco, en kiu ili revenas kun insektoj konataj pro sia bona kamuflado, kiel ekzemple [[fasmoj]] kaj predantaj [[manto]]j.<ref name=":1" /> La Okrabrusta paradizalciono ĉasados ripozante senmove sur la arbara grundo, aŭ malaltaj arbotrunkoj aŭ branĉoj, serĉante diversajn specojn de predo, saltante por certigi la manĝaĵon.<ref name="auto3" /> La ​​plimulto de la specioj ĉasas surgrunde aŭ en alia vegetaĵaro same kiel en la arboj.<ref name=":0" /> Ĉi tiu specio estas unu el la solaj, kiuj malofte manĝas fiŝojn, krom aliaj paradizalcionoj en la genro endemia al Papuo-Nov-Gvineo.<ref name=":1" /> Junaj paradizalcionoj povas komenci ĉasi sian propran predon post du monatoj post eloviĝo, tamen ili kapablas flugi pli frue.<ref name=":1" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] nrlymq3g2wmsbcgqz5xfocomo9uyrl6 9405574 9405567 2026-06-17T16:40:59Z Kani 670 9405574 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = paradizaj alcionoj |koloro = pink |dosiero = Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg |priskribo de dosiero = [[Brunkapa paradizalciono]] (''Tanysiptera danae'') |grando de dosiero = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = '''''Tanysiptera''''' |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} La '''paradizaj alcionoj''' (genro '''''Tanysiptera''''') estas grupo de [[arbalcionoj]] [[endemio|endemiaj]] de [[Nov-Gvineo]] — kun la escepto de du specioj kiuj vivas ankaŭ en [[Molukoj]] kaj [[Kvinslando]]. ==Taksonomio== La genron starigis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825.<ref>{{ cite journal | last=Vigors | first=Nicholas Aylward | author-link=Nicholas Aylward Vigors | year=1825 | title=Observations on the natural affinities that connect the orders and families of birds | journal=Transactions of the Linnean Society of London | volume=14 | issue=3 | pages=395–517 [433] | doi=10.1111/j.1095-8339.1823.tb00098.x | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/752811 }}</ref> La [[tipa specio]] estas la [[Ordinara paradizalciono]].<ref>{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World. Volume 5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=216 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14480227 }}</ref> La nomo ''Tanysiptera'' devenas el la klasikgreka ''tanusipteros'' kun la signifo "long-pluma".<ref>{{cite book | last= Jobling | first= James A. | year= 2010| title= The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url= https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location = London, United Kingdom | isbn = 978-1-4081-2501-4 | page=379 }}</ref> La birdoj de tiu ĉi genro havas distingajn longajn centrajn vostoplumojn.<ref name=":5">{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | page=8 }}</ref> == Habitato kaj distribuo == La centro de paradizaj alcionoj estas Nov-Gvineo: Pluraj specioj troveblas sur ĉi tiu 786 000 km² granda insulo. Krome, ekzistas pluraj insulaj endemioj, kiuj troveblas sur insuloj de [[Molukoj]] kaj la [[Ludovik-Insularo]]. La plej multaj paradizaj alcionoj estas [[birdomigrado|loĝantaj birdoj]]. La [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu troveblas ankaŭ en la plej nordorienta Aŭstralio, moviĝas al Nov-Gvineo en la vintra duonjaro. La [[ordinara paradizalciono]] havas la plej grandan disvastiĝon inter la paradizalcionoj. Ĝi troveblas en 15 subspecioj sur Nov-Gvineo kaj insuloj de Molukoj kaj la Ludovik-Insularo. Sur Nov-Gvineo mem, pluraj subspecioj de la ordinara paradizalciono vivas tie. La ceteraj subspecioj estas limigitaj en sia disvastiĝo al individuaj insuloj aŭ insularoj. La Ruĝbrusta paradizalciono kaj la brunkapa paradizalciono troveblas nur sur Nov-Gvineo. La Eta paradizalciono havas sian loĝejon sur la Aru-Insuloj kaj en la plej suda Nov-Gvineo. Oni supozas, ke la Eta paradizalciono devenas de la ordinara paradizalciono kaj evoluis sur la Aru-Insuloj al sendependa specio. De ĉi tiu loko ĝi setlis en Nov-Gvineo, kie hodiaŭ la distribuareo de la du specioj koincidas. Ĉi tiuj du specioj ne produktas iujn ajn naturajn hibridojn.<ref>{{cite web |url=http://www.hbw.com/species/little-paradise-kingfisher-tanysiptera-hydrocharis |title=Handbook of the Birds of the World |access-date=15a de Junio 2019}}</ref> Ankaŭ la Kofiaŭa paradizalciono estas proksime parenca al la ordinara paradizalciono, kaj ĝi troviĝas nur sur [[Kofiau]]. == Priskribo == La plej multaj specioj de paradizalcionoj estas ofte observataj en sia natura vivejo ene de la internaj arbaroj de Nov-Gvineo.<ref name="auto3">Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea''. 2a eld., Princeton University Press, 2015. {{doi|10.1515/9781400865116}}.</ref> Tamen, la specio mem estas altirita al riveroj kaj marbordoj kaj ili montras kapablon flugi super grandaj akvejoj, kio estas observata ĉe la [[Okrabrusta paradizalciono]], kiu migras al [[Kvinslando]], Aŭstralio dum la [[reprodukta sezono]].<ref name="auto3"/> Aspekto trovita en la specio estas la sindaktileco en la piedoj, laŭ kio la tria kaj kvara piedfingroj de la birdo estas kunfanditaj.<ref name="auto">Ahlquist, Jon & Lightner, Jean. "Paradise Kingfishers (Tanysiptera spp.), the Founder Effect, and Creation Research", ''Creation Research Society Quarterly'', vol. 55, 2018, pp.4-23, ResearchGate.</ref> Ekzistas pluraj argumentoj pri kiaj avantaĝoj sindaktileco havigas; unu estas, ke sindaktilaj piedoj povas provizi pli da forto por ripozi sur branĉoj.<ref name="auto"/> Ĉi tio povas helpi la birdojn dum ĉasado de predo ene de ilia pluvarbara medio.<ref name="auto" /> Aliaj asertas, ke ĉe nestumado en termitejoj, sindaktileco helpas paradizalcionojn elfosi nestekavaĵojn por siaj idoj.<ref name="auto" /> Fine, ekzistas argumentoj, ke sindaktileco tute ne utilas al la birdoj.<ref name="auto" /> La plumaro de junaj paradizalcionoj diferencas de tiu de plenkreskuloj ĝis ili spertas partan plumŝanĝon, en kiu nur la flugilplumoj restas, kaj poste ili aspektas similaj al tiuj de plenkreskuloj.<ref>Beehler, Bruce kaj Pratt, Thane. ''Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics'', Princeton University Press, 2016. {{doi|10.1515/9781400880713}}.</ref> Ĉe Okrabrustaj paradizalcionoj, plenkreskuloj portas buntan plumaron, havas brilajn bekojn kaj longajn vostojn, kiuj konsistigas preskaŭ duonon de la longo de la birdoj. Junuloj havas pli senbrilan plumaron, malhelkolorajn bekojn kaj ne havas la longajn vostoplumojn de plenkreskuloj.<ref name=":0" /> Plej multaj paradizalcionoj estas tre teritoriemaj, kaj plej multaj birdoj vivas en teritoriaj paroj sed elektas manĝoserĉadi solaj.<ref name="auto1">{{cite journal |last1=Legge |first1=Sarah |last2=Heinsohn |first2=Robert |title=Kingfishers in paradise: the breeding biology of ''Tanysiptera sylvia'' at the Iron Range National Park, Cape York |journal=Australian Journal of Zoology |date=2001 |volume=49 |issue=1 |pages=85–98 |doi=10.1071/ZO00090}}</ref> Kelkaj studoj ankaŭ asertas, ke ĉi tiu teritoriemo estas atribuita al la defendo de resursoj ene de la areo.<ref name="auto4">{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Murphy |first2=S. |last3=Igag |first3=P. |last4=Mack |first4=A. L. |title=Territoriality and density of an Australian migrant, the Buff-breasted Paradise Kingfisher, in the New Guinean non-breeding grounds |journal=Emu |date=2004 |volume=104 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1071/MU03054|bibcode=2004EmuAO.104...15L |s2cid=55997259 }}</ref> Observante la reproduktajn kutimojn de la Okrabrusta paradizalciono, oni trovis, ke ili aktive defendas sian teritorion kontraŭ la kantoj de aliaj entrudiĝantaj birdoj, kaj ĉasadoj implikantaj du ĝis kvar masklojn estis oftaj, ĝis la punkto, ke maskloj kaŭzis damaĝon unu al la alia, kiel ekzemple rompitaj flugiloj.<ref name="auto1"/> Paradizalcionoj estas klasifikitaj kiel trunestantoj kaj uzas siajn retajn piedojn por elfosi nestotruojn en termitejoj.<ref name="auto"/> Plej multaj specioj elektis arbarajn termitajn montetojn situantajn sur la flankoj de arboj ĉirkaŭ 3-4.5 m de la grundo kaj tiujn, kiuj ankoraŭ estas aktive loĝataj de termitoj.<ref name="auto1"/> Ĉi tio estas ĉar studoj montras, ke vivaj termitaj montetoj estas pli fortaj kiam loĝataj kaj fariĝas delikataj post kiam la insektoj foriras, igante ilin pli sentemaj al predantoj.<ref name="auto1"/> La specioj de paradizalcionoj ankaŭ havas vastan gamon de voĉoj. Teritoriaj vokoj ofte konsistis el ritmaj silaboj, kiuj estis ascendantaj kaj faritaj en la mezaj ĝis supraj arbaraj niveloj.<ref name="auto1" /> Studoj observantaj la specion atestis komunan kantadon kiam la birdo alproksimiĝas al la nesto, por trankviligi sian partneron kaj por sonigi alarmon kiam alia predanto estas ene de ilia teritorio.<ref name="auto4"/> Junaj alcionoj montras laŭtan voĉon ĉirkaŭ du semajnojn aĝaj, precipe dum manĝotempo kiam ili atendas la revenon de la gepatroj.<ref name="auto5">{{cite journal |last1=Thiollay |first1=Jean-Marc |title=Comparative foraging success of insectivorous birds in tropical and temperate forests: ecological implications |journal=Oikos |date=1988 |volume=53 |issue=1 |pages=17–30 |doi=10.2307/3565658 |jstor=3565658 |bibcode=1988Oikos..53...17T }}</ref> La malsamaj specioj de birdoj emas esti plej voĉaj dum la reprodukta sezono, tamen la plimulto elspezas multan tempon kaj energion tunelante siajn nestojn en la elektitaj termitejoj ĝis du semajnojn longe.<ref name=":0" /> == Reproduktado == Paradizalcionoj estas konataj pro sia longdaŭra rilato kaj pro praktikado de socia monogamio.<ref name="auto2">{{cite journal |last1=Remsen |first1=J. V. |title=Kingfishers, Bee-Eaters & Rollers – C. Hilary Fry and Kathie Fry (book review) |journal=The Auk |date=1993 |volume=110 |issue=3 |pages=663–664 |doi=10.2307/4088439 |jstor=4088439 }}</ref> Plej multaj birdoj revenas al la sama teritorio kun la sama partnero dum la [[reprodukta sezono]], krom se ilia partnero mortis, en kiu kazo ili anstataŭigis ilin kaj estis trovitaj en nova teritorio.<ref name="auto4"/> Plej multaj specioj en la regiono estas reproduktantaj loĝantoj, escepte de la Okrabrusta paradizalciono, kiu nestas en Aŭstralio sed migras al Nov-Gvineo, kie plej multaj el ili havas populaciojn. La specioj de paradizalcionoj ankaŭ montras socian kunlaboron, kvankam tio estis observita nur ene de la Okrabrusta paradizalciono en la genro.<ref>{{cite journal |last1=Dow |first1=Douglas D. |title=Communally breeding Australian birds with an analysis of distributional and environmental factors |journal=Emu |date=1980 |volume=80 |issue=3 |pages=121–140 |doi=10.1071/MU9800121|bibcode=1980EmuAO..80..121D }}</ref> Dum la reprodukta sezono, ofte oni observas plian masklon aliĝantan al la reproduktanta paro por helpi protekti la teritorion kaj zorgi pri birdidoj.<ref name="auto1"/> La preciza kialo por tio estas nekonata; tamen, unu argumento asertas, ke povas esti avantaĝoj ligitaj al la plia masklo, ĉar ĝi donas al ili aliron al eblaj estontaj partneroj en la formo de la birdidoj aŭ eĉ la reproduktanta ino.<ref>{{cite journal |last1=Legge |first1=S. |last2=Cockburn |first2=A. |title=Social and mating system of cooperatively breeding laughing kookaburras (''Dacelo novaeguineae'') |journal=Behavioral Ecology and Sociobiology |date=2000 |volume=47 |issue=4 |pages=220–229 |doi=10.1007/s002650050659|s2cid=26382479 }}</ref> Paradizalcionoj nestas en aktivaj surteraj termitaj montetoj, tipe troveblaj ĉe la bazo de arboj ene de la [[pluvarbaro]]j, kie la birdoj troviĝas.<ref name=":0">{{Cite web|last=Beauty of Birds|date=n.d.|title=Buff-breasted Paradise or White-tailed Kingfishers|url=https://www.beautyofbirds.com/buffbreastedparadisekingfishers.html}}</ref> Oni hipotezas, ke la prefero de aktivaj termitaj montetoj estas ĉar forlasitaj termiejoj fariĝas malfortaj kaj fragilaj laŭlonge de la tempo, tiel igante la neston netaŭga por la birdoj, ĉar estas pli facile por naturaj predantoj enfiltriĝi.<ref name="auto" /> Krome, dum la reprodukta sezono, plenkreskaj alcionoj trovas novajn nestojn malsamajn ol tiu de la antaŭa jaro. Post forlaso de la nesto post la fino de la reprodukta sezono, [[termito]]j en aktivaj termitaj montetoj laboras por ripari la nestan truon lasitan de la birdoj por kreskigi la idojn.<ref name=":0" /> La neston de la paradizalciono kreas la paro da birdoj flugantaj plurfoje al la elektita termitaro, batante ĝin per siaj bekoj ĝis ili sukcesas trapiki truon en la malmolan surfacon.<ref name="auto"/> De tie, la birdoj kapablas elfosi spacon ene de la termitejo uzante siajn piedojn kaj krei ovkameron "ĉirkaŭ 13 cm en diametro".<ref name="auto"/> Tiuj ovkameroj situas ĉe la fino de tunelo ene de la termitaj nestoj.<ref name=":0" /> Oni trovis, ke Okrabrustaj paradizalcionoj kreas nestojn situantajn sur grundnivelo.<ref>Woodall, Peter. 2001. "Family Alcedinidae (kingfishers)", ''Handbook of the Birds of the World'', vol. 6, pp. 130–249. Lynx Editions, Barcelona, Spain.</ref> Pro la naturo de la nestoj, plej multaj paradizalcionoj havas specifan odoron en siaj nestoj pro la manko de higienaj kondiĉoj ene de tiuj nestoj.<ref name="auto1"/> La ovodemetado de paradizalcionoj konsistas el ĉirkaŭ unu ĝis tri ovoj kaj la idoj restas en la nesto ĝis ili estas sufiĉe aĝaj por foriri.<ref name="auto1"/> Ambaŭ gepatroj de paradizalcionoj zorgas pri la idoj, kovas kaj nutras la idojn dum 25 tagoj ĝis la tempo por [[elnestiĝo]].<ref name=":0" /> [[File:Buff-breasted Paradise-Kingfisher - Julatten.jpg|thumb|367x367px|Foto de plenkreska [[Okrabrusta paradizalciono]]]] Ofta fenomeno montrita ĉe la alcionoj estas redukto de la idaro, pro nesinkrona eloviĝo.<ref name="auto2"/> Ĉi tio okazas kiam la unua demetita ovo estas la unua eloviĝanta, tiel permesante al la plej aĝa ido antaŭecon super la aliaj idoj, ĉar ĝi povas ricevi la plimulton de la gepatra zorgo.<ref name=":5" /> Krome, ĉar la birdoj estas konsiderataj trunestantoj, la plej aĝa ido kutime okupas la eniron de la nesto kaj dominas la nutraĵresursojn, kaŭzante la morton de la plej malgranda ido. Ĉi tio certigas, ke depende de la havebleco de la manĝaĵo tiusezone, la idaro de la paradizalcionoj povas esti pli granda aŭ pli malgranda.<ref name="auto5"/> Ĉi tio ankaŭ povas esti atribuita al limigita reproduktado ĉe la paradizalcionoj situantaj en la tropikoj de Nov-Gvineo, ĉar nutraĵresursoj tendencas esti pli malabundaj.<ref name="auto1"/> Tiel, ne permesante al pli grandaj idaroj pluvivi kontraste al aliaj medioj kun abundo da resursoj.<ref name="auto1" /> == Manĝado == Paradizaj alcionoj estas ĉiomanĝuloj elektantaj manĝi [[heliko]]jn, malgrandajn [[lacerto]]jn kaj [[vermo]]jn, tamen, Legge kaj Heinsohn trovis, ke la plimulto de ilia dieto konsistas el malgrandaj insektoj kiel [[akrido]]j, [[skarabo]]j kaj [[cikado]]j.<ref name="auto1" /> Oni scias ankaŭ, ke ili estas tagaj, ĉasantaj kaj aktivaj dumtage anstataŭ nokte.<ref>{{Cite web|last=New Hampshire Public Broadcasting|date=n.d.|title=Alcedinidae - Kingfishers|url=https://nhpbs.org/wild/Alcedinidae.asp}}</ref> Plenkreskaj paradizalcionoj nutras siajn junajn senvertebrulojn ĝis la maksimuma grandeco de 3 cm en longo depende de la aĝo de la ido.<ref name="auto3" /> Ju pli junaj la idoj, des pli malgrandaj estas la manĝoj kaj ili pligrandiĝas dum ili kreskas de eloviĝo al [[elnestiĝo]].<ref name=":1">{{Cite web|last=The Australian Museum Trust|date=1984|title=Australian Natural History|url=https://media.australian.museum/media/dd/Uploads/Documents/38357/ams370_vXXI_06_lowres.c241dfe.pdf}}</ref> Nutrado de la idoj okazas per tio, ke la gepatroj alportas la insektojn al la monteto kaj liveras la manĝaĵon al la nestuloj tra la nesta tunelo kiam ili estas ĵus eloviĝintaj.<ref name=":1" /> Dum la pli maljunaj idoj lernas malfermi siajn okulojn kaj akiri kontrolon de kunordigo, ili komencas renkonti la gepatrojn ĉe la enirejo de la nesto kaj ricevas pli grandajn insektojn por subteni ilin, kaj foje [[rano]]jn kaj [[skinko]]jn depende de la havebleco de manĝresursoj tiutempe.<ref name=":1" /> Indikilo pri la efikeco de la ĉaskapabloj kaj vidkapablo de la paradizalcionoj estas la konstanteco, en kiu ili revenas kun insektoj konataj pro sia bona kamuflado, kiel ekzemple [[fasmoj]] kaj predantaj [[manto]]j.<ref name=":1" /> La Okrabrusta paradizalciono ĉasados ripozante senmove sur la arbara grundo, aŭ malaltaj arbotrunkoj aŭ branĉoj, serĉante diversajn specojn de predo, saltante por certigi la manĝaĵon.<ref name="auto3" /> La ​​plimulto de la specioj ĉasas surgrunde aŭ en alia vegetaĵaro same kiel en la arboj.<ref name=":0" /> Ĉi tiu specio estas unu el la solaj, kiuj malofte manĝas fiŝojn, krom aliaj paradizalcionoj en la genro endemia al Papuo-Nov-Gvineo.<ref name=":1" /> Junaj paradizalcionoj povas komenci ĉasi sian propran predon post du monatoj post eloviĝo, tamen ili kapablas flugi pli frue.<ref name=":1" /> == Referencoj == {{referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== {{Commons category|Tanysiptera}} {{Wikispecies|Tanysiptera}} {{Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Alcedinidae}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] ruqngg6sku6xwbsk1zce1b5dqves4ku La Montara krono 0 947073 9405506 9405362 2026-06-17T15:27:34Z Sj1mor 12103 /* Strukturo */ 9405506 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} '''''La Montara krono''''' ({{lang-sr|Горски вијенац|t=''Gorski vijenac''}}) <ref>{{cite book|last=Mihailovich|first=Vasa D.|editor1-last=Trencsenyi|editor1-first=Balazs|editor2-last=Kopecek|editor2-first=Michal|year=2006|title=National Romanticism: The Formation of National Movements|chapter=Petar II Petrović-Njegoš: The Mountain Wreath|publisher=CEU Press|location=Budapest|isbn=9789637326608|url=https://books.google.com/books?id=dup4BgAAQBAJ|page=428}}</ref> estas poemo kaj teatraĵo verkitaj de la princo-episkopo kaj poeto [[Petar la 2-a Petroviĉ-Njegoŝ|Petar la 2-a Petrović-Njegoš]]. Njegoš verkis ''La Montaran kronon'' dum 1846 en [[Cetinjo]] kaj publikigis ĝin la sekvan jaron post la presado en armena monaĥejo en [[Vieno]]. Ĝi estas moderna [[epopeo]] verkita en [[Poezio|versoj]] kiel [[teatraĵo]], tiel kombinante tri el la ĉefaj manieroj de [[Literaturo|literatura esprimo]]. Ĝi estas konsiderata [[Majstroverko|majstraĵo]] de serba kaj montenegra literaturo.<ref name="Duijzings20002">{{cite book|author=Ger Duijzings|title=Religion and the Politics of Identity in Kosovo|year=2000|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|page=188|quote=(The Mountain Wreath) which is considered a masterpiece in Serbian and Montenegrin literature.}}</ref><ref name="Hochman19842">{{cite book|author=Stanley Hochman|title=McGraw-Hill Encyclopedia of World Drama: An International Reference Work in 5 Volumes|url=https://books.google.com/books?id=88xIQiXVMCQC&pg=PA194|year=1984|publisher=VNR AG|isbn=978-0-07-079169-5|page=194|quote=The Mountain Wreath, considered the greatest work in Serbian literature,...}}</ref><ref name="Hösch19722">{{cite book|last=Hösch|first=Edgar|title=The Balkans: a short history from Greek times to the present day|url=https://books.google.com/books?id=2RoXAQAAIAAJ|date=1972|publisher=Crane, Russak|isbn=978-0-8448-0072-1|page=127|quote=His nephew Peter II Petrovic (1830–1851) was to do much to promote cultural life, and with his poem, The Mountain Wreath (Gorski Vijenac, 1847), he added a masterpiece to Serbian literature.}}</ref><ref name="Press20102">{{cite book|last=Buturović|first=Amila|title=Islam in the Balkans: Oxford Bibliographies Online Research Guide|url=https://books.google.com/books?id=Kck_-B7MubIC&pg=PA10|date=2010|publisher=Oxford University Press, US|isbn=978-0-19-980381-1|page=10|quote=... is still considered the best example of Serbian/Montenegrin literature.}}</ref> == Priskribo == La enhavo de la verko aludas al la luktoj de ortodoksaj montenegranoj kontraŭ islamanoj loĝantaj en la lando (la tiel nomata ''ekstermado de la post-turka popolo''), uzante la tutan historion de la [[serboj]], precipe la Batalon de Kosovo ([[d:Q179288]]) de 1389 kaj ĝiajn sekvojn. Reuzante motivojn el la Kosovo-mito ([[d:Q1267597]]), ''"La Montara krono"'' estas voko batali kontraŭ la turkoj por la liberigo de ĉiuj serboj. Granda parto de la verko estas skribita en deksilabversa verso, pruntita de epopeaj serbaj [[Popolkanto|popolkantoj]], kun [[cezuro]] post la kvara aŭ kvina silabo. La ĝenro de ''"La Montara krono"'' estas polemika inter literaturaj fakuloj, kiuj klasifikas la verkon kiel [[Epopeo|epopeon]], [[Dramo (verko)|dramon]] aŭ unikan verkon, kiu spitas klaran klasifikon. La rakonto baziĝas sur evento, kiu okazis je [[Kristnasko]] komence de la [[18-a jarcento]]: la ekstermado de [[serboj]], kiuj konvertiĝis al [[Islamo]]. Njegoš priskribas la eventojn de la montenegra historio ekde la tempo de caro Stefan Nemanjić (Stefano la Unue Kronita, [[d:Q24445]]) ĝis la komenco de la 18-a jarcento, la ĉiutagan vivon de montenegranoj, feriojn kaj kunvenojn, popolajn kutimojn, kredojn kaj ideojn, kaj parolas pri iliaj najbaroj: la turkoj kaj la venecianoj. La poemo priskribas tri [[Civilizo|civilizojn]]: la heroan patriarkan montenegranon, la oriente islaman otomanan, kaj la okcidenteŭropan venecian. La verko enhavas 2819 strofojn. La [[Metriko (poetiko)|metriko]] estas dek-futa [[trokeo]] (unu kanto en nonato kaj lamento en dekdu-futa). == Strukturo == La epopeo estas dividita en kvar ĉapitrojn de varia longo: * Asembleo ĉe Monto Lovćen ([[d:Q1370044]]) (versoj 1 ĝis 197) * Asembleo en Cetinjo (versoj 198 ĝis 2437) * Kristnaska vespero (versoj 2438 ĝis 2665) * Nova Somero (versoj 2666 ĝis 2819) === ''Dramatis personae'' === La jenaj signoj estas listigitaj; originala teksto: {| class="wikitable" | valign="top" | * Princo-Episkopo (vladika) Danilo; Bladdyka Danielo * Abato (iguman) Stefan; Игуманъ Стефанъ * Ĉefkomandanto (serdar) Janko Đurašković; Янко турашковићъ, Сердаръ * Ĉefkomandanto (serdar) Radonja; Радоня, Сердаръ * Ĉefkomandanto (serdar) Vukota; Вукота, Сердаръ * Ĉefkomandanto (serdar) Ivan Petrović; Иванъ Петровићъ, Сердаръ * Princo (knez) Rade, frato de la princo-episkopo; Кнезъ Раде, братъ Владыке * Princo (knez) Bajko; Кнезъ Байко * Princo (knez) Rogan; Кнезъ Роганъ * Princo (knez) Janko; Кнезъ Янко * Princo (knez) Nikola; Кнезъ Никола * Voivode (vojvoda) Draŝko; Войвода Драшко * Voivode (vojvoda) Milija; Войвода Милія * Voivode (vojvoda) Stanko (Ljub.); Войвода Станко (Люб.) * Voivode (vojvoda) Batrić; Войвода Батрићъ * Tomaš Martinovic; Томашъ Мартиновићъ * Obrad; Obradŝ | valign="top" | * Vuk Raslapčević; Вукъ Раслапчевићъ * Vukota Mrvaljević; Вукота Мрвалѣвићъ * Vuk Tomanović; Вукъ Томановићъ * Masse (Refrenkoruso); Мнозина * Bogdan Durasovic; Богданъ турашковић * Vuk Micunović; Вукъ Мићуновићъ * Vuk Mandušić; Вукъ Мандушићъ * Vuk Lješevostupac; Вукъ Лѣшевоступац * Pastro (popmuziko) Mićo; попъ Мићо * fratino de Batrić; Fratino Batrilev * Haji Ali Medović, juĝisto (kadija); Хаџи-Али Медовићъ, кадия * Nobelulo Skender (Skender-Aga); Скендеръ-Aga * Mustaj juĝisto (kadija); Мустай-Kadiya * Nobelo Arslan (Arslan-Aga) Muhadinović; Арсланъ-Ага Мухадиновићъ * Ferat Začir korpogardisto (kavazbaša); Фератъ Зачиръ Кавазбаша * Ridzal Osman; Риџалъ Османъ * Maljunulino; Една баба |} La jenaj roluloj aperas en la epopeo, sed ne estas menciitaj en la ''dramatis personae :'' * Vuk Marković * Cuca (membro de la montenegra Cuce-tribo) * soldato * dua soldato * montenegra geedziĝgasto * turka geedziĝgasto == En Esperanto aperis == * ''La Montara krono'', el la serbokroata tradukis: [[Svetislav S. Petrović]]. Loko/eldonjaro: [[Cetinje]], 1970, 273 paĝoj. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * Montenegra-Otomana Milito (1876-78) * Eliro de islamanoj el Serbio == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.njegos.org/petrovics/gvijenac.htm Serba Lando de Montenegro: La Montara krono (Горски Вијенац)] ({{Sr}}) * [http://www.njegos.org/gvijenac/index.htm Serba Lando Montenegro: Cifereca faksimilo de la originala presita eldono] ({{Sr}}) * [https://web.archive.org/web/20090226210356/http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/njegos/njegos-mountain_wreath.html Projekto Rastko: La Montara krono (traduko de Vasa D. Mihailović)] ({{En}}) * [http://www.njegos.org/petrovics/vpopovic.htm Enkonduko al la traduko de James W. Wiles el 1930] ({{En}}) * [https://web.archive.org/web/20090226200001/http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/njegos/index.html Projekto Rastko: Komentita cifereca eldono, kun ampleksa glosaro (.exe)] ({{Sr}}) * [https://pi.library.yorku.ca/ojs/index.php/soi/article/view/8038/7210 La Montara krono: Poezio aŭ Skizo por la Fina Solvo?] De Srdja Pavlović ({{En}}) * [http://www.hartford-hwp.com/archives/62/387.html Slavaj islamanoj portretitaj kiel Kristo-mortigantoj en La Montara krono] de Michael Sells ({{En}}) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Milita historio de Montenegro]] [[Kategorio:Serba naciismo]] [[Kategorio:Eposoj]] [[Kategorio:Literaturo de Montenegro]] [[Kategorio:Literaturo de Serbio]] [[Kategorio:Libroj aperintaj en 1847]] [[Kategorio:Teatraĵoj de la 19-a jarcento]] 6fq5bmr8d4ovdyseu3d5gszayxlr7pm 9405507 9405506 2026-06-17T15:27:58Z Sj1mor 12103 Nuligis version 9405506 de [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Speciala:Contributions/Sj1mor|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskutpaĝo]]) 9405507 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} '''''La Montara krono''''' ({{lang-sr|Горски вијенац|t=''Gorski vijenac''}}) <ref>{{cite book|last=Mihailovich|first=Vasa D.|editor1-last=Trencsenyi|editor1-first=Balazs|editor2-last=Kopecek|editor2-first=Michal|year=2006|title=National Romanticism: The Formation of National Movements|chapter=Petar II Petrović-Njegoš: The Mountain Wreath|publisher=CEU Press|location=Budapest|isbn=9789637326608|url=https://books.google.com/books?id=dup4BgAAQBAJ|page=428}}</ref> estas poemo kaj teatraĵo verkitaj de la princo-episkopo kaj poeto [[Petar la 2-a Petroviĉ-Njegoŝ|Petar la 2-a Petrović-Njegoš]]. Njegoš verkis ''La Montaran kronon'' dum 1846 en [[Cetinjo]] kaj publikigis ĝin la sekvan jaron post la presado en armena monaĥejo en [[Vieno]]. Ĝi estas moderna [[epopeo]] verkita en [[Poezio|versoj]] kiel [[teatraĵo]], tiel kombinante tri el la ĉefaj manieroj de [[Literaturo|literatura esprimo]]. Ĝi estas konsiderata [[Majstroverko|majstraĵo]] de serba kaj montenegra literaturo.<ref name="Duijzings20002">{{cite book|author=Ger Duijzings|title=Religion and the Politics of Identity in Kosovo|year=2000|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|page=188|quote=(The Mountain Wreath) which is considered a masterpiece in Serbian and Montenegrin literature.}}</ref><ref name="Hochman19842">{{cite book|author=Stanley Hochman|title=McGraw-Hill Encyclopedia of World Drama: An International Reference Work in 5 Volumes|url=https://books.google.com/books?id=88xIQiXVMCQC&pg=PA194|year=1984|publisher=VNR AG|isbn=978-0-07-079169-5|page=194|quote=The Mountain Wreath, considered the greatest work in Serbian literature,...}}</ref><ref name="Hösch19722">{{cite book|last=Hösch|first=Edgar|title=The Balkans: a short history from Greek times to the present day|url=https://books.google.com/books?id=2RoXAQAAIAAJ|date=1972|publisher=Crane, Russak|isbn=978-0-8448-0072-1|page=127|quote=His nephew Peter II Petrovic (1830–1851) was to do much to promote cultural life, and with his poem, The Mountain Wreath (Gorski Vijenac, 1847), he added a masterpiece to Serbian literature.}}</ref><ref name="Press20102">{{cite book|last=Buturović|first=Amila|title=Islam in the Balkans: Oxford Bibliographies Online Research Guide|url=https://books.google.com/books?id=Kck_-B7MubIC&pg=PA10|date=2010|publisher=Oxford University Press, US|isbn=978-0-19-980381-1|page=10|quote=... is still considered the best example of Serbian/Montenegrin literature.}}</ref> == Priskribo == La enhavo de la verko aludas al la luktoj de ortodoksaj montenegranoj kontraŭ islamanoj loĝantaj en la lando (la tiel nomata ''ekstermado de la turkiĝinta popolo''), uzante la tutan historion de la [[serboj]], precipe la Batalon de Kosovo ([[d:Q179288]]) de 1389 kaj ĝiajn sekvojn. Reuzante motivojn el la Kosovo-mito ([[d:Q1267597]]), ''"La Montara krono"'' estas voko batali kontraŭ la turkoj por la liberigo de ĉiuj serboj. Granda parto de la verko estas skribita en deksilabversa verso, pruntita de epopeaj serbaj [[Popolkanto|popolkantoj]], kun [[cezuro]] post la kvara aŭ kvina silabo. La ĝenro de ''"La Montara krono"'' estas polemika inter literaturaj fakuloj, kiuj klasifikas la verkon kiel [[Epopeo|epopeon]], [[Dramo (verko)|dramon]] aŭ unikan verkon, kiu spitas klaran klasifikon. La rakonto baziĝas sur evento, kiu okazis je [[Kristnasko]] komence de la [[18-a jarcento]]: la ekstermado de [[serboj]], kiuj konvertiĝis al [[Islamo]]. Njegoš priskribas la eventojn de la montenegra historio ekde la tempo de caro Stefan Nemanjić (Stefano la Unue Kronita, [[d:Q24445]]) ĝis la komenco de la 18-a jarcento, la ĉiutagan vivon de montenegranoj, feriojn kaj kunvenojn, popolajn kutimojn, kredojn kaj ideojn, kaj parolas pri iliaj najbaroj: la turkoj kaj la venecianoj. La poemo priskribas tri [[Civilizo|civilizojn]]: la heroan patriarkan montenegranon, la oriente islaman otomanan, kaj la okcidenteŭropan venecian. La verko ne estas strikta "intrigo" kun simpla komenco-mezo-fino, sed dramatigita historia-filosofia meditado pri la sorto de Montenegro kaj la pli larĝa serba/[[nacia identeco]] sub otomana minaco. Ĝi okazas ĉirkaŭ 1707–1712, dum la regado de episkopo Danilo Petrović ([[d:Q2281428]]) (la ĉefa figuro kaj la aŭtoro de la ideo de "la montara krono" — simbolo de heroa rezisto kaj ofero). * '''Centra konflikto''': La minaco de '''islamigo''' (turkigado) inter montenegranoj. Kelkaj triboj/familioj konvertis al islamo pro premo aŭ oportuno, kreante internan disigon kaj malfortigon. Episkopo Danilo kaj la estroj debatas ĉu kaj kiel purigi la landon de ĉi tiuj "turkigintoj" por konservi la kristanan, liberecan spiriton. * '''Temoj''': Heroeco kontraŭ [[tiraneco]], ofero por la nacio, la Kosova malvenko kiel eterna [[traŭmo]] ([[venĝo]]), la konflikto inter fideleco kaj [[pragmatismo]], [[fatalismo]] vs. volo, kaj la natura beleco de Montenegro kiel fono por homa dramo. Ĝi miksas eposan grandecon kun intima filozofio kaj popolfolkloro. La poemo finas kun '''decido pri ekstermo''' de la islamigitaj montenegranoj en certa regiono — tragika, sed necesa ago por la pluvivo de la popolo laŭ la logiko de la verko. Ĝi estas venĝo por historiaj maljustoj kaj aserto de identeco. La verko enhavas 2819 strofojn, krom la dedico. La [[Metriko (poetiko)|metriko]] estas deksilaba [[trokeo]] (unu kanto en nonato kaj lamento en dekdusilaboj. Plejparte [[Blanka verso|blankversajn]], kun kelkaj rimoj, la traduko konservas la ritmon kaj la profundan poezian tonon. == Strukturo == La epopeo estas dividita en kvar ĉapitrojn de varia longo: * Asembleo ĉe Monto Lovćen ([[d:Q1370044]]) (versoj 1 ĝis 197) * Asembleo en Cetinjo (versoj 198 ĝis 2437) * Kristnaska vespero (versoj 2438 ĝis 2665) * Nova Somero (versoj 2666 ĝis 2819) La fomo de la verko estas dramo en verso (ne intencita por scenejo, sed por legi aŭ deklamaci). Ĝi konsistas el dialogoj inter ĉefaj estroj (episkopo Danilo, [[Vojevodo|vojevodoj]], serdaroj kiel Vukota Mrvaljević, Vuk Mićunović ktp.), kun koralaj partoj, monologoj kaj popolkantoj. Ĝi komencas pere de historia enkonduko kaj la "Dedico" al Karađorđe (Karagörge aŭ Kara-gorĝe, signifante Nigra Georgo, [[d:Q315172]]) (gvidanto de la serba ribelo). Poste, la kunveno de estroj sur Lovćen aŭ proksime. Ĝi kontinuas per longaj debatoj pri la turkigintoj, rakontoj pri pasintaj bataloj (Kosovo, aliaj venkoj), filozofiaj meditadoj pri vivo, morto, [[Dio]], [[sorto]] kaj nacia sorto. Interŝanĝoj kun turkaj senditoj. Fine estas la decido pri ago, preparoj, kaj la tragika realigo. Ĝi finiĝas per sento de heroa ofero kaj espero por pli bona estonteco. === ''Dramatis personae'' === La jenaj personecoj estas listigitaj; en la originala teksto: {| class="wikitable" | valign="top" | * Princo-Episkopo (vladika) Danilo; Bladdyka Danielo * Abato (iguman) Stefan; Игуманъ Стефанъ * Ĉefkomandanto (serdar) Janko Đurašković; Янко турашковићъ, Сердаръ * Ĉefkomandanto (serdar) Radonja; Радоня, Сердаръ * Ĉefkomandanto (serdar) Vukota; Вукота, Сердаръ * Ĉefkomandanto (serdar) Ivan Petrović; Иванъ Петровићъ, Сердаръ * Princo (knez) Rade, frato de la princo-episkopo; Кнезъ Раде, братъ Владыке * Princo (knez) Bajko; Кнезъ Байко * Princo (knez) Rogan; Кнезъ Роганъ * Princo (knez) Janko; Кнезъ Янко * Princo (knez) Nikola; Кнезъ Никола * Voivode (vojvoda) Draŝko; Войвода Драшко * Voivode (vojvoda) Milija; Войвода Милія * Voivode (vojvoda) Stanko (Ljub.); Войвода Станко (Люб.) * Voivode (vojvoda) Batrić; Войвода Батрићъ * Tomaš Martinovic; Томашъ Мартиновићъ * Obrad; Obradŝ | valign="top" | * Vuk Raslapčević; Вукъ Раслапчевићъ * Vukota Mrvaljević; Вукота Мрвалѣвићъ * Vuk Tomanović; Вукъ Томановићъ * Masse (Refrenkoruso); Мнозина * Bogdan Durasovic; Богданъ турашковић * Vuk Micunović; Вукъ Мићуновићъ * Vuk Mandušić; Вукъ Мандушићъ * Vuk Lješevostupac; Вукъ Лѣшевоступац * Pastro (popmuziko) Mićo; попъ Мићо * fratino de Batrić; Fratino Batrilev * Haji Ali Medović, juĝisto (kadija); Хаџи-Али Медовићъ, кадия * Nobelulo Skender (Skender-Aga); Скендеръ-Aga * Mustaj juĝisto (kadija); Мустай-Kadiya * Nobelo Arslan (Arslan-Aga) Muhadinović; Арсланъ-Ага Мухадиновићъ * Ferat Začir korpogardisto (kavazbaša); Фератъ Зачиръ Кавазбаша * Ridzal Osman; Риџалъ Османъ * Maljunulino; Една баба |} La jenaj roluloj aperas en la epopeo, sed ne estas menciitaj en la ''dramatis personae :'' * Vuk Marković * Cuca (membro de la montenegra Cuce-tribo) * soldato * dua soldato * montenegra geedziĝgasto * turka geedziĝgasto == En Esperanto aperis == * ''La Montara krono'', el la serbokroata tradukis: [[Svetislav S. Petrović]]. Loko/eldonjaro: [[Cetinje]], 1970, 273 paĝoj kun redakto kaj komentarioj. Klarigo el la eniraĵo de la UEA-katalogo: Drama poemo pri la ekstermo de turkiĝintoj en [[Montenegro]] ([[Jugoslavio]]) fine de la 17a jarcento. Majstroverko de la serba literaturo. Kun ampleksaj enkondukoj kaj komentario. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * Montenegra-Otomana Milito (1876-78) * Eliro de islamanoj el Serbio == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.njegos.org/petrovics/gvijenac.htm Serba Lando de Montenegro: La Montara krono (Горски Вијенац)] ({{Sr}}) * [http://www.njegos.org/gvijenac/index.htm Serba Lando Montenegro: Cifereca faksimilo de la originala presita eldono] ({{Sr}}) * [https://web.archive.org/web/20090226210356/http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/njegos/njegos-mountain_wreath.html Projekto Rastko: ''The Mountain Wreath'' (traduko de Vasa D. Mihailović)] ({{En}}) * [http://www.njegos.org/petrovics/vpopovic.htm Enkonduko al la traduko de James W. Wiles el 1930] ({{En}}) * [https://web.archive.org/web/20090226200001/http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/njegos/index.html Projekto Rastko: Komentita cifereca eldono, kun ampleksa glosaro (.exe)] ({{Sr}}) * [https://pi.library.yorku.ca/ojs/index.php/soi/article/view/8038/7210 ''The Mountain Wreath'': Poezio aŭ Skizo por la Fina Solvo?] De Srdja Pavlović ({{En}}) * [http://www.hartford-hwp.com/archives/62/387.html Slavaj islamanoj portretitaj kiel Kristo-mortigantoj en ''The Mountain Wreath''] de Michael Sells ({{En}}) === La esperanta traduko === * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=1758 Informoj en Katalogo de UEA] * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,La%20montara%20krono&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:14543495/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [https://epo.librarything.com/catalog/Erfgoedbib?&deepsearch=La%20montara%20krono%21 Katalogo "Erfgoedbib"] en ''[[LibraryThing]]'' * [https://lib.uva.nl/discovery/search?query=any,contains,la%20montara%20krono&tab=Everything&search_scope=DN_and_CI_and_PURE&vid=31UKB_UAM1_INST:UVA&offset=0 Katalogo de] [[Universitato de Amsterdamo]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Milita historio de Montenegro]] [[Kategorio:Serba naciismo]] [[Kategorio:Eposoj]] [[Kategorio:Literaturo de Montenegro]] [[Kategorio:Literaturo de Serbio]] [[Kategorio:Libroj aperintaj en 1847]] [[Kategorio:Teatraĵoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1970]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] [[Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto]] [[Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo]] jbh4ricna0n9uxrvdo86ecvrttno3qe Kategorio:Komunikado en Slovenio 14 947100 9405430 2026-06-17T12:08:46Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Ekonomio de Slovenio]]" 9405430 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Ekonomio de Slovenio]] p7px3z9a66zp3qausbe3m47yth82qdd Kategorio:Komunikado en Brazilo 14 947101 9405431 2026-06-17T12:09:00Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Brazilo]] [[Kategorio:Ekonomio de Brazilo]]" 9405431 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Brazilo]] [[Kategorio:Ekonomio de Brazilo]] ti6208tofdf4j8i7mnc1dhc6vs4eou4 Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando 0 947102 9405432 2026-06-17T12:18:07Z Lpoj50 170867 Kreis novan paĝon kun "{{Short description|Neniu}} {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu Listo de viraj naciaj futbalaj tea..." 9405432 wikitext text/x-wiki {{Short description|Neniu}} {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj|vira nacia futbala teamo]]. Ĉi tiu listo estas {{em|ne}} [[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj|listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golmetantoj]], ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golmetanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur {{em|la plej bonan golmetanton por ĉiu lando}}. ==Listo de plej bonaj golmetantoj== :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. :Rango estas kalkulo de la 211 nacioj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golmetantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golmarkado en futbalo|Goloj]] ! scope="col" | [[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de malaperintaj nacioj== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por malaperintaj nacioj, kiuj ne havas FIFA-rekonatan [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Eksaj FIFA-ligitaj naciaj futbalaj teamoj|posteulan teamon]]. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Goloj po matĉo !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 ! scope="row" | ''{{sortname|Joachim|Streich}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Germanujo}} | [[Joachim Streich#Internaciaj goloj|55]] | 102 | {{#expr:55/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1969|12|8}} | {{dts|format=dmy|1984|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Joachim Streich&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/streich-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | rowspan=2| 2 ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Binkert}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Saarlando}} | rowspan=2| 6 | 12 | {{#expr:6/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|1951|5|27}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Binkert - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/binkert-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Martin}} | 17 | {{#expr:6/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1950|11|22}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Martin - Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hmartin-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{nowrap|{{sortname|Mohammed|Hussein|Mohammed Hussein (futbalisto)}}}} | style="text-align:left;"| {{fb|Suda Jemeno}} | 3 | 2 | {{#expr:3/2 round 2}} | {{dts|format=dmy|1989|11|3}} | {{dts|format=dmy|1989|11|5}} | <ref>{{cite web |title=Mohammed Hussein |url=https://www.national-football-teams.com/player/84431/Mohammed_Hussein_1.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{notelist}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ;Specifaj {{Reflist}} ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 {{International football statistics}} [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] 8es60tvgwg1kuuru38obgm453uhnd1n 9405438 9405432 2026-06-17T12:36:23Z Kani 670 9405438 wikitext text/x-wiki {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj|vira nacia futbala teamo]]. Ĉi tiu listo estas {{em|ne}} [[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj|listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golmetantoj]], ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golmetanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur {{em|la plej bonan golmetanton por ĉiu lando}}. ==Listo de plej bonaj golmetantoj== :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. :Rango estas kalkulo de la 211 nacioj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golmetantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golmarkado en futbalo|Goloj]] ! scope="col" | [[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de malaperintaj nacioj== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por malaperintaj nacioj, kiuj ne havas FIFA-rekonatan [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Eksaj FIFA-ligitaj naciaj futbalaj teamoj|posteulan teamon]]. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Goloj po matĉo !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 ! scope="row" | ''{{sortname|Joachim|Streich}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Germanujo}} | [[Joachim Streich#Internaciaj goloj|55]] | 102 | {{#expr:55/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1969|12|8}} | {{dts|format=dmy|1984|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Joachim Streich&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/streich-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | rowspan=2| 2 ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Binkert}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Saarlando}} | rowspan=2| 6 | 12 | {{#expr:6/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|1951|5|27}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Binkert - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/binkert-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Martin}} | 17 | {{#expr:6/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1950|11|22}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Martin - Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hmartin-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{nowrap|{{sortname|Mohammed|Hussein|Mohammed Hussein (futbalisto)}}}} | style="text-align:left;"| {{fb|Suda Jemeno}} | 3 | 2 | {{#expr:3/2 round 2}} | {{dts|format=dmy|1989|11|3}} | {{dts|format=dmy|1989|11|5}} | <ref>{{cite web |title=Mohammed Hussein |url=https://www.national-football-teams.com/player/84431/Mohammed_Hussein_1.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{notelist}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ;Specifaj {{Reflist}} ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 {{International football statistics}} [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] om9r86f2x10uv9nq54ddfjf80q2fjnr 9405443 9405438 2026-06-17T12:39:31Z Kani 670 9405443 wikitext text/x-wiki {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj|vira nacia futbala teamo]]. Ĉi tiu listo estas {{em|ne}} [[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj|listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golmetantoj]], ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golmetanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur {{em|la plej bonan golmetanton por ĉiu lando}}. ==Listo de plej bonaj golmetantoj== :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. :Rango estas kalkulo de la 211 nacioj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golmetantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golmarkado en futbalo|Goloj]] ! scope="col" | [[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de malaperintaj nacioj== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por malaperintaj nacioj, kiuj ne havas FIFA-rekonatan [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Eksaj FIFA-ligitaj naciaj futbalaj teamoj|posteulan teamon]]. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Goloj po matĉo !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 ! scope="row" | ''{{sortname|Joachim|Streich}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Germanujo}} | [[Joachim Streich#Internaciaj goloj|55]] | 102 | {{#expr:55/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1969|12|8}} | {{dts|format=dmy|1984|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Joachim Streich&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/streich-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | rowspan=2| 2 ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Binkert}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Saarlando}} | rowspan=2| 6 | 12 | {{#expr:6/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|1951|5|27}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Binkert - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/binkert-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Martin}} | 17 | {{#expr:6/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1950|11|22}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Martin - Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hmartin-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{nowrap|{{sortname|Mohammed|Hussein|Mohammed Hussein (futbalisto)}}}} | style="text-align:left;"| {{fb|Suda Jemeno}} | 3 | 2 | {{#expr:3/2 round 2}} | {{dts|format=dmy|1989|11|3}} | {{dts|format=dmy|1989|11|5}} | <ref>{{cite web |title=Mohammed Hussein |url=https://www.national-football-teams.com/player/84431/Mohammed_Hussein_1.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] t4mss6fzuyhligsfylk9wthr1izgzxm 9405444 9405443 2026-06-17T12:40:24Z Kani 670 Kani movis paĝon [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golmetantoj laŭ lando]] al [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]]: En Esperanto 9405443 wikitext text/x-wiki {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj|vira nacia futbala teamo]]. Ĉi tiu listo estas {{em|ne}} [[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj|listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golmetantoj]], ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golmetanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur {{em|la plej bonan golmetanton por ĉiu lando}}. ==Listo de plej bonaj golmetantoj== :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. :Rango estas kalkulo de la 211 nacioj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golmetantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golmarkado en futbalo|Goloj]] ! scope="col" | [[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de malaperintaj nacioj== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por malaperintaj nacioj, kiuj ne havas FIFA-rekonatan [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Eksaj FIFA-ligitaj naciaj futbalaj teamoj|posteulan teamon]]. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Goloj po matĉo !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 ! scope="row" | ''{{sortname|Joachim|Streich}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Germanujo}} | [[Joachim Streich#Internaciaj goloj|55]] | 102 | {{#expr:55/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1969|12|8}} | {{dts|format=dmy|1984|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Joachim Streich&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/streich-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | rowspan=2| 2 ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Binkert}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Saarlando}} | rowspan=2| 6 | 12 | {{#expr:6/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|1951|5|27}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Binkert - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/binkert-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Martin}} | 17 | {{#expr:6/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1950|11|22}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Martin - Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hmartin-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{nowrap|{{sortname|Mohammed|Hussein|Mohammed Hussein (futbalisto)}}}} | style="text-align:left;"| {{fb|Suda Jemeno}} | 3 | 2 | {{#expr:3/2 round 2}} | {{dts|format=dmy|1989|11|3}} | {{dts|format=dmy|1989|11|5}} | <ref>{{cite web |title=Mohammed Hussein |url=https://www.national-football-teams.com/player/84431/Mohammed_Hussein_1.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] t4mss6fzuyhligsfylk9wthr1izgzxm 9405450 9405444 2026-06-17T12:48:02Z Kani 670 9405450 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj|vira nacia futbala teamo]]. Ĉi tiu listo estas {{em|ne}} [[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj|listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golmetantoj]], ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golmetanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur {{em|la plej bonan golmetanton por ĉiu lando}}. ==Listo de plej bonaj golmetantoj== :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. :Rango estas kalkulo de la 211 nacioj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golmetantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golmarkado en futbalo|Goloj]] ! scope="col" | [[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de malaperintaj nacioj== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por malaperintaj nacioj, kiuj ne havas FIFA-rekonatan [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Eksaj FIFA-ligitaj naciaj futbalaj teamoj|posteulan teamon]]. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Goloj po matĉo !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 ! scope="row" | ''{{sortname|Joachim|Streich}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Germanujo}} | [[Joachim Streich#Internaciaj goloj|55]] | 102 | {{#expr:55/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1969|12|8}} | {{dts|format=dmy|1984|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Joachim Streich&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/streich-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | rowspan=2| 2 ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Binkert}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Saarlando}} | rowspan=2| 6 | 12 | {{#expr:6/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|1951|5|27}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Binkert - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/binkert-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Herbert|Martin}} | 17 | {{#expr:6/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1950|11|22}} | {{dts|format=dmy|1956|6|6}} | <ref>{{Cite web |title=Herbert Martin - Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hmartin-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{nowrap|{{sortname|Mohammed|Hussein|Mohammed Hussein (futbalisto)}}}} | style="text-align:left;"| {{fb|Suda Jemeno}} | 3 | 2 | {{#expr:3/2 round 2}} | {{dts|format=dmy|1989|11|3}} | {{dts|format=dmy|1989|11|5}} | <ref>{{cite web |title=Mohammed Hussein |url=https://www.national-football-teams.com/player/84431/Mohammed_Hussein_1.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] lpgfva9gcnsq1le0a2kabn38u1eiyqu 9405494 9405450 2026-06-17T14:56:57Z Kani 670 /* Listo de plej bonaj golmetantoj de malaperintaj nacioj */ 9405494 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{For|inaj futbalistoj|Listo de plej bonaj internaciaj inaj futbalaj golmetantoj laŭ lando}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugal nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golmetanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golmetanton de ĉiuj tempoj por ĉiu [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj|vira nacia futbala teamo]]. Ĉi tiu listo estas {{em|ne}} [[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj|listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golmetantoj]], ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golmetanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur {{em|la plej bonan golmetanton por ĉiu lando}}. ==Listo de plej bonaj golmetantoj== :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. :Rango estas kalkulo de la 211 nacioj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golmetantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golmarkado en futbalo|Goloj]] ! scope="col" | [[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] gi03lfte4jm0iium20d7vtk44z025vq 9405495 9405494 2026-06-17T15:03:15Z Kani 670 9405495 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de la [[Portugalq nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golpafanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur la plej bonan golpafanton por ĉiu lando. ==Listo de plej bonaj golpafantoj== :Ludantoj en '''nigriĝinta''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia lando. :Rango estas kalkulo de la 211 ŝtatoj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golpafantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golo]]j ! scope="col" | [[Matĉo]]j ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] nrszyjnc5yoq9gppwq4xpl7glei63ua 9405496 9405495 2026-06-17T15:05:08Z Kani 670 9405496 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de [[Portugala nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golpafanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur la plej bonan golpafanton por ĉiu lando. ==Listo de plej bonaj golpafantoj== :Ludantoj en '''nigriĝinta''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia lando. :Rango estas kalkulo de la 211 ŝtatoj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golpafantoj. {{sticky-header}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golo]]j ! scope="col" | [[Matĉo]]j ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] ms7xev9ec73qlcjlex5k5ajbzy6uozl 9405497 9405496 2026-06-17T15:06:03Z Kani 670 /* Listo de plej bonaj golpafantoj */ 9405497 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de [[Portugala nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golpafanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur la plej bonan golpafanton por ĉiu lando. ==Listo de plej bonaj golpafantoj== :Ludantoj en '''nigriĝinta''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia lando. :Rango estas kalkulo de la 211 ŝtatoj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golpafantoj. {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golo]]j ! scope="col" | [[Matĉo]]j ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}{{efn|Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] bn0kg3fot8slz88c5651qr111soso6d 9405498 9405497 2026-06-17T15:07:31Z Kani 670 /* Listo de plej bonaj golpafantoj */ 9405498 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{Use dmy dates|date=Novembro 2025}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de [[Portugala nacia futbala teamo|Portugalujo]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golpafanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur la plej bonan golpafanton por ĉiu lando. ==Listo de plej bonaj golpafantoj== :Ludantoj en '''nigriĝinta''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia lando. :Rango estas kalkulo de la 211 ŝtatoj de FIFA. Dek tri nacioj (Bermudo, Bulgarujo, Danujo, Eritreo, Ferooj, Rumanujo, Skotujo, Sieraleono, Somalujo, Sud-Sudano, Tanzanio, Usono kaj Usonaj Virgulininsuloj) havas paron da ludantoj egaligitaj kiel naciaj gvidantoj, dum Angvilo havas tri ludantojn egaligitajn kiel ĝiaj ĉefaj golpafantoj. {|class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" style="text-align: center;" |- ! scope="col" | Rango ! scope="col" | Ludanto ! scope="col" | Lando ! scope="col" | [[Golo]]j ! scope="col" | [[Matĉo]]j ! scope="col" | {{Abbr|Prop.|Goloj po matĉo}} ! scope="col" | Unua matĉo ! scope="col" | Lasta matĉo ! scope="col" class=unsortable | {{Abbr|Ref.|Referenco}} |- | 1 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Cristiano|Ronaldo}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portugalio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo|143]] | 228 | {{#expr:143/228 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|8|20}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=https://www.national-football-teams.com/player/5279/Cristiano_Ronaldo.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 ! scope="row" | '''''{{sortname|Lionel|Messi}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Argentino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lionel Messi|120]] | 200 | {{#expr:120/200 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|8|17}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Lionel Messi |url=https://www.national-football-teams.com/player/12066/Lionel_Messi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Daei}}<ref>Daei estis origine kreditita kun 109 goloj, tamen FIFA ne plu rekonas la matĉon de Irano kontraŭ Ekvadoro en 2000, ĉar Ekvadoro ludigis sian olimpian teamon, prefere ol sian plenan 'A' internacian flankon.</ref> | style="text-align:left;" | {{fb|Irano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Daei|108]] | 148 | {{#expr:108/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|6|6}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Daei&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/daei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 4 ! scope="row" |''{{sortname|Sunil|Chhetri}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Barato}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sunil Chhetri|95]] | 157 | {{#expr:95/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|6|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Sunil Chhetri&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chhetri-intlg.html|access-date=8 September 2017|website=RSSSF}}</ref> |- | 5 ! scope="row" | '''{{Sortname|Romelu|Lukaku}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Belgio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Romelu Lukaku|90]] | 127 | {{#expr:90/127 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Romelu Lukaku |url=https://www.national-football-teams.com/player/36279/Romelu_Lukaku.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan=2| 6 ! scope="row" | {{Sortname|Mokhtar|Dahari}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malajzio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Mokhtar Dahari|89]] | 142 | {{#expr:89/142 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|6|5}} | {{dts|format=dmy|1985|5|19}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=18 March 2021 |title=Mohamed Mokhtar Dahari – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618140810/http://www.rsssf.com/miscellaneous/malay-dahari-intlg.html |archive-date=18 June 2021 |access-date=18 March 2021 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Robert|Lewandowski}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Pollando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robert Lewandowski|89]] | 167 | {{#expr:89/167 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|9|10}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Robert Lewandowski |url=https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 8 ! scope="row" |{{sortname|Ali|Mabkhout}} | style="text-align:left;" | {{fb|Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Mabkhout|85]] | 115 | {{#expr:85/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|11|15}} | {{dts|format=dmy|2024|1|6}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ahmed Mabkhout Mohsen Omran Al-Hajeri - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mabkhout-intlg.html |access-date=13 October 2019 |website=RSSSF}}</ref> |- | 9 ! scope="row" | {{Sortname|Ferenc|Puskás}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hungarujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ferenc Puskás|84]] | 85 | {{#expr:84/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|1945|8|20}} | {{dts|format=dmy|1956|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Ferenc Puskás&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/puskas-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> <!--Puskás ankaŭ ludis en 4 ludoj por Hispanujo, kiuj ne estas listigitaj ĉi tie--> |- | rowspan="3" |10 ! scope="row" | {{Sortname|Godfrey|Chitalu}} | style="text-align:left;" | {{fb|Zambio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Godfrey Chitalu|79]] | 111 | {{#expr:79/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1968|6|29}} | {{dts|format=dmy|1980|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Godfrey Chitalu&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chitalu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Harry|Kane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Anglujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Harry Kane|79]] | 114 | {{#expr:79/114 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Harry Edward Kane&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kane-intlg.html |access-date=10 December 2022 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Neymar]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brazilo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Neymar|79]] | 128 | {{#expr:79/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|10}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Neymar |url=https://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html |access-date=9 December 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 13 ! scope="row" | {{Sortname|Hussein|Saeed}} | style="text-align:left;" | {{fb|Irako}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hussein Saeed|78]] | 137 | {{#expr:78/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1976|9|5}} | {{dts|format=dmy|1990|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Hussein Saeed Mohammed&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hsaeed-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 14 ! scope="row" | {{Sortname|Kunishige|Kamamoto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Japanio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kunishige Kamamoto|75]] | 76 | {{#expr:75/76 round 2}} | {{dts|format=dmy|1964|3|3}} | {{dts|format=dmy|1977|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Kunishige Kamamoto&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kamamoto-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bashar|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kuvajto}} | [[Listo de internaciaj goloj de Bashar Abdullah|75]] | 134 | {{#expr:75/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|3|16}} | {{dts|format=dmy|2018|5|26}}{{efn|Abdullah emeritis internacie en 2007, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Egiptio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=Bashar Abdullah Salem Abdulaziz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/babdullah-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 16 ! scope="row" | '''''{{sortname|Edin|Džeko}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Bosnio kaj Hercegovino}} | [[Listo de internaciaj goloj de Edin Džeko|73]] | 148 | {{#expr:73/148 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|6|2}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Edin Dzeko |url=https://www.national-football-teams.com/player/21523/Edin_Dzeko.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 17 ! scope="row" | {{Sortname|Majed|Abdullah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Saŭda Arabio}} | [[Majed Abdullah#Internaciaj goloj|72]] | 117 | {{#expr:72/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1978|12|10}} | {{dts|format=dmy|1994|6|29}} | <ref>{{Cite web |title=Majed Abdullah Mohammed - Jarcento da Internaciaj Aperoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/abdullah-intl.html |access-date=16 November 2017 }}</ref> |- | rowspan="3" | 18 ! scope="row" | {{sortname|Kinnah|Phiri}} | style="text-align:left;" | {{fb|Malavio}} | [[Kinnah Phiri#Internaciaj goloj|71]] | 117 | {{#expr:71/117 round 2}} | {{dts|format=dmy|1973|7|8}} | {{dts|format=dmy|1981|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Kinnah Phiri |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kinnaphiri-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kiatisuk|Senamuang}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Tajlando}} | [[Kiatisuk Senamuang#Internaciaj goloj|71]] | 134 | {{#expr:71/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} | {{dts|format=dmy|2007|10|3}} | <ref>{{Cite web |title=Kiatisuk Senamuang&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/senamuang-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Miroslav|Klose}} | style="text-align:left;" | {{fb|Germanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Miroslav Klose|71]] | 137 | {{#expr:71/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2014|7|13}} | <ref>{{Cite web |title=Miroslav Klose&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/klose-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 21 ! scope="row" | ''{{Sortname|Abdul|Kadir|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Indonezio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Abdul Kadir|70]] | 111 | {{#expr:70/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|8|11}} | {{dts|format=dmy|1979|5|7}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Kadir - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/indo-kadir-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Stern|John}} | style="text-align:left;" | {{fb|Trinidado kaj Tobago}} | [[Stern John#Internaciaj goloj|70]] | 115 | {{#expr:70/115 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|2|15}} | {{dts|format=dmy|2011|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Stern John&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/john-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" |23 ! scope="row" | {{sortname|Luis|Suárez}} | style="text-align:left;" | {{fb|Urugvajo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Luis Suárez|69]] | 143 | {{#expr:69/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Alberto Suárez - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bijtertje-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hossam|Hassan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Egiptio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hossam Hassan|69]] | 177 | {{#expr:69/177 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|9|10}} | {{dts|format=dmy|2006|2|7}} | <ref>{{Cite web |title=Hossam Hassan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 25 ! scope="row" | ''{{sortname|Carlos|Ruiz|dab=Gvatemala futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvatemalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Carlos Ruiz|68]] | 133 | {{#expr:68/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|11|18}} | {{dts|format=dmy|2016|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Humberto Ruiz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/chruiz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Robbie|Keane}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Robbie Keane|68]] | 146 | {{#expr:68/146 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|3|25}} | {{dts|format=dmy|2016|8|31}} | <ref>{{Cite web |title=Robbie Keane&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/robkeane-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 27 ! scope="row" | {{sortname|Didier|Drogba}} | style="text-align:left;" | {{fb|Eburbordo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Didier Drogba|65]] | 105 | {{#expr:65/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|9|8}} | {{dts|format=dmy|2014|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Didier Yves Drogba Tébily - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/drogba-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- |28 ! scope="row" | '''{{sortname|Aleksandar|Mitrović}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Serbio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Aleksandar Mitrović|64]] | 106 | {{#expr:64/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|6|7}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Aleksandar Mitrovic |url=https://www.national-football-teams.com/player/52528/Aleksandar_Mitrovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |29 ! scope="row" | {{sortname|Zlatan|Ibrahimović}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svedujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Zlatan Ibrahimović|62]] | 122 | {{#expr:62/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|1|31}} | {{dts|format=dmy|2023|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Zlatan Ibrahimovic&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ibrahimovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 30 ! scope="row" | '''{{Sortname|Almoez|Ali}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kataro}} | [[Listo de internaciaj goloj de Almoez Ali|60]] | 128 | {{#expr:60/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|12|21}} | {{dts|format=dmy|2026|5|28}} | <ref>{{cite web |title=Almoez Ali |url=https://www.national-football-teams.com/player/54358/Almoez_Ali_Abdulla.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 31 ! scope="row" | {{Sortname|David|Villa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Hispanujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Villa|59]] | 98 | {{#expr:59/98 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|9}} | {{dts|format=dmy|2017|9|2}} | <ref>{{Cite web |title=David Villa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dvilla-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 32 ! scope="row" | '''{{Sortname|Kylian|Mbappé}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Francujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Kylian Mbappé|58]] | 99 | {{#expr:58/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|8|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Kylian Sanmi Mbappé - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fran-mbappe-intlg.html |date=21 January 2026 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Ashfaq}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Maldivoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ali Ashfaq|58]] | 101 | {{#expr:58/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|4}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Ashfaq&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aashfaq-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cha Bum-kun]] | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Koreio}} | [[Cha Bum-kun#Internaciaj goloj|58]] | 136 | {{#expr:58/136 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|7}} | {{dts|format=dmy|1986|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Bum-Kun Cha&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cha-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 35 ! scope="row" | '''{{Sortname|Erling|Haaland}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Norvegujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Erling Haaland|57]] | 51 | {{#expr:57/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{cite web |title=Erling Håland |url=https://www.national-football-teams.com/player/75274/Erling_Haland.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Carlos|Pavón}} | style="text-align:left;" | {{fb|Honduro}} | [[Carlos Pavón#Internaciaj goloj|57]] | 101 | {{#expr:57/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|7|17}} | {{dts|format=dmy|2010|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Carlos Alberto Pavón - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pavon-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Clint|Dempsey}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Clint Dempsey|57]] | 141 | {{#expr:57/141 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | {{dts|format=dmy|2017|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Clint Dempsey |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dempsey-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Landon|Donovan}} | [[Listo de internaciaj goloj de Landon Donovan|57]] | 157 | {{#expr:57/157 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|10|25}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Landon Timothy Donovan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/donovan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 38 ! scope="row" | {{Sortname|Samuel|Eto'o}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kameruno}} | [[Listo de internaciaj goloj de Samuel Eto'o|56]] | 118 | {{#expr:56/118 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|9}} | {{dts|format=dmy|2014|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Samuel Eto'o Fils&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/etoo-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 39 ! scope="row" | {{Sortname|Jan|Koller}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉeĥujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jan Koller|55]] | 91 | {{#expr:55/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|2|9}} | {{dts|format=dmy|2009|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Jan Koller&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/koller-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Fandi|Ahmad}} | style="text-align:left;" | {{fb|Singapuro}} | [[Fandi Ahmad#Karieraj statistikoj|55]] | 101 | {{#expr:55/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|1979|9|22}} | {{dts|format=dmy|1997|10|18}} | <ref>{{Cite web |title=Fandi Ahmad&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fandiahmad-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Memphis|Depay}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Nederlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Memphis Depay|55]] | 110 | {{#expr:55/110 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|10|15}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Memphis Depay |url=https://www.national-football-teams.com/player/53835/Memphis_Depay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Sadio|Mané}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Senegalo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Sadio Mané|55]] | 129 | {{#expr:55/129 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Sadio Mané |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mane-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 43 ! scope="row" | {{Sortname|Poul|Nielsen}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Danujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Poul Nielsen|52]] | 38 | {{#expr:52/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|1910|5|5}} | {{dts|format=dmy|1925|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Poul "Tist" Nielsen - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pnielsen-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jon Dahl|Tomasson}} | [[Jon Dahl Tomasson#Internacia|52]] | 112 | {{#expr:52/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|29}} | {{dts|format=dmy|2010|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Jon Dahl Tomasson - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tomasson-intlg.html}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Phil|Younghusband}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Filipinoj}} | [[Listo de internaciaj goloj de Phil Younghusband|52]] | 108 | {{#expr:52/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|12}} | {{dts|format=dmy|2019|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Philip James Placer "Phil" Younghusband&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/younghusband-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Javier|Hernández}} | style="text-align:left;" | {{fb|Meksiko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Javier Hernández|52]] | 109 | {{#expr:52/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|9|30}} | {{dts|format=dmy|2019|9|6}} | <ref>{{Cite web |title=Javier Hernandez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jhernandez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 46 ! scope="row" | ''{{sortname|Lê Công|Vinh}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Vjetnamo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Lê Công Vinh|51]] | 83 | {{#expr:51/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|6|9}} | {{dts|format=dmy|2016|12|7}} | <ref>{{Cite web |title=Le Cong Vinh |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lcvinh-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Asamoah|Gyan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ganao}} | [[Listo de internaciaj goloj de Asamoah Gyan|51]] | 109 | {{#expr:51/109 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|11|16}} | {{dts|format=dmy|2019|7|8}} | <ref>{{Cite web |title=Asamoah Gyan&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/agyan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hakan|Şükür}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkio}} | [[Hakan Şükür#Internacia|51]] | 112 | {{#expr:51/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|3|25}} | {{dts|format=dmy|2007|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hakan Sükür - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/sukur-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Alexis|Sánchez}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉilio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Alexis Sánchez|51]] | 168 | {{#expr:51/168 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|27}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Alexis Sanchez |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aasanchez-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2|50 ! scope="row" | {{sortname|Tim|Cahill}} | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstralio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Tim Cahill|50]] | 108 | {{#expr:50/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|3|30}} | {{dts|format=dmy|2018|11|20}} | <ref>{{Cite web |title=Timothy Filiga "Tim" Cahill&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/cahill-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Salomón|Rondón}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Venezuelo}} | [[Salomón Rondón#Internacia|50]] | 122 | {{#expr:50/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|3}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Salomon Rondon |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/venez-rondon-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan=2| 52 ! scope="row" | '''{{sortname|Enner|Valencia}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvadoro}} | [[Enner Valencia#Internacia|49]] | 106 | {{#expr:49/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|2|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Enner Valencia |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ecua-valencia2-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ismail|Abdullatif}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Barejno}} | [[Ismail Abdullatif#Internaciaj goloj|49]] | 138 | {{#expr:49/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|10|27}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Ismail Abdullatif Hasan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iahasan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3" | 54 ! scope="row" | {{Sortname|Dimitar|Berbatov}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Bulgarujo}} | [[Dimitar Berbatov#Internacia|48]] | 78 | {{#expr:48/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|11|17}} | {{dts|format=dmy|2010|3|3}} | <ref>{{Cite web |title=Dimitar Berbatov&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/berbatov-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hristo|Bonev}} | [[Hristo Bonev#Internaciaj goloj|48]] | 96 | {{#expr:48/96 round 2}} | {{dts|format=dmy|1967|3|22}} | {{dts|format=dmy|1979|4|25}} | <ref>{{Cite web |title=Hristo Bonev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bonev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andriy|Shevchenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ukrainio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Andriy Shevchenko|48]] | 111 | {{#expr:48/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|25}} | {{dts|format=dmy|2012|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Andriy Shevchenko&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shevchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 56 ! scope="row" | {{Sortname|Rolando|Fonseca}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kostariko}} | [[Rolando Fonseca#Internaciaj goloj|47]] | 113 | {{#expr:47/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|5|27}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Rolando Fonseca Jiménez - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/fonseca-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{Sortname|Marko|Arnautović}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Aŭstrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Marko Arnautović|47]] | 133 | {{#expr:47/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|10|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|1}} | <ref>{{Cite web |title=Marko Arnautović |url=https://www.national-football-teams.com/player/27848/Marko_Arnautovic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 58 ! scope="row" | '''{{Sortname|Islam|Slimani}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Alĝerio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Islam Slimani|46]] | 105 | {{#expr:46/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|5|26}} | {{dts|format=dmy|2025|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Islam Slimani |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alg-slimani-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="3"| 59 ! scope="row" | '''''{{Sortname|Roy|Krishna}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Fiĝio}} | [[Roy Krishna#Internacia|45]] | 63 | {{#expr:45/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|8|25}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |last1=Zimmerman |first1=Benjamin |title=Roy Krishna |url=https://www.national-football-teams.com/player/23265/Roy_Krishna.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Davor|Šuker}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kroatujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Davor Šuker|45]] | 68 | {{#expr:45/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|10|22}} | {{dts|format=dmy|2002|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Davor Šuker |url=https://www.national-football-teams.com/player/13706/Davor_Suker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chris|Wood|dab=futbalisto, naskita 1991}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Zelando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Chris Wood|45]] | 91 | {{#expr:45/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|6|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{Cite web |title=Chris Wood |url=https://www.national-football-teams.com/player/31756/Chris_Wood.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 62 ! scope="row" | '''{{sortname|Duckens|Nazon}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Haitio}} | [[Duckens Nazon#Internacia|44]] | 82 | {{#expr:44/82 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Duckens Nazon |url=https://www.national-football-teams.com/player/54900/Duckens_Nazon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Byers|dab=futbalisto}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Antigvo kaj Barbudo}} | [[Peter Byers (futbalisto)#Internaciaj goloj|44]] | 91 | {{#expr:44/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|2|18}} | {{dts|format=dmy|2021|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Byers&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pbyers-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Eldor|Shomurodov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Uzbekujo}} | [[Eldor Shomurodov#Internacia|44]] | 92 | {{#expr:44/92 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|9|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Eldor Shomurodov |url=https://www.national-football-teams.com/player/60305.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 65 ! scope="row" | {{Sortname|Luis|Tejada}} | style="text-align:left;" | {{fb|Panamo}} | [[Luis Tejada#Internaciaj goloj|43]] | 108 | {{#expr:43/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|8|5}} | {{dts|format=dmy|2018|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Carlos Tejada Hansell&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ltejada-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Teemu|Pukki}} | style="text-align:left;" | {{fb|Finnlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de Teemu Pukki|43]] | 133 | {{#expr:43/133 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|2|4}} | {{dts|format=dmy|2025|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Teemu Pukki&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pukki-intlg.html |access-date=12 October 2021 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 67 ! scope="row" | {{Sortname|Alexander|Frei}} | style="text-align:left;" | {{fb|Svisujo}} | [[Alexander Frei#Internaciaj goloj|42]] | 84 | {{#expr:42/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|24}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Alexander Frei&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frei-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hani|Al-Dhabit}} | style="text-align:left;" | {{fb|Omano}} | [[Hani Al-Dhabit#Internaciaj goloj|42]] | 100 | {{#expr:42/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|3|25}} | {{dts|format=dmy|2014|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Hani Al-Dhabit Faraj Bait Al-Noobi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aldhabit-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Oleg|Blokhin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sovetunio}}{{efn|Sekvante la [[dissolvo de Sovetunio|dissolvon de Sovetunio]], la rekordoj de la teamo estis hereditaj de [[Rusia nacia futbala teamo|Rusujo]].}} | [[Oleg Blokhin#Internacia|42]] | 112 | {{#expr:42/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|7|16}} | {{dts|format=dmy|1988|9|21}} | <ref>{{Cite web |title=Oleg Blokhin&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/blokhin-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Michael|Mifsud}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malto}} | [[Michael Mifsud#Internaciaj goloj|42]] | 143 | {{#expr:42/143 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2020|11|11}} | <ref>{{Cite web |title=Michael Mifsud&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mifsud-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | 71 ! scope="row" | ''{{sortname|Gareth|Bale}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Kimrujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gareth Bale|41]] | 111 | {{#expr:41/111 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|5|27}} | {{dts|format=dmy|2022|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Gareth Bale |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/bale-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 72 ! scope="row" | {{sortname|Ali|Al-Biski}} | style="text-align:left;" | {{fb|Libio}} | [[Ali Al-Biski|40]] | 44 | {{#expr:40/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|1961|9|3}} | {{dts|format=dmy|1970|12|27}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Mohammed Ali Al-Biski - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/lib-biski-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chan Siu Ki]] | style="text-align:left;" | {{fb|Honkongo}} | [[Chan Siu Ki#Internacia kariero|40]] | 70 | {{#expr:40/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|11|30}} | {{dts|format=dmy|2017|9|5}} | <ref>{{Cite web |title=Siu-Ki Chan&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/skchan-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Pierre-Emerick|Aubameyang}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gabono}} | [[Listo de internaciaj goloj de Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | 86 | {{#expr:40/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2025|12|28}} | <ref>{{cite web |title=Pierre-Emerick Aubameyang |url=https://www.national-football-teams.com/player/30590/Pierre_Emerick_Aubameyang.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Paolo|Guerrero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Peruo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Paolo Guerrero|40]] | 128 | {{#expr:40/128 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|9}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Paolo Guerrero |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/peru-guerrero-intl.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 76 ! scope="row" | {{Sortname|Raúl|Díaz Arce}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salvadoro}} | [[Raúl Díaz Arce#Internaciaj goloj|39]] | 66 | {{#expr:39/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|4|14}} | {{dts|format=dmy|2000|9|2}} | <ref>{{Cite web |last=Holstein |first=Dick |title=Raul Diaz Arce |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/diazarce-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Akwá]] | style="text-align:left;" | {{fb|Angolo}} | [[Akwá#Internaciaj goloj|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|8}} | {{dts|format=dmy|2006|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Fabrice Alcebiades Maieco 'Akwá' - Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/akwa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Jonathan|David}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kanado}} | [[Listo de internaciaj goloj de Jonathan David|39]] | 78 | {{#expr:39/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2026|6|12}} | <ref>{{cite web |title=Jonathan David |url=https://www.national-football-teams.com/player/71879/Jonathan_David.html |website=National Football Teams |access-date=7 September 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hao Haidong]] | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉinujo}} | [[Hao Haidong#Internaciaj goloj|39]] | 106 | {{#expr:39/106 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|22}} | {{dts|format=dmy|2004|11|17}} | <ref>{{Cite web |title=Hao Haidong&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hao-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 80 ! scope="row" | ''{{sortname|Goran|Pandev}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Makedonio}} | [[Goran Pandev#Internacia|38]] | 122 | {{#expr:38/122 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|6|6}} | {{dts|format=dmy|2021|6|21}} | <ref>{{Cite web |title=Goran Pandev |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/pandev-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Andres|Oper}} | style="text-align:left;" | {{fb|Estonujo}} | [[Andres Oper#Internaciaj goloj|38]] | 134 | {{#expr:38/134 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|5|19}} | {{dts|format=dmy|2014|5|26}} | <ref>{{Cite web |title=Andres Oper&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/oper-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 82 ! scope="row" | {{Sortname|Rashidi|Yekini}} | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝerio}} | [[Rashidi Yekini#Internaciaj goloj|37]] | 62 | {{#expr:37/62 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|10|30}} | {{dts|format=dmy|1998|6|28}} | <ref>{{Cite web |title=Rashidi Yekini&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/yekini-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ricky|Charles}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grenado}} | [[Ricky Charles#Internaciaj goloj|37]] | 71 | {{#expr:37/71 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|21}} | {{dts|format=dmy|2011|6|13}} | <ref>{{Cite web |title=Ricky Charles |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/rcharles-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Sortname|Peter|Ndlovu}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Zimbabvo}} | [[Peter Ndlovu#Internaciaj goloj|37]] | 81 | {{#expr:37/81 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|8|25}} | {{dts|format=dmy|2007|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Ndlovu&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ndlovu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Stevan|Jovetić}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montenegro}} | [[Stevan Jovetić#Internacia|37]] | 91 | {{#expr:37/91 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Stevan Jovetic |url=https://www.national-football-teams.com/player/21414/Stevan_Jovetic.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 86 ! scope="row" | {{sortname|Myo Hlaing|Win}} | style="text-align:left;" | {{fb|Mjanmao}} | [[Myo Hlaing Win#Internaciaj goloj|36]] | 63 | {{#expr:36/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|25}} | {{dts|format=dmy|2005|1|15}} | <ref>{{Cite web |title=Myo Hlaing Win |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/myohw-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Firas|Al-Khatib}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sirio}} | [[Firas Al-Khatib#Internaciaj goloj|36]] | 72 | {{#expr:36/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|5|4}} | {{dts|format=dmy|2019|9|5}} | <ref>{{Cite web |last=Földesi, László |date=13 September 2018 |title=Firas Al Khatib - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alkhatib-intlg.html }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Issam|Jemâa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tunizio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Issam Jemâa|36]] | 84 | {{#expr:36/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|5|27}} | {{dts|format=dmy|2014|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Issam Jemaa&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ijemaa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ahmed|Faras}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maroko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Ahmed Faras|36]] | 94 | {{#expr:36/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1966|4|19}} | {{dts|format=dmy|1979|12|9}} | <ref>{{Cite web |title=Ahmed Faras |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/maro-faras-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|David|Healy|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Irlando}} | [[Listo de internaciaj goloj de David Healy|36]] | 95 | {{#expr:36/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|23}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=David Healy&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dhealy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Radamel|Falcao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kolombio}} | [[Listo de internaciaj goloj de Radamel Falcao|36]] | 104 | {{#expr:36/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Radamel Falcao |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/radamelfalcao-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="7" | 92 ! scope="row" | {{Sortname|Gigi|Riva}} | style="text-align:left;" | {{fb|Italujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Gigi Riva|35]] | 42 | {{#expr:35/42 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|6|27}} | {{dts|format=dmy|1974|6|19}} | <ref>{{Cite web |title=Luigi Riva&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/riva-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|William|Ouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kenjo}} | [[William Ouma#Internaciaj goloj|35]] | 66 | {{#expr:35/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|1965|2|28}} | {{dts|format=dmy|1977|1|22}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=William Ouma |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ouma-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Eran|Zahavi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Israelo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Eran Zahavi|35]] | 74 | {{#expr:35/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|3|21}} | <ref>{{cite web |title= Eran Zahavai|url=https://www.national-football-teams.com/player/39783/Eran_Zahavi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Luton|Shelton}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jamajko}} | [[Luton Shelton#Internaciaj goloj|35]] | 75 | {{#expr:35/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|10|2}} | {{dts|format=dmy|2013|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Luton Shelton&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/shelton-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Adrian|Mutu}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Rumanujo}} | [[Adrian Mutu#Internacia|35]] | 77 | {{#expr:35/77 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|3|29}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Adrian Mutu&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mutu-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Gheorghe|Hagi}} | [[Gheorghe Hagi#Internacia|35]] | 124 | {{#expr:35/124 round 2}} | {{dts|format=dmy|1983|8|10}} | {{dts|format=dmy|2000|6|24}} | <ref>{{Cite web |title=Gheorghe Hagi&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hagi-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Zlatko|Zahovič}} | style="text-align:left;" | {{fb|Slovenujo}} | [[Zlatko Zahovič#Internacia|35]] | 80 | {{#expr:35/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|11|18}} | {{dts|format=dmy|2004|4|28}} | <ref>{{cite web |title=Zlatko Zahovic&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/zahovic-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 98 ! scope="row" | {{Sortname|Commins|Menapi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Salomonoj}} | [[Commins Menapi#Internaciaj goloj|34]] | 36 | {{#expr:34/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|6|21}} | {{dts|format=dmy|2007|9|7}} | <ref>{{cite web |title=Commins Menapi |url=https://www.national-football-teams.com/player/6068/Commins_Menapi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Moumouni|Dagano}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burkino}} | [[Moumouni Dagano#Internaciaj goloj|34]] | 83 | {{#expr:34/83 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|23}} | {{dts|format=dmy|2013|2|10}} | <ref>{{cite web |title=Moumouni Dagano&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dagano-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 100 ! scope="row" | {{Sortname|Ibrahima|Kandia Diallo}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo}} | [[Ibrahima Kandia Diallo|33]] | 56 | {{#expr:33/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1960|10|2}} | {{dts|format=dmy|1973|1|16}} | <ref>{{Cite web |title=Ibrahima Kandia Diallo |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/guinea-kandia-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Getaneh|Kebede}} | style="text-align:left;" | {{fb|Etiopujo}} | [[Getaneh Kebede#Internaciaj goloj|33]] | 66 | {{#expr:33/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|12|4}} | {{dts|format=dmy|2022|1|17}} | <ref>{{Cite web |title=Getaneh Kebede |url=https://www.national-football-teams.com/player/45696/Getaneh_Kebede.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 102 ! scope="row" | {{sortname|Shandel|Samuel}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Vincento kaj la Grenadinoj}} | [[Shandel Samuel#Internacia|32]] | 63 | {{#expr:32/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|3|14}} | {{dts|format=dmy|2016|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Shandel Samuel |url=https://www.national-football-teams.com/player/7971/Shandel_Samuel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Vedat|Muriqi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kosovo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Vedat Muriqi|32]] | 68 | {{#expr:32/68 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|10|9}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Vedat Muriqi |url=https://www.national-football-teams.com/player/65521/Vedat_Muriqi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Michalis|Konstantinou}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kipro}} | [[Michalis Konstantinou#Internaciaj goloj|32]] | 84 | {{#expr:32/84 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|2|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Michalis Konstandinou&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/konstandinou-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Adebayor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Togolo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Emmanuel Adebayor|32]] | 87 | {{#expr:32/87 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|7|8}} | {{dts|format=dmy|2019|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Sheyi Adebayor&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/adebayor-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Henrikh|Mkhitaryan}} | style="text-align:left;" | {{fb|Armenujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Henrikh Mkhitaryan|32]] | 95 | {{#expr:32/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|1|14}} | {{dts|format=dmy|2021|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Henrikh Mkhitaryan |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mkhitaryan-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Roque|Santa Cruz}} | style="text-align:left;" | {{fb|Paragvajo}} | [[Roque Santa Cruz#Internaciaj goloj|32]] | 112 | {{#expr:32/112 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|28}} | {{dts|format=dmy|2016|11|10}} | <ref>{{Cite web |title=Roque Luis Santa Cruz&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/santacruz-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 108 ! scope="row" | '''''{{sortname|Teaonui|Tehau}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Tahitio}} | [[Teaonui Tehau#Internaciaj goloj|31]] | 49 | {{#expr:31/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|4|3}} | {{dts|format=dmy|2025|3|21}} | <ref>{{Cite web |title=Teaonui Tehau |url=http://www.national-football-teams.com/player/42904/Teaonui_Tehau.html |access-date=26 March 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Benni|McCarthy}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sud-Afriko}} | [[Listo de internaciaj goloj de Benni McCarthy|31]] | 80 | {{#expr:31/80 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|4}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | <ref>{{Cite web |title=Benedict Saul "Benni" McCarthy - Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mccarthy-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Jong Il-gwan]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nord-Koreio}} | [[Jong Il-gwan#Internacia|31]] | 85 | {{#expr:31/85 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|26}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Jong Il-gwan |url=https://www.national-football-teams.com/player/42912/Il_Gwan_Jong.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marcelo|Moreno}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bolivio}} | [[Marcelo Martins Moreno#Internacia|31]] | 108 | {{#expr:31/108 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|9|12}} | {{dts|format=dmy|2023|11|21}} | <ref>{{Cite web |last=Mamrud |first=Roberto |title=Marcelo Moreno |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/mmmoreno-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Hamza|Al-Dardour}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jordanio}} | [[Hamza Al-Dardour#Internacia|31]] | 113 | {{#expr:31/113 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|1|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|29}} | <ref>{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Hamza Ali Khaled Al-Dardur - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/jo-dardour-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 113 ! scope="row" | {{Sortname|Denis|Law}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Skotujo}} | [[Listo de internaciaj goloj de Denis Law|30]] | 55 | {{#expr:30/55 round 2}} | {{dts|format=dmy|1958|10|18}} | {{dts|format=dmy|1974|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Denis Law&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/law-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Kenny|Dalglish}}'' | [[Listo de internaciaj goloj de Kenny Dalglish|30]] | 102 | {{#expr:30/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1971|11|10}} | {{dts|format=dmy|1986|11|12}} | <ref>{{Cite web |title=Kenneth Mathieson "Kenny" Dalglish&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/dalglish-intl.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Lester|Moré}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kubo}} | [[Lester Moré#Internaciaj goloj|30]] | 60 | {{#expr:30/60 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|5|12}} | {{dts|format=dmy|2007|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Lester More |url=https://www.national-football-teams.com/player/1738/Lester_More.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Ali|Al-Nono}} | style="text-align:left;" | {{fb|Jemeno}} | [[Ali Al-Nono#Internaciaj goloj|30]] | 66 | {{#expr:30/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|10}} | {{dts|format=dmy|2010|11|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Mohammed Al-Nono - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/alinono-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tico-Tico]] | style="text-align:left;" | {{fb|Mozambiko}} | [[Tico-Tico#Internaciaj goloj|30]] | 94 | {{#expr:30/94 round 2}} | {{dts|format=dmy|1992|8|16}} | {{dts|format=dmy|2010|1|20}} | <ref>{{Cite web |title=Manuel José Luis "Tico-Tico" Bucuane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ticotico-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="2" | 117 ! scope="row" | {{Sortname|Nikos|Anastopoulos}} | style="text-align:left;" | {{fb|Grekujo}} | [[Nikos Anastopoulos#Internaciaj goloj|29]] | 74 | {{#expr:29/74 round 2}} | {{dts|format=dmy|1977|9|21}} | {{dts|format=dmy|1988|11|2}} | <ref>{{cite web |title=Nikos Anastopoulos |url=https://www.national-football-teams.com/player/19839/Nikos_Anastopoulos.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Māris|Verpakovskis}} | style="text-align:left;" | {{fb|Latvujo}} | [[Māris Verpakovskis#Internaciaj goloj|29]] | 104 | {{#expr:29/104 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|6|9}} | {{dts|format=dmy|2014|5|29}} | <ref>{{Cite web |title=Maris Verpakovskis&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/verpakovskis-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 119 ! scope="row" | '''{{sortname|Dorny|Romero}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominika Respubliko}} | [[Dorny Romero#Internacia|28]] | 47 | {{#expr:28/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|2|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dorny Romero |url=https://www.national-football-teams.com/player/73684/Dorny_Romero.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Deon|McCaulay}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Belizo}} | [[Deon McCaulay#Internaciaj goloj|28]] | 63 | {{#expr:28/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|8}} | {{dts|format=dmy|2022|6|14}} | <ref>{{Cite web |title=Deon McCaulay |url=https://www.national-football-teams.com/player/20977/Deon_Mccaulay.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Gylfi|Sigurðsson}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Islando}} | [[Gylfi Sigurðsson#Internacia|28]] | 86 | {{#expr:28/86 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|5|29}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Gylfi Sigurðsson |url=https://www.national-football-teams.com/player/38561/Gylfi_Sigurdsson.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Emmanuel|Okwi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ugando}} | [[Emmanuel Okwi#Internaciaj goloj|28]] | 95 | {{#expr:28/95 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|18}} | <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Okwi |url=https://www.national-football-teams.com/player/30515/Emmanuel_Okwi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" |123 ! scope="row" | {{sortname|Nasr Eddin|Abbas}}{{efn|name=Nekonfirmita|La preciza nombro de matĉoj, goloj kaj unua/lasta apero ankoraŭ ne estas konfirmitaj por ĉi tiu ludanto.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sudano}} | [[Nasr Eddin Abbas#Internaciaj goloj|27]] | 52 | {{#expr:27/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|1963|6|30}} | {{dts|format=dmy|1972|2|29}} | |- ! scope="row" | {{Sortname|Kasun|Jayasuriya}} | style="text-align:left;" | {{fb|Srilanko}} | [[Kasun Jayasuriya#Internaciaj goloj|27]] | 56 | {{#expr:27/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|4|23}} | {{dts|format=dmy|2009|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Kasun Nadika Jayasuriya |url=https://www.national-football-teams.com/player/6257/Kasun_Nadika_Jayasuriya.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 125 ! scope="row" | {{Sortname|Shota|Arveladze}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kartvelujo}} | [[Shota Arveladze#Internaciaj goloj|26]] | 61 | {{#expr:26/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|1994|2|23}} | {{dts|format=dmy|2007|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Shota Arveladze |url=https://www.national-football-teams.com/player/2518/Shota_Arveladze.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jason|Cunliffe}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gvamo}} | [[Jason Cunliffe#Internaciaj goloj|26]] | 73 | {{#expr:26/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|3}} | {{dts|format=dmy|2026|6|3}} | <ref>{{Cite web |title=Jason Cunliffe |url=https://www.national-football-teams.com/player/30304/Jason_Cunliffe.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Juan|Barrera}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Nikaragvo}} | [[Juan Barrera#Internaciaj goloj|26]] | 105 | {{#expr:26/105 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|1|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|27}} | <ref>{{Cite web |title=Juan Barrera |url=https://www.national-football-teams.com/player/29561/Juan_Barrera.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Hassan|Maatouk}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Libano}} | [[Listo de internaciaj goloj de Hassan Maatouk|26]] | 123 | {{#expr:26/123 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|1|27}} | {{dts|format=dmy|2024|6|11}} |<ref>{{cite web |last=Mamrud |first=Roberto |date=26 August 2024 |title=Hassan Ali Maatouk – Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/leb-maatouk-intlg.html |access-date=16 September 2025 |website=[[RSSSF]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Marek|Hamšík}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Slovakio}} | [[Marek Hamšík#Internacia|26]] | 138 | {{#expr:26/138 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|2|7}} | {{dts|format=dmy|2023|6|20}} | <ref>{{Cite web |title=Marek Hamšík |url=http://www.national-football-teams.com/player/20837/Marek_Hamsik.html |access-date=12 June 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="5" | 130 ! scope="row" | '''{{sortname|Emilio|Nsue}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ekvatora Gvineo}} | [[Emilio Nsue#Internacia|25]] | 51 | {{#expr:25/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|24}} | {{dts|format=dmy|2025|12|31}} | <ref>{{Cite web |title=Emilio Nsue |url=https://www.national-football-teams.com/player/51950/Emilio_Nsue.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''[[Chen Po-liang]]''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉina Tajpeo}} | [[Chen Po-liang#Internaciaj goloj|25]] | 97 | {{#expr:25/97 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|2|22}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Chen Po-Liang |url=https://www.national-football-teams.com/player/13202/Po_Liang_Chen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mrisho|Ngasa}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Tanzanio}} | [[Mrisho Ngasa#Internacia|25]] | 100 | {{#expr:25/100 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|25}} | {{dts|format=dmy|2015|11|14}} | <ref>{{Cite web |title=Mrisho Khalfani Ngasa&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ngasa-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Simon|Msuva}}''' | [[Simon Msuva#Internacia|25]] | 103 | {{#expr:25/103 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|08|15}} | {{dts|format=dmy|2026|1|4}} | <ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/48382/Simon_Msuva.html |title=Simon Msuva |publisher=National Football Teams }}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Seydou|Keita}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Malio}} | [[Seydou Keita#Internacia|25]] | 102 | {{#expr:25/102 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2015|1|28}} | <ref>{{Cite web |title=Seydou Keïta - Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/seykeita-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 134 ! scope="row" | {{sortname|Keith|Gumbs}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Kito kaj Neviso}} | [[Keith Gumbs#Internacia|24]] | 41 | {{#expr:24/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|4|2}} | {{dts|format=dmy|2011|11|15}} | <ref>{{Cite web |title=Keith Gumbs |url=https://www.national-football-teams.com/player/5502/Keith_Gumbs.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Jerome|Ramatlhakwane}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bocvano}} | [[Jerome Ramatlhakwane#Internaciaj goloj|24]] | 61 | {{#expr:24/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|11|15}} | {{dts|format=dmy|2018|4|18}} | <ref>{{Cite web |last=Roberto Mamrud |title=Jerome Ontiretse "Jay-Jay" Ramatlhakwane - Goloj en Internaciaj Matĉoj |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ramatlhakwane-intlg.html |access-date=18 November 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Olivier|Karekezi}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ruando}} | [[Olivier Karekezi#Internaciaj goloj|24]] | 70 | {{#expr:24/70 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|9}} | {{dts|format=dmy|2013|6|16}} | <ref>{{Cite web |title=Olivier Karekezi |url=https://www.national-football-teams.com/player/5492/Olivier_Karekezi.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Stéphane|Sessègnon}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Benino}} | [[Stéphane Sessègnon#Internaciaj goloj|24]] | 89 | {{#expr:24/89 round 2}} | {{dts|format=dmy|2004|5|23}} | {{dts|format=dmy|2023|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Stephane Sessegnon |url=https://www.national-football-teams.com/player/7756/Stephane_Sessegnon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 138 ! scope="row" | '''{{sortname|Omari|Glasgow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gujano}} | [[Omari Glasgow#Internaciaj goloj|23]] | 37 | {{#expr:23/37 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|3|30}} | {{dts|format=dmy|2026|3|30}} | <ref>{{Cite web |title=Omari Glasgow |url=https://www.national-football-teams.com/player/82198/Omari_Glasgow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Llewellyn|Riley}} | style="text-align:left;" | {{fb|Barbado}} | [[Llewellyn Riley#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|3|26}} | {{dts|format=dmy|2005|2|24}} | <ref>{{cite web |title=Llewellyn Riley |url=https://www.national-football-teams.com/player/629/Llewellyn_Riley.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Bertrand|Kaï}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nov-Kaledonio}} | [[Bertrand Kaï#Internaciaj goloj|23]] | 43 | {{#expr:23/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|14}} | {{dts|format=dmy|2022|3|24}} | <ref>{{Cite web |title=Bertrand Kai |url=https://www.national-football-teams.com/player/26649/Bertrand_Kai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" |{{sortname|Gerson|Rodrigues|dab=futbalisto, naskita 1995}} | style="text-align:left;" | {{fb|Luksemburgo}} | [[Gerson Rodrigues (futbalisto, naskita 1995)#Internacia|23]] | 72 | {{#expr:23/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|25}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{cite web |title=Gerson Rodrigues |url=https://www.national-football-teams.com/player/67591/Gerson_Rodrigues.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 142 ! scope="row" | {{sortname|Dieumerci|Mbokani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Demokratia Respubliko Kongo}} | [[Dieumerci Mbokani#Internaciaj goloj|22]] | 49 | {{#expr:22/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|7|1}} | {{dts|format=dmy|2022|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Dieumerci Mbokani&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kok-mbokani-intlg.html |access-date=16 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Victorien|Adebayor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Niĝero}} | [[Victorien Adebayor#Internacia|22]] | 65 | {{#expr:22/65 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|31}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{cite web |title=Victorien Adebayor |url=https://www.national-football-teams.com/player/59025/Victorien_Adebayor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ryan|Mendes}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kaboverdo}} | [[Ryan Mendes#Internacia|22]] | 99 | {{#expr:22/99 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|8|11}} | {{dts|format=dmy|2026|6|15}} | <ref>{{cite web |title=Ryan Mendes |url=https://www.national-football-teams.com/player/39690/Ryan_Mendes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 145 ! scope="row" | '''{{sortname|Rangelo|Janga}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Kuracao}} | [[Rangelo Janga#Internacia|21]] | 43 | {{#expr:21/43 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|3|19}} | <ref>{{Cite web |title=Rangelo Janga |url=http://www.national-football-teams.com/player/63673/Rangelo_Janga.html |access-date=24 September 2022 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="11" | 146 ! scope="row" | {{Sortname|Shaun|Goater}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Bermudo}} | [[Shaun Goater#Internaciaj goloj|20]] | 22 | {{#expr:20/22 round 2}} | {{dts|format=dmy|1988|2|18}} | {{dts|format=dmy|2004|6|13}} | <ref>{{Cite web |last=Morrison |first=Neil |title=Shaun Goater - Internaciaj Aperoj kaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/goater-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{Sortname|Nahki|Wells}}'''{{efn|Wells ankaŭ aperis en 1 matĉo en la [[Futbalo ĉe la Insulaj Ludoj 2007 - Vira turniro|Insulaj Ludoj 2007]] kontraŭ flankoj, kiuj ne estis membroj de FIFA - nek ili estis asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA - tial la matĉo ne estas kalkulita ĉi tie.}} | [[Nahki Wells#Internacia|20]] | 30 | {{#expr:20/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|2007|12|14}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nahki Wells |url=https://www.national-football-teams.com/player/31769/Nahki_Wells.html|website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Earl|Jean}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sent-Lucio}} | [[Earl Jean#Internaciaj goloj|20]] | 23 | {{#expr:20/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1990|5|27}} | {{dts|format=dmy|2004|12|19}} | <ref>{{cite web |title=Earl Jean |url=https://www.national-football-teams.com/player/5540/Earl_Jean.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Hok Sochetra]] | style="text-align:left;" | {{fb|Kamboĝo}} | [[Hok Sochetra#Internaciaj goloj|20]] | 26 | {{#expr:20/26 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|12|10}} | {{dts|format=dmy|2002|12|19}} | <ref>{{Cite web |title=Hok Sochetra |url=https://www.national-football-teams.com/player/1200/Sochetra_Hok.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Richard|Iwai}} | style="text-align:left;" | {{fb|Vanuatuo}} | [[Richard Iwai#Internaciaj goloj|20]] | 34 | {{#expr:20/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|11}} | {{dts|format=dmy|2011|1|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard Iwai |url=https://www.national-football-teams.com/player/7194/Richard_Iwai.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ricardo|Rivera}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Portoriko}} | [[Ricardo Rivera#Internaciaj goloj|20]] | 41 | {{#expr:20/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|8|28}} | {{dts|format=dmy|2026|3|28}} | <ref>{{Cite web |title=Ricardo Rivera |url=https://www.national-football-teams.com/player/64962/Ricardo_Rivera.html |access-date=15 November 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|El Fardou Ben|Nabouhane}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Komoroj}} | [[El Fardou Ben Nabouhane#Internacia|20]] | 47 | {{#expr:20/47 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|3|5}} | {{dts|format=dmy|2025|12|29}} | <ref>{{Cite web |title=El Fardou Ben Nabouhane |url=https://www.national-football-teams.com/player/54801/El_Fardou_Ben_Nabouhane.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Julian|Wade}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Dominiko}} | [[Julian Wade#Internaciaj goloj|20]] | 52 | {{#expr:20/52 round 2}} | {{dts|format=dmy|2010|10|6}} | {{dts|format=dmy|2024|11|19}} | <ref>{{Cite web |title=Julian Wade |url=https://www.national-football-teams.com/player/40198/Julian_Wade.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Manuchekhr|Dzhalilov}} | style="text-align:left;" | {{fb|Taĝikujo}} | [[Manuchekhr Dzhalilov#Internacia|20]] | 54 | {{#expr:20/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|9|2}} | {{dts|format=dmy|2025|3|25}} | <ref>{{Cite web |title=Manuchekhr Dzhalilov |url=https://www.national-football-teams.com/player/44869/Manucexr_Dzalilov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{Sortname|Maksim|Romaschenko}} | style="text-align:left;" | {{fb|Belorusujo}} | [[Maksim Romaschenko#Karieraj statistikoj|20]] | 63 | {{#expr:20/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|7}} | {{dts|format=dmy|2008|5|27}} | <ref>{{Cite web |title=Maksim Romashchenko&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/romashchenko-intlg.html |access-date=8 September 2017 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Peter|Shalulile}}''' | style="text-align:left;" |{{fb|Namibio}} | [[Peter Shalulile#Internaciaj goloj|20]] | 66 | {{#expr:20/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|9|10}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Peter Shalulile |url=https://www.national-football-teams.com/player/57203/Peter_Shalulile.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 156 ! scope="row" | ''{{sortname|Billy|Forbes|dab=futbalisto, naskita 1990}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Turkoj kaj Kajkoj}} | 19 | 36 | {{#expr:19/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|2|6}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Billy Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/24995/Billy_Forbes.html |access-date=17 November 2019 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Visay|Phaphouvanin}} | style="text-align:left;" | {{fb|Laoso}} | 19 | 50 | {{#expr:19/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|2002|12|18}} | {{dts|format=dmy|2013|3|6}} | <ref>{{Cite web |title=Visay Phaphouvanin&nbsp;– Internaciaj Goloj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/phaphouvanin-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Fiston|Abdul Razak}} | style="text-align:left;" | {{fb|Burundo}} | 19 | 53 | {{#expr:19/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|12|2}} | {{dts|format=dmy|2024|1|9}} | <ref>{{Cite web |title=Abdul Fiston |url=https://www.national-football-teams.com/player/35896/Abdul_Razak_Fiston.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Tomas|Danilevičius}} | style="text-align:left;" | {{fb|Litovujo}} | 19 | 72 | {{#expr:19/72 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|14}} | {{dts|format=dmy|2012|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Tomas Danilevicius&nbsp;– Goloj en Internaciaj Matĉoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/danilevicius-intlg.html |access-date=5 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="5" | 160 ! scope="row" | '''{{sortname|Raymond|Gunemba}}'''{{efn|Gunemba trafis unu golon kontraŭ [[Vanuatua nacia futbala teamo|Vanuatuo B]], tamen tio ne estis kontraŭ plena internacia 'A' flanko kaj tial ne estas inkludita en ĉi tiu listo.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Papuo-Nov-Gvineo}} | 18 | 38 | {{#expr:18/38 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|4|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|23}} |<ref>{{cite web |title=Raymond Gunemba |url=https://www.national-football-teams.com/player/47848/Raymond_Gunemba.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Ion|Nicolaescu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Moldavujo}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2025|11|16}} | <ref>{{cite web |title=Ion Nicolăescu |url=https://www.national-football-teams.com/player/71826/Ion_Nicolaescu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Oday|Dabbagh}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Palestino}} | 18 | 56 | {{#expr:18/56 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|27}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Oday Dabbagh |url=https://www.national-football-teams.com/player/70966/Oday_Dabbagh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Erjon|Bogdani}} | style="text-align:left;" | {{fb|Albanujo}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|4|24}} | {{dts|format=dmy|2013|3|26}} | <ref>{{Cite web |title=Erjon Bogdani |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2175 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|George|Weah}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liberio}} | 18 | 75 | {{#expr:18/75 round 2}} | {{dts|format=dmy|1986|2|23}} | {{dts|format=dmy|2018|9|11}}{{efn|Weah emeritis internacie en 2002, sed ludis adiaŭan matĉon kontraŭ Niĝerio en 2018.}} | <ref>{{Cite web |title=George Weah |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/weah-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 165 ! scope="row" | [[Chan Kin Seng]] | style="text-align:left;" | {{fb|Makao}} | 17 | 29 | {{#expr:17/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|4|2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|17}} | <ref>{{Cite web |title=Chan Kin Seng |url=https://www.national-football-teams.com/player/23008/Kin_Seng_Chan.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ashrafuddin|Chunnu|Ashraf Uddin Ahmed Chunnu}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Bangladeŝo}} | 17 | 50 | {{#expr:17/50 round 2}} | {{dts|format=dmy|1975|8|2}} | {{dts|format=dmy|1985|5|4}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Daniel|Imbert}} | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭricio}} | 17 | 53 | {{#expr:17/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|1972|5|21}} | {{dts|format=dmy|1983|7|16}} | <ref>{{Cite web |title=Daniel Imbert |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/imbert-intlg.html |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Sabelo|Ndzinisa}}''''' | style="text-align:left;" |{{fb|Svazilando}} | 17 | 78 | {{#expr:17/78 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|11|11}} | {{dts|format=dmy|2025|6|11}} | <ref>{{Cite web |title=Sabelo Ndzinisa |url=https://www.national-football-teams.com/player/49437/Sabelo_Ndzinisa.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 169 ! scope="row" | '''{{sortname|Louis|Mafouta}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Centr-Afrika Respubliko}} | 16 | 33 | {{#expr:16/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2017|3|27}} | {{dts|format=dmy|2025|9|4}} | <ref>{{Cite web |title=Louis Mafouta |url=https://www.national-football-teams.com/player/67645/Louis_Mafouta.html |access-date=27 March 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Wladimir|Baýramow}} | style="text-align:left;" | {{fb|Turkmenujo}} | 16 | 35 | {{#expr:16/35 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|02|12}} | {{dts|format=dmy|2013|03|26}} | <ref>{{Cite web |title=Baýramow Wladimir |url=https://www.national-football-teams.com/player/6835/Wladimir_Bayramow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Thievy|Bifouma}} | style="text-align:left;" | {{fb|Respubliko Kongo}} | 16 | 41 | {{#expr:16/41 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|8|2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Thievy Bifouma |url=https://www.national-football-teams.com/player/56450/Thievy_Bifouma.html |access-date=24 November 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mirlan|Murzayev}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kirgizujo}} | 16 | 61 | {{#expr:16/61 round 2}} | {{dts|format=dmy|2009|3|28}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | <ref>{{Cite web |title=Mirlan Murzayev |url=https://www.national-football-teams.com/player/30772/Mirlan_Murzayev.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Emin|Mahmudov}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Azerbajĝano}} | 16 | 63 | {{#expr:16/63 round 2}} | {{dts|format=dmy|2016|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Emin Mahmudov |url=https://www.national-football-teams.com/player/65035/Emin_Mahmudov.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mario|Frick|dab=futbalisto}} | style="text-align:left;" | {{fb|Liĥtenŝtejno}} | 16 | 125 | {{#expr:16/125 round 2}} | {{dts|format=dmy|1993|10|26}} | {{dts|format=dmy|2015|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mario Frick&nbsp;– Jarcento da Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/frick-intlg.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- | rowspan="4" | 175 ! scope="row" | '''{{sortname|Gleofilo|Vlijter}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Surinamo}} | 15 | 34 | {{#expr:15/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|4|30}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{Cite web |title=Gleofilo Vlijter |url=https://www.national-football-teams.com/player/59187/Gleofilo_Vlijter.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{nowrap|'''{{sortname|Bakhtiyar|Zaynutdinov}}'''}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kazaĥujo}} | 15 | 44 | {{#expr:15/44 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|3|23}} | {{dts|format=dmy|2025|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Bakhtiyar Zaynutdinov |url=https://www.national-football-teams.com/player/70777/Baqtiyar_Zainutdinov.html |access-date=17 October 2023 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Paulin|Voavy}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Madagaskaro}} | 15 | 67 | {{#expr:15/67 round 2}} | {{dts|format=dmy|2003|3|29}} | {{dts|format=dmy|2022|9|27}} | <ref>{{Cite web |title=Paulin Voavy |url=https://www.national-football-teams.com/player/14732/Paulin_Voavy.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Jane|Thaba-Ntšo|Jane Thabantso}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Lesoto}} | 15 | 101 | {{#expr:15/101 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|11|19}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Jane Thabantso |url=https://www.national-football-teams.com/player/58802/Jane_Thabantso.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="7" | 179 ! scope="row" | {{sortname|Muhammad|Umer}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Pakistano}} | 14 | 30 | {{#expr:14/30 round 2}} | {{dts|format=dmy|1956|9|9}} | {{dts|format=dmy|1965|7|23}} | |- ! scope="row" | {{sortname|Philip|Zialor}} | style="text-align:left;" | {{fb|Sejŝeloj}} | 14 | 33 | {{#expr:14/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|8|11}} | {{dts|format=dmy|2009|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Philip Zialor |url=https://www.national-football-teams.com/player/5911/Philip_Zialor.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Ganesh|Thapa}} | style="text-align:left;" | {{fb|Nepalo}} | 14 | 36 | {{#expr:14/36 round 2}} | {{dts|format=dmy|1982|2|12}} | {{dts|format=dmy|1989|10|20}} | <ref>{{Cite web |title=Ganesh Thapa |url=https://www.national-football-teams.com/player/84365/Ganesh_Thapa.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Lesly|St. Fleur}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Bahamoj}} | 14 | 45 | {{#expr:14/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|2}} | {{dts|format=dmy|2024|10|15}} | <ref>{{Cite web |title=Lesly St Fleur |url=https://www.national-football-teams.com/player/16196/Lesly_St_Fleur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Chencho|Gyeltshen}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Butano}} | 14 | 49 | {{#expr:14/49 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|3|19}} | {{dts|format=dmy|2026|6|8}} | <ref>{{Cite web |title=Chencho Gyeltshen |url=http://www.national-football-teams.com/player/45880/Chencho_Gyeltshen.html |access-date=5 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''''{{sortname|Ezechiel|N'Douassel}}''''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĉado}} | 14 | 51 | {{#expr:14/51 round 2}} | {{dts|format=dmy|2005|2|8}} | {{dts|format=dmy|2025|6|10}} | <ref>{{Cite web |title=Ezechiel N'Douassel |url=https://www.national-football-teams.com/player/24388/Ezechiel_Ndouassel.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Musa|Barrow}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Gambio}} | 14 | 53 | {{#expr:14/53 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|8}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Mussa Barrow |url=https://www.national-football-teams.com/player/53610/Musa_Barrow.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="2" | 186 ! scope="row" | '''{{sortname|Lyle|Taylor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Montserato}} | 13 | 20 | {{#expr:13/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2015|3|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|13}} | <ref>{{Cite web |title=Lyle Taylor |url=https://www.national-football-teams.com/player/58779/Lyle_Taylor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bessam]] | style="text-align:left;" | {{fb|Maŭritanujo}} | 13 | 66 | {{#expr:13/66 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|3|2}} | {{dts|format=dmy|2023|1|27}} | <ref>{{Cite web |title=Moulaye Ahmed Bessam |url=http://www.national-football-teams.com/player/52333/Moulaye_Ahmed_Bessam.html |access-date=16 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- | 188 ! scope="row" | {{sortname|Lee|Ramoon}}{{efn|Ramoon ankaŭ trafis almenaŭ 1 golon por la Kajmaninsuloj antaŭ ilia akcepto kiel plenaj CONCACAF-membroj en 1990.}}{{efn|name=Nekonfirmita}} | style="text-align:left;" | {{fb|Kajmaninsuloj}} | 12 | 17 | {{#expr:12/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|1991|5|10}} | {{dts|format=dmy|2004|1|26}} | <ref>{{cite web |title=Lee Ramoon |url=https://www.national-football-teams.com/player/32687/Lee_Ramoon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 189 ! scope="row" | '''{{sortname|Samuel|Akinbinu}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibutio}} | 11 | 25 | {{#expr:11/25 round 2}} | {{dts|format=dmy|2021|6|15}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Samuel Akinbinu |url=https://www.national-football-teams.com/player/83025/Samuel_Akinbinu.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Luís|Leal|dab=futbalisto, naskita 1987}} | style="text-align:left;" | {{fb|Santomeo kaj Principeo}} | 11 | 29 | {{#expr:11/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|6|16}} | {{dts|format=dmy|2024|6|9}} | <ref>{{Cite web |title=Luis Leal |url=https://www.national-football-teams.com/player/58140/Luis_Leal.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Ildefons|Lima}}'' | style="text-align:left;" | {{fb|Andoro}} | 11 | 137 | {{#expr:11/137 round 2}} | {{dts|format=dmy|1997|6|22}} | {{dts|format=dmy|2023|9|12}} | <ref>{{Cite web |title=Ildefons Lima |url=https://www.national-football-teams.com/player/166/Ildefons_Lima.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 192 ! scope="row" | {{sortname|Rógvi|Jacobsen}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Ferooj}} | rowspan=2|10 | 54 | {{#expr:10/54 round 2}} | {{dts|format=dmy|1999|8|18}} | {{dts|format=dmy|2009|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Rogvi Jacobsen |url=https://www.national-football-teams.com/player/2326/Rogvi_Jacobsen.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Klæmint|Olsen}}''' | 64 | {{#expr:10/64 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|9|7}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Klæmint Olsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=27914 |website=EU-Football.info}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Faysal|Shayesteh}} | style="text-align:left;" | {{fb|Afganujo}} | 10 | 59 | {{#expr:10/59 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|4|13}} | {{dts|format=dmy|2023|10|17}} | <ref>{{Cite web |title=Faysal Shayesteh |url=https://www.national-football-teams.com/player/55066/Faysal_Shayesteh.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 194 ! scope="row" | {{sortname|Nando|Có}} | style="text-align:left;" | {{fb|Gvineo Bisaŭa}} | 9 | 6 | {{#expr:9/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|1996|6|16}} | {{dts|format=dmy|2001|11|7}} | <ref>{{Cite web |title=Nando Co |url=https://www.national-football-teams.com/player/2817/Nando_Co.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Desmond|Fa'aiuaso}} | style="text-align:left;" | {{fb|Samoo}} | 9 | 20 | {{#expr:9/20 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2016|6|5}} | <ref>{{Cite web |title=Desmond Fa'aiuaso |url=http://www.national-football-teams.com/player/5629/Desmond_Fa_Aiuaso.html |access-date=6 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''[[Azwan Ali Rahman]]''' | style="text-align:left;" | {{fb|Brunejo}} | 9 | 32 | {{#expr:9/32 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|10|5}} | {{dts|format=dmy|2026|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Azwan Ali Rahman |url=https://www.national-football-teams.com/player/48984/Azwan_Ali_Rahman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Naranbold|Nyam-Osor}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Mongolujo}} | 9 | 33 | {{#expr:9/33 round 2}} | {{dts|format=dmy|2014|7|23}} | {{dts|format=dmy|2024|9|10}} | <ref>{{Cite web |title=Nyam-Osor Naranbold |url=https://www.national-football-teams.com/player/56912/Naranbold_Nyam_Osor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="6" | 198 ! scope="row" | '''{{sortname|Rovien|Ostiana}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Arubo}} | 8 | 19 | {{#expr:8/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2023|9|11}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Rovien Ostiana |url=https://www.national-football-teams.com/player/92213/Rovien_Ostiana.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|João|Pedro|dab=futbalisto, naskita 1998}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Orienta Timoro}} | 8 | 28 | {{#expr:8/28 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|1}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Joao Pedro |url=https://www.national-football-teams.com/player/72177/Joao_Pedro.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Kallon}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sieraleono}} |rowspan=2| 8 | 40 | {{#expr:8/40 round 2}} | {{dts|format=dmy|1995|1|7}} | {{dts|format=dmy|2012|9|8}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/5918/Mohamed_Kallon.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Kei|Kamara}} | 45 | {{#expr:8/45 round 2}} | {{dts|format=dmy|2008|6|1}} | {{dts|format=dmy|2025|10|12}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Kallon |url=https://www.national-football-teams.com/player/26445/Kei_Kamara.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Andy|Selva}} | style="text-align:left;" | {{fb|San-Marino}} | 8 | 73 | {{#expr:8/73 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|10}} | {{dts|format=dmy|2016|10|11}} | <ref>{{Cite web |title=Andy Selva&nbsp;– Internaciaj Aperoj |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/aselva-intl.html |access-date=4 February 2018 |website=RSSSF}}</ref> |- ! scope="row" |'''''{{sortname|Liam|Walker}}'''''{{efn|Walker ankaŭ trafis almenaŭ 5 golojn por Ĝibraltaro antaŭ ĝia akcepto kiel plena UEFA-membro en 2013.}} | style="text-align:left;" | {{fb|Ĝibraltaro}} | 8 | 88 |{{#expr: 8/88 round 2}} | {{dts|format=dmy|2013|11|19}} | {{dts|format=dmy|2025|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Liam Walker |url=https://www.national-football-teams.com/player/45344/Liam_Walker.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 203 ! scope="row" | {{sortname|Unaloto|Feao|%3Aes:Unaloto Feao}} | style="text-align:left;" | {{fb|Tongao}} | 7 | 17 | {{#expr:7/17 round 2}} | {{dts|format=dmy|2001|4|7}} | {{dts|format=dmy|2017|12|12}} | <ref>{{Cite web |title=Unaloto Feao |url=http://www.national-football-teams.com/player/23360/Unaloto_Fea_O.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Taylor|Saghabi}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Kukinsuloj}} | 7 | 19 | {{#expr:7/19 round 2}} | {{dts|format=dmy|2011|8|27}} | {{dts|format=dmy|2024|9|9}} | <ref>{{Cite web |title=Taylor Saghabi |url=http://www.national-football-teams.com/player/45762/Taylor_Saghabi.html |access-date=12 February 2018 |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tyler|Forbes|Tyler Forbes (futbalisto, naskita 2002)}}''' | style="text-align:left;"| {{fb|Britaj Virgulininsuloj}} | 7 | 34 | {{#expr:7/34 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|10|16}} | {{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{Cite web |title=Tyler Forbes |url=https://www.national-football-teams.com/player/72284/Tyler_Forbes.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" |206 ! scope="row" | '''{{sortname|Ali|Sulieman}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Eritreo}} | rowspan="2" | 6 | 11 | {{#expr:6/11 round 2}} | {{dts|format=dmy|2019|9|4}} | {{dts|format=dmy|2026|3|31}} | <ref>{{Cite web |title=Ali Sulieman |url=https://www.national-football-teams.com/player/75215/Ali_Sulieman.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{sortname|Yidnekachew|Shimangus}}'' | 23 | {{#expr:6/23 round 2}} | {{dts|format=dmy|1998|10|4}} | {{dts|format=dmy|2007|12|11}} | <ref>{{Cite web |title=Yidnekachew Shimangus |url=https://www.national-football-teams.com/player/2216/Yidnekachew_Shimangus.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|James|Moga}} | style="text-align:left;" rowspan=2| {{fb|Sud-Sudano}} | rowspan=2| 6 | 18 | {{#expr:6/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2012|7|10}} | {{dts|format=dmy|2017|7|22}} | <ref>{{Cite web |title=James Moga |url=https://www.national-football-teams.com/player/6286/James_Joseph_Saeed_Moga.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Tito|Okello|dab=futbalisto}}''' | 29 | {{#expr:6/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2020|11|12}} | {{dts|format=dmy|2025|10|10}} | <ref>{{cite web |title=Tito Okello |url=https://www.national-football-teams.com/player/80350/Tito_Okello.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="3" | 208 ! scope="row" | {{sortname|Richard|O'Connor|Richard O'Connor (futbalisto)}} | rowspan="3" style="text-align:left;" | {{fb|Angvilo}} | rowspan="3" | 5 | 5 | {{#expr:5/5 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2006|9|24}} | <ref>{{Cite web |title=Richard O'Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/234/Richard_O_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Terrence|Rogers}} | 16 | {{#expr:5/16 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2012|10|14}} | <ref>{{Cite web |title=Terrence Rogers |url=https://www.national-football-teams.com/player/248/Terrence_Rogers.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Girdon|Connor}} | 29 | {{#expr:5/29 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|2|25}} | {{dts|format=dmy|2018|11|18}} | <ref>{{Cite web |title=Girdon Connor |url=https://www.national-football-teams.com/player/233/Girdon_Connor.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 209 ! scope="row" |'''{{sortname|Ali'i|Mitchell}}''' | style="text-align:left;" | {{fb|Usona Samoo}} |4 |7 |{{#expr:4/7 round 2}} |{{dts|format=dmy|2015|8|31}} |{{dts|format=dmy|2026|3|28}} |<ref name=":2">{{Cite web |title=Ali'i Mitchell|url=https://www.national-football-teams.com/player/60272/Alii_Mitchell.html|website=National Football Teams}}</ref> |- | rowspan="4" | 210 ! scope="row" | {{sortname|Abdullahi|Mohamed|Abdullahi Sheikh Mohamed}} | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Somalujo}} | rowspan="2" | 3 | 6 | {{#expr:3/6 round 2}} | {{dts|format=dmy|2000|4|19}} | {{dts|format=dmy|2005|11|29}} | <ref>{{Cite web |title=Abdullahi Mohamed |url=https://www.national-football-teams.com/player/6104/Abdullahi_Sheikh_Mohamed.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|Mohamed|Nur|Mohamed Ali Abdi Nur}} | 7 | {{#expr:3/7 round 2}} | {{dts|format=dmy|1985|8|4}} | {{dts|format=dmy|1995|12|4}} | <ref>{{Cite web |title=Mohamed Ali Abdi Nur |url=https://www.national-football-teams.com/player/71120/Mohamed_Ali_Abdi_Nur.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | '''{{sortname|Jamie|Browne}}''' | rowspan="2" style="text-align:left;" | {{fb|Usonaj Virgulininsuloj}} | rowspan="2" | 3 | 12 | {{#expr:3/12 round 2}} | {{dts|format=dmy|2006|9|27}} | {{dts|format=dmy|2024|10|9}} | <ref>{{Cite web |title=Jamie Browne |url=https://www.national-football-teams.com/player/16462/Jamie_Browne.html |website=National Football Teams}}</ref> |- ! scope="row" | {{sortname|J. C.|Mack}} | 18 | {{#expr:3/18 round 2}} | {{dts|format=dmy|2018|9|9}} | {{dts|format=dmy|2023|11|16}} | <ref>{{Cite web |title=J.C. Mack |url=https://www.national-football-teams.com/player/71876/J_C_Mack.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Listo de plej bonaj golmetantoj de ne-FIFA== Ĉi tiuj estas la plej bonaj golmetantoj por nacioj, kiuj ne havas [[Listo de viraj naciaj futbalaj teamoj#Membroj de FIFA-ligitaj konfederacioj|FIFA-membrecon]], sed estas asociaj membroj de unu el la konfederacioj ligitaj al FIFA. :Ludantoj en '''grasa''' estas ankoraŭ aktivaj je internacia nivelo. :Ludantoj en ''kursivo'' ankaŭ tenas la rekordon por plej multaj matĉoj por sia nacio. {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !Rango !Ludanto !Lando !Goloj ![[Matĉo (sporto)|Matĉoj]] !Prop. !Unua matĉo !Lasta matĉo !class=unsortable|Ref. |- | 1 !scope=row|[[Kévin Parsemain]] |align=left|{{fb|Martiniko}} | 35 | 56 | {{#expr:35/56 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|10|11}} |{{dts|format=dmy|2022|6|9}} | <ref>{{cite web |title=Kevin Parsemain |url=https://www.national-football-teams.com/player/32497/Kevin_Parsemain.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 2 !scope=row|'''''[[Gerwin Lake]]''''' |align=left|{{fb|Sint Maarten}} | 18 | 26 | {{#expr:18/26 round 2}} |{{dts|format=dmy|2019|3|23}} |{{dts|format=dmy|2025|11|15}} | <ref>{{cite web |title=Gerwin Lake |url=https://www.national-football-teams.com/player/73992/Gerwin_Lake.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 3 !scope=row|[[Dominique Mocka]] |align=left|{{fb|Gvadelupo}} | 17 | 38 | {{#expr:17/38 round 2}} |{{dts|format=dmy|2002|7|7}} |{{dts|format=dmy|2012|10|27}} | <ref>{{cite web |title=Dominique Mocka |url=https://www.national-football-teams.com/player/2723/Dominique_Mocka.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 4 !scope=row|[[Gary Pigrée]] |align=left|{{fb|Franca Gviano}} | 16 | 20 | {{#expr:16/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2012|3|21}} |{{dts|format=dmy|2015|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Gary Pigree |url=https://www.national-football-teams.com/player/47237/Gary_Pigree.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |5 !scope=row|{{nowrap|''[[Jean-Michel Fontaine]]''}} |align=left|{{fb|Reunio}} | 15 | 29 | {{#expr:15/29 round 2}} |{{dts|format=dmy|2007|6|12}} |{{dts|format=dmy|2023|9|3}} | <ref>{{cite web |title=Jean Michel Fontaine |url=https://www.national-football-teams.com/player/35979/Jean_Michel_Fontaine.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 6 !scope=row|'''[[Axel Raga]]''' |align=left|{{fb|Sent-Marteno}} | 11 | 12 | {{#expr:11/12 round 2}} |{{dts|format=dmy|2023|9|7}} |{{dts|format=dmy|2025|5|25}} | <ref>{{cite web |title=Axel Raga Rigobert |url=https://www.national-football-teams.com/player/92038/Axel_Raga_Rigobert.html |website=National Football Teams}}</ref> |- |rowspan=2|7 !scope=row|[[Abdallah Juma Ally]] |align=left|{{fb|Zanzibaro}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|12|2}} |{{dts|format=dmy|2007|12|18}} | <ref>{{cite web |title=Abdallah Juma Ally |url=https://www.national-football-teams.com/player/6559/Abdallah_Juma_Ally.html |website=National Football Teams}}</ref> |- !scope=row|[[Alopua Petoa]] |align=left|{{fb|Tuvalo}} | 9 | 13 | {{#expr:9/13 round 2}} |{{dts|format=dmy|2011|8|22}} |{{dts|format=dmy|2019|7|18}} | <ref>{{cite web |title=Alopua Petoa |url=https://www.national-football-teams.com/player/44733/Alopua_Petoa.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 9 !scope=row|'''[[Ayrton Cicilia]]''' |align=left|{{fb|Boneiro}} | 8 | 20 | {{#expr:8/20 round 2}} |{{dts|format=dmy|2018|9|9}} |{{dts|format=dmy|2026|3|29}} | <ref>{{cite web |title=Ayrton Cicilia |url=https://www.national-football-teams.com/player/71888/Ayrton_Cicilia.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 10 !scope=row|[[Joe Wang Miller]] |{{fb|Nord-Marianoj}} | 4 | 15 | {{#expr:4/15 round 2}} |{{dts|format=dmy|2008|4|27}} |{{dts|format=dmy|2016|7|4}} | <ref>{{cite web |title=Joe Wang Miller |url=https://www.national-football-teams.com/player/30294/Joe_Wang_Miller.html |website=National Football Teams}}</ref> |- | 11 !scope=row|[[Lawrence Nemeia]] |align=left|{{fb|Kiribato}} | 2 | 3 | {{#expr:2/3 round 2}} |{{dts|format=dmy|2003|6|30}} |{{dts|format=dmy|2003|7|7}} | <ref>{{cite web |title=Lawrence Nemeia |url=https://www.national-football-teams.com/player/3618/Lawrence_Nemeia.html |website=National Football Teams}}</ref> |} ==Notoj== {{Referencoj}} ==Vidu ankaŭ== *[[Listo de viraj futbalistoj kun 1 000 aŭ pli da oficialaj aperoj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de inaj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 100 aŭ pli da internaciaj matĉoj]] *[[Listo de viraj futbalistoj kun 50 aŭ pli da internaciaj goloj]] *[[Listo de futbalistoj kun 500 aŭ pli da goloj]] *[[Listo de futbalistoj de unu klubo en futbalo]] *[[Listo de futbalaj konkursoj]] *[[Listo de goloj de goluloj]] ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] *[https://web.archive.org/web/20090611174227/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1065779.html Pli da goloj ol matĉoj]. [[FIFA]]. 3-a de junio 2009 *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/0253-0d7bd0db4ab9-8e600323df8c-1000--europe-s-all-time-top-international-goalscorers/ La plej bonaj internaciaj golmetantoj de ĉiuj tempoj en Eŭropo] [[UEFA]]. 8-a de novembro 2011 *[https://web.archive.org/web/20190123223518/https://soccerhighlightsnews.com/top-10-premier-league-goals-2017/ Top 10 premier league goals]. 30-a de decembro 2017 [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golmetantoj]] my7y5utkwv3ilg3oywrxbohsosfik7m Ŝablono:Use dmy dates 10 947103 9405434 2026-06-17T12:26:13Z Lpoj50 170867 Kreis novan paĝon kun "{{ <includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B={{DMCA|Use dmy dates|from|{{{date|}}}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Kategorio:Paĝoj uzantaj ŝablonon Use dmy dates kun nekonataj parametroj|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Paĝo uzanta [[Ŝablono:Use dmy dates]] kun nekonata parametro "_VALUE_"|ignoreblank=y| cs1-dates | date }}}}<noinclude>{{dokumentado}}</noinclude>" 9405434 wikitext text/x-wiki {{ <includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B={{DMCA|Use dmy dates|from|{{{date|}}}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Kategorio:Paĝoj uzantaj ŝablonon Use dmy dates kun nekonataj parametroj|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Paĝo uzanta [[Ŝablono:Use dmy dates]] kun nekonata parametro "_VALUE_"|ignoreblank=y| cs1-dates | date }}}}<noinclude>{{dokumentado}}</noinclude> rtyqf025hojrwyelm1syyiln4up1atv Zsuzsa Szőnyi 0 947104 9405435 2026-06-17T12:30:38Z Crosstor 3176 anoncisto 9405435 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''Zsuzsa Szőnyi''' [ĵuĵa sOnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun signo signifanta Triznya [triznja] '''T. Szőnyi Zsuzsa''' [tE] estis [[Hungario|hungara]] [[anoncisto]]. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) ''Triznya Mátyásné'' [mAtjAŝnE], ŝia [[pseŭdonimo]] estis ''Bartóky Zsuzsa''. Ŝia [[patro]] estis [[István Szőnyi]]. [[Dosiero:.jpg|eta|{{centre|{{paĝonomo}}}}]] {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM72158;jsessionid=F226378B857AE31BEB0CCE1D7D5A8775 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=681485&date=2026-06-17 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1924|10|2}} en [[Budapeŝto]], ŝi mortis {{mortotago|2014|3|16}} en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en [[ELTE|Scienca Universitato Péter Pázmány]] en [[1946]]. Post la diplomo li praktikadis, poste li estis [[asistanto]] (1977–1981), [[lektoro]] (1981–1988), [[docento]] (1988–1997), [[profesoro]]. Li ricevis [[premio]]jn inter 1948-1998. == Elektitaj kontribuoj == * == Fontoj == * [https://www.magyarkurir.hu/hirek/a-huseges-maradas-jegyeben-szaz-eve-szuletett-szonyi-zsuzsa biografio hungare kun foto] * [https://pim.hu/marai-sandor/interju-szonyi-t-zsuzsaval biografieto kun intervjuo hungare] * [https://www.ma.hu/kulturport.hu/205673/Elhunyt_Szonyi_Zsuzsa_Szonyi_Istvan_festomuvesz_lanya biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/04000/04038/html/s.htm#Sz%C5%91nyiZsuzsa biografio hungare] * [https://lexikon.katolikus.hu/S/Sz%C5%91nyi.html Katolika Leksikono (legebla laste)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Szonyi Zsuzsa}} [[Kategorio:Hungaraj anoncistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} p99un2b7ps0jkiw0kkahllx6lr92t0g 9405469 9405435 2026-06-17T13:48:04Z Crosstor 3176 finredakto 9405469 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''Zsuzsa Szőnyi''' [ĵuĵa sOnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun signo signifanta Triznya [triznja] '''T. Szőnyi Zsuzsa''' [tE] estis [[Hungario|hungara]] [[redaktoro]], [[anoncisto]]. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) ''Triznya Mátyásné'' [mAtjAŝnE], ŝia [[pseŭdonimo]] estis ''Bartóky Zsuzsa''. Ŝia [[patro]] estis [[István Szőnyi]]. [[Dosiero:Szőnyi Zsuzsa emléktábla (2018), Bartóky József utca, 2020 Zebegény.jpg|eta|{{centre|Memortabulo en [[Zebegény]] pri {{paĝonomo}}}}]] {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM72158;jsessionid=F226378B857AE31BEB0CCE1D7D5A8775 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=681485&date=2026-06-17 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1924|10|2}} en [[Budapeŝto]], ŝi mortis {{mortotago|2014|3|16}} en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en [[ELTE|Scienca Universitato Péter Pázmány]] en [[1946]]. En 1949 kun sia edzo disidis al [[Romo]]. Inter 1950-1965 ŝi estis redaktoro de hungarlingva dissendo de la Itala Radio, dum en 1956 ŝi instruis la italan lingvon en rifuĝejo, poste helpis hungarajn rifuĝintojn. Ekde 1965 ŝi redaktoris aŭ tradukis por la itala ŝtato, dum laŭokaze ŝi estis korespondanto por hungara dissendo de [[Radio Libera Eŭropo]] sub nomo Zsuzsa Bartóky. Ekde 1989 ŝi estis anoncisto de hungara dissendo de Radio Vatikana. Kune kun sia edzo Mátyás Triznya ili funkciigis kunvenejon dum pli ol duonjarcento por hungaroj. En 2007 jam kiel vidvino ŝi revenis al Hungario. Ŝi ricevis italan, izraelan ka hungarajn premiojn. == Memorigiloj == * [[memortabulo]] en [[Zebegény]] == Fontoj == * [https://www.magyarkurir.hu/hirek/a-huseges-maradas-jegyeben-szaz-eve-szuletett-szonyi-zsuzsa biografio hungare kun foto] * [https://pim.hu/marai-sandor/interju-szonyi-t-zsuzsaval biografieto kun intervjuo hungare] * [https://www.ma.hu/kulturport.hu/205673/Elhunyt_Szonyi_Zsuzsa_Szonyi_Istvan_festomuvesz_lanya biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/04000/04038/html/s.htm#Sz%C5%91nyiZsuzsa biografio hungare] * [https://lexikon.katolikus.hu/S/Sz%C5%91nyi.html Katolika Leksikono (legebla laste)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Szonyi Zsuzsa}} [[Kategorio:Hungaraj anoncistoj]] [[Kategorio:Hungaraj redaktoroj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 6u54s48uap5x75kz5keh1bhb8o7ahpg Kategorio:Komunikado en Grekio 14 947105 9405436 2026-06-17T12:32:36Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Ekonomio de Grekio]]" 9405436 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Ekonomio de Grekio]] 7v9tntesyzrz0u7wyemwh33zl83x8vh Kategorio:Komunikado en Barato 14 947106 9405437 2026-06-17T12:33:29Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Barato]] [[Kategorio:Ekonomio de Barato]]" 9405437 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Barato]] [[Kategorio:Ekonomio de Barato]] ouyuyc64tn1kvgpcgdj8m0ibjc2ibtz Kategorio:Amaskomunikiloj en Slovenio 14 947107 9405442 2026-06-17T12:39:24Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo|Slovenio]] [[Kategorio:Kulturo de Slovenio]] [[Kategorio:Komunikado en Slovenio]]" 9405442 wikitext text/x-wiki {{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo|Slovenio]] [[Kategorio:Kulturo de Slovenio]] [[Kategorio:Komunikado en Slovenio]] jb9zvdo1iuzd2j46z15hf38o5zm1ock 9405679 9405442 2026-06-17T19:02:08Z ThomasPusch 1869 9405679 wikitext text/x-wiki {{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Slovenio]] [[Kategorio:Kulturo de Slovenio]] [[Kategorio:Komunikado en Slovenio]] 7hcbyyfblemzjewrg63lxo6kizkjbl0 Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golmetantoj laŭ lando 0 947108 9405445 2026-06-17T12:40:38Z Kani 670 Kani movis paĝon [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golmetantoj laŭ lando]] al [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]]: En Esperanto 9405445 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] hubai18necaok4pbi6n0vzk7s4afuav Diskuto:Radiotelevizija Slovenija 1 947109 9405447 2026-06-17T12:43:10Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{re|Sj1mor}} Ĉu vi povas malkaŝi al mi, kiu estus "la muzikgrupo [[Orlak]]"?? Mi ĵus serĉis ĝin en vikidatumoj, sed nenion trovis. ~~~~" 9405447 wikitext text/x-wiki {{re|Sj1mor}} Ĉu vi povas malkaŝi al mi, kiu estus "la muzikgrupo [[Orlak]]"?? Mi ĵus serĉis ĝin en vikidatumoj, sed nenion trovis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:43, 17 jun. 2026 (UTC) syt2gcca2z5fvuo4b0tr93qlzibzpxx 9405500 9405447 2026-06-17T15:14:34Z Sj1mor 12103 /* */ Respondo 9405500 wikitext text/x-wiki {{re|Sj1mor}} Ĉu vi povas malkaŝi al mi, kiu estus "la muzikgrupo [[Orlak]]"?? Mi ĵus serĉis ĝin en vikidatumoj, sed nenion trovis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:43, 17 jun. 2026 (UTC) :Certe ke mi havas neniun ideon. Mi kontrolis en kelkaj lingvoj de kiuj mi kutime emas traduki sed ne trovis, do mi sugestas forigi tiun alineo. Krome, eĉ pli grava, mi sugestas alinomi la artikolon al nomo komprenebla en esperanto, ekzemple "Radiotelevido Slovenio". Ĉu en ordo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:14, 17 jun. 2026 (UTC) r2urcbujnw7wpwbads6c4l0mmru3dwo Kategorio:Amaskomunikiloj en Grekio 14 947110 9405449 2026-06-17T12:47:30Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo|Grekio]] [[Kategorio:Kulturo de Grekio]] [[Kategorio:Komunikado en Grekio]]" 9405449 wikitext text/x-wiki {{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo|Grekio]] [[Kategorio:Kulturo de Grekio]] [[Kategorio:Komunikado en Grekio]] g3j6bpvudyw8t3evghnzvolhrkryne5 9405665 9405449 2026-06-17T18:59:59Z ThomasPusch 1869 9405665 wikitext text/x-wiki {{Projektoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Eŭropo laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Kulturo de Grekio]] [[Kategorio:Komunikado en Grekio]] 8uooa5ib4009of9u9rkmq2fe00b1rip Cornelia Jakobs 0 947111 9405452 2026-06-17T13:02:55Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]]" 9405452 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] eswq2ss13cgv49onqmyft9cyus1shxl 9405456 9405452 2026-06-17T13:08:39Z ThomasPusch 1869 9405456 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'' estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] 1r7ccyu9wmyer4vrjhl4rkz35zbn6jm 9405457 9405456 2026-06-17T13:11:02Z ThomasPusch 1869 9405457 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'' }} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'' estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis en la urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'', do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] 1muv9rg2ynxnbr9oafxvnu35ktv7fod 9405458 9405457 2026-06-17T13:11:41Z ThomasPusch 1869 9405458 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'' }} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'' estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis la 9-an de marto 1992 en la urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'', do nun estas {{aĝo|1992|3|9}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] qh2hbh0tl5ft6ydpyuna6hlfr6smkxz 9405459 9405458 2026-06-17T13:22:16Z ThomasPusch 1869 9405459 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'' }} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'' estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis la 9-an de marto 1992 en la urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'', do nun estas {{aĝo|1992|3|9}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == <!-- * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) -- http://corneliajakobs.com estas morta kaj ne arkivigita en archive.org kaj archive.today --> * [https://www.facebook.com/corneliajakobsofficial retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Facebook]]'' * [https://www.instagram.com/corneliajakobsdotter retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Instagram]]'' * [https://eurovoix.com/2022/04/03/cornelia-jakobs-symphonic/ prezento en la retejo ''eurovoix.com''] ({{en}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] 6rsgogqf2t583muiofwtu8pgefc9sw3 9405460 9405459 2026-06-17T13:22:49Z ThomasPusch 1869 9405460 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'' }} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'', estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis la 9-an de marto 1992 en la urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'', do nun estas {{aĝo|1992|3|9}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == <!-- * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) -- http://corneliajakobs.com estas morta kaj ne arkivigita en archive.org kaj archive.today --> * [https://www.facebook.com/corneliajakobsofficial retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Facebook]]'' * [https://www.instagram.com/corneliajakobsdotter retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Instagram]]'' * [https://eurovoix.com/2022/04/03/cornelia-jakobs-symphonic/ prezento en la retejo ''eurovoix.com''] ({{en}}) [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] hf6jhhz2pg8amnjlicneyirqu8dzoub 9405483 9405460 2026-06-17T14:12:57Z ThomasPusch 1869 9405483 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'' }} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'', estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis la 9-an de marto 1992 en la urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'', do nun estas {{aĝo|1992|3|9}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == <!-- * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) -- http://corneliajakobs.com estas morta kaj ne arkivigita en archive.org kaj archive.today --> * [https://www.facebook.com/corneliajakobsofficial retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Facebook]]'' * [https://www.instagram.com/corneliajakobsdotter retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Instagram]]'' * [https://eurovoix.com/2022/04/03/cornelia-jakobs-symphonic/ prezento en la retejo ''eurovoix.com''] ({{en}}) [[dosiero:Cornelia Jakobs - Melodifestivalen 2022, finalen, torsdagen 108.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|en la finalo de la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]]}}]] {{bibliotekoj}} {{ĝermo|kantisto}} {{vivtempo|Jacobs, C}} [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] s1ty06nbwolcanh0ueu90m692eo2jlu 9405484 9405483 2026-06-17T14:13:12Z ThomasPusch 1869 9405484 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |loko de naskiĝo = urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'' }} '''Cornelia Jakobs''', naskonomo ''Anna Cornelia Jakobsdotter Samuelsson'', estas [[svedoj|sveda]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis la 9-an de marto 1992 en la urba areo [[Stokholmo]], kvartalo ''Nacka'', do nun estas {{aĝo|1992|3|9}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la kvaran lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Hold Me Closer''. == Eksteraj ligiloj == <!-- * {{oficiala retejo}} ({{sv}}) -- http://corneliajakobs.com estas morta kaj ne arkivigita en archive.org kaj archive.today --> * [https://www.facebook.com/corneliajakobsofficial retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Facebook]]'' * [https://www.instagram.com/corneliajakobsdotter retpaĝo en la] [[socia retejo]] ''[[Instagram]]'' * [https://eurovoix.com/2022/04/03/cornelia-jakobs-symphonic/ prezento en la retejo ''eurovoix.com''] ({{en}}) <br/> [[dosiero:Cornelia Jakobs - Melodifestivalen 2022, finalen, torsdagen 108.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|en la finalo de la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]]}}]] {{bibliotekoj}} {{ĝermo|kantisto}} {{vivtempo|Jacobs, C}} [[Kategorio:Svedaj popkantistoj]] 7qj6njh5mrunkauibl203qww2l600tj Chanel Terrero 0 947112 9405453 2026-06-17T13:02:57Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[hispanoj|hispana]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la trian lokon, kun [[angla]]- kaj [[hispanlingva]] prezentaĵo ''SloMo''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{es}}) [[Kategorio:Hispanaj popkantistoj]]" 9405453 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[hispanoj|hispana]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la trian lokon, kun [[angla]]- kaj [[hispanlingva]] prezentaĵo ''SloMo''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{es}}) [[Kategorio:Hispanaj popkantistoj]] itlempj2wwxcvrqhjv6xbqblodkqygz 9405455 9405453 2026-06-17T13:07:54Z ThomasPusch 1869 9405455 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''{{paĝonomo}}''', naskonomo ''Chanel de las Mercedes Terrero Martínez'', estas [[kubo|kuba]]-[[hispanoj|hispana]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Ŝi naskiĝis la 28-an de julio 1991 en [[Havano]], [[Kubo]], do nun estas {{aĝo|1991|7|28}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la trian lokon nome de [[Hispanio]], kun [[angla]]- kaj [[hispanlingva]] prezentaĵo ''SloMo''. <!-- == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{es}}) --> [[Kategorio:Hispanaj popkantistoj]] [[Kategorio:Kubaj popkantistoj]] r6hctnum7lf91ly7nyc0gev84ioyiyn 9405461 9405455 2026-06-17T13:23:22Z ThomasPusch 1869 9405461 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''{{paĝonomo}}''', naskonomo ''Chanel de las Mercedes Terrero Martínez'', estas [[kubo|kuba]]-[[hispanoj|hispana]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantistino]] kaj [[aktorino]]. Ŝi naskiĝis la 28-an de julio 1991 en [[Havano]], [[Kubo]], do nun estas {{aĝo|1991|7|28}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la trian lokon nome de [[Hispanio]], kun [[angla]]- kaj [[hispanlingva]] prezentaĵo ''SloMo''. <!-- == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{es}}) --> [[Kategorio:Hispanaj popkantistoj]] [[Kategorio:Kubaj popkantistoj]] 6nih3hhmu9akhuj4677ipvoqm2p8j3h 9405485 9405461 2026-06-17T14:13:51Z ThomasPusch 1869 9405485 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''{{paĝonomo}}''', naskonomo ''Chanel de las Mercedes Terrero Martínez'', estas [[kubo|kuba]]-[[hispanoj|hispana]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantistino]] kaj [[aktorino]]. Ŝi naskiĝis la 28-an de julio 1991 en [[Havano]], [[Kubo]], do nun estas {{aĝo|1991|7|28}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la trian lokon nome de [[Hispanio]], kun [[angla]]- kaj [[hispanlingva]] prezentaĵo ''SloMo''. <!-- == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{es}}) --> {{bibliotekoj}} {{ĝermo|kantisto}} {{vivtempo|Terrero, C}} [[Kategorio:Hispanaj popkantistoj]] [[Kategorio:Kubaj popkantistoj]] ndevvoalm0yndrjl6pge8kpbh83dpe0 9405490 9405485 2026-06-17T14:16:21Z ThomasPusch 1869 bildo aldonata 9405490 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''{{paĝonomo}}''', naskonomo ''Chanel de las Mercedes Terrero Martínez'', estas [[kubo|kuba]]-[[hispanoj|hispana]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantistino]] kaj [[aktorino]]. Ŝi naskiĝis la 28-an de julio 1991 en [[Havano]], [[Kubo]], do nun estas {{aĝo|1991|7|28}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] ŝi atingis la trian lokon nome de [[Hispanio]], kun [[angla]]- kaj [[hispanlingva]] prezentaĵo ''SloMo''. [[dosiero:Chanel Terrero, 2022.png|eta|maldekstra|240ra|{{centre|en 2022}}]] <!-- == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{es}}) --> {{bibliotekoj}} {{ĝermo|kantisto}} {{vivtempo|Terrero, C}} [[Kategorio:Hispanaj popkantistoj]] [[Kategorio:Kubaj popkantistoj]] 18yrw99h2z4apeh8fas62srkigyiwki Sam Ryder 0 947113 9405454 2026-06-17T13:03:00Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[britoj|brita]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Li naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] li atingis la dua lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Space Man''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{en}}) [[Kategorio:Britaj popkantistoj]]" 9405454 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[britoj|brita]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Li naskiĝis , do nun estas {{aĝo|20|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] li atingis la dua lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Space Man''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{en}}) [[Kategorio:Britaj popkantistoj]] 31wo1lddycle5y6n55urzvnoa3x739m 9405464 9405454 2026-06-17T13:30:15Z ThomasPusch 1869 9405464 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} {{paĝonomo}} estas [[britoj|brita]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Li naskiĝis la 25-an de junio 1989 en [[Maldon (Essex)|Maldon]], urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]], do nun estas {{aĝo|1989|6|25|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] li atingis la dua lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Space Man''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{en}}) [[Kategorio:Britaj popkantistoj]] izjyhrbm3x9alvuku37j1dmi3hglrbs 9405465 9405464 2026-06-17T13:31:21Z ThomasPusch 1869 9405465 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Sam Ryder''', je plena nomo ''Sam Ryder Robinson'', estas [[britoj|brita]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Li naskiĝis la 25-an de junio 1989 en [[Maldon (Essex)|Maldon]], urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]], do nun estas {{aĝo|1989|6|25|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] li atingis la dua lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Space Man''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{en}}) [[Kategorio:Britaj popkantistoj]] hdf4llf8v1izjn09xoufoxglqj398uw 9405486 9405465 2026-06-17T14:14:25Z ThomasPusch 1869 9405486 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Sam Ryder''', je plena nomo ''Sam Ryder Robinson'', estas [[britoj|brita]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Li naskiĝis la 25-an de junio 1989 en [[Maldon (Essex)|Maldon]], urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]], do nun estas {{aĝo|1989|6|25|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] li atingis la dua lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Space Man''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{en}}) {{bibliotekoj}} {{ĝermo|kantisto}} {{vivtempo|Ryder, S}} [[Kategorio:Britaj Popkantistoj]] 6f5q1u8pt8285xnaden7pde89qophh3 9405487 9405486 2026-06-17T14:14:43Z ThomasPusch 1869 9405487 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Sam Ryder''', je plena nomo ''Sam Ryder Robinson'', estas [[britoj|brita]] [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]]. Li naskiĝis la 25-an de junio 1989 en [[Maldon (Essex)|Maldon]], urbo de la tradicia [[graflandoj de Anglio|graflando]] [[Essex]] en la [[regionoj de Anglio|regiono]] [[oriento de Anglio]], [[Anglio]], [[Britio]], do nun estas {{aĝo|1989|6|25|}}-jara. En la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022]] li atingis la dua lokon, kun [[angla]]lingva prezentaĵo ''Space Man''. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{en}}) {{bibliotekoj}} {{ĝermo|kantisto}} {{vivtempo|Ryder, S}} [[Kategorio:Britaj popkantistoj]] sjsjsfe0wdzv06tjdhplzhpq9d1xx3d Maldon 0 947114 9405462 2026-06-17T13:26:51Z ThomasPusch 1869 provizore - ĉu estas aliaj "Maldon-oj"??? 9405462 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTU[[Maldon (Essex)]] tl82lcn1rcdvdppm6831xftiuz080o0 Diskuto:Eŭrovido-Kantokonkurso 2022 1 947115 9405470 2026-06-17T13:49:26Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "<big><big>'''K'''</big></big>iu skribu ĉiujn tiujn artikolojn pri kantistoj kaj muzikgrupoj, kiuj antaŭ kvar jaroj partoprenis en tiu unufoja evento<big><big>'''???'''</big></big> Mi verkis la tekston pri la venka ensemblo {{flago|Ukrainio}} [[Kalush Orchestra]] en 2022 kaj ĵus aldonis ĝermajn artikolojn pri la 2-a ĝis 4-a lokoj, {{flago|Britio}} [[Sam Ryder]], {{flago|Hispanio}} [[Chanel Terrero]] kaj {{flago|Svedio}} [[Cornelia Jakobs]], do en junio 2026, sed..." 9405470 wikitext text/x-wiki <big><big>'''K'''</big></big>iu skribu ĉiujn tiujn artikolojn pri kantistoj kaj muzikgrupoj, kiuj antaŭ kvar jaroj partoprenis en tiu unufoja evento<big><big>'''???'''</big></big> Mi verkis la tekston pri la venka ensemblo {{flago|Ukrainio}} [[Kalush Orchestra]] en 2022 kaj ĵus aldonis ĝermajn artikolojn pri la 2-a ĝis 4-a lokoj, {{flago|Britio}} [[Sam Ryder]], {{flago|Hispanio}} [[Chanel Terrero]] kaj {{flago|Svedio}} [[Cornelia Jakobs]], do en junio 2026, sed mi '''neniel''' pretas verki tekstojn pri ĉiuj tiuj prezentistoj, kaj mi '''havas la impreson ke ĝis nun apenaŭ iu alia verkis ion'''. Do mi ĉiukaze deklaras, ke mia kontribuo al tiu ĉi paĝo estas finita, kaj mi dirus ke kvar jarojn post tia unufoja evento laŭ mia opinio rajtus esti bluaj ligiloj, se esperantlingvaj tekstoj verkiĝis, aŭ nigraj nomoj sen ligiloj, se ne. Ĉiukaze eblas ĉiam ajn verki esperantlingvajn tekstojn pri ĉiuj kantistoj, dancistoj aŭ prezentistoj, ne devas esti ruĝa ligilo por tion fari, sed estas multe malpli da peno mem krei bluan ligilon el simpla teksto, kiam oni faris tiun teskston, ol lasi ruĝajn ligilojn, kiuj ankoraŭ atendos sian tekston post dudek jaroj... Sed tio estas nur mia opinio: mi ĉiukaze ne plu verkos ion pri tiu unufoja evento!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:49, 17 jun. 2026 (UTC) 8h0btlph5n9wqt20u9hsh5s680u554y Kategorio:Svedaj popkantistoj 14 947116 9405503 2026-06-17T15:25:39Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Svedaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Svedaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]]" 9405503 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Svedaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Svedaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]] h4wxl9z3fnncnty7xeggugf1vmtj4di Kategorio:Hispanaj popkantistoj 14 947117 9405504 2026-06-17T15:26:05Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Hispanaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Hispanaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]]" 9405504 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Hispanaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Hispanaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]] ishs39zjtoa5a6zbh0y2qymzbyr1qks Kategorio:Kubaj popkantistoj 14 947118 9405505 2026-06-17T15:26:28Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Kubaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Kubaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]]" 9405505 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Kubaj popmuzikistoj|kantistoj]] [[Kategorio:Popkantistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Kubaj kantistoj laŭ ĝenroj|Pop]] 4ezy78xbfxeihgelhwixu98ta6kq541 Kategorio:Hispanaj popmuzikistoj 14 947119 9405514 2026-06-17T15:30:23Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Hispanio|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Hispanaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]]" 9405514 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Hispanio|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Hispanaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]] tdhdyudj7j2q1h7pvfs8ketugxmny9p Kategorio:Kubaj popmuzikistoj 14 947120 9405516 2026-06-17T15:30:43Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Kubo|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Kubaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]]" 9405516 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Kubo|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Kubaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]] sp59f0qi45vpk152137kfr9yvr0431u Kategorio:Svedaj popmuzikistoj 14 947121 9405519 2026-06-17T15:31:10Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Svedio|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Svedaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]]" 9405519 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Popmuziko en Svedio|muzikistoj]] [[Kategorio:Popmuzikistoj laŭ landoj]] [[Kategorio:Svedaj muzikistoj laŭ ĝenroj|Pop]] 98xzmu3s44ok4ykv7nom7mklhld9vzl NERIT 0 947123 9405578 2026-06-17T16:56:04Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto organizaĵo}} '''NERIT''', por '''<u>N</u>ova gr<u>E</u>ka <u>R</u>adio, <u>I</u>nterreto kaj <u>T</u>elevido''', {{l-el|Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση}} estis ŝtata dissendanto en [[Grekio]], kiu lanĉiĝis la 4-an de majo 2014. Ĝi anstataŭigis la provizoran dissendanton DT, kiu siavice anstataŭigis la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] (ERT) fermita en 2013. Ĝi faris sian l..." 9405578 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''NERIT''', por '''<u>N</u>ova gr<u>E</u>ka <u>R</u>adio, <u>I</u>nterreto kaj <u>T</u>elevido''', {{l-el|Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση}} estis ŝtata dissendanto en [[Grekio]], kiu lanĉiĝis la 4-an de majo 2014. Ĝi anstataŭigis la provizoran dissendanton DT, kiu siavice anstataŭigis la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] (ERT) fermita en 2013. Ĝi faris sian lastan programon la 10-an de junio 2015, kaj kunfalis en la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] ERT post ties relanĉo. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] cywv9eh6n262ps6s9qheh2ruhlhk34p 9405586 9405578 2026-06-17T17:06:52Z ThomasPusch 1869 9405586 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''NERIT''', por '''<u>N</u>ova gr<u>E</u>ka <u>R</u>adio, <u>I</u>nterreto kaj <u>T</u>elevido''', {{l-el|Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση}} estis ŝtata dissendanto en [[Grekio]], kiu lanĉiĝis la 4-an de majo 2014. Ĝi anstataŭigis la provizoran dissendanton DT, kiu siavice anstataŭigis la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] (ERT) fermita en 2013. Ĝi faris sian lastan programon la 10-an de junio 2015, kaj kunfalis en la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] ERT post ties relanĉo. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 54cmmqrmmr61ne53zyu4igsqlrh2xtz 9405587 9405586 2026-06-17T17:08:50Z ThomasPusch 1869 9405587 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''NERIT''', por '''<u>N</u>ova gr<u>E</u>ka <u>R</u>adio, <u>I</u>nterreto kaj <u>T</u>elevido''', {{l-el|Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση}} estis ŝtata dissendanto en [[Grekio]], kiu lanĉiĝis la 4-an de majo 2014. Ĝi anstataŭigis la provizoran dissendanton DT, kiu siavice la 26-an de julio 2013 anstataŭigis la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] (ERT) fermita en 2013. Ĝi faris sian lastan programon la 10-an de junio 2015, kaj kunfalis en la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] ERT post ties relanĉo. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 6lj27acvlqvmszwp5ow44tz2gezvzc1 9405588 9405587 2026-06-17T17:10:38Z ThomasPusch 1869 9405588 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''NERIT''', por '''<u>N</u>ova gr<u>E</u>ka <u>R</u>adio, <u>I</u>nterreto kaj <u>T</u>elevido''', {{l-el|Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση}} (NEPIT) - estis ŝtata dissendanto en [[Grekio]], kiu lanĉiĝis la 4-an de majo 2014. Ĝi anstataŭigis la provizoran dissendanton DT, kiu siavice la 26-an de julio 2013 anstataŭigis la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] (ERT) fermita en 2013. Ĝi faris sian lastan programon la 10-an de junio 2015, kaj kunfalis en la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] ERT post ties relanĉo. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 6rzq8ipl5x7a1r3vi14ade8sqk41gjl 9405613 9405588 2026-06-17T17:35:40Z ThomasPusch 1869 9405613 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''NERIT''', por '''<u>N</u>ova gr<u>E</u>ka <u>R</u>adio, <u>I</u>nterreto kaj <u>T</u>elevido''', {{l-el|Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση}} (NEPIT) - estis ŝtata dissendanto en [[Grekio]], kiu lanĉiĝis la 4-an de majo 2014. Ĝi anstataŭigis la provizoran dissendanton DT, kiu siavice la 26-an de julio 2013 anstataŭigis la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] (ERT) fermita en 2013. Ĝi faris sian lastan programon la 10-an de junio 2015, kaj kunfalis en la antaŭan institucion [[Greka radio kaj televido]] ERT post ties relanĉo. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Grekiaj radiostacioj]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 8jchtrdlmd3nazijfca564g3ngcr0wi Purpurbrusta alciono 0 947124 9405580 2026-06-17T17:01:20Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{Taksonomio |nomo = Purpurbrusta alciono |koloro = pink |dosiero = Sangihe lilac kingfisher (Cittura sanghirensis) (cropped).jpg |priskribo de dosiero = |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = [[Lilarbalcionoj]] ''Cittura'' |spe..." 9405580 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Purpurbrusta alciono |koloro = pink |dosiero = Sangihe lilac kingfisher (Cittura sanghirensis) (cropped).jpg |priskribo de dosiero = |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = [[Lilarbalcionoj]] ''Cittura'' |specio = '''Purpurbrusta alciono''' ''Cittura sanghirensis'' |specio aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1868) |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 2025">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2025 |title=''Cittura sanghirensis'' |article-number=e.T22726899A216617393 |doi=10.2305/IUCN.UK.2025-2.RLTS.T22726899A216617393.en}}</ref> |sinonimo=''Cittura cyanotis sanghirensis'' }} '''Purpurbrusta alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Cittura sanghirensis'', laŭ kio ankaŭ ''Sangihea lilarbalciono'') estas specio de [[arbalcionoj]] el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Cittura]]'', trovebla en malaltaĵaj partoj de [[Indonezio|Indoneziaj]] [[Sangihe-insuloj]]. Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la [[Sulavesa lilarbalciono]] (''C. cyanotis''), sed estis disigita kiel aparta specio fare de la [[IUCN Ruĝa Listo]] kaj de [[BirdLife International]] en 2014, kaj la [[Internacia Ornitologia Unio|Internacia Ornitologia Kongreso]] kaj Clements sekvis en 2022.<ref>{{Cite web|title=IOC World Bird List 12.1|website=IOC World Bird List Datasets|language=en-US|doi=10.14344/ioc.ml.12.1}}</ref><ref>{{Cite book|last=Eaton|first=James A.|title=Birds of the Indonesian Archipelago: Greater Sundas and Wallacea|isbn=978-84-16728-44-2|oclc=1249090579}}</ref> [[File:CitturaSanghirensisKeulemans.jpg|thumb|maldekstre|Bildo de 1868 el ''C. sanghirensis'' el ''Proceedings of the Zoological Society of London''.]] Temas pri alciono kun brunaj supraj partoj, nigraj flugiloj, blanka gorĝareo kaj flavecblanka ventro. Pli specifa trajto estas la purpurkolora, viola aŭ lila brusto, kiu nomigas la specion. La fortika beko estas brilruĝa, same kiel la piedoj. Estas ankaŭ distinga trajto la vizaĝbildo, konsistanta el nigra masko ĉirkaŭ ruĝaj irisoj, ĉirkaŭokulaj ringoj kaj bridoj; krome estas supra kaj malsupra blankaj bordoj, dum la krono estas bruna. ==Referencoj== {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] 07td3tyer8jmm0ffv3j87jlmgspqnvl 9405581 9405580 2026-06-17T17:02:11Z Kani 670 9405581 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Purpurbrusta alciono |koloro = pink |dosiero = Sangihe lilac kingfisher (Cittura sanghirensis) (cropped).jpg |priskribo de dosiero = |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Alcededoj]] ''Alcedinidae'' |subfamilio = [[Arbalcionoj]] ''Halcyoninae'' |genro = [[Lilarbalcionoj]] ''Cittura'' |specio = '''Purpurbrusta alciono''' ''Cittura sanghirensis'' |specio aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1868) |statuso = LC |statuso ref = <ref name="iucn status 2025">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2025 |title=''Cittura sanghirensis'' |article-number=e.T22726899A216617393 |doi=10.2305/IUCN.UK.2025-2.RLTS.T22726899A216617393.en}}</ref> |sinonimo=''Cittura cyanotis sanghirensis'' }} '''Purpurbrusta alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Cittura sanghirensis'', laŭ kio ankaŭ ''Sangihea lilarbalciono'') estas specio de [[arbalcionoj]] el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Cittura]]'', trovebla en malaltaĵaj partoj de [[Indonezio|Indoneziaj]] [[Sangihe-insuloj]]. Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la [[Sulavesa lilarbalciono]] (''C. cyanotis''), sed estis disigita kiel aparta specio fare de la [[IUCN Ruĝa Listo]] kaj de [[BirdLife International]] en 2014, kaj la [[Internacia Ornitologia Unio|Internacia Ornitologia Kongreso]] kaj Clements sekvis en 2022.<ref>{{Cite book|last=Eaton|first=James A.|title=Birds of the Indonesian Archipelago: Greater Sundas and Wallacea|isbn=978-84-16728-44-2|oclc=1249090579}}</ref> [[File:CitturaSanghirensisKeulemans.jpg|thumb|maldekstre|Bildo de 1868 el ''C. sanghirensis'' el ''Proceedings of the Zoological Society of London''.]] Temas pri alciono kun brunaj supraj partoj, nigraj flugiloj, blanka gorĝareo kaj flavecblanka ventro. Pli specifa trajto estas la purpurkolora, viola aŭ lila brusto, kiu nomigas la specion. La fortika beko estas brilruĝa, same kiel la piedoj. Estas ankaŭ distinga trajto la vizaĝbildo, konsistanta el nigra masko ĉirkaŭ ruĝaj irisoj, ĉirkaŭokulaj ringoj kaj bridoj; krome estas supra kaj malsupra blankaj bordoj, dum la krono estas bruna. ==Referencoj== {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] [[Kategorio:Koracioformaj]] rir56wo2eto373q0funeksae8vwflmq Alpha TV 0 947125 9405583 2026-06-17T17:04:53Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto organizaĵo}} {{kursive}} '''''Alpha TV''''' - do " [[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissendanto en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter..." 9405583 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{kursive}} '''''Alpha TV''''' - do " [[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissendanto en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter 2008 kaj 2012, la amaskomunikila grupo [[RTL]] havis plimultan parton en la stacio. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 639bfuugbsn7c6o90y4j501lbe82bty 9405584 9405583 2026-06-17T17:05:13Z ThomasPusch 1869 9405584 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{kursiva}} '''''Alpha TV''''' - do " [[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissendanto en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter 2008 kaj 2012, la amaskomunikila grupo [[RTL]] havis plimultan parton en la stacio. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] gmuygxr5tt66fgvyq9vmten96h9prgq 9405589 9405584 2026-06-17T17:11:23Z ThomasPusch 1869 9405589 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{kursiva}} '''''Alpha TV''''' - do " [[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissenda kompanio en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter 2008 kaj 2012, la amaskomunikila grupo [[RTL]] havis plimultan parton en la stacio. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] otn20ahfetpc85l2b3bk5npcv5tj3pp 9405590 9405589 2026-06-17T17:12:12Z ThomasPusch 1869 9405590 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{kursiva}} '''''Alpha TV''''' - do "[[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissenda kompanio en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter 2008 kaj 2012, la amaskomunikila grupo [[RTL]] havis plimultan parton en la stacio. [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] jpr9ap558o4dbbrg0xwlk2v8ux9tu1a 9405591 9405590 2026-06-17T17:13:30Z ThomasPusch 1869 9405591 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{kursiva}} '''''Alpha TV''''' - do "[[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissenda kompanio en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter 2008 kaj 2012, la amaskomunikila grupo [[RTL]] havis plimultan parton en la stacio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|...}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|...}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 961njzv1uogretj3dw8qmbt3p6490zf 9405597 9405591 2026-06-17T17:18:06Z ThomasPusch 1869 9405597 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} {{kursiva}} '''''Alpha TV''''' - do "[[televido]] [[Alfa]]" - estas la tria plej granda privata televida dissenda kompanio en Grekio. Ĝi posedas tutlandan elsendolicencon kaj ankaŭ en grekaj tekstoj, kiuj kompreneble plenas je vortoj el la [[greka alfabeto]], kutime citatas [[latina alfabeto|latinlitere]] per tiu [[angla]]lingva nomo "Alpha TV". La ĉefsidejo de la stacio situas en la komunumo [[Kifisia]], orienta antaŭurbo de Ateno. Inter 2008 kaj 2012, la amaskomunikila grupo [[RTL]] havis plimultan parton en la stacio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|...}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266px|{{centre|...}}]] |} --> {{Projektoj}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] go6xqa940p7vropxhfn64ivgdfzs148 Bluorela alciono 0 947126 9405585 2026-06-17T17:05:17Z Kani 670 Alidirektigis al [[Sulavesa lilarbalciono]] 9405585 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sulavesa lilarbalciono]] f6r3om5pbqf8xrxmvigw61brnyfi0lx Greka radio kaj televido 0 947127 9405592 2026-06-17T17:14:18Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto organizaĵo}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]]" 9405592 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 1epu2qfg1skcdhvx6xhfi4tj4f5wc4y 9405593 9405592 2026-06-17T17:16:28Z ThomasPusch 1869 9405593 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} ''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}} Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. (ERT A.E.) estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] n08ptakgniti7gsz9g5zcjhhayqwce6 9405595 9405593 2026-06-17T17:17:18Z ThomasPusch 1869 9405595 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}}, Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. ('''ERT''' A.E.), estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 7iapl4hgwgygwa4vbj07h557hgq1yoa 9405596 9405595 2026-06-17T17:17:55Z ThomasPusch 1869 9405596 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}}, Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. ('''ERT''' A.E.), estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 0b6h4sf62xo4i5sk3bo8lcf6f1xhtdi 9405607 9405596 2026-06-17T17:28:03Z ThomasPusch 1869 9405607 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}}, Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. ('''ERT''' A.E.), estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. == Vidu ankaŭ == * [[NERIT]], anstataŭa dissenda korporacio 2013 ĝis 2015 == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 3hfoyz1padtl9n1on5h8amfmba84156 9405609 9405607 2026-06-17T17:30:44Z ThomasPusch 1869 9405609 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}}, Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. ('''ERT''' A.E.), estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. Ĝi komencis publikan elsendadon la 3-a de decembro 1975 kaj finis la agadon la 11-an de junio 2013, post decido de la [[registaro de Grekio]] retiriĝi el dissendado de radio kaj televido. == Vidu ankaŭ == * [[NERIT]], anstataŭa dissenda korporacio 2013 ĝis 2015 == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] s0sbpykn2gjm3jcsm41gbg602ihybwf 9405610 9405609 2026-06-17T17:32:33Z ThomasPusch 1869 9405610 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}}, Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. ('''ERT''' A.E.), estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. Ĝi komencis publikan elsendadon la 3-a de decembro 1975 kaj finis la agadon la 11-an de junio 2013, post decido de la [[registaro de Grekio]] retiriĝi el dissendado de radio kaj televido. Tamen, post du jaroj la sekva registaro de Grekio renversis tiun decidon kaj relanĉis la institucion Greka radio kaj televido la 10-an de junio 2015. == Vidu ankaŭ == * [[NERIT]], anstataŭa dissenda korporacio 2013 ĝis 2015 == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] rgxprpgy921jivf9mq5cqwa5c1u3adt 9405614 9405610 2026-06-17T17:36:08Z ThomasPusch 1869 9405614 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |regiono-ISO = GR }} '''Greka radio kaj televido''', {{l-el|Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση}}, Ellinikí Radiofonía Tileórasi A.E. ('''ERT''' A.E.), estas la publika (ĝis 2011 ŝtata) dissenda korporacio en Grekio. Ĝi komencis publikan elsendadon la 3-a de decembro 1975 kaj finis la agadon la 11-an de junio 2013, post decido de la [[registaro de Grekio]] retiriĝi el dissendado de radio kaj televido. Tamen, post du jaroj la sekva registaro de Grekio renversis tiun decidon kaj relanĉis la institucion Greka radio kaj televido la 10-an de junio 2015. == Vidu ankaŭ == * [[NERIT]], anstataŭa dissenda korporacio 2013 ĝis 2015 == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) {{projektoj}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|televido}} [[Kategorio:Greka televido]] [[Kategorio:Grekiaj radiostacioj]] [[Kategorio:Televidkanaloj]] 6sm5cbjghy0ot76rib4o7wy3xk0qxoh Rida kukaburo 0 947128 9405606 2026-06-17T17:27:14Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ridema kukabarao]] 9405606 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ridema kukabarao]] 3gnznr6jr25b7gzv2w8i4epaea1bayv Kategorio:Greka televido 14 947129 9405611 2026-06-17T17:33:51Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Televido laŭ landoj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Grekio|Televido]] [[Kategorio:Eŭropa televido|Grekio]]" 9405611 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Televido laŭ landoj]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Grekio|Televido]] [[Kategorio:Eŭropa televido|Grekio]] rvl1qa8rcfl7s8nw97sgtbq9ogf8m1w Kategorio:Grekiaj radiostacioj 14 947130 9405615 2026-06-17T17:36:48Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Radiostacioj laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Grekio|Radiostacioj]]" 9405615 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Radiostacioj laŭ landoj|Grekio]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj en Grekio|Radiostacioj]] 82pu1f77tjsg3trdjghkwt7mjo1e2pr Bluflugila kukaburo 0 947131 9405619 2026-06-17T17:40:38Z Kani 670 Alidirektigis al [[Bluflugila kukabarao]] 9405619 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Bluflugila kukabarao]] tsqjfl2hyf6ijxljymbuvu2nudvie1e Rufaventra kukaburo 0 947132 9405630 2026-06-17T17:54:34Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ruĝventra kukabarao]] 9405630 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ruĝventra kukabarao]] 5vl8d9c7yp093wmzt05gfnpsn4bkp32 Punkta kukaburo 0 947133 9405640 2026-06-17T18:19:33Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Punkta kukaburo |koloro = pink |dosiero= Spangled Kookaburra.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Punkta kukaburo''' ''D. tyro'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref..." 9405640 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Punkta kukaburo |koloro = pink |dosiero= Spangled Kookaburra.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Punkta kukaburo''' ''D. tyro'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Dacelo tyro'' |volume=2016 |article-number=e.T22683196A92978248 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683196A92978248.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dacelo tyro'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Robert Gray|Gray]], 1858) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Dacelo tyro'' |komunejo = ''Dacelo tyro'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Punkta kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Dacelo tyro'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Ĝi troviĝas en insuloj Aru, en savanoj kaj herbejoj de Trans-Fly de suda [[Nov-Gvineo]]. Oni konas malmulton pri ĝia familia vivo aŭ reprodukta biologio. == Taksonomio == Estas du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":0" /> * ''D. t. tyro –'' Aru Insuloj, Indonezio * ''D. t. archboldi'' – Nov-Gvineo == Aspekto == La Punkta kukaburo kreskas ĝis 33 cm longe, kaj inoj kreskas iomete pli grandaj ol maskloj.<ref>{{Cite web |title=Spangled Kookaburra (Dacelo tyro) |url=http://www.hbw.com/species/spangled-kookaburra-dacelo-tyro |access-date=31a de Januaro, 2019 |website=Handbook of the Birds of the World Alive |language=en}}</ref> Ĝi havas brilbluajn flugilojn kaj voston, blankajn bruston kaj ventron, malhelajn okulojn, kaj nigran kapon kun blankaj makuletoj, kio nomigas la specion laŭ la ordinara nomo. La supra mandiblo estas malhelgriza dum la malsupra [[mandiblo]] estas blanka. La specio ne havas [[seksa dimorfismo|seksan dimorfismon]] - maskloj kaj inoj aspektas simile.<ref name=":0">{{Cite book|title=Kingfishers, bee-eaters and rollers|last1=Fry|first1=C Hillary|last2=Fry|first2=Kathie|last3=Harris|first3=Alan|publisher=A&C Black|year=2010|location=London|pages=130–131}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47711|title=Dacelo gaudichaud|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Dacelo tyro}} {{Wikispecies|Dacelo tyro}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1093&m=0 BirdLife Species Factsheet] {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] s8z6wajd5981t64jr4c1jt4qccj5wji 9405650 9405640 2026-06-17T18:41:10Z Kani 670 9405650 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo =Punkta kukaburo |koloro = pink |dosiero= Spangled Kookaburra.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Punkta kukaburo''' ''D. tyro'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Dacelo tyro'' |volume=2016 |article-number=e.T22683196A92978248 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683196A92978248.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dacelo tyro'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Robert Gray|Gray]], 1858) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Dacelo tyro'' |komunejo = ''Dacelo tyro'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Punkta kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Dacelo tyro'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Ĝi troviĝas en insuloj Aru, en savanoj kaj herbejoj de Trans-Fly de suda [[Nov-Gvineo]]. Oni konas malmulton pri ĝia familia vivo aŭ reprodukta biologio. == Taksonomio == Estas du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":0" /> * ''D. t. tyro –'' Aru Insuloj, Indonezio * ''D. t. archboldi'' – Nov-Gvineo == Aspekto == La Punkta kukaburo kreskas ĝis 33 cm longe, kaj inoj kreskas iomete pli grandaj ol maskloj.<ref>{{Cite web |title=Spangled Kookaburra (Dacelo tyro) |url=http://www.hbw.com/species/spangled-kookaburra-dacelo-tyro |access-date=31a de Januaro, 2019 |website=Handbook of the Birds of the World Alive |language=en}}</ref> Ĝi havas brilbluajn flugilojn kaj voston, blankajn bruston kaj ventron, malhelajn okulojn, kaj nigran kapon kun blankaj makuletoj, kio nomigas la specion laŭ la ordinara nomo. La supra mandiblo estas malhelgriza dum la malsupra [[mandiblo]] estas blanka. La specio ne havas [[seksa dimorfismo|seksan dimorfismon]] - maskloj kaj inoj aspektas simile.<ref name=":0">{{Cite book|title=Kingfishers, bee-eaters and rollers|last1=Fry|first1=C Hillary|last2=Fry|first2=Kathie|last3=Harris|first3=Alan|publisher=A&C Black|year=2010|location=London|pages=130–131}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47711|title=Dacelo gaudichaud|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Dacelo tyro}} {{Wikispecies|Dacelo tyro}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1093&m=0 BirdLife Species Factsheet] {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[kategorio:Birdoj de Aŭstralio]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] kxmrldmzj8c6ksgdsgpz1vns9aubebz Dacelo tyro 0 947134 9405642 2026-06-17T18:23:15Z Kani 670 Alidirektigis al [[Punkta kukaburo]] 9405642 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Punkta kukaburo]] cgrk7hgiebfdn7ra6fgojrlqr168hxz Larĝbeka kukaburo 0 947135 9405653 2026-06-17T18:46:04Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Larĝbeka kukaburo |koloro = pink |dosiero= Shovel-billed Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Larĝbeka kukaburo''' ''D. rex'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | st..." 9405653 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Larĝbeka kukaburo |koloro = pink |dosiero= Shovel-billed Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Larĝbeka kukaburo''' ''D. rex'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dacelo rex'' |dunomo aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1880) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Dacelo rex'' |komunejo = ''Dacelo rex'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = ''Clytoceyx rex'' <small>Sharpe, 1880</small> |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Larĝbeka kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Dacelo rex'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n.also known as the '''shovel-billed kingfisher''', is a large, approximately 33&nbsp;cm (13&nbsp;in) long, dark brown [[tree kingfisher]] with a heavy, short, and broad bill that is unique among the [[kingfisher]]s. It has a dark head with a rufous (reddish/brown or rust coloured) stripe behind the eyes, a white throat, a rufous neck collar and underparts, a bright blue rump, brown [[Iris (anatomy)|iris]], brownish-black [[Beak|bill]] with paler mandible (entire bill often appears brownish due to earth), and pale feet. Both sexes are similar in appearance, but are easily recognized from the colour of the tail. The male has a dark bluish tail while female's is rufous. The [[juvenile (organism)|juvenile]] has a female-like [[plumage]] with scale-patterned feathers.<ref name=HBW>{{cite journal |title=Shovel-billed kookaburra |author=P. F. Woodall |year=2020 |journal=Birds of the World |publisher=Cornell Lab of Ornithology |doi=10.2173/bow.shbkoo1.01 |s2cid=225980354 }}</ref> Formerly considered the sole representative of the [[genus]] ''Clytoceyx'', a [[molecular phylogenetic]] study published in 2017 found that the shovel-billed kookaburra nested with the [[kookaburra|kookaburras]] in the genus ''Dacelo''.<ref>{{cite journal |last1=Andersen |first1=M.J. |last2=McCullough |first2=J.M. |last3=Mauck III |first3=W.M. |last4=Smith |first4=B.T. |last5=Moyle |first5=R.G. |year=2017 |title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands |journal=Journal of Biogeography |volume=45 |issue=2 |pages=1–13 |doi=10.1111/jbi.13139 |doi-access=free}} "Early View" version</ref> It was reclassified into ''Dacelo'' by the [[International Ornithologists' Union|International Ornithological Congress]] in 2023.<ref>{{Cite web |title=Rollers, ground rollers, kingfishers – IOC World Bird List |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/rollers/ |access-date=2023-02-03 |website=www.worldbirdnames.org}}</ref> The shovel-billed kookaburra is [[Endemism in birds|endemic]] to [[New Guinea]]. No subspecies are recognised because the differences in plumage between the races ''imperator'' and ''septentrionalis'' is small.<ref name="BeehlerPratt2016">{{cite book|author1=Bruce M. Beehler|author2=Thane K. Pratt|title=Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics |url=https://books.google.com/books?id=wRR1CwAAQBAJ&pg=PA226 |year=2016 |publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-8071-3|pages=226–227}}</ref> It primarily occurs in hill forests, but has been recorded from [[sea-level]] up to an altitude of 2400&nbsp;m (7850&nbsp;ft).<ref name="iucn status 11 November 2021" /> The shovel-billed kookaburra finds its food in mud or on moist ground. The diet consists mainly of earthworms, snails, beetles, lizards, and insects. It is inconspicuous and infrequently seen. It is likely that it is partially [[crepuscular]].<ref name="HBW" /> Widespread but uncommon throughout a large part of New Guinea, the shovel-billed kookaburra has a wide range and no special threats have been identified, so the bird is evaluated as being of [[Least Concern]] on the [[IUCN Red List]] of Threatened Species.<ref name="iucn status 11 November 2021" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Dacelo rex}} {{Wikispecies|Dacelo rex}} {{Commonscat|Clytoceyx rex}} {{Wikispecies|Clytoceyx rex}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1095&m=0 BirdLife Species Factsheet] * [https://web.archive.org/web/20090422082842/http://worldbirders.com/index.asp?PageId=27&PageName=Shovel-billed-Kingfisher Photos and brief description of first known nest.<!--for more, see article in Birding World 20 (3)-->] Accessed 2008-07-10. {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] cwxi0rqo4sqqbf53630ikyddyz95ecq 9405797 9405653 2026-06-17T21:19:44Z Kani 670 9405797 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Larĝbeka kukaburo |koloro = pink |dosiero= Shovel-billed Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Larĝbeka kukaburo''' ''D. rex'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dacelo rex'' |dunomo aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1880) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Dacelo rex'' |komunejo = ''Dacelo rex'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = ''Clytoceyx rex'' <small>Sharpe, 1880</small> |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Larĝbeka kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Dacelo rex'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas konata ankaŭ kiel '''ŝovelil-beka alciono'''. is a large, approximately 33&nbsp;cm (13&nbsp;in) long, dark brown [[tree kingfisher]] with a heavy, short, and broad bill that is unique among the [[kingfisher]]s. It has a dark head with a rufous (reddish/brown or rust coloured) stripe behind the eyes, a white throat, a rufous neck collar and underparts, a bright blue rump, brown [[Iris (anatomy)|iris]], brownish-black [[Beak|bill]] with paler mandible (entire bill often appears brownish due to earth), and pale feet. Both sexes are similar in appearance, but are easily recognized from the colour of the tail. The male has a dark bluish tail while female's is rufous. The [[juvenile (organism)|juvenile]] has a female-like [[plumage]] with scale-patterned feathers.<ref name=HBW>{{cite journal |title=Shovel-billed kookaburra |author=P. F. Woodall |year=2020 |journal=Birds of the World |publisher=Cornell Lab of Ornithology |doi=10.2173/bow.shbkoo1.01 |s2cid=225980354 }}</ref> Formerly considered the sole representative of the [[genus]] ''Clytoceyx'', a [[molecular phylogenetic]] study published in 2017 found that the shovel-billed kookaburra nested with the [[kookaburra|kookaburras]] in the genus ''Dacelo''.<ref>{{cite journal |last1=Andersen |first1=M.J. |last2=McCullough |first2=J.M. |last3=Mauck III |first3=W.M. |last4=Smith |first4=B.T. |last5=Moyle |first5=R.G. |year=2017 |title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands |journal=Journal of Biogeography |volume=45 |issue=2 |pages=1–13 |doi=10.1111/jbi.13139 |doi-access=free}} "Early View" version</ref> It was reclassified into ''Dacelo'' by the [[International Ornithologists' Union|International Ornithological Congress]] in 2023.<ref>{{Cite web |title=Rollers, ground rollers, kingfishers – IOC World Bird List |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/rollers/ |access-date=2023-02-03 |website=www.worldbirdnames.org}}</ref> The shovel-billed kookaburra is [[Endemism in birds|endemic]] to [[New Guinea]]. No subspecies are recognised because the differences in plumage between the races ''imperator'' and ''septentrionalis'' is small.<ref name="BeehlerPratt2016">{{cite book|author1=Bruce M. Beehler|author2=Thane K. Pratt|title=Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics |url=https://books.google.com/books?id=wRR1CwAAQBAJ&pg=PA226 |year=2016 |publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-8071-3|pages=226–227}}</ref> It primarily occurs in hill forests, but has been recorded from [[sea-level]] up to an altitude of 2400&nbsp;m (7850&nbsp;ft).<ref name="iucn status 11 November 2021" /> The shovel-billed kookaburra finds its food in mud or on moist ground. The diet consists mainly of earthworms, snails, beetles, lizards, and insects. It is inconspicuous and infrequently seen. It is likely that it is partially [[crepuscular]].<ref name="HBW" /> Widespread but uncommon throughout a large part of New Guinea, the shovel-billed kookaburra has a wide range and no special threats have been identified, so the bird is evaluated as being of [[Least Concern]] on the [[IUCN Red List]] of Threatened Species.<ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Dacelo rex}} {{Wikispecies|Dacelo rex}} {{Commonscat|Clytoceyx rex}} {{Wikispecies|Clytoceyx rex}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1095&m=0 BirdLife Species Factsheet] * [https://web.archive.org/web/20090422082842/http://worldbirders.com/index.asp?PageId=27&PageName=Shovel-billed-Kingfisher Photos and brief description of first known nest.<!--for more, see article in Birding World 20 (3)-->] Accessed 2008-07-10. {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] r8oio0ibjnras2i7wtiuxbmj4gpcfyw 9405847 9405797 2026-06-17T22:27:40Z Kani 670 9405847 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Larĝbeka kukaburo |koloro = pink |dosiero= Shovel-billed Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Larĝbeka kukaburo''' ''D. rex'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dacelo rex'' |dunomo aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1880) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Dacelo rex'' |komunejo = ''Dacelo rex'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = ''Clytoceyx rex'' <small>Sharpe, 1880</small> |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Larĝbeka kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Dacelo rex'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas konata ankaŭ kiel '''ŝovelil-beka alciono'''. Ĝi estas granda, proksimume 33 cm longa, malhelbruna arbalciono kun peza, mallonga kaj larĝa beko, unika inter la alcionoj. Ĝi havas malhelan kapon kun ruĝbruna (ruĝec-bruna aŭ rustkolora) strio malantaŭ la okuloj, blankan gorĝon, ruĝbrunajn kolumon kaj subajn partojn, brilbluan pugon, brunajn irisojn, brunnigran bekon kun pli pala [[mandiblo]] (la tuta beko ofte aspektas bruneca pro algluita tero), kaj palajn piedojn. Ambaŭ seksoj aspektas similaj, sed facile rekoneblaj laŭ la koloro de la vosto. La masklo havas malhelbluetan voston, dum la ino estas ruĝecbruna. La junulo havas in-similan plumaron kun skvamec-padronaj plumoj.<ref name=HBW>{{cite journal |title=Shovel-billed kookaburra |author=P. F. Woodall |year=2020 |journal=Birds of the World |publisher=Cornell Lab of Ornithology |doi=10.2173/bow.shbkoo1.01 |s2cid=225980354 }}</ref> Antaŭe konsiderata la sola reprezentanto de la [[genro]] ''Clytoceyx'', molekulfilogenetika studo publikigita en 2017 trovis, ke la Larĝbeka kukaburo aliĝas kun la daceloj en la genro ''Dacelo''.<ref>{{cite journal |last1=Andersen |first1=M.J. |last2=McCullough |first2=J.M. |last3=Mauck III |first3=W.M. |last4=Smith |first4=B.T. |last5=Moyle |first5=R.G. |year=2017 |title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands |journal=Journal of Biogeography |volume=45 |issue=2 |pages=1–13 |doi=10.1111/jbi.13139 |doi-access=free}} "Early View" version</ref> Ĝi estis reklasifikita kiel ''Dacelo'' fare de la [[Internacia Ornitologia Kongreso]] en 2023.<ref>{{Cite web |title=Rollers, ground rollers, kingfishers – IOC World Bird List |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/rollers/ |access-date=2023-02-03 |website=www.worldbirdnames.org}}</ref> La Larĝbeka kukaburo estas [[endemio]] de [[Nov-Gvineo]]. Neniu subspecio estas agnoskita ĉar la diferencoj en plumaro inter la rasoj ''imperator'' kaj ''septentrionalis'' estas malgrandaj.<ref name="BeehlerPratt2016">{{cite book|author1=Bruce M. Beehler|author2=Thane K. Pratt|title=Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics |url=https://books.google.com/books?id=wRR1CwAAQBAJ&pg=PA226 |year=2016 |publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-8071-3|pages=226–227}}</ref> Ĝi ĉefe troveblas en montetaj arbaroj, sed estis registrita de marnivelo ĝis altitudo de 2400 m.<ref name="iucn status 11 November 2021" /> La Larĝbeka kukaburo trovas sian manĝaĵon en koto aŭ sur humida grundo. La dieto konsistas ĉefe el lumbrikoj, helikoj, skaraboj, lacertoj kaj insektoj. Ĝi estas diskreta kaj malofte vidata. Estas probable, ke ĝi estas parte krepuska.<ref name="HBW" /> Vaste disvastiĝinta sed neofta tra granda parto de Nov-Gvineo, la Larĝbeka kukaburo havas grandan teritorion kaj neniu speciala minaco estis identigita, do la birdo estas taksita kiel [[Malplej Zorgiga]] en la [[IUCN Ruĝa Listo]] de Minacataj Specioj.<ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Dacelo rex}} {{Wikispecies|Dacelo rex}} {{Commonscat|Clytoceyx rex}} {{Wikispecies|Clytoceyx rex}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1095&m=0 BirdLife Species Factsheet] * [https://web.archive.org/web/20090422082842/http://worldbirders.com/index.asp?PageId=27&PageName=Shovel-billed-Kingfisher Fotoj kaj eta priskribo de unua konata nesto.<!--for more, see article in Birding World 20 (3)-->] Alirita en 2008-07-10. {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 6xi2n6lwzxxkqi7f1kwknr1kwombbdb 9405859 9405847 2026-06-17T22:48:57Z Kani 670 9405859 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo =Larĝbeka kukaburo |koloro = pink |dosiero= Shovel-billed Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = Ruĝventra kukabarao |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Dacelo]]'' |specio = '''Larĝbeka kukaburo''' ''D. rex'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dacelo rex'' |dunomo aŭtoritato = ([[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1880) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Dacelo rex'' |komunejo = ''Dacelo rex'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = ''Clytoceyx rex'' <small>Sharpe, 1880</small> |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Larĝbeka kukaburo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Dacelo rex'') estas unu el la specioj de [[kukabaraoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas konata ankaŭ kiel '''ŝovelil-beka alciono'''. Ĝi estas granda, proksimume 33 cm longa, malhelbruna arbalciono kun peza, mallonga kaj larĝa beko, unika inter la alcionoj. Ĝi havas malhelan kapon kun ruĝbruna (ruĝec-bruna aŭ rustkolora) strio malantaŭ la okuloj, blankan gorĝon, ruĝbrunajn kolumon kaj subajn partojn, brilbluan pugon, brunajn irisojn, brunnigran bekon kun pli pala [[mandiblo]] (la tuta beko ofte aspektas bruneca pro algluita tero), kaj palajn piedojn. Ambaŭ seksoj aspektas similaj, sed facile rekoneblaj laŭ la koloro de la vosto. La masklo havas malhelbluetan voston, dum la ino estas ruĝecbruna. La junulo havas in-similan plumaron kun skvamec-padronaj plumoj.<ref name=HBW>{{cite journal |title=Shovel-billed kookaburra |author=P. F. Woodall |year=2020 |journal=Birds of the World |publisher=Cornell Lab of Ornithology |doi=10.2173/bow.shbkoo1.01 |s2cid=225980354 }}</ref> Antaŭe konsiderata la sola reprezentanto de la [[genro]] ''Clytoceyx'', molekulfilogenetika studo publikigita en 2017 trovis, ke la Larĝbeka kukaburo aliĝas kun la daceloj en la genro ''Dacelo''.<ref>{{cite journal |last1=Andersen |first1=M.J. |last2=McCullough |first2=J.M. |last3=Mauck III |first3=W.M. |last4=Smith |first4=B.T. |last5=Moyle |first5=R.G. |year=2017 |title=A phylogeny of kingfishers reveals an Indomalayan origin and elevated rates of diversification on oceanic islands |journal=Journal of Biogeography |volume=45 |issue=2 |pages=1–13 |doi=10.1111/jbi.13139 |doi-access=free}} "Early View" version</ref> Ĝi estis reklasifikita kiel ''Dacelo'' fare de la [[Internacia Ornitologia Kongreso]] en 2023.<ref>{{Cite web |title=Rollers, ground rollers, kingfishers – IOC World Bird List |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/rollers/ |access-date=2023-02-03 |website=www.worldbirdnames.org}}</ref> La Larĝbeka kukaburo estas [[endemio]] de [[Nov-Gvineo]]. Neniu subspecio estas agnoskita ĉar la diferencoj en plumaro inter la rasoj ''imperator'' kaj ''septentrionalis'' estas malgrandaj.<ref name="BeehlerPratt2016">{{cite book|author1=Bruce M. Beehler|author2=Thane K. Pratt|title=Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics |url=https://books.google.com/books?id=wRR1CwAAQBAJ&pg=PA226 |year=2016 |publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-8071-3|pages=226–227}}</ref> Ĝi ĉefe troveblas en montetaj arbaroj, sed estis registrita de marnivelo ĝis altitudo de 2400 m.<ref name="iucn status 11 November 2021" /> La Larĝbeka kukaburo trovas sian manĝaĵon en koto aŭ sur humida grundo. La dieto konsistas ĉefe el lumbrikoj, helikoj, skaraboj, lacertoj kaj insektoj. Ĝi estas diskreta kaj malofte vidata. Estas probable, ke ĝi estas parte krepuska.<ref name="HBW" /> Vaste disvastiĝinta sed neofta tra granda parto de Nov-Gvineo, la Larĝbeka kukaburo havas grandan teritorion kaj neniu speciala minaco estis identigita, do la birdo estas taksita kiel [[Malplej Zorgiga]] en la [[IUCN Ruĝa Listo]] de Minacataj Specioj.<ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Clytoceyx rex'' |volume=2016 |article-number=e.T22683202A92978611 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683202A92978611.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Dacelo rex}} {{Wikispecies|Dacelo rex}} {{Commonscat|Clytoceyx rex}} {{Wikispecies|Clytoceyx rex}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=1095&m=0 BirdLife Species Factsheet] * [https://web.archive.org/web/20090422082842/http://worldbirders.com/index.asp?PageId=27&PageName=Shovel-billed-Kingfisher Fotoj kaj eta priskribo de unua konata nesto.<!--for more, see article in Birding World 20 (3)-->] Alirita en 2008-07-10. {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo]] 336w0tycsg7q81cpgfllwdasr4cob93 Kategorio:Komunikado en Ĉeĥio 14 947136 9405687 2026-06-17T19:06:27Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Cze]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Cze]] [[Kategorio:Ekonomio de Ĉeĥio]]" 9405687 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Cze]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Cze]] [[Kategorio:Ekonomio de Ĉeĥio]] f2n9f4swm8p320y2eojtydgtzkzyg40 Kategorio:Komunikado en Ukrainio 14 947137 9405688 2026-06-17T19:06:41Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Ukrainio]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Ukrainio]] [[Kategorio:Ekonomio de Ukrainio]]" 9405688 wikitext text/x-wiki {{projektoj}} [[Kategorio:Komunikado laŭ landoj|Ukrainio]] [[Kategorio:Komunikado en Eŭropo laŭ landoj|Ukrainio]] [[Kategorio:Ekonomio de Ukrainio]] ha0419rs031d00r3yq4tdrw5i2cl0tg Tutamerika Organizaĵo pri Sano 0 947138 9405702 2026-06-17T19:59:18Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}} - estas internacia organizaĵo, evidente en [[Ameriko]]." 9405702 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}} - estas internacia organizaĵo, evidente en [[Ameriko]]. 84cz5klr5k9jpuafigfvbl1l3jasyf1 9405704 9405702 2026-06-17T20:01:18Z ThomasPusch 1869 9405704 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo, evidente en [[Ameriko]]. q5jna1kvqeun5hsscm06syh43c08rfb 9405706 9405704 2026-06-17T20:02:41Z ThomasPusch 1869 9405706 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo, evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. dq9objvlntkbrzf4hxqqe42ntkze7ft 9405707 9405706 2026-06-17T20:03:23Z ThomasPusch 1869 9405707 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo pri [[publika sano]], evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. 0z5o849hppjssqkfxezb2pzsok7jmlo 9405710 9405707 2026-06-17T20:07:48Z ThomasPusch 1869 9405710 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo pri [[publika sano]], evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. Prezidanto de la organizaĵo ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P488|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P488|parameter=link}}. Kompreneble la institucio proksime kunlaboras kun la [[Monda Organizaĵo pri Sano]]. 991h0tomf4l5lkw2vscfq9sd12pazzc 9405711 9405710 2026-06-17T20:10:34Z ThomasPusch 1869 9405711 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health organization}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo pri [[publika sano]], evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. Prezidanto de la organizaĵo ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P488|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P488|parameter=link}}. Kompreneble la institucio proksime kunlaboras kun la [[Monda Organizaĵo pri Sano]]. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.paho.org/es}} de la organizaĵo {{PlurajLingvokodoj|en|es|pt|fr}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Internaciaj organizaĵoj] kg2hjx28q18ys3k5lmth6gh33yh396n 9405715 9405711 2026-06-17T20:16:54Z ThomasPusch 1869 9405715 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo}} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health Organization (PAHO)}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo pri [[publika sano]], evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. Prezidanto de la organizaĵo ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P488|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P488|parameter=link}}. Kompreneble la institucio proksime kunlaboras kun la [[Monda Organizaĵo pri Sano]]. {| |[[dosiero:Entrance of the PAHO building, currently closed.jpg|eta|280ra]] |[[dosiero:PAHO building from Columbia Plaza.jpg|eta|280ra]] |} <!-- == Referencoj == {{Referencoj|2}} --> == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.paho.org/es}} de la organizaĵo {{PlurajLingvokodoj|en|es|pt|fr}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Internaciaj organizaĵoj] e69s1uioce0sxdjl9t1e8jw66rx9iz4 9405718 9405715 2026-06-17T20:21:33Z ThomasPusch 1869 9405718 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | bildo = Pan American Health Organization Building.jpg }} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health Organization (PAHO)}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo pri [[publika sano]], evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. Prezidanto de la organizaĵo ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P488|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P488|parameter=link}}. Kompreneble la institucio proksime kunlaboras kun la [[Monda Organizaĵo pri Sano]]. {| |[[dosiero:Entrance of the PAHO building, currently closed.jpg|eta|280ra]] |[[dosiero:PAHO building from Columbia Plaza.jpg|eta|280ra]] |} {| |[[dosiero:Pan American Health Organization (PAHO) and World Health Organization (WHO) in Washington D.C..jpg|eta|297ra]] |[[dosiero:Row of flags in front of PAHO building.jpg|eta|262ra]] |} <!-- == Referencoj == {{Referencoj|2}} --> == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.paho.org/es}} de la organizaĵo {{PlurajLingvokodoj|en|es|pt|fr}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Internaciaj organizaĵoj] cp6t2i9dw59cszdxnz8yw8nt65si5s5 9405719 9405718 2026-06-17T20:22:03Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Tutamerika Sanorganizo]] al [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] 9405718 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | bildo = Pan American Health Organization Building.jpg }} La '''Tutamerika Organizaĵo pri Sano''' - {{l-en|Pan American Health Organization (PAHO)}}, {{l-es|Organización Panamericana de la Salud}}, {{l-pt|Organização Pan-Americana da Saúde}}, {{l-fr|Organisation panaméricaine de la santé}} - estas internacia organizaĵo pri [[publika sano]], evidente en [[Ameriko]]. Ĝi ekaktivis la 2-an de decembro 1902 kaj havas sian sidejon en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]. Prezidanto de la organizaĵo ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P488|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P488|parameter=link}}. Kompreneble la institucio proksime kunlaboras kun la [[Monda Organizaĵo pri Sano]]. {| |[[dosiero:Entrance of the PAHO building, currently closed.jpg|eta|280ra]] |[[dosiero:PAHO building from Columbia Plaza.jpg|eta|280ra]] |} {| |[[dosiero:Pan American Health Organization (PAHO) and World Health Organization (WHO) in Washington D.C..jpg|eta|297ra]] |[[dosiero:Row of flags in front of PAHO building.jpg|eta|262ra]] |} <!-- == Referencoj == {{Referencoj|2}} --> == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.paho.org/es}} de la organizaĵo {{PlurajLingvokodoj|en|es|pt|fr}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Internaciaj organizaĵoj] cp6t2i9dw59cszdxnz8yw8nt65si5s5 Bestaj studoj 0 947139 9405708 2026-06-17T20:03:43Z Arbarulo 135469 enkonduko de la anglalingva artikolo en:Special:Permalink/1345899048 9405708 wikitext text/x-wiki {{ne konfuzu|zoologio|vivisekcio}} {{Scienco}} [[File:Pastoral Study.jpg|thumb|Pentraĵo ''Paŝtisma studo'' el la Smithsonian American Art Museum, farita de Albert Pinkham Ryder en 1897.]] '''Bestaj studoj''' estas lastatempe aperinta fako en kiu oni studas bestojn per diversaj transfakaj metodoj. Fakuloj pri bestaj studoj povas esti formale edukitaj en multaj diversaj fakoj, interalie [[arthistorio]], [[antropologio]], [[biologio]], [[filmoscienco]], [[geografio]], [[historio]], [[psikologio]], [[literaturscienco]], [[muzeologio]], [[filozofio]], komunikado, kaj [[sociologio]]. Ili esploras demandojn pri konceptoj de "besteco", "bestigo", kaj "bestiĝo" por kompreni homajn prezentojn kaj ideojn de aliaj bestoj kaj la rilato de homoj al ili laŭ diversaj teoriaj perspektivoj. Bestastudistoj provas kompreni rilatojn inter homoj kaj aliaj bestoj kaj en la nuno kaj en la pasinteco. Ĉar ĝi estas ankoraŭ evoluanta fako, interesatoj konceptas ĝian strukturon laŭ diversaj kriterioj.<ref>{{Cite journal|last=Kruse|first=Corwin|date=2002-01-01|title=Social Animals: Animal Studies and Sociology|url=https://brill.com/view/journals/soan/10/4/article-p375_7.xml|journal=Society & Animals|language=en|volume=10|issue=4|pages=375–379|doi=10.1163/156853002320936836|issn=1568-5306|url-access=subscription}}</ref> ==Referencoj== <references/> [[Kategorio:Bestaj rajtoj]] [[Kategorio:Artkritiko]] [[Kategorio:Historio de arto]] [[Kategorio:Kondutaj sciencoj]] [[Kategorio:Socia scienco]] dkid2hkyk34mkkv3w97d7vrb6ep7228 Tutamerika Sanorganizo 0 947140 9405720 2026-06-17T20:22:03Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Tutamerika Sanorganizo]] al [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] 9405720 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] nchxy08ec9vl5ca0vm503rc0om2ozgt Tutamerika Organizaĵo de Sano 0 947141 9405722 2026-06-17T20:23:07Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] 9405722 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] nchxy08ec9vl5ca0vm503rc0om2ozgt Tutamerika San-Organizaĵo 0 947142 9405723 2026-06-17T20:23:30Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] 9405723 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] nchxy08ec9vl5ca0vm503rc0om2ozgt PAHO 0 947143 9405727 2026-06-17T20:27:22Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] 9405727 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] nchxy08ec9vl5ca0vm503rc0om2ozgt TAOS 0 947144 9405728 2026-06-17T20:27:53Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] 9405728 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]] nchxy08ec9vl5ca0vm503rc0om2ozgt Uzanto:Moldur/provejo/Nehru-Gandhi 2 947145 9405736 2026-06-17T20:31:23Z Moldur 2507 Moldur movis paĝon [[Uzanto:Moldur/provejo/Nehru-Gandhi]] al [[Ŝablono:Nehru-Gandhi]] 9405736 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ŝablono:Nehru-Gandhi]] as31rvg2qhdy5rvd65g205dw0hjjwpy Walla Walla (Vaŝingtonio) 0 947146 9405809 2026-06-17T21:41:52Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Walla Walla (Vaŝingtonio)]] al [[Walla Walla]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9405809 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Walla Walla]] 3u5qv7b9mxneakep7s9plsoajiju57h Okanogan (Vaŝingtonio) 0 947147 9405816 2026-06-17T21:55:22Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Okanogan (Vaŝingtonio)]] al [[Okanogan]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9405816 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Okanogan]] 9q917xwlknpnlpsg52xq2fhvl5axfh3 Goldendale (Vaŝingtonio) 0 947148 9405824 2026-06-17T22:00:47Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Goldendale (Vaŝingtonio)]] al [[Goldendale]] 9405824 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Goldendale]] fdh9hyolzq0k4c0b5crfbixklwip735 Larĝbeka kukabarao 0 947149 9405851 2026-06-17T22:37:40Z Kani 670 Alidirektigis al [[Larĝbeka kukaburo]] 9405851 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Larĝbeka kukaburo]] mf6e2ghithaoerj7v0ez0fueuaqtmf7 Clytoceyx 0 947150 9405853 2026-06-17T22:38:17Z Kani 670 Alidirektigis al [[Larĝbeka kukaburo]] 9405853 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Larĝbeka kukaburo]] mf6e2ghithaoerj7v0ez0fueuaqtmf7 Dacelo rex 0 947151 9405856 2026-06-17T22:42:48Z Kani 670 Alidirektigis al [[Larĝbeka kukaburo]] 9405856 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Larĝbeka kukaburo]] mf6e2ghithaoerj7v0ez0fueuaqtmf7 Blankpuga alciono 0 947152 9405863 2026-06-17T22:58:55Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Blankpuga alciono |koloro = pink |dosiero= Glittering Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Caridonax]]'' |genro aŭtoritato = [[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1860 |specio = '''Blankpuga alciono'''..." 9405863 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Blankpuga alciono |koloro = pink |dosiero= Glittering Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Caridonax]]'' |genro aŭtoritato = [[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1860 |specio = '''Blankpuga alciono''' ''C. fulgidus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Caridonax fulgidus'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], 1857) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Caridonax fulgidus'' |komunejo = ''Caridonax fulgidus'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankpuga alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Caridonax fulgidus'') estas la nura specio de la genro ''[[Caridonax]]''. Ĝi estas [[endemio]] de [[Indonezio]], kie ĝiaj naturaj [[habitato]]j estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj [[arbaro]]j de malaltaj teroj kaj [[montararbaro]]j.<ref name="iucn status 12 November 2021" /> == Aspekto == Ĝi estas malhelblua tute, escepte de la malsupra flanko kaj pugo, kiuj estas blankaj. Ĝi havas ruĝan bekon kaj piedojn. Ĝiaj okuloj estas malhelbrunaj. ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Caridonax fulgidus}} {{Wikispecies|Caridonax fulgidus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] edloa3h938s536ki5uw2h4qy1cv5tlf 9405864 9405863 2026-06-17T22:59:16Z Kani 670 9405864 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo =Blankpuga alciono |koloro = pink |dosiero= Glittering Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Caridonax]]'' |genro aŭtoritato = [[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1860 |specio = '''Blankpuga alciono''' ''C. fulgidus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Caridonax fulgidus'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], 1857) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Caridonax fulgidus'' |komunejo = ''Caridonax fulgidus'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankpuga alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> aŭ ''Punktohava kukaburo'' (''Caridonax fulgidus'') estas la nura specio de la genro ''[[Caridonax]]''. Ĝi estas [[endemio]] de [[Indonezio]], kie ĝiaj naturaj [[habitato]]j estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj [[arbaro]]j de malaltaj teroj kaj [[montararbaro]]j. <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> == Aspekto == Ĝi estas malhelblua tute, escepte de la malsupra flanko kaj pugo, kiuj estas blankaj. Ĝi havas ruĝan bekon kaj piedojn. Ĝiaj okuloj estas malhelbrunaj. ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Caridonax fulgidus}} {{Wikispecies|Caridonax fulgidus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] tpyhygui3203vtp0gt2m8w2ozdvd0ly 9405876 9405864 2026-06-17T23:24:07Z Kani 670 9405876 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Blankpuga alciono |koloro = pink |dosiero= Glittering Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Caridonax]]'' |genro aŭtoritato = [[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1860 |specio = '''Blankpuga alciono''' ''C. fulgidus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Caridonax fulgidus'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], 1857) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Caridonax fulgidus'' |komunejo = ''Caridonax fulgidus'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankpuga alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Caridonax fulgidus'') estas la nura specio de la genro ''[[Caridonax]]''. Ĝi estas [[endemio]] de [[Indonezio]], kie ĝiaj naturaj [[habitato]]j estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj [[arbaro]]j de malaltaj teroj kaj [[montararbaro]]j. <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> == Aspekto == Ĝi estas malhelblua tute, escepte de la malsupra flanko kaj pugo, kiuj estas blankaj. Ĝi havas ruĝan bekon kaj piedojn. Ĝiaj okuloj estas malhelbrunaj. ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Caridonax fulgidus}} {{Wikispecies|Caridonax fulgidus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] o431nupix53ul6h6nui5thakw9c5z7x 9405897 9405876 2026-06-17T23:48:46Z Kani 670 9405897 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankpuga alciono |koloro = pink |dosiero= Glittering Kingfisher.jpg |dosiero2 = |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Caridonax]]'' |genro aŭtoritato = [[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1860 |specio = '''Blankpuga alciono''' ''C. fulgidus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Caridonax fulgidus'' |dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], 1857) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = ''Caridonax fulgidus'' |komunejo = ''Caridonax fulgidus'' | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankpuga alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Caridonax fulgidus'') estas la nura specio de la genro ''[[Caridonax]]''. Ĝi estas [[endemio]] de [[Indonezio]], kie ĝiaj naturaj [[habitato]]j estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj [[arbaro]]j de malaltaj teroj kaj [[montararbaro]]j. <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caridonax fulgidus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683512A92988527 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683512A92988527.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> == Aspekto == Ĝi estas malhelblua tute, escepte de la malsupra flanko kaj pugo, kiuj estas blankaj. Ĝi havas ruĝan bekon kaj piedojn. Ĝiaj okuloj estas malhelbrunaj. ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat|Caridonax fulgidus}} {{Wikispecies|Caridonax fulgidus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] pnqbufnuo2i5mulk5cyev5pa1emj9zt Caridonax 0 947153 9405866 2026-06-17T23:00:20Z Kani 670 Alidirektigis al [[Blankpuga alciono]] 9405866 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Blankpuga alciono]] mluvm0vansyht5h0veaj5ilulvixvrd Caridonax fulgidus 0 947154 9405867 2026-06-17T23:00:47Z Kani 670 Alidirektigis al [[Blankpuga alciono]] 9405867 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Blankpuga alciono]] mluvm0vansyht5h0veaj5ilulvixvrd Diskuto:Mário Chaves 1 947155 9405868 2026-06-17T23:00:56Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ke lia "Lingvoj" estis ekskluzive Esperanto, estas densube granda miskompreno. Iu esperantisto tradukis libron de li, kio estas manciinda, sed ne estas pruvo de s-ro Chaves eĉ iomete parolis Esperanton. Li studis en Brazilo kaj Usono, kaj magistriĝis pri publika sano en la Universitato de Miĉigano - sekve li sendube parolis la portugalan kaj la anglan. Ke en lia agado por PS/PAHO/OAS, la [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]], li ankaŭ parolis hispane aŭ france, p..." 9405868 wikitext text/x-wiki Ke lia "Lingvoj" estis ekskluzive Esperanto, estas densube granda miskompreno. Iu esperantisto tradukis libron de li, kio estas manciinda, sed ne estas pruvo de s-ro Chaves eĉ iomete parolis Esperanton. Li studis en Brazilo kaj Usono, kaj magistriĝis pri publika sano en la Universitato de Miĉigano - sekve li sendube parolis la portugalan kaj la anglan. Ke en lia agado por PS/PAHO/OAS, la [[Tutamerika Organizaĵo pri Sano]], li ankaŭ parolis hispane aŭ france, povas bone esti, sed ne estas konfirmo pri tio, do ĝi ne estas pruvita fakto. Sed aserto ke li parolintus Esperanton sendube bezonus konvinkan referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:00, 17 jun. 2026 (UTC) bd3nur58lxw08sun6etkdmcgzu7wujg Kategorio:Libroj de Mário M. Chaves 14 947156 9405883 2026-06-17T23:27:52Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Libroj de [[Mário M. Chaves]] [[Kategorio:Libroj laŭ aŭtoroj|Chaves, Mario M.]]" 9405883 wikitext text/x-wiki Libroj de [[Mário M. Chaves]] [[Kategorio:Libroj laŭ aŭtoroj|Chaves, Mario M.]] 7btv8c4l30w2avc4i0v5tjfg3gn8xrb Brunflugila alciono 0 947157 9405891 2026-06-17T23:45:02Z Kani 670 Alidirektigis al [[Brunflugila arbalciono]] 9405891 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Brunflugila arbalciono]] 8hbpi1730wbr549nm8wbug9612njpv3 Pelargopsis amauroptera 0 947158 9405892 2026-06-17T23:46:18Z Kani 670 Alidirektigis al [[Brunflugila arbalciono]] 9405892 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Brunflugila arbalciono]] 8hbpi1730wbr549nm8wbug9612njpv3 Cikonibeka alciono 0 947159 9405894 2026-06-17T23:46:52Z Kani 670 Alidirektigis al [[Cikonibeka arbalciono]] 9405894 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Cikonibeka arbalciono]] s79ztp1z3ikwsx7snw6o4kamphvokf3 Pelargopsis capensis 0 947160 9405895 2026-06-17T23:47:39Z Kani 670 Alidirektigis al [[Cikonibeka arbalciono]] 9405895 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Cikonibeka arbalciono]] s79ztp1z3ikwsx7snw6o4kamphvokf3 Nigrabeka alciono 0 947161 9405900 2026-06-18T00:06:18Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Nigrabeka alciono |koloro = pink |dosiero = Great-billed Kingfisher 0A2A9307.jpg |dosiero2= |dosiero larĝo=220px |dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = Nigrabeka alciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Nigrabeka alciono''' ''P...." 9405900 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Nigrabeka alciono |koloro = pink |dosiero = Great-billed Kingfisher 0A2A9307.jpg |dosiero2= |dosiero larĝo=220px |dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = Nigrabeka alciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Nigrabeka alciono''' ''P. melanorhyncha'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Pelargopsis melanorhyncha'' |volume=2016 |article-number=e.T22683230A92979357 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683230A92979357.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Pelargopsis melanorhyncha'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = [Eraro] |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Nigrabeka arbalciono''' aŭ '''Nigrabeka alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Pelargopsis melanorhyncha'') estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. Ĝi estas [[endemio]] de la regiono de [[Sulaveso]] kaj de la Sula arkipelago en [[Indonezio]]. ==Aspekto== Temas pri fortika alciono kun tre fortika nigra beko kun ruĝeca bazo, blankaj kapo (kun bruneca traokula bendo) kaj malsupraj partoj (iom oranĝeca en malsupra ventro). La flugiloj estas malhelbrunaj kaj la piedoj ruĝaj. == Subspecioj == Estas jenaj tri agnoskitaj subspecioj: * ''Pelargopsis melanorhyncha melanorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj [[Sulaveso]], Bangka, Lembeh, Manadotua, Dodepo, Muna, Butung, Labuandata kaj en la Togianaj insuloj. * ''Pelargopsis melanorhyncha dichrorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj Banggajaj. * ''Pelargopsis melanorhyncha eutreptorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj Sula en Taliabu, Seho, Mangole kaj Sanana. == Habitato == Ĝia natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj [[arbaro]]j de [[mangrovo]]j. ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] o8rfos38xq70m2hh5rs60m4038tpyup 9405902 9405900 2026-06-18T00:10:05Z Kani 670 /* Aspekto */ 9405902 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Nigrabeka alciono |koloro = pink |dosiero = Great-billed Kingfisher 0A2A9307.jpg |dosiero2= |dosiero larĝo=220px |dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = Nigrabeka alciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Nigrabeka alciono''' ''P. melanorhyncha'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Pelargopsis melanorhyncha'' |volume=2016 |article-number=e.T22683230A92979357 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683230A92979357.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Pelargopsis melanorhyncha'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = [Eraro] |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Nigrabeka arbalciono''' aŭ '''Nigrabeka alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Pelargopsis melanorhyncha'') estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. Ĝi estas [[endemio]] de la regiono de [[Sulaveso]] kaj de la Sula arkipelago en [[Indonezio]]. ==Aspekto== Temas pri fortika alciono kun tre fortika nigra beko kun ruĝeca bazo, blankaj kapo (kun bruneca traokula bendo) kaj malsupraj partoj (iom oranĝeca en malsupra ventro). La flugiloj estas malhelbrunaj kaj la piedoj ruĝaj. La nigra beko nomas la specion laŭ la [[ordinara nomo]] kaj ankaŭ ĉe la [[specia epiteto]], kiu devenas el la grekaj vortoj ''melanos'' (nigra) kaj ''rinĥos'' (beko). == Subspecioj == Estas jenaj tri agnoskitaj subspecioj: * ''Pelargopsis melanorhyncha melanorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj [[Sulaveso]], Bangka, Lembeh, Manadotua, Dodepo, Muna, Butung, Labuandata kaj en la Togianaj insuloj. * ''Pelargopsis melanorhyncha dichrorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj Banggajaj. * ''Pelargopsis melanorhyncha eutreptorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj Sula en Taliabu, Seho, Mangole kaj Sanana. == Habitato == Ĝia natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj [[arbaro]]j de [[mangrovo]]j. ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] 2wfa0po9zus4l8s1mhcbzhjdvh29odt 9405917 9405902 2026-06-18T00:47:15Z Kani 670 9405917 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Nigrabeka alciono |koloro = pink |dosiero = Great-billed Kingfisher 0A2A9307.jpg |dosiero2= |dosiero larĝo=220px |dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = Nigrabeka alciono |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Pelargopsis]]'' |specio = '''Nigrabeka alciono''' ''P. melanorhyncha'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Pelargopsis melanorhyncha'' |volume=2016 |article-number=e.T22683230A92979357 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683230A92979357.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Pelargopsis melanorhyncha'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = [Eraro] |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Nigrabeka arbalciono''' aŭ '''Nigrabeka alciono'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Pelargopsis melanorhyncha'') estas unu el la specioj de [[arbalcionoj]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]] kiu enhavas ankaŭ [[alciono]]n kaj [[alcedinedoj]]n. Ĝi estas [[endemio]] de la regiono de [[Sulaveso]] kaj de la Sula arkipelago en [[Indonezio]]. ==Aspekto== Temas pri fortika alciono kun tre fortika nigra beko kun ruĝeca bazo, blankaj kapo (kun bruneca traokula bendo) kaj malsupraj partoj (iom oranĝeca en malsupra ventro). La flugiloj estas malhelbrunaj kaj la piedoj ruĝaj. La nigra beko nomas la specion laŭ la [[ordinara nomo]] kaj ankaŭ ĉe la [[specia epiteto]], kiu devenas el la grekaj vortoj ''melanos'' (nigra) kaj ''rinĥos'' (beko). == Subspecioj == Estas jenaj tri agnoskitaj subspecioj: * ''Pelargopsis melanorhyncha melanorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj [[Sulaveso]], Bangka, Lembeh, Manadotua, Dodepo, Muna, Butung, Labuandata kaj en la Togianaj insuloj. * ''Pelargopsis melanorhyncha dichrorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj Banggajaj. * ''Pelargopsis melanorhyncha eutreptorhyncha'' kiu troviĝas en la insuloj Sula en Taliabu, Seho, Mangole kaj Sanana. == Habitato == Ĝia natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj [[arbaro]]j de [[mangrovo]]j. ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Indonezio]] 62khnobgrfjakhfeebyfcxlc362vlzj Pelargopsis melanorhyncha 0 947162 9405901 2026-06-18T00:08:15Z Kani 670 Alidirektigis al [[Nigrabeka alciono]] 9405901 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Nigrabeka alciono]] 63v2b4aizb30izo1k79w2bj38c6gse9 Ruĝa alciono 0 947163 9405911 2026-06-18T00:42:00Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ruĝa arbalciono]] 9405911 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ruĝa arbalciono]] mg16m0i68xu60q80rg23zsf768bd6qi Halcyon coromanda 0 947164 9405912 2026-06-18T00:42:33Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ruĝa arbalciono]] 9405912 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ruĝa arbalciono]] mg16m0i68xu60q80rg23zsf768bd6qi Blankagorĝa alciono 0 947165 9405913 2026-06-18T00:42:58Z Kani 670 Alidirektigis al [[Blankgorĝa arbalciono]] 9405913 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Blankgorĝa arbalciono]] r1ah6g43gh50td074qcw7o1muc9k84q Halcyon smyrnensis 0 947166 9405915 2026-06-18T00:44:16Z Kani 670 Alidirektigis al [[Blankgorĝa arbalciono]] 9405915 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Blankgorĝa arbalciono]] r1ah6g43gh50td074qcw7o1muc9k84q György Schöpflin 0 947167 9405939 2026-06-18T04:56:25Z Crosstor 3176 politologo 9405939 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Georgo|György]] Schöpflin''' [djordj ŝopflin], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Schöpflin György [[Andreo|András]]''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]], [[politologo]], [[politikisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia [[avo]] estis [[Aladár Schöpflin]]; lia patro estis [[Gyula Schöpflin]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM98368;jsessionid=4CF4785E34BA830FAF32AC83D99C2E18 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=690192&date=2026-06-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1939|11|24}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|2021|11|19}}. == Biografio == Familio de {{Paĝonomo}} miĝris al [[Britio]] en 1950, la juna György akiris juran diplomon en [[Universitato de Glasgovo]] en [[1962]], poste li studis jaron en [[Kolegio de Eŭropo]]. Post siaj studoj li laboris en esplorinstituto pri internaciaj rilatoj [[:en:Chatham House]], inter 1967 kaj 1976 li estis ĵurnalisto de [[BBC]], poste li instruis en [[London School of Economics]], ekde 1994 en [[:en:UCL School of Slavonic and East European Studies]]. Lia esplorkampo estis la naciismo kaj nacia identeco, same kiel la problemoj kaj rilatoj de naciaj malplimultoj. Li aliĝis al [[Fidesz]] en 2003, jaron poste li hejmenvenis al Hungario. Samtempe li estis elektita membro de [[Eŭropa Parlamento]], kiun li tenis ĝis 2019. Lia edzino naskis tri filinojn. Li ricevis premiojn inter 1996-2019. == Elektitaj kontribuoj == * ''The Soviet Union and Eastern Europe: A Handbook'' (redaktoro, 1970) * ''Hungary between Prosperity and Crisis'' (1982) * ''Politics in Eastern Europe 1945-1992'' (1993) * ''A modern nemzet'' (2003) * ''Politika, illúziók, téveszmék'' (2015) * ''The European polis'' (2021, hungare jam en 2020) == Fontoj == * [https://ma7.sk/hethatar/meghalt-schopflin-gyorgy biografio hungare kun foto] * [https://ejkk.uni-nke.hu/hirek/2021/11/21/elhunyt-schopflin-gyorgy biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Schopflin Gyorgy}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj politologoj]] [[Kategorio:Hungaraj politikistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} eqwrh9geooo887cx7p0vj2nxaoftwpy 9405940 9405939 2026-06-18T04:59:44Z Crosstor 3176 [[Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Hungario]] aldonita per [[Vikipedio:VarmaKato|HotCat]] 9405940 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Georgo|György]] Schöpflin''' [djordj ŝopflin], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Schöpflin György [[Andreo|András]]''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]], [[politologo]], [[politikisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia [[avo]] estis [[Aladár Schöpflin]]; lia patro estis [[Gyula Schöpflin]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM98368;jsessionid=4CF4785E34BA830FAF32AC83D99C2E18 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=690192&date=2026-06-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1939|11|24}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|2021|11|19}}. == Biografio == Familio de {{Paĝonomo}} miĝris al [[Britio]] en 1950, la juna György akiris juran diplomon en [[Universitato de Glasgovo]] en [[1962]], poste li studis jaron en [[Kolegio de Eŭropo]]. Post siaj studoj li laboris en esplorinstituto pri internaciaj rilatoj [[:en:Chatham House]], inter 1967 kaj 1976 li estis ĵurnalisto de [[BBC]], poste li instruis en [[London School of Economics]], ekde 1994 en [[:en:UCL School of Slavonic and East European Studies]]. Lia esplorkampo estis la naciismo kaj nacia identeco, same kiel la problemoj kaj rilatoj de naciaj malplimultoj. Li aliĝis al [[Fidesz]] en 2003, jaron poste li hejmenvenis al Hungario. Samtempe li estis elektita membro de [[Eŭropa Parlamento]], kiun li tenis ĝis 2019. Lia edzino naskis tri filinojn. Li ricevis premiojn inter 1996-2019. == Elektitaj kontribuoj == * ''The Soviet Union and Eastern Europe: A Handbook'' (redaktoro, 1970) * ''Hungary between Prosperity and Crisis'' (1982) * ''Politics in Eastern Europe 1945-1992'' (1993) * ''A modern nemzet'' (2003) * ''Politika, illúziók, téveszmék'' (2015) * ''The European polis'' (2021, hungare jam en 2020) == Fontoj == * [https://ma7.sk/hethatar/meghalt-schopflin-gyorgy biografio hungare kun foto] * [https://ejkk.uni-nke.hu/hirek/2021/11/21/elhunyt-schopflin-gyorgy biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Schopflin Gyorgy}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj politologoj]] [[Kategorio:Hungaraj politikistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] [[Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Hungario]] {{Portalstrio|Biografio}} odaxmgva47e8buhpixoejbvb8i5fgn7 Lee Miller 0 947168 9405943 2026-06-18T05:11:16Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Lee Miller]] al [[Lee Miller (esperantisto)]] 9405943 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Lee Miller (esperantisto)]] lligjjn0oj8tra2egtsy6d2w2kf7pbj 9405946 9405943 2026-06-18T05:15:28Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359136472|Lee Miller]]" 9405946 wikitext text/x-wiki '''Elizabeto''' " '''Lee''' " '''MILLER, Lordino Penrose''' (naskiĝis 23-a de aprilo 1907 en [[Poughkeepsie]], [[Novjorkio]] – mortis la 21-an de julio 1977 en Chiddingly, [[Britio]]) estis usona fotisto kaj fotoĵurnalisto. Miller estis modomodelo en Novjorko en la 1920-aj jaroj antaŭ ol iri al Parizo, kie li fariĝis modo- kaj [[Fotoarto|belarto-fotisto]]. Dum la [[Dua Mondmilito]], ŝi estis militfotisto kaj korespondanto por la revuo ''[[Vogue]]'', raportante pri eventoj kiel la [[Blitz|Londona Fulmmilito]], la [[liberigo de Parizo]] kaj la [[Naziaj koncentrejoj|koncentrejoj]] ĉe [[Buchenwald]] kaj [[Koncentrejo Dachau|Dachau]]. <ref name="2015-09-19 Guardian2">{{cite news|last=Cooke|first=Rachel|author-link1=Rachel Cooke|date=October 19, 2015|title=Women at war: Lee Miller exhibition includes unseen images of conflict|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|url-status=live|newspaper=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823042805/https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|archive-date=August 23, 2023|access-date=March 14, 2024|quote=A new Imperial War Museum show explores women's wartime experience – and reveals the spirit and determination behind the photographer's reportage.}}</ref> Estante virino, al Miller longe oni neis rekonon kiel artisto memstare, sed la malkovro kaj reklamado de ŝia verko fare de ŝia filo establis ŝian reputacion kiel arta kaj militfotisto. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2024|title=Lee Miller {{!}} Biography, Photography, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Lee-Miller|access-date=May 8, 2024|website=Britannica.com}}</ref> * [http://www.leemiller.co.uk/ Oficiala retejo de la arkivoj de Lee Miller] * [https://www.moma.org/interactives/objectphoto/artists/24515.html Lee Miller: kronologio de artistoj] [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] * [https://www.farleyshouseandgallery.co.uk/ Oficiala retejo de ''Farleys House kaj Gallery''] * {{cite news|last=Cosslett|first=Rhiannon Lucy|author-link=Rhiannon Lucy Cosslett|title='Picasso nearly fell over backwards when he saw her' – Lee Miller's son on their intense relationship|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/sep/05/picasso-lee-miller-son-nazis-muse|newspaper=[[The Guardian]]|date=September 5, 2022}}- artikolo diskutanta la rilaton inter Miller kaj Picasso. * [https://www.leemillerresearchguide.com/ Lee Miller esplorgvidilo] - proponante novan perspektivon pri la rakonto de Lee Miller. [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] [[Kategorio:Usonaj fotoĵurnalistoj]] [[Kategorio:Usonaj superrealismaj artistoj]] 9389to7eu2f5go3nt0zcqmiih6ixuho 9405947 9405946 2026-06-18T05:16:11Z Sj1mor 12103 9405947 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Elizabeto''' " '''Lee''' " '''MILLER, Lordino Penrose''' (naskiĝis 23-a de aprilo 1907 en [[Poughkeepsie]], [[Novjorkio]] – mortis la 21-an de julio 1977 en Chiddingly, [[Britio]]) estis usona fotisto kaj fotoĵurnalisto. Miller estis modomodelo en Novjorko en la 1920-aj jaroj antaŭ ol iri al Parizo, kie li fariĝis modo- kaj [[Fotoarto|belarto-fotisto]]. Dum la [[Dua Mondmilito]], ŝi estis militfotisto kaj korespondanto por la revuo ''[[Vogue]]'', raportante pri eventoj kiel la [[Blitz|Londona Fulmmilito]], la [[liberigo de Parizo]] kaj la [[Naziaj koncentrejoj|koncentrejoj]] ĉe [[Buchenwald]] kaj [[Koncentrejo Dachau|Dachau]]. <ref name="2015-09-19 Guardian2">{{cite news|last=Cooke|first=Rachel|author-link1=Rachel Cooke|date=October 19, 2015|title=Women at war: Lee Miller exhibition includes unseen images of conflict|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|url-status=live|newspaper=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823042805/https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|archive-date=August 23, 2023|access-date=March 14, 2024|quote=A new Imperial War Museum show explores women's wartime experience – and reveals the spirit and determination behind the photographer's reportage.}}</ref> Estante virino, al Miller longe oni neis rekonon kiel artisto memstare, sed la malkovro kaj reklamado de ŝia verko fare de ŝia filo establis ŝian reputacion kiel arta kaj militfotisto. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2024|title=Lee Miller {{!}} Biography, Photography, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Lee-Miller|access-date=May 8, 2024|website=Britannica.com}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.leemiller.co.uk/ Oficiala retejo de la arkivoj de Lee Miller] * [https://www.moma.org/interactives/objectphoto/artists/24515.html Lee Miller: kronologio de artistoj] [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] * [https://www.farleyshouseandgallery.co.uk/ Oficiala retejo de ''Farleys House kaj Gallery''] * {{cite news|last=Cosslett|first=Rhiannon Lucy|author-link=Rhiannon Lucy Cosslett|title='Picasso nearly fell over backwards when he saw her' – Lee Miller's son on their intense relationship|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/sep/05/picasso-lee-miller-son-nazis-muse|newspaper=[[The Guardian]]|date=September 5, 2022}}- artikolo diskutanta la rilaton inter Miller kaj Picasso. * [https://www.leemillerresearchguide.com/ Lee Miller esplorgvidilo] - proponante novan perspektivon pri la rakonto de Lee Miller. {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] [[Kategorio:Usonaj fotoĵurnalistoj]] [[Kategorio:Usonaj superrealismaj artistoj]] 6srzopqddmsp4vcbq7hy8kiy584phud 9405948 9405947 2026-06-18T05:17:36Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9405948 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Elizabeto''' " '''Lee''' " '''MILLER, Lordino Penrose''' (naskiĝis 23-a de aprilo 1907 en [[Poughkeepsie]], [[Novjorkio]] – mortis la 21-an de julio 1977 en Chiddingly, [[Britio]]) estis usona fotisto kaj fotoĵurnalisto. Miller estis modomodelo en Novjorko en la 1920-aj jaroj antaŭ ol iri al Parizo, kie li fariĝis modo- kaj [[Fotoarto|belarto-fotisto]]. Dum la [[Dua Mondmilito]], ŝi estis militfotisto kaj korespondanto por la revuo ''[[Vogue]]'', raportante pri eventoj kiel la [[Blitz|Londona Fulmmilito]], la [[liberigo de Parizo]] kaj la [[Naziaj koncentrejoj|koncentrejoj]] ĉe [[Buchenwald]] kaj [[Koncentrejo Dachau|Dachau]]. <ref name="2015-09-19 Guardian2">{{cite news|last=Cooke|first=Rachel|author-link1=Rachel Cooke|date=October 19, 2015|title=Women at war: Lee Miller exhibition includes unseen images of conflict|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|url-status=live|newspaper=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823042805/https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|archive-date=August 23, 2023|access-date=March 14, 2024|quote=A new Imperial War Museum show explores women's wartime experience – and reveals the spirit and determination behind the photographer's reportage.}}</ref> Estante virino, al Miller longe oni neis rekonon kiel artisto memstare, sed la malkovro kaj reklamado de ŝia verko fare de ŝia filo establis ŝian reputacion kiel arta kaj militfotisto. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2024|title=Lee Miller {{!}} Biography, Photography, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Lee-Miller|access-date=May 8, 2024|website=Britannica.com}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.leemiller.co.uk/ Oficiala retejo de la arkivoj de Lee Miller] * [https://www.moma.org/interactives/objectphoto/artists/24515.html Lee Miller: kronologio de artistoj] [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] * [https://www.farleyshouseandgallery.co.uk/ Oficiala retejo de ''Farleys House kaj Gallery''] * {{cite news|last=Cosslett|first=Rhiannon Lucy|author-link=Rhiannon Lucy Cosslett|title='Picasso nearly fell over backwards when he saw her' – Lee Miller's son on their intense relationship|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/sep/05/picasso-lee-miller-son-nazis-muse|newspaper=[[The Guardian]]|date=la 5-an de septembro 2022}}- artikolo diskutanta la rilaton inter Miller kaj Picasso. * [https://www.leemillerresearchguide.com/ Lee Miller esplorgvidilo] - proponante novan perspektivon pri la rakonto de Lee Miller. {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] [[Kategorio:Usonaj fotoĵurnalistoj]] [[Kategorio:Usonaj superrealismaj artistoj]] g94jo3s4c10x34ri0au6ae8utdigcaf 9405966 9405948 2026-06-18T05:31:34Z Sj1mor 12103 9405966 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Elizabeto''' " '''Lee''' " '''MILLER, Lordino Penrose''' (naskiĝis 23-a de aprilo 1907 en [[Poughkeepsie]], [[Novjorkio]] – mortis la 21-an de julio 1977 en Chiddingly, [[Britio]]) estis usona fotisto kaj fotoĵurnalisto. Miller estis modomodelo en Novjorko en la 1920-aj jaroj antaŭ ol translokiĝi al Parizo, kie ŝi fariĝis modo- kaj [[Fotoarto|belarto-fotisto]]. Dum la [[Dua Mondmilito]], ŝi estis [[militfotisto]] kaj [[Korespondisto|korespondanto]] por la revuo ''[[Vogue]]'', raportante pri eventoj kiel la [[Blitz|Londona Fulmmilito]], la [[liberigo de Parizo]] kaj la liberigo de [[Naziaj koncentrejoj|koncentrejoj]] ĉe [[Buchenwald]] kaj [[Koncentrejo Dachau|Dachau]]. <ref name="2015-09-19 Guardian2">{{cite news|last=Cooke|first=Rachel|author-link1=Rachel Cooke|date=October 19, 2015|title=Women at war: Lee Miller exhibition includes unseen images of conflict|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|url-status=live|newspaper=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823042805/https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|archive-date=August 23, 2023|access-date=March 14, 2024|quote=A new Imperial War Museum show explores women's wartime experience – and reveals the spirit and determination behind the photographer's reportage.}}</ref> Estante virino, al Miller longe oni neis rekonon kiel [[artisto]] memstare, sed la malkovro kaj reklamado de ŝia verko fare de ŝia filo establis ŝian reputacion kiel arta fotisto kaj militfotisto. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2024|title=Lee Miller {{!}} Biography, Photography, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Lee-Miller|access-date=May 8, 2024|website=Britannica.com}}</ref> Ŝiaj fotoj estas konsiderataj inter la plej gravaj fotografiaj verkoj de la 20-a jarcento. Ŝiaj mem-enscenigitaj fotoj en la bankuvo de [[Hitler]] en 1945, kreitaj kun David E. Scherman kaj konataj kiel "Lee Miller en la Bankuvo de Hitler", estas inter ŝiaj plej famaj verkoj. Miller estas konsiderata "ikono de ina memdetermino kaj sentima pioniro." <ref>scr: [https://www.deutschlandfunkkultur.de/lee-miller-supermodel-fotografin-kriegsreporterin-100.html ''Fotografin Lee Miller. Zehn Leben in einem''.] In: ''[[Deutschlandfunk Kultur]]'', 24. September 2024. Abgerufen am 18. Mai 2025.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.leemiller.co.uk/ Oficiala retejo de la arkivoj de Lee Miller] * [https://www.moma.org/interactives/objectphoto/artists/24515.html Lee Miller: kronologio de artistoj] [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] * [https://www.farleyshouseandgallery.co.uk/ Oficiala retejo de ''Farleys House kaj Gallery''] * {{cite news|last=Cosslett|first=Rhiannon Lucy|author-link=Rhiannon Lucy Cosslett|title='Picasso nearly fell over backwards when he saw her' – Lee Miller's son on their intense relationship|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/sep/05/picasso-lee-miller-son-nazis-muse|newspaper=[[The Guardian]]|date=la 5-an de septembro 2022}}- artikolo diskutanta la rilaton inter Miller kaj Picasso. * [https://www.leemillerresearchguide.com/ Lee Miller esplorgvidilo] - proponante novan perspektivon pri la rakonto de Lee Miller. {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] [[Kategorio:Usonaj fotoĵurnalistoj]] [[Kategorio:Usonaj superrealismaj artistoj]] algq7kcooq99c6b5k3fw1fmb9e5kq1y 9405983 9405966 2026-06-18T05:48:07Z Moldur 2507 9405983 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Lee Miller (esperantisto)}} {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Elizabeto''' " '''Lee''' " '''MILLER, Lordino Penrose''' (naskiĝis 23-a de aprilo 1907 en [[Poughkeepsie]], [[Novjorkio]] – mortis la 21-an de julio 1977 en Chiddingly, [[Britio]]) estis usona fotisto kaj fotoĵurnalisto. Miller estis modomodelo en Novjorko en la 1920-aj jaroj antaŭ ol translokiĝi al Parizo, kie ŝi fariĝis modo- kaj [[Fotoarto|belarto-fotisto]]. Dum la [[Dua Mondmilito]], ŝi estis [[militfotisto]] kaj [[Korespondisto|korespondanto]] por la revuo ''[[Vogue]]'', raportante pri eventoj kiel la [[Blitz|Londona Fulmmilito]], la [[liberigo de Parizo]] kaj la liberigo de [[Naziaj koncentrejoj|koncentrejoj]] ĉe [[Buchenwald]] kaj [[Koncentrejo Dachau|Dachau]]. <ref name="2015-09-19 Guardian2">{{cite news|last=Cooke|first=Rachel|author-link1=Rachel Cooke|date=October 19, 2015|title=Women at war: Lee Miller exhibition includes unseen images of conflict|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|url-status=live|newspaper=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823042805/https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/19/lee-miller-a-womans-war-exhibition-imperial-war-museum-second-world-war-dachau-hitler|archive-date=August 23, 2023|access-date=March 14, 2024|quote=A new Imperial War Museum show explores women's wartime experience – and reveals the spirit and determination behind the photographer's reportage.}}</ref> Estante virino, al Miller longe oni neis rekonon kiel [[artisto]] memstare, sed la malkovro kaj reklamado de ŝia verko fare de ŝia filo establis ŝian reputacion kiel arta fotisto kaj militfotisto. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2024|title=Lee Miller {{!}} Biography, Photography, & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Lee-Miller|access-date=May 8, 2024|website=Britannica.com}}</ref> Ŝiaj fotoj estas konsiderataj inter la plej gravaj fotografiaj verkoj de la 20-a jarcento. Ŝiaj mem-enscenigitaj fotoj en la bankuvo de [[Hitler]] en 1945, kreitaj kun David E. Scherman kaj konataj kiel "Lee Miller en la Bankuvo de Hitler", estas inter ŝiaj plej famaj verkoj. Miller estas konsiderata "ikono de ina memdetermino kaj sentima pioniro." <ref>scr: [https://www.deutschlandfunkkultur.de/lee-miller-supermodel-fotografin-kriegsreporterin-100.html ''Fotografin Lee Miller. Zehn Leben in einem''.] In: ''[[Deutschlandfunk Kultur]]'', 24. September 2024. Abgerufen am 18. Mai 2025.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.leemiller.co.uk/ Oficiala retejo de la arkivoj de Lee Miller] * [https://www.moma.org/interactives/objectphoto/artists/24515.html Lee Miller: kronologio de artistoj] [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] * [https://www.farleyshouseandgallery.co.uk/ Oficiala retejo de ''Farleys House kaj Gallery''] * {{cite news|last=Cosslett|first=Rhiannon Lucy|author-link=Rhiannon Lucy Cosslett|title='Picasso nearly fell over backwards when he saw her' – Lee Miller's son on their intense relationship|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/sep/05/picasso-lee-miller-son-nazis-muse|newspaper=[[The Guardian]]|date=la 5-an de septembro 2022}}- artikolo diskutanta la rilaton inter Miller kaj Picasso. * [https://www.leemillerresearchguide.com/ Lee Miller esplorgvidilo] - proponante novan perspektivon pri la rakonto de Lee Miller. {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Lee}} [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] [[Kategorio:Usonaj fotoĵurnalistoj]] [[Kategorio:Usonaj superrealismaj artistoj]] esrkxtghh0qa0ug84cmyvhxda0utd74 Jonny Lee Miller 0 947169 9405967 2026-06-18T05:35:02Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359154451|Jonny Lee Miller]]" 9405967 wikitext text/x-wiki '''Jonathan Lee MILLER''' (naskita la 15-an de novembro 1972) <ref>{{Cite web|last=Mike Rose|first=cleveland com|date=15 November 2023|title=Famous birthdays list for November 15, 2023 includes celebrities Winston Duke, Shailene Woodley|url=https://www.cleveland.com/entertainment/2023/11/famous-birthdays-list-for-november-15-2023-includes-celebrities-winston-duke-shailene-woodley.html|access-date=27 July 2024|website=cleveland|language=en}}</ref> estas angla aktoro. Li atingis fruan sukceson pro sia portretado de Simon "Sick Boy" Williamson en la malhela komedi-drama filmo ''Trainspotting'' (1996) kaj kiel Dade Murphy en ''Hackers'' (1995), poste gajnante plian kritikan rekonon pro siaj aktoradoj en ''Afterglow'' (1997), ''[[Mansfield Park (1999)|Mansfield Park]]'' (1999), ''Mindhunters'' (2004), ''The Flying Scotsman'' (2006), ''Endgame'' (2009), kaj ''T2 Trainspotting'' (2017). Pro ''The Flying Scotsman'' li ricevis nomumon de la London Film Critics' Circle por Aktoro de la Jaro. <ref name="UTA2">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jonny-lee-miller-signs-uta-679216|title=Jonny Lee Miller Signs With UTA|newspaper=The Hollywood Reporter|first=Rebecca|last=Sun|date=11 February 2014|access-date=17 February 2014}}</ref> Li ankaŭ estis parto de la ĉefa rolantaro en la filmoj ''Melinda and Melinda'' (2004), ''Dark Shadows'' (2012), kaj ''Byzantium'' (2013). Li aperis en pluraj teatraj produktadoj, plej precipe ''After Miss Julie'' kaj ''Frankenstein'', ĉi-lasta el kiuj gajnis al li Olivier Award por Plej Bona Aktoro. <ref name="Olivier Awards2">{{Cite web|url=http://www.hypable.com/2012/04/16/benedict-cumberbatch-and-jonny-lee-miller-win-joint-olivier-award/|title=Benedict Cumberbatch and Jonny Lee Miller win joint Olivier award|publisher=Hypable|first=Harri|last=Sargeant|access-date=17 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301190829/http://www.hypable.com/2012/04/16/benedict-cumberbatch-and-jonny-lee-miller-win-joint-olivier-award/|archive-date=1 March 2014|url-status=dead|date=16 April 2012}}</ref> Miller ĉefrolis kiel la titolrolulo en la komedia dramo ''Eli Stone'' de [[American Broadcasting Company|ABC]], pro kiu li ricevis nomumon por la Satellite Award por Plej Bona Aktoro. Sekvis alia ĉefrolo en la [[Historia dramo|kostuma dramo]] ''Emma'' de [[BBC]] kaj subtena rolo kiel Jordan Chase en la kvina sezono de la [[Showtime]] dramo ''[[Dexter (Televidserio)|Dexter]]''. De 2012 ĝis 2019, li ĉefrolis kiel moderna versio de [[Ŝerloko Holmso|Sherlock Holmes]] en la krimdramo ''Elementary'' de [[Columbia Broadcasting System|CBS]], kiu gajnis al li lian duan nomumon por la Satellite Award por Plej Bona Aktoro. <ref name="Satellite Awards List2">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/satellite-awards-nominates-10-films-396865|title=Satellite Awards Nominates 10 Films for Best Motion Picture|publisher=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=3 December 2012|access-date=17 February 2014}}</ref> En 2022, li ludis la britan ĉefministron [[John Major]] en la kvina sezono de la historia dramo ''The Crown'' [[Netflix|de Netflix]]. * {{IBDB nomo}} * {{IMDb nomo|1538}} [[Kategorio:Anglaj aktoroj]] 2bhdtc5u21lmsi01gfqgvlxpkx4fcvp 9405971 9405967 2026-06-18T05:37:09Z Sj1mor 12103 9405971 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro|priskribo=}} '''Jonathan Lee MILLER''' (naskita la 15-an de novembro 1972) <ref>{{Cite web|last=Mike Rose|first=cleveland com|date=15 November 2023|title=Famous birthdays list for November 15, 2023 includes celebrities Winston Duke, Shailene Woodley|url=https://www.cleveland.com/entertainment/2023/11/famous-birthdays-list-for-november-15-2023-includes-celebrities-winston-duke-shailene-woodley.html|access-date=27 July 2024|website=cleveland|language=en}}</ref> estas angla aktoro. Li atingis fruan sukceson pro sia portretado de Simon "Sick Boy" Williamson en la malhela komedi-drama filmo ''Trainspotting'' (1996) kaj kiel Dade Murphy en ''Hackers'' (1995), poste gajnante plian kritikan rekonon pro siaj aktoradoj en ''Afterglow'' (1997), ''[[Mansfield Park (1999)|Mansfield Park]]'' (1999), ''Mindhunters'' (2004), ''The Flying Scotsman'' (2006), ''Endgame'' (2009), kaj ''T2 Trainspotting'' (2017). Pro ''The Flying Scotsman'' li ricevis nomumon de la London Film Critics' Circle por Aktoro de la Jaro. <ref name="UTA2">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jonny-lee-miller-signs-uta-679216|title=Jonny Lee Miller Signs With UTA|newspaper=The Hollywood Reporter|first=Rebecca|last=Sun|date=11 February 2014|access-date=17 February 2014}}</ref> Li ankaŭ estis parto de la ĉefa rolantaro en la filmoj ''Melinda and Melinda'' (2004), ''Dark Shadows'' (2012), kaj ''Byzantium'' (2013). Li aperis en pluraj teatraj produktadoj, plej precipe ''After Miss Julie'' kaj ''Frankenstein'', ĉi-lasta el kiuj gajnis al li Olivier Award por Plej Bona Aktoro. <ref name="Olivier Awards2">{{Cite web|url=http://www.hypable.com/2012/04/16/benedict-cumberbatch-and-jonny-lee-miller-win-joint-olivier-award/|title=Benedict Cumberbatch and Jonny Lee Miller win joint Olivier award|publisher=Hypable|first=Harri|last=Sargeant|access-date=17 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301190829/http://www.hypable.com/2012/04/16/benedict-cumberbatch-and-jonny-lee-miller-win-joint-olivier-award/|archive-date=1 March 2014|url-status=dead|date=16 April 2012}}</ref> Miller ĉefrolis kiel la titolrolulo en la komedia dramo ''Eli Stone'' de [[American Broadcasting Company|ABC]], pro kiu li ricevis nomumon por la Satellite Award por Plej Bona Aktoro. Sekvis alia ĉefrolo en la [[Historia dramo|kostuma dramo]] ''Emma'' de [[BBC]] kaj subtena rolo kiel Jordan Chase en la kvina sezono de la [[Showtime]] dramo ''[[Dexter (Televidserio)|Dexter]]''. De 2012 ĝis 2019, li ĉefrolis kiel moderna versio de [[Ŝerloko Holmso|Sherlock Holmes]] en la krimdramo ''Elementary'' de [[Columbia Broadcasting System|CBS]], kiu gajnis al li lian duan nomumon por la Satellite Award por Plej Bona Aktoro. <ref name="Satellite Awards List2">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/satellite-awards-nominates-10-films-396865|title=Satellite Awards Nominates 10 Films for Best Motion Picture|publisher=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=3 December 2012|access-date=17 February 2014}}</ref> En 2022, li ludis la britan ĉefministron [[John Major]] en la kvina sezono de la historia dramo ''The Crown'' de [[Netflix]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IBDB nomo}} * {{IMDb nomo|1538}} {{Ĝermo|Aktoro}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Jonny Lee}} [[Kategorio:Anglaj aktoroj]] fd6uduo4hzzh8kcw4ow0vxvig3cf1pi 9405972 9405971 2026-06-18T05:38:17Z Sj1mor 12103 9405972 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro|priskribo=}} '''Jonathan Lee MILLER''' (naskita la 15-an de novembro 1972 en [[Kingston upon Thames]], [[Londono]]) <ref>{{Cite web|last=Mike Rose|first=cleveland com|date=15 November 2023|title=Famous birthdays list for November 15, 2023 includes celebrities Winston Duke, Shailene Woodley|url=https://www.cleveland.com/entertainment/2023/11/famous-birthdays-list-for-november-15-2023-includes-celebrities-winston-duke-shailene-woodley.html|access-date=27 July 2024|website=cleveland|language=en}}</ref> estas angla aktoro. Li atingis fruan sukceson pro sia portretado de Simon "Sick Boy" Williamson en la malhela komedi-drama filmo ''Trainspotting'' (1996) kaj kiel Dade Murphy en ''Hackers'' (1995), poste gajnante plian kritikan rekonon pro siaj aktoradoj en ''Afterglow'' (1997), ''[[Mansfield Park (1999)|Mansfield Park]]'' (1999), ''Mindhunters'' (2004), ''The Flying Scotsman'' (2006), ''Endgame'' (2009), kaj ''T2 Trainspotting'' (2017). Pro ''The Flying Scotsman'' li ricevis nomumon de la London Film Critics' Circle por Aktoro de la Jaro. <ref name="UTA2">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jonny-lee-miller-signs-uta-679216|title=Jonny Lee Miller Signs With UTA|newspaper=The Hollywood Reporter|first=Rebecca|last=Sun|date=11 February 2014|access-date=17 February 2014}}</ref> Li ankaŭ estis parto de la ĉefa rolantaro en la filmoj ''Melinda and Melinda'' (2004), ''Dark Shadows'' (2012), kaj ''Byzantium'' (2013). Li aperis en pluraj teatraj produktadoj, plej precipe ''After Miss Julie'' kaj ''Frankenstein'', ĉi-lasta el kiuj gajnis al li Olivier Award por Plej Bona Aktoro. <ref name="Olivier Awards2">{{Cite web|url=http://www.hypable.com/2012/04/16/benedict-cumberbatch-and-jonny-lee-miller-win-joint-olivier-award/|title=Benedict Cumberbatch and Jonny Lee Miller win joint Olivier award|publisher=Hypable|first=Harri|last=Sargeant|access-date=17 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301190829/http://www.hypable.com/2012/04/16/benedict-cumberbatch-and-jonny-lee-miller-win-joint-olivier-award/|archive-date=1 March 2014|url-status=dead|date=16 April 2012}}</ref> Miller ĉefrolis kiel la titolrolulo en la komedia dramo ''Eli Stone'' de [[American Broadcasting Company|ABC]], pro kiu li ricevis nomumon por la Satellite Award por Plej Bona Aktoro. Sekvis alia ĉefrolo en la [[Historia dramo|kostuma dramo]] ''Emma'' de [[BBC]] kaj subtena rolo kiel Jordan Chase en la kvina sezono de la [[Showtime]] dramo ''[[Dexter (Televidserio)|Dexter]]''. De 2012 ĝis 2019, li ĉefrolis kiel moderna versio de [[Ŝerloko Holmso|Sherlock Holmes]] en la krimdramo ''Elementary'' de [[Columbia Broadcasting System|CBS]], kiu gajnis al li lian duan nomumon por la Satellite Award por Plej Bona Aktoro. <ref name="Satellite Awards List2">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/satellite-awards-nominates-10-films-396865|title=Satellite Awards Nominates 10 Films for Best Motion Picture|publisher=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=3 December 2012|access-date=17 February 2014}}</ref> En 2022, li ludis la britan ĉefministron [[John Major]] en la kvina sezono de la historia dramo ''The Crown'' de [[Netflix]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IBDB nomo}} * {{IMDb nomo|1538}} {{Ĝermo|Aktoro}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Jonny Lee}} [[Kategorio:Anglaj aktoroj]] ey6qo0r1gk87pg1dzeblswuij1quo5i Jonathan Lee Miller 0 947170 9405969 2026-06-18T05:35:25Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Jonny Lee Miller]] 9405969 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Jonny Lee Miller]] 67z15ix3x68t50nzfinoe9vq9wtcnng Cindy Sherman 0 947171 9405973 2026-06-18T05:40:24Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1357435649|Cindy Sherman]]" 9405973 wikitext text/x-wiki '''Cynthia Morris SHERMAN''' (naskita la 19-an de januaro 1954 en [[Glen Ridge]], [[Nov-Ĵerzejo]]) <ref name="moma2">{{Cite web|title=Cindy Sherman|url=https://www.britannica.com/biography/Cindy-Sherman|access-date=April 11, 2024|website=Encyclopædia Britannica|language=}}</ref> estas usona [[Artisto|artistino]], kies verko konsistas ĉefe el [[Foto|fotografiaj]] [[Memportreto|memportretoj]], prezentante sin en multaj malsamaj kuntekstoj kaj kiel diversaj imagitaj roluloj. Ŝia pioniriga verko ofte estas konsiderata la kolekto ''Untitled Film Stills'', serio de 70 nigrablankaj fotoj de ŝi mem elvokantaj tipajn virinajn rolojn en [[Ludarto|spektakla]] amaskomunikilaro (precipe artkinejaj filmoj kaj popularaj [[B filmo|B-filmoj]]). * [https://youtube.com/watch?v=239_BLVToB8&t=1s Video pri ''Sennomaj Filmbildoj'' kaj amaskomunikilaj prezentoj] [[Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] 32grr6s92m2t0sskfazs6146046i1uy 9405974 9405973 2026-06-18T05:41:01Z Sj1mor 12103 9405974 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Cynthia Morris SHERMAN''' (naskita la 19-an de januaro 1954 en [[Glen Ridge]], [[Nov-Ĵerzejo]]) <ref name="moma2">{{Cite web|title=Cindy Sherman|url=https://www.britannica.com/biography/Cindy-Sherman|access-date=April 11, 2024|website=Encyclopædia Britannica|language=}}</ref> estas usona [[Artisto|artistino]], kies verko konsistas ĉefe el [[Foto|fotografiaj]] [[Memportreto|memportretoj]], prezentante sin en multaj malsamaj kuntekstoj kaj kiel diversaj imagitaj roluloj. Ŝia pioniriga verko ofte estas konsiderata la kolekto ''Untitled Film Stills'', serio de 70 nigrablankaj fotoj de ŝi mem elvokantaj tipajn virinajn rolojn en [[Ludarto|spektakla]] amaskomunikilaro (precipe artkinejaj filmoj kaj popularaj [[B filmo|B-filmoj]]). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://youtube.com/watch?v=239_BLVToB8&t=1s Video pri ''Sennomaj Filmbildoj'' kaj amaskomunikilaj prezentoj] {{Ĝermo|Fotisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Sherman, Cindy}} [[Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] lj7jxpgcu5cxpl0k3g312a2orzgtfhy 9405981 9405974 2026-06-18T05:46:25Z Sj1mor 12103 9405981 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Cynthia Morris SHERMAN''' (naskita la 19-an de januaro 1954 en [[Glen Ridge]], [[Nov-Ĵerzejo]]) <ref name="moma2">{{Cite web|title=Cindy Sherman|url=https://www.britannica.com/biography/Cindy-Sherman|access-date=April 11, 2024|website=Encyclopædia Britannica|language=}}</ref> estas usona [[Artisto|artistino]], kies verko konsistas ĉefe el [[Foto|fotografiaj]] [[Memportreto|memportretoj]], prezentante sin en multaj malsamaj kuntekstoj kaj kiel diversaj imagitaj roluloj. Ŝia pioniriga verko ofte estas konsiderata la kolekto ''Untitled Film Stills'', serio de 70 nigrablankaj fotoj de ŝi mem elvokantaj tipajn virinajn rolojn en [[Ludarto|spektakla]] amaskomunikilaro (precipe artkinaj filmoj kaj popularaj [[B filmo|B-filmoj]]). Ŝi estas la ricevanto de la [[Wolf-premio pri artoj|Wolf-premio pri arto]] de 2020 pro "redifino de la koncepto de arto farita per fotilo".<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://wolffund.org.il/2020/01/13/cindy-sherman/|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2020-01-20|arkivurl=https://web.archive.org/web/20200113105103/https://wolffund.org.il/2020/01/13/cindy-sherman/|arkivdato=2020-01-13}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://youtube.com/watch?v=239_BLVToB8&t=1s Video pri ''Sennomaj Filmbildoj'' kaj amaskomunikilaj prezentoj] {{Ĝermo|Fotisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Sherman, Cindy}} [[Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj]] [[Kategorio:Usonaj fotistoj]] 7wjel8q4h2sz62a6laexsdec7zr2g2s Aubrey Beardsley 0 947172 9405984 2026-06-18T05:54:00Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359867555|Aubrey Beardsley]]" 9405984 wikitext text/x-wiki '''Aubrey Vincent BEARDSLEY''' / ˈbɪərdzli / BEERDZ - lee BEERDZ; naskiĝis la 21-a de aŭgusto 1872 en [[Brajtono]]{{Streketo}} mortis la16-an de marto 1898 en [[Menton]], [[Francio]]) estis angla artisto, [[ilustristo]] kaj verkisto. Liaj nigraj inkaj desegnaĵoj estis influitaj de japanaj ksilografiaĵoj, kaj prezentis la groteskaĵon, la dekadencon kaj la erotikaĵon. Li estis gvida figuro en la [[Estetikismo|estetika]] movado, kiu ankaŭ inkluzivis [[Oscar Wilde]] kaj [[James Abbott McNeill Whistler|James McNeill Whistler]] . La kontribuo de Beardsley al la disvolviĝo de la [[Secesio (stilo)|Secesio]] kaj [[Afiŝo|afiŝaj]] stiloj estis signifa malgraŭ lia frua morto pro [[tuberkulozo]]. Li estas unu el la gravaj figuroj de la Moderna Stilo . [[Dosiero:Blanche_Beardsley.jpg|eta|''Aubrey Beardsley'' de [[Jacques Émile Blanche|Jacques-Émile Blanche]], oleo sur kanvaso, 1895 ([[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono)]] [[Dosiero:Beardsley-peacockskirt.PNG|maldekstra|eta|''La pavojupo'', 1893]] == Galerio == <gallery mode="packed" widths="100" heights="200"> Dosiero:John+Salome.jpg|alternative=John the Baptist and Salome, 1893–4 (published 1907)| ''[[Johano la Baptisto]] kaj Salomeo'', 1893–4 (publikigita en 1907) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Stomach_Dance.jpg|alternative=The Stomach Dance, 1893–4| ''La stomaka danco'', 1893–4 Dosiero:Salomé-_a_tragedy_in_one_act_pg_79.jpg|alternative=The Dancers Reward, from Salomé: a tragedy in one act (1904)| ''La rekompenco de dancistoj'', el ''Salomé : tragedio en unuakto'' (1904) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Climax.jpg|alternative=The Climax from the illustrations for Salomé, 1893–4| ''La kulmino'' el la ilustraĵoj por ''Salomé'', 1893–4 Dosiero:Der_Puderquast.jpg|alternative=Tailpiece or Cul de Lampe, cover for Wilde's Salomé, 1893–4| Postaĵo aŭ ''Cul de Lampe'', kovro por ''Salomé'' de Wilde, 1893-4 Dosiero:How_Morgan_le_Fay_Cave_a_Shield_to_Sir_Tristram.jpg|alternative=How Morgan le Fay gave a Shield to Sir Tristram, 1893| ''Kiel [[Feino Morgane|Morgan le Fay]] donis ŝildon al [[Tristan (mitologio)|Siro Tristram]]'', 1893 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Masquerade.jpg|alternative=Masquerade, cover design for The Yellow Book, vol. 1, 1894| ''Maskerado'', kovrildesegnaĵo por ''La Flava Libro'', volumo 1, 1894 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_1.jpg|alternative=Illustration for Edgar Allan Poe's The Murders in the Rue Morgue, 1894–5| Ilustraĵo por ''[[La murdoj en la Kadavrejo-strato|La murdoj en la strato morgue]]'' de [[Edgar Allan Poe]], 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_3.jpg|alternative=The Fall of the House of Usher, 1894–5| ''[[La falo de Uŝero-domo|La falo de la domo de Uŝer]]'', 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_4.jpg|alternative=Illustration for The Masque of the Red Death, 1894–5| Ilustraĵo por ''La Masko de la Ruĝa Morto'', 1894–5 Dosiero:Venus_between_terminal_gods_beardsley.jpg|alternative=Venus between Terminal Gods, 1895| ''[[Venuso (diino)|Venuso]] inter Finaj Dioj'', 1895 Dosiero:Messalina_and_her_Companion_by_A.Beardsley_(1895,_Tate).jpg|alternative=Messalina and her Companion, Tate Britain, 1895| ''[[Mesalino|Mesalina]] kaj ŝia Kunulo'', Tate Britain, 1895 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Et_in_Arcadia_Ego_(1896).jpg|alternative=Et in Arcadia Ego, 1896| ''Et en Arcadia Ego'', 1896 Dosiero:Beardsley2.jpeg|alternative=The Billet-doux, from The Rape of the Lock by Alexander Pope, 1896| ''La Billet-doux'', el [[La Rabo de la Buklo|''La Rabo de la Buklo'']] de [[Alexander Pope]], 1896 Dosiero:RapeLock7Cave_of_Spleen.jpeg|alternative=The Cave of Spleen, from The Rape of the Lock, 1896| ''La Kaverno de Spleen'', el ''La Forrabo de la Seruro'', 1896 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_driving_of_Cupid_from_the_garden_-_preparatory_drawing_for_the_cover_design_of_'The_Savoy',_no.3..._-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The driving of Cupid from the garden, preparatory drawing for the cover design of The Savoy (no. 3, July 1896)| ''La veturado de [[Amoro (dio)|Kupido]] el la ĝardeno'', prepara desegnaĵo por la kovrildesegnaĵo de ''La Savojo'' (n-ro 3, julio 1896) Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Ali_Baba.jpg|alternative=Cover of One Thousand and One Nights, 1897| Kovrilo de ''[[Mil kaj unu noktoj|Mil kaj Unu Noktoj]]'', 1897 Dosiero:Aubrey_Beardsley_Beardsley_-_Isolde.jpg|alternative=Isolde, illustration in Pan magazine, 1899| ''[[Iseult|Isolde]]'', ilustraĵo en la revuo <nowiki><i id="mwAgQ">Pan</i></nowiki>, 1899 Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Withered_Spring,_NGA_4599.jpg|alternative=Withered Spring, unknown date, National Gallery of Art| ''Velkinta printempo'', nekonata dato, [[Nacia Galerio de Arto]] </gallery> * [https://ab2020.org/ La Aubrey Beardsley Societo] * La [https://ab2020.org/library/ Biblioteko Aubrey Beardsley] kun ciferecigitaj fontoj pri la artisto * BBC Radio 4 Great Lives programo pri Aubrey Beardsley: [https://www.bbc.co.uk/programmes/b01pty45 aŭskultu rete] * La [https://ab2020.org/blog/ blogo de Aubrey Beardsley] kun sciencaj kaj kreivaj kontribuoj * {{Gutenberg author|id=41820|name=Aubrey Beardsley}} * [http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=1248 Verkoj montritaj ĉe la retejo de Art Renewal Center] * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00010.xml&query=beardsley,%20aubrey&query-join=and Kolekto Aubrey Beardsley] Archived ĉe la Centro Harry Ransom ĉe la [[Universitato de Teksaso en Aŭstino]] * [http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm073_main.html Letero de Aubrey Beardsley el la Arkivoj kaj Specialaj Kolektoj de Mount Holyoke College] * [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030005394&view=1up&seq=217&skin=2021 Artikolo pri Aubrey Beardsley en la eldono de aprilo 1895 de ''The Bookman'' (Novjorko)] [[Kategorio:Anglaj romkatolikoj]] [[Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo]] [[Kategorio:Britaj ilustristoj]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj artistoj]] 4ffohrbyajv6a915fgnh0buw7hpzvc3 9405985 9405984 2026-06-18T05:54:49Z Sj1mor 12103 9405985 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Aubrey Vincent BEARDSLEY''' / ˈbɪərdzli / BEERDZ - lee BEERDZ; naskiĝis la 21-a de aŭgusto 1872 en [[Brajtono]] {{streketo}} mortis la16-an de marto 1898 en [[Menton]], [[Francio]]) estis angla artisto, [[ilustristo]] kaj verkisto. Liaj nigraj inkaj desegnaĵoj estis influitaj de japanaj ksilografiaĵoj, kaj prezentis la groteskaĵon, la dekadencon kaj la erotikaĵon. Li estis gvida figuro en la [[Estetikismo|estetika]] movado, kiu ankaŭ inkluzivis [[Oscar Wilde]] kaj [[James Abbott McNeill Whistler|James McNeill Whistler]] . La kontribuo de Beardsley al la disvolviĝo de la [[Secesio (stilo)|Secesio]] kaj [[Afiŝo|afiŝaj]] stiloj estis signifa malgraŭ lia frua morto pro [[tuberkulozo]]. Li estas unu el la gravaj figuroj de la Moderna Stilo . [[Dosiero:Blanche_Beardsley.jpg|eta|''Aubrey Beardsley'' de [[Jacques Émile Blanche|Jacques-Émile Blanche]], oleo sur kanvaso, 1895 ([[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono)]] [[Dosiero:Beardsley-peacockskirt.PNG|dekstra|eta|''La pavojupo'', 1893]] == Galerio == <gallery mode="packed" widths="100" heights="200"> Dosiero:John+Salome.jpg|alternative=John the Baptist and Salome, 1893–4 (published 1907)| ''[[Johano la Baptisto]] kaj Salomeo'', 1893–4 (publikigita en 1907) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Stomach_Dance.jpg|alternative=The Stomach Dance, 1893–4| ''La stomaka danco'', 1893–4 Dosiero:Salomé-_a_tragedy_in_one_act_pg_79.jpg|alternative=The Dancers Reward, from Salomé: a tragedy in one act (1904)| ''La rekompenco de dancistoj'', el ''Salomé : tragedio en unuakto'' (1904) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Climax.jpg|alternative=The Climax from the illustrations for Salomé, 1893–4| ''La kulmino'' el la ilustraĵoj por ''Salomé'', 1893–4 Dosiero:Der_Puderquast.jpg|alternative=Tailpiece or Cul de Lampe, cover for Wilde's Salomé, 1893–4| Postaĵo aŭ ''Cul de Lampe'', kovro por ''Salomé'' de Wilde, 1893-4 Dosiero:How_Morgan_le_Fay_Cave_a_Shield_to_Sir_Tristram.jpg|alternative=How Morgan le Fay gave a Shield to Sir Tristram, 1893| ''Kiel [[Feino Morgane|Morgan le Fay]] donis ŝildon al [[Tristan (mitologio)|Siro Tristram]]'', 1893 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Masquerade.jpg|alternative=Masquerade, cover design for The Yellow Book, vol. 1, 1894| ''Maskerado'', kovrildesegnaĵo por ''La Flava Libro'', volumo 1, 1894 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_1.jpg|alternative=Illustration for Edgar Allan Poe's The Murders in the Rue Morgue, 1894–5| Ilustraĵo por ''[[La murdoj en la Kadavrejo-strato|La murdoj en la strato morgue]]'' de [[Edgar Allan Poe]], 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_3.jpg|alternative=The Fall of the House of Usher, 1894–5| ''[[La falo de Uŝero-domo|La falo de la domo de Uŝer]]'', 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_4.jpg|alternative=Illustration for The Masque of the Red Death, 1894–5| Ilustraĵo por ''La Masko de la Ruĝa Morto'', 1894–5 Dosiero:Venus_between_terminal_gods_beardsley.jpg|alternative=Venus between Terminal Gods, 1895| ''[[Venuso (diino)|Venuso]] inter Finaj Dioj'', 1895 Dosiero:Messalina_and_her_Companion_by_A.Beardsley_(1895,_Tate).jpg|alternative=Messalina and her Companion, Tate Britain, 1895| ''[[Mesalino|Mesalina]] kaj ŝia Kunulo'', Tate Britain, 1895 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Et_in_Arcadia_Ego_(1896).jpg|alternative=Et in Arcadia Ego, 1896| ''Et en Arcadia Ego'', 1896 Dosiero:Beardsley2.jpeg|alternative=The Billet-doux, from The Rape of the Lock by Alexander Pope, 1896| ''La Billet-doux'', el [[La Rabo de la Buklo|''La Rabo de la Buklo'']] de [[Alexander Pope]], 1896 Dosiero:RapeLock7Cave_of_Spleen.jpeg|alternative=The Cave of Spleen, from The Rape of the Lock, 1896| ''La Kaverno de Spleen'', el ''La Forrabo de la Seruro'', 1896 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_driving_of_Cupid_from_the_garden_-_preparatory_drawing_for_the_cover_design_of_'The_Savoy',_no.3..._-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The driving of Cupid from the garden, preparatory drawing for the cover design of The Savoy (no. 3, July 1896)| ''La veturado de [[Amoro (dio)|Kupido]] el la ĝardeno'', prepara desegnaĵo por la kovrildesegnaĵo de ''La Savojo'' (n-ro 3, julio 1896) Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Ali_Baba.jpg|alternative=Cover of One Thousand and One Nights, 1897| Kovrilo de ''[[Mil kaj unu noktoj|Mil kaj Unu Noktoj]]'', 1897 Dosiero:Aubrey_Beardsley_Beardsley_-_Isolde.jpg|alternative=Isolde, illustration in Pan magazine, 1899| ''[[Iseult|Isolde]]'', ilustraĵo en la revuo <nowiki><i id="mwAgQ">Pan</i></nowiki>, 1899 Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Withered_Spring,_NGA_4599.jpg|alternative=Withered Spring, unknown date, National Gallery of Art| ''Velkinta printempo'', nekonata dato, [[Nacia Galerio de Arto]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://ab2020.org/ La Aubrey Beardsley Societo] * La [https://ab2020.org/library/ Biblioteko Aubrey Beardsley] kun ciferecigitaj fontoj pri la artisto * BBC Radio 4 Great Lives programo pri Aubrey Beardsley: [https://www.bbc.co.uk/programmes/b01pty45 aŭskultu rete] * La [https://ab2020.org/blog/ blogo de Aubrey Beardsley] kun sciencaj kaj kreivaj kontribuoj * {{Gutenberg author|id=41820|name=Aubrey Beardsley}} * [http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=1248 Verkoj montritaj ĉe la retejo de Art Renewal Center] * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00010.xml&query=beardsley,%20aubrey&query-join=and Kolekto Aubrey Beardsley] Archived ĉe la Centro Harry Ransom ĉe la [[Universitato de Teksaso en Aŭstino]] * [http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm073_main.html Letero de Aubrey Beardsley el la Arkivoj kaj Specialaj Kolektoj de Mount Holyoke College] * [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030005394&view=1up&seq=217&skin=2021 Artikolo pri Aubrey Beardsley en la eldono de aprilo 1895 de ''The Bookman'' (Novjorko)] {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Beardsley, Aubrey}} [[Kategorio:Anglaj romkatolikoj]] [[Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo]] [[Kategorio:Britaj ilustristoj]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj artistoj]] 9msgtaa37if2m017wiiu6ik43e6vfbq 9405986 9405985 2026-06-18T05:55:20Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9405986 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Aubrey Vincent BEARDSLEY''' / ˈbɪərdzli / BEERDZ - lee BEERDZ; naskiĝis la 21-a de aŭgusto 1872 en [[Brajtono]] {{streketo}} mortis la16-an de marto 1898 en [[Menton]], [[Francio]]) estis angla artisto, [[ilustristo]] kaj verkisto. Liaj nigraj inkaj desegnaĵoj estis influitaj de japanaj ksilografiaĵoj, kaj prezentis la groteskaĵon, la dekadencon kaj la erotikaĵon. Li estis gvida figuro en la [[Estetikismo|estetika]] movado, kiu ankaŭ inkluzivis [[Oscar Wilde]] kaj [[James Abbott McNeill Whistler|James McNeill Whistler]] . La kontribuo de Beardsley al la disvolviĝo de la [[Secesio (stilo)|Secesio]] kaj [[Afiŝo|afiŝaj]] stiloj estis signifa malgraŭ lia frua morto pro [[tuberkulozo]]. Li estas unu el la gravaj figuroj de la Moderna Stilo . [[Dosiero:Blanche_Beardsley.jpg|eta|''Aubrey Beardsley'' de [[Jacques Émile Blanche|Jacques-Émile Blanche]], oleo sur kanvaso, 1895 ([[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono)]] [[Dosiero:Beardsley-peacockskirt.PNG|dekstra|eta|''La pavojupo'', 1893]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:John+Salome.jpg|alternative=John the Baptist and Salome, 1893–4 (published 1907)| ''[[Johano la Baptisto]] kaj Salomeo'', 1893–4 (publikigita en 1907) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Stomach_Dance.jpg|alternative=The Stomach Dance, 1893–4| ''La stomaka danco'', 1893–4 Dosiero:Salomé-_a_tragedy_in_one_act_pg_79.jpg|alternative=The Dancers Reward, from Salomé: a tragedy in one act (1904)| ''La rekompenco de dancistoj'', el ''Salomé : tragedio en unuakto'' (1904) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Climax.jpg|alternative=The Climax from the illustrations for Salomé, 1893–4| ''La kulmino'' el la ilustraĵoj por ''Salomé'', 1893–4 Dosiero:Der_Puderquast.jpg|alternative=Tailpiece or Cul de Lampe, cover for Wilde's Salomé, 1893–4| Postaĵo aŭ ''Cul de Lampe'', kovro por ''Salomé'' de Wilde, 1893-4 Dosiero:How_Morgan_le_Fay_Cave_a_Shield_to_Sir_Tristram.jpg|alternative=How Morgan le Fay gave a Shield to Sir Tristram, 1893| ''Kiel [[Feino Morgane|Morgan le Fay]] donis ŝildon al [[Tristan (mitologio)|Siro Tristram]]'', 1893 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Masquerade.jpg|alternative=Masquerade, cover design for The Yellow Book, vol. 1, 1894| ''Maskerado'', kovrildesegnaĵo por ''La Flava Libro'', volumo 1, 1894 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_1.jpg|alternative=Illustration for Edgar Allan Poe's The Murders in the Rue Morgue, 1894–5| Ilustraĵo por ''[[La murdoj en la Kadavrejo-strato|La murdoj en la strato morgue]]'' de [[Edgar Allan Poe]], 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_3.jpg|alternative=The Fall of the House of Usher, 1894–5| ''[[La falo de Uŝero-domo|La falo de la domo de Uŝer]]'', 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_4.jpg|alternative=Illustration for The Masque of the Red Death, 1894–5| Ilustraĵo por ''La Masko de la Ruĝa Morto'', 1894–5 Dosiero:Venus_between_terminal_gods_beardsley.jpg|alternative=Venus between Terminal Gods, 1895| ''[[Venuso (diino)|Venuso]] inter Finaj Dioj'', 1895 Dosiero:Messalina_and_her_Companion_by_A.Beardsley_(1895,_Tate).jpg|alternative=Messalina and her Companion, Tate Britain, 1895| ''[[Mesalino|Mesalina]] kaj ŝia Kunulo'', Tate Britain, 1895 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Et_in_Arcadia_Ego_(1896).jpg|alternative=Et in Arcadia Ego, 1896| ''Et en Arcadia Ego'', 1896 Dosiero:Beardsley2.jpeg|alternative=The Billet-doux, from The Rape of the Lock by Alexander Pope, 1896| ''La Billet-doux'', el [[La Rabo de la Buklo|''La Rabo de la Buklo'']] de [[Alexander Pope]], 1896 Dosiero:RapeLock7Cave_of_Spleen.jpeg|alternative=The Cave of Spleen, from The Rape of the Lock, 1896| ''La Kaverno de Spleen'', el ''La Forrabo de la Seruro'', 1896 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_driving_of_Cupid_from_the_garden_-_preparatory_drawing_for_the_cover_design_of_'The_Savoy',_no.3..._-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The driving of Cupid from the garden, preparatory drawing for the cover design of The Savoy (no. 3, July 1896)| ''La veturado de [[Amoro (dio)|Kupido]] el la ĝardeno'', prepara desegnaĵo por la kovrildesegnaĵo de ''La Savojo'' (n-ro 3, julio 1896) Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Ali_Baba.jpg|alternative=Cover of One Thousand and One Nights, 1897| Kovrilo de ''[[Mil kaj unu noktoj|Mil kaj Unu Noktoj]]'', 1897 Dosiero:Aubrey_Beardsley_Beardsley_-_Isolde.jpg|alternative=Isolde, illustration in Pan magazine, 1899| ''[[Iseult|Isolde]]'', ilustraĵo en la revuo <nowiki><i id="mwAgQ">Pan</i></nowiki>, 1899 Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Withered_Spring,_NGA_4599.jpg|alternative=Withered Spring, unknown date, National Gallery of Art| ''Velkinta printempo'', nekonata dato, [[Nacia Galerio de Arto]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://ab2020.org/ La Aubrey Beardsley Societo] * La [https://ab2020.org/library/ Biblioteko Aubrey Beardsley] kun ciferecigitaj fontoj pri la artisto * BBC Radio 4 Great Lives programo pri Aubrey Beardsley: [https://www.bbc.co.uk/programmes/b01pty45 aŭskultu rete] * La [https://ab2020.org/blog/ blogo de Aubrey Beardsley] kun sciencaj kaj kreivaj kontribuoj * {{Gutenberg author|id=41820|name=Aubrey Beardsley}} * [http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=1248 Verkoj montritaj ĉe la retejo de Art Renewal Center] * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00010.xml&query=beardsley,%20aubrey&query-join=and Kolekto Aubrey Beardsley] Archived ĉe la Centro Harry Ransom ĉe la [[Universitato de Teksaso en Aŭstino]] * [http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm073_main.html Letero de Aubrey Beardsley el la Arkivoj kaj Specialaj Kolektoj de Mount Holyoke College] * [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030005394&view=1up&seq=217&skin=2021 Artikolo pri Aubrey Beardsley en la eldono de aprilo 1895 de ''The Bookman'' (Novjorko)] {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Beardsley, Aubrey}} [[Kategorio:Anglaj romkatolikoj]] [[Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo]] [[Kategorio:Britaj ilustristoj]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj artistoj]] 66gwux41p14rdkcr4pmxbhn3izm1j12 9405995 9405986 2026-06-18T06:04:16Z Sj1mor 12103 9405995 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Aubrey Vincent BEARDSLEY''' / ˈbɪərdzli / BEERDZ - lee BEERDZ; naskiĝis la 21-a de aŭgusto 1872 en [[Brajtono]] {{streketo}} mortis la 16-an de marto 1898 en [[Menton]], [[Francio]]) estis angla artisto, [[ilustristo]] kaj verkisto, konata pro siaj [[Erotiko|erotikaj]] [[Ilustraĵo|ilustraĵoj]] en la stilo [[Secesio (stilo)|Secesio]]. Liaj nigraj inkaj desegnaĵoj estis influitaj de japanaj ksilografiaĵoj, kaj prezentis la groteskaĵon, la dekadencon kaj la erotikaĵon. Li estis gvida figuro en la [[Estetikismo|estetika]] movado, kiu ankaŭ inkluzivis [[Oscar Wilde]] kaj [[James Abbott McNeill Whistler|James McNeill Whistler]]. La kontribuo de Beardsley al la disvolviĝo de la [[Secesio (stilo)|Secesio]] kaj [[Afiŝo|afiŝaj]] stiloj estis signifa malgraŭ lia frua morto pro [[tuberkulozo]]. Li estas unu el la gravaj figuroj de la Moderna Stilo ([[d:Q99600895]]), kaj lia stilo karakteriziĝas per la uzo de kurbaj linioj kaj glataj surfacoj de farbo, influita de [[Japanio|japanaj]] [[Ksilografio|lignoblokaj presaĵoj]] (Shunga). [[Dosiero:Blanche_Beardsley.jpg|eta|''Aubrey Beardsley'' de [[Jacques Émile Blanche|Jacques-Émile Blanche]], oleo sur kanvaso, 1895 ([[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono)]] [[Dosiero:Beardsley-peacockskirt.PNG|dekstra|eta|''La pavojupo'', 1893]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:John+Salome.jpg|alternative=John the Baptist and Salome, 1893–4 (published 1907)| ''[[Johano la Baptisto]] kaj Salomeo'', 1893–4 (publikigita en 1907) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Stomach_Dance.jpg|alternative=The Stomach Dance, 1893–4| ''La stomaka danco'', 1893–4 Dosiero:Salomé-_a_tragedy_in_one_act_pg_79.jpg|alternative=The Dancers Reward, from Salomé: a tragedy in one act (1904)| ''La rekompenco de dancistoj'', el ''Salomé : tragedio en unuakto'' (1904) Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_Climax.jpg|alternative=The Climax from the illustrations for Salomé, 1893–4| ''La kulmino'' el la ilustraĵoj por ''Salomé'', 1893–4 Dosiero:Der_Puderquast.jpg|alternative=Tailpiece or Cul de Lampe, cover for Wilde's Salomé, 1893–4| Postaĵo aŭ ''Cul de Lampe'', kovro por ''Salomé'' de Wilde, 1893-4 Dosiero:How_Morgan_le_Fay_Cave_a_Shield_to_Sir_Tristram.jpg|alternative=How Morgan le Fay gave a Shield to Sir Tristram, 1893| ''Kiel [[Feino Morgane|Morgan le Fay]] donis ŝildon al [[Tristan (mitologio)|Siro Tristram]]'', 1893 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Masquerade.jpg|alternative=Masquerade, cover design for The Yellow Book, vol. 1, 1894| ''Maskerado'', kovrildesegnaĵo por ''La Flava Libro'', volumo 1, 1894 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_1.jpg|alternative=Illustration for Edgar Allan Poe's The Murders in the Rue Morgue, 1894–5| Ilustraĵo por ''[[La murdoj en la Kadavrejo-strato|La murdoj en la strato morgue]]'' de [[Edgar Allan Poe]], 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_3.jpg|alternative=The Fall of the House of Usher, 1894–5| ''[[La falo de Uŝero-domo|La falo de la domo de Uŝer]]'', 1894–5 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Edgar_Poe_4.jpg|alternative=Illustration for The Masque of the Red Death, 1894–5| Ilustraĵo por ''La Masko de la Ruĝa Morto'', 1894–5 Dosiero:Venus_between_terminal_gods_beardsley.jpg|alternative=Venus between Terminal Gods, 1895| ''[[Venuso (diino)|Venuso]] inter Finaj Dioj'', 1895 Dosiero:Messalina_and_her_Companion_by_A.Beardsley_(1895,_Tate).jpg|alternative=Messalina and her Companion, Tate Britain, 1895| ''[[Mesalino|Mesalina]] kaj ŝia Kunulo'', Tate Britain, 1895 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_Et_in_Arcadia_Ego_(1896).jpg|alternative=Et in Arcadia Ego, 1896| ''Et en Arcadia Ego'', 1896 Dosiero:Beardsley2.jpeg|alternative=The Billet-doux, from The Rape of the Lock by Alexander Pope, 1896| ''La Billet-doux'', el [[La Rabo de la Buklo|''La Rabo de la Buklo'']] de [[Alexander Pope]], 1896 Dosiero:RapeLock7Cave_of_Spleen.jpeg|alternative=The Cave of Spleen, from The Rape of the Lock, 1896| ''La Kaverno de Spleen'', el ''La Forrabo de la Seruro'', 1896 Dosiero:Aubrey_Beardsley_-_The_driving_of_Cupid_from_the_garden_-_preparatory_drawing_for_the_cover_design_of_'The_Savoy',_no.3..._-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The driving of Cupid from the garden, preparatory drawing for the cover design of The Savoy (no. 3, July 1896)| ''La veturado de [[Amoro (dio)|Kupido]] el la ĝardeno'', prepara desegnaĵo por la kovrildesegnaĵo de ''La Savojo'' (n-ro 3, julio 1896) Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Ali_Baba.jpg|alternative=Cover of One Thousand and One Nights, 1897| Kovrilo de ''[[Mil kaj unu noktoj|Mil kaj Unu Noktoj]]'', 1897 Dosiero:Aubrey_Beardsley_Beardsley_-_Isolde.jpg|alternative=Isolde, illustration in Pan magazine, 1899| ''[[Iseult|Isolde]]'', ilustraĵo en la revuo <nowiki><i id="mwAgQ">Pan</i></nowiki>, 1899 Dosiero:Aubrey_Beardsley,_Withered_Spring,_NGA_4599.jpg|alternative=Withered Spring, unknown date, National Gallery of Art| ''Velkinta printempo'', nekonata dato, [[Nacia Galerio de Arto]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://ab2020.org/ La Aubrey Beardsley Societo] * La [https://ab2020.org/library/ Biblioteko Aubrey Beardsley] kun ciferecigitaj fontoj pri la artisto * BBC Radio 4 Great Lives programo pri Aubrey Beardsley: [https://www.bbc.co.uk/programmes/b01pty45 aŭskultu rete] * La [https://ab2020.org/blog/ blogo de Aubrey Beardsley] kun sciencaj kaj kreivaj kontribuoj * {{Gutenberg author|id=41820|name=Aubrey Beardsley}} * [http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=1248 Verkoj montritaj ĉe la retejo de Art Renewal Center] * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00010.xml&query=beardsley,%20aubrey&query-join=and Kolekto Aubrey Beardsley] Archived ĉe la Centro Harry Ransom ĉe la [[Universitato de Teksaso en Aŭstino]] * [http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm073_main.html Letero de Aubrey Beardsley el la Arkivoj kaj Specialaj Kolektoj de Mount Holyoke College] * [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030005394&view=1up&seq=217&skin=2021 Artikolo pri Aubrey Beardsley en la eldono de aprilo 1895 de ''The Bookman'' (Novjorko)] {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Beardsley, Aubrey}} [[Kategorio:Anglaj romkatolikoj]] [[Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo]] [[Kategorio:Britaj ilustristoj]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj artistoj]] ryo16k4tz6iph18r49xm63fftz3ekxi James Ensor 0 947173 9405996 2026-06-18T06:12:47Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1357549665|James Ensor]]" 9405996 wikitext text/x-wiki [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostend]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostend|Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|maldekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]] == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)'''<gallery mode="packed" heights="170px"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Glitŝuo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery>'''Matura verkaro (1885–1899)'''<gallery mode="packed" heights="180px"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery>'''Pli posta laboro (1900–1949)'''<gallery mode="packed" heights="170px"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] feqsubkp3qiy7jblqwjb0qbrrf2sd21 9405997 9405996 2026-06-18T06:13:23Z Sj1mor 12103 9405997 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostend]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostend|Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|maldekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]] == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)'''<gallery mode="packed" heights="170px"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Glitŝuo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery>'''Matura verkaro (1885–1899)'''<gallery mode="packed" heights="180px"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery>'''Pli posta laboro (1900–1949)'''<gallery mode="packed" heights="170px"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 3wkhu3qzfbci1xib4abpcnf12qs3ndu 9405998 9405997 2026-06-18T06:15:19Z Sj1mor 12103 9405998 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|maldekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]] == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)'''<gallery mode="packed" heights="170px"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Glitŝuo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery>'''Matura verkaro (1885–1899)'''<gallery mode="packed" heights="180px"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery>'''Pli posta laboro (1900–1949)'''<gallery mode="packed" heights="170px"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] f49hej5bvozmssqpem9b6hjgd7vowmi 9405999 9405998 2026-06-18T06:16:31Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9405999 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|maldekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]] == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Glitŝuo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] kb1s4vvs1eihqa9uh55c2rjz0txfp1b 9406000 9405999 2026-06-18T06:16:52Z Sj1mor 12103 9406000 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]] == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Glitŝuo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 9gewiqelzdbsh0oqx8ymbymuw81ytlp 9406004 9406000 2026-06-18T06:21:33Z Sj1mor 12103 9406004 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]]La verkaro de Ensor estas escepte diversa kaj laŭ enhavo kaj laŭ stilo. Partoj de ĝi povas esti atribuitaj al [[Simbolismo]] aŭ komprenataj kiel antaŭuloj de [[Ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo]]. Dum sia kariero, li kreis pejzaĝojn, internojn, [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritajn]] [[Pentrita Aranĝitaĵo|aranĝitaĵojn]] kaj memportretojn. Li kombinis religiajn motivojn kaj karikaturojn kun aŭtobiografiaj referencoj. Li fariĝis precipe konata pro sia uzo de fantastaj elementoj kiel maskoj kaj skeletoj, kio ankaŭ gajnis al li la kromnomon "Pentristo de Maskoj". Ensor, kiu estis brita civitano tra sia patro ĝis 1929, pasigis sian tutan vivon en Ostendo, krom mallonga studperiodo en [[Bruselo]], laborante en la subtegmento de la domo de siaj gepatroj. Li estis membro de la belga artista asocio Société des Vingt kaj konsideris sin gvidanto de arta avangardo. Lia frua laboro ankoraŭ estis influita de [[Impresionismo]] kaj konsistis ĉefe el marpentraĵoj kaj internoj en malhelaj koloroj. Poste, liaj realismaj temoj fariĝis pli kaj pli superrealaj kaj fantastaj, la koloroj pli helaj kaj pli lumaj. La pentraĵoj ofte rakontis historiojn kun tordaĵo al la groteskaĵo aŭ [[makabro]]. Per satiraj desegnaĵoj, li establis sin kiel [[socia kritikisto]]; ĉi tiuj ankaŭ traktis la artan malakcepton, de kiu li suferis dum longa tempo. Komencaj sukcesoj venis ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo, sed nur malfrue en lia kariero Ensor atingis vastan publikan rekonon, kulminante per lia fariĝo barono en 1929. La ĉefaj verkoj de Ensor estis kreitaj inter 1885 kaj 1895. Liaj artaj rimedoj variis de verko al verko, rivelante malmultan stilan unuecon aŭ kronologian disvolviĝon. La grandformata pentraĵo ''"Eniro de Kristo en Bruselon'' " (1888/89) estas konsiderata lia majstraĵo. Lia pli posta verko revizitis pli fruajn temojn kaj motivojn kaj malhavis la saman artan radikalismon. La foriro de Ensor de akademia trejnado kaj lia libera elekto de stilo kaj temo estis admiritaj de liaj samtempuloj. Tamen, li restis eksterulo en arta modernismo, havante neniujn studentojn kaj ne difinante iun ajn apartan stilon. Malgraŭ tio, lia esprimpovo kaj mirindaj ideoj influis multajn 20-jarcentajn artistojn. == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Glitŝuo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] f82ubistnhu2vttu6zc7b85uw66bfud 9406230 9406004 2026-06-18T10:35:49Z ~2026-35601-37 258882 9406230 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]]La verkaro de Ensor estas escepte diversa kaj laŭ enhavo kaj laŭ stilo. Partoj de ĝi povas esti atribuitaj al [[Simbolismo]] aŭ komprenataj kiel antaŭuloj de [[Ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo]]. Dum sia kariero, li kreis pejzaĝojn, internojn, [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritajn]] [[Pentrita Aranĝitaĵo|aranĝitaĵojn]] kaj memportretojn. Li kombinis religiajn motivojn kaj karikaturojn kun aŭtobiografiaj referencoj. Li fariĝis precipe konata pro sia uzo de fantastaj elementoj kiel maskoj kaj skeletoj, kio ankaŭ gajnis al li la kromnomon "Pentristo de Maskoj". Ensor, kiu estis brita civitano tra sia patro ĝis 1929, pasigis sian tutan vivon en Ostendo, krom mallonga studperiodo en [[Bruselo]], laborante en la subtegmento de la domo de siaj gepatroj. Li estis membro de la belga artista asocio Société des Vingt kaj konsideris sin gvidanto de arta avangardo. Lia frua laboro ankoraŭ estis influita de [[Impresionismo]] kaj konsistis ĉefe el marpentraĵoj kaj internoj en malhelaj koloroj. Poste, liaj realismaj temoj fariĝis pli kaj pli superrealaj kaj fantastaj, la koloroj pli helaj kaj pli lumaj. La pentraĵoj ofte rakontis historiojn kun tordaĵo al la groteskaĵo aŭ [[makabro]]. Per satiraj desegnaĵoj, li establis sin kiel [[socia kritikisto]]; ĉi tiuj ankaŭ traktis la artan malakcepton, de kiu li suferis dum longa tempo. Komencaj sukcesoj venis ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo, sed nur malfrue en lia kariero Ensor atingis vastan publikan rekonon, kulminante per lia fariĝo barono en 1929. La ĉefaj verkoj de Ensor estis kreitaj inter 1885 kaj 1895. Liaj artaj rimedoj variis de verko al verko, rivelante malmultan stilan unuecon aŭ kronologian disvolviĝon. La grandformata pentraĵo ''"Eniro de Kristo en Bruselon'' " (1888/89) estas konsiderata lia majstraĵo. Lia pli posta verko revizitis pli fruajn temojn kaj motivojn kaj malhavis la saman artan radikalismon. La foriro de Ensor de akademia trejnado kaj lia libera elekto de stilo kaj temo estis admiritaj de liaj samtempuloj. Tamen, li restis eksterulo en arta modernismo, havante neniujn studentojn kaj ne difinante iun ajn apartan stilon. Malgraŭ tio, lia esprimpovo kaj mirindaj ideoj influis multajn 20-jarcentajn artistojn. == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La rajo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun Ray'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] mgj64l9sn45wbc5rbyvmutq9k39fmyu 9406232 9406230 2026-06-18T10:37:50Z ~2026-35601-37 258882 9406232 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]]La verkaro de Ensor estas escepte diversa kaj laŭ enhavo kaj laŭ stilo. Partoj de ĝi povas esti atribuitaj al [[Simbolismo]] aŭ komprenataj kiel antaŭuloj de [[Ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo]]. Dum sia kariero, li kreis pejzaĝojn, internojn, [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritajn]] [[Pentrita Aranĝitaĵo|aranĝitaĵojn]] kaj memportretojn. Li kombinis religiajn motivojn kaj karikaturojn kun aŭtobiografiaj referencoj. Li fariĝis precipe konata pro sia uzo de fantastaj elementoj kiel maskoj kaj skeletoj, kio ankaŭ gajnis al li la kromnomon "Pentristo de Maskoj". Ensor, kiu estis brita civitano tra sia patro ĝis 1929, pasigis sian tutan vivon en Ostendo, krom mallonga studperiodo en [[Bruselo]], laborante en la subtegmento de la domo de siaj gepatroj. Li estis membro de la belga artista asocio Société des Vingt kaj konsideris sin gvidanto de arta avangardo. Lia frua laboro ankoraŭ estis influita de [[Impresionismo]] kaj konsistis ĉefe el marpentraĵoj kaj internoj en malhelaj koloroj. Poste, liaj realismaj temoj fariĝis pli kaj pli superrealaj kaj fantastaj, la koloroj pli helaj kaj pli lumaj. La pentraĵoj ofte rakontis historiojn kun tordaĵo al la groteskaĵo aŭ [[makabro]]. Per satiraj desegnaĵoj, li establis sin kiel [[socia kritikisto]]; ĉi tiuj ankaŭ traktis la artan malakcepton, de kiu li suferis dum longa tempo. Komencaj sukcesoj venis ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo, sed nur malfrue en lia kariero Ensor atingis vastan publikan rekonon, kulminante per lia fariĝo barono en 1929. La ĉefaj verkoj de Ensor estis kreitaj inter 1885 kaj 1895. Liaj artaj rimedoj variis de verko al verko, rivelante malmultan stilan unuecon aŭ kronologian disvolviĝon. La grandformata pentraĵo ''"Eniro de Kristo en Bruselon'' " (1888/89) estas konsiderata lia majstraĵo. Lia pli posta verko revizitis pli fruajn temojn kaj motivojn kaj malhavis la saman artan radikalismon. La foriro de Ensor de akademia trejnado kaj lia libera elekto de stilo kaj temo estis admiritaj de liaj samtempuloj. Tamen, li restis eksterulo en arta modernismo, havante neniujn studentojn kaj ne difinante iun ajn apartan stilon. Malgraŭ tio, lia esprimpovo kaj mirindaj ideoj influis multajn 20-jarcentajn artistojn. == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La rajo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun rajo'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] i9x6l56qkc668zkltmr6rlmpmwsyby9 9406233 9406232 2026-06-18T10:40:07Z Sj1mor 12103 9406233 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]]La verkaro de Ensor estas escepte diversa kaj laŭ enhavo kaj laŭ stilo. Partoj de ĝi povas esti atribuitaj al [[Simbolismo]] aŭ komprenataj kiel antaŭuloj de [[Ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo]]. Dum sia kariero, li kreis pejzaĝojn, internojn, [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritajn]] [[Pentrita Aranĝitaĵo|aranĝitaĵojn]] kaj memportretojn. Li kombinis religiajn motivojn kaj karikaturojn kun aŭtobiografiaj referencoj. Li fariĝis precipe konata pro sia uzo de fantastaj elementoj kiel maskoj kaj skeletoj, kio ankaŭ gajnis al li la kromnomon "Pentristo de Maskoj". Ensor, kiu estis brita civitano tra sia patro ĝis 1929, pasigis sian tutan vivon en Ostendo, krom mallonga studperiodo en [[Bruselo]], laborante en la subtegmento de la domo de siaj gepatroj. Li estis membro de la belga artista asocio Société des Vingt kaj konsideris sin gvidanto de arta avangardo. Lia frua laboro ankoraŭ estis influita de [[Impresionismo]] kaj konsistis ĉefe el marpentraĵoj kaj internoj en malhelaj koloroj. Poste, liaj realismaj temoj fariĝis pli kaj pli superrealaj kaj fantastaj, la koloroj pli helaj kaj pli lumaj. La pentraĵoj ofte rakontis historiojn kun tordaĵo al la groteskaĵo aŭ [[makabro]]. Per satiraj desegnaĵoj, li establis sin kiel [[socia kritikisto]]; ĉi tiuj ankaŭ traktis la artan malakcepton, de kiu li suferis dum longa tempo. Komencaj sukcesoj venis ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo, sed nur malfrue en lia kariero Ensor atingis vastan publikan rekonon, kulminante per lia fariĝo barono en 1929. La ĉefaj verkoj de Ensor estis kreitaj inter 1885 kaj 1895. Liaj artaj rimedoj variis de verko al verko, rivelante malmultan stilan unuecon aŭ kronologian disvolviĝon. La grandformata pentraĵo ''"Eniro de Kristo en Bruselon'' " (1888/89) estas konsiderata lia majstraĵo. Lia pli posta verko revizitis pli fruajn temojn kaj motivojn kaj malhavis la saman artan radikalismon. La foriro de Ensor de akademia trejnado kaj lia libera elekto de stilo kaj temo estis admiritaj de liaj samtempuloj. Tamen, li restis eksterulo en arta modernismo, havante neniujn studentojn kaj ne difinante iun ajn apartan stilon. Malgraŭ tio, lia esprimpovo kaj mirindaj ideoj influis multajn 20-jarcentajn artistojn. == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La rajo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun rajo'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, Städelsches Art Institute kaj Urban Gallery, Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] syuce3rm0z5m0qy70lz4j2bx8j1ue22 9406234 9406233 2026-06-18T10:41:53Z ~2026-35601-37 258882 9406234 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la 13-an de aprilo 1860 en [[Ostendo]] – mortis la 19-an de novembro 1949 samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]]La verkaro de Ensor estas escepte diversa kaj laŭ enhavo kaj laŭ stilo. Partoj de ĝi povas esti atribuitaj al [[Simbolismo]] aŭ komprenataj kiel antaŭuloj de [[Ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo]]. Dum sia kariero, li kreis pejzaĝojn, internojn, [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritajn]] [[Pentrita Aranĝitaĵo|aranĝitaĵojn]] kaj memportretojn. Li kombinis religiajn motivojn kaj karikaturojn kun aŭtobiografiaj referencoj. Li fariĝis precipe konata pro sia uzo de fantastaj elementoj kiel maskoj kaj skeletoj, kio ankaŭ gajnis al li la kromnomon "Pentristo de Maskoj". Ensor, kiu estis brita civitano tra sia patro ĝis 1929, pasigis sian tutan vivon en Ostendo, krom mallonga studperiodo en [[Bruselo]], laborante en la subtegmento de la domo de siaj gepatroj. Li estis membro de la belga artista asocio Société des Vingt kaj konsideris sin gvidanto de arta avangardo. Lia frua laboro ankoraŭ estis influita de [[Impresionismo]] kaj konsistis ĉefe el marpentraĵoj kaj internoj en malhelaj koloroj. Poste, liaj realismaj temoj fariĝis pli kaj pli superrealaj kaj fantastaj, la koloroj pli helaj kaj pli lumaj. La pentraĵoj ofte rakontis historiojn kun tordaĵo al la groteskaĵo aŭ [[makabro]]. Per satiraj desegnaĵoj, li establis sin kiel [[socia kritikisto]]; ĉi tiuj ankaŭ traktis la artan malakcepton, de kiu li suferis dum longa tempo. Komencaj sukcesoj venis ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo, sed nur malfrue en lia kariero Ensor atingis vastan publikan rekonon, kulminante per lia fariĝo barono en 1929. La ĉefaj verkoj de Ensor estis kreitaj inter 1885 kaj 1895. Liaj artaj rimedoj variis de verko al verko, rivelante malmultan stilan unuecon aŭ kronologian disvolviĝon. La grandformata pentraĵo ''"Eniro de Kristo en Bruselon'' " (1888/89) estas konsiderata lia majstraĵo. Lia pli posta verko revizitis pli fruajn temojn kaj motivojn kaj malhavis la saman artan radikalismon. La foriro de Ensor de akademia trejnado kaj lia libera elekto de stilo kaj temo estis admiritaj de liaj samtempuloj. Tamen, li restis eksterulo en arta modernismo, havante neniujn studentojn kaj ne difinante iun ajn apartan stilon. Malgraŭ tio, lia esprimpovo kaj mirindaj ideoj influis multajn 20-jarcentajn artistojn. == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La rajo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun rajo'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, [[Muzeo Städel]], Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 9i5nc9sd63jekdrqx6wfut07ux4ix5x 9406256 9406234 2026-06-18T11:02:16Z ~2026-35601-37 258882 9406256 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} [[File:Ensor_by_Lilar.jpg|alt=James Sidney Edouard, Baron Ensor in front of "Entry of Christ into Brussels" in his house in [[Ostendo]], 1940s, photograph by Albert Lilar|dekstra|eta| Ensor antaŭ "Eniro de Kristo en Bruselon" en sia domo en [[Ostendo]], 1940-aj jaroj, foto de [[Albert Lilar]]]] '''James Sidney Edouard, Barono ENSOR''' (naskiĝis la [[13-an de aprilo]] [[1860]] en [[Ostendo]] – mortis la [[19-an de novembro]] [[1949]] samloke) <ref>{{Cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/26402|title=James Ensor|website=Netherlands Institute of Art|language=nl|access-date=17 November 2018}}</ref> estis [[Belgio|belga]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj [[Gravurado|gravuristo]], grava influo sur [[ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo|superrealismo,]] kiu vivis en [[Ostendo]] dum la plej granda parto de sia vivo. Li estis asociita kun la arta grupo Les XX. [[Dosiero:Christ's_Entry_into_Brussels_in_1889.jpg|dekstra|eta|''La Eniro de Kristo en Bruselon en 1889'' (1888), oleo sur kanvaso, 256,8 × 378,4 cm, la [[J. Paul Getty Museum|Getty Museum]]]]La verkaro de Ensor estas escepte diversa kaj laŭ enhavo kaj laŭ stilo. Partoj de ĝi povas esti atribuitaj al [[Simbolismo]] aŭ komprenataj kiel antaŭuloj de [[Ekspresionismo]] kaj [[Superrealismo]]. Dum sia kariero, li kreis pejzaĝojn, internojn, [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritajn]] [[Pentrita Aranĝitaĵo|aranĝitaĵojn]] kaj memportretojn. Li kombinis religiajn motivojn kaj karikaturojn kun aŭtobiografiaj referencoj. Li fariĝis precipe konata pro sia uzo de fantastaj elementoj kiel maskoj kaj skeletoj, kio ankaŭ gajnis al li la kromnomon "Pentristo de Maskoj". Ensor, kiu estis brita civitano tra sia patro ĝis 1929, pasigis sian tutan vivon en Ostendo, krom mallonga studperiodo en [[Bruselo]], laborante en la subtegmento de la domo de siaj gepatroj. Li estis membro de la belga artista asocio Société des Vingt kaj konsideris sin gvidanto de arta avangardo. Lia frua laboro ankoraŭ estis influita de [[Impresionismo]] kaj konsistis ĉefe el marpentraĵoj kaj internoj en malhelaj koloroj. Poste, liaj realismaj temoj fariĝis pli kaj pli superrealaj kaj fantastaj, la koloroj pli helaj kaj pli lumaj. La pentraĵoj ofte rakontis historiojn kun tordaĵo al la groteskaĵo aŭ [[makabro]]. Per satiraj desegnaĵoj, li establis sin kiel [[socia kritikisto]]; ĉi tiuj ankaŭ traktis la artan malakcepton, de kiu li suferis dum longa tempo. Komencaj sukcesoj venis ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo, sed nur malfrue en lia kariero Ensor atingis vastan publikan rekonon, kulminante per lia fariĝo barono en 1929. La ĉefaj verkoj de Ensor estis kreitaj inter 1885 kaj 1895. Liaj artaj rimedoj variis de verko al verko, rivelante malmultan stilan unuecon aŭ kronologian disvolviĝon. La grandformata pentraĵo ''"Eniro de Kristo en Bruselon'' " (1888/89) estas konsiderata lia majstraĵo. Lia pli posta verko revizitis pli fruajn temojn kaj motivojn kaj malhavis la saman artan radikalismon. La foriro de Ensor de akademia trejnado kaj lia libera elekto de stilo kaj temo estis admiritaj de liaj samtempuloj. Tamen, li restis eksterulo en arta modernismo, havante neniujn studentojn kaj ne difinante iun ajn apartan stilon. Malgraŭ tio, lia esprimpovo kaj mirindaj ideoj influis multajn 20-jarcentajn artistojn. == Galerio == '''Fruaj verkoj (1879–1884)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1879)_-_De_vrouw_met_de_wipneus_001.jpg|alternative=Woman with Turned-up Nose (1879), oil on canvas mounted on wood, 54 × 45 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Virino kun suprenturnita nazo'' (1879), oleo sur kanvaso muntita sur ligno, 54 × 45&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_De_rog_001.jpg|alternative=The Skate (c. 1880), oil on canvas, 79 × 98.3 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La rajo'' (ĉ. 1880), oleo sur kanvaso, 79 × 98,3&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1880)_-_Stilleven_met_chinoiserieën_001.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (1880), oil on canvas, 100 × 78 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (1880), oleo sur kanvaso, 100 × 78&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Namiddag_in_Oostende,_James_Ensor,_1881,_Koninklijk_Museum_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen,_1852.001.jpeg|alternative=Afternoon in Ostend (1881), oil on canvas, 108 × 133 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Posttagmezo en Ostendo'' (1881), oleo sur kanvaso, 108 × 133&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor_(1882)_-_De_oestereetster_001.jpg|alternative=The Oyster Eater (1882), oil on canvas, 207 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Ostromanĝanto'' (1882), oleo sur kanvaso, 207 × 150&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Meadow_Flowers_(1883)_oil_on_canvas,_113_x_97.5_cm.,_Minneapolis_Institute_of_Arts.jpg|alternative=Meadow Flowers (1883), oil on canvas, 113 × 97.5 cm, Minneapolis Institute of Arts| ''Herbejaj floroj'' (1883), oleo sur kanvaso, 113 × 97,5&nbsp;cm, Minneapolis Instituto de Artoj Dosiero:James_Ensor_The_Rower.jpg|alternative=The Rower (1883), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La remanto'' (1883), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor,_Scandalized_Mask_(1883)_oil_on_canvas,_135_x_112_cm.,_Royal_Museums_of_Fine_Arts_of_Belgium,_Brussels.jpg|alternative=Scandalized Mask (1883), oil on canvas, 135 × 112 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Skandaligita masko'' (1883), oleo sur kanvaso, 135 × 112&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor_(1884)_-_De_daken_van_Oostende_001.jpg|alternative=The Rooftops of Ostend (1884), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Tegmentoj de Ostendo'' (1884), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] </gallery> '''Matura verkaro (1885–1899)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_(1887)_-_Uitdrijving_Adam_en_Eva_uit_het_aards_paradijs_001.jpg|alternative=Adam and Eve Expelled from Paradise (1887), oil on canvas, 205 × 245 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Adamo kaj Eva forpelitaj el Paradizo'' (1887), oleo sur kanvaso, 205 × 245&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:Tribulations_of_Saint_Anthony_1887.jpg|alternative=Tribulations of Saint Anthony (1887), oil on canvas, 117.8 × 167.6 cm, Museum of Modern Art, New York| ''Suferoj de Sankta Antonio'' (1887), oleo sur kanvaso, 117,8 × 167,6&nbsp;cm, Muzeo de Moderna Arto, Novjorko Dosiero:Astonishment_of_the_Mask_Wouse,_1889.jpg|alternative=Astonishment of the Mask Wouse (1889), oil on canvas, 131,5 × 109 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Miro de la Masko-Vundo'' (1889), oleo sur kanvaso, 131,5 × 109&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Skeletons_Warming_Themselves,_1889.jpg|alternative=Skeletons Warming Themselves (1889), oil on canvas, 74.8 × 60 cm, Kimbell Art Museum, Fort Worth| ''Skeletoj varmiĝantaj sin'' (1889), oleo sur kanvaso, 74.8 × 60&nbsp;cm, Kimbell Arta Muzeo, Fort Worth Dosiero:Muenchen_Neue_Pinakothek_Ensor_Still_Life.jpg|alternative=Attributes of the Studio (1889), oil on canvas, 83 × 113.5 cm, Alte Pinakothek, Munich| ''Atributoj de la studio'' (1889), oleo sur kanvaso, 83 × 113,5&nbsp;cm, Alte Pinakothek, Munkeno Dosiero:L'Intrigue_(James_Ensor,_1890).jpg|alternative=The Intrigue (1890), oil on canvas, 90 × 150 cm, Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Intrigo'' (1890), oleo sur kanvaso, 90 × 150&nbsp;cm, [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:The_Assassination_by_James_Ensor,_1890.JPG|alternative=The Assassination (1890), oil on canvas, dimensions unknown, Columbus Museum of Art (inspired by the death of Antoine B. Fualdès)| ''La Atenco'' (1890), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Columbus Museum of Art (inspirita de la morto de Antoine B. Fualdès ) Dosiero:James_Ensor,_Les_bons_juges,_1891.jpg|alternative=The Good Judges (1891), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La bonaj juĝistoj'' (1891), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:Ensor,_De_man_van_smarten,_1891.jpg|alternative=The Man of Sorrows (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''La Viro de malĝojoj'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:1891_James_Ensor_Squelette_se_disputant_un_pendu.jpg|alternative=Skeletons Fighting over a Hanged Man (1891), Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Skeletoj batalantaj pri pendumito'' (1891), [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]] Dosiero:James_Ensor_La_Raie.jpg|alternative=Still Life with Ray (1892) oil on canvas, 80 × 100 cm, Royal Museums of Fine Arts of Belgium, Brussels| ''Pentrita aranĝitaĵo kun rajo'' (1892) oleo sur kanvaso, 80 × 100&nbsp;cm, Reĝaj Muzeoj de Belartoj de Belgio, Bruselo Dosiero:James_Ensor,_Les_cuisiniers_dangereux,_1896.jpg|alternative=The Dangerous Cooks (1896), oil on panel, 38 × 46 cm, private collection| ''La danĝeraj kuiristoj'' (1896), oleo sur panelo, 38 × 46&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor_(1896)_-_Bloemen_en_groenten_001.jpg|alternative=Flowers and Vegetables (1896), oil on canvas, 79 × 98 cm; collection Royal Museum of Fine Arts Antwerp| ''Floroj kaj legomoj'' (1896), oleo sur kanvaso, 79 × 98&nbsp;cm; kolekto Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno Dosiero:James_Ensor,_Le_grand_juge,_1898.jpg|alternative=The Great Judge (1898), oil on canvas, dimensions unknown, private collection| ''La granda juĝisto'' (1898), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_Self_Portrait_with_Masks_(1899)_oil_on_canvas,_117_x_82_cm.,_Menard_Art_Museum,_Komaki,_Japan.jpg|alternative=Self-Portrait with Masks (1899), oil on canvas, 117 × 82 cm, Menard Art Museum, Komaki| ''Memportreto kun maskoj'' (1899), oleo sur kanvaso, 117 × 82&nbsp;cm, Menard Arta Muzeo, Komaki </gallery> '''Pli posta laboro (1900–1949)''' <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:James_Ensor_-_Still_Life_with_Chinoiseries_-_INV1959.jpg|alternative=Still Life with Chinoiseries (c. 1906), oil on canvas, 85 × 105 cm, Royal Museum of Fine Arts, Antwerp| ''Pentrita aranĝitaĵo kun ĉinaĵoj'' (ĉ. 1906), oleo sur kanvaso, 85 × 105&nbsp;cm, Reĝa Muzeo de Belartoj, Antverpeno Dosiero:Ma_mère_morte,_1915,_oil_on_canvas,_75_x_60_cm,_Kunstmuseum_aan_Zee,_Ostend.jpg|alternative=My Dead Mother (1915), oil on canvas, 75 × 60 cm, Mu.ZEE, Ostend| ''Mia mortinta patrino'' (1915), oleo sur kanvaso, 75 × 60&nbsp;cm, Mu.ZEE, [[Ostendo]] Dosiero:James_Ensor_-_Phantastisches_Stillleben_-_3914_-_Österreichische_Galerie_Belvedere.jpg|alternative=Fantastic Still Life (c. 1917), oil on canvas, 16 × 21.5 cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vienna| ''Mirinda pentrita aranĝitaĵo'' (ĉ. 1917), oleo sur kanvaso, 16 × 21,5&nbsp;cm, Österreichische Galerie Belvedere, Vieno Dosiero:1921_Ensor_Stilleben_mit_Kohl_anagoria.JPG|alternative=Still Life with a Cabbage (1921), oil on canvas, dimensions unknown, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Netherlands| ''Pentrita aranĝitaĵo kun brasiko'' (1921), oleo sur kanvaso, nekonataj dimensioj, Kröller-Müller Muzeo, Otterlo, Nederlando Dosiero:James_Ensor_Mädchen-mit-Masken_Kommunion.jpg|alternative=Girl with Masks or Eucharist (1921), oil on canvas, 57.2 × 52.5 cm, Städelsches Art Institute and Urban Gallery, Frankfurt| ''Knabino kun maskoj'' aŭ ''Komunio'' (1921), oleo sur kanvaso, 57,2 × 52,5&nbsp;cm, [[Muzeo Städel]], Frankfurto Dosiero:James_Ensor,_Finding_of_Moses_(1924)_oil_on_canvas,_119_x_128_cm.jpg|alternative=Finding of Moses (1924), oil on canvas, 119 × 128 cm, private collection| ''Trovo de Moseo'' (1924), oleo sur kanvaso, 119 × 128&nbsp;cm, privata kolekto Dosiero:James_Ensor,_The_Vile_Vivisectors_(1925),_oil_on_canvas.jpg|alternative=The Vile Vivisectors (1925), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''La fiaj vivisektoroj'' (1925), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj Dosiero:James_Ensor,_Ensor_at_the_Harmonium,_1933.jpg|alternative=Ensor at the Harmonium (1933), oil on canvas, dimensions and collection unknown| ''Ensor ĉe la Harmoniumo'' (1933), oleo sur kanvaso, dimensioj kaj kolekto nekonataj </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.jamesensor.eu/ James Ensor Online Museum] * [http://www.james-ensor.org/ James Ensor Archief – Publications by or with the cooperation of Patrick Florizoone] * [https://web.archive.org/web/20070106150305/http://www.fine-arts-museum.be/site/EN/frames/F_peinture19.html The Royal Museums' Modern Art Collection: 19th-century symbolism, with Ensor's ''Skeletons fighting for a smoked herring''] * [https://web.archive.org/web/20060928092612/http://museum.antwerpen.be/kmska/Engels/Engels.htm Exhibition at the Royal Museum of Fine Arts of Antwerp: "Ensor and the Moderns"] * [https://web.archive.org/web/20061214181414/http://www.getty.edu/art/gettyguide/artMakerDetails?maker=253 The Getty Museum: James Ensor] * ''[https://publications.artic.edu/ensor/reader/temptationstanthony James Ensor: The Temptation of Saint Anthony]'' cifereca ekspozicia katalogo * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1 Flemish Art Collection: James Ensor, Graphic Artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327170932/http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=649&toppub=649&page=1|date=27 March 2009}} la 27-a de marto 2009 ĉe la Wayback Machine * [http://www.kmska.be/Templates/content.aspx?id=2586&LangType=1033 "Goya, Redon, Ensor Grotesque paintings and drawings" 2009 Special Exhibition at KMSKA]  * [http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/312 2009 Ensor show at Museum of Modern Art, NYC] * Sanford Schwartz, "[http://www.nybooks.com/articles/23036 Mysteries of Ensor]," ''New York Review of Books'', 24 September 2009. {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ensor, James}} [[Kategorio:Belgaj baronoj]] [[Kategorio:Belgaj pentristoj]] [[Kategorio:Modernaj pentristoj]] [[Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Superrealismaj pentristoj]] [[Kategorio:Personoj sur belgaj monbiletoj]] 0w881s159sglwbm0my87houy4pj9fmk Diskuto:Anna reĝa princino de Britio 1 947174 9406005 2026-06-18T06:23:47Z Sj1mor 12103 /* Kontrolo */ nova sekcio 9406005 wikitext text/x-wiki == Kontrolo == Saluton @[[Uzanto:Moldur|Moldur]], mi volas krei artikolon pri ŝia frato Princo Andrew, sed se mi rajtas mi petas vin kontroli tiun ĉi paĝon antaŭe. Mi antaŭdankas vin. S [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:23, 18 jun. 2026 (UTC) l5hsyj3vj89ir7pm7cixjao2859ae89 Terry Crews 0 947175 9406010 2026-06-18T06:32:42Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359766221|Terry Crews]]" 9406010 wikitext text/x-wiki '''Terry Alan CREWS''' <ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=K0wlPVPdywI&t=337|title=Terry Crews Goes Undercover on Reddit, YouTube and Twitter|date=January 9, 2019|medium=[[YouTube]]|language=en|time=05:34|access-date=February 7, 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211030/K0wlPVPdywI|archive-date=2021-10-30|quote=I am not a 'Jr.' Terry Crews is my dad, but I have a middle name: I am Terry Alan Crews [highlights spelling "Alan"]. So that technically does not make me a 'Jr.'|work=[[GQ]]}}</ref> (naskita la 30-an de julio 1968 en [[Flinto (Miĉigano)|Flinto]], [[Miĉigano]]) estas usona aktoro, televida prezentisto, kaj iama profesia [[Usona piedpilkado|usonpiedpilkisto]] ([[National Football League|NFL-]] ludisto). Vaste agnoskita pro sia multflankeco kaj [[karismo]], li establis sin kiel elstara figuro en nuntempa distrado, kaj estas ofte priskribita de publiko kaj amaskomunikiloj kiel unu el la pli ŝatataj kaj malplej kontestataj publikaj figuroj en la internacia distra industrio. <ref>{{cite web|url=https://www.jornalfolhametropolitana.com.br/2025/04/01/o-astro-americano-terry-crews-foi-eleito-como-a-pessoa-menos-odiada-do-mundo/amp/|title=O astro americano Terry Crews foi eleito como a pessoa menos odiada do mundo|date=April 1, 2025|website=Folha Metropolitana|access-date=June 15, 2026}}</ref> Lia publika bildo karakteriziĝas per kombinaĵo de fizika ĉeesto, komedia tempigo, kaj alirebla konduto, kontribuante al reputacio ofte rigardata kiel distinga inter ĉefaj famuloj. Dum sia kariero, li estis asociita kun temoj de pozitiveco, humileco kaj aŭtenteco, kaj gajnis rekonon ne nur pro sia laboro en distrado sed ankaŭ pro sia malfermiteco en diskutado de personaj kaj sociaj temoj. Li ludis Julius Rock en la UPN / [[The CW|CW]] situacia komedio ''Everybody Hates Chris'', kiu elsendiĝis de 2005 ĝis 2009, kaj portretis Terry Jeffords en la [[Fox Broadcasting Company|Fox]] kaj [[National Broadcasting Company|NBC]] situacia komedio ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' (2013–2021). Crews ĉefrolis en la BET realeca serio ''The Family Crews'' (2010–2011) kaj prezentis la usonan version de la ludspektaklo ''Who Wants to Be a Millionaire'' de 2014 ĝis 2015. Li aperis en filmoj, inkluzive ''de Friday After Next'' (2002), ''White Chicks'' (2004), ''Idiocracy'' (2006), ''Blended'' (2014), <nowiki><i id="mwOA">la filmserio The Expendables</i></nowiki> (2010–2014), kaj ''Rumble'' (2021). Crews komencis prezenti ''America's Got Talent'' en 2019, post sia implikiĝo en la sama rolo por la kromprodukta serio de la programo ''America's Got Talent: The Champions''. Crews ludis kiel defensiva fino kaj dualinia defendanto en la [[National Football League]] (NFL) por la Los Angeles Rams, San Diego Chargers, kaj [[Washington Commanders|Washington Redskins]], same kiel en la World League of American Football (WLAF) por la Rhein Fire kaj kolegia futbalo ĉe [[Okcidenta Miĉigana Universitato|Western Michigan University]]. Publika defendanto por [[virinaj rajtoj]] kaj aktivulo kontraŭ [[seksismo]], Crews dividis rakontojn pri la misuzo, kiun lia familio suferis fare de lia perforta patro, kaj ankaŭ estis inkludita en la grupo de homoj nomitaj kiel [[Persono de la jaro|Persono de la Jaro de ''Time'']] en 2017 pro tio, ke ili publike publikigis rakontojn pri seksa atako dum la [[Movado MeToo|MeToo-movado]].<ref name="huffpo">{{cite news|last1=Wong|first1=Curtis M.|title=Terry Crews: Me Too Movement 'Is The Emancipation Proclamation'|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/terry-crews-safe-horizon-award_us_5afc4745e4b0a59b4dff8f9c|access-date=June 3, 2018|work=Huffington Post|date=May 16, 2018}}</ref> Crews estas plej konata pro sia rolo kiel Julius en la situacia komedio Everybody Hates Chris, kaj kiel oficiro Terry Jeffords en la polica komedio [[Brooklyn Nine-Nine]]. == Eksteraj ligiloj == * {{IMDb name|187719}} * [http://www.justsportsstats.com/footballstatsindex.php?player_id=crewster001&defensesort=7 Stats Crew profile] [[Kategorio:Afrik-usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj aktivuloj]] [[Kategorio:Usonpiedpilkistoj]] gvzqt2rk22bw91p7ytrwdt36b1oh91z 9406011 9406010 2026-06-18T06:33:18Z Sj1mor 12103 9406011 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro|priskribo=}} '''Terry Alan CREWS''' <ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=K0wlPVPdywI&t=337|title=Terry Crews Goes Undercover on Reddit, YouTube and Twitter|date=January 9, 2019|medium=[[YouTube]]|language=en|time=05:34|access-date=February 7, 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211030/K0wlPVPdywI|archive-date=2021-10-30|quote=I am not a 'Jr.' Terry Crews is my dad, but I have a middle name: I am Terry Alan Crews [highlights spelling "Alan"]. So that technically does not make me a 'Jr.'|work=[[GQ]]}}</ref> (naskita la 30-an de julio 1968 en [[Flinto (Miĉigano)|Flinto]], [[Miĉigano]]) estas usona aktoro, televida prezentisto, kaj iama profesia [[Usona piedpilkado|usonpiedpilkisto]] ([[National Football League|NFL-]] ludisto). Vaste agnoskita pro sia multflankeco kaj [[karismo]], li establis sin kiel elstara figuro en nuntempa distrado, kaj estas ofte priskribita de publiko kaj amaskomunikiloj kiel unu el la pli ŝatataj kaj malplej kontestataj publikaj figuroj en la internacia distra industrio. <ref>{{cite web|url=https://www.jornalfolhametropolitana.com.br/2025/04/01/o-astro-americano-terry-crews-foi-eleito-como-a-pessoa-menos-odiada-do-mundo/amp/|title=O astro americano Terry Crews foi eleito como a pessoa menos odiada do mundo|date=April 1, 2025|website=Folha Metropolitana|access-date=June 15, 2026}}</ref> Lia publika bildo karakteriziĝas per kombinaĵo de fizika ĉeesto, komedia tempigo, kaj alirebla konduto, kontribuante al reputacio ofte rigardata kiel distinga inter ĉefaj famuloj. Dum sia kariero, li estis asociita kun temoj de pozitiveco, humileco kaj aŭtenteco, kaj gajnis rekonon ne nur pro sia laboro en distrado sed ankaŭ pro sia malfermiteco en diskutado de personaj kaj sociaj temoj. Li ludis Julius Rock en la UPN / [[The CW|CW]] situacia komedio ''Everybody Hates Chris'', kiu elsendiĝis de 2005 ĝis 2009, kaj portretis Terry Jeffords en la [[Fox Broadcasting Company|Fox]] kaj [[National Broadcasting Company|NBC]] situacia komedio ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' (2013–2021). Crews ĉefrolis en la BET realeca serio ''The Family Crews'' (2010–2011) kaj prezentis la usonan version de la ludspektaklo ''Who Wants to Be a Millionaire'' de 2014 ĝis 2015. Li aperis en filmoj, inkluzive ''de Friday After Next'' (2002), ''White Chicks'' (2004), ''Idiocracy'' (2006), ''Blended'' (2014), <nowiki><i id="mwOA">la filmserio The Expendables</i></nowiki> (2010–2014), kaj ''Rumble'' (2021). Crews komencis prezenti ''America's Got Talent'' en 2019, post sia implikiĝo en la sama rolo por la kromprodukta serio de la programo ''America's Got Talent: The Champions''. Crews ludis kiel defensiva fino kaj dualinia defendanto en la [[National Football League]] (NFL) por la Los Angeles Rams, San Diego Chargers, kaj [[Washington Commanders|Washington Redskins]], same kiel en la World League of American Football (WLAF) por la Rhein Fire kaj kolegia futbalo ĉe [[Okcidenta Miĉigana Universitato|Western Michigan University]]. Publika defendanto por [[virinaj rajtoj]] kaj aktivulo kontraŭ [[seksismo]], Crews dividis rakontojn pri la misuzo, kiun lia familio suferis fare de lia perforta patro, kaj ankaŭ estis inkludita en la grupo de homoj nomitaj kiel [[Persono de la jaro|Persono de la Jaro de ''Time'']] en 2017 pro tio, ke ili publike publikigis rakontojn pri seksa atako dum la [[Movado MeToo|MeToo-movado]].<ref name="huffpo">{{cite news|last1=Wong|first1=Curtis M.|title=Terry Crews: Me Too Movement 'Is The Emancipation Proclamation'|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/terry-crews-safe-horizon-award_us_5afc4745e4b0a59b4dff8f9c|access-date=June 3, 2018|work=Huffington Post|date=May 16, 2018}}</ref> Crews estas plej konata pro sia rolo kiel Julius en la situacia komedio Everybody Hates Chris, kaj kiel oficiro Terry Jeffords en la polica komedio [[Brooklyn Nine-Nine]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb name|187719}} * [http://www.justsportsstats.com/footballstatsindex.php?player_id=crewster001&defensesort=7 Stats Crew profile] {{Ĝermo|Aktoro}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Crews, Terry}} [[Kategorio:Afrik-usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj aktivuloj]] [[Kategorio:Usonpiedpilkistoj]] pygm3kok26qyglvizmz8b1psqwpn1po 9406012 9406011 2026-06-18T06:33:43Z Sj1mor 12103 9406012 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro|priskribo=}} '''Terry Alan CREWS''' <ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=K0wlPVPdywI&t=337|title=Terry Crews Goes Undercover on Reddit, YouTube and Twitter|date=January 9, 2019|medium=[[YouTube]]|language=en|time=05:34|access-date=February 7, 2020|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211030/K0wlPVPdywI|archive-date=2021-10-30|quote=I am not a 'Jr.' Terry Crews is my dad, but I have a middle name: I am Terry Alan Crews [highlights spelling "Alan"]. So that technically does not make me a 'Jr.'|work=[[GQ]]}}</ref> (naskita la 30-an de julio 1968 en [[Flinto (Miĉigano)|Flinto]], [[Miĉigano]]) estas usona aktoro, televida prezentisto, kaj iama profesia [[Usona piedpilkado|usonpiedpilkisto]] ([[National Football League|NFL-]] ludisto). Vaste agnoskita pro sia multflankeco kaj [[karismo]], li establis sin kiel elstara figuro en nuntempa distrado, kaj estas ofte priskribita de publiko kaj amaskomunikiloj kiel unu el la pli ŝatataj kaj malplej kontestataj publikaj figuroj en la internacia distra industrio. <ref>{{cite web|url=https://www.jornalfolhametropolitana.com.br/2025/04/01/o-astro-americano-terry-crews-foi-eleito-como-a-pessoa-menos-odiada-do-mundo/amp/|title=O astro americano Terry Crews foi eleito como a pessoa menos odiada do mundo|date=April 1, 2025|website=Folha Metropolitana|access-date=June 15, 2026}}</ref> Lia publika bildo karakteriziĝas per kombinaĵo de fizika ĉeesto, komedia tempigo, kaj alirebla konduto, kontribuante al reputacio ofte rigardata kiel distinga inter ĉefaj famuloj. Dum sia kariero, li estis asociita kun temoj de pozitiveco, humileco kaj aŭtenteco, kaj gajnis rekonon ne nur pro sia laboro en distrado sed ankaŭ pro sia malfermiteco en diskutado de personaj kaj sociaj temoj. Li ludis Julius Rock en la UPN / [[The CW|CW]] situacia komedio ''Everybody Hates Chris'', kiu elsendiĝis de 2005 ĝis 2009, kaj portretis Terry Jeffords en la [[Fox Broadcasting Company|Fox]] kaj [[National Broadcasting Company|NBC]] situacia komedio ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' (2013–2021). Crews ĉefrolis en la BET realeca serio ''The Family Crews'' (2010–2011) kaj prezentis la usonan version de la ludspektaklo ''Who Wants to Be a Millionaire'' de 2014 ĝis 2015. Li aperis en filmoj, inkluzive ''de Friday After Next'' (2002), ''White Chicks'' (2004), ''Idiocracy'' (2006), ''Blended'' (2014), <nowiki><i id="mwOA">la filmserio The Expendables</i></nowiki> (2010–2014), kaj ''Rumble'' (2021). Crews komencis prezenti ''America's Got Talent'' en 2019, post sia implikiĝo en la sama rolo por la kromprodukta serio de la programo ''America's Got Talent: The Champions''. Crews ludis kiel defensiva fino kaj dualinia defendanto en la [[National Football League]] (NFL) por la Los Angeles Rams, San Diego Chargers, kaj [[Washington Commanders|Washington Redskins]], same kiel en la World League of American Football (WLAF) por la Rhein Fire kaj kolegia futbalo ĉe [[Okcidenta Miĉigana Universitato|Western Michigan University]]. Publika defendanto por [[virinaj rajtoj]] kaj aktivulo kontraŭ [[seksismo]], Crews dividis rakontojn pri la misuzo, kiun lia familio suferis fare de lia perforta patro, kaj ankaŭ estis inkludita en la grupo de homoj nomitaj kiel [[Persono de la jaro|Persono de la Jaro de ''Time'']] en 2017 pro tio, ke ili publike publikigis rakontojn pri seksa atako dum la [[Movado MeToo|MeToo-movado]].<ref name="huffpo">{{cite news|last1=Wong|first1=Curtis M.|title=Terry Crews: Me Too Movement 'Is The Emancipation Proclamation'|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/terry-crews-safe-horizon-award_us_5afc4745e4b0a59b4dff8f9c|access-date=June 3, 2018|work=Huffington Post|date=May 16, 2018}}</ref> Crews estas plej konata pro sia rolo kiel Julius en la situacia komedio Everybody Hates Chris, kaj kiel oficiro Terry Jeffords en la polica komedio [[Brooklyn Nine-Nine]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb name|187719}} * [http://www.justsportsstats.com/footballstatsindex.php?player_id=crewster001&defensesort=7 Stats Crew profile] {{Ĝermo|Aktoro}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Crews, Terry}} [[Kategorio:Afrik-usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] [[Kategorio:Usonaj aktivuloj]] [[Kategorio:Usonpiedpilkistoj]] mnolm6fyk9cdix488096zyuih30kbi0 9406020 9406012 2026-06-18T06:40:57Z Sj1mor 12103 9406020 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro|priskribo=}} '''Terry Alan CREWS''' (naskita la 30-an de julio 1968 en [[Flinto (Miĉigano)|Flinto]], [[Miĉigano]]) estas usona aktoro, televida prezentisto, kaj iama profesia [[Usona piedpilkado|usonpiedpilkisto]] ([[National Football League|NFL-]] ludisto). Vaste agnoskita pro sia multflankeco kaj [[karismo]], li establis sin kiel elstara figuro en nuntempa distrado, kaj estas ofte priskribita de publiko kaj amaskomunikiloj kiel unu el la pli ŝatataj kaj malplej kontestataj publikaj figuroj en la internacia distra industrio. <ref>{{cite web|url=https://www.jornalfolhametropolitana.com.br/2025/04/01/o-astro-americano-terry-crews-foi-eleito-como-a-pessoa-menos-odiada-do-mundo/amp/|title=O astro americano Terry Crews foi eleito como a pessoa menos odiada do mundo|date=April 1, 2025|website=Folha Metropolitana|access-date=June 15, 2026}}</ref> Lia publika bildo karakteriziĝas per kombinaĵo de fizika ĉeesto, komedia tempigo, kaj alirebla konduto, kontribuante al reputacio ofte rigardata kiel distinga inter ĉefaj famuloj. Dum sia kariero, li estis asociita kun temoj de pozitiveco, humileco kaj aŭtenteco, kaj gajnis rekonon ne nur pro sia laboro en distrado sed ankaŭ pro sia malfermiteco en diskutado de personaj kaj sociaj temoj. Li ludis Julius Rock en la UPN / [[The CW|CW]] situacia komedio ''Everybody Hates Chris'', kiu elsendiĝis de 2005 ĝis 2009, kaj portretis Terry Jeffords en la [[Fox Broadcasting Company|Fox]] kaj [[National Broadcasting Company|NBC]] situacia komedio ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' (2013–2021). Crews ĉefrolis en la BET realeca serio ''The Family Crews'' (2010–2011) kaj prezentis la usonan version de la ludspektaklo ''Who Wants to Be a Millionaire'' de 2014 ĝis 2015. Li aperis en filmoj, inkluzive ''de Friday After Next'' (2002), ''White Chicks'' (2004), ''Idiocracy'' (2006), ''Blended'' (2014), la filmserio ''The Expendables'' (2010–2014), kaj ''Rumble'' (2021). Crews komencis prezenti ''America's Got Talent'' en 2019, post sia implikiĝo en la sama rolo por la kromprodukta serio de la programo ''America's Got Talent: The Champions''. Crews ludis kiel defensiva fino kaj dualinia defendanto en la [[National Football League]] (NFL) por la Los Angeles Rams, San Diego Chargers, kaj [[Washington Commanders|Washington Redskins]], same kiel en la World League of American Football (WLAF) por la Rhein Fire kaj kolegia futbalo ĉe [[Okcidenta Miĉigana Universitato|Western Michigan University]]. Publika defendanto por [[virinaj rajtoj]] kaj aktivulo kontraŭ [[seksismo]], Crews dividis rakontojn pri la misuzo, kiun lia familio suferis fare de lia perforta patro, kaj ankaŭ estis inkludita en la grupo de homoj nomitaj kiel [[Persono de la jaro|Persono de la Jaro de ''Time'']] en 2017 pro tio, ke ili publike publikigis rakontojn pri seksa atako dum la [[Movado MeToo|MeToo-movado]].<ref name="huffpo">{{cite news|last1=Wong|first1=Curtis M.|title=Terry Crews: Me Too Movement 'Is The Emancipation Proclamation'|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/terry-crews-safe-horizon-award_us_5afc4745e4b0a59b4dff8f9c|access-date=June 3, 2018|work=Huffington Post|date=May 16, 2018}}</ref> Crews estas plej konata pro sia rolo kiel Julius en la situacia komedio Everybody Hates Chris, kaj kiel oficiro Terry Jeffords en la polica komedio [[Brooklyn Nine-Nine]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb name|187719}} * [http://www.justsportsstats.com/footballstatsindex.php?player_id=crewster001&defensesort=7 Stats Crew profile] {{Ĝermo|Aktoro}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Crews, Terry}} [[Kategorio:Afrik-usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj aktoroj]] [[Kategorio:Usonaj aktivuloj]] [[Kategorio:Usonpiedpilkistoj]] pmvv3bz7hedn3di4ha02kbv7ppc7llj Kategorio:Usonpiedpilkistoj 14 947176 9406013 2026-06-18T06:35:57Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Commonscat linio}} [[Kategorio:Usonaj sportistoj|Usonpiedpilkistoj]] [[Kategorio:Usona piedpilkado]] [[Kategorio:Sportistoj laŭ sportoj]]" 9406013 wikitext text/x-wiki {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Usonaj sportistoj|Usonpiedpilkistoj]] [[Kategorio:Usona piedpilkado]] [[Kategorio:Sportistoj laŭ sportoj]] 2u3aqrutg6yjteffufv0hb547dgptv9 9406019 9406013 2026-06-18T06:39:23Z Sj1mor 12103 9406019 wikitext text/x-wiki {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Usonaj sportistoj|Usonpiedpilkistoj]] [[Kategorio:Usona piedpilko]] [[Kategorio:Sportistoj laŭ sportoj]] cz5u995rdas67ojygeokbwge4esg89k Kategorio:Usona piedpilkado 14 947177 9406017 2026-06-18T06:38:14Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{PliPri}} {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Pilkosportoj‎]] [[Kategorio:Teama sporto]]" 9406017 wikitext text/x-wiki {{PliPri}} {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Pilkosportoj‎]] [[Kategorio:Teama sporto]] 1fkrmrje2bahyghtn7iu1bd6pspy6th Frank Miller 0 947178 9406024 2026-06-18T06:47:31Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359923413|Frank Miller]]" 9406024 wikitext text/x-wiki '''Frank MILLER''' (naskita la 27-an de januaro 1957 en Olney, [[Marilando]]) <ref name="CBG16502">{{Cite journal|date=February 2009|title=Comics Industry Birthdays|journal=Comics Buyer's Guide|location=Iola, Wisconsin|issue=1650|page=107}}</ref><ref>{{Cite web|last=Miller|first=John Jackson|author-link=John Jackson Miller|date=June 10, 2005|title=Comics Industry Birthdays|url=http://cbgxtra.com/knowledge-base/for-your-reference/comics-industry-birthdays|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218031356/http://cbgxtra.com/knowledge-base/for-your-reference/comics-industry-birthdays|archive-date=February 18, 2011|website=Comics Buyer's Guide|location=Iola, Wisconsin|df=mdy}}</ref> estas usona kreinto de bildstrioj, scenaristo kaj reĝisoro konata pro siaj bildstriaj rakontoj kaj [[Grafika novelo|grafikaj romanoj]]. Li verkis <nowiki><i id="mwIw">Daredevil</i></nowiki> de 1979 ĝis 1983, kaj denove en 1986, kun la <nowiki><i id="mwJQ">Daredevil: Born Again</i></nowiki> arko. Por ''Daredevil'', li kreis la fatalan virinon Elektra kaj la ninjaajn fiulojn Hand. Poste, li verkis influajn Batman-rakontojn: ''[[The Dark Knight Returns]]'' (1986) kaj ''Batman: Year One'' (1987). Li ankaŭ verkis kreinto-posedatajn seriojn ekster la gravaj superheroo-franĉizoj: ''Ronin'' (1983-1984), ''Sin City'' (1991-1992), kaj ''300'' (1998). Miller estas konata pro kombinado de influoj [[Nigra filmo|de film-noir]] kaj [[mangao]] en siaj bildstriaj kreaĵoj. Li diris: "Mi rimarkis, kiam mi komencis ''Sin City'', ke mi trovis usonajn kaj anglajn bildstriojn tro multvortaj, tro konstipaj, kaj japanajn bildstriojn tro malplenaj. Do mi provis fari hibridon." <ref>{{Citaĵo el la reto|unua=John|date=n.d.|url=http://www.dazeddigital.com/artsandculture/article/21241/1/frank-miller-comics-to-kill-for|arkivdato=May 10, 2016|retejo=[[Dazed]]}}</ref> Miller ricevis ĉiun gravan premion de la bildstria industrio, kaj en 2015 li estis enkondukita en la Will Eisner Award Hall of Fame. La plenlonga filmlaboro de Miller inkluzivas la verkadon de la scenaroj por la sciencfikciaj filmoj de la 1990-aj jaroj ''RoboCop 2'' kaj ''RoboCop 3'', kunhavigon de reĝisorado kun [[Robert Rodriguez]] por ''Sin City'' kaj ''Sin City: A Dame to Kill For'', produktadon de la filmo ''300'', kaj reĝisoradon de la filmadaptigo de ''The Spirit''. ''Sin City'' gajnis nomumon por la [[Ora Palmo|Palme d'Or]]. * {{Oficiala retejo}} * [http://www.moebiusgraphics.com/ La kompleta verkaro de Frank Miller] * {{IMDb nomo|0588340}} * [http://www.maelmill-insi.de/UHBMCC/namm37.htm#N14 Frank Miller] ĉe la Unofficial Handbook of Marvel Comics Creators [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj libertarianoj]] [[Kategorio:Usonaj ateistoj]] [[Kategorio:Usonaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Usonaj scenaristoj]] [[Kategorio:Batman]] [[Kategorio:Usonaj kinistoj]] edwftabu2suwfho2dyfr98pfzkc3tpj 9406025 9406024 2026-06-18T06:48:45Z Sj1mor 12103 9406025 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Frank MILLER''' (naskita la 27-an de januaro 1957 en Olney, [[Marilando]]) <ref name="CBG16502">{{Cite journal|date=February 2009|title=Comics Industry Birthdays|journal=Comics Buyer's Guide|location=Iola, Wisconsin|issue=1650|page=107}}</ref><ref>{{Cite web|last=Miller|first=John Jackson|author-link=John Jackson Miller|date=June 10, 2005|title=Comics Industry Birthdays|url=http://cbgxtra.com/knowledge-base/for-your-reference/comics-industry-birthdays|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218031356/http://cbgxtra.com/knowledge-base/for-your-reference/comics-industry-birthdays|archive-date=February 18, 2011|website=Comics Buyer's Guide|location=Iola, Wisconsin|df=mdy}}</ref> estas usona kreinto de bildstrioj, scenaristo kaj reĝisoro konata pro siaj bildstriaj rakontoj kaj [[Grafika novelo|grafikaj romanoj]]. Li verkis ''Daredevil'' de 1979 ĝis 1983, kaj denove en 1986, kun la ''Daredevil: Born Again'' arko. Por ''Daredevil'', li kreis la fatalan virinon Elektra kaj la ninjaajn fiulojn Hand. Poste, li verkis influajn Batman-rakontojn: ''[[The Dark Knight Returns]]'' (1986) kaj ''Batman: Year One'' (1987). Li ankaŭ verkis kreinto-posedatajn seriojn ekster la gravaj superheroo-franĉizoj: ''Ronin'' (1983-1984), ''Sin City'' (1991-1992), kaj ''300'' (1998). Miller estas konata pro kombinado de influoj [[Nigra filmo|de film-noir]] kaj [[mangao]] en siaj bildstriaj kreaĵoj. Li diris: "Mi rimarkis, kiam mi komencis ''Sin City'', ke mi trovis usonajn kaj anglajn bildstriojn tro multvortaj, tro konstipaj, kaj japanajn bildstriojn tro malplenaj. Do mi provis fari hibridon." <ref>{{Citaĵo el la reto|unua=John|date=n.d.|url=http://www.dazeddigital.com/artsandculture/article/21241/1/frank-miller-comics-to-kill-for|arkivdato=May 10, 2016|retejo=[[Dazed]]}}</ref> Miller ricevis ĉiun gravan premion de la bildstria industrio, kaj en 2015 li estis enkondukita en la Will Eisner Award Hall of Fame. La plenlonga filmlaboro de Miller inkluzivas la verkadon de la scenaroj por la sciencfikciaj filmoj de la 1990-aj jaroj ''RoboCop 2'' kaj ''RoboCop 3'', kunhavigon de reĝisorado kun [[Robert Rodriguez]] por ''Sin City'' kaj ''Sin City: A Dame to Kill For'', produktadon de la filmo ''300'', kaj reĝisoradon de la filmadaptigo de ''The Spirit''. ''Sin City'' gajnis nomumon por la [[Ora Palmo|Palme d'Or]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo}} * [http://www.moebiusgraphics.com/ La kompleta verkaro de Frank Miller] * {{IMDb nomo|0588340}} * [http://www.maelmill-insi.de/UHBMCC/namm37.htm#N14 Frank Miller] ĉe la Unofficial Handbook of Marvel Comics Creators {{Ĝermo|kinisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Frank}} [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj libertarianoj]] [[Kategorio:Usonaj ateistoj]] [[Kategorio:Usonaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Usonaj scenaristoj]] [[Kategorio:Batman]] [[Kategorio:Usonaj kinistoj]] 12lw1ioqmggntm8ie9nu8ywvjxgljaw 9406026 9406025 2026-06-18T06:49:28Z Sj1mor 12103 9406026 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Frank MILLER''' (naskita la 27-an de januaro 1957 en Olney, [[Marilando]]) <ref name="CBG16502">{{Cite journal|date=February 2009|title=Comics Industry Birthdays|journal=Comics Buyer's Guide|location=Iola, Wisconsin|issue=1650|page=107}}</ref><ref>{{Cite web|last=Miller|first=John Jackson|author-link=John Jackson Miller|date=June 10, 2005|title=Comics Industry Birthdays|url=http://cbgxtra.com/knowledge-base/for-your-reference/comics-industry-birthdays|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218031356/http://cbgxtra.com/knowledge-base/for-your-reference/comics-industry-birthdays|archive-date=February 18, 2011|website=Comics Buyer's Guide|location=Iola, Wisconsin|df=mdy}}</ref> estas usona kreinto de bildstrioj, scenaristo kaj reĝisoro konata pro siaj bildstriaj rakontoj kaj [[Grafika novelo|grafikaj romanoj]]. Li verkis ''Daredevil'' de 1979 ĝis 1983, kaj denove en 1986, kun la ''Daredevil: Born Again'' arko. Por ''Daredevil'', li kreis la fatalan virinon Elektra kaj la ninjaajn fiulojn Hand. Poste, li verkis influajn Batman-rakontojn: ''[[The Dark Knight Returns]]'' (1986) kaj ''Batman: Year One'' (1987). Li ankaŭ verkis kreinto-posedatajn seriojn ekster la gravaj superheroo-franĉizoj: ''Ronin'' (1983-1984), ''Sin City'' (1991-1992), kaj ''300'' (1998). Miller estas konata pro kombinado de influoj [[Nigra filmo|de film-noir]] kaj [[mangao]] en siaj bildstriaj kreaĵoj. Li diris: "Mi rimarkis, kiam mi komencis ''Sin City'', ke mi trovis usonajn kaj anglajn bildstriojn tro multvortaj, tro konstipaj, kaj japanajn bildstriojn tro malplenaj. Do mi provis fari hibridon." <ref>{{Cite web|last=Dunning|first=John|date=n.d.|title=Frank Miller: Comic Yo Kill For|url=http://www.dazeddigital.com/artsandculture/article/21241/1/frank-miller-comics-to-kill-for|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160510134629/http://www.dazeddigital.com/artsandculture/article/21241/1/frank-miller-comics-to-kill-for|archive-date=May 10, 2016|access-date=January 24, 2016|website=[[Dazed]]}}</ref> Miller ricevis ĉiun gravan premion de la bildstria industrio, kaj en 2015 li estis enkondukita en la Will Eisner Award Hall of Fame. La plenlonga filmlaboro de Miller inkluzivas la verkadon de la scenaroj por la sciencfikciaj filmoj de la 1990-aj jaroj ''RoboCop 2'' kaj ''RoboCop 3'', kunhavigon de reĝisorado kun [[Robert Rodriguez]] por ''Sin City'' kaj ''Sin City: A Dame to Kill For'', produktadon de la filmo ''300'', kaj reĝisoradon de la filmadaptigo de ''The Spirit''. ''Sin City'' gajnis nomumon por la [[Ora Palmo|Palme d'Or]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo}} * [http://www.moebiusgraphics.com/ La kompleta verkaro de Frank Miller] * {{IMDb nomo|0588340}} * [http://www.maelmill-insi.de/UHBMCC/namm37.htm#N14 Frank Miller] ĉe la Unofficial Handbook of Marvel Comics Creators {{Ĝermo|kinisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Miller, Frank}} [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Usonaj libertarianoj]] [[Kategorio:Usonaj ateistoj]] [[Kategorio:Usonaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Usonaj scenaristoj]] [[Kategorio:Batman]] [[Kategorio:Usonaj kinistoj]] fd5sy77kjh83givdvxv5usidg2wgeo6 Jean Cabut 0 947179 9406035 2026-06-18T06:59:02Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1355861081|Cabu]]" 9406035 wikitext text/x-wiki '''Jean Maurice Jules CABUT''', pseŭdonimo '''CABU''' (naskiĝis la 13-an de januaro 1938 en [[Châlons-en-Champagne]] - mortis la 7-an de januaro 2015 en [[Parizo]]) estis franca [[Kartunisto|bildstrio-artisto]] kaj [[Karikaturo|karikaturisto]]. Li kreis la rolulojn "Grand Duduche" kaj "Beauf", kiuj laboris en satiraj gazetoj kiel "Hérault-Curie", [[Charlie Hebdo]] aŭ [[Le Canard enchaîné]] ([[Le Canard enchaîné|La ĉenita anaso]]) kaj partoprenis, interalie, en pluraj intervjuspektakloj ("Droit de réponse" ("Rajto respondi") kaj porinfanaj ("Récré A2"), kie li kreis ilustraĵojn en rektaj scenoj. Li estis murdita en la [[Atako en la redaktejo de Charlie Hebdo|pafpafado en januaro 2015]] kontraŭ la gazet-oficejoj de ''[[Charlie Hebdo]]''. <ref name="lessentiel-cabu-mort2">{{cite news|url=http://www.lessentiel.lu/fr/news/france/story/22976860|title=Les dessinateurs Charb et Cabu seraient morts|language=French|work=L'Essentiel|location=France|date=7 January 2015|accessdate=7 January 2015|quote=Le directeur de la publication et dessinateur satirique Charb (Stéphane Charbonnier) et Cabu seraient morts selon les informations du Point (via un tweet). Charb avait été annoncé gravement blessé selon plusieurs sources, que relayaient Le Monde et Le Figaro.}}</ref><ref name="lepoint-fusillade2">{{cite news|title=LIVE. Massacre in "Charlie Hebdo": 12 dead, including Charb and Cabu|url=http://www.lepoint.fr/societe/en-direct-fusillade-a-charlie-hebdo-selon-i-tele-et-20-minutes-07-01-2015-1894629_23.php|work=Le Point}}</ref> Cabu estis dungita karikaturisto kaj akciulo ĉe ''Charlie Hebdo''. <ref name="tele-obit2">[https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11330890/Cabu-obituary.html Obituary] in ''[[The Daily Telegraph]]'', 7 January 2015.</ref> [[Kategorio:Francaj artistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj karikaturistoj]] [[Kategorio:Francaj satiristoj]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj]] t4ojiksx305vl0us7q736l0nlbq4m1x 9406036 9406035 2026-06-18T06:59:57Z Sj1mor 12103 9406036 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Jean Maurice Jules CABUT''', pseŭdonimo '''CABU''' (naskiĝis la 13-an de januaro 1938 en [[Châlons-en-Champagne]] - mortis la 7-an de januaro 2015 en [[Parizo]]) estis franca [[Kartunisto|bildstrio-artisto]] kaj [[Karikaturo|karikaturisto]]. Li kreis la rolulojn "Grand Duduche" kaj "Beauf", kiuj laboris en satiraj gazetoj kiel "Hérault-Curie", [[Charlie Hebdo]] aŭ [[Le Canard enchaîné]] ([[Le Canard enchaîné|La ĉenita anaso]]) kaj partoprenis, interalie, en pluraj intervjuspektakloj ("Droit de réponse" ("Rajto respondi") kaj porinfanaj ("Récré A2"), kie li kreis ilustraĵojn en rektaj scenoj. Li estis murdita en la [[Atako en la redaktejo de Charlie Hebdo|pafpafado en januaro 2015]] kontraŭ la gazet-oficejoj de ''[[Charlie Hebdo]]''. <ref name="lessentiel-cabu-mort2">{{cite news|url=http://www.lessentiel.lu/fr/news/france/story/22976860|title=Les dessinateurs Charb et Cabu seraient morts|language=French|work=L'Essentiel|location=France|date=7 January 2015|accessdate=7 January 2015|quote=Le directeur de la publication et dessinateur satirique Charb (Stéphane Charbonnier) et Cabu seraient morts selon les informations du Point (via un tweet). Charb avait été annoncé gravement blessé selon plusieurs sources, que relayaient Le Monde et Le Figaro.}}</ref><ref name="lepoint-fusillade2">{{cite news|title=LIVE. Massacre in "Charlie Hebdo": 12 dead, including Charb and Cabu|url=http://www.lepoint.fr/societe/en-direct-fusillade-a-charlie-hebdo-selon-i-tele-et-20-minutes-07-01-2015-1894629_23.php|work=Le Point}}</ref> Cabu estis dungita karikaturisto kaj akciulo ĉe ''Charlie Hebdo''. <ref name="tele-obit2">[https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11330890/Cabu-obituary.html Obituary] in ''[[The Daily Telegraph]]'', 7 January 2015.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Karikaturisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Cabut, Jean}} [[Kategorio:Francaj artistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj karikaturistoj]] [[Kategorio:Francaj satiristoj]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj]] i539ut5vdg75a3i53t3k1lgranb4w1m 9406041 9406036 2026-06-18T07:04:08Z Sj1mor 12103 9406041 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Jean Maurice Jules CABUT''', pseŭdonimo '''CABU''' (naskiĝis la 13-an de januaro 1938 en [[Châlons-en-Champagne]] - mortis la 7-an de januaro 2015 en [[Parizo]]) estis franca [[Kartunisto|bildstrio-artisto]] kaj [[Karikaturo|karikaturisto]]. Li kreis la rolulojn "Grand Duduche" kaj "Beauf", kiuj laboris en satiraj gazetoj kiel "Hérault-Curie", [[Charlie Hebdo]] aŭ [[Le Canard enchaîné]] ([[Le Canard enchaîné|La ĉenita anaso]]) kaj partoprenis, interalie, en pluraj intervjuspektakloj ("Droit de réponse" ("Rajto respondi") kaj porinfanaj ("Récré A2"), kie li kreis ilustraĵojn en rektaj scenoj. Li estis murdita en la [[Atako en la redaktejo de Charlie Hebdo|pafpafado en januaro 2015]] kontraŭ la gazet-oficejoj de ''[[Charlie Hebdo]]''. <ref name="lessentiel-cabu-mort2">{{cite news|url=http://www.lessentiel.lu/fr/news/france/story/22976860|title=Les dessinateurs Charb et Cabu seraient morts|language=French|work=L'Essentiel|location=France|date=7 January 2015|accessdate=7 January 2015|quote=Le directeur de la publication et dessinateur satirique Charb (Stéphane Charbonnier) et Cabu seraient morts selon les informations du Point (via un tweet). Charb avait été annoncé gravement blessé selon plusieurs sources, que relayaient Le Monde et Le Figaro.}}</ref><ref name="lepoint-fusillade2">{{cite news|title=LIVE. Massacre in "Charlie Hebdo": 12 dead, including Charb and Cabu|url=http://www.lepoint.fr/societe/en-direct-fusillade-a-charlie-hebdo-selon-i-tele-et-20-minutes-07-01-2015-1894629_23.php|work=Le Point}}</ref> Cabu estis dungita karikaturisto kaj akciulo ĉe ''Charlie Hebdo''. <ref name="tele-obit2">[https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11330890/Cabu-obituary.html Obituary] in ''[[The Daily Telegraph]]'', 7 January 2015.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[320880 Cabu]] {{projektoj}} {{Ĝermo|Karikaturisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Cabut, Jean}} [[Kategorio:Francaj artistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj karikaturistoj]] [[Kategorio:Francaj satiristoj]] [[Kategorio:Francaj ĵurnalistoj]] phqyyt78fy9rqe37p669eao67qbj1vq Cabu 0 947180 9406037 2026-06-18T07:00:22Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Jean Cabut]] 9406037 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Jean Cabut]] az9tqn93bd51zde4xsiuo4ss25fvumn CABU 0 947181 9406039 2026-06-18T07:01:52Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Jean Cabut]] 9406039 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Jean Cabut]] az9tqn93bd51zde4xsiuo4ss25fvumn Frederic Leighton 0 947182 9406043 2026-06-18T07:21:13Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1356358300|Frederic Leighton]]" 9406043 wikitext text/x-wiki '''Frederic LEIGHTON, 1-a Barono Leighton''', PRA (naskiĝis la 3-an de decembro 1830 en [[Scarborough]] - mortis la 25-an de januaro 1896 en [[Londono]]), konata kiel '''Siro Frederic Leighton''' inter 1878 ĝis 1896, estis brita viktoria pentristo, desegnisto kaj skulptisto. Liaj verkoj prezentis historiajn, [[Biblio|bibliajn]] kaj [[Grek-romia antikvo|klasikajn]] temojn en [[Akademiismo|akademia stilo]]. Liaj pentraĵoj estis ege popularaj kaj multekostaj dum lia vivo, sed perdis la favoron de kritikistoj dum multaj jardekoj komence de la 20-a jarcento. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="There is no source in this article for his decline in critical favour and no other references to it in this article (July 2021)">citaĵo bezonata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Leighton estis la portanto de la plej mallongdaŭra nobeleco en la historio; post nur unu tago, lia hereda nobeleco formortis je lia morto. <ref>{{cite web|title=Peerage Records|author=Leigh Rayment|website=Leigh Rayment's Peerage Page|date=1 September 2015|url=http://www.leighrayment.com/reppeers/peerrecords.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160323174138/http://www.leighrayment.com/reppeers/peerrecords.htm|archive-date=23 March 2016|url-status=usurped}}</ref> [[Dosiero:Flaming_June,_by_Frederic_Lord_Leighton_(1830-1896).jpg|maldekstra|eta|''Flama junio'' (1895; Museo de Arte de Ponce )]] [[Dosiero:Lord_Leighton,_Frederic,_After_Vespers,_1871.jpg|eta|''Post Vespro'' (1871; [[Arta Muzeo de Universitato Princeton]] )]] [[Dosiero:Frederic_Leighton_-_Cimabue's_Madonna_Carried_in_Procession_-_Google_Art_Project_2.jpg|eta|''La famkonata Madono de Cimabue estas portata en procesio tra la stratoj de Florenco'', 1853–1855]] [[Dosiero:1876_Frederic_Leighton_-_Daphnephoria.jpg|eta|''Daphnephoria'', oleo sur kanvaso, 1874–1876, Lady Lever Art Gallery]] == Galerio == <gallery class="center" mode="nolines" heights="180" widths="180"> Dosiero:Lord_Frederick_Leighton_FLL006.jpg|alternative=Icarus and Daedalus, c. 1869| ''[[Ikaro]] kaj [[Dedalo]]'', {{Ĉirkaŭ|1869}} Dosiero:Frederic_Leighton_-_The_Garden_of_the_Hesperides.jpg|alternative=The Garden of the Hesperides, oil on canvas painting, 1892, Lady Lever Art Gallery| ''La ĝardeno de la [[Hesperidinoj]]'', oleo sur kanvaso, 1892, Artgalerio Lady Lever Dosiero:Frederic_Lord_Leighton-The_Sluggard-Victoria_and_Albert_Museum.jpg|alternative=The Sluggard, 1885| ''La maldiligentulo'', 1885 Dosiero:An_athlete_wrestling_with_a_python,_white_marble_sculpture_by_Frederic,_Lord_Leighton,_1888-1891,_private_collection.jpg|alternative=Athlete wrestling with a Python, white marble sculpture, 1888–1891 (Private collection: on loan to the Art Gallery of New South Wales)| ''Atleto luktanta kun pitono'', blanka marmora skulptaĵo, 1888–1891 (Privata kolekto: pruntedonita al la Artgalerio de Novsudkimrio ) Dosiero:Frederic_Leighton_-_Last_Watch_of_Hero.jpg|alternative=The Last Watch of Hero, 1880| ''La lasta gardado de [[Hero kaj Leandro|Heroo]]'', 1880 Dosiero:Frederic,_Lord_Leighton_-_Perseus_and_Andromeda_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Perseus and Andromeda, 1891, Walker Art Gallery, Liverpool.| <nowiki><i id="mwAcs">Perseo kaj Andromedo</i></nowiki>, 1891, [[Walker Art Gallery]], Liverpool. Dosiero:Leighton_Moses_views_the_Promised_Land.jpg|alternative=Moses views the Promised Land| ''[[Moseo]] rigardas la [[Promesita Lando|Promesitan Landon]]'' Dosiero:Leighton_The_Painter-s_Honeymoon_1864.jpg|alternative=The Painter's Honeymoon, 1864| ''La mielmonato de la pentristo'', 1864 Dosiero:Frederick_Leighton_-_Memories.jpg|alternative=Memories, 1883| ''Memoroj'', 1883 Dosiero:1890s_Frederick_Leighton_-_Bath_of_Psyche.jpg|alternative=The Bath of Psyche, 1879| ''La Bano de Psiko'', 1879 Dosiero:Frederic_Leighton_-_Portrait_of_May_Sartoris_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of May Sartoris| ''Portreto de May Sartoris'' Dosiero:Frederick_Leighton_-_Biondina.jpg| ''Biondina'', 1879 Dosiero:Frederic_Leighton_-_The_Return_of_Persephone_(1891).jpg|alternative=The Return of Persephone, 1891| ''La Reveno de Persefono'', 1891 Dosiero:Frederic_Leighton_Kittens.jpg|alternative=Kittens, 1883|''Katidoj'', 1883 Dosiero:Leighton,_Frederick_-_A_Girl_Feeding_Peacocks.jpg|alternative=A Girl Feeding Peacocks, c. 1863| ''Knabino nutriganta pavojn'', {{Ĉirkaŭ|1863}} Dosiero:Frederick_Leighton_-_Solitude.jpg|alternative=Solitude, c. 1890| ''Soleco'', {{Ĉirkaŭ|1890}} </gallery><gallery class="center" mode="nolines" heights="140" widths="220"> Dosiero:Leighton_Captive_Andromache.jpg|alternative=Captive Andromache, oil on canvas painting, 1886–1888, Manchester City Art Gallery| ''Kaptita [[Andromaĥo|Andromaka]]'', oleo sur kanvaso, 1886–1888, Manchester City Art Gallery Dosiero:Lord_Frederic_Leighton_-_Cymon_and_Iphigenia_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Cymon and Iphigenia, oil on canvas painting, 1884, Art Gallery of New South Wales| ''Cimono kaj Ifigenio'', oleo sur kanvaso, 1884, Artgalerio de Novsudkimrio Dosiero:Lord_Frederic_Leighton_-_Winding_the_skein_-_Google_Art_ProjectFXD.jpg|alternative=Winding the skein, 1878| Volvante la fadenon, 1878 </gallery> * [http://www.frederic-leighton.org Frederic-Leighton.org] —114 verkoj de Frederic Leighton * [https://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=14 Konsiloj al Junaj Artistoj de Frederick Lord Leighton] — alt-rezoluciaj bildoj * [https://web.archive.org/web/20060617220548/http://www.lordfredericleighton.co.uk/ Scarborough, Naskiĝloko de Lordo Frederic Leighton] * [https://www.rbkc.gov.uk/subsites/museums/leightonhousemuseum.aspx Muzeo Leighton House] * [https://web.archive.org/web/20031019204716/http://www.victorianartinbritain.co.uk/obituary/leighton.htm Nekrologo] el ''[[The Times]]'' * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=437 Leighton Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927002555/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=437|date=27 September 2007}} ĉe MuseumSyndicate * [https://exchange.umma.umich.edu/resources/14186 Portreto de Siro Frederick Leighton, PRA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727180939/https://exchange.umma.umich.edu/resources/14186|date=27 July 2022}} de Alphonse Legros ĉe la Universitato de Miĉigano Muzeo de Arto [[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Homoj de la Viktoria epoko]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj skulptistoj]] ti74fqfs9lgefp333l4qy9ajqcotz6v 9406047 9406043 2026-06-18T07:21:58Z Sj1mor 12103 9406047 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Frederic LEIGHTON, 1-a Barono Leighton''', PRA (naskiĝis la 3-an de decembro 1830 en [[Scarborough]] - mortis la 25-an de januaro 1896 en [[Londono]]), konata kiel '''Siro Frederic Leighton''' inter 1878 ĝis 1896, estis brita viktoria pentristo, desegnisto kaj skulptisto. Liaj verkoj prezentis historiajn, [[Biblio|bibliajn]] kaj [[Grek-romia antikvo|klasikajn]] temojn en [[Akademiismo|akademia stilo]]. Liaj pentraĵoj estis ege popularaj kaj multekostaj dum lia vivo, sed perdis la favoron de kritikistoj dum multaj jardekoj komence de la 20-a jarcento. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="There is no source in this article for his decline in critical favour and no other references to it in this article (July 2021)">citaĵo bezonata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Leighton estis la portanto de la plej mallongdaŭra nobeleco en la historio; post nur unu tago, lia hereda nobeleco formortis je lia morto. <ref>{{cite web|title=Peerage Records|author=Leigh Rayment|website=Leigh Rayment's Peerage Page|date=1 September 2015|url=http://www.leighrayment.com/reppeers/peerrecords.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160323174138/http://www.leighrayment.com/reppeers/peerrecords.htm|archive-date=23 March 2016|url-status=usurped}}</ref> [[Dosiero:Flaming_June,_by_Frederic_Lord_Leighton_(1830-1896).jpg|dekstra|eta|''Flama junio'' (1895; Museo de Arte de Ponce )]] [[Dosiero:Lord_Leighton,_Frederic,_After_Vespers,_1871.jpg|eta|''Post Vespro'' (1871; [[Arta Muzeo de Universitato Princeton]] )]] [[Dosiero:Frederic_Leighton_-_Cimabue's_Madonna_Carried_in_Procession_-_Google_Art_Project_2.jpg|eta|''La famkonata Madono de Cimabue estas portata en procesio tra la stratoj de Florenco'', 1853–1855]] [[Dosiero:1876_Frederic_Leighton_-_Daphnephoria.jpg|eta|''Daphnephoria'', oleo sur kanvaso, 1874–1876, Lady Lever Art Gallery]] == Galerio == <gallery class="center" mode="nolines" heights="180" widths="180"> Dosiero:Lord_Frederick_Leighton_FLL006.jpg|alternative=Icarus and Daedalus, c. 1869| ''[[Ikaro]] kaj [[Dedalo]]'', {{Ĉirkaŭ|1869}} Dosiero:Frederic_Leighton_-_The_Garden_of_the_Hesperides.jpg|alternative=The Garden of the Hesperides, oil on canvas painting, 1892, Lady Lever Art Gallery| ''La ĝardeno de la [[Hesperidinoj]]'', oleo sur kanvaso, 1892, Artgalerio Lady Lever Dosiero:Frederic_Lord_Leighton-The_Sluggard-Victoria_and_Albert_Museum.jpg|alternative=The Sluggard, 1885| ''La maldiligentulo'', 1885 Dosiero:An_athlete_wrestling_with_a_python,_white_marble_sculpture_by_Frederic,_Lord_Leighton,_1888-1891,_private_collection.jpg|alternative=Athlete wrestling with a Python, white marble sculpture, 1888–1891 (Private collection: on loan to the Art Gallery of New South Wales)| ''Atleto luktanta kun pitono'', blanka marmora skulptaĵo, 1888–1891 (Privata kolekto: pruntedonita al la Artgalerio de Novsudkimrio ) Dosiero:Frederic_Leighton_-_Last_Watch_of_Hero.jpg|alternative=The Last Watch of Hero, 1880| ''La lasta gardado de [[Hero kaj Leandro|Heroo]]'', 1880 Dosiero:Frederic,_Lord_Leighton_-_Perseus_and_Andromeda_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Perseus and Andromeda, 1891, Walker Art Gallery, Liverpool.| <nowiki><i id="mwAcs">Perseo kaj Andromedo</i></nowiki>, 1891, [[Walker Art Gallery]], Liverpool. Dosiero:Leighton_Moses_views_the_Promised_Land.jpg|alternative=Moses views the Promised Land| ''[[Moseo]] rigardas la [[Promesita Lando|Promesitan Landon]]'' Dosiero:Leighton_The_Painter-s_Honeymoon_1864.jpg|alternative=The Painter's Honeymoon, 1864| ''La mielmonato de la pentristo'', 1864 Dosiero:Frederick_Leighton_-_Memories.jpg|alternative=Memories, 1883| ''Memoroj'', 1883 Dosiero:1890s_Frederick_Leighton_-_Bath_of_Psyche.jpg|alternative=The Bath of Psyche, 1879| ''La Bano de Psiko'', 1879 Dosiero:Frederic_Leighton_-_Portrait_of_May_Sartoris_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of May Sartoris| ''Portreto de May Sartoris'' Dosiero:Frederick_Leighton_-_Biondina.jpg| ''Biondina'', 1879 Dosiero:Frederic_Leighton_-_The_Return_of_Persephone_(1891).jpg|alternative=The Return of Persephone, 1891| ''La Reveno de Persefono'', 1891 Dosiero:Frederic_Leighton_Kittens.jpg|alternative=Kittens, 1883|''Katidoj'', 1883 Dosiero:Leighton,_Frederick_-_A_Girl_Feeding_Peacocks.jpg|alternative=A Girl Feeding Peacocks, c. 1863| ''Knabino nutriganta pavojn'', {{Ĉirkaŭ|1863}} Dosiero:Frederick_Leighton_-_Solitude.jpg|alternative=Solitude, c. 1890| ''Soleco'', {{Ĉirkaŭ|1890}} </gallery><gallery class="center" mode="nolines" heights="140" widths="220"> Dosiero:Leighton_Captive_Andromache.jpg|alternative=Captive Andromache, oil on canvas painting, 1886–1888, Manchester City Art Gallery| ''Kaptita [[Andromaĥo|Andromaka]]'', oleo sur kanvaso, 1886–1888, Manchester City Art Gallery Dosiero:Lord_Frederic_Leighton_-_Cymon_and_Iphigenia_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Cymon and Iphigenia, oil on canvas painting, 1884, Art Gallery of New South Wales| ''Cimono kaj Ifigenio'', oleo sur kanvaso, 1884, Artgalerio de Novsudkimrio Dosiero:Lord_Frederic_Leighton_-_Winding_the_skein_-_Google_Art_ProjectFXD.jpg|alternative=Winding the skein, 1878| Volvante la fadenon, 1878 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.frederic-leighton.org Frederic-Leighton.org] —114 verkoj de Frederic Leighton * [https://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=14 Konsiloj al Junaj Artistoj de Frederick Lord Leighton] — alt-rezoluciaj bildoj * [https://web.archive.org/web/20060617220548/http://www.lordfredericleighton.co.uk/ Scarborough, Naskiĝloko de Lordo Frederic Leighton] * [https://www.rbkc.gov.uk/subsites/museums/leightonhousemuseum.aspx Muzeo Leighton House] * [https://web.archive.org/web/20031019204716/http://www.victorianartinbritain.co.uk/obituary/leighton.htm Nekrologo] el ''[[The Times]]'' * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=437 Leighton Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927002555/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=437|date=27 September 2007}} ĉe MuseumSyndicate * [https://exchange.umma.umich.edu/resources/14186 Portreto de Siro Frederick Leighton, PRA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727180939/https://exchange.umma.umich.edu/resources/14186|date=27 July 2022}} de Alphonse Legros ĉe la Universitato de Miĉigano Muzeo de Arto {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Leighton, Frederic}} [[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Homoj de la Viktoria epoko]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj skulptistoj]] 6eizry5h2u13abnnkqussoucn1y34ji 9406064 9406047 2026-06-18T07:26:57Z Sj1mor 12103 9406064 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Frederic LEIGHTON, 1-a Barono Leighton''', PRA (naskiĝis la 3-an de decembro 1830 en [[Scarborough]] - mortis la 25-an de januaro 1896 en [[Londono]]), konata kiel '''Siro Frederic Leighton''' inter 1878 ĝis 1896, estis brita viktoria pentristo, desegnisto kaj skulptisto. Liaj verkoj prezentis historiajn, [[Biblio|bibliajn]] kaj [[Grek-romia antikvo|klasikajn]] temojn en [[Akademiismo|akademia stilo]]. Liaj pentraĵoj estis ege popularaj kaj multekostaj dum lia vivo, sed ŝajne la estimo por lia verkaro malpliiĝis en favoro de kritikistoj dum la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento. Leighton estis la portanto de la plej mallongdaŭra nobeleco en la historio; post nur unu tago, lia hereda nobeleco formortis je lia morto. <ref>{{cite web|title=Peerage Records|author=Leigh Rayment|website=Leigh Rayment's Peerage Page|date=1 September 2015|url=http://www.leighrayment.com/reppeers/peerrecords.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160323174138/http://www.leighrayment.com/reppeers/peerrecords.htm|archive-date=23 March 2016|url-status=usurped}}</ref> [[Dosiero:Flaming_June,_by_Frederic_Lord_Leighton_(1830-1896).jpg|dekstra|eta|''Flama junio'' (1895; Museo de Arte de Ponce )]] [[Dosiero:Lord_Leighton,_Frederic,_After_Vespers,_1871.jpg|eta|''Post Vespro'' (1871; [[Arta Muzeo de Universitato Princeton]] )]] [[Dosiero:Frederic_Leighton_-_Cimabue's_Madonna_Carried_in_Procession_-_Google_Art_Project_2.jpg|eta|''La famkonata Madono de Cimabue estas portata en procesio tra la stratoj de Florenco'', 1853–1855]] [[Dosiero:1876_Frederic_Leighton_-_Daphnephoria.jpg|eta|''Daphnephoria'', oleo sur kanvaso, 1874–1876, Lady Lever Art Gallery]] == Galerio == <gallery class="center" mode="nolines" heights="180" widths="180"> Dosiero:Lord_Frederick_Leighton_FLL006.jpg|alternative=Icarus and Daedalus, c. 1869| ''[[Ikaro]] kaj [[Dedalo]]'', {{Ĉirkaŭ|1869}} Dosiero:Frederic_Leighton_-_The_Garden_of_the_Hesperides.jpg|alternative=The Garden of the Hesperides, oil on canvas painting, 1892, Lady Lever Art Gallery| ''La ĝardeno de la [[Hesperidinoj]]'', oleo sur kanvaso, 1892, Artgalerio Lady Lever Dosiero:Frederic_Lord_Leighton-The_Sluggard-Victoria_and_Albert_Museum.jpg|alternative=The Sluggard, 1885| ''La maldiligentulo'', 1885 Dosiero:An_athlete_wrestling_with_a_python,_white_marble_sculpture_by_Frederic,_Lord_Leighton,_1888-1891,_private_collection.jpg|alternative=Athlete wrestling with a Python, white marble sculpture, 1888–1891 (Private collection: on loan to the Art Gallery of New South Wales)| ''Atleto luktanta kun pitono'', blanka marmora skulptaĵo, 1888–1891 (Privata kolekto: pruntedonita al la Artgalerio de Novsudkimrio ) Dosiero:Frederic_Leighton_-_Last_Watch_of_Hero.jpg|alternative=The Last Watch of Hero, 1880| ''La lasta gardado de [[Hero kaj Leandro|Heroo]]'', 1880 Dosiero:Frederic,_Lord_Leighton_-_Perseus_and_Andromeda_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Perseus and Andromeda, 1891, Walker Art Gallery, Liverpool.| <nowiki><i id="mwAcs">Perseo kaj Andromedo</i></nowiki>, 1891, [[Walker Art Gallery]], Liverpool. Dosiero:Leighton_Moses_views_the_Promised_Land.jpg|alternative=Moses views the Promised Land| ''[[Moseo]] rigardas la [[Promesita Lando|Promesitan Landon]]'' Dosiero:Leighton_The_Painter-s_Honeymoon_1864.jpg|alternative=The Painter's Honeymoon, 1864| ''La mielmonato de la pentristo'', 1864 Dosiero:Frederick_Leighton_-_Memories.jpg|alternative=Memories, 1883| ''Memoroj'', 1883 Dosiero:1890s_Frederick_Leighton_-_Bath_of_Psyche.jpg|alternative=The Bath of Psyche, 1879| ''La Bano de Psiko'', 1879 Dosiero:Frederic_Leighton_-_Portrait_of_May_Sartoris_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of May Sartoris| ''Portreto de May Sartoris'' Dosiero:Frederick_Leighton_-_Biondina.jpg| ''Biondina'', 1879 Dosiero:Frederic_Leighton_-_The_Return_of_Persephone_(1891).jpg|alternative=The Return of Persephone, 1891| ''La Reveno de Persefono'', 1891 Dosiero:Frederic_Leighton_Kittens.jpg|alternative=Kittens, 1883|''Katidoj'', 1883 Dosiero:Leighton,_Frederick_-_A_Girl_Feeding_Peacocks.jpg|alternative=A Girl Feeding Peacocks, c. 1863| ''Knabino nutriganta pavojn'', {{Ĉirkaŭ|1863}} Dosiero:Frederick_Leighton_-_Solitude.jpg|alternative=Solitude, c. 1890| ''Soleco'', {{Ĉirkaŭ|1890}} </gallery><gallery class="center" mode="nolines" heights="140" widths="220"> Dosiero:Leighton_Captive_Andromache.jpg|alternative=Captive Andromache, oil on canvas painting, 1886–1888, Manchester City Art Gallery| ''Kaptita [[Andromaĥo|Andromaka]]'', oleo sur kanvaso, 1886–1888, Manchester City Art Gallery Dosiero:Lord_Frederic_Leighton_-_Cymon_and_Iphigenia_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Cymon and Iphigenia, oil on canvas painting, 1884, Art Gallery of New South Wales| ''Cimono kaj Ifigenio'', oleo sur kanvaso, 1884, Artgalerio de Novsudkimrio Dosiero:Lord_Frederic_Leighton_-_Winding_the_skein_-_Google_Art_ProjectFXD.jpg|alternative=Winding the skein, 1878| Volvante la fadenon, 1878 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.frederic-leighton.org Frederic-Leighton.org] —114 verkoj de Frederic Leighton * [https://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=14 Konsiloj al Junaj Artistoj de Frederick Lord Leighton] — alt-rezoluciaj bildoj * [https://web.archive.org/web/20060617220548/http://www.lordfredericleighton.co.uk/ Scarborough, Naskiĝloko de Lordo Frederic Leighton] * [https://www.rbkc.gov.uk/subsites/museums/leightonhousemuseum.aspx Muzeo Leighton House] * [https://web.archive.org/web/20031019204716/http://www.victorianartinbritain.co.uk/obituary/leighton.htm Nekrologo] el ''[[The Times]]'' * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=437 Leighton Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927002555/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=437|date=27 September 2007}} ĉe MuseumSyndicate * [https://exchange.umma.umich.edu/resources/14186 Portreto de Siro Frederick Leighton, PRA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727180939/https://exchange.umma.umich.edu/resources/14186|date=27 July 2022}} de Alphonse Legros ĉe la Universitato de Miĉigano Muzeo de Arto {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Leighton, Frederic}} [[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Homoj de la Viktoria epoko]] [[Kategorio:Britaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj skulptistoj]] h0x77e3980es36p4h02joqzsm00xv73 Makbul Fida Husain 0 947183 9406069 2026-06-18T07:39:58Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1352970579|M. F. Husain]]" 9406069 wikitext text/x-wiki '''Makbul Fida HUSAIN''' <ref>Ankaŭ [[Maqbool Fida Husain]] kaj [[M. F. Husain]]</ref>(naskiĝis la 17-an de septembro 1915 en Pandharpur, [[Maharaŝtro]] – mortis la 9-an de junio 2011 en [[Londono]]) estis barata pentristo kaj filmreĝisoro, kiu pentris rakontajn pentraĵojn en modifita [[Kubismo|kubisma stilo]]. <ref name="Britannica2">{{cite encyclopedia|title=M.F. Husain|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/biography/M-F-Husain|access-date=4 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210728114954/https://www.britannica.com/biography/M-F-Husain|archive-date=28 July 2021|url-status=live}}</ref> Unu el la fondaj membroj de la Bombay Progressive Artists' Group, Husain estas asociita kun barata [[modernismo]] en la 1940-aj jaroj. Lia frua asocio kun la Bombay Progressive Artists' Group uzis modernan teknikon, kaj estis inspirita de la "nova" Barato post [[Dispartigo de Hindio|la divido]] de 1947. Liaj rakontaj pentraĵoj, efektivigitaj en modifita [[Kubismo|kubisma]] stilo, povas esti mordaj kaj amuzaj same kiel seriozaj kaj sombraj. Liaj temoj - foje traktataj en serioj - inkluzivis temojn tiel diversajn kiel [[Mohandas Karamchand Gandhi|Gandhi]], [[Patrino Teresa]], la [[Ramajano]], la [[Mahabarato|Mahabharato]], la [[Brita Hindio|Brita Raĝo]], kaj motivojn de barata urba kaj kampara vivo. En septembro 2020, lia pentraĵo titolita ''"Voĉoj'' " aŭkciiĝis por rekorda sumo de 2,5 milionoj da dolaroj. <ref>{{Cite news|date=31 August 2020|title=MF Husain painting auctioned for ₹18.5cr|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/mf-husain-painting-auctioned-for-18-5cr/story-DcBhcdhDD9HUohB7vjNoCM.html|access-date=9 July 2021|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190632/https://www.hindustantimes.com/india-news/mf-husain-painting-auctioned-for-18-5cr/story-DcBhcdhDD9HUohB7vjNoCM.html|url-status=live}}</ref> La pli postaj verkoj de Husain kaŭzis polemikon, kiu inkluzivis [[Nudeco (arto)|nudajn portretojn]] de hinduaj diaĵoj kaj nudan portreton de [[Bharat Mata]]. Dekstrulaj organizoj postulis lian areston, kaj pluraj procesoj estis arkivitaj kontraŭ li pro vundado de religiaj sentoj. Li restis en memtrudita ekzilo de 2006 ĝis sia morto en 2011, akceptante [[Kataro|kataran]] civitanecon en 2010. En 1967, li ricevis la Nacian Filmpremion por Plej Bona Eksperimenta Filmo pro ''Tra la Okuloj de Pentristo''. <ref name="15thaward2">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|title=15th National Film Awards|publisher=[[International Film Festival of India]]|access-date=21 September 2011|archive-date=25 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225231524/http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|url-status=live}}</ref> En 2004, li reĝisoris ''Meenaxi: Rakonto pri Tri Urboj'', filmon pri kiu li laboris kun sia artista filo Owais Husain, kiu estis montrita en la sekcio Marché du film de la Festivalo de Cannes en 2004. <ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/meenaxi-tale-of-3-cities-screened-at-cannes/223181|title=Meenaxi: Tale of 3 cities screened at Cannes|website=Outlookindia.com/|access-date=7 November 2021|archive-date=8 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108130154/https://www.outlookindia.com/newswire/story/meenaxi-tale-of-3-cities-screened-at-cannes/223181|url-status=live}}</ref> [[Dosiero:Bombay_Progressive_Artists_Group.jpg|eta|Husain (unua de maldekstre) kun la aliaj membroj de la Bombay Progressive Artists Group]] [[Dosiero:M._F._Husain_in_1956.png|eta|M. F. Husain en 1956]] * [http://www.mfhussain.com/ La retejo de Husain] * [https://lawhwaqalam.org.qa/ Lawh Wa Qalam] - muzeo dediĉita al M.F. Husain en Doho, Kataro * {{IMDb nomo|0403967}} * [https://artsandculture.google.com/entity/m04pr26 Profilo] ĉe [[Google Arts & Culture|Google Artoj kaj Kulturo]] * [https://www.youtube.com/watch?v=L0GhddiOesI Dokumentario pri Husain] de Films Division of India ĉe [[YouTube]] * Radia aŭtobiografio de Prasar Bharati Arkivoj: Parto [https://www.youtube.com/watch?v=rcMCJ3BoRFg unu], [https://www.youtube.com/watch?v=lel6VC4Wzcg du], [https://www.youtube.com/watch?v=v9f504XjgcI tri] kaj [https://www.youtube.com/watch?v=sYbfGs7mp5Y kvar] en Jutubo ({{Hi}}) [[Kategorio:Barataj artistoj]] [[Kategorio:Barataj pentristoj]] [[Kategorio:Barataj islamanoj]] n6mlbmliqcenpwu463f7v4q2v5bagar 9406074 9406069 2026-06-18T07:42:11Z Sj1mor 12103 9406074 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Makbul Fida HUSAIN''' <ref>Ankaŭ [[Maqbool Fida Husain]] kaj [[M. F. Husain]]</ref>(naskiĝis la 17-an de septembro 1915 en Pandharpur, [[Maharaŝtro]] – mortis la 9-an de junio 2011 en [[Londono]]) estis barata pentristo kaj filmreĝisoro, kiu pentris rakontajn pentraĵojn en modifita [[Kubismo|kubisma stilo]]. <ref name="Britannica2">{{cite encyclopedia|title=M.F. Husain|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/biography/M-F-Husain|access-date=4 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210728114954/https://www.britannica.com/biography/M-F-Husain|archive-date=28 July 2021|url-status=live}}</ref> Unu el la fondaj membroj de la Bombay Progressive Artists' Group, Husain estas asociita kun barata [[modernismo]] en la 1940-aj jaroj. Lia frua asocio kun la Bombay Progressive Artists' Group uzis modernan teknikon, kaj estis inspirita de la "nova" Barato post [[Dispartigo de Hindio|la divido]] de 1947. Liaj rakontaj pentraĵoj, efektivigitaj en modifita [[Kubismo|kubisma]] stilo, povas esti mordaj kaj amuzaj same kiel seriozaj kaj sombraj. Liaj temoj - foje traktataj en serioj - inkluzivis temojn tiel diversajn kiel [[Mohandas Karamchand Gandhi|Gandhi]], [[Patrino Teresa]], la [[Ramajano]], la [[Mahabarato|Mahabharato]], la [[Brita Hindio|Brita Raĝo]], kaj motivojn de barata urba kaj kampara vivo. En septembro 2020, lia pentraĵo titolita ''"Voĉoj'' " aŭkciiĝis por rekorda sumo de 2,5 milionoj da dolaroj. <ref>{{Cite news|date=31 August 2020|title=MF Husain painting auctioned for ₹18.5cr|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/mf-husain-painting-auctioned-for-18-5cr/story-DcBhcdhDD9HUohB7vjNoCM.html|access-date=9 July 2021|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190632/https://www.hindustantimes.com/india-news/mf-husain-painting-auctioned-for-18-5cr/story-DcBhcdhDD9HUohB7vjNoCM.html|url-status=live}}</ref> La pli postaj verkoj de Husain kaŭzis polemikon, kiu inkluzivis [[Nudeco (arto)|nudajn portretojn]] de hinduaj diaĵoj kaj nudan portreton de [[Bharat Mata]]. Dekstrulaj organizoj postulis lian areston, kaj pluraj procesoj estis arkivitaj kontraŭ li pro vundado de religiaj sentoj. Li restis en memtrudita ekzilo de 2006 ĝis sia morto en 2011, akceptante [[Kataro|kataran]] civitanecon en 2010. En 1967, li ricevis la Nacian Filmpremion por Plej Bona Eksperimenta Filmo pro ''Tra la Okuloj de Pentristo''. <ref name="15thaward2">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|title=15th National Film Awards|publisher=[[International Film Festival of India]]|access-date=21 September 2011|archive-date=25 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225231524/http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|url-status=live}}</ref> En 2004, li reĝisoris ''Meenaxi: Rakonto pri Tri Urboj'', filmon pri kiu li laboris kun sia artista filo Owais Husain, kiu estis montrita en la sekcio Marché du film de la Festivalo de Cannes en 2004. <ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/meenaxi-tale-of-3-cities-screened-at-cannes/223181|title=Meenaxi: Tale of 3 cities screened at Cannes|website=Outlookindia.com/|access-date=7 November 2021|archive-date=8 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108130154/https://www.outlookindia.com/newswire/story/meenaxi-tale-of-3-cities-screened-at-cannes/223181|url-status=live}}</ref> [[Dosiero:Bombay_Progressive_Artists_Group.jpg|eta|Husain (unua de maldekstre) kun la aliaj membroj de la Bombay Progressive Artists Group]] [[Dosiero:M._F._Husain_in_1956.png|eta|M. F. Husain en 1956]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.mfhussain.com/ La retejo de Husain] * [https://lawhwaqalam.org.qa/ Lawh Wa Qalam] - muzeo dediĉita al M.F. Husain en Doho, Kataro * {{IMDb nomo|0403967}} * [https://artsandculture.google.com/entity/m04pr26 Profilo] ĉe [[Google Arts & Culture|Google Artoj kaj Kulturo]] * [https://www.youtube.com/watch?v=L0GhddiOesI Dokumentario pri Husain] de Films Division of India ĉe [[YouTube]] * Radia aŭtobiografio de Prasar Bharati Arkivoj: Parto [https://www.youtube.com/watch?v=rcMCJ3BoRFg unu], [https://www.youtube.com/watch?v=lel6VC4Wzcg du], [https://www.youtube.com/watch?v=v9f504XjgcI tri] kaj [https://www.youtube.com/watch?v=sYbfGs7mp5Y kvar] en Jutubo ({{Hi}}) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Husain, M. F.}} [[Kategorio:Barataj artistoj]] [[Kategorio:Barataj pentristoj]] [[Kategorio:Barataj islamanoj]] cz7qz2gp3dbo48s4lpsbwa9poc3alyg 9406076 9406074 2026-06-18T07:43:46Z Sj1mor 12103 9406076 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Makbul Fida HUSAIN''' <ref>Ankaŭ [[Maqbool Fida Husain]] kaj [[M. F. Husain]]</ref>(naskiĝis la 17-an de septembro 1915 en Pandharpur, [[Maharaŝtro]] – mortis la 9-an de junio 2011 en [[Londono]]) estis barata pentristo kaj filmreĝisoro, kiu pentris rakontajn pentraĵojn en modifita [[Kubismo|kubisma stilo]]. <ref name="Britannica2">{{cite encyclopedia|title=M.F. Husain|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/biography/M-F-Husain|access-date=4 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210728114954/https://www.britannica.com/biography/M-F-Husain|archive-date=28 July 2021|url-status=live}}</ref> Unu el la fondaj membroj de la Bombay Progressive Artists' Group, Husain estas asociita kun barata [[modernismo]] en la 1940-aj jaroj. Lia frua asocio kun la Bombay Progressive Artists' Group uzis modernan teknikon, kaj estis inspirita de la "nova" Barato post [[Dispartigo de Hindio|la divido]] de 1947. Liaj rakontaj pentraĵoj, efektivigitaj en modifita [[Kubismo|kubisma]] stilo, povas esti mordaj kaj amuzaj same kiel seriozaj kaj sombraj. Liaj temoj - foje traktataj en serioj - inkluzivis temojn tiel diversajn kiel [[Mohandas Karamchand Gandhi|Gandhi]], [[Patrino Teresa]], la [[Ramajano]], la [[Mahabarato|Mahabharato]], la [[Brita Hindio|Brita Raĝo]], kaj motivojn de barata urba kaj kampara vivo. En septembro 2020, lia pentraĵo titolita ''"Voĉoj'' " aŭkciiĝis por rekorda sumo de 2,5 milionoj da dolaroj. <ref>{{Cite news|date=31 August 2020|title=MF Husain painting auctioned for ₹18.5cr|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/mf-husain-painting-auctioned-for-18-5cr/story-DcBhcdhDD9HUohB7vjNoCM.html|access-date=9 July 2021|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190632/https://www.hindustantimes.com/india-news/mf-husain-painting-auctioned-for-18-5cr/story-DcBhcdhDD9HUohB7vjNoCM.html|url-status=live}}</ref> La pli postaj verkoj de Husain kaŭzis polemikon, kiu inkluzivis [[Nudeco (arto)|nudajn portretojn]] de hinduaj diaĵoj kaj nudan portreton de [[Bharat Mata]]. Dekstrulaj organizoj postulis lian areston, kaj pluraj procesoj estis arkivitaj kontraŭ li pro vundado de religiaj sentoj. Li restis en memtrudita ekzilo de 2006 ĝis sia morto en 2011, akceptante [[Kataro|kataran]] civitanecon en 2010. En 1967, li ricevis la Nacian Filmpremion por Plej Bona Eksperimenta Filmo pro ''Tra la Okuloj de Pentristo''. <ref name="15thaward2">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|title=15th National Film Awards|publisher=[[Internacia Filmofestivalo de Barato]]|access-date=21 September 2011|archive-date=25 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225231524/http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|url-status=live}}</ref> En 2004, li reĝisoris ''Meenaxi: Rakonto pri Tri Urboj'', filmon pri kiu li laboris kun sia artista filo Owais Husain, kiu estis montrita en la sekcio Marché du film de la Festivalo de Cannes en 2004. <ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/meenaxi-tale-of-3-cities-screened-at-cannes/223181|title=Meenaxi: Tale of 3 cities screened at Cannes|website=Outlookindia.com/|access-date=7 November 2021|archive-date=8 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108130154/https://www.outlookindia.com/newswire/story/meenaxi-tale-of-3-cities-screened-at-cannes/223181|url-status=live}}</ref> [[Dosiero:Bombay_Progressive_Artists_Group.jpg|eta|Husain (unua de maldekstre) kun la aliaj membroj de la Bombay Progressive Artists Group]] [[Dosiero:M._F._Husain_in_1956.png|eta|M. F. Husain en 1956]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.mfhussain.com/ La retejo de Husain] * [https://lawhwaqalam.org.qa/ Lawh Wa Qalam] - muzeo dediĉita al M.F. Husain en Doho, Kataro * {{IMDb nomo|0403967}} * [https://artsandculture.google.com/entity/m04pr26 Profilo] ĉe [[Google Arts & Culture|Google Artoj kaj Kulturo]] * [https://www.youtube.com/watch?v=L0GhddiOesI Dokumentario pri Husain] de Films Division of India ĉe [[YouTube]] * Radia aŭtobiografio de Prasar Bharati Arkivoj: Parto [https://www.youtube.com/watch?v=rcMCJ3BoRFg unu], [https://www.youtube.com/watch?v=lel6VC4Wzcg du], [https://www.youtube.com/watch?v=v9f504XjgcI tri] kaj [https://www.youtube.com/watch?v=sYbfGs7mp5Y kvar] en Jutubo ({{Hi}}) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Husain, M. F.}} [[Kategorio:Barataj artistoj]] [[Kategorio:Barataj pentristoj]] [[Kategorio:Barataj islamanoj]] 29xqc18lb28f7yg1lu9i4joqxmgwabd M. F. Husain 0 947184 9406070 2026-06-18T07:40:15Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Makbul Fida Husain]] 9406070 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Makbul Fida Husain]] newy8spny67b6fkhk71woxfqwdxuxq6 Maqbool Fida Hussein 0 947185 9406071 2026-06-18T07:40:39Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Makbul Fida Husain]] 9406071 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Makbul Fida Husain]] newy8spny67b6fkhk71woxfqwdxuxq6 Maqbool Fida Husain 0 947186 9406075 2026-06-18T07:42:46Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Makbul Fida Husain]] 9406075 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Makbul Fida Husain]] newy8spny67b6fkhk71woxfqwdxuxq6 Mátyás Triznya 0 947187 9406084 2026-06-18T08:02:51Z Crosstor 3176 pentristo 9406084 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[matiaso|Mátyás]] Triznya''' [mAtjAŝ triznja], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Triznya Mátyás''' estis [[Hungario|hungara]] [[pentristo]], [[dekoraciisto]], [[kameraisto]]. Lia persona nomo estis itale ''Mattia,'' ŝia edzino estis [[Zsuzsa Szőnyi]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM73303 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=690139&date=2026-06-18 nemzeti névtér</ref><ref>https://www.imdb.com/name/nm2116079/ usona filma datenaro</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1922|5|29}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|1991|10|18}} en [[Romo]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} decidis iĝi pentristo en la aĝo de kvin. Li maturiĝis en [[piaristoj|piarista]] [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1940, tiutempe li jam pentradis. Li studis jaron en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Reĝa Teknikuniversitato palatino József]], poste li akiris pentristan diplomon en [[Hungara Belarta Universitato|Reĝa Belarta Altlernejo]] en [[1943]]. Lia majstro estis [[Nándor Lajos Varga]]. Fine inter 1943-1948 li studis filozofion en [[ELTE|Scienca Universitato Loránd Eötvös]]. Somere li pentradis en [[Zebegény]] ĉe [[István Szőnyi]], en 1944 li edziĝis al lia filino Zsuzsa. Ili disidis al [[Graz]] en 1949, jaron poste ili migris al Romo. Komence li estis dekoraciisto en [[Cinecittà]], poste inter 1953-1978 li estis kameraisto pri [[truko]]j en filma laboratorio. Tamen li ankaŭ diligente pentradis ĝis sia morto. Li ricevis italajn [[premio]]jn ekde 1958, depost fino de la socialismo ankaŭ hungarajn, la lastan jam postmorte. Lia domo estis kunvenejo dum pli ol duonjarcento por hungaroj. En 2007 la vidvino portis la pentraĵojn al Hungario. == Elektitaj ekspozicioj == * Romo, 1955, 1969, 1971, 1973, 1992 * [[Parizo]], 1979 * [[Bern]], 1983 * [[Budapeŝto]], 1984, 1997 * [[Keszthely]], [[Paks]], 2012 == Liaj elektitaj akvareloj == * ''Ostia Antica Capitoliuma'' * ''Kasztor és Pollux temploma'' * ''A Colosseum a Basilica di Massenzio romjain át'' * ''Ostia Antica'' * ''Kőkör'' == Lia kameraista produkto == * ''Miracolo a Milano'', 1951 == Fontoj == * [https://www.kieselbach.hu/muvesz/triznya-matyas-_triznya_-mattia__6979 biografio hungare kun foto] * [https://nfi.hu/filmarchivum/kutatasoktatas/hungarika-kutatas-1/magyarok-a-vilag-filmgyartasaban/triznya-matyas-1922-1991.html biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20100618024344/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/triznya_matyas biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20071208110558/http://www.museum.hu/museum/temporary_hu.php?IDT=3538&ID=510 biografio hungare] * [https://budapestaukcio.hu/triznya-matyas/festo biografio hungare] * [https://lexikon.katolikus.hu/T/Triznya.html Katolika Leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Triznya Matyas}} [[Kategorio:Hungaraj pentristoj]] [[Kategorio:Hungaraj kameraistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} gdh4klyqw7bgl114a7nfyq1y9y4txnw Kategorio:Popmuziko en Kubo 14 947188 9406092 2026-06-18T08:25:17Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Kuba muziko]] [[Kategorio:Populara muziko laŭ landoj|Kubo]]" 9406092 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kuba muziko]] [[Kategorio:Populara muziko laŭ landoj|Kubo]] qdj8sru635sv720n51yxjmkre7sblsq 9406097 9406092 2026-06-18T08:28:27Z ThomasPusch 1869 9406097 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kuba muziko]] [[Kategorio:Popmuziko laŭ landoj|Kubo]] pf7qqdhbbymxwkolx112ufztabqkk30 Kategorio:Popmuziko en Hispanio 14 947189 9406093 2026-06-18T08:25:36Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Hispana muziko]] [[Kategorio:Populara muziko laŭ landoj|Hispanio]]" 9406093 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Hispana muziko]] [[Kategorio:Populara muziko laŭ landoj|Hispanio]] m1d8dqomn11dm1tup210bqewikh8ox8 9406098 9406093 2026-06-18T08:28:39Z ThomasPusch 1869 9406098 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Hispana muziko]] [[Kategorio:Popmuziko laŭ landoj|Hispanio]] a7ftuqdwp574god5ekio7klulk2v8st Kategorio:Popmuziko en Svedio 14 947190 9406094 2026-06-18T08:25:54Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Sveda muziko]] [[Kategorio:Populara muziko laŭ landoj|Svedio]]" 9406094 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Sveda muziko]] [[Kategorio:Populara muziko laŭ landoj|Svedio]] otf1o728e06t8k4dzbwtbx1ihn2ezz6 9406096 9406094 2026-06-18T08:28:16Z ThomasPusch 1869 9406096 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Sveda muziko]] [[Kategorio:Popmuziko laŭ landoj|Svedio]] e0tnpt1vbrocdn7r4798jkiwy882ws3 Kategorio-Diskuto:Populara muziko laŭ landoj 15 947191 9406100 2026-06-18T08:43:59Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Mi iom dubas ĉu sencas havi du kategoriojn "Populara muziko laŭ landoj" kaj "Popmuziko laŭ landoj", sed ĉar ekzemple en la angla vikipedio estas ĝuste tiu divido - do "Category:Popular music by country" kaj "Category:Popmusic by country", eble sekvas tiun modelon, kiel ni faras nun. Sed aliflanke en la itala aŭ hispana estas nur unu kategorio, kaj ŝajnas al mi arbitre, al kiu el la du anglaj kategorioj oni alkroĉas ĝin. Kaj al mi ŝajnas ke en Esperanto oni..." 9406100 wikitext text/x-wiki Mi iom dubas ĉu sencas havi du kategoriojn "Populara muziko laŭ landoj" kaj "Popmuziko laŭ landoj", sed ĉar ekzemple en la angla vikipedio estas ĝuste tiu divido - do "Category:Popular music by country" kaj "Category:Popmusic by country", eble sekvas tiun modelon, kiel ni faras nun. Sed aliflanke en la itala aŭ hispana estas nur unu kategorio, kaj ŝajnas al mi arbitre, al kiu el la du anglaj kategorioj oni alkroĉas ĝin. Kaj al mi ŝajnas ke en Esperanto oni konsideras la vortojn "popmuziko" kaj "populara muziko" sinonimoj, do sekve oni ne klare dividas (kaj en la itala kaj hispana oni entute ne havas proprajn vortojn, sed pruntas unu komunan el la angla). Se iu havas bonan koncepton kiel ĉi tie kategorie difini diferencon inter "populara muziko"/"popular music" kaj "popmuziko"/"popmusic", aŭ ĉu entute transiri al la pli simpla itala aŭ hispana ordigo - bonvolu! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:43, 18 jun. 2026 (UTC) p2vxp1plpp5majjfg4jdltiuc0qw7al Kategorio-Diskuto:Popmuziko laŭ landoj 15 947192 9406101 2026-06-18T08:45:01Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Mi iom dubas ĉu sencas havi du kategoriojn "Populara muziko laŭ landoj" kaj "Popmuziko laŭ landoj", sed ĉar ekzemple en la angla vikipedio estas ĝuste tiu divido - do "Category:Popular music by country" kaj "Category:Popmusic by country", eble sekvas tiun modelon, kiel ni faras nun. Sed aliflanke en la itala aŭ hispana estas nur unu kategorio, kaj ŝajnas al mi arbitre, al kiu el la du anglaj kategorioj oni alkroĉas ĝin. Kaj al mi ŝajnas ke en Esperanto oni..." 9406101 wikitext text/x-wiki Mi iom dubas ĉu sencas havi du kategoriojn "Populara muziko laŭ landoj" kaj "Popmuziko laŭ landoj", sed ĉar ekzemple en la angla vikipedio estas ĝuste tiu divido - do "Category:Popular music by country" kaj "Category:Popmusic by country", eble sekvas tiun modelon, kiel ni faras nun. Sed aliflanke en la itala aŭ hispana estas nur unu kategorio, kaj ŝajnas al mi arbitre, al kiu el la du anglaj kategorioj oni alkroĉas ĝin. Kaj al mi ŝajnas ke en Esperanto oni konsideras la vortojn "popmuziko" kaj "populara muziko" sinonimoj, do sekve oni ne klare dividas (kaj en la itala kaj hispana oni entute ne havas proprajn vortojn, sed pruntas unu komunan el la angla). Se iu havas bonan koncepton kiel ĉi tie kategorie difini diferencon inter "populara muziko"/"popular music" kaj "popmuziko"/"popmusic", aŭ ĉu entute transiri al la pli simpla itala aŭ hispana ordigo - bonvolu! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:43, 18 jun. 2026 (UTC) p2vxp1plpp5majjfg4jdltiuc0qw7al Kennewick (Vaŝingtonio) 0 947193 9406124 2026-06-18T09:21:08Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Kennewick (Vaŝingtonio)]] al [[Kennewick]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406124 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kennewick]] nmt7y3bu7u1zmnzv9nmm9nr9kdwancy Prosser (Vaŝingtonio) 0 947194 9406126 2026-06-18T09:21:21Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Prosser (Vaŝingtonio)]] al [[Prosser]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406126 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Prosser]] peq5yfy319n5b1zpr33najfjjuxu38o Diskuto:Prosser (Vaŝingtonio) 1 947195 9406128 2026-06-18T09:21:21Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Diskuto:Prosser (Vaŝingtonio)]] al [[Diskuto:Prosser]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406128 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Diskuto:Prosser]] jkftq9s2zzli5jc57sr0sjidzie504b Wenatchee (Vaŝingtonio) 0 947196 9406132 2026-06-18T09:22:35Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Wenatchee (Vaŝingtonio)]] al [[Wenatchee]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406132 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Wenatchee]] tgep3re6lkkffjdzqt41vbh0ktymh9h Organizaĵo por Liberigo de Palestino 0 947197 9406153 2026-06-18T09:39:21Z Alifono 114488 Alifono movis paĝon [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]] al [[Palestina Liberiga Organizo]]: Problemo kun la ligilo al PLO kaj tial prefere ŝanĝi la titolon 9406153 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Palestina Liberiga Organizo]] c8c4ghtp4i1f34qmehm0hnmba5b7220 Diskuto:Olympia (Vaŝingtonio) 1 947198 9406158 2026-06-18T09:43:28Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo Olimpio?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! ~~~~" 9406158 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo Olimpio?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC) bd8z118kpfrgtqp1cfarkkqvtgpx1cb Brunbrusta alciono 0 947199 9406159 2026-06-18T09:44:00Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{Taksonomio |nomo = Brunbrusta arbalciono |koloro = pink |dosiero =Brown-breasted kingfisher (Halcyon gularis) Bohol.jpg |dosiero2= | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Brunbrusta arb..." 9406159 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunbrusta arbalciono |koloro = pink |dosiero =Brown-breasted kingfisher (Halcyon gularis) Bohol.jpg |dosiero2= | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Brunbrusta arbalciono''' ''H. gularis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016|title=''Halcyon gularis'' |volume=2016|article-number=e.T22725856A94903577 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22725856A94903577.en|access-date=29a de Januaro 2022}}</ref> |dunomo = ''Halcyon gularis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Heinrich Kuhl|Kuhl]], 1820) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon smyrnensis gularis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =White-throated Kingfisher Range.JPG |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunbrusta arbalciono''' aŭ '''Brunbrusta alciono''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Halcyon gularis'', konata ankaŭ kiel ''Blankbrusta arbalciono'' aŭ ''Smirna arbalciono'', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas [[Endemio|endemia]] de [[Filipinoj]], kie ĝi estas vaste distribuata. Tiu [[alciono]] estas loĝanto (nemigranta) en multo de sia teritorio.<ref name="iucn"></ref> == Aspekto kaj taksonomio == It was previously considered a subspecies of the [[white-throated kingfisher]] (''H. smyrnensis''), but was split as a distinct species by the [[IUCN Red List]] and [[BirdLife International]] in 2014, and the [[International Ornithologists' Union|International Ornithological Congress]] followed suit in 2022.<ref>{{Cite web |title=IOC World Bird List 12.1 |website=IOC World Bird List Datasets |language=en-US |doi=10.14344/ioc.ml.12.1}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Collar |first=Nigel J. |date=2011 |title=Species limits in some Philippine birds including the Greater Flameback Chrysocolaptes lucidus |url=https://static1.squarespace.com/static/5c1a9e03f407b482a158da87/t/5c211d4d4fa51a4c897b3a4b/1545674062184/Greater-Flameback.pdf |journal=[[Forktail (journal)|Forktail]] |volume=27 |pages=29–38}}</ref> It is differentiated by its plummage white a smaller extent of white which is restricted to the chin versus the white-throated kingfishers which white spot includes the breast, a larger white wingpatch, more black on the wings and a shorter tail. This species is monotypic.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=del Hoyo |first1=Josep |last2=Collar |first2=Nigel |last3=Kirwan |first3=Guy M. |date=2020 |title=Brown-breasted Kingfisher (Halcyon gularis), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/bnbkin1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.bnbkin1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}</ref> == Ekologio kaj kutimaro == Feeds on insects, reptiles, amphibians, fish, small birds and mammals and even the occasional bat. Typically perches 5 to 10 meters above its hunting area and swoops down to its prey. Season is around April to May where it typically nests in termite mounds and lays 2 to 4 eggs.<ref name=":0" /> == Habitato kaj konservostatuso == Has a wide range of habitats that include clearings, fishponds, rivers, second growth scrubland, and forest edge. Typically found below 1,000 meters above sea level. The [[IUCN]] has yet to classify this species as separate from white-throated kingfisher. This species is common all throughout and has well adapted and even benefited fromohuman modified habitats. While the Philippines has faced massive [[Deforestation in the Philippines|deforestation]], this species adaptability has allowed it to survive and even thrive better than most Philippine birds.<ref>{{Cite report |url=http://www.iucnredlist.org/details/22725856/0 |title=Halcyon gularis: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22725856A94903577 |last=IUCN |date=2016-10-01 |publisher=International Union for Conservation of Nature |doi=10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22725856a94903577.en |language=en}}</ref><ref name=":0" /> == Referencoj == * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 * Collar 2011b; Allen 2020; HBW/Birdlife * Gill F, D Donsker & P Rasmussen (eld). 2022. IOC World Bird List (v12.1). doi : 10.14344/IOC.ML.12.1. {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Halcyon gularis}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] kvyre01l7rvwjvd2688wgslhpulcj4v 9406173 9406159 2026-06-18T09:53:20Z Kani 670 9406173 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunbrusta arbalciono |koloro = pink |dosiero =Brown-breasted kingfisher (Halcyon gularis) Bohol.jpg |dosiero2= | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Brunbrusta arbalciono''' ''H. gularis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016|title=''Halcyon gularis'' |volume=2016|article-number=e.T22725856A94903577 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22725856A94903577.en|access-date=29a de Januaro 2022}}</ref> |dunomo = ''Halcyon gularis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Heinrich Kuhl|Kuhl]], 1820) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon smyrnensis gularis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =White-throated Kingfisher Range.JPG |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunbrusta arbalciono''' aŭ '''Brunbrusta alciono''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Halcyon gularis'', konata ankaŭ kiel ''Blankbrusta arbalciono'' aŭ ''Smirna arbalciono'', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas [[Endemio|endemia]] de [[Filipinoj]], kie ĝi estas vaste distribuata. Tiu [[alciono]] estas loĝanto (nemigranta) en multo de sia teritorio.<ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016|title=''Halcyon gularis'' |volume=2016|article-number=e.T22725856A94903577 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22725856A94903577.en|access-date=29a de Januaro 2022}}</ref> == Aspekto kaj taksonomio == Ĝi antaŭe estis konsiderata subspecio de la [[blankagorĝa alciono]] (''H. smyrnensis''), sed estis dividita kiel aparta specio fare de la [[IUCN Ruĝa Listo]] kaj [[BirdLife International]] en 2014, kaj la [[Internacia Ornitologia Kongreso]] sekvis la ekzemplon en 2022.<ref>{{Cite web |title=IOC World Bird List 12.1 |website=IOC World Bird List Datasets |language=en-US |doi=10.14344/ioc.ml.12.1}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Collar |first=Nigel J. |date=2011 |title=Species limits in some Philippine birds including the Greater Flameback Chrysocolaptes lucidus |url=https://static1.squarespace.com/static/5c1a9e03f407b482a158da87/t/5c211d4d4fa51a4c897b3a4b/1545674062184/Greater-Flameback.pdf |journal=[[Forktail (gazeto)|Forktail]] |volume=27 |pages=29–38}}</ref> Ĝi diferenciĝas per sia plumaro, pli malgranda amplekso de blanko limiĝanta al la mentono kompare kun la blankagorĝaj alcionoj, kies blanka makulo inkluzivas la bruston, pli grandan blankan flugilmakulon, pli da nigro sur la flugiloj kaj pli mallongan voston. La specio estas [[monotipa]].<ref name=":0">{{Cite journal |last1=del Hoyo |first1=Josep |last2=Collar |first2=Nigel |last3=Kirwan |first3=Guy M. |date=2020 |title=Brown-breasted Kingfisher (Halcyon gularis), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/bnbkin1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.bnbkin1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}</ref> == Ekologio kaj kutimaro == Manĝas insektojn, reptiliojn, amfibiojn, fiŝojn, malgrandajn birdojn kaj mamulojn kaj eĉ fojan vesperton. Tipe ripozas 5 ĝis 10 metrojn super sia ĉasareo kaj plonĝas malsupren al sia predo. La sezono estas ĉirkaŭ aprilo ĝis majo, kiam ĝi tipe nestas en termitaj montetoj kaj demetas 2 ĝis 4 ovojn.<ref name=":0" /> == Habitato kaj konservostatuso == Havas vastan gamon da vivejoj, kiuj inkluzivas maldensejojn, fiŝlagetojn, riverojn, duarangajn veprejojn kaj arbarlimojn. Tipe troveblas sub 1000 metroj super marnivelo. La [[IUCN]] ankoraŭ ne klasifikis ĉi tiun specion kiel apartan de la blankagorĝa alciono. Ĉi tiu specio estas ofta tra la tuta lando kaj bone adaptiĝis kaj eĉ profitis de hom-modifitaj vivejoj. Kvankam Filipinoj alfrontis amasan [[senarbarigo]]n, la adaptiĝemo de ĉi tiu specio permesis al ĝi postvivi kaj eĉ prosperi pli bone ol la plej multaj filipinaj birdoj.<ref> IUCN (2016-10-01). [https://www.iucnredlist.org/species/22725856/263653822 Halcyon gularis: BirdLife International:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22725856A94903577 (Report). International Union for Conservation of Nature. doi:10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22725856a94903577.en. </ref><ref name=":0" /> == Referencoj == * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 * Collar 2011b; Allen 2020; HBW/Birdlife * Gill F, D Donsker & P Rasmussen (eld). 2022. IOC World Bird List (v12.1). doi : 10.14344/IOC.ML.12.1. {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Halcyon gularis}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de la Filipinoj]] kxuvks1swcu9ntkki20ojxk40vr069m 9406177 9406173 2026-06-18T09:54:18Z Kani 670 /* Aspekto kaj taksonomio */ 9406177 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunbrusta arbalciono |koloro = pink |dosiero =Brown-breasted kingfisher (Halcyon gularis) Bohol.jpg |dosiero2= | dosiero larĝo=220px | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero = |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae'' |genro = ''[[Halcyon]]'' |specio = '''Brunbrusta arbalciono''' ''H. gularis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016|title=''Halcyon gularis'' |volume=2016|article-number=e.T22725856A94903577 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22725856A94903577.en|access-date=29a de Januaro 2022}}</ref> |dunomo = ''Halcyon gularis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Heinrich Kuhl|Kuhl]], 1820) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = ''Halcyon smyrnensis gularis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =White-throated Kingfisher Range.JPG |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunbrusta arbalciono''' aŭ '''Brunbrusta alciono''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Halcyon gularis'', konata ankaŭ kiel ''Blankbrusta arbalciono'' aŭ ''Smirna arbalciono'', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas [[Endemio|endemia]] de [[Filipinoj]], kie ĝi estas vaste distribuata. Tiu [[alciono]] estas loĝanto (nemigranta) en multo de sia teritorio.<ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016|title=''Halcyon gularis'' |volume=2016|article-number=e.T22725856A94903577 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22725856A94903577.en|access-date=29a de Januaro 2022}}</ref> == Aspekto kaj taksonomio == Ĝi antaŭe estis konsiderata subspecio de la [[blankagorĝa alciono]] (''H. smyrnensis''), sed estis dividita kiel aparta specio fare de la [[IUCN Ruĝa Listo]] kaj [[BirdLife International]] en 2014, kaj la [[Internacia Ornitologia Kongreso]] sekvis la ekzemplon en 2022.<ref>"IOC World Bird List 12.1". IOC World Bird List Datasets. doi:10.14344/ioc.ml.12.1</ref><ref>{{Cite journal |last=Collar |first=Nigel J. |date=2011 |title=Species limits in some Philippine birds including the Greater Flameback Chrysocolaptes lucidus |url=https://static1.squarespace.com/static/5c1a9e03f407b482a158da87/t/5c211d4d4fa51a4c897b3a4b/1545674062184/Greater-Flameback.pdf |journal=[[Forktail (gazeto)|Forktail]] |volume=27 |pages=29–38}}</ref> Ĝi diferenciĝas per sia plumaro, pli malgranda amplekso de blanko limiĝanta al la mentono kompare kun la blankagorĝaj alcionoj, kies blanka makulo inkluzivas la bruston, pli grandan blankan flugilmakulon, pli da nigro sur la flugiloj kaj pli mallongan voston. La specio estas [[monotipa]].<ref name=":0">{{Cite journal |last1=del Hoyo |first1=Josep |last2=Collar |first2=Nigel |last3=Kirwan |first3=Guy M. |date=2020 |title=Brown-breasted Kingfisher (Halcyon gularis), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/bnbkin1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.bnbkin1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}</ref> == Ekologio kaj kutimaro == Manĝas insektojn, reptiliojn, amfibiojn, fiŝojn, malgrandajn birdojn kaj mamulojn kaj eĉ fojan vesperton. Tipe ripozas 5 ĝis 10 metrojn super sia ĉasareo kaj plonĝas malsupren al sia predo. La sezono estas ĉirkaŭ aprilo ĝis majo, kiam ĝi tipe nestas en termitaj montetoj kaj demetas 2 ĝis 4 ovojn.<ref name=":0" /> == Habitato kaj konservostatuso == Havas vastan gamon da vivejoj, kiuj inkluzivas maldensejojn, fiŝlagetojn, riverojn, duarangajn veprejojn kaj arbarlimojn. Tipe troveblas sub 1000 metroj super marnivelo. La [[IUCN]] ankoraŭ ne klasifikis ĉi tiun specion kiel apartan de la blankagorĝa alciono. Ĉi tiu specio estas ofta tra la tuta lando kaj bone adaptiĝis kaj eĉ profitis de hom-modifitaj vivejoj. Kvankam Filipinoj alfrontis amasan [[senarbarigo]]n, la adaptiĝemo de ĉi tiu specio permesis al ĝi postvivi kaj eĉ prosperi pli bone ol la plej multaj filipinaj birdoj.<ref> IUCN (2016-10-01). [https://www.iucnredlist.org/species/22725856/263653822 Halcyon gularis: BirdLife International:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22725856A94903577 (Report). International Union for Conservation of Nature. doi:10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22725856a94903577.en. </ref><ref name=":0" /> == Referencoj == * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 * Collar 2011b; Allen 2020; HBW/Birdlife * Gill F, D Donsker & P Rasmussen (eld). 2022. IOC World Bird List (v12.1). doi : 10.14344/IOC.ML.12.1. {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Halcyon gularis}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Alcededoj]] [[Kategorio:Birdoj de la Filipinoj]] 12gtycxp8niluz7rb9qp0hfot0kgmex Halcyon gularis 0 947200 9406162 2026-06-18T09:46:37Z Kani 670 Alidirektigis al [[Brunbrusta alciono]] 9406162 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Brunbrusta alciono]] 2oewgt4wblwauouf5fa0opnrerjj10b Ray Kroc 0 947201 9406178 2026-06-18T09:54:21Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "[[file:Ray Kroc 1976.jpg|eta|Ray Kroc, 1976]] '''Raymond Albert „Ray“ KROC''' (naskiĝinta la {{Daton|5|10|1902}} en [[Oak Park (Ilinojso)|Oak Park]], mortinta la {{daton|14|1|1984}} en [[San Diego]]) estis fondinto de [[McDonald's|McDonald's Corporation]]. La unua restoracio tiunoma fondiĝis fare de la fratoj Richard kaj Maurice McDonald La filo de la [[ĉeĥio|ĉeĥo]] Alois Kroc el [[Břasy]] havis la kromnomon ''The Hamburger King''; li enviciĝis en al..." 9406178 wikitext text/x-wiki [[file:Ray Kroc 1976.jpg|eta|Ray Kroc, 1976]] '''Raymond Albert „Ray“ KROC''' (naskiĝinta la {{Daton|5|10|1902}} en [[Oak Park (Ilinojso)|Oak Park]], mortinta la {{daton|14|1|1984}} en [[San Diego]]) estis fondinto de [[McDonald's|McDonald's Corporation]]. La unua restoracio tiunoma fondiĝis fare de la fratoj Richard kaj Maurice McDonald La filo de la [[ĉeĥio|ĉeĥo]] Alois Kroc el [[Břasy]] havis la kromnomon ''The Hamburger King''; li enviciĝis en al listo de la 100 plej influaj personoj de la 20-a jarcento kiun faras la gazeto [[Times]]. Dumvive li perlaboris riĉajon de 500 milionoj da usonaj dolaroj.<ref>[https://www.wiley.com/legacy/products/subject/business/forbes/kroc.html "Ray Kroc, McDonald’s, And The Fast-Food Industry"] - ĉe: ''wiley.com'' (englisch).</ref> == Vivo == Baldaŭ antaŭ la fino de la [[Unua Mondmilito]], la tiam nur 15-jara Kroc ŝajnigis sin pli aĝa por esti rekrutita kiel ambulancŝoforo; tamen la milito finiĝis jam antaŭ la fino de lia trejnado. En la 1930-aj jaroj li laboris kiel komerca reprezentanto pri paperaj tasoj. Fine de la 1930-aj jaroj Kroc forlasis sian sekuran laborpostenon kaj vojaĝis tra la lando por vendi sian kuirejan ekipaĵon, interalie sian multfunkcian miksilon. En 1954 Kroc rimarkis la fratojn Richard kaj Maurice McDonald, kiam ili - okaze de mendo ĉe li - reordigis samtempe ses el liaj miksiloj opr [[laktoskuaĵo]]j. Post tio li vizitis ilin en ilia restoracio ''California Diner'' en [[San Bernardino]]. Esperante profiti de la sukceso de la fratoj, Kroc aĉetis la [[franĉizo|franĉizajn]] rajtojn por malfermi propran restoracion ''McDonald's'' en [[Des Plaines]] ([[Ilinojso]]). La ofertitaĵoj estis same sukcesaj en Ilinojso kiel en [[Kalifornio]]. En 1961 li aĉetis la kompanion de la fratoj McDonald kontraŭ 2,7 milionoj da usonaj dolaroj kaj malfermis restoraciojn tra la tuta mondo. Parton de la rajtoj la fratoj McDonald estis vendintaj al fabrikanto de glaciaĵo, kiujn Kroc reaĉetis. Li eĉ malfermis filion kontraŭ la unua restoracio de la fratoj McDonald kaj elpremis ilin el la komerco. En 1977, Kroc verkis sian aŭtobiografion ''Grinding It Out'' kaj nomis sin vera fondinto de ''McDonald’s''. Kroc mortis en 1984 en la aĝo de 81 jaroj. Kroc estis en sia tria geedzeco edziĝinta al la filantropino Joan Kroc, kiu interalie estis konata pro sia socia engaĝiĝo. == Skribaĵoj == * ''Grinding it Out: The Making of McDonald’s.'' St. Martin’s Publishing Group 1977. * ''Die wahre Geschichte von McDonald’s'' - kun Robert Anderson, Finanzbuch Verlag FBV 2017, ISBN 978-3-95972-057-1. == Artista pluuzo == * La brita muzikisto [[Mark Knopfler]] verkis muzikaĵojn surbaze de la sukcesego de Kroc, ''Boom, Like That'' (ero de la albumo ''Shangri-la''). * La filmo ''The Founder'' (2016) rakontis la historion de la ekfloro de ĉi [[rapidmanĝejo|rapidmanĝeja]] ĉeno.<ref>https://www.imdb.com/title/tt4276820/</ref> Rolas kiel Kroc la aktoro [[Michael Keaton]]. * La ĵurnalistino Lisa Napoli skribis je ''Ray & Joan: The Man Who Made the McDonald’s Fortune and the Woman Who Gave It All Away'' pri la vivo de paro Ray kaj Joan Kroc.<ref>Iris Alanyali: [ttps://www.welt.de/vermischtes/article163925140/Die-spaete-Rache-der-reichen-McDonald-s-Witwe.html ''The Founder: Die späte Rache der reichen McDonald’s-Witwe''] - ĉe: ''Die Welt,'' 23.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.mcdonalds.com/us/en-us/about-us/our-history.html "The Ray Kroc Story"] - sur la paĝaro firmaa * Diana Dittmer: [https://www.n-tv.de/wirtschaft/Der-Mann-der-McDonald-s-gross-machte-article19783691.html "Der Mann, der McDonald's groß machte"] ĉe: ''n-tv.de,'' 9.4.2017 * [https://www.boerse-online.de/nachrichten/aktien/ray-kroc-der-burgerkoenig-so-entstand-der-megakonzern-mcdonalds-1028237701 "Ray Kroc: Der Burgerkönig – So entstand der Megakonzern McDonald's"] - ĉe: ''Boerse-Online.de,'' 3.6.2019 * Jana Fischer: [https://www1.wdr.de/radio/wdr5/sendungen/zeitzeichen/ray-kroc-unternehmer-100.html "05.10.1902 - Geburtstag des Unternehmers Ray Kroc"] - podkasto de [[aRD|WDR]] (Zeitzeichen), 5.10.2017 == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{SORTIERUNG:Kroc, Ray}} [[Kategorio:Usonaj entreprenistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1902]] [[Kategorio:Mortintoj en 1984]] [[Kategorio:Usonaj mecenatoj]] skujulb53c9fdnh421d4zd0tuhvg8ll 9406186 9406178 2026-06-18T09:58:20Z Tirolischleioans 254019 /* Vivo */ 9406186 wikitext text/x-wiki [[file:Ray Kroc 1976.jpg|eta|Ray Kroc, 1976]] '''Raymond Albert „Ray“ KROC''' (naskiĝinta la {{Daton|5|10|1902}} en [[Oak Park (Ilinojso)|Oak Park]], mortinta la {{daton|14|1|1984}} en [[San Diego]]) estis fondinto de [[McDonald's|McDonald's Corporation]]. La unua restoracio tiunoma fondiĝis fare de la fratoj Richard kaj Maurice McDonald La filo de la [[ĉeĥio|ĉeĥo]] Alois Kroc el [[Břasy]] havis la kromnomon ''The Hamburger King''; li enviciĝis en al listo de la 100 plej influaj personoj de la 20-a jarcento kiun faras la gazeto [[Times]]. Dumvive li perlaboris riĉajon de 500 milionoj da usonaj dolaroj.<ref>[https://www.wiley.com/legacy/products/subject/business/forbes/kroc.html "Ray Kroc, McDonald’s, And The Fast-Food Industry"] - ĉe: ''wiley.com'' (englisch).</ref> == Vivo == Baldaŭ antaŭ la fino de la [[Unua Mondmilito]], la tiam nur 15-jara Kroc ŝajnigis sin pli aĝa por esti rekrutita kiel ambulancŝoforo; tamen la milito finiĝis jam antaŭ la fino de lia trejnado. En la 1930-aj jaroj li laboris kiel komerca reprezentanto pri paperaj tasoj. Fine de la 1930-aj jaroj Kroc forlasis sian sekuran laborpostenon kaj vojaĝis tra la lando por vendi sian kuirejan ekipaĵon, interalie sian multfunkcian miksilon. En 1954 Kroc rimarkis la fratojn Richard kaj Maurice McDonald, kiam ili - okaze de mendo ĉe li - reordigis samtempe ses el liaj miksiloj opr [[laktoskuaĵo]]j. Post tio li vizitis ilin en ilia restoracio ''California Diner'' en [[San Bernardino]]. Esperante profiti de la sukceso de la fratoj, Kroc aĉetis la [[franĉizo|franĉizajn]] rajtojn por malfermi propran restoracion ''McDonald's'' en Des Plaines ([[Ilinojso]]). La ofertitaĵoj estis same sukcesaj en Ilinojso kiel en [[Kalifornio]]. En 1961 li aĉetis la kompanion de la fratoj McDonald kontraŭ 2,7 milionoj da usonaj dolaroj kaj malfermis restoraciojn tra la tuta mondo. Parton de la rajtoj la fratoj McDonald estis vendintaj al fabrikanto de glaciaĵo, kiujn Kroc reaĉetis. Li eĉ malfermis filion kontraŭ la unua restoracio de la fratoj McDonald kaj elpremis ilin el la komerco. En 1977, Kroc verkis sian aŭtobiografion ''Grinding It Out'' kaj nomis sin vera fondinto de ''McDonald’s''. Kroc mortis en 1984 en la aĝo de 81 jaroj. Kroc estis en sia tria geedzeco edziĝinta al la filantropino Joan Kroc, kiu interalie estis konata pro sia socia engaĝiĝo. == Skribaĵoj == * ''Grinding it Out: The Making of McDonald’s.'' St. Martin’s Publishing Group 1977. * ''Die wahre Geschichte von McDonald’s'' - kun Robert Anderson, Finanzbuch Verlag FBV 2017, ISBN 978-3-95972-057-1. == Artista pluuzo == * La brita muzikisto [[Mark Knopfler]] verkis muzikaĵojn surbaze de la sukcesego de Kroc, ''Boom, Like That'' (ero de la albumo ''Shangri-la''). * La filmo ''The Founder'' (2016) rakontis la historion de la ekfloro de ĉi [[rapidmanĝejo|rapidmanĝeja]] ĉeno.<ref>https://www.imdb.com/title/tt4276820/</ref> Rolas kiel Kroc la aktoro [[Michael Keaton]]. * La ĵurnalistino Lisa Napoli skribis je ''Ray & Joan: The Man Who Made the McDonald’s Fortune and the Woman Who Gave It All Away'' pri la vivo de paro Ray kaj Joan Kroc.<ref>Iris Alanyali: [ttps://www.welt.de/vermischtes/article163925140/Die-spaete-Rache-der-reichen-McDonald-s-Witwe.html ''The Founder: Die späte Rache der reichen McDonald’s-Witwe''] - ĉe: ''Die Welt,'' 23.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.mcdonalds.com/us/en-us/about-us/our-history.html "The Ray Kroc Story"] - sur la paĝaro firmaa * Diana Dittmer: [https://www.n-tv.de/wirtschaft/Der-Mann-der-McDonald-s-gross-machte-article19783691.html "Der Mann, der McDonald's groß machte"] ĉe: ''n-tv.de,'' 9.4.2017 * [https://www.boerse-online.de/nachrichten/aktien/ray-kroc-der-burgerkoenig-so-entstand-der-megakonzern-mcdonalds-1028237701 "Ray Kroc: Der Burgerkönig – So entstand der Megakonzern McDonald's"] - ĉe: ''Boerse-Online.de,'' 3.6.2019 * Jana Fischer: [https://www1.wdr.de/radio/wdr5/sendungen/zeitzeichen/ray-kroc-unternehmer-100.html "05.10.1902 - Geburtstag des Unternehmers Ray Kroc"] - podkasto de [[aRD|WDR]] (Zeitzeichen), 5.10.2017 == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{SORTIERUNG:Kroc, Ray}} [[Kategorio:Usonaj entreprenistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1902]] [[Kategorio:Mortintoj en 1984]] [[Kategorio:Usonaj mecenatoj]] cjfrrm0rwtubtj9o9unrie0xk1z3ttg 9406187 9406186 2026-06-18T09:58:35Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9406187 wikitext text/x-wiki [[file:Ray Kroc 1976.jpg|eta|Ray Kroc, 1976]] '''Raymond Albert „Ray“ KROC''' (naskiĝinta la {{Daton|5|10|1902}} en [[Oak Park (Ilinojso)|Oak Park]], mortinta la {{daton|14|1|1984}} en [[San Diego]]) estis fondinto de [[McDonald's|McDonald's Corporation]]. La unua restoracio tiunoma fondiĝis fare de la fratoj Richard kaj Maurice McDonald La filo de la [[ĉeĥio|ĉeĥo]] Alois Kroc el [[Břasy]] havis la kromnomon ''The Hamburger King''; li enviciĝis en al listo de la 100 plej influaj personoj de la 20-a jarcento kiun faras la gazeto [[Times]]. Dumvive li perlaboris riĉajon de 500 milionoj da usonaj dolaroj.<ref>[https://www.wiley.com/legacy/products/subject/business/forbes/kroc.html "Ray Kroc, McDonald’s, And The Fast-Food Industry"] - ĉe: ''wiley.com'' (englisch).</ref> == Vivo == Baldaŭ antaŭ la fino de la [[Unua Mondmilito]], la tiam nur 15-jara Kroc ŝajnigis sin pli aĝa por esti rekrutita kiel ambulancŝoforo; tamen la milito finiĝis jam antaŭ la fino de lia trejnado. En la 1930-aj jaroj li laboris kiel komerca reprezentanto pri paperaj tasoj. Fine de la 1930-aj jaroj Kroc forlasis sian sekuran laborpostenon kaj vojaĝis tra la lando por vendi sian kuirejan ekipaĵon, interalie sian multfunkcian miksilon. En 1954 Kroc rimarkis la fratojn Richard kaj Maurice McDonald, kiam ili - okaze de mendo ĉe li - reordigis samtempe ses el liaj miksiloj opr [[laktoskuaĵo]]j. Post tio li vizitis ilin en ilia restoracio ''California Diner'' en [[San Bernardino]]. Esperante profiti de la sukceso de la fratoj, Kroc aĉetis la [[franĉizo|franĉizajn]] rajtojn por malfermi propran restoracion ''McDonald's'' en Des Plaines ([[Ilinojso]]). La ofertitaĵoj estis same sukcesaj en Ilinojso kiel en [[Kalifornio]]. En 1961 li aĉetis la kompanion de la fratoj McDonald kontraŭ 2,7 milionoj da usonaj dolaroj kaj malfermis restoraciojn tra la tuta mondo. Parton de la rajtoj la fratoj McDonald estis vendintaj al fabrikanto de glaciaĵo, kiujn Kroc reaĉetis. Li eĉ malfermis filion kontraŭ la unua restoracio de la fratoj McDonald kaj elpremis ilin el la komerco. En 1977, Kroc verkis sian aŭtobiografion ''Grinding It Out'' kaj nomis sin vera fondinto de ''McDonald’s''. Kroc mortis en 1984 en la aĝo de 81 jaroj. Kroc estis en sia tria geedzeco edziĝinta al la filantropino Joan Kroc, kiu interalie estis konata pro sia socia engaĝiĝo. == Skribaĵoj == * ''Grinding it Out: The Making of McDonald’s.'' St. Martin’s Publishing Group 1977. * ''Die wahre Geschichte von McDonald’s'' - kun Robert Anderson, Finanzbuch Verlag FBV 2017, ISBN 978-3-95972-057-1. == Artista pluuzo == * La brita muzikisto [[Mark Knopfler]] verkis muzikaĵojn surbaze de la sukcesego de Kroc, ''Boom, Like That'' (ero de la albumo ''Shangri-la''). * La filmo ''The Founder'' (2016) rakontis la historion de la ekfloro de ĉi [[rapidmanĝejo|rapidmanĝeja]] ĉeno.<ref>https://www.imdb.com/title/tt4276820/</ref> Rolas kiel Kroc la aktoro [[Michael Keaton]]. * La ĵurnalistino Lisa Napoli skribis je ''Ray & Joan: The Man Who Made the McDonald’s Fortune and the Woman Who Gave It All Away'' pri la vivo de paro Ray kaj Joan Kroc.<ref>Iris Alanyali: [ttps://www.welt.de/vermischtes/article163925140/Die-spaete-Rache-der-reichen-McDonald-s-Witwe.html ''The Founder: Die späte Rache der reichen McDonald’s-Witwe''] - ĉe: ''Die Welt,'' 23.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.mcdonalds.com/us/en-us/about-us/our-history.html "The Ray Kroc Story"] - sur la paĝaro firmaa * Diana Dittmer: [https://www.n-tv.de/wirtschaft/Der-Mann-der-McDonald-s-gross-machte-article19783691.html "Der Mann, der McDonald's groß machte"] ĉe: ''n-tv.de,'' 9.4.2017 * [https://www.boerse-online.de/nachrichten/aktien/ray-kroc-der-burgerkoenig-so-entstand-der-megakonzern-mcdonalds-1028237701 "Ray Kroc: Der Burgerkönig – So entstand der Megakonzern McDonald's"] - ĉe: ''Boerse-Online.de,'' 3.6.2019 * Jana Fischer: [https://www1.wdr.de/radio/wdr5/sendungen/zeitzeichen/ray-kroc-unternehmer-100.html "05.10.1902 - Geburtstag des Unternehmers Ray Kroc"] - podkasto de [[aRD|WDR]] (Zeitzeichen), 5.10.2017 == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Kroc, Ray}} [[Kategorio:Usonaj entreprenistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1902]] [[Kategorio:Mortintoj en 1984]] [[Kategorio:Usonaj mecenatoj]] ez8sjxjxmfcwq3oim4ji5gm2x8yhr0u 9406188 9406187 2026-06-18T09:58:54Z Tirolischleioans 254019 /* Artista pluuzo */ 9406188 wikitext text/x-wiki [[file:Ray Kroc 1976.jpg|eta|Ray Kroc, 1976]] '''Raymond Albert „Ray“ KROC''' (naskiĝinta la {{Daton|5|10|1902}} en [[Oak Park (Ilinojso)|Oak Park]], mortinta la {{daton|14|1|1984}} en [[San Diego]]) estis fondinto de [[McDonald's|McDonald's Corporation]]. La unua restoracio tiunoma fondiĝis fare de la fratoj Richard kaj Maurice McDonald La filo de la [[ĉeĥio|ĉeĥo]] Alois Kroc el [[Břasy]] havis la kromnomon ''The Hamburger King''; li enviciĝis en al listo de la 100 plej influaj personoj de la 20-a jarcento kiun faras la gazeto [[Times]]. Dumvive li perlaboris riĉajon de 500 milionoj da usonaj dolaroj.<ref>[https://www.wiley.com/legacy/products/subject/business/forbes/kroc.html "Ray Kroc, McDonald’s, And The Fast-Food Industry"] - ĉe: ''wiley.com'' (englisch).</ref> == Vivo == Baldaŭ antaŭ la fino de la [[Unua Mondmilito]], la tiam nur 15-jara Kroc ŝajnigis sin pli aĝa por esti rekrutita kiel ambulancŝoforo; tamen la milito finiĝis jam antaŭ la fino de lia trejnado. En la 1930-aj jaroj li laboris kiel komerca reprezentanto pri paperaj tasoj. Fine de la 1930-aj jaroj Kroc forlasis sian sekuran laborpostenon kaj vojaĝis tra la lando por vendi sian kuirejan ekipaĵon, interalie sian multfunkcian miksilon. En 1954 Kroc rimarkis la fratojn Richard kaj Maurice McDonald, kiam ili - okaze de mendo ĉe li - reordigis samtempe ses el liaj miksiloj opr [[laktoskuaĵo]]j. Post tio li vizitis ilin en ilia restoracio ''California Diner'' en [[San Bernardino]]. Esperante profiti de la sukceso de la fratoj, Kroc aĉetis la [[franĉizo|franĉizajn]] rajtojn por malfermi propran restoracion ''McDonald's'' en Des Plaines ([[Ilinojso]]). La ofertitaĵoj estis same sukcesaj en Ilinojso kiel en [[Kalifornio]]. En 1961 li aĉetis la kompanion de la fratoj McDonald kontraŭ 2,7 milionoj da usonaj dolaroj kaj malfermis restoraciojn tra la tuta mondo. Parton de la rajtoj la fratoj McDonald estis vendintaj al fabrikanto de glaciaĵo, kiujn Kroc reaĉetis. Li eĉ malfermis filion kontraŭ la unua restoracio de la fratoj McDonald kaj elpremis ilin el la komerco. En 1977, Kroc verkis sian aŭtobiografion ''Grinding It Out'' kaj nomis sin vera fondinto de ''McDonald’s''. Kroc mortis en 1984 en la aĝo de 81 jaroj. Kroc estis en sia tria geedzeco edziĝinta al la filantropino Joan Kroc, kiu interalie estis konata pro sia socia engaĝiĝo. == Skribaĵoj == * ''Grinding it Out: The Making of McDonald’s.'' St. Martin’s Publishing Group 1977. * ''Die wahre Geschichte von McDonald’s'' - kun Robert Anderson, Finanzbuch Verlag FBV 2017, ISBN 978-3-95972-057-1. == Artista pluuzo == * La brita muzikisto [[Mark Knopfler]] verkis muzikaĵojn surbaze de la sukcesego de Kroc, ''Boom, Like That'' (ero de la albumo ''Shangri-la''). * La filmo ''The Founder'' (2016) rakontis la historion de la ekfloro de ĉi [[rapidmanĝejo|rapidmanĝeja]] ĉeno.<ref>https://www.imdb.com/title/tt4276820/</ref> Rolas kiel Kroc la aktoro [[Michael Keaton]]. * La ĵurnalistino Lisa Napoli skribis je ''Ray & Joan: The Man Who Made the McDonald’s Fortune and the Woman Who Gave It All Away'' pri la vivo de paro Ray kaj Joan Kroc.<ref>Iris Alanyali: [https://www.welt.de/vermischtes/article163925140/Die-spaete-Rache-der-reichen-McDonald-s-Witwe.html ''The Founder: Die späte Rache der reichen McDonald’s-Witwe''] - ĉe: ''Die Welt,'' 23.4.2017</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.mcdonalds.com/us/en-us/about-us/our-history.html "The Ray Kroc Story"] - sur la paĝaro firmaa * Diana Dittmer: [https://www.n-tv.de/wirtschaft/Der-Mann-der-McDonald-s-gross-machte-article19783691.html "Der Mann, der McDonald's groß machte"] ĉe: ''n-tv.de,'' 9.4.2017 * [https://www.boerse-online.de/nachrichten/aktien/ray-kroc-der-burgerkoenig-so-entstand-der-megakonzern-mcdonalds-1028237701 "Ray Kroc: Der Burgerkönig – So entstand der Megakonzern McDonald's"] - ĉe: ''Boerse-Online.de,'' 3.6.2019 * Jana Fischer: [https://www1.wdr.de/radio/wdr5/sendungen/zeitzeichen/ray-kroc-unternehmer-100.html "05.10.1902 - Geburtstag des Unternehmers Ray Kroc"] - podkasto de [[aRD|WDR]] (Zeitzeichen), 5.10.2017 == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Kroc, Ray}} [[Kategorio:Usonaj entreprenistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1902]] [[Kategorio:Mortintoj en 1984]] [[Kategorio:Usonaj mecenatoj]] rin02xqb893bhk6qnlo96v72f6jaliz Forktail (gazeto) 0 947202 9406191 2026-06-18T10:02:06Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Informkesto gazeto}} '''''Forktail''''' estas la ĉiujara<ref> Jeyarajasingam, Allen (22a de Marto 2012). [https://books.google.es/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391&redir_esc=y A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore.] Oxford University Press. p. 391. ISBN 978-0-19-963943-4. </ref> kolege reviziita [[revuo]] de la ''Oriental Bird Club''. Ĝi estas la ĉefa [[ornitologio|ornitologia]] revuo dediĉita al la orien..." 9406191 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Informkesto gazeto}} '''''Forktail''''' estas la ĉiujara<ref> Jeyarajasingam, Allen (22a de Marto 2012). [https://books.google.es/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391&redir_esc=y A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore.] Oxford University Press. p. 391. ISBN 978-0-19-963943-4. </ref> kolege reviziita [[revuo]] de la ''Oriental Bird Club''. Ĝi estas la ĉefa [[ornitologio|ornitologia]] revuo dediĉita al la orienta regiono kaj publikigas manuskriptojn en la angla, traktante ajnan aspekton de ĝia ornitologio (ekz., distribuo, biologio, konservado, [[ekologio]], [[taksonomio]] kaj [[evolucio]]). La geografia amplekso de ''Forktail'' estas limigita de la rivero [[Induso]] okcidente; la [[Rusa Malproksima Oriento]], la [[Korea Duoninsulo]], [[Japanio]], kaj la [[Linio de Lydekker]] (t.e., la orienta limo de [[Wallacea]]) oriente, kaj la [[Ĉagosa Arkipelago]], [[Malgrandaj Sundoj]], [[Kristnaskinsulo]] kaj [[Kokosinsuloj]] (Keeling) sude.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/jao-instructions "Forktail guidelines".] Oriental Bird Club. Alirita en 2020-08-18. </ref> Ekde 2020, Frank E. Rheindt estas ĝia ĉefredaktoro, helpata de Yong Ding Li.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/club-news/2019/11/23/forktail-new-editorial-board-appointed "Forktail: new editorial board appointed".] Oriental Bird Club. 23a de Novembro 2019. Alirita en 2020-08-18. </ref> ehxxll2c12pfigzdfsl9mbmiy0oxiu7 9406193 9406191 2026-06-18T10:03:35Z Kani 670 9406193 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Informkesto gazeto}} '''''Forktail''''' estas la ĉiujara<ref> Jeyarajasingam, Allen (22a de Marto 2012). [https://books.google.es/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391&redir_esc=y A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore.] Oxford University Press. p. 391. ISBN 978-0-19-963943-4. </ref> kolege reviziita [[revuo]] de la ''Oriental Bird Club''. Ĝi estas la ĉefa [[ornitologio|ornitologia]] revuo dediĉita al la orienta regiono kaj publikigas manuskriptojn en la angla, traktante ajnan aspekton de ĝia ornitologio (ekz., distribuo, biologio, konservado, [[ekologio]], [[taksonomio]] kaj [[evolucio]]). La geografia amplekso de ''Forktail'' estas limigita de la rivero [[Induso]] okcidente; la [[Rusia Fora Oriento]], la [[Korea Duoninsulo]], [[Japanio]], kaj la [[Linio de Lydekker]] (t.e., la orienta limo de [[Wallacea]]) oriente, kaj la [[Ĉagosa Arkipelago]], [[Malgrandaj Sundoj]], [[Kristnaskinsulo]] kaj [[Kokosinsuloj]] (Keeling) sude.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/jao-instructions "Forktail guidelines".] Oriental Bird Club. Alirita en 2020-08-18. </ref> Ekde 2020, Frank E. Rheindt estas ĝia ĉefredaktoro, helpata de Yong Ding Li.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/club-news/2019/11/23/forktail-new-editorial-board-appointed "Forktail: new editorial board appointed".] Oriental Bird Club. 23a de Novembro 2019. Alirita en 2020-08-18. </ref> lxm5n615hd4ixdrklenb5d9fwm44s18 9406211 9406193 2026-06-18T10:11:51Z Kani 670 9406211 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Informkesto gazeto}} '''''Forktail''''' estas la ĉiujara<ref> Jeyarajasingam, Allen (22a de Marto 2012). [https://books.google.es/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391&redir_esc=y A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore.] Oxford University Press. p. 391. ISBN 978-0-19-963943-4. </ref> kolege reviziita [[revuo]] de la ''Oriental Bird Club''. Ĝi estas la ĉefa [[ornitologio|ornitologia]] revuo dediĉita al la orienta regiono kaj publikigas manuskriptojn en la angla, traktante ajnan aspekton de ĝia ornitologio (ekz., distribuo, biologio, konservado, [[ekologio]], [[taksonomio]] kaj [[evolucio]]). La geografia amplekso de ''Forktail'' estas limigita de la rivero [[Induso]] okcidente; la [[Rusia Fora Oriento]], la [[Korea Duoninsulo]], [[Japanio]], kaj la [[Linio de Lydekker]] (t.e., la orienta limo de [[Wallacea]]) oriente, kaj la [[Ĉagosa Arkipelago]], [[Malgrandaj Sundoj]], [[Kristnaskinsulo]] kaj [[Kokosinsuloj]] (Keeling) sude.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/jao-instructions "Forktail guidelines".] Oriental Bird Club. Alirita en 2020-08-18. </ref> Ekde 2020, Frank E. Rheindt estas ĝia ĉefredaktoro, helpata de Yong Ding Li.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/club-news/2019/11/23/forktail-new-editorial-board-appointed "Forktail: new editorial board appointed".] Oriental Bird Club. 23a de Novembro 2019. Alirita en 2020-08-18. </ref> Ĉiu numero estas [[A4]]-granda, kun smeraldverda kovrilo. Gravaj artikoloj publikigitaj en ''Forktail'' estis priskriboj de tri novaj birdospecioj: la [[Filipina skolopo]] en 2001, la [[Kalajana ralo]] en 2004, kaj la [[Kamboĝa tajlorbirdo]] en 2013. La ''Oriental Bird Club'' publikigas ankaŭ alian periodaĵon, dufoje jara bulteno nomita ''BirdingASIA''.<ref name="Jeyarajasingam2012">{{cite book|last=Jeyarajasingam|first=Allen|title=A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore|url=https://books.google.com/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391|date=22 March 2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-963943-4|page=391}}</ref><ref name="GrimmettRoberts2008">{{cite book|last1=Grimmett|first1=Richard|last2=Roberts|first2=Tom J. |last3=Inskipp|first3=Tim |author4=Clive Byers|title=Birds of Pakistan|url=https://books.google.com/books?id=OoeL2O5Iq0YC&pg=PA27|year=2008|publisher=Christopher Helm, an imprint of A&C Black Publishers|isbn=978-0-7136-8800-9|series=Helm Field Guides|page=27}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://orientalbirdclub.org/forktail/ retejo] nwtuwftnc6n0o39h7jk2wol6lpnwk7y 9406219 9406211 2026-06-18T10:13:51Z Kani 670 9406219 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto gazeto}} '''''Forktail''''' estas la ĉiujara<ref> Jeyarajasingam, Allen (22a de Marto 2012). [https://books.google.es/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391&redir_esc=y A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore.] Oxford University Press. p. 391. ISBN 978-0-19-963943-4. </ref> kolege reviziita [[revuo]] de la ''Oriental Bird Club''. Ĝi estas la ĉefa [[ornitologio|ornitologia]] revuo dediĉita al la orienta regiono kaj publikigas manuskriptojn en la angla, traktante ajnan aspekton de ĝia ornitologio (ekz., distribuo, biologio, konservado, [[ekologio]], [[taksonomio]] kaj [[evolucio]]). La geografia amplekso de ''Forktail'' estas limigita de la rivero [[Induso]] okcidente; la [[Rusia Fora Oriento]], la [[Korea Duoninsulo]], [[Japanio]], kaj la [[Linio de Lydekker]] (t.e., la orienta limo de [[Wallacea]]) oriente, kaj la [[Ĉagosa Arkipelago]], [[Malgrandaj Sundoj]], [[Kristnaskinsulo]] kaj [[Kokosinsuloj]] (Keeling) sude.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/jao-instructions "Forktail guidelines".] Oriental Bird Club. Alirita en 2020-08-18. </ref> Ekde 2020, Frank E. Rheindt estas ĝia ĉefredaktoro, helpata de Yong Ding Li.<ref>[https://www.orientalbirdclub.org/club-news/2019/11/23/forktail-new-editorial-board-appointed "Forktail: new editorial board appointed".] Oriental Bird Club. 23a de Novembro 2019. Alirita en 2020-08-18. </ref> Ĉiu numero estas [[A4]]-granda, kun smeraldverda kovrilo. Gravaj artikoloj publikigitaj en ''Forktail'' estis priskriboj de tri novaj birdospecioj: la [[Filipina skolopo]] en 2001, la [[Kalajana ralo]] en 2004, kaj la [[Kamboĝa tajlorbirdo]] en 2013. La ''Oriental Bird Club'' publikigas ankaŭ alian periodaĵon, dufoje jara bulteno nomita ''BirdingASIA''.<ref name="Jeyarajasingam2012">{{cite book|last=Jeyarajasingam|first=Allen|title=A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore|url=https://books.google.com/books?id=g63vuaasxrgC&pg=PA391|date=22 March 2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-963943-4|page=391}}</ref><ref name="GrimmettRoberts2008">{{cite book|last1=Grimmett|first1=Richard|last2=Roberts|first2=Tom J. |last3=Inskipp|first3=Tim |author4=Clive Byers|title=Birds of Pakistan|url=https://books.google.com/books?id=OoeL2O5Iq0YC&pg=PA27|year=2008|publisher=Christopher Helm, an imprint of A&C Black Publishers|isbn=978-0-7136-8800-9|series=Helm Field Guides|page=27}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://orientalbirdclub.org/forktail/ retejo] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ornitologiaj gazetoj]] 86e92yjwf90g8k6wi8yr6ys5mcggltt Diskuto:Everett (Vaŝingtonio) 1 947203 9406192 2026-06-18T10:03:07Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Evereto"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC)" 9406192 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Evereto"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC) l230ievli8x3t2f8lxzb8v958zyo8qa Ĉagosa Arkipelago 0 947204 9406194 2026-06-18T10:03:46Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ĉagosoj]] 9406194 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ĉagosoj]] 54tvhqoc3jbhz70kqa6q5arukproy13 Diskuto:Puĝeta Fjordo 1 947205 9406195 2026-06-18T10:03:53Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Puĝeta Fjordo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC)" 9406195 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Puĝeta Fjordo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC) gwlw6rr83voirnuuvhttnt964phbnxx 9406217 9406195 2026-06-18T10:13:42Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Diskuto:Puĝeta Fjordo]] al [[Diskuto:Puĝeta fjordo]] 9406195 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Puĝeta Fjordo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC) gwlw6rr83voirnuuvhttnt964phbnxx Kantono Kitsap (Vaŝingtonio) 0 947206 9406198 2026-06-18T10:05:40Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)]] al [[Kantono Kitsap]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406198 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kantono Kitsap]] ghtr0iuouja9ftiiwagq06d23dxolsr Port Orchard (Vaŝingtonio) 0 947207 9406200 2026-06-18T10:06:33Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Port Orchard (Vaŝingtonio)]] al [[Port Orchard]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406200 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Port Orchard]] e54mvi1pavm3c2w2odma038pxpdx92x Bremerton (Vaŝingtonio) 0 947208 9406206 2026-06-18T10:08:52Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Bremerton (Vaŝingtonio)]] al [[Bremerton]]: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406206 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Bremerton]] p5ws42zuyhl3bpvd2rzykqc0nz9t39o Diskuto:Bremerton 1 947209 9406210 2026-06-18T10:11:04Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Bremertono"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC)" 9406210 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Bremertono"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC) 4wcyqzprkfr7f84wrpycyvgtggpgo5w 9406214 9406210 2026-06-18T10:13:20Z ThomasPusch 1869 9406214 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita urbonomo "Bremertono"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! Cetere nek pri la geografia nomigo "Puĝeta fjordo"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 18 jun. 2026 (UTC) m09rym8xpwq3q8vxxbw1vwxx23b41hl Kicapa Duoninsulo 0 947212 9406229 2026-06-18T10:22:32Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Kicapa Duoninsulo]] al [[Kicapa duoninsulo]] 9406229 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kicapa duoninsulo]] k6jnwwjkeadljeyyf9qg5taoyloqdcs Diskuto:Kicapa duoninsulo 1 947213 9406235 2026-06-18T10:47:58Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita geografia nomo "Kicapa duoninsulo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! Alikaze necesus nomi la titolon "duoninsulo Kitsap", iom malpli elegante, mi konfesas, sed ankaŭ ne katastrofe... ~~~~" 9406235 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita geografia nomo "Kicapa duoninsulo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! Alikaze necesus nomi la titolon "duoninsulo Kitsap", iom malpli elegante, mi konfesas, sed ankaŭ ne katastrofe... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:47, 18 jun. 2026 (UTC) h01dh43cdzglxd07n3h8gd4i9c1po9h Ferenc Bőzsöny 0 947214 9406246 2026-06-18T10:54:12Z Crosstor 3176 anoncisto 9406246 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Francisko|Ferenc]] Bőzsöny''' [bOĵonj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Bőzsöny Ferenc''' estis [[Hungario|hungara]] [[anoncisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia parolo estis normo de la klara, komprenebla parolo, li estis "Voĉo de la Hungara Radio". [[Dosiero:Bőzsöny Ferenc 2007.jpg|eta|{{centre|{{paĝonomo}} en 2007}}]] {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM48825 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=688577&date=2026-06-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1931|1|7}} en [[Pécs]], li mortis {{mortotago|2018|10|25}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[piaristoj|piarista]], tial tiutempe li ne povis plulerni. Post la soldatiĝo li estis elektita anoncisto el 3 mil kandidatoj. En somero de 1956 li estis unue antaŭ mikrofono. Post monatoj li travivis [[Sieĝo de Hungara Radio|Sieĝon de la Hungara Radio]]. Li strebis al perfekta parolo, li trejnis paroladon 6 jarojn. En [[1970]] li akiris pedagogian diplomon en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], 3 jarojn poste li doktoriĝis. Li ricevis taskojn ankaŭ en [[Hungara Televizio]] kaj en pluraj okazintaĵoj. Post la pensiuliĝo li estis [[rektoro]] de centra [[seminario]]. == Elektitaj kontribuoj == * ''A nagyítás, túlzás, kicsinyítés stilisztikai vizsgálata a Magyar Rádió nyelvében'' (1975) * ''A fehér szmokingos lovag, i. m. Reithauser Frigyes'' (kunredaktoro, 2001) * ''Aki a harangért szól… azaz Harangszótól a hangszórón át harangszóig, avagy Bőzsöny, azaz mélyhangú érchegység a dumakanyarban”'' (2006) == Fontoj == * [https://hirado.hu/belfold/kozelet/cikk/2018/10/25/elhunyt-bozsony-ferenc-a-magyar-radio-egykori-fobemondoja?source=hirkereso biografio hungare kun fotoj] * [https://nemzetiarchivum.hu/stories/A-radio-magyar-hangja biografio hungare kun fotoj] * [https://hvg.hu/itthon/20181025_Elhunyt_Bozsony_Ferenc_a_Magyar_Radio_egykori_fobemondoja biografio hungare kun foto] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bozsony Ferenc}} [[Kategorio:Hungaraj anoncistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} mivn7rx8vnc49kf3xs5luqsmkgyhggh 9406331 9406246 2026-06-18T11:44:02Z Crosstor 3176 /* Biografio */ 9406331 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Francisko|Ferenc]] Bőzsöny''' [bOĵonj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Bőzsöny Ferenc''' estis [[Hungario|hungara]] [[anoncisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia parolo estis normo de la klara, komprenebla parolo, li estis "Voĉo de la Hungara Radio". [[Dosiero:Bőzsöny Ferenc 2007.jpg|eta|{{centre|{{paĝonomo}} en 2007}}]] {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM48825 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=688577&date=2026-06-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1931|1|7}} en [[Pécs]], li mortis {{mortotago|2018|10|25}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[piaristoj|piarista]], tial tiutempe li ne povis plulerni. Post la soldatiĝo li estis elektita anoncisto el 3 mil kandidatoj. En somero de 1956 li estis unue antaŭ mikrofono. Post monatoj li travivis [[Sieĝo de Hungara Radio|Sieĝon de la Hungara Radio]]. Li strebis al perfekta parolo, li trejnis paroladon 6 jarojn. En [[1970]] li akiris pedagogian diplomon en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], 3 jarojn poste li doktoriĝis. Li ricevis taskojn ankaŭ en [[Hungara Televizio]] kaj en pluraj okazintaĵoj. Post la pensiuliĝo li estis [[rektoro]] de centra [[seminario]]. Li ricevis premiojn inter 1997-2005. == Elektitaj kontribuoj == * ''A nagyítás, túlzás, kicsinyítés stilisztikai vizsgálata a Magyar Rádió nyelvében'' (1975) * ''A fehér szmokingos lovag, i. m. Reithauser Frigyes'' (kunredaktoro, 2001) * ''Aki a harangért szól… azaz Harangszótól a hangszórón át harangszóig, avagy Bőzsöny, azaz mélyhangú érchegység a dumakanyarban”'' (2006) == Fontoj == * [https://hirado.hu/belfold/kozelet/cikk/2018/10/25/elhunyt-bozsony-ferenc-a-magyar-radio-egykori-fobemondoja?source=hirkereso biografio hungare kun fotoj] * [https://nemzetiarchivum.hu/stories/A-radio-magyar-hangja biografio hungare kun fotoj] * [https://hvg.hu/itthon/20181025_Elhunyt_Bozsony_Ferenc_a_Magyar_Radio_egykori_fobemondoja biografio hungare kun foto] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bozsony Ferenc}} [[Kategorio:Hungaraj anoncistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 3b3xhkdjph39vgr49a94o58lo5oafub Jeff Koons 0 947215 9406248 2026-06-18T10:54:51Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1357684226|Jeff Koons]]" 9406248 wikitext text/x-wiki [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] m5zcfsk4lxcpya0tmurhy8jla87n7rk 9406249 9406248 2026-06-18T10:55:22Z Sj1mor 12103 9406249 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Koons, Jeff}} [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] f604ixrhsrpig4s2fy7bw8zpoyegm31 9406253 9406249 2026-06-18T10:58:28Z Sj1mor 12103 9406253 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:Jeff_Koons_Tulips_Nord_LB.jpg|"Tulipoj", [[Hanovro]], [[Germanio]] Dosiero:Kiepenkerl_-_Jeff_Koons.JPG|"Kippenkerl", [[Vaŝingtono|Vaŝingtonio]], [[Usono]] Dosiero:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg|"Hundido" ({{L-en|Puppy}}), proksime de [[Muzeo Guggenheim Bilbao|la Guggenheim Muzeo]], [[Bilbao]], [[Hispanio]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Koons, Jeff}} [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] sjxefdm3e8zpda7xvvs4vrm1bkaparm 9406254 9406253 2026-06-18T10:59:23Z Sj1mor 12103 9406254 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[:en:Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:Jeff_Koons_Tulips_Nord_LB.jpg|"Tulipoj", [[Hanovro]], [[Germanio]] Dosiero:Kiepenkerl_-_Jeff_Koons.JPG|"Kippenkerl", [[Vaŝingtono|Vaŝingtonio]], [[Usono]] Dosiero:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg|"Hundido" ({{L-en|Puppy}}), proksime de [[Muzeo Guggenheim Bilbao|la Guggenheim Muzeo]], [[Bilbao]], [[Hispanio]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Koons, Jeff}} [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] 1lomex09al7y0hsp4exo0mh0ua0bobe 9406259 9406254 2026-06-18T11:04:25Z Sj1mor 12103 9406259 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[:en:Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> Foje klasifikita kiel [[Minimumismo|minimalista]] kaj novpopa, lia verkaro komence konsistis el [[Koncepta arto|koncepta skulptarto]], kiu iom post iom akiris monumentajn proporciojn.<ref>CUÉLLAR, Juanma (25-a de novembro 2014). [http://www.rtve.es/noticias/20141125/apetencias-cotidianas-valen-millones-jeff-koons-pompidou/1052269.shtml "Ĉiutagaj deziroj valoraj milionoj, Jeff Koons ĉe la Pompidou]". ''[[RTVE]]''. Madrido. Prenita la 29-an de novembro 2018 </ref> Ĝis nun, Koons enriskiĝis en instalaĵan skulptaĵon, pentradon kaj fotarton. Jeff Koons estas inter la plej alt-enspezaj vivantaj entreprenistoj en Usono. == Galerio == <gallery> Dosiero:Jeff_Koons_Tulips_Nord_LB.jpg|"Tulipoj", [[Hanovro]], [[Germanio]] Dosiero:Kiepenkerl_-_Jeff_Koons.JPG|"Kippenkerl", [[Vaŝingtono|Vaŝingtonio]], [[Usono]] Dosiero:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg|"Hundido" ({{L-en|Puppy}}), proksime de [[Muzeo Guggenheim Bilbao|la Guggenheim Muzeo]], [[Bilbao]], [[Hispanio]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Koons, Jeff}} [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] 0qtylzbnt309tm96fvnilxw7l22eezt 9406267 9406259 2026-06-18T11:08:21Z Sj1mor 12103 9406267 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[:en:Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> Foje klasifikita kiel [[Minimumismo|minimalista]] kaj novpopa, lia verkaro komence konsistis el [[Koncepta arto|koncepta skulptarto]], kiu iom post iom akiris monumentajn proporciojn.<ref>CUÉLLAR, Juanma (25-a de novembro 2014). [http://www.rtve.es/noticias/20141125/apetencias-cotidianas-valen-millones-jeff-koons-pompidou/1052269.shtml "Ĉiutagaj deziroj valoraj milionoj, Jeff Koons ĉe la Pompidou]". ''[[RTVE]]''. Madrido. Prenita la 29-an de novembro 2018 </ref> Ĝis nun, Koons enriskiĝis en instalaĵan skulptaĵon, pentradon kaj fotarton. Jeff Koons estas inter la plej alt-enspezaj vivantaj entreprenistoj en Usono. Lian verkadon ofte karakterizas [[ĝojo]], [[infaneco]] kaj [[deziro]], kaj liaj artserioj portas nomojn kiel ''Banality'' (Banalaĵo), ''Made in Heaven'' (Farita en la Ĉielo), ''Easyfun'' (Facilĝojo) kaj ''Celebration (''Festo). Jeff Koons estis edukita ĉe la Lernejo de la [[Arta Instituto de Ĉikago]] kaj ĉe la Arta Kolegio de la Marilanda Instituto, antaŭ ol translokiĝi al Novjorko en 1977. Por financi sian artan laboron, li vendis membrecojn ĉe la [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] kaj estis [[Borsisto|bors]]-[[makleristo]] sur [[Wall Street]]. Li estis edziĝinta de 1991–1992 al iama pornaktorino kaj politikistino [[Ilona Staller]], ankaŭ konata kiel ''[[Cicciolina]]''. == Galerio == <gallery> Dosiero:Jeff_Koons_Tulips_Nord_LB.jpg|"Tulipoj", [[Hanovro]], [[Germanio]] Dosiero:Kiepenkerl_-_Jeff_Koons.JPG|"Kippenkerl", [[Vaŝingtono|Vaŝingtonio]], [[Usono]] Dosiero:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg|"Hundido" ({{L-en|Puppy}}), proksime de [[Muzeo Guggenheim Bilbao|la Guggenheim Muzeo]], [[Bilbao]], [[Hispanio]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Koons, Jeff}} [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] fahd6myl8gk2how1zlv9vt22kr8t9n6 9406288 9406267 2026-06-18T11:18:38Z Sj1mor 12103 9406288 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[File:Jeff_Koons_in_Matt_Black_Reflections_series.webm|alt=Jeff Koons in Matt Black's ''Reflections'' series at Nowness|eta| Koons en la serio ''Reflections'' de Matt Black ĉe [[:en:Nowness]]]] '''Jeffrey Lynn KOONS''' [dʒɛf kuːnz] (naskita la 21-an de januaro 1955 en [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]) <ref>{{Cite web|date=January 21, 2023|title=Famous birthdays for Jan. 21: Geena Davis, Luke Grimes|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/2023/01/21/Famous-birthdays-for-Jan-21-Geena-Davis-Luke-Grimes/8001674260765/|access-date=January 21, 2023|website=[[United Press International|UPI]]}}</ref> estas usona artisto rekonata pro sia laboro traktanta popolan kulturon kaj siaj skulptaĵoj prezentantaj ĉiutagajn objektojn, inkluzive de balonbestoj produktitaj el [[rustorezista ŝtalo]] kun spegulfinitaj surfacoj. Li vivas kaj laboras kaj en [[Novjorko]] kaj en sia hejmurbo [[York (Pensilvanio)|Jorko]], [[Pensilvanio]]. Liaj verkoj vendiĝis por grandaj sumoj, inkluzive de almenaŭ du rekordaj aŭkciaj prezoj por verko de vivanta artisto : 58.4 milionoj da usonaj dolaroj por ''Balona Hundo (Oranĝa)'' en 2013 <ref>{{cite news|first=Carol|last=Vogel|date=November 12, 2013|url=https://www.nytimes.com/2013/11/13/arts/design/bacons-study-of-freud-sells-for-more-than-142-million.html|title=At $142.4 Million, Triptych Is the Most Expensive Artwork Ever Sold at an Auction|work=[[The New York Times]]}}</ref> kaj 91.1 milionoj da usonaj dolaroj por ''Kuniklo'' en 2019.<ref name="cnnrabbit2">{{cite news|url=https://www.cnn.com/style/article/jeff-koons-rabbit-auction-record/index.html|title=Jeff Koons' $91M 'Rabbit' sculpture sets new auction record|date=May 15, 2019|work=CNN}}</ref><ref name="forbesrabbit2">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kathryntully/2013/11/13/the-most-expensive-art-ever-sold-at-auction-christies-record-breaking-sale/|title=The Most Expensive Art Ever Sold At Auction: Christie's Record-Breaking Sale|last=Tully|first=Kathryn|date=June 26, 2014|work=Forbes|access-date=August 5, 2015}}</ref> Kritikistoj akre dividitas siajn opiniojn pri Koons. Kelkaj rigardas lian verkon kiel pioniran kaj de grava arthistoria graveco. Aliaj malakceptas lian verkon kiel [[Kiĉo|kiĉan]], krudan, kaj bazitan sur cinika mem-merkatigo. Koons deklaris, ke ne ekzistas kaŝitaj signifoj aŭ kritikoj en liaj verkoj.<ref>{{Cite web|last=Galenson|first=David|date=October 2006|title=You Cannot be Serious: The Conceptual Innovator as Trickster|url=https://www.nber.org/papers/w12599|series=Working Paper Series|publisher=National Bureau of Economic Research|page=25|doi=10.3386/w12599|s2cid=193985522}} Citing Koons, ''The Jeff Koons Handbook''.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-Jl_a5UQjUc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/-Jl_a5UQjUc|archive-date=November 17, 2021|url-status=live|title=Jeff Koons brings pop art revolution to Versailles|publisher=YouTube|date=September 16, 2008|access-date=September 13, 2013}}</ref> Foje klasifikita kiel [[Minimumismo|minimalista]] kaj novpopa, lia verkaro komence konsistis el [[Koncepta arto|koncepta skulptarto]], kiu iom post iom akiris monumentajn proporciojn.<ref>CUÉLLAR, Juanma (25-a de novembro 2014). [http://www.rtve.es/noticias/20141125/apetencias-cotidianas-valen-millones-jeff-koons-pompidou/1052269.shtml "Ĉiutagaj deziroj valoraj milionoj, Jeff Koons ĉe la Pompidou]". ''[[RTVE]]''. Madrido. Prenita la 29-an de novembro 2018 </ref> Ĝis nun, Koons enriskiĝis en instalaĵan skulptaĵon, pentradon kaj fotarton. Jeff Koons estas inter la plej alt-enspezaj vivantaj entreprenistoj en Usono. Lian verkadon ofte karakterizas [[ĝuo]], [[infaneco]] kaj [[deziro]], kaj liaj artserioj portas nomojn kiel ''Banality'' (Banalaĵo), ''Made in Heaven'' (Farita en la Ĉielo), ''Easyfun'' (Facilĝojo) kaj ''Celebration (''Festo). Jeff Koons estis edukita ĉe la Lernejo de la [[Arta Instituto de Ĉikago]] kaj ĉe la Arta Kolegio de la Marilanda Instituto, antaŭ ol translokiĝi al Novjorko en 1977. Por financi sian artan laboron, li vendis membrecojn ĉe la [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko|Muzeo de Moderna Arto]] kaj estis [[Borsisto|bors]]-[[makleristo]] sur [[Wall Street]]. Li estis edziĝinta de 1991–1992 al iama pornaktorino kaj politikistino [[Ilona Staller]], ankaŭ konata kiel ''[[Cicciolina]]''. == Galerio == <gallery> Dosiero:Jeff_Koons_Tulips_Nord_LB.jpg|"Tulipoj", [[Hanovro]], [[Germanio]] Dosiero:Kiepenkerl_-_Jeff_Koons.JPG|"Kippenkerl", [[Vaŝingtono|Vaŝingtonio]], [[Usono]] Dosiero:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg|"Hundido" ({{L-en|Puppy}}), proksime de [[Muzeo Guggenheim Bilbao|la Guggenheim Muzeo]], [[Bilbao]], [[Hispanio]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.jeffkoons.com/}} * {{IMDb nomo|1385823}} * [https://web.archive.org/web/20110705082328/http://channel.tate.org.uk/media/26522806001 En la studio: Jeff Koons] ĉe Tate Channel; iuj el la verkoj de Koons en progreso en lia studio. 29-a de januaro 2009 * [https://artdevivre.com/articles/jeff-koons-seven-most-famous-works/ La 7 plej famaj verkoj de Jeff Koons] de Lile KOBALIANI ĉe Art de Vivre {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Koons, Jeff}} [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj skulptistoj]] amx6derjcs05piv7nylbpch4t4kvrae Diskuto:Jeff Koons 1 947216 9406268 2026-06-18T11:09:17Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9406268 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Krom la angla, mi prenis iom el la hispana kaj sveda. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:09, 18 jun. 2026 (UTC) bscw2o8h7wiaybyjfu935zioatn5vls Tacoma (Vaŝingtonio) 0 947217 9406271 2026-06-18T11:10:02Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Tacoma (Vaŝingtonio)]] al [[Tacoma]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406271 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tacoma]] 7m8jgel1th4m79xharxvgqjkucbbteg Diskuto:Tacoma 1 947218 9406274 2026-06-18T11:11:00Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita geografia nomo "Takomo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! ~~~~" 9406274 wikitext text/x-wiki Ĉu estas ajna ekstervikipedia referenco pri efektiva ampleksa uzo de la esperantigita geografia nomo "Takomo"?? Mi ĝis nun ne trovis ion!! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:11, 18 jun. 2026 (UTC) dax7ub7hg7wjx5kq6i1d50b5wnj4pn2 Montesano (Vaŝingtonio) 0 947219 9406282 2026-06-18T11:13:57Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Montesano (Vaŝingtonio)]] al [[Montesano]] anstataŭigante alidirektilon: aldono inter krampoj en la esperanta vikipedio ne necesas 9406282 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Montesano]] 7vi9qtqauw7bs3mq5ccrj9zcwuhjyvb Hendrick Avercamp 0 947220 9406283 2026-06-18T11:14:38Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1304434458|Hendrick Avercamp]]" 9406283 wikitext text/x-wiki '''Hendrick AVERCAMP''' (naskiĝis la 27-an de januaro 1585 (bapt.) en [[Amsterdamo]] &#x2013; mortis la 15-an de majo 1634 (enterigita) en [[Kampen (Overiselo)|Kampen]]) estis nederlanda pentristo dum la [[Nederlanda pentrarta orepoko|Nederlanda Ora Epoko de pentrado]] . Li estis unu el la plej fruaj pejzaĝistoj de la 17-a-jarcenta nederlanda skolo, li specialiĝis pri pentrado de Nederlando vintre. Liaj pentraĵoj estas buntaj kaj viglaj, kun zorge kreitaj bildoj de la homoj en la pejzaĝo. Liaj verkoj donas vivecan bildigon de sporto kaj libertempo en Nederlando komence de la 17-a jarcento. <ref>{{Cite book|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=27|oclc=11814265}}</ref> Multaj el la pentraĵoj de Avercamp prezentas homojn glitkurantajn sur frostaj lagoj. La verkoj de Avercamp ĝuis grandan popularecon kaj li vendis siajn desegnaĵojn, multaj el kiuj estis nuancitaj per akvarelo, kiel finitaj bildoj por esti gluitaj en la albumojn de kolektantoj. La [[Brita Reĝa Kolekto]] havas elstaran kolekton de liaj verkoj. [[Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_IJsvermaak_bij_een_stad.jpg|eta|318x318ra|''Ĝuante la glacion proksime de urbeto'' (1620)]] == Galerio == <gallery heights="70"> Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_Winterlandschap_met_ijsvermaak.jpg|alternative=Winter Landscape with Ice Skaters (1608)| ''Vintra pejzaĝo kun sketistoj (1608)'' Dosiero:Hendrik_Avercamp_-_Winter_Scene_on_a_Canal_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Winter Scene on a Canal (1615)| ''Vintra sceno sur kanalo (1615)'' Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_A_Winter_River_Landscape_with_Figures_on_the_Ice.jpg|alternative=A Winter River Landscape with Figures on the Ice| ''Vintra rivera pejzaĝo kun figuroj sur la glacio'' Dosiero:Hendrick_Averkamp_A_Winter_Scene_with_Skaters_near_a_Castle.jpg|alternative=A Winter Scene with Skaters near a Castle| ''Vintra sceno kun glitkurantoj apud kastelo'' </gallery> * [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Surduloj]] mkj6zebk9gsjxo9aklge5t2eio799ri 9406284 9406283 2026-06-18T11:15:27Z Sj1mor 12103 9406284 wikitext text/x-wiki '''Hendrick AVERCAMP''' (naskiĝis la 27-an de januaro 1585 (bapt.) en [[Amsterdamo]] &#x2013; mortis la 15-an de majo 1634 (enterigita) en [[Kampen (Overiselo)|Kampen]]) estis nederlanda pentristo dum la [[Nederlanda pentrarta orepoko|Nederlanda Ora Epoko de pentrado]] . Li estis unu el la plej fruaj pejzaĝistoj de la 17-a-jarcenta nederlanda skolo, li specialiĝis pri pentrado de Nederlando vintre. Liaj pentraĵoj estas buntaj kaj viglaj, kun zorge kreitaj bildoj de la homoj en la pejzaĝo. Liaj verkoj donas vivecan bildigon de sporto kaj libertempo en Nederlando komence de la 17-a jarcento. <ref>{{Cite book|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=27|oclc=11814265}}</ref> Multaj el la pentraĵoj de Avercamp prezentas homojn glitkurantajn sur frostaj lagoj. La verkoj de Avercamp ĝuis grandan popularecon kaj li vendis siajn desegnaĵojn, multaj el kiuj estis nuancitaj per akvarelo, kiel finitaj bildoj por esti gluitaj en la albumojn de kolektantoj. La [[Brita Reĝa Kolekto]] havas elstaran kolekton de liaj verkoj. [[Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_IJsvermaak_bij_een_stad.jpg|eta|318x318ra|''Ĝuante la glacion proksime de urbeto'' (1620)]] == Galerio == <gallery heights="70"> Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_Winterlandschap_met_ijsvermaak.jpg|alternative=Winter Landscape with Ice Skaters (1608)| ''Vintra pejzaĝo kun sketistoj (1608)'' Dosiero:Hendrik_Avercamp_-_Winter_Scene_on_a_Canal_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Winter Scene on a Canal (1615)| ''Vintra sceno sur kanalo (1615)'' Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_A_Winter_River_Landscape_with_Figures_on_the_Ice.jpg|alternative=A Winter River Landscape with Figures on the Ice| ''Vintra rivera pejzaĝo kun figuroj sur la glacio'' Dosiero:Hendrick_Averkamp_A_Winter_Scene_with_Skaters_near_a_Castle.jpg|alternative=A Winter Scene with Skaters near a Castle| ''Vintra sceno kun glitkurantoj apud kastelo'' </gallery> * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ Avercamp ĉe la Reta Muzeo] * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=187 Avercamp ĉe Muzea Sindikato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021154449/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=187|date=2012-10-21}} * [https://web.archive.org/web/20140204025339/https://www.rijksmuseum.nl/en/explore-the-collection/overview/hendrick-avercamp Avercamp ĉe Rijksmuseum Amsterdamo] * [https://www.nga.gov/artists/129-hendrick-avercamp Hendrick Avercamp ĉe la Nacia Galerio de Arto] (inkluzivas bibliografion) [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Surduloj]] o7p522ehgtpe24mjjc0s0cfphcb30bf 9406285 9406284 2026-06-18T11:16:30Z Sj1mor 12103 9406285 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hendrick AVERCAMP''' (naskiĝis la 27-an de januaro 1585 (bapt.) en [[Amsterdamo]] &#x2013; mortis la 15-an de majo 1634 (enterigita) en [[Kampen (Overiselo)|Kampen]]) estis nederlanda pentristo dum la [[Nederlanda pentrarta orepoko|Nederlanda Ora Epoko de pentrado]] . Li estis unu el la plej fruaj pejzaĝistoj de la 17-a-jarcenta nederlanda skolo, li specialiĝis pri pentrado de Nederlando vintre. Liaj pentraĵoj estas buntaj kaj viglaj, kun zorge kreitaj bildoj de la homoj en la pejzaĝo. Liaj verkoj donas vivecan bildigon de sporto kaj libertempo en Nederlando komence de la 17-a jarcento. <ref>{{Cite book|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=27|oclc=11814265}}</ref> Multaj el la pentraĵoj de Avercamp prezentas homojn glitkurantajn sur frostaj lagoj. La verkoj de Avercamp ĝuis grandan popularecon kaj li vendis siajn desegnaĵojn, multaj el kiuj estis nuancitaj per akvarelo, kiel finitaj bildoj por esti gluitaj en la albumojn de kolektantoj. La [[Brita Reĝa Kolekto]] havas elstaran kolekton de liaj verkoj. [[Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_IJsvermaak_bij_een_stad.jpg|eta|318x318ra|''Ĝuante la glacion proksime de urbeto'' (1620)]] == Galerio == <gallery heights="70"> Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_Winterlandschap_met_ijsvermaak.jpg|alternative=Winter Landscape with Ice Skaters (1608)| ''Vintra pejzaĝo kun sketistoj (1608)'' Dosiero:Hendrik_Avercamp_-_Winter_Scene_on_a_Canal_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Winter Scene on a Canal (1615)| ''Vintra sceno sur kanalo (1615)'' Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_A_Winter_River_Landscape_with_Figures_on_the_Ice.jpg|alternative=A Winter River Landscape with Figures on the Ice| ''Vintra rivera pejzaĝo kun figuroj sur la glacio'' Dosiero:Hendrick_Averkamp_A_Winter_Scene_with_Skaters_near_a_Castle.jpg|alternative=A Winter Scene with Skaters near a Castle| ''Vintra sceno kun glitkurantoj apud kastelo'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ Avercamp ĉe la Reta Muzeo] * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=187 Avercamp ĉe Muzea Sindikato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021154449/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=187|date=2012-10-21}} * [https://web.archive.org/web/20140204025339/https://www.rijksmuseum.nl/en/explore-the-collection/overview/hendrick-avercamp Avercamp ĉe Rijksmuseum Amsterdamo] * [https://www.nga.gov/artists/129-hendrick-avercamp Hendrick Avercamp ĉe la Nacia Galerio de Arto] (inkluzivas bibliografion) <!--* [https://archive.today/20150509162945/http://www.owlstand.com/exhibition/room/33bef103-fc18-4d5b-a7b5-9b314973ed41 majstraĵoj de Hendrick Avercamp - Interreta Ekspozicio ĉe Owlstand] --> {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Avercamp, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Surduloj]] m1gqt0gup2ocgeomnl71uwz44k3yopr 9406287 9406285 2026-06-18T11:17:30Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9406287 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hendrick AVERCAMP''' (naskiĝis la 27-an de januaro 1585 (bapt.) en [[Amsterdamo]] &#x2013; mortis la 15-an de majo 1634 (enterigita) en [[Kampen (Overiselo)|Kampen]]) estis nederlanda pentristo dum la [[Nederlanda pentrarta orepoko|Nederlanda Ora Epoko de pentrado]] . Li estis unu el la plej fruaj pejzaĝistoj de la 17-a-jarcenta nederlanda skolo, li specialiĝis pri pentrado de Nederlando vintre. Liaj pentraĵoj estas buntaj kaj viglaj, kun zorge kreitaj bildoj de la homoj en la pejzaĝo. Liaj verkoj donas vivecan bildigon de sporto kaj libertempo en Nederlando komence de la 17-a jarcento. <ref>{{Cite book|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=27|oclc=11814265}}</ref> Multaj el la pentraĵoj de Avercamp prezentas homojn glitkurantajn sur frostaj lagoj. La verkoj de Avercamp ĝuis grandan popularecon kaj li vendis siajn desegnaĵojn, multaj el kiuj estis nuancitaj per akvarelo, kiel finitaj bildoj por esti gluitaj en la albumojn de kolektantoj. La [[Brita Reĝa Kolekto]] havas elstaran kolekton de liaj verkoj. [[Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_IJsvermaak_bij_een_stad.jpg|eta|318x318ra|''Ĝuante la glacion proksime de urbeto'' (1620)]] == Galerio == <gallery heights="70"> Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_Winterlandschap_met_ijsvermaak.jpg|alternative=Winter Landscape with Ice Skaters (1608)| ''Vintra pejzaĝo kun sketistoj (1608)'' Dosiero:Hendrik_Avercamp_-_Winter_Scene_on_a_Canal_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Winter Scene on a Canal (1615)| ''Vintra sceno sur kanalo (1615)'' Dosiero:Hendrick_Avercamp_-_A_Winter_River_Landscape_with_Figures_on_the_Ice.jpg|alternative=A Winter River Landscape with Figures on the Ice| ''Vintra rivera pejzaĝo kun figuroj sur la glacio'' Dosiero:Hendrick_Averkamp_A_Winter_Scene_with_Skaters_near_a_Castle.jpg|alternative=A Winter Scene with Skaters near a Castle| ''Vintra sceno kun glitkurantoj apud kastelo'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[12646 Avercamp]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ Avercamp ĉe la Reta Muzeo] * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=187 Avercamp ĉe Muzea Sindikato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021154449/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=187|date=2012-10-21}} * [https://web.archive.org/web/20140204025339/https://www.rijksmuseum.nl/en/explore-the-collection/overview/hendrick-avercamp Avercamp ĉe Rijksmuseum Amsterdamo] * [https://www.nga.gov/artists/129-hendrick-avercamp Hendrick Avercamp ĉe la Nacia Galerio de Arto] (inkluzivas bibliografion) <!--* [https://archive.today/20150509162945/http://www.owlstand.com/exhibition/room/33bef103-fc18-4d5b-a7b5-9b314973ed41 majstraĵoj de Hendrick Avercamp - Interreta Ekspozicio ĉe Owlstand] --> {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Avercamp, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Surduloj]] nkoj2mefw1a8tmt2freisx9rkljbpdi Giacomo Balla 0 947221 9406299 2026-06-18T11:26:17Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1352518921|Giacomo Balla]]" 9406299 wikitext text/x-wiki '''Giacomo BALLA''' (naskiĝis la 18-an de julio 1871 en [[Torino]] – mortis la 1-an de marto 1958 en [[Romo]]) estis itala pentristo, artinstruisto kaj poeto plej konata kiel ŝlosila subtenanto de [[futurismo]]. En siaj pentraĵoj, li prezentis lumon, movadon kaj rapidon. Li zorgis pri esprimado de movado/moviĝemo en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj, li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. == Rimarkindaj verkoj == [[File:Giacomo_Balla,_1912,_Dynamism_of_a_Dog_on_a_Leash,_oil_on_canvas,_89.8_x_109.8_cm,_Albright-Knox_Art_Gallery.jpg|eta|250x250ra|Giacomo Balla, 1912, ''Dinamismo di un Cane al Guinzaglio'' (''Dinamismo de hundo sur ŝnuro''), Albright-Knox Art Gallery]] [[File:GBallaArt.jpg|eta|''Abstrakta rapido + sono'', 1914, Kolekto Peggy Guggenheim]] En 1987, kelkaj el liaj artaĵoj estis ekspoziciitaj ĉe ''documenta 8'', ekspozicio de [[moderna arto]] kaj [[Nuntempa arto|nuntempa arto,]] kiu okazas ĉiujn kvin jarojn en [[Kaselo|Kassel]], Germanio. Li zorgis pri esprimado de movado en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <ref name=":0">{{Cite web|date=2022-12-24|title=5.1.6: Giacomo Balla, Street Light|url=https://human.libretexts.org/Bookshelves/Art/SmartHistory_of_Art_2e/SmartHistory_of_Art_IXa_-_Modernisms_1900_to_1945/05%3A_Italian_art_before_WWI/5.01%3A_Futurism/5.1.06%3A_Giacomo_Balla_Street_Light|access-date=2023-12-12|website=Humanities LibreTexts|language=en}}</ref> * [https://web.archive.org/web/20060306062648/http://hirshhorn.si.edu/collection/search.asp?Artist=Balla+Giacomo&hasImage=1 Gvidlibro pri la pentraĵoj de Balla], ĉe Artcyclopedia * [https://web.archive.org/web/20100802201728/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=Giacomo%20Balla&page=1&f=People&cr=1 ''Abstrakta rapido + sono'' de Giacomo Balla, Guggenheim Muzeo] * [https://web.archive.org/web/20140315181620/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/artists/bios/862 Biografio de Giacomo Balla - Muzeo Guggenheim] * [http://blogs.guggenheim.org/checklist/exciting-discovery/ Artikolo pri la ekspozicio de Itala Futurismo ĉe la Muzeo Guggenheim] [[Kategorio:Italaj faŝistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj komponistoj]] [[Kategorio:Abstrakta pentrarto]] gqwqmtq73zlfnkx3imq2fyz0lyxzfwm 9406301 9406299 2026-06-18T11:27:09Z Sj1mor 12103 9406301 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Giacomo BALLA''' (naskiĝis la 18-an de julio 1871 en [[Torino]] – mortis la 1-an de marto 1958 en [[Romo]]) estis itala pentristo, artinstruisto kaj poeto plej konata kiel ŝlosila subtenanto de [[futurismo]]. En siaj pentraĵoj, li prezentis lumon, movadon kaj rapidon. Li zorgis pri esprimado de movado/moviĝemo en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj, li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <!-- == Rimarkindaj verkoj == [[File:Giacomo_Balla,_1912,_Dynamism_of_a_Dog_on_a_Leash,_oil_on_canvas,_89.8_x_109.8_cm,_Albright-Knox_Art_Gallery.jpg|eta|250x250ra|Giacomo Balla, 1912, ''Dinamismo di un Cane al Guinzaglio'' (''Dinamismo de hundo sur ŝnuro''), Albright-Knox Art Gallery]] [[File:GBallaArt.jpg|eta|''Abstrakta rapido + sono'', 1914, Kolekto Peggy Guggenheim]] En 1987, kelkaj el liaj artaĵoj estis ekspoziciitaj ĉe ''documenta 8'', ekspozicio de [[moderna arto]] kaj [[nuntempa arto]], kiu okazas ĉiujn kvin jarojn en [[Kaselo|Kassel]], Germanio. --> Li zorgis pri esprimado de movado en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <ref name=":0">{{Cite web|date=2022-12-24|title=5.1.6: Giacomo Balla, Street Light|url=https://human.libretexts.org/Bookshelves/Art/SmartHistory_of_Art_2e/SmartHistory_of_Art_IXa_-_Modernisms_1900_to_1945/05%3A_Italian_art_before_WWI/5.01%3A_Futurism/5.1.06%3A_Giacomo_Balla_Street_Light|access-date=2023-12-12|website=Humanities LibreTexts|language=en}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20060306062648/http://hirshhorn.si.edu/collection/search.asp?Artist=Balla+Giacomo&hasImage=1 Gvidlibro pri la pentraĵoj de Balla], ĉe Artcyclopedia * [https://web.archive.org/web/20100802201728/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=Giacomo%20Balla&page=1&f=People&cr=1 ''Abstrakta rapido + sono'' de Giacomo Balla, Guggenheim Muzeo] * [https://web.archive.org/web/20140315181620/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/artists/bios/862 Biografio de Giacomo Balla - Muzeo Guggenheim] * [http://blogs.guggenheim.org/checklist/exciting-discovery/ Artikolo pri la ekspozicio de Itala Futurismo ĉe la Muzeo Guggenheim] {{Ĝermo|Artistoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Balla, Giacomo}} [[Kategorio:Italaj faŝistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj komponistoj]] [[Kategorio:Abstrakta pentrarto]] 56e7wggo8jzw76kgtmrijneacpebmve 9406314 9406301 2026-06-18T11:33:08Z Sj1mor 12103 9406314 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Giacomo BALLA''' (naskiĝis la 18-an de julio 1871 en [[Torino]] – mortis la 1-an de marto 1958 en [[Romo]]) estis itala pentristo, artinstruisto kaj poeto plej konata kiel ŝlosila subtenanto de [[futurismo]]. En siaj pentraĵoj, li prezentis lumon, movadon kaj rapidon. Li zorgis pri esprimado de movado/moviĝemo en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj, li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <!-- == Rimarkindaj verkoj == [[File:Giacomo_Balla,_1912,_Dynamism_of_a_Dog_on_a_Leash,_oil_on_canvas,_89.8_x_109.8_cm,_Albright-Knox_Art_Gallery.jpg|eta|250x250ra|Giacomo Balla, 1912, ''Dinamismo di un Cane al Guinzaglio'' (''Dinamismo de hundo sur ŝnuro''), Albright-Knox Art Gallery]] [[File:GBallaArt.jpg|eta|''Abstrakta rapido + sono'', 1914, Kolekto Peggy Guggenheim]] En 1987, kelkaj el liaj artaĵoj estis ekspoziciitaj ĉe ''documenta 8'', ekspozicio de [[moderna arto]] kaj [[nuntempa arto]], kiu okazas ĉiujn kvin jarojn en [[Kaselo|Kassel]], Germanio. --> Li zorgis pri esprimado de movado en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <ref name=":0">{{Cite web|date=2022-12-24|title=5.1.6: Giacomo Balla, Street Light|url=https://human.libretexts.org/Bookshelves/Art/SmartHistory_of_Art_2e/SmartHistory_of_Art_IXa_-_Modernisms_1900_to_1945/05%3A_Italian_art_before_WWI/5.01%3A_Futurism/5.1.06%3A_Giacomo_Balla_Street_Light|access-date=2023-12-12|website=Humanities LibreTexts|language=en}}</ref> == Biografio == Ĉirkaŭ 1902, li instruis [[Dividismo|diviziismajn]] teknikojn al [[Umberto Boccioni]] kaj [[Gino Severini]].<ref name="Coen2">{{cite book|title=Umberto Boccioni|last=Coen|first=Ester|publisher=The Metropolitan Museum of Art|year=1989|location=New York|pages=272|isbn=0870995227|oclc=801992681}}</ref> Influite de [[Filippo Tommaso Marinetti]], Giacomo Balla adoptis la [[Futurismo|futurisman]] stilon, kreante bildan bildigon de lumo, movado kaj rapideco. Li estis subskribinto de la [[Manifesto de Futurismo|Futurista Manifesto]] en 1910. Kiam li aliĝis al la futurista movado, li jam estis establita artisto, kaj estis pli maljuna je jardeko ol la aliaj subskribintoj de la futurista manifesto. Tipa por lia nova pentrostilo estas ''[[Dynamism of a Dog on a Leash|Dinamismo de hundo sur kondukŝnuro]]'' (1912) kaj lia verko de 1914 ''[[Abstract Speed + Sound|Abstrakta rapido + sono]]'' ({{Lang-it|Velocità astratta + rumore}}). Li verkis la verkon "Futurista Pentrarto: Teknika Manifesto", kie li argumentis, ke oni devus provi kapti "la ''dinamikan senton'' mem". <ref name=":12">{{Cite news |last=Smee|first=Sebastian|date=2021-02-24|title=This incredibly charming painting emerged from a disturbing ideology|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/interactive/2021/this-incredibly-charming-painting-emerged-disturbing-ideology/|access-date=2023-11-29|newspaper=[[The Washington Post]]|language=en|issn=0190-8286}}</ref> En 1914, li komencis desegni futurisman meblaron, same kiel tiel nomatajn futurisman "kontraŭneŭtralan" vestaĵon. <ref>{{cite web |title=Futurist Manifesto of Men's Clothing|url=https://www.readingdesign.org/futurist-manifesto-mens-clothing}}</ref> Balla ankaŭ komencis labori kiel skulptisto, kreante, en 1915, la konatan verkon titolitan ''"Pugno de Boccioni'' ", bazita sur "fortlinioj" ({{Lang-it|Linee di forza del pugno di Boccioni}}). <ref>[https://books.google.com/books?id=IrRPAAAAMAAJ&q=boccioni%27s+fist,+Force-lines Maurizio Fagiolo dell'Arco, ''Balla, the futurist''], Rizzoli, 1988, {{ISBN|0847809196}}</ref> Kvankam komence simpatia al faŝismo, li ŝanĝis sian opinion, kio kondukis al evitado de la itala reĝimo kaj kulturo, kiuj iam aprezis lin, kvankam liaj verkoj estis pozitive retaksataj post la fino de la milito. <ref name=":22">{{Cite web |title=Giacomo Balla, il futurista del dinamismo e degli effetti di luce|url=https://www.finestresullarte.info/en/ab-art-base/giacomo-balla-the-futurist-of-dynamism-and-light-effects|access-date=2025-04-07|website=Finestre sull'Arte|language=it}}</ref> En la 1930-aj jaroj, li rezignis futurismon same kiel abstraktadon, kaj revenis al naturalisma stilo. Li mortis la 1-an de marto 1958 en Romo.<ref name=":22" /> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20060306062648/http://hirshhorn.si.edu/collection/search.asp?Artist=Balla+Giacomo&hasImage=1 Gvidlibro pri la pentraĵoj de Balla], ĉe Artcyclopedia * [https://web.archive.org/web/20100802201728/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=Giacomo%20Balla&page=1&f=People&cr=1 ''Abstrakta rapido + sono'' de Giacomo Balla, Guggenheim Muzeo] * [https://web.archive.org/web/20140315181620/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/artists/bios/862 Biografio de Giacomo Balla - Muzeo Guggenheim] * [http://blogs.guggenheim.org/checklist/exciting-discovery/ Artikolo pri la ekspozicio de Itala Futurismo ĉe la Muzeo Guggenheim] {{Ĝermo|Artistoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Balla, Giacomo}} [[Kategorio:Italaj faŝistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj komponistoj]] [[Kategorio:Abstrakta pentrarto]] lmy6o165eqxj621n0rix4pl8telpl0l 9406315 9406314 2026-06-18T11:34:12Z Sj1mor 12103 /* Biografio */ 9406315 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Giacomo BALLA''' (naskiĝis la 18-an de julio 1871 en [[Torino]] – mortis la 1-an de marto 1958 en [[Romo]]) estis itala pentristo, artinstruisto kaj poeto plej konata kiel ŝlosila subtenanto de [[futurismo]]. En siaj pentraĵoj, li prezentis lumon, movadon kaj rapidon. Li zorgis pri esprimado de movado/moviĝemo en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj, li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <!-- == Rimarkindaj verkoj == [[File:Giacomo_Balla,_1912,_Dynamism_of_a_Dog_on_a_Leash,_oil_on_canvas,_89.8_x_109.8_cm,_Albright-Knox_Art_Gallery.jpg|eta|250x250ra|Giacomo Balla, 1912, ''Dinamismo di un Cane al Guinzaglio'' (''Dinamismo de hundo sur ŝnuro''), Albright-Knox Art Gallery]] [[File:GBallaArt.jpg|eta|''Abstrakta rapido + sono'', 1914, Kolekto Peggy Guggenheim]] En 1987, kelkaj el liaj artaĵoj estis ekspoziciitaj ĉe ''documenta 8'', ekspozicio de [[moderna arto]] kaj [[nuntempa arto]], kiu okazas ĉiujn kvin jarojn en [[Kaselo|Kassel]], Germanio. --> Li zorgis pri esprimado de movado en siaj verkoj, sed male al aliaj ĉefaj futuristoj li ne interesiĝis pri maŝinoj aŭ perforto, liaj verkoj tendencante al la spriteco kaj kaprica. <ref name=":0">{{Cite web|date=2022-12-24|title=5.1.6: Giacomo Balla, Street Light|url=https://human.libretexts.org/Bookshelves/Art/SmartHistory_of_Art_2e/SmartHistory_of_Art_IXa_-_Modernisms_1900_to_1945/05%3A_Italian_art_before_WWI/5.01%3A_Futurism/5.1.06%3A_Giacomo_Balla_Street_Light|access-date=2023-12-12|website=Humanities LibreTexts|language=en}}</ref> == Biografio == Ĉirkaŭ 1902, li instruis [[Dividismo|diviziismajn]] teknikojn al [[Umberto Boccioni]] kaj [[Gino Severini]].<ref name="Coen2">{{cite book|title=Umberto Boccioni|last=Coen|first=Ester|publisher=The Metropolitan Museum of Art|year=1989|location=New York|pages=272|isbn=0870995227|oclc=801992681}}</ref> Influite de [[Filippo Tommaso Marinetti]], Giacomo Balla adoptis la [[Futurismo|futurisman]] stilon, kreante bildan bildigon de lumo, movado kaj rapideco. Li estis subskribinto de la [[Manifesto de Futurismo|Futurista Manifesto]] en 1910. Kiam li aliĝis al la futurista movado, li jam estis establita artisto, kaj estis pli maljuna je jardeko ol la aliaj subskribintoj de la futurista manifesto. Tipa por lia nova pentrostilo estas ''[[:en:Dynamism of a Dog on a Leash|Dinamismo de hundo sur kondukŝnuro]]'' (1912) kaj lia verko de 1914 ''[[:en:Abstract Speed + Sound|Abstrakta rapido + sono]]'' ({{Lang-it|Velocità astratta + rumore}}). Li verkis la verkon "Futurista Pentrarto: Teknika Manifesto", kie li argumentis, ke oni devus provi kapti "la ''dinamikan senton'' mem". <ref name=":12">{{Cite news |last=Smee|first=Sebastian|date=2021-02-24|title=This incredibly charming painting emerged from a disturbing ideology|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/interactive/2021/this-incredibly-charming-painting-emerged-disturbing-ideology/|access-date=2023-11-29|newspaper=[[The Washington Post]]|language=en|issn=0190-8286}}</ref> En 1914, li komencis desegni futurisman meblaron, same kiel tiel nomatajn futurisman "kontraŭneŭtralan" vestaĵon. <ref>{{cite web |title=Futurist Manifesto of Men's Clothing|url=https://www.readingdesign.org/futurist-manifesto-mens-clothing}}</ref> Balla ankaŭ komencis labori kiel skulptisto, kreante, en 1915, la konatan verkon titolitan ''"Pugno de Boccioni'' ", bazita sur "fortlinioj" ({{Lang-it|Linee di forza del pugno di Boccioni}}). <ref>[https://books.google.com/books?id=IrRPAAAAMAAJ&q=boccioni%27s+fist,+Force-lines Maurizio Fagiolo dell'Arco, ''Balla, the futurist''], Rizzoli, 1988, {{ISBN|0847809196}}</ref> Kvankam komence simpatia al faŝismo, li ŝanĝis sian opinion, kio kondukis al evitado de la itala reĝimo kaj kulturo, kiuj iam aprezis lin, kvankam liaj verkoj estis pozitive retaksataj post la fino de la milito. <ref name=":22">{{Cite web |title=Giacomo Balla, il futurista del dinamismo e degli effetti di luce|url=https://www.finestresullarte.info/en/ab-art-base/giacomo-balla-the-futurist-of-dynamism-and-light-effects|access-date=2025-04-07|website=Finestre sull'Arte|language=it}}</ref> En la 1930-aj jaroj, li rezignis futurismon same kiel abstraktadon, kaj revenis al naturalisma stilo. Li mortis la 1-an de marto 1958 en Romo.<ref name=":22" /> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20060306062648/http://hirshhorn.si.edu/collection/search.asp?Artist=Balla+Giacomo&hasImage=1 Gvidlibro pri la pentraĵoj de Balla], ĉe Artcyclopedia * [https://web.archive.org/web/20100802201728/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=Giacomo%20Balla&page=1&f=People&cr=1 ''Abstrakta rapido + sono'' de Giacomo Balla, Guggenheim Muzeo] * [https://web.archive.org/web/20140315181620/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/artists/bios/862 Biografio de Giacomo Balla - Muzeo Guggenheim] * [http://blogs.guggenheim.org/checklist/exciting-discovery/ Artikolo pri la ekspozicio de Itala Futurismo ĉe la Muzeo Guggenheim] {{Ĝermo|Artistoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Balla, Giacomo}} [[Kategorio:Italaj faŝistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj komponistoj]] [[Kategorio:Abstrakta pentrarto]] lzakvapo8wudvtuv4jpkohdkis1ooyc Hilma af Klint 0 947222 9406321 2026-06-18T11:39:40Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359899367|Hilma af Klint]]" 9406321 wikitext text/x-wiki '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj artistoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] [[Kategorio:Abstrakta arto]] sewg1m4dg2c7bszuaen279ympcj174q 9406323 9406321 2026-06-18T11:40:16Z Sj1mor 12103 9406323 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Klint af, Hilma}} [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj artistoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] [[Kategorio:Abstrakta arto]] 8zabt4o56dkaje6kvs6jybs4f39gvla 9406324 9406323 2026-06-18T11:40:53Z Sj1mor 12103 9406324 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895}} <![[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|]]--> '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Klint af, Hilma}} [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj artistoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] [[Kategorio:Abstrakta arto]] 3sjl1bsh5vigg91wtdic2z0mjxml0em 9406326 9406324 2026-06-18T11:41:11Z Sj1mor 12103 9406326 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895}} <!--[[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|]]--> '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Klint af, Hilma}} [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj artistoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] [[Kategorio:Abstrakta arto]] 589o12xseofjoh9x5k5kp7rjnw89l61 9406330 9406326 2026-06-18T11:43:41Z Sj1mor 12103 9406330 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895}} <!--[[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|]]--> '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Klint af, Hilma}} [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj pentristoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:Abstraktismaj pentristoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] odgmxbum47f0w5q1kty6egxok3cc471 9406336 9406330 2026-06-18T11:49:26Z Sj1mor 12103 9406336 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895}} <!--[[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|]]--> [[Dosiero:Portrait of Hilma af Klint.jpg|eta|Hilma af Klint, 1901]] [[Dosiero:Hilma af Klint - Self-portrait.jpg|eta|Memportreto, sendata.]] '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> Ŝi kreis sian unuan neobjektivan verkon jam en 1906, tiel fariĝante pioniro de [[abstraktado]], fakto kiu estis historie kaŝita.<ref>Ŝildfabriko: ''[https://www.zeichenfabrik.at/blog/hilma-af-klint-abstrakte-malerei-pionierin La arta mondo faras sensacian malkovron - nur 100 jarojn tro malfrue: Hilma af Klint].'' 28-a de julio 2020&#x2C;&#x20;alirita la 5-an de junio 2026 ({{De}})</ref><ref>Centro por Artaj Bienoj: ''[https://zkn.ch/news/hilma-af-klint/ Hilma af Klint - Pioniro de Abstraktado].'' Prenite la 5-an de junio 2026 </ref> Ŝi ne ekspoziciis sian ampleksan verkaron, kiu estis inspirita de teozofia [[okultismo]], dum sia vivo kaj kondiĉis, ke ĝi ne povus esti prezentita al la publiko ĝis almenaŭ 20 jaroj post ŝia morto. Nur en la 1980-aj jaroj ŝiaj verkoj fariĝis internacie konataj kaj agnoskitaj. [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Klint af, Hilma}} [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj pentristoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:Abstraktismaj pentristoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] beeqjj7jgrqbqoc0w397fqmjapqj5on 9406337 9406336 2026-06-18T11:50:52Z Sj1mor 12103 9406337 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=af Klint en ŝia studio, ĉ. 1895}} <!--[[Dosiero:Hilma-af-Klint.jpg|eta|]]--> [[Dosiero:Portrait of Hilma af Klint.jpg|eta|Hilma af Klint, 1901]] [[Dosiero:Hilma af Klint - Self-portrait.jpg|eta|Memportreto, sendata.]] '''Hilma af KLINT''' (naskiĝis la 26-an de oktobro 1862 en la kastelo Karlberg en Solna – mortis la 21-an de oktobro 1944 en Djursholm) estis sveda [[Artisto|artistino]] kaj [[Mistikismo|mistikulino]], kies pentraĵoj estas konsiderataj inter la unuaj gravaj [[Abstraktismo|abstraktaj]] verkoj en okcidenta arthistorio. <ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-first-abstract-artwork|last1=Cain|first1=Abigail|title=''What Was the First Abstract Artwork?''|work=Artsy.net|date=31 March 2017|access-date=31 March 2017}}</ref> Konsiderinda parto de ŝia verkaro datas de antaŭ la unuaj pure abstraktaj komponaĵoj de [[Vasilij Kandinskij|Kandinskij]], [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ|Maleviĉ]] kaj [[Piet Mondriaan|Mondrian]]. <ref name="TATE2">{{cite web|last1=|first1=|author-link=|title=A Brief History of Abstract Art with Turner, Mondrian, and More|url=https://www.tate.org.uk/art/brief-history-abstract-art-turner-mondrian-and-more|website=www.tate.org.uk|publisher=Tate Modern}}</ref> Ŝi apartenis al grupo nomata "La Kvin", rondo de virinoj inspiritaj de [[Teozofio]], kiuj dividis kredon je la graveco de provi kontakti la " Altajn Majstrojn ", ofte per seancoj. <ref>Bashkoff, T., ed., et al., ''Hilma Af Klint'' (New York: Solomon R. Guggenheim Museum, 2018).</ref> Ŝiaj pentraĵoj, kiuj foje similas diagramojn, estis vida reprezentado de kompleksaj spiritaj ideoj. <ref>Bashkoff, Tracey, ''Hilma af Klint: Paintings for the Future'', ArtBook, 2018.</ref> Ŝi kreis sian unuan neobjektivan verkon jam en 1906, tiel fariĝante pioniro de [[abstraktado]], fakto kiu estis historie kaŝita.<ref>Ŝildfabriko: ''[https://www.zeichenfabrik.at/blog/hilma-af-klint-abstrakte-malerei-pionierin La arta mondo faras sensacian malkovron - nur 100 jarojn tro malfrue: Hilma af Klint].'' 28-a de julio 2020&#x2C;&#x20;alirita la 5-an de junio 2026 ({{De}})</ref><ref>Centro por Artaj Bienoj: ''[https://zkn.ch/news/hilma-af-klint/ Hilma af Klint - Pioniro de Abstraktado].'' Prenite la 5-an de junio 2026 </ref> Ŝi ne ekspoziciis sian ampleksan verkaron, kiu estis inspirita de teozofia [[okultismo]], dum sia vivo kaj kondiĉis, ke ĝi ne povus esti prezentita al la publiko ĝis almenaŭ 20 jaroj post ŝia morto. Nur en la 1980-aj jaroj ŝiaj verkoj fariĝis internacie konataj kaj agnoskitaj. La abstraktaj pentraĵoj de Klint ne estis konataj ĝis 1986, ĉar, laŭ la eksplicita deziro de la artistino, en sia testamento ŝi petis, ke ŝiaj verkoj ne estu ekspoziciitaj ĝis almenaŭ dudek jaroj post ŝia morto, ĉar ŝi kredis, ke ŝia verko ne estus bone akceptita en ŝia tempo. Ŝi neniam partoprenis ekspoziciojn aŭ movadojn.<ref>"[http://cultura.elpais.com/cultura/2013/03/03/actualidad/1362327525_302300.html La virino kiu inventis abstraktadon.]" ''[[El País]]''. Prenita la 18-an de aprilo 2014. ({{Es}})</ref> [[Dosiero:Eftersommar_Hilma_af_Klint_1903.jpeg|eta|''Eftersommar'' (''Malfrua somero'') frua naturalisma verko, pentrita de af Klint en 1903, ekzemplo de la verkoj, kiujn ŝi ekspoziciis al la publiko dum sia vivo.]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1906-07,_Primordial_Chaos_-_No_16.jpg|eta|''Praa kaoso, n-ro 16'', 1906–07]] [[Dosiero:Hilma_af_Klint,_1915,_Svanen,_No._17.jpg|eta|''Svanen'' (''La cigno''), N-ro 17, Grupo 9, Serio SUW, oktobro 1914 - marto 1915, verko neniam ekspoziciita dum la vivo de Klint]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._1,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 1, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 1'', 1913–1915 Dosiero:Tree_of_Knowledge_No._2,_Hilma_af_Klint,_1913-1915,_Glenstone_2023.jpg|alternative=Tree of Knowledge, No. 2, 1913–1915| ''Arbo de scio, N-ro 2'', 1913–1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1907_-_Altarpiece_-_No_1_-_Group_X_-_Altarpieces.jpg|alternative=Group X, No. 1, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 1, [[Retablo]]'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Altarpiece_No._2_(13916).jpg|alternative=Group X, No. 2, Altarpiece, 1915| ''Grupo X, N-ro 2, Retablo'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_VI,_Evolution_No._13_(13949).jpg|alternative=Evolution, No. 13, Group VI, 1908| ''Evolucio, N-ro 13, Grupo VI'', 1908 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_UW_No._25,_The_Dove,_No._1_(13912).jpg|alternative=Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1, 1915| ''Grupo IX/UW, N-ro 25, La kolombo, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._1_(13947).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 1, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 1'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._7_(13945).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 7, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 7'', 1915 Dosiero:Group_IX_SUW,_The_Swan_No._9_by_Hilma_af_Klint_(13939).jpg|alternative=Group IX/SUW, The Swan, No. 9, 1915| ''Grupo IX/SUW, La cigno, N-ro 9'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Group_IX_SUW,_The_Swan_No._10_(13932).jpg|alternative=The Swan, No. 10, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 10, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_The_Swan,_No._12,_Group_IX_SUW,_1915_(13926).jpg|alternative=The Swan, No. 12, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 12, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1915_-_The_Swan_-_No_16.jpg|alternative=The Swan, No. 16, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 16, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_Af_Klint_-_1915_-_The_Swan,_No._18.jpg|alternative=The Swan, No. 18, Group IX/SUW, 1915| ''La cigno, N-ro 18, Grupo IX/SUW'', 1915 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_Booklet_01.jpg|alternative=Notebook, 2–11 July 1919| Kajero, 2–11 julio 1919 Dosiero:Hilma_af_Klint_-_1920_-_Buddha's_Standpoint_in_the_Earthly_Life_-_No_3a.jpg|alternative=Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI, 1920| ''La starpunkto de Budho en la tera vivo, N-ro 3a, Serio XI'', 1920 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{DNB|119072327}} * {{IMDb titolo|title=Beyond the Visible – Hilma af Klint}} * {{YouTube|CHdud9km7bQ|Hilma af Klint (Guggenheim 2018)}} * {{YouTube|BKyzGZ3E_oU|Hilma af Klint: Paintings for the Future (Guggenheim 2018)}} * [https://hilmaafklint.se/ Fondaĵo Hilma af Klint] * {{YouTube|8ew3SQiFGR0|Hilma af Klint: Abstrakt pionjär – Introduktion}} (en la sveda lingvo kun anglaj subtekstoj, 22 minutoj) {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Klint af, Hilma}} [[Kategorio:Svedaj nobeloj]] [[Kategorio:Svedaj pentristoj]] [[Kategorio:Antropozofoj]] [[Kategorio:Mistikuloj]] [[Kategorio:Abstraktismaj pentristoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] nvluddgcg3xto7yx26t0f4k4s2ud2vt