Vikicitaro eowikiquote https://eo.wikiquote.org/wiki/%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikicitaro Vikicitaro-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 13537 52822 52774 2026-04-11T10:31:57Z RG72 415 52822 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Radiŝĉev | dosiero = | vikipedio = Aleksandr Radiŝĉev | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksandr Radiŝĉev|Aleksandr Nikolajeviĉ Radiŝĉev]]''' (naskiĝis la 20-an de aŭgusto (31-an) 1749 – mortis la 12-an de septembro (24-an de februaro 1802) estis rusa verkisto, poeto, filozofo, ŝtatoficisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo === {{Citaĵo |teksto = Mi rigardis ĉirkaŭ min — [[animo]] mia vundiĝis pro [[sufero]]j de la [[homaro]]. Mi turnis mian rigardon internen de mi — kaj ekvidis, ke la suferoj de la [[homo]] devenas de la homo, kaj ofte nur pro tio, ke li malrekte rigardas la ĉirkaŭantajn lin aferojn. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Я взглянул окрест меня — душа моя страданиями человечества уязвленна стала. Обратил взоры мои во внутренность мою — и узрел, что бедствия человека происходят от человека, и часто от того только, что он взирает непрямо на окружающие его предметы<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 43.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Rigardu [[Rusoj|rusan homon]]; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al [[drinkejo]]. En [[gajo]] sia li estas impeta, kuraĝa, kverelema. Se okazas io malplaĉa, li tuj komencas diskuton aŭ [[batalo]]n. — [[Haŭlisto]], iranta al drinkejo kun la [[kapo]] malsupren kaj revenanta sangokovrita pro batoj, multon povas klarigi, antaŭe enigman en la [[Historio de Rusio|historio rusia]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Посмотри на русского человека; найдешь его задумчива. Если захочет разгнать скуку, или, как то он сам называет, если захочет повеселиться, то идет в кабак. В веселии своем порывист, отважен, сварлив. Если что-либо случится не по нем, то скоро начинает спор или битву. — Бурлак, идущий в кабак повеся голову и возвращающийся обагренный кровию от оплеух, многое может решить, доселе гадательное в истории российской<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 46.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ne, [[amiko]] mia! mi trinkas kaj manĝas ne nur por esti viva, sed ankaŭ pro tio ke mi trovas en tio nemalgrandan [[plezuro]]n. Kaj mi konfesos al vi, kvazaŭ al la [[patro]] spirita, mi prefere pasigu [[nokto]]n kun ĉarma [[knabino]] kaj endormiĝos, satiĝinta je [[volupto]] en brakumoj ŝiaj ol, profundiĝinte je hebreaj aŭ arabaj literoj, je ciferoj aŭ egiptaj hieroglifoj, mi penos apartigi [[spirito]]n mian de la [[korpo]] kaj serĉi en vastaj kampoj de [[deliro]], simile al antikvaj kaj novaj spiritbatalantoj. Post kiam mi mortos, estos sufiĉe da [[tempo]] por sensiveco kaj [[spirito]] mia vagados ĝissate. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нет, мой друг! я пью и ем не для того только, чтобы быть живу, но для того, что в том нахожу немалое услаждение чувств. И покаюся тебе, как отцу духовному, я лучше ночь просижу с пригоженькою девочкою и усну, упоенный сладострастием в объятиях ее, нежели, зарывшись в еврейские или арабские буквы, в цыфири или египетские иероглифы, потщуся отделить дух мой от тела и рыскать в пространных полях бредоумствований, подобен древним и новым духовным витязям. Когда умру, будет время довольно на неосязательность и душенька моя набродится досыта<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 75.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]] Tiu ĉi nova urbeto laŭdire estis enloĝita dum regado de la caro [[Aleksej Miĥajloviĉ]] je militkaptitaj [[poloj]]. La urbeto rimarkindas per aminklino de ties loĝantoj, speciale de [[fraŭlino]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Новый сей городок, сказывают, населен при царе Алексее Михайловиче взятыми в плен поляками. Сей городок достопамятен в рассуждении любовного расположения его жителей, а особливо женщин незамужних<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ne vizitis [[Valdajo]]n, kiu ne konas valdajajn kringojn kaj valdajajn rozvangajn [[junulino]]jn? Ĉiun veturinton arogaj valdajaj kaj [[honto]]n forgesintaj junulinoj haltigas kaj penas ardigi en la vojaĝanto [[volupto]]n, profiti lian senavaremon koste de sia [[pudoro]]. Komparante morojn de loĝantoj de tiu ĉi vilaĝo transformita je urbo kun moroj de aliaj rusiaj urboj, oni povas ekpensi ke tiu ĉi vilaĝo estas la plej antikva kaj ke malĉastaj moroj estas nuraj restaĵoj de ĝia antikva estiĝo. Sed ĉar ĝi estas enloĝata ne pli ol cent jarojn, oni povas imagi kiom malĉastaj estis la unuaj ĝiaj loĝantoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Кто не бывал в Валдаях, кто не знает валдайских баранок и валдайских разрумяненных девок? Всякого проезжающего наглые валдайские и стыд сотрясшие девки останавливают и стараются возжигать в путешественнике любострастие, воспользоваться его щедростью на счет своего целомудрия. Сравнивая нравы жителей сея в города произведенныя деревни со нравами других российских городов, подумаешь, что она есть наидревнейшая и что развратные нравы суть единые токмо остатки ее древнего построения. Но как немного более ста лет, как она населена, то можно судить, сколь развратны были и первые его жители<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]] La [[vojaĝanto]], interkonsentinte pri sia restado kun servema [[maljunulino]] aŭ [[junulo]], ekloĝas en [[domo]], kie li intencas fari oferon al la odorata Lada. Venis [[nokto]]. Banejo por li jam estas preta. La vojaĝanto senvestiĝas, iras al la banejo, kie lin renkontas la mastrino, se ŝi estas juna, aŭ ŝia [[filino]], aŭ parencinoj ŝiaj, aŭ najbarinoj. Ili frotpurigas liajn lacajn membrojn; ili forlavas liajn malpuraĵojn. Tion ĉi ili faras forigine siajn [[vesto]]jn, ardigas en lia voluptofajron, kaj li pasigas tie nokton, perdante [[mono]]n, [[sano]]n kaj valoran dum la [[vojaĝo]] tempon. Okazis laŭdire ke malatentan kaj malfortiĝintan pro amoraj heroaĵoj kaj [[vino]], tiuj ĉi voluptaj monstroj mortigis por profiti liajn posedaĵojn. Mi ne scias ĉu tio estas [[vero]], sed estas la vero ke aroganteco de la valdajaj junulinoj reduktiĝis. Kaj kvankam ili ne rifuzos ankaŭ nun kontentigi la [[deziro]]jn de la vojaĝantoj, sed la antaŭa aroganteco ne videblas je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Путешественник, условясь о пробывании своем с услужливою старушкою или парнем, становится на двор, где намерен приносить жертву всеобожаемой Ладе. Настала ночь. Баня для него уже готова. Путешественник раздевается, идет в баню, где его встречает или хозяйка, если молода, или ее дочь, или свойственницы ее, или соседки. Отирают его утомленные члены; омывают его грязь. Сие производят совлекши с себя одежды, возжигают в нем любострастный огнь, и он препровождает тут ночь, теряя деньги, здравие и драгоценное на путешествие время. Бывало, сказывают, что оплошного и отягченного любовными подвигами и вином путешественника сии любострастные чудовища предавали смерти, дабы воспользоваться его имением. Не ведаю, правда ли сие, но то правда, что наглость валдайских девок сократилася. И хотя они не откажутся и ныне удовлетворить желаниям путешественника, но прежней наглости в них не видно<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Amkroniko tekstas, ke la [[Valdajo|valdajaj]] [[belulino]]j pro la [[amo]] ne mortis... eble nur en [[hospitalo]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Любовная летопись гласит, что валдайские красавицы от любви не умирали... разве в больнице<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 115.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Valdajo|Valdajaj]] moroj translokiĝis ankaŭ al la proksima poŝta stacio Zimnogorje<ref>Nun — vilaĝo Zimogorje en Valdaja distrikto, Novgoroda provinco.</ref>. Ĉi tie la vojaĝanton povas atendi la sama akcepto kiel en Valdajo. Unue ekvideblos rozvangaj [[junulino]]j jun kringoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нравы валдайские пересилилися и в близь лежащий почтовый стан Зимногорье. Тут для путешественника такая же бывает встреча, как и в Валдаях. Прежде всего представятся взорам разрумяненные девки с баранками<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 116.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Se la [[edzo]] havas dek jarojn kaj la [[edzino]] dudek kvin, kiel tio okazas inter la [[kamparano]]j; aŭ la edzo havas havas kvindek kaj la edzino dek kvin aŭ dudek, kiel tio okazas inter la [[nobelo]]j, — ĉu povas esti reciproka [[sento]]? |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Если муж десяти лет, а жена двадцати пяти, как то бывает часто во крестьянстве; или муж пятидесяти, а жена пятнадцати или двадцати лет, как то бывает во дворянстве, — может ли быть взаимное чувств услаждение?<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 123.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la lingvolernado [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие ученности есть познание языков [...]<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sed se [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]] ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la veron, ni ne serĉu en Miĥail Lomonosov grandan historiiston, ne komparu lin kun Tacito, [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Ekzilo al Siberio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Radiŝĉev, Aleksandr}} [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Tobolsko]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Nobeloj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1749]] [[Kategorio:Mortintoj en 1802]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 31-an de aŭgusto]] [[Kategorio:Mortintoj la 24-an de februaro]] 67t8zgzsti427w4octy9ob302v4dot3 52823 52822 2026-04-11T10:32:26Z RG72 415 52823 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Radiŝĉev | dosiero = | vikipedio = Aleksandr Radiŝĉev | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksandr Radiŝĉev|Aleksandr Nikolajeviĉ Radiŝĉev]]''' (naskiĝis la 20-an de aŭgusto (31-an) 1749 – mortis la 12-an de septembro (24-an de februaro 1802) estis rusa verkisto, poeto, filozofo, ŝtatoficisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo === {{Citaĵo |teksto = Mi rigardis ĉirkaŭ min — [[animo]] mia vundiĝis pro [[sufero]]j de la [[homaro]]. Mi turnis mian rigardon internen de mi — kaj ekvidis, ke la suferoj de la [[homo]] devenas de la homo, kaj ofte nur pro tio, ke li malrekte rigardas la ĉirkaŭantajn lin aferojn. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Я взглянул окрест меня — душа моя страданиями человечества уязвленна стала. Обратил взоры мои во внутренность мою — и узрел, что бедствия человека происходят от человека, и часто от того только, что он взирает непрямо на окружающие его предметы<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 43.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Rigardu [[Rusoj|rusan homon]]; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al [[drinkejo]]. En [[gajo]] sia li estas impeta, kuraĝa, kverelema. Se okazas io malplaĉa, li tuj komencas diskuton aŭ [[batalo]]n. — [[Haŭlisto]], iranta al drinkejo kun la [[kapo]] malsupren kaj revenanta sangokovrita pro batoj, multon povas klarigi, antaŭe enigman en la [[Historio de Rusio|historio rusia]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Посмотри на русского человека; найдешь его задумчива. Если захочет разгнать скуку, или, как то он сам называет, если захочет повеселиться, то идет в кабак. В веселии своем порывист, отважен, сварлив. Если что-либо случится не по нем, то скоро начинает спор или битву. — Бурлак, идущий в кабак повеся голову и возвращающийся обагренный кровию от оплеух, многое может решить, доселе гадательное в истории российской<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 46.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ne, [[amiko]] mia! mi trinkas kaj manĝas ne nur por esti viva, sed ankaŭ pro tio ke mi trovas en tio nemalgrandan [[plezuro]]n. Kaj mi konfesos al vi, kvazaŭ al la [[patro]] spirita, mi prefere pasigu [[nokto]]n kun ĉarma [[knabino]] kaj endormiĝos, satiĝinta je [[volupto]] en brakumoj ŝiaj ol, profundiĝinte je hebreaj aŭ arabaj literoj, je ciferoj aŭ egiptaj hieroglifoj, mi penos apartigi [[spirito]]n mian de la [[korpo]] kaj serĉi en vastaj kampoj de [[deliro]], simile al antikvaj kaj novaj spiritbatalantoj. Post kiam mi mortos, estos sufiĉe da [[tempo]] por sensiveco kaj [[spirito]] mia vagados ĝissate. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нет, мой друг! я пью и ем не для того только, чтобы быть живу, но для того, что в том нахожу немалое услаждение чувств. И покаюся тебе, как отцу духовному, я лучше ночь просижу с пригоженькою девочкою и усну, упоенный сладострастием в объятиях ее, нежели, зарывшись в еврейские или арабские буквы, в цыфири или египетские иероглифы, потщуся отделить дух мой от тела и рыскать в пространных полях бредоумствований, подобен древним и новым духовным витязям. Когда умру, будет время довольно на неосязательность и душенька моя набродится досыта<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 75.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] Tiu ĉi nova urbeto laŭdire estis enloĝita dum regado de la caro [[Aleksej Miĥajloviĉ]] je militkaptitaj [[poloj]]. La urbeto rimarkindas per aminklino de ties loĝantoj, speciale de [[fraŭlino]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Новый сей городок, сказывают, населен при царе Алексее Михайловиче взятыми в плен поляками. Сей городок достопамятен в рассуждении любовного расположения его жителей, а особливо женщин незамужних<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ne vizitis [[Valdajo]]n, kiu ne konas valdajajn kringojn kaj valdajajn rozvangajn [[junulino]]jn? Ĉiun veturinton arogaj valdajaj kaj [[honto]]n forgesintaj junulinoj haltigas kaj penas ardigi en la vojaĝanto [[volupto]]n, profiti lian senavaremon koste de sia [[pudoro]]. Komparante morojn de loĝantoj de tiu ĉi vilaĝo transformita je urbo kun moroj de aliaj rusiaj urboj, oni povas ekpensi ke tiu ĉi vilaĝo estas la plej antikva kaj ke malĉastaj moroj estas nuraj restaĵoj de ĝia antikva estiĝo. Sed ĉar ĝi estas enloĝata ne pli ol cent jarojn, oni povas imagi kiom malĉastaj estis la unuaj ĝiaj loĝantoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Кто не бывал в Валдаях, кто не знает валдайских баранок и валдайских разрумяненных девок? Всякого проезжающего наглые валдайские и стыд сотрясшие девки останавливают и стараются возжигать в путешественнике любострастие, воспользоваться его щедростью на счет своего целомудрия. Сравнивая нравы жителей сея в города произведенныя деревни со нравами других российских городов, подумаешь, что она есть наидревнейшая и что развратные нравы суть единые токмо остатки ее древнего построения. Но как немного более ста лет, как она населена, то можно судить, сколь развратны были и первые его жители<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] La [[vojaĝanto]], interkonsentinte pri sia restado kun servema [[maljunulino]] aŭ [[junulo]], ekloĝas en [[domo]], kie li intencas fari oferon al la odorata Lada. Venis [[nokto]]. Banejo por li jam estas preta. La vojaĝanto senvestiĝas, iras al la banejo, kie lin renkontas la mastrino, se ŝi estas juna, aŭ ŝia [[filino]], aŭ parencinoj ŝiaj, aŭ najbarinoj. Ili frotpurigas liajn lacajn membrojn; ili forlavas liajn malpuraĵojn. Tion ĉi ili faras forigine siajn [[vesto]]jn, ardigas en lia voluptofajron, kaj li pasigas tie nokton, perdante [[mono]]n, [[sano]]n kaj valoran dum la [[vojaĝo]] tempon. Okazis laŭdire ke malatentan kaj malfortiĝintan pro amoraj heroaĵoj kaj [[vino]], tiuj ĉi voluptaj monstroj mortigis por profiti liajn posedaĵojn. Mi ne scias ĉu tio estas [[vero]], sed estas la vero ke aroganteco de la valdajaj junulinoj reduktiĝis. Kaj kvankam ili ne rifuzos ankaŭ nun kontentigi la [[deziro]]jn de la vojaĝantoj, sed la antaŭa aroganteco ne videblas je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Путешественник, условясь о пробывании своем с услужливою старушкою или парнем, становится на двор, где намерен приносить жертву всеобожаемой Ладе. Настала ночь. Баня для него уже готова. Путешественник раздевается, идет в баню, где его встречает или хозяйка, если молода, или ее дочь, или свойственницы ее, или соседки. Отирают его утомленные члены; омывают его грязь. Сие производят совлекши с себя одежды, возжигают в нем любострастный огнь, и он препровождает тут ночь, теряя деньги, здравие и драгоценное на путешествие время. Бывало, сказывают, что оплошного и отягченного любовными подвигами и вином путешественника сии любострастные чудовища предавали смерти, дабы воспользоваться его имением. Не ведаю, правда ли сие, но то правда, что наглость валдайских девок сократилася. И хотя они не откажутся и ныне удовлетворить желаниям путешественника, но прежней наглости в них не видно<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Amkroniko tekstas, ke la [[Valdajo|valdajaj]] [[belulino]]j pro la [[amo]] ne mortis... eble nur en [[hospitalo]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Любовная летопись гласит, что валдайские красавицы от любви не умирали... разве в больнице<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 115.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Valdajo|Valdajaj]] moroj translokiĝis ankaŭ al la proksima poŝta stacio Zimnogorje<ref>Nun — vilaĝo Zimogorje en Valdaja distrikto, Novgoroda provinco.</ref>. Ĉi tie la vojaĝanton povas atendi la sama akcepto kiel en Valdajo. Unue ekvideblos rozvangaj [[junulino]]j jun kringoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нравы валдайские пересилилися и в близь лежащий почтовый стан Зимногорье. Тут для путешественника такая же бывает встреча, как и в Валдаях. Прежде всего представятся взорам разрумяненные девки с баранками<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 116.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Se la [[edzo]] havas dek jarojn kaj la [[edzino]] dudek kvin, kiel tio okazas inter la [[kamparano]]j; aŭ la edzo havas havas kvindek kaj la edzino dek kvin aŭ dudek, kiel tio okazas inter la [[nobelo]]j, — ĉu povas esti reciproka [[sento]]? |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Если муж десяти лет, а жена двадцати пяти, как то бывает часто во крестьянстве; или муж пятидесяти, а жена пятнадцати или двадцати лет, как то бывает во дворянстве, — может ли быть взаимное чувств услаждение?<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 123.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la lingvolernado [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие ученности есть познание языков [...]<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sed se [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]] ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la veron, ni ne serĉu en Miĥail Lomonosov grandan historiiston, ne komparu lin kun Tacito, [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Ekzilo al Siberio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Radiŝĉev, Aleksandr}} [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Tobolsko]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Nobeloj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1749]] [[Kategorio:Mortintoj en 1802]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 31-an de aŭgusto]] [[Kategorio:Mortintoj la 24-an de februaro]] 967v5myaa4didngbegc8qflptznhyqe