Vikicitaro eowikiquote https://eo.wikiquote.org/wiki/%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikicitaro Vikicitaro-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 1400 52848 44348 2026-04-12T07:17:00Z RG72 415 52848 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Lingvo | dosiero = Wiktionary-logo.svg | vikipedio = Lingvo | komunejo = Language | komunejokat = Languages | vikivortaro = lingvo | vikinovaĵoj = Kategorio:Lingvoj }} '''[[w:Lingvo|Lingvo]]''' sistemo de signoj, per kiu la homa sperto estas analizata kaj esprimata, diverse laŭ la homgrupoj, kaj kiu posedas du sistemojn de unuoj (morfemoj kaj fonemoj). == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Kie neniu lingvo povis konstrui ponton inter la homoj, ĉar ĉiu atendis, ke la propran lingvon parolu ankaŭ la alia, sed mem ne volis lerni ties lingvon, tie la najbaroj restis fremduloj. |aŭtoro = [[Sabine Dittricht]] |verko = [[Heredantoj de silentado]] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por ke lingvo estu internacia, ne sufiĉas nomi ĝin tia. |aŭtoro = [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]] |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiu eksterlandajn lingvojn ne konas, de la propra nenion scias. |aŭtoro = [[Johann Wolfgang von Goethe]] |verko = |origina teksto = Wer fremde Sprachen nicht kennt, weiß nichts von seiner eigenen. }} {{Citaĵo |teksto = La lingvo kaj la imperio ĉiam kunis. |aŭtoro = [[Antonio de Nebrija]] |verko = La Gramática Castellana [1492] |origina teksto = Siempre la lengua fue compañera del imperio. }} {{Citaĵo |teksto = Se mi parolus la lingvojn de homoj kaj [[anĝelo]]j, sed ne havus amon, mi fariĝus sonanta [[kupro]] aŭ tintanta [[cimbalo]]. |aŭtoro = [[Sankta Paŭlo]] |verko = La unua epistolo al la Korintanoj 13:1'' (Londona Biblio) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[komunikado]] de popoloj estas tiel granda, ke oni nepre bezonas komunan lingvon. |aŭtoro = [[Kartezio]] |verko = Letero al abato Mersenne, la ([[w:20-a de novembro|20-a de novembro]] [[w:1629|1629]]) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Milito okazas kiam lingvo fiaskas. |aŭtoro = [[Margaret Atwood]] |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ruza Toronta advokato profunde faris teknikegan argumenton antaŭ la Suprema Kortumo [de Kanado]. Ĝi dependis de tre fajna lego de la leĝa teksto kaj la letero de la leĝo. Subite la ĉefjuĝisto, Beverley McLachlan, klinis sin kaj demandis al la advokato ĉu lia argumento ankaŭ funkcias en la franca. Ĉar la leĝo estas la leĝo en ambaŭ lingvoj egale kaj elirejo el unu emas fermiĝi en la alia. Nur substanca argumento elteneblas. La advokato neniel sciis kion respondi. |aŭtoro = [[John Ralston Saul]] |verko = A Fair Country |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Deĉifri [[informo]]jn en fremda lingvo povas esti tiel malfacile por lernantoj, kiel por interpretistoj estas [[Kompreno|kompreni]] kaj [[Tradukado|traduki]] la ŝercojn de Billy Crystal okaze de cerimonio por livero de Oscarpremio. |aŭtoro = Vivian Magalhães |verko = Cent lecionoj sen enuo, p. 83.|origina teksto =}} === Elias Canetti === {{Citaĵo |teksto = [pri fingrumado] Sen ĝi ni neniam lernus ''formi'', neniam — ''[[Kudrado|kudri]]'' kaj neniam — ''[[Kareso|karesi]]''. De ĝi komenciĝas la vera [[vivo]] de la [[mano]]. Sen observado de konfiguracioj, kiujn formas ĉe tio la [[fingro]]j kaj kiuj poiomete devis gravuriĝi en la serĉanto, ni eble neniam lernus marki la [[aĵo]]jn per [[signo]]j, do ne akirus la ''lingvon''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ordono]] estas pli aĝa ol la lingvo, alikaze ĝin ne komprenus la [[hundo]]j. [[Dresado]] de la [[besto]]j konsistas ĝuste en tio, ke ili, sen koni la lingvon, lernu kompreni kion de ili volas la [[homo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu tute nekonata lingvo prezentas per si ''akustikan [[masko]]n'', iĝinte komprenebla ĝi transformiĝas je la rekonebla, kaj baldaŭ je bone konata ''[[vizaĝo]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} === Marshall McLuhan === {{Citaĵo |teksto = […] nenio povis iĝi por la [[Marksismo|marksisma]] [[dialektiko]] pli detrua ol [[ideo]] ke lingva [[komunikilo]] determinas formon de [[Socio|socia]] evoluo ne malpli ol produktiloj. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Psikiatrio|psikiatroj]] estis enigmo emo de infanoj-[[Neŭrozo|neŭrozuloj]] perdi neŭrozajn simptomojn dum parolado per [[telefono]]. Iuj balbutuloj, transirinte al eksterlanda lingvo, ĉesas balbuti. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Lingvo larĝigas kaj komplikigas [[homo]]n, sed samtempe ĝi apartigas liajn kapablojn. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu gepatra lingvo instruas al siaj parolantoj tute unikan manieron vidi la [[mondo]]n, senti ĝin kaj agadi en tiu mondo. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sekva logika paŝo devus esti evidente jam ne [[traduko]], sed forlaso de la lingvoj por komuna [[Kosmo|kosma]] [[konscio]], grandparte simila eble al la kolektiva [[nekonscio]], pri kiu revis [Henri] [[Henri Bergson|Bergson]]. Oni povas fari paralelon inter stato de “senpezeco”, promesanta al ni, laŭ [[biologo]]j, fizikan [[senmorto]]n, kaj stato de muteco, kiu povus donaci al ni eternan kolektivan [[harmonio]]n kaj [[paco]]n. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El pluraj neantaŭvideblaj sekvoj de [[libroeldonado]] eble plej famas naskiĝo de [[naciismo]]. [[Politiko|Politika]] unueciĝo de loĝantaroj surbaze de [[Dialekto|dialektaj]] kaj lingvaj grupoj estis neimagebla ĝis la eldonado transformis ĉiun popolan lingvon je ekstensia komunikilo. [[Tribo]] — larĝigita formo de familio, konsistanta el sangaj [[parenco]]j — eksplodas per eldonado kaj anstataŭiĝas per asocio de homoj, egale edukitaj esti [[individuo]]j. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[epoko]] de [[fotado]] lingvo akiras grafikan aŭ ikonan karakteron, kies “signifo” estas preskaŭ neniel ligita al la semantika [[universo]] kaj ĝenerale ne apartenas al la [[Litero|litera]] [[respubliko]]. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unuecon al la [[Araba mondo|arablingva]] mondo povas doni nur la [[gazetaro]]. [[Naciismo]] estis nekonata al la [[okcidenta mondo]] ĝis la [[Renesanco]], kiam [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] ebligis ekvidi la gepatran lingvon en unuforma vesto. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[tajpilo]] kunfandas verkadon kaj publikigadon, naskante tute novan rilaton al la skriba kaj tajpita [[vorto]]. Verkado per tajpilo ŝanĝis formojn de la lingvo kaj [[literaturo]] […] |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Legante, ni aŭskultas sonregistraĵon de la [[Skribo|skribita]] [[vorto]]; aŭskultante [[radio]]n, ni produktas [[Vido|vidan]] akompanadon. Kial ni ne kapablas bildigi dum paroli per [[telefono]]? […] Malsame ol la skriba kaj presita paĝo, la telefono postulas plenan partoprenon. Ĉiu skriba homo kun indigno traktas tian insistan postuladon de la tuta atento, ĉar li delonge alkutimiĝis al fragmenta atento. Analogie la skriba homo nur kun granda peno povas lerni paroli aliajn lingvojn, ĉar alproprigado de la lingvo postulas partoprenon de ''ĉiuj'' [[senso]]j samtempe. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} === José Ortega y Gasset === {{Citaĵo |teksto = […] la [[ŝtato]] estiĝas kiam la [[homo]] strebas eliri el tiu natura socio, en kiu tenas lin sangaj ligoj. Parolante pri [[sango]], ni parolas ankaŭ pri aliaj naturaj ligoj — ekzemple pri lingvo. Ekde [[komenco]] la ŝtato baziĝas sur miksado de sangoj kaj lingvoj. La ŝtato estas supero de ĉia natura unuiĝo. Ĝi estas [[mestizo]] kaj [[poligloto]]. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ŝtato]] unuavice estas laborplano kaj kunlabora programo. Ĝi kunigas homojn por komuna afero. La ŝtato estas ne unueco de lingvo aŭ [[sango]], [[teritorio]] aŭ vivmaniero. Ĝi havas nenion materian, inercian, antaŭan kaj limigitan. Tio estas pura dinamismo — volo pri la komuna afero — kaj pro tio la ŝtata ideo havas neniujn naturajn limigojn. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = […] ne [[sango]] kaj lingvo kreas [[Nacio|nacian]] [[ŝtato]]n — inverse, ĝi similigas sangoenhavon kaj artikulacion de la sonoj. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe la novaj [[popolo]]j bildo de la [[ŝtato]] perdis materiecon. Se tio estas programo de komuna afero, do ĝi esprimiĝas en pura dinamismo — en agado, en komuneco de la agoj. Pro tio efika [[forto]] de la ŝtato, politika [[subjekto]] iĝas ĉiu, kiu taŭgas al la afero kaj estas fidela je ĝi, dum [[sango]], lingvo, [[Geografio|geografia]] kaj [[Socio|socia]] apartenoj iĝas duarangaj. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} === Kornej Ĉukovskij === {{Citaĵo|teksto=Se niaj vortoj estus kreitaj surbaze de iu rekta principo, la infanaj paroloj ne ŝajnus al ni tiom amuzaj, ili nemalofte estas "pli ĝustaj" ol la [[gramatiko]] kaj “korektas” ĝin. |aŭtoro=[[Kornej Ĉukovskij]] |verko=De du ĝis kvin |originala teksto=Если бы наши слова были созданы по какому-нибудь одному прямолинейному принципу, детские речения не казались бы нам такими забавными, они нередко «вернее» грамматики и «поправляют» ее.}} {{Citaĵo|teksto=Kiam ni rimarkas ke la infano komencis ludi per iu nova aro da nocioj, ni povas sendube konkludi ke li iĝis plenforta mastro de tiuj nocioj; ludiloj por li povas iĝi nur tiuj ideoj, kiuj jam forte koordiniĝis inter si. |aŭtoro=[[Kornej Ĉukovskij]] |verko=De du ĝis kvin |originala teksto=Если бы наши слова были созданы по какому-нибудь одному прямолинейному принципу, детские речения не казались бы нам такими забавными, они нередко «вернее» грамматики и «поправляют» ее.}} === Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin === {{Citaĵo|teksto=Pasio al francaj frazoj konsistigas komunan malsanon de krutogorskaj [de la urbo Krutogorsko] virinoj kaj junulinoj. Kolektiĝas junulinoj kaj la unua kondiĉo: “Nu, ''mesdames'', ekde nuna tago ni eĉ ne unu vorton diros ruse”. Sed evidentiĝas, ke en eksterlandaj lingvoj ili konas nur du frazojn: ''permettez-moi de sortir'' kaj ''allez-vous en''! Estas evidente ke ĉiujn nociojn, kiom ajn limigitaj ili estas, per tiuj du frazoj ne esprimi kaj la kompatindaj junulinoj denove estas kondamnitaj reveni al tiu dura [[rusa lingvo]], en kiu eblas esprimi neniun fajnan senton. |aŭtoro=[[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]] |verko=''Guberniaj noticoj'' (1856—1857) |originala teksto=Страсть к французским фразам составляет общий недуг крутогорских дам и девиц. Соберутся девицы, и первое у них условие: «Ну, mesdames, с нынешнего дня мы ни слова не будем говорить по-русски». Но оказывается, что на иностранных языках им известны только две фразы: permettez-moi de sortir и allez-vous en! Очевидно, что всех понятий, как бы они ни были ограниченны, этими двумя фразами никак не выразишь, и бедные девицы вновь осуждены прибегнуть к этому дубовому русскому языку, на котором не выразишь никакого тонкого чувства.}} {{Citaĵo|teksto=Verĉjo libere parolis france kaj angle, sed iom konfuziĝis pri la rusa lingvo. Ŝin cetere frekventis rusa instruistino (ĉipa), kiu konatigis al ŝi koncizan gramatikon, koncizan sanktan historion kaj unuajn regulojn de aritmetiko. Sed [patrino] Sofia Miĥajlovna sentis, ke mankas io kaj fine komprenis ke mankas germanino. |aŭtoro=[[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]] |verko=''Malgravaĵoj de la vivo'' (1886-1887) |originala teksto=Верочка свободно говорила по-французски и по-английски, но несколько затруднялась с русским языком. К ней, впрочем, ходила русская учительница (дешевенькая), которая познакомила ее с краткой грамматикой, краткой священной историей и первыми правилами арифметики. Но Софья Михайловна чувствовала, что чего-то недостает, и наконец догадалась, что недостает немки.}} == Vidu ankaŭ == * [[Esperanto]] * [[Lingvolernado]] [[Kategorio:Lingvo| ]] [[Kategorio:Lingvoj| ]] 4r23qpoa3uvxfk6unnp992y2m0dfbpo 0 1499 52841 51142 2026-04-12T07:08:36Z RG72 415 /* Vidu ankaŭ */ 52841 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Libereco | dosiero = La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg | vikipedio = Libereco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = libereco | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Libereco|Libereco]]''' estas stato de aŭtonomeco de homo, lando aŭ organizaĵo regi sin mem. == Citaĵoj == {{Traduko de vikicitaristo}} <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> {{Citaĵo |teksto = Kie ajn leviĝis kaj kie ajn estonte leviĝos la standardo de libereco kaj [[sendependeco]], tie ĉiam ĉeestos la [[koro]] de [[Usono]], ĝia [[beno]] kaj ĝiaj [[preĝo]]j. Sed ĝi ne direktiĝos eksterlanden por serĉi venkendajn monstrojn. Ĝi estas subtenanto kaj defendanto de nur propraj libereco kaj sendependeco. Ĝi subtenos komunan aferon per sia [[vorto]] kaj sia bona ekzemplo. Ĝi bone komprenas ke stariĝante sub fremdajn standardojn, eĉ se tio estas standardoj de sendependeco, ĝi engaĝos sin, sen ebleco liberiĝi, je ĉiuj [[milito]]j de interesoj kaj intrigoj, homa [[avideco]], [[ĵaluzo]] kaj [[ambicio]]j, kiuj alproprios tiujn standardojn, uzaurpante la standardojn de libereco... Ĝi povos iĝi [[diktatoro]] de la [[mondo]]. Ĝi povos perdi propran [[animo]]n. |aŭtoro= [[John Quincy Adams]] |verko= Parolado de la 4-a de julio 1821 |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En plejparto de la [[ŝtato]]j nacia [[identeco]] kaj nacia liberiĝo asociiĝas kun liberiĝo de eksterlanda imperia [[regado]] kaj ĝia fino ofte estas bildigata kiel heroa [[eposo]] de [[sinofero]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco]] [2007] |origina teksto = }} {{citaĵo|teksto=Mi ne estas birdo; kaj nenia reto kaptas min; mi estas libera homo kun sendependa volo.|origina teksto=I am no bird; and no net ensnares me; I am a free human being with an independent will.|aŭtoro=[[Charlotte Brontë]]|verko=Jane Eyre}} {{citaĵo|teksto=Mi ne certas scii pri kio estas "libereco", sed mi tre bone scias kio estas "liberigo".|aŭtoro=[[André MALRAUX]]}} {{citaĵo|teksto=En tiu erao de l’„politike konvena“, pensi jam estas malobei.|aŭtoro=[[Henri Masson]], franca esperantisto}} {{citaĵo|teksto=Neniu volus esti malhavigita je sia rajto [[sufero|suferi]], ĉar tiu estas ankaŭ sia rajto esti homo.|aŭtoro=[[Rabindranath TAGORE]]}} {{citaĵo|teksto=Estas pli da libereco en ia ajn diktaturo iomete malstaliniĝinta ol en ordinara usona laborloko.|Aŭtoro=Bob BLACK (esperantigis Djemil Kessous)}} {{citaĵo|teksto=Tiuj, kiuj oferas liberecon, por iomete da [[sekureco]], ne indas liberecon, nek sekurecon.|aŭtoro=[[Benjamin FRANKLIN]]}} {{citaĵo|teksto=En bone ordigita [[monarkio]], la regatoj estas kiel fiŝoj en reto, ili kredas sin liberaj kvankam ili estas kaptitaj.|origina teksto=Dans une monarchie bien réglée, les sujets sont comme des poissons dans un grand filet, ils se croient libres et pourtant ils sont pris.|aŭtoro=[[Montesquieu]]}} {{citaĵo|teksto=Mi liberigis milojn da sklavoj. Mi povus liberigi pluajn milojn, se ili scius, ke ili estas sklavoj.|origina teksto=I freed thousands of slaves. I could have freed thousands more, if they had known they were slaves.|aŭtoro=[[Harriet Tubman]] (atribue)}} {{citaĵo |teksto=Do tiel ĉi mortas la libero. Kun tondro da aplaŭdo. |origina teksto=So this is how liberty dies. With thunderous applause. |aŭtoro=Padmé Amidala |verko=[[Star Wars Episode III: Revenge of the Sith]]}} {{Citaĵo|teksto = Vortoj kiel "libereco", "[[justeco]]", "[[demokratio]]" ne estas oftaj konceptoj; male, ili estas maloftaj. Homoj ne naskiĝas sciante, kio ili estas. Necesas grandega kaj ĉefe individua [[peno]] por atingi la [[respekto]]n al aliaj homoj, kiun tiuj ĉi vortoj implicas. |aŭtoro = [[James Baldwin]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Words like "freedom," "justice," "democracy" are not common concepts; on the contrary, they are rare. People are not born knowing what these are. It takes enormous and, above all, individual effort to arrive at the respect for other people that these words imply.}} {{Citaĵo|teksto =Vivu libereco kaj diablen la [[ideologio]]j. |aŭtoro = [[Robinson Jeffers]] |origina teksto ={{lingvo|en}} Long live freedom and damn the ideologies.}} {{Citaĵo|teksto = '''Konstitucia [[respubliko]] dediĉita antaŭ ĉio al la protekto de libereco ne povas leĝigi [[torturo]]n kaj resti konstitucia respubliko. Ĝi importas en si tumoron de pura [[Tirano|tiraneco]].''' |aŭtoro = [[Andrew Sullivan]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} A constitutional republic dedicated before everything to the protection of liberty cannot legalize torture and remain a constitutional republic. It imports into itself a tumor of pure tyranny.}} {{Citaĵo|teksto = '''Ne ekzistas [[sklaveco]] sed [[nescio]]. Libereco estas la infano de [[inteligenteco]].''' |aŭtoro = [[Robert G. Ingersoll]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} There is no slavery but ignorance. Liberty is the child of intelligence.}} {{Citaĵo|teksto = Libereco estas ĉiam [[Danĝero|danĝera]], sed ĝi estas la plej [[Sekureco|sekura]] afero, kiun ni havas. |aŭtoro = [[Harry Emerson Fosdick]]|verko =|origina teksto = {{lingvo|en}} Liberty is always dangerous, but it is the safest thing we have.}} {{Citaĵo|teksto = '''Neniu estas pli senespere [[Sklavo|sklavigita]] ol tiuj, kiuj false kredas sin liberaj.''' |aŭtoro = [[Johann Wolfgang von Goethe]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''Mi estas libera, negravas kiom ajn [[regulo]]j ĉirkaŭas min. Se mi trovas ilin [[Tolero|tolereblaj]], mi toleras ilin; se mi trovas ilin tro [[Abomenaĵo|abomenaj]], mi rompas ilin. Mi estas libera, ĉar mi scias, ke nur mi estas [[Moralo|morale]] respondeca pri ĉio, kion mi faras.''' |aŭtoro = [[Robert A. Heinlein]] |verko = ''The Moon Is a Harsh Mistress''|origina teksto ={{lingvo|en}} I am free, no matter what rules surround me. If I find them tolerable, I tolerate them; if I find them too obnoxious, I break them. I am free because I know that I alone am morally responsible for everything I do.}} {{Citaĵo|teksto = '''Libereco ne estas [[interŝanĝo]] - ĝi estas libereco.''' |aŭtoro = [[André Malraux]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = La [[leĝo]] neniam liberigos homojn; estas homoj, kiuj devas liberigi la leĝon. |aŭtoro = [[Henry David Thoreau]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The law will never make men free; it is men who have got to make the law free.}} {{Citaĵo|teksto = '''Por ĉiu homo, kiu vivas sen libereco, la ceteraj el ni devas alfronti la [[kulpo]]n.''' |aŭtoro = [[Lillian Hellman]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} For every man who lives without freedom, the rest of us must face the guilt.}} {{Citaĵo|teksto = '''Se libereco signifas ion entute, ĝi [[Signifo|signifas]] la [[rajto]]n diri al homoj tion, kion ili ne volas aŭdi.''' |aŭtoro = [[George Orwell]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} If liberty means anything at all, it means the right to tell people what they do not want to hear.}} {{Citaĵo|teksto ='''[[Demokratio]] estas la [[destino]] de la homaro; libereco ĝia nedetruebla brako.''' |aŭtoro = [[Benito Juárez]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''La [[sekreto]] de libereco estas [[Lumo|lumigi]] homojn, kiel tiu de [[Tirano|tiraneco]] estas teni ilin en [[nescio]].''' |aŭtoro = [[Maximilien de Robespierre]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto ='''En iu ajn [[lando]], sendepende de tio, kion diras ĝiaj [[leĝo]]j, kie ajn homoj agas laŭ la [[ideo]], ke la [[Avantaĝo|malavantaĝo]] de unu viro estas la [[bono]] de alia, tie ekzistas [[sklaveco]]. Kie ajn, en iu ajn lando, la tuta [[popolo]] sentas, ke la [[feliĉo]] de ĉiuj dependas de la feliĉo de la plej [[Malforto|malfortaj]], tie ekzistas libereco.''' |aŭtoro = [[Booker T. Washington]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} In any country, regardless of what its laws say, wherever people act upon the idea that the disadvantage of one man is the good of another, there slavery exists. Wherever, in any country the whole people feel that the happiness of all is dependent upon the happiness of the weakest, there freedom exists.}} {{Citaĵo|teksto =La [[amo]] al libereco estas la amo al aliaj; la amo al [[potenco]] estas la amo al ni mem. |aŭtoro = [[William Hazlitt]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The love of liberty is the love of others; the love of power is the love of ourselves.}} {{Citaĵo|teksto ='''Kiam ni perdas la [[rajto]]n esti [[Diferenco|malsamaj]], ni perdas la [[privilegio]]n esti liberaj.''' |aŭtoro = [[Charles Evans Hughes]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} When we lose the right to be different, we lose the privilege to be free.}} {{Citaĵo|teksto =La [[Anarkiismo|anarkiistoj]] neniam asertis, ke libereco alportos [[perfekteco]]n; ili simple diras, ke ĝiaj [[rezulto]]j estas ege preferindaj al tiuj, kiuj sekvas [[aŭtoritato]]n. |aŭtoro = [[Benjamin Tucker]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The Anarchists never have claimed that liberty will bring perfection; they simply say that its results are vastly preferable to those that follow authority.}} {{Citaĵo|teksto ='''Vi nur povas [[Protekto|protekti]] viajn liberecojn en tiu ĉi mondo protektante la liberecojn de la aliaj viroj. Vi povas esti libera nur se mi estas libera.''' |aŭtoro = [[Clarence Darrow]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} You can only protect your liberties in this world by protecting the other man's freedom. You can only be free if I am free.}} {{Citaĵo|teksto ='''Mi ne povas aprobi, ke princoj regu la [[konscienco]]n de siaj subuloj kaj forprenu de ili la liberecon de [[fido]] kaj diservo.''' |aŭtoro = [[Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Mi kredas, ke la konservado de niaj civilaj liberecoj estas la plej fundamenta kaj grava el ĉiuj niaj registaraj [[problemo]]j, ĉar ĝi ĉiam estis kun ni kaj ĉiam estos kun ni kaj se ni iam permesos detrui tiujn liberecojn, nenio restos en nia [[sistemo]] inda je [[konservado]]. |aŭtoro = [[Earl Warren]] |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I believe the preservation of our civil liberties to be the most fundamental and important of all our governmental problems, because it always has been with us and always will be with us and if we ever permit those liberties to be destroyed, there will be nothing left in our system worthy of preservation.}} {{Citaĵo|teksto =Libereco nur por la [[Registaro|registaraj]] membroj, nur por la membroj de la [[partio]] - kvankam ili estas sufiĉe multaj - entute ne estas libereco. Libereco estas ĉiam la libereco de disidentoj. |aŭtoro = [[Roza Luksemburg]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Kiu [[Venko|venkis]] siajn [[timo]]jn, tiu vere estos libera. |aŭtoro = [[Aristotelo]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Mi ne havas [[problemo]]n, ke iu uzas siajn [[talento]]jn por [[Sukceso|sukcesi]], mi simple ne pensas, ke la plej alta celo estas sukceso. Aĵoj kiel libereco kaj plivastigo de [[scio]]j estas super sukceso, preter la personoj. Persona sukceso ne estas malĝusta, sed ĝi estas limigita en [[graveco]], kaj post kiam vi havas sufiĉe da ĝi, estas domaĝe strebi al tio anstataŭ al [[vero]], [[beleco]] aŭ [[justeco]]. |aŭtoro = [[Richard Stallman]] |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I don't have a problem with someone using their talents to become successful, I just don't think the highest calling is success. Things like freedom and the expansion of knowledge are beyond success, beyond the personal. Personal success is not wrong, but it is limited in importance, and once you have enough of it it is a shame to keep striving for that, instead of for truth, beauty, or justice.}} {{Citaĵo|teksto '''=Ho Libereco, kiom da [[krimo]]j estas faritaj je via [[nomo]]!''' |aŭtoro = [[Manon Roland]] |verko = |origina teksto ={{lingvo|fr}} O Liberté, que de crimes on commet en ton nom!}} {{Citaĵo|teksto =La [[spirito]] de [[vero]] kaj la spirito de libereco - jen la kolonoj de [[socio]]. |aŭtoro = [[Henrik Ibsen]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =[[Demokratio]] estas la [[destino]] de la homaro; libereco ĝia nedetruebla [[armilo]]. |aŭtoro = [[Benito Juárez]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto ='''Ĉu la [[vivo]] estas tiel kara aŭ [[paco]] tiel dolĉa, ke ili povas esti [[Aĉetado|aĉetitaj]] je la prezo de [[ĉeno]]j kaj [[sklaveco]]? [[Malpermeso|Malpermesu]] tion, Ĉiopova Dio! Mi ne scias, kian kurson povas sekvi aliaj; sed al mi, donu liberecon aŭ donu [[morto]]n!''' |aŭtoro = [[Patrick Henry]] |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} Is life so dear or peace so sweet as to be purchased at the price of chains and slavery? Forbid it, Almighty God! I know not what course others may take; but as for me, give me liberty or give me death!}} {{Citaĵo|teksto =La [[rajto]] de la homo [[Scio|scii]], [[Lernado|lerni]], [[Demando|demandi]], fari bonfidajn [[eraro]]jn, esplori homajn [[emocio]]jn devas, per ĉiuj rimedoj, esti sekura, se la vorto LIBERECO iam estu pli ol malplena politika [[slogano]]. |aŭtoro = [[Wilhelm Reich]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Mi ne volas [[arto]]n por kelkaj, pli ol [[edukado]]n por kelkaj, aŭ liberecon por kelkaj. |aŭtoro = [[William Morris]] |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I do not want art for a few, any more than education for a few, or freedom for a few.}} {{Citaĵo|teksto =Libereco estas la [[esenco]] mem de la vivo, la pelanta [[forto]] en ĉiu intelekta kaj socia disvolviĝo, la kreinto de ĉiu nova perspektivo por la estonteco de la [[homaro]]. La liberigo de homo de ekonomia [[ekspluatado]] kaj de intelekta kaj politika [[subpremo]], kiu trovas sian plej bonan esprimon en la mondfilozofio de [[Anarkiismo]], estas la unua antaŭkondiĉo por la evoluo de pli alta socia kulturo kaj nova homaro. |aŭtoro = [[Rudolf Rocker]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Mi kredas, ke ni havas neinversigeblan tendencon al pli da libereco kaj [[demokratio]], sed tio povus [[Ŝanĝo|ŝanĝiĝi]]. |aŭtoro = [[Dan Quayle]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} I believe we are on an irreversible trend towards more freedom and democracy, but that could change.}} {{Citaĵo|teksto =Devigita unuformeco [[Konfuzo|konfuzas]] civilan kaj religian liberecon kaj neas la [[principo]]jn de [[kristanismo]] kaj [[Civitano|civitaneco]]. Neniu devas esti devigita [[Adorado|adori]] aŭ konservi kultadon kontraŭ sia [[volo]]. |aŭtoro = [[Roger Williams]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Enforced uniformity confounds civil and religious liberty and denies the principles of Christianity and civility. No man shall be required to worship or maintain a worship against his will.}} {{Citaĵo|teksto =Se ne estas [[lukto]], ne ekzistas [[progreso]]. Tiuj, kiuj asertas favori liberecon, kaj tamen malestimas agitadon, estas homoj, kiuj volas kultivaĵojn sen [[Plugo|plugi]] la teron. Ili volas [[pluvo]]n sen [[tondro]] kaj [[fulmo]]. Ili volas la [[oceano]]n sen la terura muĝo de ĝiaj multaj akvoj. Tiu ĉi lukto povas esti morala; aŭ ĝi povas esti fizika; aŭ ĝi povas esti kaj morala kaj fizika; sed ĝi devas esti lukto. |aŭtoro = [[Frederick Douglass]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} If there is no struggle, there is no progress. Those who profess to favor freedom, and yet depreciate agitation, are men who want crops without plowing up the ground. They want rain without thunder and lightning. They want the ocean without the awful roar of its many waters. This struggle may be a moral one; or it may be a physical one; or it may be both moral and physical; but it must be a struggle.}} {{Citaĵo|teksto ='''La [[kosto]] de libereco estas malpli ol la [[prezo]] de [[subpremo]].''' |aŭtoro = [[W. E. B. DuBois]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The cost of liberty is less than the price of repression.}} {{Citaĵo|teksto =Ni estu liberaj kaj ĉio alia nenion [[Graveco|gravos]]. |aŭtoro = [[José de San Martín]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|es}} Seamos libres y lo demás no importa nada.}} {{Citaĵo|teksto =Vera libereco estas kundividi<br>ĉiujn ĉenojn, kiujn portas niaj [[frato]]j. |aŭtoro = [[James Russell Lowell]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} True freedom is to share<br>All the chains our brothers wear.}} {{Citaĵo|teksto =La vivo neniam estas libera de kontraŭdiroj. |aŭtoro = [[Manmohan Singh]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =[[Ronald Reagan|Reagan]] diras, ke libereco estas ducent jara [[ideo]]. Tiu viro kredas ke libereco estis inventita de la Usona Konstitucio. |aŭtoro = [[Jose Luis Sampedro]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|es}} Reagan dice que la libertad es una idea que tiene doscientos años. Ese hombre cree que la libertad la inventó la Constitución americana.}} {{Citaĵo|teksto =Vivu liberecon kaj diablen la [[ideologio]]j. |aŭtoro =[[Robinson Jeffers]] |origina teksto ={{lingvo|en}} Long live freedom and damn the ideologies.}} {{Citaĵo|teksto =''Neverland'' estas la maniero, kiel mi ŝatus, ke la [[Realo|reala]] vivo estu... sentempa, libera, [[Petolo|petola]], plena de gajeco, tenereco kaj [[magio]]. |aŭtoro =[[Mary Martin]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Neverland is the way I would like real life to be … timeless, free, mischievous, filled with gaiety, tenderness, and magic.}} {{Citaĵo|teksto =Mi estas konvinkita kredi, ke [[Dio]] lasis naciojn je la libereco starigi tiajn registarojn, kiuj plej plaĉis al si, kaj ke magistratoj estis starigitaj por la bono de nacioj, ne nacioj por la [[honoro]] kaj [[gloro]] de magistratoj. |aŭtoro =[[Algernon Sydney]] |verko = Scaffold speech (1683)|origina teksto ={{lingvo|en}} I am persuaded to believe that God had left nations to the liberty of setting up such governments as best pleased themselves, and that magistrates were set up for the good of nations, not nations for the honor and glory of magistrates.}} {{Citaĵo|teksto =Super ĉiuj liberecoj, donu al mi la liberecon scii, eldiri kaj argumenti libere laŭ mia [[konscienco]]. |aŭtoro =[[John Milton]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Give me the liberty to know, to utter, and to argue freely according to my conscience, above all liberties.}} {{Citaĵo|teksto =La gazetara libereco estas unu el la grandaj [[fortikaĵo]]j de libereco kaj neniam povas esti retenita krom de [[Despotismo|despotaj]] registaroj. |aŭtoro =[[George Mason]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The freedom of the press is one of the great bulwarks of liberty, and can never be restrained but by despotic governments.}} {{Citaĵo|teksto =Konscia [[fido]] estas libereco.<br>Emocia fido estas sklaveco.<br>Mekanika fido estas malsaĝeco. |aŭtoro =[[George Gurdjieff]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =...ni denove deklaras, ke ĉiuj [[homo]]j estas [[frato]]j, kaj ke reciproka [[toleremo]] estas la prezo de libereco. |aŭtoro =[[Will Durant]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} …we declare again that all men are brothers, and that mutual tolerance is the price of liberty.}} === Miĥail Bakunin === {{citaĵo|teksto=Ni kredas nian devon, nome de homa libereco, homa digno kaj homa prosperado, repreni el la ĉielo la varojn, kiujn ĝi rabis, por redoni ilin al la tero.|origina teksto=Nous croyons devoir, en vue de la liberté humaine, de la dignité humaine et de la prospérité humaine, reprendre au ciel les biens qu’il a dérobés à la terre, pour les rendre à la terre.|aŭtoro=[[Miĥail Bakunin]]}} {{citaĵo|teksto=Libereco sen socialismo estas privilegio kaj maljusteco; socialismo sen libereco estas sklaveco kaj brutaleco.|origina teksto=Liberty without socialism is privilege and injustice; socialism without liberty is slavery and brutality.|aŭtoro=[[Miĥail Bakunin]]}} {{Citaĵo|teksto = '''La libereco de ĉiuj estas [[Esenco|esenca]] por mia libereco.''' |aŭtoro = [[Miĥail Bakunin]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''La libereco de la homo konsistas nur en tio: ke li [[Obeo|obeas]] naturajn [[leĝo]]jn ĉar li mem rekonis ilin kiel tiajn, kaj ne ĉar ili estis ekstere [[Trudo|altruditaj]] al li per iu ajn ekstera volo, kio ajn, dia aŭ homa, kolektiva aŭ individua.''' |aŭtoro = [[Miĥail Bakunin]] |verko =|origina teksto =}} === Jean Baudrillard === {{Citaĵo |teksto = Rezistado de la [[subjekto]] hodiaŭ unuflanke estas pli aprezata kaj estas konsiderata kiel pozitiva — same kiel en la [[Politiko|politika]] sfero nur konduto, direktita al liberigo, emancipo, sinesprimo, formiĝo de politika subjekto, estas konsiderata inda kaj subversiva. Tio signifas ignoradon de influo, sama kaj certe oble pli grava, de konduto de la [[objekto]], rifuzon de la pozicio de la subjekto kaj rifuzon de la [[senco]] — sed nome tia estas konduto de la [[amaso]]j — kiun ni forgesas sub maldigna termino de fremdiĝo kaj pasiveco. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = Simulakroj kaj simulaĵoj [1981] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …aktuala argumento de la sistemo estas maksimigo de la [[vorto]], maksimigo de [[produktado]] de la [[senco]]. Do ankaŭ la strategia rezistado — kiel rifuzo de la senco kaj de la vorto — aŭ superkonformisma [[simulado]] de mekanismoj mem de la sistemo, ankaŭ prezentanta per si mem formon de rifuzo kaj malakcepto. Tio estas [[strategio]] de la [[amaso]]j kaj ĝi egalas al redoni al la sistemo ĝian propran [[logiko]]n pere ĝia duobligo kaj la [[senco]]n, kvazaŭ speguliĝon en spegulo — sen absorbi ĝin. Tiu ĉi strategio (se ankoraŭ oni povas paroli pri strategio) dominas ekde nun, ja ĝi sekvas nome el tiu fazo de la sistemo, kiu formiĝis nun.</br> Erari pri elekto de strategio estas serioza afero. Ĉiuj [[movado]]j, kiuj akcentas sole je liberigo, emancipo, renaskiĝo de la [[subjekto]] de la [[historio]], grupoj, vortoj, je [[konscienco]] aŭ eĉ je “eltirado de la [[Nekonscio|nekonscia]]” de la subjektoj kaj de la amasoj, ne vidas ke ili troviĝas en riverujo de la sistemo, kies imperativo hodiaŭ estas ĝuste superproduktado kaj regenerado de la senco kaj de la vorto. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = Simulakroj kaj simulaĵoj [1981] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni projekcias kiel [[Idealo|idealan]] sovaĝan staton ([[naturo]], [[deziro]], [[Besto|besta]] stato, rizomo…) nome tiun ĉi skemon de [[Teritorio|malteritoriigado]], kiu estas skemo de la [[Ekonomio|ekonomia]] sistemo kaj [[kapitalo]]. Liberecon eblas trovi nenie krom kiel en la kapitalo, nome ĝi kreis ĝin, nome ĝi profundigas ĝin. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = Simulakroj kaj simulaĵoj [1981] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …postulado de “libereco” estas ĉiam nura postulado iri pli for ol la sistemo, sed en la sama direkto. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = Simulakroj kaj simulaĵoj [1981] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Problemo de la [[sekureco]], kiel konate, persekutas niajn [[socio]]jn kaj jam delonge anstataŭis la problemon de la libereco. Tio estas ne tiom ŝanĝo en la [[filozofio]] aŭ [[moralo]], kiom evoluo de la objektiva stato de la sistemo:</br> — relative malstabila, difuza, ekstensiva stato de la sistemo naskas ''liberecon'';</br> — alia (pli densa) stato de la sistemo naskas ''sekurecon'' (memreguladon, kontroladon, reagojn, ktp);</br> — sekva stato de la sistemo, stato de proliferado kaj superpleneco, naskas [[paniko]]n kaj ''[[teroro]]n''. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La fatalaj strategioj [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[virino]]-[[objekto]] estis suvereno kaj restas la mastrino de la [[tento]] (de [[regulo]]j de sekreta [[ludo]] de la [[deziro]]j). La [[viro]]-objekto estas nura nuda [[subjekto]], prirabita ĝisnude orfo de la [[deziro]], revanta pri perdina dominado — nek subjekto, nek fakte objekto de la deziro, sed nura [[Mito|mita]] instrumento de la kruela libereco. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La fatalaj strategioj [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posedo]] estas zorgigo kaj [[fiero]] de la [[subjekto]], sed ne de la [[objekto]], kiu ne interesiĝas pri tio, same kiel pri sia liberiĝo. La objekto volas nur [[Tento|tenti]] — tiel ĝi [[Ludo|priludas]] sian mutecon, kiel [[ŝtono]]j priludas sian indiferentecon, kiel la [[virino]]j ludas per sia [[rigardo]], kaj ĝi ĉiam gajnas. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La fatalaj strategioj [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Procezo, kiu ŝtelas nian liberecon kaj nian [[respondeco]]n, engaĝante nin en la ciklo de antaŭdestino (almenaŭ en la plej banala formo de “ŝanco”), havas oble pli da ŝancoj [[Tento|tenti]] nin ol la procezo de liberigo kaj respondecigo, kiu ajnakaze ankaŭ ne havas fundamentojn: anstataŭ engaĝiĝi je komikeco de libereco en lukto kontraŭ niaj propraj principoj, ni prefereas engaĝiĝi je tragikeco de la pura arbitreco. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La fatalaj strategioj [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se mi bezonus doni nomon al la nuna situacio, mi dirus ke tio estas stato post [[orgio]]… hodiaŭ la [[ludo]] finiĝis — ĉio estas liberigita. Kaj ni ĉiuj faras al ni la plej gravan demandon: kion fari nun, post la orgio? Al ni restas nur ŝajnigi la orgion kaj liberigon, ŝajnigi ke, rapidiginte la paŝojn, ni iras je la sama direkto. Efektive ja ni hastas al malpleno, ĉar ĉiuj finaj celoj de la liberigo restis malantaŭe, nin senhalte persekutas kaj turmentas antaŭvido de ĉiuj rezultoj, apriora kono de ĉiuj [[signo]]j, formoj kaj [[deziro]]j. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La travidebleco de malbono [1990] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la fino de la [[orgio]] la liberiĝo starigis la tutan [[mondo]]n antaŭ problemo de serĉado de siaj genta kaj [[Genro|genra]] [[identeco]]j, lasante ĉiam malpli kaj malpli da eblaj respondoj, se konsideri cirkuladon de la [[signo]]j kaj multnombrecon de la [[deziro]]j. Nome tiel ni iĝis la [[Sekso|transseksuloj]]. Ĝuste tiel ni iĝis ankaŭ [[Politiko|transpolitikistoj]], do la estaĵoj, kiuj distingas nenion kaj estas distingeblaj en nenio rilata al politiko, dugenraj hermafroditoj… |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La travidebleco de malbono [1990] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio estas ne [[demokratio]], tio estas moko. [[Homaj rajtoj]], libereco, demokratio — ĉio ĉi transformiĝis je [[parodio]]. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La agonio de povo [2010] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Venas efiko de supersaturiĝo: kvanto de libereco kreskas kaj paralele kreskas [[angoro]], [[anksio]]. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = “La melankolia Nietzsche”<ref>La intervjuo pri eldono de “La spirito de terorismo”, publikigita la 29-an de aprilo 2002 en la magazino "Ekspert" (Rusio).</ref> [2002] |origina teksto = }} === Alexander Berkman === {{citaĵo|teksto=Libereco estas malplena sono dum oni estas ekonomie katenita.|origina teksto=Liberty is an empty sound as long as you are kept in bondage economically.|aŭtoro=[[Alexander Berkman]] |verko=Kio estas komunisma anarkiismo?, ĉapitro 14-a, "La februara revolucio"}} {{citaĵo|teksto=Libereco signifas, ke oni rajtas fari iun aferon; sed se oni ne havas oportunon fari tion, la rajto estas nur moko. La oportuno kuŝas en onia ekonomia stato, sendepende de la politika situacio. Neniuj politikaj rajtoj povas esti eĉ iom utilaj por tiu, kiu estas devigita sklavi sian tutan vivon por preventi la malsatmorton de si kaj sia familio.|origina teksto=Freedom means that you have the right to do a certain thing; but if you have no opportunity to do it, that right is sheer mockery. The opportunity lies in your economic condition, whatever the political situation may be. No political rights can be of the least use to the man who is compelled to slave all his life to keep himself and family from starvation.|aŭtoro=[[Alexander Berkman]]|verko=Kio estas komunisma anarkiismo?, ĉapitro 14-a, "La februara revolucio"}} === Erich Fromm === ==== Fuĝo for de libereco [1941] ==== {{Citaĵo |teksto = …kiam certa [[Socia klaso|klaso]] strebis al sia propra liberiĝo, ĝi [[Kredo|kredis]] ke luktas por la libereco ĝenerale kaj tiel povis idealigi siajn [[celo]]jn, povis allogi al sia flanko ĉiujn subpremitojn, en ĉiu el kiuj vivis la [[revo]] pri liberiĝo. Tamen dum longa, fakte senĉesa lukto por libereco tiuj klasoj, kiuj unue batalis kontraŭ subpremado, unuiĝis kun [[malamiko]]j de libereco tuj post kiam la [[venko]] estis akirita kaj aperis novaj [[privilegio]]j, kiujn necesis defendi. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se oni atakas liberecon je la nomo de [[kontraŭfaŝismo]], do [[minaco]] ne iĝas malpli granda ol kaze de atako je la nomo de [[faŝismo]] mem. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la [[Homo|homa]] [[ekzistado]] kaj libereco ekde komenco estas nedisigeblaj. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rompo de [[malpermeso]], la origina peko, en pozitiva [[Homo|homa]] [[senco]] estas la unua ago de elekto, ago de libereco, do la unua ''homa'' ago ĝenerale. Laŭ [[mito]] formale la [[peko]] konsistis en tio, ke la homo enkmanĝis de la [[arbo]] de la [[sciado]]. Do la ago de malsubiĝo, ago de libereco estas rekte ligata al komenco de la homa [[pensado]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Reformacio]] estas unu el la fontoj de la [[ideo]] de libereco kaj aŭtonomio de la [[homo]] en tiu formo, kiel tiu ĉi ideo estas prezentita en la nuntempaj [[demokratio]]j. Ĉiam estas substrekata nome tiu ĉi aspekto de la Reformacio, speciale en nekatolikaj landoj. Ĉe tio tamen oni forgesas pri alia aspekto de la Reformacio: pri ĝia akcento je [[Peko|pekeco]] de la homa [[naturo]], je mizereco kaj [[senhelpeco]] de [[individuo]], je neceso de subiĝo de individuo al ekstera forto. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Mezepoko|mezepoka]] [[socio]] ne senigis individuon je libereco jam pro tio, ke “individuo” mem ankoraŭ ne ekzistis. La [[homo]] estis ankoraŭ ligita al la [[mondo]] per originaj ligoj; li rigardis sin mem tra prismo de sia socia [[rolo]] (kiu estis samtempe lia natura rolo), ne kiel individuan [[personeco]]n. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Diotima [[homo]] ne havas “liberan [[volo]]n”: li estas kaptito, [[sklavo]] kaj [[servisto]] de la [[Dio|dia]] volo aŭ de la volo de [[satano]]<ref>Martin Luther. The Bindage of the Will.</ref>. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …ni estas ravitaj je kresko de libereco de la fortoj ''eksteraj'' rilate al ni kaj, kvazaŭ [[blindulo]]j, ne vidas tiujn ''internajn'' obstaklojn, devigojn kaj [[timo]]jn, kiuj pretas senigi de iu ajn senco ĉiujn venkojn, faritajn de libereco super ĝiaj tradiciaj [[malamiko]]j. Rezulte de tio ni emas opinii, ke problemo de libereco konsistas sole en garantii ''ankoraŭ pli'' da sama libereco, kiu estas jam ricevita de ni dum la epoko de la [[Nova historio]]; ni opinias ke [[defendo]] de libereco de tiuj fortoj, kiuj atencas ĝin, estas la sola necesa afero. Ni forgesas ke la problemo de libereco estas ne nur kvanta, sed ankaŭ kvalita. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Protestantismo]] donis stimulon al spirita liberiĝo de la [[homo]]. [[Kapitalismo]] daŭrigis tiun liberiĝon en [[Psikologio|psikologia]], [[Socio|socia]] kaj [[Politiko|politika]] sferoj. [[Ekonomio|Ekonomia]] libereco estis la fundamento de tiu ĉi evoluo kaj la [[meza klaso]] — ĝia adepto. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj diversaj formoj de [[Masoĥismo|masoĥismaj]] streboj estas direktitaj al unu afero: ''seniĝi je propra [[personeco]], perdi sin; alivorte, seniĝi je la ŝarĝo de libereco''.</br> …masoĥisma “solvo” nenion solvas, same kiel ĉiaj [[Neŭrozo|neŭrozaj]] simptomoj; [[individuo]] seniĝas nur je konsciata [[sufero]], sed la interna [[konflikto]] restas, kaj kun ĝi ankaŭ kaŝita malkontento. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte la tuta nuntempa [[pensado]] — de [[protestantismo]] ĝis la [[filozofio]] de [[Kant]] — estas anstataŭigado de ekstera [[potenco]] per la potenco internigita. Leviĝinta [[meza klaso]] atingis unu [[Politiko|politikan]] [[venko]]n post alia, kaj la ekstera potenco estis perdanta sian [[prestiĝo]]n, sed ĝian lokon estis okupanta persona [[konscienco]]. Tiu anstataŭigo al multaj ŝajnis venko de libereco. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Aŭtoritatismo|aŭtoritata]] [[karaktero]] ŝatas kondiĉojn, limigantajn liberecon de la [[homo]], li kun [[plezuro]] subiĝas al la [[sorto]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Observado montras, ke esencon de ĉiu [[neŭrozo]] — same kiel de normala evoluo — konsistigas lukto por libereco kaj [[sendependeco]]. Por multaj normalaj [[homo]]j tiu lukto jam estas malantaŭe; oferinte sian [[personeco]]n, ili iĝis bone adaptitaj kaj estas konsiderataj normalaj. La neŭrozulo estas homo, plu rezistanta al kompleta subiĝo, sed samtempe ligita al la figuro de “[[Magio|magia]] helpanto”, kiun ajn formon “li” ne akirus. La neŭrozon oni ĉiam povas kompreni kiel provon — malsukcesan provon — solvi la [[konflikto]]n inter nesuperebla interna dependeco kaj strebo al libereco. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed ''rajto esprimi siajn [[penso]]jn havas [[senco]]n nur en tiu kazo, se ni kapablas havi proprajn pensojn''; libereco de la ekstera [[potenco]] iĝas firma [[posedaĵo]] nur en tiu kazo, se internaj [[Psikologio|psikologiaj]] kondiĉoj ebligas al ni firmigi nian [[individueco]]n. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …pozitiva libereco de la [[personeco]] konsistas en spontanea aktivado de la tuta tuteca personeco de la [[homo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} ==== La sana socio [1955] ==== {{Citaĵo |teksto = En la krea ago la [[homo]] eliras la limojn, destinitajn por li kiel estaĵo, leviĝas super la pasiveco kaj [[hazardeco]] de sia [[ekzistado]], eniras reĝlandon de [[celkonscio]] kaj libereco. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la fino de [[Mezepoko]]] La [[homo]]n, [[Timo|timigitan]] je ĵus akirita libereco, kaptis bezono dampi siajn [[dubo]]jn kaj [[timo]]jn helpe de febra [[agado]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Libera [[homo]] neeviteble estas senigita je libereco, la [[Penso|pensanta]] homo neeviteble estas senigita je certeco. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Laboristo|Laborista]] [[klaso]], diris [[Markso]], estas la plej [[Fremdiĝo|fremdiĝinta]] klaso en la [[socio]] — jen kial ĝi ekgvidos la lukton por liberiĝo de la [[homo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Politiko|Politika]] libereco mem efektive ĉiam estas [[Iluzio|iluzia]]. La [[homo]], vivanta sub [[Ekonomio|ekonomia]] jugo dum ses, se ne sep [[tago]]j semajne, ne iĝas libera pro tio, ke unufoje en kvin jaroj li metas kruceton sur la [[balotilo]]. Por ke libereco almenaŭ ion signifu por la [[Nuntempo|nuntempa]] homo ĝi devas inkludi [[Industrio|industrian]] liberecon. Dum la homoj dum procezo de laboro ne sentas sin anoj de memadministra laborista komunumo ili fakte restas [[sklavo]]j, ĉe kiu ajn politika sistemo ili vivus. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Memregado en la [[industrio]] estas ne nura aldonaĵo al la [[Politiko|politika]] libereco, ĝi devas antaŭi ĝin. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} === Friedrich Hayek === {{Citaĵo|teksto = Libereco donita nur kiam oni antaŭscias, ke ĝiaj [[efiko]]j estos [[Utilo|utilaj]], ne estas libereco. |aŭtoro = [[Friedrich Hayek]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''Libereco ne nur signifas, ke la individuo havas kaj la [[ŝanco]]n kaj la ŝarĝon de [[elekto]]; ĝi ankaŭ signifas, ke li devas porti la [[konsekvenco]]jn de siaj agoj.... Libereco kaj [[respondeco]] estas nedisigeblaj.''' |aŭtoro = [[Friedrich Hayek]]|verko =|origina teksto =}} === Aleksander Herzen === {{Citaĵo |teksto = Ne estos libereco en la [[mondo]] antaŭ ol ĉio religia, politika transformiĝos je la homa, simpla, kritikebla kaj neigebla. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= De sur alia bordo [la 24-a de julio 1848] |origina teksto = Не будет миру свободы, пока все религиозное, политическое не превратится в человеческое, простое, подлежащее критике и отрицанию. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu vi iam pensis kion signifas la [[vorto]]j "[[homo]] naskiĝas libera"? Mi tradukos ilin por vi, tio signifas: la homo naskiĝas [[besto]] — ne pli. Prenu gregon da sovaĝaj [[ĉevalo]]j, kompleta libereco kaj egala partopreno en la [[rajto]]j, kompleta [[komunismo]]. Sed la [[evoluo]] ne eblas. [[Sklaveco]] estas la unua [[paŝo]] al [[civilizacio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= De sur alia bordo [la 1-an de marto 1849] |origina teksto = Думали ли вы когда-нибудь, что значат слова «человек родится свободным»? Я вам их переведу, это значит: человек родится зверем — не больше. Возьмите табун диких лошадей, совершенная свобода и равное участие в правах, полнейший коммунизм. Зато развитие невозможно. Рабство — первый шаг к цивилизации. }} {{Citaĵo |teksto = Oni diras ke [[Anglio]] amas liberecon, sed ne amas [[egaleco]]n; ke [[Francio]] amas egalecon, sed ne amas liberecon. [[Rusio]] avancis ilin: ĝi egale ne havas emon al egaleco, nek al libereco. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Leteroj al malamiko [1864-1865] |origina teksto = Говорят, что Англия любит свободу, но не любит равенства; что Франция любит равенство, но не любит свободы. Россия их опередила: она равно не имеет ни пристрастия к равенству, ни емкости к свободе. }} {{Citaĵo |teksto = Ne eblas liberigi la [[homo]]jn en la ekstera [[vivo]] pli ol ili estas liberigitaj ''interne''. Tio estas strange, sed la [[sperto]] montras ke la [[popolo]]j pli facile eltenas perfortan ŝarĝon de [[sklaveco]] ol [[donaco]]n de troa libereco. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Al malnova kamarado: Tria letero [aŭgusto 1869] |origina teksto = Нельзя людей освобождать в наружной жизни больше, чем они освобождены ''внутри''. Как ни странно, но опыт показывает, что народам легче выносить насильственное бремя рабства, чем дар излишней свободы. }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [[John F. Kennedy]] kun plena konvinko deklaris en 1961, ke [[Usono]] estas forta ĝis tia grado, ke ĝi kapablas “pagi iun ajn [[prezo]]n kaj elteni iun ajn ŝarĝon” por garantii [[venko]]n de libereco. Post 30 jaroj Usono estas jam ne tiom forta por insisti pri tuja efektivigo de ĉiuj siaj [[deziro]]j. Aliaj landoj atingis nivelon de [[potenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[opinio]] de [[Woodrow Wilson]] mankis grava diferenco inter libereco por [[Usono]] kaj libereco por la tuta [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sento]] de propra unikeco ĉe [[Usono]] baziĝis sur koncepto de libereco; ĉe [[Rusio]] ja ĝi devenis el sperto de komune travivtaj [[sufero]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Doktrino de la [[Usono|usonaj]] “[[Patroj-fondintoj de Usono|patroj-fondintoj]]” laŭ kiu ilia [[nacio]] estas [[lumturo]] de libereco por la tuta [[homaro]] trasorbis la tutan usonan filozofion de la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Novalis === {{Citaĵo|teksto = [[Filozofio]] povas baki neniun [[pano]]n; sed ĝi povas havigi al ni [[Dio]]n, Liberecon, Senmortecon. |aŭtoro = [[Novalis]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''[[Lingvo]] estas la dinamiko de la spirita regno. Unu ordona vorto movas [[armeo]]jn; la vorto Libereco tutajn naciojn.''' |aŭtoro = [[Novalis]]|verko =|origina teksto =}} === Jean-Jacques Rousseau === {{Citaĵo|teksto = '''[[Lando]] ne povas bone vivadi sen libereco, nek libereco sen [[virto]].''' |aŭtoro = [[Jean-Jacques Rousseau]] |verko =|origina teksto =}} {{lingvo|en}} A country cannot subsist well without liberty, nor liberty without virtue.}} {{Citaĵo|teksto = [[Viro]] naskiĝas libera; kaj ĉie li estas en [[kateno]]j. |aŭtoro = [[Jean-Jacques Rousseau]] |verko =|origina teksto =}} == Zamenhofa proverbaro == {{Ĉefartikolo|Zamenhofa proverbaro}} {{citaĵo| Tro da libero kondukas al mizero.|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} {{citaĵo|Liberulo iras, kien li [[Deziro|deziras]].|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} == Vidu ankaŭ == * [[Revolucio]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Libereco| ]] 2fk5bki01tqaev453xz0ixq6tzkabq1 2 2438 52828 52796 2026-04-12T06:33:05Z RG72 415 52828 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]] c01sgc7vv6wmh5ysveuozj3fzc1k3ds 52830 52828 2026-04-12T06:43:56Z RG72 415 /* Geografio */ 52830 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]] 77hu8j8u6ejdakd60v8hd9beacf7fce 52840 52830 2026-04-12T07:05:35Z RG72 415 52840 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]] 5nqi61gmitrl0yudabys9jq0u719zh1 52846 52840 2026-04-12T07:13:29Z RG72 415 52846 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]] 25jafh77blyhtvrrio58qg8zf9qv4b3 52850 52846 2026-04-12T07:19:08Z RG72 415 /* Lingvoj */ 52850 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]] hcd2fcl0338ilojqozbkj85slmkx330 52855 52850 2026-04-12T07:29:06Z RG72 415 52855 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]] pjlybe6kwj0354b5wbuhpqylmpjdyrn 52866 52855 2026-04-12T07:41:01Z RG72 415 52866 wikitext text/x-wiki {{User ru}} {{user eo-4}} </br></br></br> '''Miaj artikoloj''': == Aŭtoroj == [[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]] == Geografio == [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]] == Periodoj == * [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]] * [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]] * [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]] == Ekstera politiko == * [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]] * [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]] * [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]] * [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]], == Ekonomio == [[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]] == Milito == [[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]], [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]] == Nukleaj armiloj == [[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]] == Etnoj kaj nacioj == [[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]] == Psikologio == [[Neŭrozo]], [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]] == Filozofio == [[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]] == Religio == [[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]] == Libroj == [[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] == Kulturo == [[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]] == Revolucioj == [[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]] == Lingvoj == [[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]] == Araba-israela konflikto == [[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]] == Temoj == [[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]], [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]], [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]] qq0q9kj43da22oh6jy4req3z0mis1vj 0 2727 52832 37782 2026-04-12T06:56:35Z RG72 415 52832 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Prostituado | dosiero = Waiting for customers.jpg | vikipedio = Prostituo | komunejo = Prostitution | komunejokat = Prostitution | vikivortaro = prostituado | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Prostituo|Prostituado]]''' estas [[Socio|socia]] fenomeno, laŭ kiu [[homo]]j estas prostituataj. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Oni ne povis ankoraŭ observi pli subitan [[Socio|socian]] sekvon de [[telefono]] kiel malapero de kvartalo de [[bordelo]]j kaj apero de vokvirinoj […] La prostituino estis [[specialisto]]; la [[vokjunulino]] ne estas tia. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se ĉe [[viro]] ĝenerale en ekstera konstitucio dominas aŭ almenaŭ estas konsiderata [[idealo]] [[logiko]] kaj konkreteco, do ĉe [[virino]] — [[sento]]. Sed en [[animo]] aperas inversa rilatumo: viro interne sentas kaj virino pensas. Pro tio viro pli facile trafas kompletan [[despero]]n dum virino plu kapablas [[Konsolo|konsoli]] kaj [[Espero|esperi]]; pro tio viro pli ofte [[Sinmortigo|sin mortigas]] ol virino. Kiom facile virino iĝas [[viktimo]] de [[Socio|sociaj]] kondiĉoj, ekzemple kiel prostituino, tiom viro cedas al [[impulsoj]] de [[nekonscio]], trafante [[alkoholismo]]n kaj aliajn [[malvirto]]jn. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Psikologiaj tipoj |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ŝtato kaj [[eklezio]] povas [[toleremo|toleri]] nur du eblecojn: Edziĝon aŭ prostitucion, kaj en la plej multo da kazoj [[amo]] ekster tiuj du kampoj estas al ili suspekta. |aŭtoro = [[Heinrich Böll]] |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] La [[vojaĝanto]], interkonsentinte pri sia restado kun servema [[maljunulino]] aŭ [[junulo]], ekloĝas en [[domo]], kie li intencas fari oferon al la odorata Lada. Venis [[nokto]]. Banejo por li jam estas preta. La vojaĝanto senvestiĝas, iras al la banejo, kie lin renkontas la mastrino, se ŝi estas juna, aŭ ŝia [[filino]], aŭ parencinoj ŝiaj, aŭ najbarinoj. Ili frotpurigas liajn lacajn membrojn; ili forlavas liajn malpuraĵojn. Tion ĉi ili faras forigine siajn [[vesto]]jn, ardigas en lia voluptofajron, kaj li pasigas tie nokton, perdante [[mono]]n, [[sano]]n kaj valoran dum la [[vojaĝo]] tempon. Okazis laŭdire ke malatentan kaj malfortiĝintan pro amoraj heroaĵoj kaj [[vino]], tiuj ĉi voluptaj monstroj mortigis por profiti liajn posedaĵojn. Mi ne scias ĉu tio estas [[vero]], sed estas la vero ke aroganteco de la valdajaj junulinoj reduktiĝis. Kaj kvankam ili ne rifuzos ankaŭ nun kontentigi la [[deziro]]jn de la vojaĝantoj, sed la antaŭa aroganteco ne videblas je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Путешественник, условясь о пробывании своем с услужливою старушкою или парнем, становится на двор, где намерен приносить жертву всеобожаемой Ладе. Настала ночь. Баня для него уже готова. Путешественник раздевается, идет в баню, где его встречает или хозяйка, если молода, или ее дочь, или свойственницы ее, или соседки. Отирают его утомленные члены; омывают его грязь. Сие производят совлекши с себя одежды, возжигают в нем любострастный огнь, и он препровождает тут ночь, теряя деньги, здравие и драгоценное на путешествие время. Бывало, сказывают, что оплошного и отягченного любовными подвигами и вином путешественника сии любострастные чудовища предавали смерти, дабы воспользоваться его имением. Не ведаю, правда ли сие, но то правда, что наглость валдайских девок сократилася. И хотя они не откажутся и ныне удовлетворить желаниям путешественника, но прежней наглости в них не видно<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = […] nur relative antaŭnelonge [[psikiatrio]] agnoskis, ke la [[homo]] devas "suferi" pro "[[mensa malsano]]", tia ekzemple kiel [[Maljunulo|maljunula]] [[senileco]] aŭ [[skizofrenio]], por ke lia [[malliberigo]] estu pravigita. En la antaŭa tempo sufiĉis esti [[Senlaboreco|senlabora]] [[junulo]], prostituino, forlasita maljunulo. |aŭtoro= [[Thomas Szasz]] |verko= La fabriko de frenezo [1970] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Bordelo]] == Referencoj == [[Kategorio:Socio]] [[Kategorio:Sekso]] [[Kategorio:Okupoj]] sr0f7vsa4ckjj6srqsu4ymzdzbfsi71 0 5613 52835 48709 2026-04-12T06:58:28Z RG72 415 /* Aliaj aŭtoroj */ 52835 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Geedzeco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Geedzeco | komunejo = | komunejokat = Weddings | vikivortaro = geedzeco | vikinovaĵoj = }} '''Geedzeco''' estas stato de geedzoj, do [[edzo]] kaj [[edzino]]. == Citaĵoj == === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = Nome [[enuo]] estas [[kaŭzo]] de tio, ke ĉe naskiĝo de la [[Amaso|amasaj]] [[movado]]j en ili partoprenas maljunaj fraŭlinoj aŭ [[edzino]]j de la “transira aĝo”. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Enuo]] de needziniĝintaj [[virino]]j kaj virinoj, kiuj jam ne povas trovi [[ĝojo]]n kaj kontentiĝon je la edzeco, aperas pro [[konsciado]] de sia senfrukta [[vivo]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Carl Gustav Jung === {{Citaĵo |teksto = [...] [[patrino]], kiu por ne rompi ŝajnecon de bonstata geedzeco artefarite nekonscie subtenas sin per tio, ke ligas al si [[filo]]n — iugrade kiel anstataŭigon de sia [[edzo]]. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = La geedzeco kiel psikologia rilato |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La geedzeco malofte, pli ĝuste, tute neniam evoluas glate kaj sen [[krizo]]j de individuaj rilatoj. La estiĝo de [[konscio]] ne okazas sendolore. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = La geedzeco kiel psikologia rilato |origina teksto = }} === Wilhelm Reich === {{Citaĵo |teksto = Longdaŭra [[Monogamio|monogamia]] geedzeco iĝis la ĉefa institucio de patriarkeca [[socio]] kaj restas tia ĝis nun. Por [[defendo]] de tiaj geedzecoj tamen necesis senvalorigi naturajn generajn strebojn, subigante ilin al ĉiam pli striktaj limigoj. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kristanismo]] kaj [[nacional-socialismo]] ne agnoskas [[ekzistado]]n de [[sekseco]] ekster la kadro de deviga geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De kristana vidpunkto [[sekseco]] en [[Sovetunio]] efektive estis senmorala [...] La plej disvastiĝinta formo de geedzeco en Sovetunio ĝis 1928 estis speco de geedzeco, simila al tio kio en [[Usono]] nomiĝas civila (fakta) geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto =La vera malavantaĝo de geedzeco estas ke oni fariĝas [[egoismo|malegoista]]. Kaj malegoistaj homoj estas senkoloraj. Mankas al ili individueco. |aŭtoro =[[Oscar Wilde]] |verko =The Picture of Dorian Grey Ch 6 |origina teksto = The real drawback to marriage is that it makes one unselfish. And unselfish people are colourless. They lack individuality.}} == Vidu ankaŭ == * [[Edzo]] * [[Edzino]] * [[Nupto]] * [[Divorco]] * [[Samseksema geedzeco]] [[Kategorio:Familio]] lvorzsv9wqaejnbgsa7l6dzm4l5ezne 52836 52835 2026-04-12T06:59:12Z RG72 415 52836 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Geedzeco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Geedzeco | komunejo = | komunejokat = Weddings | vikivortaro = geedzeco | vikinovaĵoj = }} '''Geedzeco''' estas stato de geedzoj, do [[edzo]] kaj [[edzino]]. == Citaĵoj == === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = Nome [[enuo]] estas [[kaŭzo]] de tio, ke ĉe naskiĝo de la [[Amaso|amasaj]] [[movado]]j en ili partoprenas maljunaj fraŭlinoj aŭ [[edzino]]j de la “transira aĝo”. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Enuo]] de needziniĝintaj [[virino]]j kaj virinoj, kiuj jam ne povas trovi [[ĝojo]]n kaj kontentiĝon je la edzeco, aperas pro [[konsciado]] de sia senfrukta [[vivo]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Carl Gustav Jung === {{Citaĵo |teksto = [...] [[patrino]], kiu por ne rompi ŝajnecon de bonstata geedzeco artefarite nekonscie subtenas sin per tio, ke ligas al si [[filo]]n — iugrade kiel anstataŭigon de sia [[edzo]]. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = La geedzeco kiel psikologia rilato |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La geedzeco malofte, pli ĝuste, tute neniam evoluas glate kaj sen [[krizo]]j de individuaj rilatoj. La estiĝo de [[konscio]] ne okazas sendolore. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = La geedzeco kiel psikologia rilato |origina teksto = }} === Wilhelm Reich === {{Citaĵo |teksto = Longdaŭra [[Monogamio|monogamia]] geedzeco iĝis la ĉefa institucio de patriarkeca [[socio]] kaj restas tia ĝis nun. Por [[defendo]] de tiaj geedzecoj tamen necesis senvalorigi naturajn generajn strebojn, subigante ilin al ĉiam pli striktaj limigoj. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kristanismo]] kaj [[nacional-socialismo]] ne agnoskas [[ekzistado]]n de [[sekseco]] ekster la kadro de deviga geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De kristana vidpunkto [[sekseco]] en [[Sovetunio]] efektive estis senmorala [...] La plej disvastiĝinta formo de geedzeco en Sovetunio ĝis 1928 estis speco de geedzeco, simila al tio kio en [[Usono]] nomiĝas civila (fakta) geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Se la [[edzo]] havas dek jarojn kaj la [[edzino]] dudek kvin, kiel tio okazas inter la [[kamparano]]j; aŭ la edzo havas havas kvindek kaj la edzino dek kvin aŭ dudek, kiel tio okazas inter la [[nobelo]]j, — ĉu povas esti reciproka [[sento]]? |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Если муж десяти лет, а жена двадцати пяти, как то бывает часто во крестьянстве; или муж пятидесяти, а жена пятнадцати или двадцати лет, как то бывает во дворянстве, — может ли быть взаимное чувств услаждение?<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 123.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto =La vera malavantaĝo de geedzeco estas ke oni fariĝas [[egoismo|malegoista]]. Kaj malegoistaj homoj estas senkoloraj. Mankas al ili individueco. |aŭtoro =[[Oscar Wilde]] |verko =The Picture of Dorian Grey Ch 6 |origina teksto = The real drawback to marriage is that it makes one unselfish. And unselfish people are colourless. They lack individuality.}} == Vidu ankaŭ == * [[Edzo]] * [[Edzino]] * [[Nupto]] * [[Divorco]] * [[Samseksema geedzeco]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Familio]] krsnhsx9co5kj3af4zvvgsvy6rbo30d 52837 52836 2026-04-12T06:59:22Z RG72 415 /* Vidu ankaŭ */ 52837 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Geedzeco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Geedzeco | komunejo = | komunejokat = Weddings | vikivortaro = geedzeco | vikinovaĵoj = }} '''Geedzeco''' estas stato de geedzoj, do [[edzo]] kaj [[edzino]]. == Citaĵoj == === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = Nome [[enuo]] estas [[kaŭzo]] de tio, ke ĉe naskiĝo de la [[Amaso|amasaj]] [[movado]]j en ili partoprenas maljunaj fraŭlinoj aŭ [[edzino]]j de la “transira aĝo”. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Enuo]] de needziniĝintaj [[virino]]j kaj virinoj, kiuj jam ne povas trovi [[ĝojo]]n kaj kontentiĝon je la edzeco, aperas pro [[konsciado]] de sia senfrukta [[vivo]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Carl Gustav Jung === {{Citaĵo |teksto = [...] [[patrino]], kiu por ne rompi ŝajnecon de bonstata geedzeco artefarite nekonscie subtenas sin per tio, ke ligas al si [[filo]]n — iugrade kiel anstataŭigon de sia [[edzo]]. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = La geedzeco kiel psikologia rilato |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La geedzeco malofte, pli ĝuste, tute neniam evoluas glate kaj sen [[krizo]]j de individuaj rilatoj. La estiĝo de [[konscio]] ne okazas sendolore. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = La geedzeco kiel psikologia rilato |origina teksto = }} === Wilhelm Reich === {{Citaĵo |teksto = Longdaŭra [[Monogamio|monogamia]] geedzeco iĝis la ĉefa institucio de patriarkeca [[socio]] kaj restas tia ĝis nun. Por [[defendo]] de tiaj geedzecoj tamen necesis senvalorigi naturajn generajn strebojn, subigante ilin al ĉiam pli striktaj limigoj. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kristanismo]] kaj [[nacional-socialismo]] ne agnoskas [[ekzistado]]n de [[sekseco]] ekster la kadro de deviga geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De kristana vidpunkto [[sekseco]] en [[Sovetunio]] efektive estis senmorala [...] La plej disvastiĝinta formo de geedzeco en Sovetunio ĝis 1928 estis speco de geedzeco, simila al tio kio en [[Usono]] nomiĝas civila (fakta) geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Se la [[edzo]] havas dek jarojn kaj la [[edzino]] dudek kvin, kiel tio okazas inter la [[kamparano]]j; aŭ la edzo havas havas kvindek kaj la edzino dek kvin aŭ dudek, kiel tio okazas inter la [[nobelo]]j, — ĉu povas esti reciproka [[sento]]? |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Если муж десяти лет, а жена двадцати пяти, как то бывает часто во крестьянстве; или муж пятидесяти, а жена пятнадцати или двадцати лет, как то бывает во дворянстве, — может ли быть взаимное чувств услаждение?<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 123.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto =La vera malavantaĝo de geedzeco estas ke oni fariĝas [[egoismo|malegoista]]. Kaj malegoistaj homoj estas senkoloraj. Mankas al ili individueco. |aŭtoro =[[Oscar Wilde]] |verko =The Picture of Dorian Grey Ch 6 |origina teksto = The real drawback to marriage is that it makes one unselfish. And unselfish people are colourless. They lack individuality.}} == Vidu ankaŭ == * [[Edzo]] * [[Edzino]] * [[Nupto]] * [[Divorco]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Familio]] 9mbxz1r5sm5rbp5g7kcc0wcm7h96oxz 0 6492 52826 51419 2026-04-12T06:29:18Z RG72 415 /* Diversaj aŭtoroj */ 52826 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Rusoj | koloro = | dosiero = | vikipedio = Rusoj | komunejo = | komunejokat = Russians | vikivortaro = ruso | vikinovaĵoj = }} '''Rusoj''' estas [[Slavoj|slava]] [[etno]], loĝanta precipe en [[Rusio]]. == Citaĵoj == === Emil Cioran === {{Citaĵo |teksto = [pri la rusoj] Antaŭ fragileco de la [[Okcidento]] ili sentas heziton, sekvon de malfrua vekiĝo kaj neelĉerpitaj vivofortoj: tio estas komplekso de malplivaloreco de la forta… Ili seniĝas je ĝi, ili superos ĝin. La sola luma punkto en nia [[estonteco]] estas ligita al ilia kaŝita spasma angoro pri la fajna mondo, pri ĝia koruptanta ĉarmo. Se ili cedos al ĝi (tia prezentiĝas evidenta direkto de ilia sorto), do ili iĝos [[civilizacio|civilizitaj]] koste de perdo de siaj instinktoj kaj — ĝojiga perspektivo — ankaŭ akiros emon al la viruso de la libereco. |aŭtoro= [[Emil Cioran]] |verko= Historio kaj utopio [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Eŭropo|eŭropanoj]], regintaj en ambaŭ hemisferoj, iom post iom iĝas la tutmonda mokaĵo: ilin, magrajn kaj laŭvorte malgrandiĝintajn atendas la sorto de parioj, kadukaj, malfortaj sklavoj kaj nur la rusoj, la lastaj [[blankuloj]] eble evitos tiun ĉi malbonan sorton. Ili ankoraŭ havas orgojlon, tiun motoron, ne, tiun stimulon de la [[historio]]. La [[nacio]] perdinta la [[fiero]]n kaj ĉesinta vidi en si mem [[senco]]n aŭ la ĉefan [[valoro]]n de la universo, ĝi mem fortranĉas al si pluan disvolviĝon. Feliĉe aŭ malfeliĉe — tio dependas de vidpunkto — ĝi satiĝis. |aŭtoro= [[Emil Cioran]] |verko= Falo en la tempon [1964] |origina teksto = }} === Aleksander Herzen === {{Citaĵo |teksto = Stranga [[sorto]] de la rusoj — vidi pli for ol la [[najbaro]]j, vidi pli morne kaj kuraĝe eldiri sian [[opinio]]n, — de la rusoj, tiuj "surduloj", kiel diris [[Jules Michelet]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= De sur alia bordo [la 31-an de decembro 1847] |origina teksto = Странная судьба русских — видеть дальше соседей, видеть мрачнее и смело высказывать свое мнение, — русских, этих «немых», как говорил Мишле. }} {{Citaĵo |teksto = [[Karaktero]] de la rusaj [[slavoj]] estas tre simila al la karaktero de ĉiuj aliaj slavoj, ekde [[iliroj]] kaj [[montenegranoj]] kaj ĝis la [[poloj]] kontraŭ kiuj [[rusoj]] luktis tiel longe. La plej distinga trajto de la rusaj slavoj (sen konsideri fremdan [[influo]]n, kiun spertis diversaj slavaj [[tribo]]j) estis seninterrompa obstina strebo iĝi sendependa forta [[ŝtato]]. Tiu socia plasteco en pli aŭ malpli alta grado malsufiĉas al la aliaj slavaj [[popolo]]j, eĉ al la poloj. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Характер русских славян очень сходен с характером всех других славян, начиная от иллирийцев и черногорцев и кончая поляками, с которыми русские вели столь долгую борьбу. Самой отличительной чертой русских славян (не считая иноземного влияния, которому подвергались различные славянские племена) было непрерывное упорное стремление стать независимым сильным государством. Этой социальной пластичности в большей или меньшей степени не хватает другим славянским народам, даже полякам. }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam el la [[slavoj]] la rusoj plej malmulte malamas la [[germanoj]]n, tamen la [[sento]] de natura [[abomeno]], ekzistanta inter ili, ne povas malaperi. Je la bazo de tiu ĉi sento kuŝas malsameco de la [[karaktero]]j, manifestiĝanta en iu ajn malgravaĵo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Хотя среди славян русские меньше всех ненавидят немцев, все же чувство естественного отвращения, существующее между ними, не может исчезнуть. В основе этого чувства лежит несходство характеров, проявляющееся в любой мелочи. }} {{Citaĵo |teksto = [[Racio]] kaj praktika [[saĝo]] de la rusa homo rifuzas kombineblon de klara [[penso]] kun [[mistikismo]]. La ruso kapablas longe estis piema ĝis [[bigoteco]], sed nur ĉe kondiĉo neniam mediti pri [[religio]]; li ne povas iĝi [[Raciismo|raciisto]], ĉar [[liberigo]] de [[malklereco]] por li estas egala al liberigo de religio. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Здравый смысл и практический ум русского человека отвергают совместимость ясной мысли с мистицизмом. Русский способен долго быть набожным до ханжества, но только при условии никогда не размышлять о религии; он не может стать рационалистом, ибо освобождение от невежественности для него равнозначно освобождению от религии. }} {{Citaĵo |teksto = Plenaj je [[indiferenteco]] ĝis al ili mankas instigoj al [[agado]], la rusoj ebligas facile entuziasmigi sin. Kaj entuziasmiĝinte, ili akceptas ĉiujn sekvojn kaj ne serĉas iun ajn kompromison. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Полные безразличия, пока у них отсутствует побуждение к действию, русские легко дают себя увлечь. А увлекшись, они идут на все последствия и не ищут какого-либо соглашения. }} {{Citaĵo |teksto = Rusa popolo vivis nur per la komunuma [[vivo]], siajn [[rajto]]jn kaj [[devo]]jn ĝi komprenas nur rilate la [[Kampara komunumo|kamparan komunumon]]. Ekster ĝi, ĝi ne agnoskas la devojn kaj vidas nur [[perforto]]n. Subiĝante al ĝi, ĝi subiĝas nur al la [[forto]]; ekstrema [[maljusteco]] de unu parto de la [[leĝo]]j elvokis ĉe li [[malestimo]]n al la alia. Kompleta [[malegaleco]] rilate la [[juĝejo]]n mortigis en ĝi la burĝonon de [[estimo]] al la leĝeco. La ruso, apartenanta al iu ajn [[klaso]], rompas la [[leĝo]]n ĉie kie li povas fari tion senpune, same kondutas la [[registaro]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Русский народ жил только общинной жизнью, свои права и обязанности он понимает лишь по отношению к общине. Вне ее он не признает обязанностей и видит только насилие. Подчиняясь ему, он подчиняется лишь силе; вопиющая несправедливость одной части законов вызвала в нем презрение к другой. Полное неравенство перед судом убило в нем в самом зародыше уважение к законности. Русский, к какому бы классу он ни принадлежал, нарушает закон всюду, где он может сделать это безнаказанно, точно так же поступает правительство. }} {{Citaĵo |teksto = Pensanta ruso estas la plej sendependa [[homo]] en la [[mondo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Rusa popolo kaj socialismo: Letero al [[Jules Michelet]] [la 22-an de septembro 1851] |origina teksto = }} === Marshall McLuhan === {{Citaĵo |teksto = [pri [[telefono]]] Emo de la rusoj al tiu [[komunikilo]], tiom proksima al iliaj [[Parolo|parolaj]] [[tradicio]]j, estas difinata de tiu riĉa nevida engaĝiĝo, kiun ĝi estigas. La ruso uzas telefonon por atingi efektojn, kiujn ni kutime ligas al energia parolmaniero de ŝatanto kapti ĉe kolumo kunparolanton, kies [[vizaĝo]] troviĝas de vi je distanco de dekdu coloj. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La rusoj montris en sia [[propagando]] nenian inventemon aŭ imagipovon. Ili simple faris tion, kion instruis al ili [[Religio|religiaj]] kaj [[Kulturo|kulturaj]] [[tradicio]]j, do ili konstruis la [[imago]]jn. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} === Aleksej Navalnij === {{Citaĵo |teksto = Ne okazas [[genocido]] de la rusaj homoj — tia, kia okazis en [[Ruando]]. Sed problemoj de forpelataj el [[Turkmenio]] rusoj al mi estas milionoble pli proksimaj ol teruraj suferoj de Ruando, kie okazis la vera genocido. Simple pro tio, ke la rusoj en Turkmenio estas por mi oble pli parencaj. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Citaĵoj ĉe Esquire la 29-an de novembro 2011]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909170508/https://esquire.ru/rules/26-alexey-navalny/ Esquire la 29-an de novembro 2011]</ref> |origina teksto = Нет геноцида русских людей — такого, какой был в Руанде. Но проблемы изгоняемых из Туркмении русских мне в миллион раз ближе, чем ужасные страдания Руанды, где был настоящий геноцид. Просто потому, что русские в Туркмении мне гораздо большие родственники. }} {{Citaĵo |teksto = ...ne ekzistas io pli damaĝa por la interesoj de la rusa [[popolo]] ol tiu ĉi [[Imperiismo|imperiisma]] [[ŝovinismo]]. Interesoj de la rusoj estas ne okupi plej proksimajn [[respubliko]]jn, interesoj de la rusoj estas okupiĝi pri lukto kontraŭ [[korupto]], lukto kontraŭ [[alkoholismo]] ktp. Pri solvado de internaj [[problemo]]j. Interesoj de la rusoj estas fari tiel, ke plu venanta kolosa [[nafto]]-rento laboru por la rusoj. Dum okupi [[Baltio]]n, [[Ukrainio]]n aŭ [[Kievo]]n aŭ [[Donbaso]]n por la rusoj ne necesas. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Eĥo de Moskvo la 16-an de oktobro 2014]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909193428/https://echo.msk.ru/programs/beseda/1419224-echo/ Intervjuo ĉe Eĥo de Moskvo la 16-an de oktobro 2014]</ref> |origina teksto = ...нет ничего более вредного интересам русского народа, чем этот империалистический шовинизм. Не в интересах русских заниматься захватом ближайших республик, в интересах русских — заниматься борьбой с коррупцией, борьбой с алкоголизмом, и так далее. Решением внутренних проблем. В интересах русских сделать так, чтобы по-прежнему поступающая колоссальная нефтяная рента работала на русских. А захватывать Прибалтику, Украину или Киев или Донбасс русским не нужно. }} {{Citaĵo |teksto = Imperiisma [[naciismo]] estas la pleja [[malbono]], kiun oni povas elekti por la lando. Ni havas gigantan landon kun malplenaj areoj, [[homo]]j [[Alkoholismo|alkoholiĝas]]. Loĝantaro malkreskas. Tasko de la rusa naciisto estas zorgi pri tiuj ĉi homoj. Kia al [[diablo]] [[Ukrainio]]? Venu, rigardu [[Smolenska provinco|Smolenskan provincon]]! Jen kie necesas la [[popolo]]n savi. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Republic.ru la 9-an de oktobro 2014]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909012129/https://republic.ru/posts/l/1168842 Intervjuo ĉe Republic.ru la 9-an de oktobro 2014]</ref> |origina teksto = Империалистического плана национализм — худшее, что можно сейчас выбрать для страны. У нас гигантская страна с пустующими площадями, люди спиваются. Население сокращается. Задача русского националиста — заботиться об этих людях. Какая к черту Украина? Поезжайте, посмотрите Смоленскую область! Вот где надо народ спасать. }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = […] mi amas rusojn, amas ilian akompanon. Por vi povas esti neatendite ke al mi estis facile interkompreniĝi kun ili, ke ili tre varme traktis min, do ofte mi ne ŝatas en ilia lando la samajn aferojn, kiujn ne ŝatas ili. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = […] [[marksismo]] de [[Stalin]]… fortas per tio, kio en ĝi haveblas la rusa kaj tute ne per tio, kion ĝi enhavas de [[komunismo]]. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rigardu rusan homon; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al [[drinkejo]]. En [[gajo]] sia li estas impeta, kuraĝa, kverelema. Se okazas io malplaĉa, li tuj komencas diskuton aŭ [[batalo]]n. — [[Haŭlisto]], iranta al drinkejo kun la [[kapo]] malsupren kaj revenanta sangokovrita pro batoj, multon povas klarigi, antaŭe enigman en la [[Historio de Rusio|historio rusia]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Посмотри на русского человека; найдешь его задумчива. Если захочет разгнать скуку, или, как то он сам называет, если захочет повеселиться, то идет в кабак. В веселии своем порывист, отважен, сварлив. Если что-либо случится не по нем, то скоро начинает спор или битву. — Бурлак, идущий в кабак повеся голову и возвращающийся обагренный кровию от оплеух, многое может решить, доселе гадательное в истории российской<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 46.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Rusio]] * [[Rusa lingvo]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Rusoj| ]] [[Kategorio:Etnoj]] [[Kategorio:Rusio]] hm2b0u1d1yxl89jgevqj0hwdkj9o1zd 0 6785 52834 50803 2026-04-12T06:57:30Z RG72 415 52834 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Bordelo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Bordelo | komunejo = | komunejokat = Brothels | vikivortaro = bordelo | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Bordelo|Bordelo]]''' estas [[domo]], kie amorist(in)oj akceptas la klientojn. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Se ne konsideri malbonajn [[taverno]]jn, familiajn [[banejo]]jn kaj multnombrajn bordelojn, malkaŝajn kaj kaŝitajn, kiujn tiel ŝatas la [[siberiano]], en la [[urbo]]j estas neniuj amuziĝoj. Dum longaj aŭtunaj kaj vintraj [[vespero]]j, [[ekzilito]] sidas hejme aŭ iras al malnovloĝanto drinki [[vodko]]n; ili drinkos duope du botelojn da vodko kaj duondekduon da [[biero]], kaj poste kutima [[demando]]: "Ĉu ni veturu tien?", do al bordelo. |aŭtoro= [[Anton Ĉeĥov]] |verko= El Siberio |origina teksto = Если не считать плохих трактиров, семейных бань и многочисленных домов терпимости, явных и тайных, до которых такой охотник сибирский человек, то в городах нет никаких развлечений. В длинные осенние и зимние вечера ссыльный сидит у себя дома или идет к старожилу пить водку; выпьют вдвоем бутылки две водки и полдюжины пива, и потом обычный вопрос: «А не поехать ли нам туда?», то есть в дом терпимости. }} {{Citaĵo |teksto = Sonĝo en kiu dormanto saviĝas tra ĉambraro bildigas bordelon. |aŭtoro= [[Sigmund Freud]] |verko= [[Sonĝointerpretado (Freud)|Sonĝointerpretado]] [1899] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povis ankoraŭ observi pli subitan [[Socio|socian]] sekvon de [[telefono]] kiel malapero de kvartalo de bordeloj kaj apero de vokvirinoj. […] La [[prostituino]] estis [[specialisto]]; la [[Vokvirino|vokjunulino]] ne estas tia. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Prostituino]] [[Kategorio:Sekso]] [[Kategorio:Ekonomio]] 18rbxw592180iu38nwirq0xsji16hao 0 12436 52825 47816 2026-04-12T04:53:36Z CommonsDelinker 55 Replacing InfoboxHez.PNG with [[File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Hez could mean many things.). 52825 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Hizbulaho | koloro = | dosiero = Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png | vikipedio = Hizbulaho | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = Kategorio:Hizbulaho }} '''[[:w:Hizbulaho|Hizbulaho]]''' okazis ŝijaisma politika-milita organizo en [[Libano]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = …ĉu eblus imagi [[ekzistado]]n de Hizbulaho, se antaŭe ne okazus [[Libana milito de 1982|invado de Israelo]]? [[Libananoj]] estis senpovaj kontraŭ la invado, krom [[ŝijaistoj]], kiuj unuiĝis je Hizbulaho kaj komencis [[rezistado]]n. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Libana milito de 1982]] * [[Ŝijaismo]] * [[Libana enlanda milito]] [[Kategorio:Libano]] [[Kategorio:Ŝijaismo]] [[Kategorio:20-a jarcento]] [[Kategorio:21-a jarcento]] [[Kategorio:Organizaĵoj]] [[Kategorio:Araba-israela konflikto]] 3bomzcpagjznqzhe9jwysk4d2z4i7ha 0 13217 52871 52065 2026-04-12T07:46:52Z RG72 415 /* Diversaj aŭtoroj */ 52871 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Nuligo de servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = | vikipedio = Nuligo de servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Nuligo de servutismo en Rusio''' okazis en 1861, kiam la servutuloj ricevis liberecon danke al reformo de la imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]]. == Citaĵoj == === Aleksander Herzen === {{Citaĵo |teksto = Nek la [[registaro]], nek la [[nobelaro]], nek la [[popolo]] pensis pri [[liberigo]] de la [[kamparano]]j ''sen [[tero]]''. Oni senfine ŝanĝadis difinon de la parto, kiun oni devos cedi al la kamparanoj, kaj kondiĉojn kiujn oni devos starigi antaŭ ili, sed neniu serioze parolis pri liberigo je ''[[proletaro]]'', eble nur iu nekorektebla adepto de malnova [[politika ekonomiko]]. Krei dudek milionojn da proletoj — tio estis perspektivo, deviganta, kaj ne senbaze, paliĝi la registaron kaj la [[ŝtatoficisto]]jn. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Ни правительство, ни дворянство, ни народ не думали об освобождении крестьян без земли. Бесконечно меняли определение доли, которую предстояло уступить крестьянам, и условия, которые предстояло им поставить, но никто всерьез не говорил об освобождении в пролетариат, разве только какой-нибудь неисправимый последователь старой политической экономии. Создать миллионов двадцать пролетариев — это была перспектива, заставлявшая, и не без основания, бледнеть правительство и чиновников. }} {{Citaĵo |teksto = Iniciato de liberigo de la kamparanoj apartenas al aŭtokratia [[caro]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Al malnova kamarado: Tria letero [aŭgusto 1869] |origina teksto = Инициатива освобождения крестьян принадлежит самодержавному царю. }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto= Ĉie inter la [[kamparano]]j cirkulis [[onidiro]]j, ke "estos alia libereco". Fakte tiuj ĉi famoj pruvas ke la kamparanoj estis komprenantaj aŭ instinkte sentantaj ke al ili tute ne estas donacita [[libereco]]. Verŝajne ili ne kapablis kompreni, ke la libereco ne kombineblas kun fiksado ĉe la [[tero]], sed ili tre bone komprenis ke por ili oni anstataŭigis la [[potenco]]n de la [[bienulo]] per la potenco de ilia [[frato]]j subdistriktestro kaj vilaĝestro, por kiuj delonge estas kreita vorto "[[parazito]]j", dum en la komunumaj perantoj ili vidis "ŝtatoficistojn" tiel malamatajn de ili. |aŭtoro= [[Vladimir Tolstoj]] |verko= Noticoj sur marĝenoj de la libro kaj en la teksto de A. Je. Rozen "Noticoj de la decembristo"<ref>В. С. Толстой. Воспоминания [К воспоминаниям декабриста Розена] // Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 95.</ref> |originala teksto= Всюду между крестьянами ходили слухи что "будет другая воля". В сущности, эти толки доказывают, что крестьяне или понимали, или инстинктивно чувствовали, что им вовсе не даровано воли. Вероятно, они не были в состоянии разобрать, что воля несовместна с закреплением к земле, но очень хорошо понимали, что для них заменили власть помещика властью своего брата волостного старшины и старосты, для которых издавна составлено выражение "мироедов", а в мировых посредниках они видели "чиновников" столь ненавистных им. }} == Vidu ankaŭ == * [[Aleksandro la 2-a (Rusio)]] * [[Servutismo en Rusio]] == Referencoj == [[Kategorio:Historio de Rusio]] [[Kategorio:Reformoj]] [[Kategorio:1861]] fsug9v78vurr9p3d502a1ru9fltmbk6 0 13356 52877 52021 2026-04-12T07:52:05Z RG72 415 /* Vladimir Tolstoj */ 52877 wikitext text/x-wiki {{Temo | dosiero = Eesti rahvarõivad-EE 1.jpg | vikipedio = Estonoj | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Estonoj|Estonoj]]''' estas la balta etno en [[Estonio]]. == Citaĵoj == === Vladimir Tolstoj === {{Citaĵo |teksto= [pri kvazaŭ jama [[germanigo]] de la [[latvoj]] kaj estonoj] Kiurilate? La [[kredo]]n ili havas neniun, la pastorojn ili malamas pro ilia [[orgojlo]] kaj ĉiam montrata malestimo rilate la plebanojn; la baronojn ili eĉ pli malamas; nek la [[lingvo]]n, nek la tradiciojn, nek la [[ideo]]jn germanajn eĉ iomete havas la latvoj kaj estonoj. |aŭtoro= [[Vladimir Tolstoj]] |verko= Noticoj sur marĝenoj de la libro kaj en la teksto de A. Je. Rozen "Noticoj de la decembristo"<ref>В. С. Толстой. Воспоминания [К воспоминаниям декабриста Розена] // Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 79.</ref> |originala teksto= В чем же? Веры у них никакой нет, пасторов ненавидят за их надменность и постоянно оказываемое презрение к простолюдинам; баронов того еще больше ненавидят; ни языка, ни обычаев, ни понятий немецких нет и признака у латышей и эстов. }} {{Citaĵo |teksto= [pri kvazaŭ pli alta evoluo de [[Baltio]]] Tiu ĉi argumentado estas tute unuflanka: la [[edukado]] kaj [[civilizacio]] estas koncentritaj sole ĉe la alvenintoj-[[germanoj]], do baronoj, nobeloj aŭ kavaliroj, kaj burĝoj, dum la [[latvoj]] kaj estonoj, do la ĉefa amaso de la [[indiĝenoj]], estas se ne pli sovaĝa, do certe staras sur la sama ŝtupo de kruda subevoluiteco kiel niaj [[mordvoj]], [[Marioj|ĉeremisoj]] kaj la aliaj sovaĝuloj. |aŭtoro= [[Vladimir Tolstoj]] |verko= Noticoj sur marĝenoj de la libro kaj en la teksto de A. Je. Rozen "Noticoj de la decembristo"<ref>В. С. Толстой. Воспоминания [К воспоминаниям декабриста Розена] // Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 80.</ref> |originala teksto= Это аргументация совершенно односторонняя: образование и цивилизация сосредоточена единственно и исключительно посреди пришлецов немцев, то есть баронов, дворян или рыцарей, и бюргеров, латыши же и эсты, то есть масса аборигенов, если не дичее, то, верно, стоят на одной степени грубой неразвитости с нашею мордводю, черемисами и прочими дикарями. }} {{Citaĵo |teksto= Rilate Baltion persona [[avideco]], ĉarlatanado nebuligas la [[vero]]n. Glavportantoj kaj aliaj [[kavaliro]]j perforte, por si mem persone, per la forto kaj [[glavo]] sklavigis la [[indiĝenoj]]n, iliaj posteuloj pro avideco daŭrigis tiun ĉi [[perforto]]n ĝis nun, sed nun, vidante ke multo ŝanĝiĝis, ili seninvite estas prezentataj kiel reprezentantoj de la Baltaj landoj. Oni forigu la maskon kaj tiam la lando estos de la [[latvoj]] kaj estonoj, dum la manpleno da posteuloj de kavaliroj estos fremdaj, eksterlandaj alvenintoj, kaj la Balta rando efektive iĝos [[Rusio]]! dum la baronoj kaj la alia baltgermana nobelaro ĉiam trovos por si brilan pozicion ĉe la [[Sankt-Peterburgo|Sankt-Peterburga]] kortego. |aŭtoro= [[Vladimir Tolstoj]] |verko= Noticoj sur marĝenoj de la libro kaj en la teksto de A. Je. Rozen "Noticoj de la decembristo"<ref>В. С. Толстой. Воспоминания [К воспоминаниям декабриста Розена] // Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 83–83.</ref> |originala teksto= Относительно Прибалтийского края личные стяжания, шарлатанство затемняет истину. Меченосцы и прочие рыцари насильственно, собственно для себя лично, силою и мечем поработили аборигенов, потомки их из своекорыстия продолжали это насилие и поныне, но теперь, [видя], что много обстоятельств изменилось, они непрошенно выдаются за представителей прибалтийских стран. Пускай сорвется маска, и тогда страна окажется латышей и эстов, а горсть потомков рыцарей окажется инородными, иностранными пришельцами, и прибалтийская окраина станет действительно Россиею! а бароны и прочее остзейское дворянство всегда себе найдет блистательное положение при с.-петербургском дворе. }} == Vidu ankaŭ == * [[Estonio]] == Referencoj == [[Kategorio:Etnoj]] [[Kategorio:Estonio]] j0h9m6yk8u5ctwjkfrs8g30mii39ujv 0 13367 52875 52064 2026-04-12T07:48:19Z RG72 415 /* Citaĵoj */ 52875 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj | dosiero = | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj''' (ruse: ''Иван Николаевич Толстой''; naskiĝis la 22-an de decembro 1792 (la 2-an de januaro 1793), bieno Jelci, Ostaŝkova subdistrikto, Tvera gubernio, la [[Rusia imperio]] — mortis la 30-an de majo (11-an de junio) 1854, [[Sankt-Peterburgo]], la [[Rusia imperio]]) estis rusia militisto, ŝtatoficisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [...] mi ne dormas [[nokto]]jn; la situacio de la [[kamparano]]j tro tuŝas min. Kiel mi povis ekkoni iliajn ecojn kaj edukitecon, mi trovas ke [[tempo]] ne venis por ke ili estu [[Nuligo de servutismo en Rusio|tute liberaj]], kiel krias niaj [[liberalulo]]j; sed ili devas esti gvidataj de zorgema sinjoro, kaj en lia dispono trovos ili veran bonfarton, ĝis venos la tempo kiam laŭgrada [[edukado]] malfermos al ili [[vojo]]jn al [[libereco]]. Ni prenu kiel ekzemplon antaŭ du jarcentoj staton de nia speciala en la ŝtato [[klaso]]; proksimuloj de la caroj estis regataj per [[bastono]]j. La tempo faris kion farus neniu perforta politika renverso. |aŭtoro= [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]] |verko= Letero al la princo [[Sergej Trubeckoj]] [la 13-a de novembro 1821]<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 133.</ref> |originala teksto= [...] не сплю ночи; положение крестьян слишком меня трогает. Сколько я мог узнать их свойство и образованность, я нахожу что время непришло где бы им быть вовсе свободными, как кричат наши либералисты; но они должны быть руководимы попечительным господином, и в его распоряжении найдут они истинное благополучие, покамест придет время где постепенное образование откроет им пути к свободе. Возмем за два века пред сим состояние нашего отличнаго в государстве класса; приближенные к царям были управляемы батожьем. Время то сделало, чего бы не произвел никакой насильственный политический оборот. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Jakov Tolstoj]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Tolstoj, Ivan Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1793]] [[Kategorio:Mortintoj en 1854]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de januaro]] [[Kategorio:Mortintoj la 11-an de junio]] 8y8onazghr10v5duir0arlq1zgiblpo 0 13369 52876 52078 2026-04-12T07:50:06Z RG72 415 52876 wikitext text/x-wiki '''Redaktata[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)'' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov | dosiero = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la Kievo-Peĉjoran monaĥejon] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.</ref> |originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан. }} {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.</ref> |originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохихи музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов: <br/>Пристань, пристань до уланы,<br/> а уланы добры паны,<br/> куртка бела, кивер черной,<br/> Хлопец годный и моторной!<br/> Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом. }} {{Citaĵo |teksto= [rusoj kaj germanoj en rusa armeo] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.</ref> |originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом? }} {{Citaĵo |teksto= [varbado je framasonoj en Rusio] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.</ref> |originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры рпивели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытыие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбеждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к ионстранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особегно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружение на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.</ref> |originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.</ref> |originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества. }} {{Citaĵo |teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.</ref> |originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга. }} {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Decembrista ribelo]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Guberniestroj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Decembrista ribelo]] [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]] [[Kategorio:Mortintoj en 1863]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]] fe90zcb8uqbbht4x0hsw1bgj3urghb0 52880 52876 2026-04-12T08:48:07Z RG72 415 52880 wikitext text/x-wiki '''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)'' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov | dosiero = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.</ref> |originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан. }} {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.</ref> |originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохихи музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов: <br/>Пристань, пристань до уланы,<br/> а уланы добры паны,<br/> куртка бела, кивер черной,<br/> Хлопец годный и моторной!<br/> Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом. }} {{Citaĵo |teksto= [rusoj kaj germanoj en rusa armeo] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.</ref> |originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом? }} {{Citaĵo |teksto= [varbado je framasonoj en Rusio] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.</ref> |originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры рпивели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытыие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбеждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к ионстранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особегно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружение на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.</ref> |originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.</ref> |originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества. }} {{Citaĵo |teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.</ref> |originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга. }} {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Decembrista ribelo]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Guberniestroj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Decembrista ribelo]] [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]] [[Kategorio:Mortintoj en 1863]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]] j556yq4fkeu1gf5mp2d0c4d8dyxwcn6 52881 52880 2026-04-12T09:15:12Z RG72 415 52881 wikitext text/x-wiki '''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)'' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov | dosiero = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.</ref> |originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан. }} {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j: <br/>Aliĝu, aliĝu al ulanoj,<br/>ulanoj estas bonaj sinjoroj,<br/>la jako blanka, la ĉako nigra,<br/>bubo konvena kaj moviĝema!<br/> Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.</ref> |originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов: <br/>Пристань, пристань до уланы,<br/> а уланы добры паны,<br/> куртка бела, кивер черной,<br/> Хлопец годный и моторной!<br/> Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом. }} {{Citaĵo |teksto= [rusoj kaj germanoj en rusa armeo] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.</ref> |originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом? }} {{Citaĵo |teksto= [varbado je framasonoj en Rusio] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.</ref> |originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры рпивели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытыие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбеждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к ионстранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особегно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружение на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.</ref> |originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.</ref> |originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества. }} {{Citaĵo |teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.</ref> |originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга. }} {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Decembrista ribelo]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Guberniestroj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Decembrista ribelo]] [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]] [[Kategorio:Mortintoj en 1863]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]] 9ksaksu5jvfn1vus3qka93bc53knetz 52882 52881 2026-04-12T10:25:35Z RG72 415 52882 wikitext text/x-wiki '''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)'' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov | dosiero = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.</ref> |originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан. }} {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j: <br/>Aliĝu, aliĝu al ulanoj,<br/>ulanoj estas bonaj sinjoroj,<br/>la jako blanka, la ĉako nigra,<br/>bubo konvena kaj moviĝema!<br/> Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.</ref> |originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов: <br/>Пристань, пристань до уланы,<br/> а уланы добры паны,<br/> куртка бела, кивер черной,<br/> Хлопец годный и моторной!<br/> Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом. }} {{Citaĵo |teksto= [[[rusoj]] kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj rusoj kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj? |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.</ref> |originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом? }} {{Citaĵo |teksto= [varbado je [[framasonoj en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.</ref> |originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбеждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к ионстранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особегно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружение на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.</ref> |originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.</ref> |originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества. }} {{Citaĵo |teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.</ref> |originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга. }} {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Decembrista ribelo]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Guberniestroj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Decembrista ribelo]] [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]] [[Kategorio:Mortintoj en 1863]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]] 2io3neb8yemnyq95pbfi8uzxocap20s 52883 52882 2026-04-12T10:26:12Z RG72 415 52883 wikitext text/x-wiki '''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)'' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov | dosiero = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.</ref> |originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан. }} {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j: <br/>Aliĝu, aliĝu al ulanoj,<br/>ulanoj estas bonaj sinjoroj,<br/>la jako blanka, la ĉako nigra,<br/>bubo konvena kaj moviĝema!<br/> Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.</ref> |originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов: <br/>Пристань, пристань до уланы,<br/> а уланы добры паны,<br/> куртка бела, кивер черной,<br/> Хлопец годный и моторной!<br/> Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом. }} {{Citaĵo |teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj? |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.</ref> |originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом? }} {{Citaĵo |teksto= [varbado je [[framasonoj en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.</ref> |originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбеждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к ионстранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особегно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружение на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.</ref> |originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.</ref> |originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества. }} {{Citaĵo |teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.</ref> |originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга. }} {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [la batalo de Borodino] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Decembrista ribelo]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Guberniestroj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Decembrista ribelo]] [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]] [[Kategorio:Mortintoj en 1863]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]] e9nwwddpoe9tqr2shq5d6n2zgq3gzxx 0 13424 52852 52229 2026-04-12T07:26:07Z RG72 415 52852 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Andrej Ŝingarjov | dosiero = | vikipedio = Andrej Ŝingarjov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Andrej Ŝingarjov|Andrej Ŝingarjov]]''' (naskiĝis la 18-an de aŭgusto (30-an de aŭgusto) 1869– mortis la 7-an (20-an) de januaro 1918) estis rusia politikisto, kuracisto, publicisto, membro de la [[Provizora Registaro de Rusio]] en 1917. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Kaj meritas la [[estimo]]n, estas senriproĉe serioza kaj laborema nur unusola Ŝingarjov (ne hazarde ĝuste lin trafos la bato de [[Lenin]]a murdisto), — sed ankaŭ li: municipa [[kuracisto]], kiu estis sin preparanta por [[financo]], gvidis komisionon pri [[defendo]], sed ricevis ministerion de [[agrikulturo]]!.. — kompleta [[diletanto]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = И достоин уважения, безупречен серьёзностью и трудолюбием один только Шингарёв (не случайно именно его и поразит удар ленинского убийцы), — но и он: земский врач, который готовился по финансам, вёл комиссию по обороне, а получил министерство земледелия!.. — круглый дилетант<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 72–73.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Februara revolucio]] * [[Provizora Registaro de Rusio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Ŝingarjov, Andrej}} [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Ministroj]] [[Kategorio:Februara revolucio]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Kuracistoj]] [[Kategorio:Publicistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1861]] [[Kategorio:Mortintoj en 1925]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de aŭgusto]] [[Kategorio:Mortintoj la 20-an de januaro]] jd39irtobbl94mlw2kpub1eiwbohjtm 0 13537 52824 52823 2026-04-11T18:12:05Z RG72 415 52824 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Radiŝĉev | dosiero = | vikipedio = Aleksandr Radiŝĉev | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksandr Radiŝĉev|Aleksandr Nikolajeviĉ Radiŝĉev]]''' (naskiĝis la 20-an de aŭgusto (31-an) 1749 – mortis la 12-an de septembro (24-an de februaro 1802) estis rusa verkisto, poeto, filozofo, ŝtatoficisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo === {{Citaĵo |teksto = Mi rigardis ĉirkaŭ min — [[animo]] mia vundiĝis pro [[sufero]]j de la [[homaro]]. Mi turnis mian rigardon internen de mi — kaj ekvidis, ke la suferoj de la [[homo]] devenas de la homo, kaj ofte nur pro tio, ke li malrekte rigardas la ĉirkaŭantajn lin aferojn. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Я взглянул окрест меня — душа моя страданиями человечества уязвленна стала. Обратил взоры мои во внутренность мою — и узрел, что бедствия человека происходят от человека, и часто от того только, что он взирает непрямо на окружающие его предметы<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 43.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Rigardu [[Rusoj|rusan homon]]; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al [[drinkejo]]. En [[gajo]] sia li estas impeta, kuraĝa, kverelema. Se okazas io malplaĉa, li tuj komencas diskuton aŭ [[batalo]]n. — [[Haŭlisto]], iranta al drinkejo kun la [[kapo]] malsupren kaj revenanta sangokovrita pro batoj, multon povas klarigi, antaŭe enigman en la [[Historio de Rusio|historio rusia]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Посмотри на русского человека; найдешь его задумчива. Если захочет разгнать скуку, или, как то он сам называет, если захочет повеселиться, то идет в кабак. В веселии своем порывист, отважен, сварлив. Если что-либо случится не по нем, то скоро начинает спор или битву. — Бурлак, идущий в кабак повеся голову и возвращающийся обагренный кровию от оплеух, многое может решить, доселе гадательное в истории российской<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 46.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ne, [[amiko]] mia! mi trinkas kaj manĝas ne nur por esti viva, sed ankaŭ pro tio ke mi trovas en tio nemalgrandan [[plezuro]]n. Kaj mi konfesos al vi, kvazaŭ al la [[patro]] spirita, mi prefere pasigu [[nokto]]n kun ĉarma [[knabino]] kaj endormiĝos, satiĝinta je [[volupto]] en brakumoj ŝiaj ol, profundiĝinte je hebreaj aŭ arabaj literoj, je ciferoj aŭ egiptaj hieroglifoj, mi penos apartigi [[spirito]]n mian de la [[korpo]] kaj serĉi en vastaj kampoj de [[deliro]], simile al antikvaj kaj novaj spiritbatalantoj. Post kiam mi mortos, estos sufiĉe da [[tempo]] por sensiveco kaj [[spirito]] mia vagados ĝissate. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нет, мой друг! я пью и ем не для того только, чтобы быть живу, но для того, что в том нахожу немалое услаждение чувств. И покаюся тебе, как отцу духовному, я лучше ночь просижу с пригоженькою девочкою и усну, упоенный сладострастием в объятиях ее, нежели, зарывшись в еврейские или арабские буквы, в цыфири или египетские иероглифы, потщуся отделить дух мой от тела и рыскать в пространных полях бредоумствований, подобен древним и новым духовным витязям. Когда умру, будет время довольно на неосязательность и душенька моя набродится досыта<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 75.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] Tiu ĉi nova urbeto laŭdire estis enloĝita dum regado de la caro [[Aleksej Miĥajloviĉ]] je militkaptitaj [[poloj]]. La urbeto rimarkindas per aminklino de ties loĝantoj, speciale de [[fraŭlino]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Новый сей городок, сказывают, населен при царе Алексее Михайловиче взятыми в плен поляками. Сей городок достопамятен в рассуждении любовного расположения его жителей, а особливо женщин незамужних<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ne vizitis [[Valdajo]]n, kiu ne konas valdajajn kringojn kaj valdajajn rozvangajn [[junulino]]jn? Ĉiun veturinton arogaj valdajaj kaj [[honto]]n forgesintaj junulinoj haltigas kaj penas ardigi en la vojaĝanto [[volupto]]n, profiti lian senavaremon koste de sia [[pudoro]]. Komparante morojn de loĝantoj de tiu ĉi vilaĝo transformita je urbo kun moroj de aliaj rusiaj urboj, oni povas ekpensi ke tiu ĉi vilaĝo estas la plej antikva kaj ke malĉastaj moroj estas nuraj restaĵoj de ĝia antikva estiĝo. Sed ĉar ĝi estas enloĝata ne pli ol cent jarojn, oni povas imagi kiom malĉastaj estis la unuaj ĝiaj loĝantoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Кто не бывал в Валдаях, кто не знает валдайских баранок и валдайских разрумяненных девок? Всякого проезжающего наглые валдайские и стыд сотрясшие девки останавливают и стараются возжигать в путешественнике любострастие, воспользоваться его щедростью на счет своего целомудрия. Сравнивая нравы жителей сея в города произведенныя деревни со нравами других российских городов, подумаешь, что она есть наидревнейшая и что развратные нравы суть единые токмо остатки ее древнего построения. Но как немного более ста лет, как она населена, то можно судить, сколь развратны были и первые его жители<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] La [[vojaĝanto]], interkonsentinte pri sia restado kun servema [[maljunulino]] aŭ [[junulo]], ekloĝas en [[domo]], kie li intencas fari oferon al la odorata Lada. Venis [[nokto]]. Banejo por li jam estas preta. La vojaĝanto senvestiĝas, iras al la banejo, kie lin renkontas la mastrino, se ŝi estas juna, aŭ ŝia [[filino]], aŭ parencinoj ŝiaj, aŭ najbarinoj. Ili frotpurigas liajn lacajn membrojn; ili forlavas liajn malpuraĵojn. Tion ĉi ili faras forigine siajn [[vesto]]jn, ardigas en lia voluptofajron, kaj li pasigas tie nokton, perdante [[mono]]n, [[sano]]n kaj valoran dum la [[vojaĝo]] tempon. Okazis laŭdire ke malatentan kaj malfortiĝintan pro amoraj heroaĵoj kaj [[vino]], tiuj ĉi voluptaj monstroj mortigis por profiti liajn posedaĵojn. Mi ne scias ĉu tio estas [[vero]], sed estas la vero ke aroganteco de la valdajaj junulinoj reduktiĝis. Kaj kvankam ili ne rifuzos ankaŭ nun kontentigi la [[deziro]]jn de la vojaĝantoj, sed la antaŭa aroganteco ne videblas je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Путешественник, условясь о пробывании своем с услужливою старушкою или парнем, становится на двор, где намерен приносить жертву всеобожаемой Ладе. Настала ночь. Баня для него уже готова. Путешественник раздевается, идет в баню, где его встречает или хозяйка, если молода, или ее дочь, или свойственницы ее, или соседки. Отирают его утомленные члены; омывают его грязь. Сие производят совлекши с себя одежды, возжигают в нем любострастный огнь, и он препровождает тут ночь, теряя деньги, здравие и драгоценное на путешествие время. Бывало, сказывают, что оплошного и отягченного любовными подвигами и вином путешественника сии любострастные чудовища предавали смерти, дабы воспользоваться его имением. Не ведаю, правда ли сие, но то правда, что наглость валдайских девок сократилася. И хотя они не откажутся и ныне удовлетворить желаниям путешественника, но прежней наглости в них не видно<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Amkroniko tekstas, ke la [[Valdajo|valdajaj]] [[belulino]]j pro la [[amo]] ne mortis... eble nur en [[hospitalo]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Любовная летопись гласит, что валдайские красавицы от любви не умирали... разве в больнице<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 115.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Valdajo|Valdajaj]] moroj translokiĝis ankaŭ al la proksima poŝta stacio Zimnogorje<ref>Nun — vilaĝo Zimogorje en Valdaja distrikto, Novgoroda provinco.</ref>. Ĉi tie la vojaĝanton povas atendi la sama akcepto kiel en Valdajo. Unue ekvideblos rozvangaj [[junulino]]j jun kringoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нравы валдайские пересилилися и в близь лежащий почтовый стан Зимногорье. Тут для путешественника такая же бывает встреча, как и в Валдаях. Прежде всего представятся взорам разрумяненные девки с баранками<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 116.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Se la [[edzo]] havas dek jarojn kaj la [[edzino]] dudek kvin, kiel tio okazas inter la [[kamparano]]j; aŭ la edzo havas havas kvindek kaj la edzino dek kvin aŭ dudek, kiel tio okazas inter la [[nobelo]]j, — ĉu povas esti reciproka [[sento]]? |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Если муж десяти лет, а жена двадцати пяти, как то бывает часто во крестьянстве; или муж пятидесяти, а жена пятнадцати или двадцати лет, как то бывает во дворянстве, — может ли быть взаимное чувств услаждение?<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 123.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la lingvolernado [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие ученности есть познание языков [...]<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sed se [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]] ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]] grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]], kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Ekzilo al Siberio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Radiŝĉev, Aleksandr}} [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Tobolsko]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Nobeloj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1749]] [[Kategorio:Mortintoj en 1802]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 31-an de aŭgusto]] [[Kategorio:Mortintoj la 24-an de februaro]] o8tytkdt76gtmgufe5emgbqxrhdma1r 52853 52824 2026-04-12T07:27:08Z RG72 415 52853 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Radiŝĉev | dosiero = | vikipedio = Aleksandr Radiŝĉev | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksandr Radiŝĉev|Aleksandr Nikolajeviĉ Radiŝĉev]]''' (naskiĝis la 20-an de aŭgusto (31-an) 1749 – mortis la 12-an de septembro (24-an de februaro 1802) estis rusa verkisto, poeto, filozofo, ŝtatoficisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo === {{Citaĵo |teksto = Mi rigardis ĉirkaŭ min — [[animo]] mia vundiĝis pro [[sufero]]j de la [[homaro]]. Mi turnis mian rigardon internen de mi — kaj ekvidis, ke la suferoj de la [[homo]] devenas de la homo, kaj ofte nur pro tio, ke li malrekte rigardas la ĉirkaŭantajn lin aferojn. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Я взглянул окрест меня — душа моя страданиями человечества уязвленна стала. Обратил взоры мои во внутренность мою — и узрел, что бедствия человека происходят от человека, и часто от того только, что он взирает непрямо на окружающие его предметы<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 43.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Rigardu [[Rusoj|rusan homon]]; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al [[drinkejo]]. En [[gajo]] sia li estas impeta, kuraĝa, kverelema. Se okazas io malplaĉa, li tuj komencas diskuton aŭ [[batalo]]n. — [[Haŭlisto]], iranta al drinkejo kun la [[kapo]] malsupren kaj revenanta sangokovrita pro batoj, multon povas klarigi, antaŭe enigman en la [[Historio de Rusio|historio rusia]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Посмотри на русского человека; найдешь его задумчива. Если захочет разгнать скуку, или, как то он сам называет, если захочет повеселиться, то идет в кабак. В веселии своем порывист, отважен, сварлив. Если что-либо случится не по нем, то скоро начинает спор или битву. — Бурлак, идущий в кабак повеся голову и возвращающийся обагренный кровию от оплеух, многое может решить, доселе гадательное в истории российской<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 46.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ne, [[amiko]] mia! mi trinkas kaj manĝas ne nur por esti viva, sed ankaŭ pro tio ke mi trovas en tio nemalgrandan [[plezuro]]n. Kaj mi konfesos al vi, kvazaŭ al la [[patro]] spirita, mi prefere pasigu [[nokto]]n kun ĉarma [[knabino]] kaj endormiĝos, satiĝinta je [[volupto]] en brakumoj ŝiaj ol, profundiĝinte je hebreaj aŭ arabaj literoj, je ciferoj aŭ egiptaj hieroglifoj, mi penos apartigi [[spirito]]n mian de la [[korpo]] kaj serĉi en vastaj kampoj de [[deliro]], simile al antikvaj kaj novaj spiritbatalantoj. Post kiam mi mortos, estos sufiĉe da [[tempo]] por sensiveco kaj [[spirito]] mia vagados ĝissate. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нет, мой друг! я пью и ем не для того только, чтобы быть живу, но для того, что в том нахожу немалое услаждение чувств. И покаюся тебе, как отцу духовному, я лучше ночь просижу с пригоженькою девочкою и усну, упоенный сладострастием в объятиях ее, нежели, зарывшись в еврейские или арабские буквы, в цыфири или египетские иероглифы, потщуся отделить дух мой от тела и рыскать в пространных полях бредоумствований, подобен древним и новым духовным витязям. Когда умру, будет время довольно на неосязательность и душенька моя набродится досыта<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 75.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] Tiu ĉi nova urbeto laŭdire estis enloĝita dum regado de la caro [[Aleksej Miĥajloviĉ]] je militkaptitaj [[poloj]]. La urbeto rimarkindas per aminklino de ties loĝantoj, speciale de [[fraŭlino]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Новый сей городок, сказывают, населен при царе Алексее Михайловиче взятыми в плен поляками. Сей городок достопамятен в рассуждении любовного расположения его жителей, а особливо женщин незамужних<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ne vizitis [[Valdajo]]n, kiu ne konas valdajajn kringojn kaj valdajajn rozvangajn [[junulino]]jn? Ĉiun veturinton arogaj valdajaj kaj [[honto]]n forgesintaj junulinoj haltigas kaj penas ardigi en la vojaĝanto [[volupto]]n, profiti lian senavaremon koste de sia [[pudoro]]. Komparante morojn de loĝantoj de tiu ĉi vilaĝo transformita je urbo kun moroj de aliaj rusiaj urboj, oni povas ekpensi ke tiu ĉi vilaĝo estas la plej antikva kaj ke malĉastaj moroj estas nuraj restaĵoj de ĝia antikva estiĝo. Sed ĉar ĝi estas enloĝata ne pli ol cent jarojn, oni povas imagi kiom malĉastaj estis la unuaj ĝiaj loĝantoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Кто не бывал в Валдаях, кто не знает валдайских баранок и валдайских разрумяненных девок? Всякого проезжающего наглые валдайские и стыд сотрясшие девки останавливают и стараются возжигать в путешественнике любострастие, воспользоваться его щедростью на счет своего целомудрия. Сравнивая нравы жителей сея в города произведенныя деревни со нравами других российских городов, подумаешь, что она есть наидревнейшая и что развратные нравы суть единые токмо остатки ее древнего построения. Но как немного более ста лет, как она населена, то можно судить, сколь развратны были и первые его жители<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Valdajo]]] La [[vojaĝanto]], interkonsentinte pri sia restado kun servema [[maljunulino]] aŭ [[junulo]], ekloĝas en [[domo]], kie li intencas fari oferon al la odorata Lada. Venis [[nokto]]. Banejo por li jam estas preta. La vojaĝanto senvestiĝas, iras al la banejo, kie lin renkontas la mastrino, se ŝi estas juna, aŭ ŝia [[filino]], aŭ parencinoj ŝiaj, aŭ najbarinoj. Ili frotpurigas liajn lacajn membrojn; ili forlavas liajn malpuraĵojn. Tion ĉi ili faras forigine siajn [[vesto]]jn, ardigas en lia voluptofajron, kaj li pasigas tie nokton, perdante [[mono]]n, [[sano]]n kaj valoran dum la [[vojaĝo]] tempon. Okazis laŭdire ke malatentan kaj malfortiĝintan pro amoraj heroaĵoj kaj [[vino]], tiuj ĉi voluptaj monstroj mortigis por profiti liajn posedaĵojn. Mi ne scias ĉu tio estas [[vero]], sed estas la vero ke aroganteco de la valdajaj junulinoj reduktiĝis. Kaj kvankam ili ne rifuzos ankaŭ nun kontentigi la [[deziro]]jn de la vojaĝantoj, sed la antaŭa aroganteco ne videblas je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Путешественник, условясь о пробывании своем с услужливою старушкою или парнем, становится на двор, где намерен приносить жертву всеобожаемой Ладе. Настала ночь. Баня для него уже готова. Путешественник раздевается, идет в баню, где его встречает или хозяйка, если молода, или ее дочь, или свойственницы ее, или соседки. Отирают его утомленные члены; омывают его грязь. Сие производят совлекши с себя одежды, возжигают в нем любострастный огнь, и он препровождает тут ночь, теряя деньги, здравие и драгоценное на путешествие время. Бывало, сказывают, что оплошного и отягченного любовными подвигами и вином путешественника сии любострастные чудовища предавали смерти, дабы воспользоваться его имением. Не ведаю, правда ли сие, но то правда, что наглость валдайских девок сократилася. И хотя они не откажутся и ныне удовлетворить желаниям путешественника, но прежней наглости в них не видно<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Amkroniko tekstas, ke la [[Valdajo|valdajaj]] [[belulino]]j pro la [[amo]] ne mortis... eble nur en [[hospitalo]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Любовная летопись гласит, что валдайские красавицы от любви не умирали... разве в больнице<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 115.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Valdajo|Valdajaj]] moroj translokiĝis ankaŭ al la proksima poŝta stacio Zimnogorje<ref>Nun — vilaĝo Zimogorje en Valdaja distrikto, Novgoroda provinco.</ref>. Ĉi tie la vojaĝanton povas atendi la sama akcepto kiel en Valdajo. Unue ekvideblos rozvangaj [[junulino]]j jun kringoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нравы валдайские пересилилися и в близ лежащий почтовый стан Зимногорье. Тут для путешественника такая же бывает встреча, как и в Валдаях. Прежде всего представятся взорам разрумяненные девки с баранками<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 116.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Se la [[edzo]] havas dek jarojn kaj la [[edzino]] dudek kvin, kiel tio okazas inter la [[kamparano]]j; aŭ la edzo havas havas kvindek kaj la edzino dek kvin aŭ dudek, kiel tio okazas inter la [[nobelo]]j, — ĉu povas esti reciproka [[sento]]? |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Если муж десяти лет, а жена двадцати пяти, как то бывает часто во крестьянстве; или муж пятидесяти, а жена пятнадцати или двадцати лет, как то бывает во дворянстве, — может ли быть взаимное чувств услаждение?<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 123.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la [[lingvolernado]] [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие ученности есть познание языков [...]<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sed se [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]] ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]] grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]], kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Ekzilo al Siberio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Radiŝĉev, Aleksandr}} [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Tobolsko]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Nobeloj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1749]] [[Kategorio:Mortintoj en 1802]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 31-an de aŭgusto]] [[Kategorio:Mortintoj la 24-an de februaro]] sdnzkf4bu8fckqamk388j1hhesjztzw 0 13556 52827 2026-04-12T06:32:47Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Temo | nomo = Drinkejo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Drinkejo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Drinkejo''' estas loko kie oni precipe drinkas, do konsumas alkoholon. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Rigardu [[Rusoj|rusan homon]]; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al drinkejo. En [[gajo]] sia li estas impeta,..." 52827 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Drinkejo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Drinkejo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Drinkejo''' estas loko kie oni precipe drinkas, do konsumas alkoholon. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Rigardu [[Rusoj|rusan homon]]; oni trovos lin pensema. Se li deziras distri sin aŭ, kiel li mem tion nomas, se li deziras amuziĝi, do li iras al drinkejo. En [[gajo]] sia li estas impeta, kuraĝa, kverelema. Se okazas io malplaĉa, li tuj komencas diskuton aŭ [[batalo]]n. — [[Haŭlisto]], iranta al drinkejo kun la [[kapo]] malsupren kaj revenanta sangokovrita pro batoj, multon povas klarigi, antaŭe enigman en la [[Historio de Rusio|historio rusia]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Посмотри на русского человека; найдешь его задумчива. Если захочет разгнать скуку, или, как то он сам называет, если захочет повеселиться, то идет в кабак. В веселии своем порывист, отважен, сварлив. Если что-либо случится не по нем, то скоро начинает спор или битву. — Бурлак, идущий в кабак повеся голову и возвращающийся обагренный кровию от оплеух, многое может решить, доселе гадательное в истории российской<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 46.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Alkoholo]] * [[Bierejo]] == Referencoj == [[Kategorio:Manĝejoj]] [[Kategorio:Alkoholo]] 79kvr4p49syl91nxmkbw94tdz59xqma 0 13557 52829 2026-04-12T06:42:55Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Temo | nomo = Valdajo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Valdajo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Valdajo''' estas urbo en [[Novgoroda provinco]] ([[Rusio]]). == Citaĵoj == === Aleksandr Radiŝĉev === {{Citaĵo |teksto = Tiu ĉi nova urbeto laŭdire estis enloĝita dum regado de la caro [[Aleksej Miĥajloviĉ]] je militkaptitaj [[poloj]]. La urbeto rimarkindas per aminklino de ties loĝant..." 52829 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Valdajo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Valdajo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Valdajo''' estas urbo en [[Novgoroda provinco]] ([[Rusio]]). == Citaĵoj == === Aleksandr Radiŝĉev === {{Citaĵo |teksto = Tiu ĉi nova urbeto laŭdire estis enloĝita dum regado de la caro [[Aleksej Miĥajloviĉ]] je militkaptitaj [[poloj]]. La urbeto rimarkindas per aminklino de ties loĝantoj, speciale de [[fraŭlino]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Новый сей городок, сказывают, населен при царе Алексее Михайловиче взятыми в плен поляками. Сей городок достопамятен в рассуждении любовного расположения его жителей, а особливо женщин незамужних<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ne vizitis Valdajon, kiu ne konas valdajajn kringojn kaj valdajajn rozvangajn [[junulino]]jn? Ĉiun veturinton arogaj valdajaj kaj [[honto]]n forgesintaj junulinoj haltigas kaj penas ardigi en la vojaĝanto [[volupto]]n, profiti lian senavaremon koste de sia [[pudoro]]. Komparante morojn de loĝantoj de tiu ĉi vilaĝo transformita je urbo kun moroj de aliaj rusiaj urboj, oni povas ekpensi ke tiu ĉi vilaĝo estas la plej antikva kaj ke malĉastaj moroj estas nuraj restaĵoj de ĝia antikva estiĝo. Sed ĉar ĝi estas enloĝata ne pli ol cent jarojn, oni povas imagi kiom malĉastaj estis la unuaj ĝiaj loĝantoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Кто не бывал в Валдаях, кто не знает валдайских баранок и валдайских разрумяненных девок? Всякого проезжающего наглые валдайские и стыд сотрясшие девки останавливают и стараются возжигать в путешественнике любострастие, воспользоваться его щедростью на счет своего целомудрия. Сравнивая нравы жителей сея в города произведенныя деревни со нравами других российских городов, подумаешь, что она есть наидревнейшая и что развратные нравы суть единые токмо остатки ее древнего построения. Но как немного более ста лет, как она населена, то можно судить, сколь развратны были и первые его жители<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La [[vojaĝanto]], interkonsentinte pri sia restado kun servema [[maljunulino]] aŭ [[junulo]], ekloĝas en [[domo]], kie li intencas fari oferon al la odorata Lada. Venis [[nokto]]. Banejo por li jam estas preta. La vojaĝanto senvestiĝas, iras al la banejo, kie lin renkontas la mastrino, se ŝi estas juna, aŭ ŝia [[filino]], aŭ parencinoj ŝiaj, aŭ najbarinoj. Ili frotpurigas liajn lacajn membrojn; ili forlavas liajn malpuraĵojn. Tion ĉi ili faras forigine siajn [[vesto]]jn, ardigas en lia voluptofajron, kaj li pasigas tie nokton, perdante [[mono]]n, [[sano]]n kaj valoran dum la [[vojaĝo]] tempon. Okazis laŭdire ke malatentan kaj malfortiĝintan pro amoraj heroaĵoj kaj [[vino]], tiuj ĉi voluptaj monstroj mortigis por profiti liajn posedaĵojn. Mi ne scias ĉu tio estas [[vero]], sed estas la vero ke aroganteco de la valdajaj junulinoj reduktiĝis. Kaj kvankam ili ne rifuzos ankaŭ nun kontentigi la [[deziro]]jn de la vojaĝantoj, sed la antaŭa aroganteco ne videblas je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Путешественник, условясь о пробывании своем с услужливою старушкою или парнем, становится на двор, где намерен приносить жертву всеобожаемой Ладе. Настала ночь. Баня для него уже готова. Путешественник раздевается, идет в баню, где его встречает или хозяйка, если молода, или ее дочь, или свойственницы ее, или соседки. Отирают его утомленные члены; омывают его грязь. Сие производят совлекши с себя одежды, возжигают в нем любострастный огнь, и он препровождает тут ночь, теряя деньги, здравие и драгоценное на путешествие время. Бывало, сказывают, что оплошного и отягченного любовными подвигами и вином путешественника сии любострастные чудовища предавали смерти, дабы воспользоваться его имением. Не ведаю, правда ли сие, но то правда, что наглость валдайских девок сократилася. И хотя они не откажутся и ныне удовлетворить желаниям путешественника, но прежней наглости в них не видно<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 114.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Amkroniko tekstas, ke la valdajaj [[belulino]]j pro la [[amo]] ne mortis... eble nur en [[hospitalo]]. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Любовная летопись гласит, что валдайские красавицы от любви не умирали... разве в больнице<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 115.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Valdajaj moroj translokiĝis ankaŭ al la proksima poŝta stacio Zimnogorje<ref>Nun — vilaĝo Zimogorje en Valdaja distrikto, Novgoroda provinco.</ref>. Ĉi tie la vojaĝanton povas atendi la sama akcepto kiel en Valdajo. Unue ekvideblos rozvangaj [[junulino]]j jun kringoj. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Нравы валдайские пересилилися и в близь лежащий почтовый стан Зимногорье. Тут для путешественника такая же бывает встреча, как и в Валдаях. Прежде всего представятся взорам разрумяненные девки с баранками<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 116.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Novgoroda provinco]] * [[Sonorileto]] == Referencoj == [[Kategorio:Urboj de Rusio]] [[Kategorio:Novgoroda provinco]] edxewnqmqdc8qg0x3v5e1a0bws408e3 14 13558 52831 2026-04-12T06:44:55Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Provincoj de Rusio]]" 52831 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Provincoj de Rusio]] 8ltw2swxkq0g8923wkm8k2ycxyhtbos 0 13559 52833 2026-04-12T06:57:01Z RG72 415 Alidirektigis al [[Siberianoj]] 52833 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTU[[Siberianoj]] 4rdv6itfi0ltmn0y41ipe1ihc6l08in 0 13560 52838 2026-04-12T07:04:21Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Temo | nomo = Gazetarlibereco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Gazetarlibereco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Gazetarlibereco|Gazetarlibereco]]''' rajto de amaskomunikiloj libere raporti pri io ajn. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas ag..." 52838 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Gazetarlibereco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Gazetarlibereco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Gazetarlibereco|Gazetarlibereco]]''' rajto de amaskomunikiloj libere raporti pri io ajn. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Parollibereco]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Libereco]] bdygqv6vmzxitjd4i4bzef1wje119nk 52839 52838 2026-04-12T07:05:13Z RG72 415 52839 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Gazetarlibereco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Gazetarlibereco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Gazetarlibereco|Gazetarlibereco]]''' rajto de amaskomunikiloj libere raporti pri io ajn. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Parollibereco]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Libereco]] j9rm6io622cw49rflvovw44gxwoakco 52843 52839 2026-04-12T07:09:19Z RG72 415 52843 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Gazetarlibereco | koloro = | dosiero = Free speech.jpg | vikipedio = Gazetarlibereco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Gazetarlibereco|Gazetarlibereco]]''' rajto de amaskomunikiloj libere raporti pri io ajn. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Parollibereco]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Libereco]] i5qeedtu84da1qfsbb007wlsubuz6jg 52844 52843 2026-04-12T07:10:48Z RG72 415 52844 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Gazetarlibereco | koloro = | dosiero = Free speech.jpg | vikipedio = Gazetarlibereco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Gazetarlibereco|Gazetarlibereco]]''' estas rajto de amaskomunikiloj libere raporti pri io ajn. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Oni printu ĉiuj ĉion ajn laŭplaĉe. Kiu konsideros sin ofendita je eldonaĵoj, tiu procesu formale. Mi ne ŝercas. La [[vorto]]j ne ĉiam estas [[ago]]j, la [[penso]]j ne estas [[krimo]]j. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Пускай печатают все, кому что на ум ни взойдет. Кто себя в печати найдет обиженным, тому да дастся суд по форме. Я говорю не смехом. Слова не всегда суть деяния, размышления же не преступления<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 145–146.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Parollibereco]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Libereco]] 8f3bjq0cn46w49zqn024cd4qe1m7x09 14 13561 52842 2026-04-12T07:08:54Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Politiko]] [[Kategorio:Filozofio]] [[Kategorio:Moralo]]" 52842 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Politiko]] [[Kategorio:Filozofio]] [[Kategorio:Moralo]] l0yk0kr0nv6skshs3h76ddbg5397irr 0 13562 52845 2026-04-12T07:12:33Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Temo | nomo = Servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = | vikipedio = Servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Servutismo en Rusio|Servutismo en Rusio]]''' estis servuta dependeco de plejparto de la ordinara popolo de nobeloj en Rusio, [[Nuligo de servutismo en Rusio|nuligita en 1861]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al l..." 52845 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = | vikipedio = Servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Servutismo en Rusio|Servutismo en Rusio]]''' estis servuta dependeco de plejparto de la ordinara popolo de nobeloj en Rusio, [[Nuligo de servutismo en Rusio|nuligita en 1861]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Nuligo de servutismo en Rusio]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Historio de Rusio]] iit1293c1sud2s1gl0au0ffwsujt4vi 52847 52845 2026-04-12T07:14:08Z RG72 415 52847 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = NEVREV Torg.jpg | vikipedio = Servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Servutismo en Rusio|Servutismo en Rusio]]''' estis servuta dependeco de plejparto de la ordinara popolo de nobeloj en Rusio, [[Nuligo de servutismo en Rusio|nuligita en 1861]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Nuligo de servutismo en Rusio]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Historio de Rusio]] f06sl3r4lgvqszmgt8i3y64es7uscqm 52872 52847 2026-04-12T07:47:07Z RG72 415 52872 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = NEVREV Torg.jpg | vikipedio = Servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Servutismo en Rusio|Servutismo en Rusio]]''' estis servuta dependeco de plejparto de la ordinara popolo de nobeloj en Rusio, [[Nuligo de servutismo en Rusio|nuligita en 1861]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto= [...] mi ne dormas [[nokto]]jn; la situacio de la [[kamparano]]j tro tuŝas min. Kiel mi povis ekkoni iliajn ecojn kaj edukitecon, mi trovas ke [[tempo]] ne venis por ke ili estu tute liberaj, kiel krias niaj [[liberalulo]]j; sed ili devas esti gvidataj de zorgema sinjoro, kaj en lia dispono trovos ili veran bonfarton, ĝis venos la tempo kiam laŭgrada [[edukado]] malfermos al ili [[vojo]]jn al [[libereco]]. Ni prenu kiel ekzemplon antaŭ du jarcentoj staton de nia speciala en la ŝtato [[klaso]]; proksimuloj de la caroj estis regataj per [[bastono]]j. La tempo faris kion farus neniu perforta politika renverso. |aŭtoro= [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]] |verko= Letero al la princo [[Sergej Trubeckoj]] [la 13-a de novembro 1821] // Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 133.</ref> |originala teksto= [...] не сплю ночи; положение крестьян слишком меня трогает. Сколько я мог узнать их свойство и образованность, я нахожу что время непришло где бы им быть вовсе свободными, как кричат наши либералисты; но они должны быть руководимы попечительным господином, и в его распоряжении найдут они истинное благополучие, покамест придет время где постепенное образование откроет им пути к свободе. Возмем за два века пред сим состояние нашего отличнаго в государстве класса; приближенные к царям были управляемы батожьем. Время то сделало, чего бы не произвел никакой насильственный политический оборот. }} == Vidu ankaŭ == * [[Nuligo de servutismo en Rusio]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Historio de Rusio]] jjjmy2t8vqfu5irn62nx3p2amptrkdw 52873 52872 2026-04-12T07:47:27Z RG72 415 52873 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = NEVREV Torg.jpg | vikipedio = Servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Servutismo en Rusio|Servutismo en Rusio]]''' estis servuta dependeco de plejparto de la ordinara popolo de nobeloj en Rusio, [[Nuligo de servutismo en Rusio|nuligita en 1861]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto= [...] mi ne dormas [[nokto]]jn; la situacio de la [[kamparano]]j tro tuŝas min. Kiel mi povis ekkoni iliajn ecojn kaj edukitecon, mi trovas ke [[tempo]] ne venis por ke ili estu tute liberaj, kiel krias niaj [[liberalulo]]j; sed ili devas esti gvidataj de zorgema sinjoro, kaj en lia dispono trovos ili veran bonfarton, ĝis venos la tempo kiam laŭgrada [[edukado]] malfermos al ili [[vojo]]jn al [[libereco]]. Ni prenu kiel ekzemplon antaŭ du jarcentoj staton de nia speciala en la ŝtato [[klaso]]; proksimuloj de la caroj estis regataj per [[bastono]]j. La tempo faris kion farus neniu perforta politika renverso. |aŭtoro= [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]] |verko= Letero al la princo [[Sergej Trubeckoj]] [la 13-a de novembro 1821] // <ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 133.</ref> |originala teksto= [...] не сплю ночи; положение крестьян слишком меня трогает. Сколько я мог узнать их свойство и образованность, я нахожу что время непришло где бы им быть вовсе свободными, как кричат наши либералисты; но они должны быть руководимы попечительным господином, и в его распоряжении найдут они истинное благополучие, покамест придет время где постепенное образование откроет им пути к свободе. Возмем за два века пред сим состояние нашего отличнаго в государстве класса; приближенные к царям были управляемы батожьем. Время то сделало, чего бы не произвел никакой насильственный политический оборот. }} == Vidu ankaŭ == * [[Nuligo de servutismo en Rusio]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Historio de Rusio]] nrj1sn6t3qvjwvcon403h5zmvl1v6vp 52874 52873 2026-04-12T07:48:04Z RG72 415 52874 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Servutismo en Rusio | koloro = | dosiero = NEVREV Torg.jpg | vikipedio = Servutismo en Rusio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Servutismo en Rusio|Servutismo en Rusio]]''' estis servuta dependeco de plejparto de la ordinara popolo de nobeloj en Rusio, [[Nuligo de servutismo en Rusio|nuligita en 1861]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Bestoj avidaj, hirudoj nesatigeblaj, kion ni lasas al la [[kamparano]]? tion kion ni ne povas forpreni — [[aero]]n. Jes, nuran aeron. Ni forprenas de li nemalofte ne nur la fruktojn de la [[tero]], [[pano]]n kaj [[akvo]]n, sed ankaŭ la [[lumo]]n. — La [[leĝo]] malpermesas forpreni de li la [[vivo]]n. — Sed eble nur tuj. Kiom da manieroj ekzistas por forpreni ĝin de li laŭgrade! |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Звери алчные, пиявицы ненасытные, что мы крестьянину оставляем? то, чего отнять не можем, — воздух. Да, один воздух. Отъемлем нередко у него не токмо дар земли, хлеб и воду, но и самый свет. — Закон запрещает отъяти у него жизнь. — Но разве мгновенно. Сколько способов отъяти ее у него постепенно!<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 188–189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto= [...] mi ne dormas [[nokto]]jn; la situacio de la [[kamparano]]j tro tuŝas min. Kiel mi povis ekkoni iliajn ecojn kaj edukitecon, mi trovas ke [[tempo]] ne venis por ke ili estu tute liberaj, kiel krias niaj [[liberalulo]]j; sed ili devas esti gvidataj de zorgema sinjoro, kaj en lia dispono trovos ili veran bonfarton, ĝis venos la tempo kiam laŭgrada [[edukado]] malfermos al ili [[vojo]]jn al [[libereco]]. Ni prenu kiel ekzemplon antaŭ du jarcentoj staton de nia speciala en la ŝtato [[klaso]]; proksimuloj de la caroj estis regataj per [[bastono]]j. La tempo faris kion farus neniu perforta politika renverso. |aŭtoro= [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]] |verko= Letero al la princo [[Sergej Trubeckoj]] [la 13-a de novembro 1821]<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 133.</ref> |originala teksto= [...] не сплю ночи; положение крестьян слишком меня трогает. Сколько я мог узнать их свойство и образованность, я нахожу что время непришло где бы им быть вовсе свободными, как кричат наши либералисты; но они должны быть руководимы попечительным господином, и в его распоряжении найдут они истинное благополучие, покамест придет время где постепенное образование откроет им пути к свободе. Возмем за два века пред сим состояние нашего отличнаго в государстве класса; приближенные к царям были управляемы батожьем. Время то сделало, чего бы не произвел никакой насильственный политический оборот. }} == Vidu ankaŭ == * [[Nuligo de servutismo en Rusio]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Historio de Rusio]] 92jsyelqbxudjcs7rymsj6bdipg3p25 0 13563 52849 2026-04-12T07:18:25Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Temo | nomo = Lingvolernado | koloro = | dosiero = | vikipedio = Lingvolernado | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Lingvolernado|Lingvolernado]]''' estis lernado de lingvoj. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la lingvolernado [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие у..." 52849 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Lingvolernado | koloro = | dosiero = | vikipedio = Lingvolernado | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Lingvolernado|Lingvolernado]]''' estis lernado de lingvoj. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la lingvolernado [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие ученности есть познание языков [...]<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 192.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Lingvo]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Lingvoj]] [[Kategorio:Edukado]] dimeczfluy775l7w7mixcciloh5x7yl 52851 52849 2026-04-12T07:21:26Z RG72 415 52851 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Lingvolernado | koloro = | dosiero = Tiberio Morariu.jpg | vikipedio = Lingvolernado | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Lingvolernado|Lingvolernado]]''' estis lernado de lingvoj. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Antaŭkondiĉo de klereco estas la lingvolernado [...] |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Преддверие ученности есть познание языков [...]<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 192.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Lingvo]] {{Referencoj}} [[Kategorio:Lingvoj]] [[Kategorio:Edukado]] kmyhqhf1zeyy1t8r0lc6m7ilk595mp8 0 13564 52854 2026-04-12T07:28:21Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Aŭtoro | nomo = Miĥail Lomonosov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Lomonosov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Miĥail Lomonosov|Miĥail Lomonosov]]''' (naskiĝis la 8-an (19-an) de novembro 1711 – mortis la 4-an (15-an) de aprilo 1765) estis la unua grava rusa sciencisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Sed se Lomonosov ne atin..." 52854 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Miĥail Lomonosov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Lomonosov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Miĥail Lomonosov|Miĥail Lomonosov]]''' (naskiĝis la 8-an (19-an) de novembro 1711 – mortis la 4-an (15-an) de aprilo 1765) estis la unua grava rusa sciencisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Sed se Lomonosov ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en Lomonosov grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Lomonosov, kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Aleksandr Sumarokov]] * [[Dmitrij Mendelejev]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Lomonosov, Miĥail}} [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Sciencistoj]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Akademianoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1711]] [[Kategorio:Mortintoj en 1765]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de novembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de aprilo]] 9162rjgcx6gqy1wjoavlrbal9gbqi7p 52856 52854 2026-04-12T07:29:49Z RG72 415 /* Referencoj */ 52856 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Miĥail Lomonosov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Lomonosov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Miĥail Lomonosov|Miĥail Lomonosov]]''' (naskiĝis la 8-an (19-an) de novembro 1711 – mortis la 4-an (15-an) de aprilo 1765) estis la unua grava rusa sciencisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Sed se Lomonosov ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en Lomonosov grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Lomonosov, kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Aleksandr Sumarokov]] * [[Dmitrij Mendelejev]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Lomonosov, Miĥail}} [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Sciencistoj]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1711]] [[Kategorio:Mortintoj en 1765]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de novembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de aprilo]] csaikrm4l6d9vmsdntvjwuky81wg0pb 52862 52856 2026-04-12T07:36:11Z RG72 415 /* Referencoj */ 52862 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Miĥail Lomonosov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Lomonosov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Miĥail Lomonosov|Miĥail Lomonosov]]''' (naskiĝis la 8-an (19-an) de novembro 1711 – mortis la 4-an (15-an) de aprilo 1765) estis la unua grava rusa sciencisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Sed se Lomonosov ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en Lomonosov grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Lomonosov, kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Aleksandr Sumarokov]] * [[Dmitrij Mendelejev]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Lomonosov, Miĥail}} [[Kategorio:Sciencistoj]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1711]] [[Kategorio:Mortintoj en 1765]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de novembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de aprilo]] bhjo7j18a2g2ag1g1rxcxky90ibtbeg 52863 52862 2026-04-12T07:36:35Z RG72 415 /* Referencoj */ 52863 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Miĥail Lomonosov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Lomonosov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Miĥail Lomonosov|Miĥail Lomonosov]]''' (naskiĝis la 8-an (19-an) de novembro 1711 – mortis la 4-an (15-an) de aprilo 1765) estis la unua grava rusa sciencisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Sed se Lomonosov ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en Lomonosov grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Lomonosov, kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Aleksandr Sumarokov]] * [[Dmitrij Mendelejev]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Lomonosov, Miĥail}} [[Kategorio:Natursciencistoj]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1711]] [[Kategorio:Mortintoj en 1765]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de novembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de aprilo]] lad6zjlg5w6k3dzy2d1xctkkqu5674b 52864 52863 2026-04-12T07:38:58Z RG72 415 52864 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Miĥail Lomonosov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Lomonosov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Miĥail Lomonosov|Miĥail Lomonosov]]''' (naskiĝis la 8-an (19-an) de novembro 1711 – mortis la 4-an (15-an) de aprilo 1765) estis la unua grava rusa sciencisto kaj poeto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Sed se Lomonosov ne atingis grandecon je esplorado de [[naturo]], li belajn fenomenojn ĝiajn priskribis por ni je lingvaĵo pura kaj klara. Kaj, kvankam ni ne trovas je liaj verkoj rilataj al la naturscienco, fajnan instruiston de naturo, ni trovos tamen instruiston rilate la [[vorto]]n kaj ĉiam dignan ekzemplon sekvindan. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Но если Ломоносов не достиг великости в испытаниях природы, он действии ее великолепные описал нам слогом чистым и внятным. И, хотя мы не находим в творениях его, до естественныя науки касающихся, изящного учителя естественности, найдем, однако же, учителя в слове и всегда достойный пример на последование<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante la [[vero]]n, ni ne serĉu en Lomonosov grandan [[historiisto]]n, ne komparu lin kun [[Tacito]], [[Guillaume Thomas François Raynal|Raynal]] aŭ [[William Robertson (historiisto)|Robertson]]; ni ne metu lin sur la nivelon de [[Andreas Sigismund Marggraf|Marggraf]] aŭ Rüdiger<ref>Oni supozas ke temas pri Andreas Rüdiger aŭ Christian Friedrich Rüdiger.</ref>, pro tio ke li okupiĝis pri [[kemio]]. Se tiu ĉi [[scienco]] plaĉis al li, se multaj naturaĵoj plaĉis, tamen lia [[vojo]] estis la vojo de la sekvanto. Li vagadis laŭ la vojoj jam faritaj kaj en nekalkulebla riĉaĵo de la naturo li trovis eĉ ne la plej etan herbeton, kiun ne vidis [[okulo]]j pli bonaj ol la liaj, nek ekvidis li plej profundan risorton en la aĵoj, kiun ne trovus liaj antaŭuloj [...] Lomonosov sciis generi [[elektro]]n, sciis forkonduki la fulmobatojn, sed [[Benjamin Franklin|Franklin]] estis en tiu ĉi scienco konstruisto dum Lomonosov estis nura metiisto. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Следуя истине, не будем в Ломоносове искать великого дееписателя, не сравним его с Тацитом, Реналем или Робертсоном; не поставим его на степени Маркграфа или Ридигера, зане упражнялся в химии. Если сия наука была ему любезна, если многие естественности, но шествие его было шествие последователя. Он скитался путями проложенными, и в нечисленном богатстве природы не нашел он ни малейшия былинки, которой бы не зрели лучшие его очи, не соглядал он ниже грубейшия пружины в вещественности, которую бы не обнаружили его предственники [...] Ломоносов умел производить электрическую силу, умел отвращать удары грома, но Франклин в сей науке есть зодчий, а Ломоносов рукодел<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 200–201.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Lomonosov, kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke [[Aleksandr Sumarokov|Sumarokov]] estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Aleksandr Sumarokov]] * [[Dmitrij Mendelejev]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Lomonosov, Miĥail}} [[Kategorio:Natursciencistoj]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1711]] [[Kategorio:Mortintoj en 1765]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de novembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de aprilo]] qmd8cnqh5kcnxup6qnnpl9ng2zll0pf 14 13565 52857 2026-04-12T07:30:13Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|11]] [[Kategorio:1711]]" 52857 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|11]] [[Kategorio:1711]] 0ufb6mjy1fk982ckmxvrf1ni9uxdyje 14 13566 52858 2026-04-12T07:30:58Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:18-a jarcento|11]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52858 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:18-a jarcento|11]] [[Kategorio:Jaroj]] 726gyqhxyt4tbibfrlfsltbjqmsy9qs 14 13567 52859 2026-04-12T07:31:44Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento|65]] [[Kategorio:1765]]" 52859 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento|65]] [[Kategorio:1765]] 0abl23rq9j36n4g5zcc1lvdl8a1r4t8 14 13568 52860 2026-04-12T07:32:31Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:18-a jarcento|65]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52860 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:18-a jarcento|65]] [[Kategorio:Jaroj]] mp7a9skhteqcy2mlcfg7qbq7ltnlhkq 14 13569 52861 2026-04-12T07:33:03Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:18-a jarcento|78]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52861 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:18-a jarcento|78]] [[Kategorio:Jaroj]] ilxeuqd8n8n1q4f87witqzsn6ci86rx 0 13570 52865 2026-04-12T07:40:10Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "{{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Sumarokov | dosiero = | vikipedio = Aleksandr Sumarokov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksandr Sumarokov|Aleksandr Sumarokov]]''' (naskiĝis la 14-an (25-an) de novembro 1717 – mortis la 1-an (12-an) de oktobro 1777) estis rusa verkisto, poeto, literaturkritikisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = [..." 52865 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Sumarokov | dosiero = | vikipedio = Aleksandr Sumarokov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksandr Sumarokov|Aleksandr Sumarokov]]''' (naskiĝis la 14-an (25-an) de novembro 1717 – mortis la 1-an (12-an) de oktobro 1777) estis rusa verkisto, poeto, literaturkritikisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Lomonosov|Lomonosov]], kompreninte ridindecon de polaj [[vesto]]j de niaj [[poemo]]j, forigis de ili fremdan duonkaftanon. Montrinte bonajn ekzemplojn de novaj poemoj, li metis sur siajn sekvantojn bridon de granda ekzemplo, kaj neniu ĝis nun kuraĝis devojiĝi de ĝi. Malfeliĉe okazis ke Sumarokov estis en la sama [[tempo]]; kaj li estis bonega [[poeto]]. Li uzis la poemojn laŭ ekzemplo de Lomonosov kaj nun sekvante lin ĉiuj ne povas imagi ke povus esti poemoj aliaj ol [[jambo]]j, ol tiuj per kiuj verkis ambaŭ tiuj ĉi uloj. Kvankam ambaŭ poetoj instruis regulojn de aliaj poemverkadoj, kaj Sumarokov lasis ekzemplojn en ĉiuj specoj, sed ili estis tiom malgravaj ke trovis neniun sekvanton. |aŭtoro = [[Aleksandr Radiŝĉev]] |verko = [[Vojaĝo de Peterburgo al Moskvo]] [1790] |origina teksto = Ломоносов, уразумев смешное в польском одеянии наших стихов, снял с них несродное им полукафтанье. Подав хорошие примеры новых стихов, надел на последователей своих узду великого примера, и никто доселе отшатнуться от него не дерзнул. По несчастию случилося, что Сумароков в то же время был; и был отменный стихотворец. Он употреблял стихи по примеру Ломоносова, и ныне все вслед за ними не воображают, чтобы другие стихи быть могли, как ямбы, как такие, какими писали сии оба знаменитые мужи. Хотя оба сии стихотворцы преподавали правила других стихосложений, а Сумароков и во всех родах оставил примеры, но они столь маловажны, что ни от кого подражания не заслужили<ref>Радищев А. Н. Путешествие из Петербурга в Москву. М., 1973. С. 164.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Miĥail Lomonosov]] * [[Gavrila Derĵavin]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Sumarokov, Aleksandr}} [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Literaturkritikistoj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1717]] [[Kategorio:Mortintoj en 1777]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 25-an de novembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 12-an de oktobro]] 5optklvh6r0nf65xoz8fsi2vx4e1k2v 14 13571 52867 2026-04-12T07:41:28Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|17]] [[Kategorio:1717]]" 52867 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|17]] [[Kategorio:1717]] outt3nr9xwatokj1hgdtqiqn85nghgl 14 13572 52868 2026-04-12T07:42:04Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:18-a jarcento|17]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52868 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:18-a jarcento|17]] [[Kategorio:Jaroj]] rdhrghxzznu8er8i80d0vgiebwh5jlr 14 13573 52869 2026-04-12T07:43:14Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento|77]] [[Kategorio:1777]]" 52869 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento|77]] [[Kategorio:1777]] qe0fqdqqdjkqdmzq47rcr0ivmgel7lo 14 13574 52870 2026-04-12T07:43:56Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:18-a jarcento|77]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52870 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:18-a jarcento|77]] [[Kategorio:Jaroj]] 80bjiewfl9mlentpahqjo98okr6ghts 14 13575 52878 2026-04-12T07:54:26Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:19-a jarcento|63]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52878 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:19-a jarcento|63]] [[Kategorio:Jaroj]] bwxrmew23495d9mvcakzyb09a72uf0w 14 13576 52879 2026-04-12T07:55:12Z RG72 415 Kreis novan paĝon kun "[[Kategorio:18-a jarcento|92]] [[Kategorio:Jaroj]]" 52879 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:18-a jarcento|92]] [[Kategorio:Jaroj]] sosh9ktcpk9zkk91yowppkm98tsrbmk