Napoleono Bonaparte

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="eo">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikicitaro</sitename>
    <dbname>eowikiquote</dbname>
    <base>https://eo.wikiquote.org/wiki/%C4%88efpa%C4%9Do</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Aŭdvidaĵo</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialaĵo</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskuto</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Uzanto</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Uzanto-Diskuto</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikicitaro</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikicitaro-Diskuto</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosiero</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosiero-Diskuto</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-Diskuto</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Ŝablono</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Ŝablono-Diskuto</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Helpo</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Helpo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorio</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorio-Diskuto</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulo</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Napoleono Bonaparte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1539</id>
    <revision>
      <id>52915</id>
      <parentid>51128</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>52915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7519" sha1="72umg2absmdkrh1kuu1jkvntfwhbkxf" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Napoleono Bonaparte
| dosiero      = Jacques-Louis_David_-_The_Emperor_Napoleon_in_His_Study_at_the_Tuileries_-_Google_Art_Project_2.jpg
| vikipedio    = Napoleono Bonaparte
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Napoleono Bonaparte|Napoleono Bonaparte]]''', france Napoléon Bonaparte, (naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1769 en Ajaccio, Korsiko; mortis en la brita kolonio Sankta Heleno la 5-an de majo 1821) regis Francion de la fino de 1799, sub titolo unue de &quot;Unua Konsulo&quot;, kaj poste fariĝis Imperiestro de la Francoj de 1804 ĝis 1815 sub nomo Napoleono la 1-a.

== Citaĵoj ==
{{citaĵo|Ĉu vi ja scias, kion mi plej admiras en mondo? Tio estas la senpovo de forto je fondi ion. Estas nuraj du potencoj en la mondo: sabro kaj spirito. En la daŭro la sabro estas ĉiame finfine venkita de la spirito.}}

(Laŭ Emmanuel de Las Cases en &quot;La memorlibro de Sankta-Heleno&quot;)

== Pri la aŭtoro ==

=== Aleksander Herzen ===

{{Citaĵo
|teksto = [[Parizo]] ŝatis ludi pri [[soldato]]j, ĝi sidigis kiel [[imperiestro]]n feliĉan soldaton, ĝi aplaŭdis malicaĵojn nomatajn [[venko]], ĝi starigadis [[statuo]]jn, ĝi burĝan figuron de eta [[kaporalo]] denove starigis, post dekkvin jaroj, sur kolonon; ĝi kun respektego translokadis restaĵojn de enkondukanto de [[sklaveco]], ĝi ankaŭ nun esperis trovi en la soldatoj [[ankro]]n de saviĝo disde [[libereco]] kaj [[egaleco]], ĝi vokis sovaĝajn hordojn de sovaĝaj [[afrikano]]j kontraŭ siaj [[frato]]j por ne kundividi kun ili, kaj ĝi ponardis ilin per senanima [[mano]] de profesiaj [[murdistoj]]. Do ĝi rikoltu sekvojn de siaj faroj, siaj [[eraro]]j...
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= De sur alia bordo [la 24-a de julio 1848]
|origina teksto = Париж любил играть в солдаты, он посадил императором счастливого солдата, он рукоплескал злодействам, называемым победою, он воздвигал статуи, он мещанскую фигуру маленького капрала опять поставил, через пятнадцать лет, на колонну; он с благоговением переносил прах водворителя рабства, он и теперь надеялся найти в солдатах якорь спасения от свободы и равенства, он позвал дикие орды одичалых африканцев против братий своих, чтоб не делиться с ними, и зарезал их бездушной рукой убийц по ремесло. Пусть же он несет последствие своих дел, своих ошибок...
}}

{{Citaĵo
|teksto = La [[popolo]] ĝenerale estas malbona [[filologo]], la [[vorto]] &quot;[[respubliko]]&quot; ne ĝojigas ĝin, ĝi ne sentas faciligon pro ĝi. La vortoj &quot;[[imperio]]&quot;, &quot;Napoleono&quot; ĝin elektrizas, ĝi ne iras plu.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= De sur alia bordo [la 1-an de marto 1849]
|origina teksto = Народ вообще плохой филолог, слово «республика» его не тешит, ему от него не легче. Слова «империя», «Наполеон» его электризуют, далее он не идет.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Oni povas erarvojigi la tutan [[generacio]]n, blindigi ĝin, frenezigi, direkti al falsa [[celo]] — Napoleono pruvis tion.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= De sur alia bordo [la 18-an de marto 1850]
|origina teksto = Можно сбить с пути целое поколение, ослепить его, свести с ума, направить к ложной цели, — Наполеон доказал это.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Alfluo de revolucia [[maro]] leviĝadis solene en 1789 kaj, turmentita de neniuj [[dubo]]j, ĝi inundis la malnovan [[setlejo]]n; sed kiam ĉio estis kovrita per ĝiaj [[ondo]]j, kaj por minuto elakviĝintaj [[kapo]]j sen [[korpo]] (inkluzive unu en [[krono]]), mitroj sen kapo kaj [[ĉapelo]]j kun plumaĵo eksinkis, tiam unuafoje eksenteblis iu terura spaco de manko. Liberigitaj fortoj korodis unu la alian, poste ili laciĝis kaj haltis — ili havis nenion por fari, ili atendis [[evento]]n de la tago kiel taglaboristoj atendas [[laboro]]n. Tiuj konstantaj [[armeo]]j dum [[paco]] bolis pro batala [[energio]], sed mankis [[batalo]] kaj plej gravas ke mankis klara [[celo]]. Kaj se mankas la celo, do ĉio povas esti la celo: Napoleono ilin kredigis ke li estas la celo, ke [[milito]] estas la celo, kaj li elverŝis pli da homa [[sango]] ol impeto de la [[volo]] alverŝis da revoluciaj ideoj.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Finoj kaj komencoj: Dua letero [la 20-an de julio 1862]
|origina teksto = Прилив революционного моря поднимался торжественно в 1789 и, не мучимый никакими сомнениями, затоплял старую весь; но когда все было покрыто его волнами, и на минуту всплывшие головы без туловища (в том числе одна в короне), митры без головы и шляпы с плюмажем пошли на дно, тогда впервые почувствовался какой-то страшный простор отсутствия. Освобожденные силы разъедали друг друга, потом устали и остановились — им нечего было делать, они ждали события дня, как поденщики ждут работы. Постоянные войска эти во время мира кипели боевой энергией, но не было боя, а главное — не было ясной цели. А если цели нет, все может быть целью: Наполеон их уверил, что он — цель, что война — цель, и отлил больше человеческой кровью, чем напор воли революционных прилил идей.
}}

=== Diversaj aŭtoroj ===

{{Citaĵo
|teksto = La [[Francio|francaj]] [[armeo]]j, konkerintaj [[Eŭropo]]n, eliris el la [[Franca revolucio|revolucio]]. Ili trovis por si Napoleonon kaj akiris la grandegan [[gloro]]n. La [[venko]]j estis la venkoj de la [[revolucio]] kaj de ĝiaj [[generalo]]j, al la [[imperiestro]] restis nur la fina [[malvenko]].
|aŭtoro = [[Elias Canetti]]
|verko = Amaso kaj potenco [1960]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Paradokse, sed veras ankaŭ tio dum la lastaj 200 jaroj [[Eŭropo|eŭropa]] [[povekvilibro]] estis kelkfoje konservita danke al penoj kaj [[heroeco]] de [[Rusio]]. Sen Rusio Napoleono kaj [[Hitlero]] preskaŭ tute certe sukcesus krei mondimperiojn. Simile al duvizaĝa [[Jano]], Rusio estis samtempe [[minaco]] al povekvilibro kaj unu el ĝiaj ŝlosilaj komponantoj, grava por ekvilibro kaj tamen ne komplete ĝia parto.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Napoleonaj militoj]]
* [[Napoleono la 3-a]]

{{havenda artikolo}}
{{DEFAŬLTORDIGO:Bonaparte, Napoleono}}

[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Francoj]]
[[Kategorio:Imperiestroj]]
[[Kategorio:Regantoj]]
[[Kategorio:Francaj militistoj]]</text>
      <sha1>72umg2absmdkrh1kuu1jkvntfwhbkxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charles de Gaulle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1594</id>
    <revision>
      <id>52912</id>
      <parentid>43605</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6306" sha1="6hlqsr50mrw709mi3e41627zwlty8ax" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|nomo=Charles de Gaulle
|dosiero=
|vikipedio=Charles de Gaulle
|komunejo=
|komunejokat=
|vikifontaro=
|vikinovaĵoj=
}}
'''[[w:Charles de Gaulle|Charles André Joseph Marie DE GAULLE]]''' (Esperantigite '''Karlo de Golo''') (naskiĝis la 22-an de novembro 1890 en Lille, mortis la 9-an de novembro 1970 en Colombey-les-Deŭ-Églises, Ĉampanjo), plej kutime konata kiel &quot;Generalo de Gaulle&quot;, aŭ simple &quot;de Gaulle&quot;, aŭ familiare &quot;le grand Charles&quot; (la granda Karlo) pro sia rimarkinda altstatureco, estis franca militisto kaj ŝtatulo.

== Citaĵoj ==
{{Citaĵo|teksto=Oni povas estis granda eĉ ne havante multe da [[Rimedo|rimedoj]], sufiĉas ke oni estu ĉe la nivelo de la [[historio]].|aŭtoro=|verko=|origina teksto=}}

{{Citaĵo|teksto=Ne sufiĉas saltadi sur sia [[seĝo]] kiel kaprido kriante &quot;[[Eŭropo]]!&quot; &quot;Eŭropo!&quot;.|aŭtoro=|verko=|origina teksto=}}

{{Citaĵo|teksto=Vastegas la programo!
|aŭtoro=|verko=dirita en 1944 post liberigo de Francio, kiam li ekvidis [[tanko]]n sur kies flanko skribitis &quot;ni mortigu la stultulojn!&quot;}}

{{Citaĵo|teksto=[[Brazilo]] ne estas serioza [[lando]].|aŭtoro=|verko=|origina teksto=}}

{{Citaĵo|teksto=Individua [[ambicio]] estas infaneca [[pasio]].|aŭtoro=|verko=|origina teksto=}}

{{Citaĵo|teksto=Sociala [[Sekureco]] ne estas farita por subvencii libertempajn [[Distraĵo|distraĵojn]].
|aŭtoro=|verko=respondo al peto por ke kontraŭkoncipaj piloloj estu repagataj de la Sociala sekureco}}

{{Citaĵo|teksto=[[Elekto]] estas: ĉu mi, ĉu la fekkaĉo!
|aŭtoro=|verko=dirita dum la eventoj de majo 1968}}

{{Citaĵo|teksto=Ĉiaokaze alprenu la starpunkton plej superan: tio estas kutime la loko malplej loĝata.|aŭtoro=|verko=|origina teksto=}}

{{Citaĵo|teksto=[[Dante Alighieri|Dante]], [[Goethe]], [[Chateaubriand]], apartenas al tuta Eŭropo sammezure kiel ili estis respektive kaj eminente italoj, germanoj kaj francoj. Ili ne estus multe servintaj Eŭropon se ili estintus senpatriuloj aŭ se ili estus pensintaj en iaj asimilitaj [[esperanto]] aŭ [[volapuko]].
|aŭtoro=|verko=Lors d'une conférence de presse à L'Elysée, le 15/05/1962|origina teksto=Dante, Goethe, Chateaubriand, appartiennent à toute l'Europe dans la mesure où ils étaient respectivement et éminemment Italien, Allemand et Français. Ils n'auraient pas beaucoup servi l'Europe s'ils avaient été des apatrides et s'ils avaient pensé, écrit en quelque espéranto ou volapük intégrés...}}

{{Citaĵo|teksto =Ili ne multe estus servintaj [[Eŭropo]]n se ili estus estintaj senpatrujaj kaj se ili estus pensintaj, verkintaj en ia integrita [[Esperanto]] aŭ [[Volapuko]].&lt;ref&gt;Parolante pri Goethe, Dante kaj Chateaubriand&lt;/ref&gt; 
|aŭtoro =|verko = Dum gazetarkonferenco en 1962|origina teksto =}}

== Pri la aŭtoro ==

=== Henry Kissinger ===

{{Citaĵo
|teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)]]] Charles de Gaulle reagis kun propra al li [[kuraĝo]]. [[Francio]] permesos ke [[Germanio]] havu [[Milito|militan]] kaj [[Ekonomio|ekonomian]] povon kaj eĉ permesos ĝian superecon en tiuj sferoj, kaj ankaŭ subtenos [[Unuiĝo de Germanio|unuiĝon de Germanio]] interŝanĝe de [[agnosko]] de Francio fare de [[Bonno]] kiel politika [[gvidanto]] de [[Eŭropo]]. Tio estis malvarma kalkulo, ne granda [[pasio]]; Charles de Gaulle sendube mortis kun la [[sento]] de plenumita [[devo]], ĉar dum lia [[vivo]] Germanio ne unuiĝis.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = En la [[1960-aj jaroj]] dum periodo de la pleja akriĝo de liaj kontraŭdiroj kun [[Usono]], iĝis [[Modo|moda]] [[Akuzo|akuzi]] la francan prezidanton je [[megalomanio]]. Efektive [[problemo]], kiu staris antaŭ li, estis tute kontraŭa: kiel restarigi [[sento]]n de propra signifo ĉe la lando, [[Sufero|suferanta]] amaron de [[malvenko]] kaj senton de vundebleco… Kvankam formale [[Francio]] finis la [Duan] [[Dua mondmilito|mondmiliton]] kiel unu el la venkintoj, francaj gvidantoj tro bone sciis ke ĝi estis savita ĉefe per penoj de aliaj.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Interago de persona [[modesteco]] de usonaj [[gvidanto]]j kaj ilia [[Historio|historia]] [[orgojlo]] unuflanke kaj persona orgojlo de Charles de Gaulle kaj lia historia modesteco aliflanke iĝis difina faktoro en estiĝo de [[Psikologio|psikologia]] bariero inter Usono kaj Francio.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Charles de Gaulle deziris ke [[Bonno]] traktu [[Francio]]n kiel pli fidindan aliancanon ol [[Usono]] kaj poiomete anstataŭigus usonan gvidantecon per tiu franca.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri la periodo de Charles de Gaulle] [[Francio]] kapablis fuŝi [[Usono|usonajn]] planojn, sed ne estis sufiĉe forta por trudi tiujn proprajn.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Samtempe [[fiasko]] de [[komunismo]] kaj [[unuiĝo de Germanio]] nuligis plejparton de la [[ideo]]j de Charles de Gaulle. [[Skeptikeco|Skeptike]] traktinta ĉion krom internacia [[rolo]] de propra lando, Charles de Gaulle supertaksis eblecojn de [[Francio]] memstare regi iron de la [[Historio|historia]] procezo.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Sufiĉe interesa estas ke [[gvidanto]]j, unue komprenintaj eblecojn kiuj fontis el la [[Ĉinio|ĉino]]-[[Sovetunio|sovetia]] disiĝo, estis du “veteranoj de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]]” – [[Konrad Adenauer]] kaj Charles de Gaulle.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Referencoj}}
{{Projekto vizaĝoj}}
{{Havenda artikolo}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Gaulle, Charles}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Prezidantoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Francaj militistoj]]
[[Kategorio:Generaloj]]
[[Kategorio:Dua mondmilito]]
[[Kategorio:Francoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de novembro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 9-an de novembro]]</text>
      <sha1>6hlqsr50mrw709mi3e41627zwlty8ax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uzanto:RG72</title>
    <ns>2</ns>
    <id>2438</id>
    <revision>
      <id>52889</id>
      <parentid>52866</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Religio */</comment>
      <origin>52889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31105" sha1="lp2d8i5iwjotu06e5yrgsp8qindrrin" xml:space="preserve">{{User ru}}
{{user eo-4}}
&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
'''Miaj artikoloj''':

== Aŭtoroj ==
[[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]]

== Geografio ==
[[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]]

== Periodoj ==
* [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]]
* [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]]
* [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]]

== Ekstera politiko ==
* [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]]
* [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]]
* [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]]
* [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]],

== Ekonomio ==
[[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]]

== Milito ==
[[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]],  [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]]

== Nukleaj armiloj ==
[[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]]

== Etnoj kaj nacioj ==
[[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]]

== Psikologio ==
[[Neŭrozo]],  [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]]

== Filozofio ==
[[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]]

== Religio ==
[[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]], [[Kieva-Peĉjora monaĥejo]]

== Libroj ==
[[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]]

== Kulturo ==
[[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]]

== Revolucioj ==
[[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]]

== Lingvoj ==
[[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]]

== Araba-israela konflikto ==
[[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]]

== Temoj ==
[[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]],  [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]],  [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]]</text>
      <sha1>lp2d8i5iwjotu06e5yrgsp8qindrrin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52904</id>
      <parentid>52889</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Milito */</comment>
      <origin>52904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31120" sha1="ajw3xelogzfdsxcf9keej2zu7qa4sz5" xml:space="preserve">{{User ru}}
{{user eo-4}}
&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
'''Miaj artikoloj''':

== Aŭtoroj ==
[[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]]

== Geografio ==
[[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]]

== Periodoj ==
* [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]]
* [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]]
* [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]]

== Ekstera politiko ==
* [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]]
* [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]]
* [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]]
* [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]],

== Ekonomio ==
[[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]]

== Milito ==
[[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]],  [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]], [[Rekrutigo]]

== Nukleaj armiloj ==
[[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]]

== Etnoj kaj nacioj ==
[[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]]

== Psikologio ==
[[Neŭrozo]],  [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]]

== Filozofio ==
[[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]]

== Religio ==
[[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]], [[Kieva-Peĉjora monaĥejo]]

== Libroj ==
[[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]]

== Kulturo ==
[[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]]

== Revolucioj ==
[[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]]

== Lingvoj ==
[[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]]

== Araba-israela konflikto ==
[[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]]

== Temoj ==
[[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]],  [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]],  [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]]</text>
      <sha1>ajw3xelogzfdsxcf9keej2zu7qa4sz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52906</id>
      <parentid>52904</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Milito */</comment>
      <origin>52906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31131" sha1="lksntuwq9b832ebezu4c70yzkyk3mv9" xml:space="preserve">{{User ru}}
{{user eo-4}}
&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
'''Miaj artikoloj''':

== Aŭtoroj ==
[[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]]

== Geografio ==
[[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]]

== Periodoj ==
* [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]]
* [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]]
* [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]]

== Ekstera politiko ==
* [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]]
* [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]]
* [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]]
* [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]],

== Ekonomio ==
[[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]]

== Milito ==
[[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]],  [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]], [[Rekrutigo]], [[Ulano]]

== Nukleaj armiloj ==
[[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]]

== Etnoj kaj nacioj ==
[[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]]

== Psikologio ==
[[Neŭrozo]],  [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]]

== Filozofio ==
[[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]]

== Religio ==
[[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]], [[Kieva-Peĉjora monaĥejo]]

== Libroj ==
[[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]]

== Kulturo ==
[[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]]

== Revolucioj ==
[[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]]

== Lingvoj ==
[[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]]

== Araba-israela konflikto ==
[[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]]

== Temoj ==
[[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]],  [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]],  [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]]</text>
      <sha1>lksntuwq9b832ebezu4c70yzkyk3mv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52948</id>
      <parentid>52906</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31168" sha1="rn4vnxptp1qlp3up2x9x6w3gli9s48o" xml:space="preserve">{{User ru}}
{{user eo-4}}
&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
'''Miaj artikoloj''':

== Aŭtoroj ==
[[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]], [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]]

== Geografio ==
[[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]]

== Periodoj ==
* [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]]
* [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]]
* [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]]

== Ekstera politiko ==
* [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]]
* [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]]
* [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]]
* [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]],

== Ekonomio ==
[[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]]

== Milito ==
[[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]],  [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]], [[Rekrutigo]], [[Ulano]]

== Nukleaj armiloj ==
[[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]]

== Etnoj kaj nacioj ==
[[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]]

== Psikologio ==
[[Neŭrozo]],  [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]]

== Filozofio ==
[[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]]

== Religio ==
[[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]], [[Kieva-Peĉjora monaĥejo]]

== Libroj ==
[[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]]

== Kulturo ==
[[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]]

== Revolucioj ==
[[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]]

== Lingvoj ==
[[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]]

== Araba-israela konflikto ==
[[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]]

== Temoj ==
[[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]],  [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]],  [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]]</text>
      <sha1>rn4vnxptp1qlp3up2x9x6w3gli9s48o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52953</id>
      <parentid>52948</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31193" sha1="r660z4ko2f8dzpt2rroepfu20ff5s1o" xml:space="preserve">{{User ru}}
{{user eo-4}}
&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
'''Miaj artikoloj''':

== Aŭtoroj ==
[[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]], [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]]

== Geografio ==
[[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]]

== Periodoj ==
* [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]]
* [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]]
* [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]]

== Ekstera politiko ==
* [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]]
* [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]]
* [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]]
* [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]],

== Ekonomio ==
[[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]]

== Milito ==
[[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]],  [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]], [[Rekrutigo]], [[Ulano]]

== Nukleaj armiloj ==
[[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]]

== Etnoj kaj nacioj ==
[[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]]

== Psikologio ==
[[Neŭrozo]],  [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]]

== Filozofio ==
[[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]]

== Religio ==
[[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]], [[Kieva-Peĉjora monaĥejo]]

== Libroj ==
[[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]]

== Kulturo ==
[[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]]

== Revolucioj ==
[[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]]

== Lingvoj ==
[[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]]

== Araba-israela konflikto ==
[[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]]

== Temoj ==
[[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]],  [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]],  [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]], [[Framasonoj en Rusio]]</text>
      <sha1>r660z4ko2f8dzpt2rroepfu20ff5s1o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52963</id>
      <parentid>52953</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31231" sha1="mbamqqsub61bh3u04zoc6ih0j6kg3gf" xml:space="preserve">{{User ru}}
{{user eo-4}}
&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
'''Miaj artikoloj''':

== Aŭtoroj ==
[[Ippolit Zavaliŝin]], [[Grigorij Potanin]], [[Nikolao Ĉukmaldin]], [[Ivan Slovcov]], [[Pjotr Gorodcov]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Farman Salmanov]], [[Kornej Ĉukovskij]], [[Miĥail Saltikov-Ŝĉedrin]], [[Roger Bacon]], [[Marilyn Monroe]], [[Lincoln Steffens]], [[William Randolph Hearst]], [[Diogeno la Cinika]], [[Friedrich Schiller]], [[José Ortega y Gasset]], [[Marko Bruto]], [[Jean Baudrillard]], [[Saddam Hussein]], [[Zbigniew Brzeziński]], [[Deng Xiaoping]], [[Vladimir Putin]], [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]], [[Lewis Mumford]], [[Marshall McLuhan]] (99%), [[Curt Sachs]], [[Wyndham Lewis]], [[Nikita Ĥruŝĉov]], [[Ivano la Terura]], [[Aleksander Herzen]], [[Gerald Ford]], [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]], [[Michael Jackson]], [[Madonna]], [[Marcel Duchamp]], [[Ryszard Kapuściński]], [[Eric Hoffer]] (90%), [[Elias Canetti]], [[Aleksej Navalnij]], [[Apostolo Paŭlo]], [[Ernst Röhm]], [[Karl Radek]], [[Lev Trockij]], [[Johano Kalvino]], [[Ĥusejn ibn Ali]], [[Tamerlano]], [[Stendhal]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Madamo de Staël]], [[Oliver Cromwell]], [[Ernest Renan]], [[Andrej Movĉan]], [[Miĥail Gorbaĉov]], [[Miĥail Ĥodorkovskij]], [[Boris Nemcov]], [[Ramzan Kadirov]], [[Sergej Magnickij]], [[Boris Jelcin]], [[Gennadij Zjuganov]], [[Pjotr Stolipin]], [[Gustav Landauer]], [[Friedrich Engels]], [[Elton Mayo]], [[François-Noël Babeuf]], [[Alfred Adler]], [[Wilhelm Reich]], [[Jacob Burckhardt]], [[Thomas Szasz]], [[Joseph McCarthy]], [[Benjamin Rush]], [[Karl Menninger]], [[T. S. Eliot]], [[Joseph-Ignace Guillotin]], [[Napoleono la 3-a]], [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]], [[Woodrow Wilson]], [[Anthony Eden]], [[Anŭar al-Sadat]], [[Kiichi Miyazawa]], [[John Foster Dulles]], [[Klemens von Metternich]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]], [[Neville Chamberlain]], [[Edward Frederick Lindley Wood]], [[Andrej Gromiko]], [[Vjaĉeslav Molotov]], [[James Monroe]], [[Aristide Briand]], [[Ngô Đình Diệm]], [[Harold Macmillan]], [[Pierre Laval]], [[Joachim von Ribbentrop]], [[Lord Palmerston]], [[Aleksandr Gorĉakov]], [[Alfred von Schlieffen]], [[Helmuth von Moltke]], [[Nikolaj Obruĉev]], [[Dean Rusk]], [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]], [[Nikolao la 2-a (Rusio)]], [[Gerald Nye]], [[Walter Millis]], [[Eyre Crowe]], [[Pjotr Durnovo]], [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury]], [[Douglas MacArthur]], [[Georgij Ĉiĉerin]], [[H. Freeman Mattews]], [[Isaiah Berlin]], [[Joseph E. Davies]], [[Henry M. Jackson]], [[Gustav Stresemann]], [[George F. Kennan]], [[Walter Lippmann]], [[Gamal Abdel Naser]], [[Albert Wohlstetter]], [[Nikolaj Bulganin]], [[Christian Pineau]], [[Milovan Ĝilas]], [[Joseph Chamberlain]], [[Denis William Brogan]], [[Yvon Delbos]], [[F. E. Smith, la 1-a grafo de Birkenhead]], [[Theobald von Bethmann Hollweg]], [[Nikolaj Sazonov]], [[Hans von Seeckt]], [[Harold Nicolson]], [[Robert King Merton]], [[David Lloyd George]], [[Arthur James Balfour]], [[Kurt Riezler]], [[George Canning]], [[Wilhelm Lamormaini]], [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia imperio)]], [[Friedrich von Gentz]], [[Sergej Vitte]], [[Nancy Pelosi]], [[Slobodan Miloŝeviĉ]], [[Lee Teng-hui]], [[Augusto Pinochet]], [[Ehud Barak]], [[Anatolij Ĉubajs]], [[Samuel P. Huntington]], [[Lee Kuan Yew]], [[Muhammad Ali Jinnah]], [[Sirimavo Bandaranaike]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]], [[Yang Shangkun]], [[Carroll Quigley]], [[Muamar Kadafi]], [[Robert Roswell Palmer]], [[Christopher Dawson]], [[Fernand Braudel]], [[John Mearsheimer]], [[Lucian Pye]], [[Michael Dibdin]], [[Mahathir bin Mohamad]], [[Carlos Salinas de Gortari]], [[Sidney Mintz]], [[Ernesto Pérez Balladares]], [[Takeshi Umehara]], [[Georgij Arbatov]], [[Usama bin Laden]], [[Menaĥem Begin]], [[Anatolij Sobĉak]], [[Mahmud Ahmadineĵad]], [[Hans Morgenthau]], [[John McCain]], [[James Baker]], [[Eduard Ŝevardnadze]], [[Nicolae Ceaușescu]], [[Brent Scowcroft]], [[David Ignatius]], [[Viktor Janukoviĉ]], [[Condoleezza Rice]], [[Francis Fukuyama]], [[Ariel Ŝaron]], [[Hu Jintao]], [[Dick Cheney]], [[Madeleine Albright]], [[Jimmy Carter]], [[Cyrus Vance]], [[Robert Strausz-Hupé]], [[Wojciech Jaruzelski]], [[Georgij Ŝaĥnazarov]], [[Owen Harris]], [[Chiang Ching-kuo]], [[Pol Pot]], [[Charles Gati]], [[Justin Vaïsse]], [[Mark Kramer (politikologo)]], [[David Rothkopf]], [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]], [[Robert A. Pastor]], [[William B. Quandt]], [[Robert E. Hunter]], [[Patrick Vaughan]], [[Marin Strmecki]], [[James Mann (verkisto)]], [[Adam Garfinkle]], [[Stephen Szabo]], [[Hamilton Fish Armstrong]], [[David Rockefeller]], [[Michael Dukakis]], [[Hamilton Jordan]], [[Alfred Rosenberg]], [[Friedrich Hebbel]], [[Carl Ludwig Schleich]], [[Gordon Allport]], [[James Henry Breasted]], [[Franz Alexander]], [[Carl von Clausewitz]], [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]], [[Maŭrico de Saksio]], [[Nikolaj Ogarkov]], [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]], [[Andrej Kokoŝin]], [[Jacques Sternberg]], [[Vance Packard]], [[Wilhelm Stapel]], [[Jacques Lacan]], [[David Simon]], [[Thomas De Quincey]], [[Steven Weinberg]], [[Jean-Pierre Dupuy]], [[Fjodor Rostopĉin]], [[Viktor Pinĉuk]], [[Robert Fico]], [[Abbé Pierre]], [[Ernst Bloch]], [[Majstro Eckhart]], [[Vasilij Semjonoviĉ Pankratov]], [[Grigorij Rasputin]], [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]], [[Klavdija Bitner]], [[Pierre Gilliard]], [[Jegor Ligaĉov]], [[Viktor Griŝin]], [[Nikolaj Riĵkov]], [[Miĥail Solomencev]], [[Viktor Ĉebrikov]], [[Vladimir Dolgiĥ]], [[Anatolij Lukjanov]], [[Dmitrij Jazov]], [[Vladimir Ŝĉerbickij]], [[Hejdar Alijev]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Jakovlev]], [[Petro la 3-a (Rusio)]], [[Katerina la 2-a (Rusio)]], [[Vissarion Belinskij]], [[Timofej Granovskij]], [[Nikolao la 1-a (Rusio)]], [[Pavel Pestel]], [[Astolphe de Custine]], [[Ernst Johann von Biron]], [[Karl Brjulov]], [[Giuseppe Mazzini]], [[Vladimir Ĵirinovskij]], [[Viktor Ĉernomirdin]], [[Aleksandr Korĵakov]], [[Jegor Gajdar]], [[Grigorij Javlinskij]], [[Aleksandr Lebed]], [[Jurij Luĵkov]], [[Eduard Rossel]], [[Nikita Miĥalkov]], [[Aleksandr Proĥanov]], [[Miĥail Znamenskij]], [[Ivan Jakuŝkin]], [[Matvej Muravjov-Apostol]], [[Jevgenij Obolenskij]], [[Ivan Puŝĉin]], [[Pjotr Svistunov]], [[Jermak Timofejeviĉ]], [[Vladimir Tolstoj]], [[Aleksej Arakĉejev]], [[Aleksandr Jakuboviĉ]], [[Aleksandra Muravjova]], [[Ivan Paskeviĉ]], [[Ivan Nikolajeviĉ Tolstoj]], [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]], [[Aleksandr Kerenskij]], [[Pavel Miljukov]], [[Aleksandr Guĉkov]], [[Georgij Lvov]], [[Nikolaj Vissarionoviĉ Nekrasov]], [[Ivan Godnev]], [[Aleksandr Manujlov]], [[Vladimir Nikolajeviĉ Lvov]], [[Fjodor Rodiĉev]], [[Andrej Ŝingarjov]], [[Sergej Turbin]], [[Aleksandro Alabjev]], [[Aleksandr Radiŝĉev]], [[Vasilij Ŝulgin]], [[Nikolaj Nikolajeviĉ Suĥanov]], [[Miĥail Lomonosov]], [[Aleksandr Sumarokov]], [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]], [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]

== Geografio ==
[[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Irbito]], [[Tobolsko]], [[Niĵnevartovsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]], [[Megiono]], [[Omsko]], [[Turo (rivero, Siberio)]], [[Tjumena provinco]], [[Okcidenta Siberio]], [[Svislando]], [[Romio]], [[Meksiko]], [[Eŭropo]], [[Irako]], [[Sudameriko]], [[Centra Ameriko]], [[Hispanio]], [[Ĉinio]], [[Sovetunio]], [[Pakistano]], [[Afganio]], [[Ukrainio]], [[Eŭrazio]], [[Pollando]], [[Irano]], [[Proksima Oriento]], [[Japanio]], [[Fora Oriento]], [[Centra Azio]], [[Azio]], [[Turkio]], [[Kartvelio]], [[Armenio]], [[Eŭropa Unio]], [[Uzbekio]], [[Azerbajĝano]], [[Palestino]], [[Sud-Koreio]], [[Nord-Koreio]], [[Koreio]], [[Singapuro]], [[Tajvano]], [[Orienta Azio]], [[Italio]], [[Brita imperio]], [[Belorusio]], [[Hinda oceano]], [[Kazaĥio]], [[Kaspia maro]], [[Korea milito]], [[Anglio]], [[Okcidenta Eŭropo]], [[Centra Eŭropo]], [[Orienta Eŭropo]], [[Subevoluintaj landoj]], [[Suda Usono]], [[Norda Usono]], [[Nederlando]], [[Asirio]], [[Alpoj]], [[Skota Altlando]], [[Krimeo]], [[Argentino]], [[Kaŭkazio]], [[Ĉeĉenio]], [[Vajmara respubliko]], [[Nazia Germanio]], [[Ameriko]], [[Okcidenta Germanio]], [[Masaĉuseco]], [[Jalutorovsko]], [[Germana Demokratia Respubliko]], [[Laoso]], [[Sankta Romia imperio]], [[Sud-Vjetnamio]], [[Nord-Vjetnamio]], [[Ĉeĥoslovakio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Atlantiko]], [[Manika markolo]], [[Prusio]], [[Balkanio]], [[Hindoĉinio]], [[Sud-Orienta Azio]], [[Nord-Orienta Azio]], [[Dardaneloj]], [[Alzaco-Loreno]], [[Saĥaleno]], [[Kurilaj insuloj]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Rejna provinco]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Supra Silezio]], [[Pola koridoro]], [[Germana Federacio]], [[Orienta Rumelio]], [[Sueza kanalo]], [[Manĉurio]], [[Rumanio]], [[Jugoslavio]], [[Vaŝingtono]], [[Okcidenta Usono]], [[Nord-Okcidenta Usono]], [[Malajzio]], [[Okcidenta Berlino]], [[Pacifiko]], [[Vjetnamio]], [[Kamboĝo]], [[Germana Regno]], [[Silicia Valo]], [[Wall Street]], [[Estonio]], [[Bosnio]], [[Kosovo]], [[Granda Albanio]], [[Somalio]], [[Persa golfo]], [[Sauda Arabio]], [[Niĝerio]], [[Indonezio]], [[Aŭstralio]], [[Francio]], [[Nord-Makedonio]], [[Latinameriko]], [[Respubliko Serba Krajna]], [[Subsahara Afriko]], [[Nord-Afriko]], [[Tajlando]], [[Haitio]], [[Libano]], [[Sirio]], [[Egiptio]], [[Sektoro Gazao]], [[Filipinoj]], [[Havajo]], [[Panama kanalo]], [[Pola Popola Respubliko]], [[Tomsko]], [[Jenisejo]], [[Krasnojarsko]], [[Kazano]], [[Velikij Novgorod]], [[Petrozavodsko]], [[Novgoroda gubernio]], [[Kieva Regno]], [[Konstantinopolo]], [[Nadimo]], [[Kurgano (urbo)]], [[Baltio]], [[Buĥaro]], [[Jekaterinburgo]], [[Tobolska gubernio]], [[Tugulimo]], [[Uspenka (Tjumena distrikto)]], [[Bogandinskoje]], [[Kijovo]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Juĵno-Pletnjovo]], [[Kurska gubernio]], [[Iŝima distrikto (1782-1923)]], [[Tobolo]], [[Iŝimo (rivero)]], [[Provinco de Siberiaj Kirgizoj]], [[Kujbiŝev]], [[Baraba stepo]], [[Jeniseja gubernio]], [[Bogotolo]], [[Aĉinsko]], [[Bajkalo]], [[Usolje-Sibirskoje]], [[Valdajo]]

== Periodoj ==
* [[Jarcento]], [[6-a jarcento]], [[16-a jarcento]], [[17-a jarcento]], [[18-a jarcento]], [[19-a jarcento]], [[20-a jarcento]], [[21-a jarcento]]
* [[1880-aj jaroj]], [[1890-aj jaroj]]
* [[1910-aj jaroj]], [[1920-aj jaroj]], [[1930-aj jaroj]], [[1950-aj jaroj]], [[1960-aj jaroj]], [[1970-aj jaroj]], [[1980-aj jaroj]], [[1990-aj jaroj]]

== Ekstera politiko ==
* [[Internaciaj rilatoj]], [[Ekstera politiko]], [[Internacia politiko]], [[Geopolitiko]]
* [[Rilatoj de Ĉinio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]], [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Rusio]], [[Rilatoj de Rusio kaj Usono]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Sovetunio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Japanio]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Usono]], [[Rilatoj de Barato kaj Ĉinio]], [[Rilatoj de Barato kaj Pakistano]], [[Rilatoj de Barato kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj Usono]], [[Rilatoj de Japanio kaj kaj Koreio]], [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono]], [[Rilatoj de Azio kaj Usono]], [[Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio]], [[Rilatoj de Ĉinio kaj Nord-Koreio]], [[Rilatoj de Pakistano kaj Usono]], [[Rilatoj de Israelo kaj Usono]], [[Rilatoj de Irano kaj Israelo]], [[Rilatoj de Ukrainio kaj NATO]], [[Rilatoj de Sirio kaj Usono]], [[Rilatoj de Eŭropo kaj Rusio]], [[Rilatoj de Britio kaj Usono]], [[Rilatoj de Irako kaj Usono]], [[Rilatoj de Pollando kaj Rusio]]
* [[Ekstera politiko de Usono]], [[Ekstera politiko de Ĉinio]], [[Ekstera politiko de Rusio]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Ekstera politiko de Japanio]], [[Ekstera politiko de Germanio]]
* [[McMahon-linio]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Truman-doktrino]], [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]], [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano]], [[Pactraktatoj de Camp David]], [[Vastigo de NATO]], [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono]], [[Orienta Bloko]], [[Grupo de la Ok]], [[Membriĝo de Ukrainio en Eŭropa Unio]], [[Pintokunveno en Malto]], [[Triflanka Komisiono]], [[Realismo (internaciaj rilatoj)]], [[Politiko de malstreĉigo]], [[Paca kunekzistado]], [[Intertraktoj pri limigo de strategiaj armiloj]], [[Grupo de la Sep]], [[Varsovia pakto]], [[Carter-doktrino]], [[Realpolitiko]], [[Kolektiva sekureco]], [[Unuigo de Germanio]], [[Unuiĝintaj Nacioj]], [[Povekvilibro]], [[Memdeterminado]], [[Viena kongreso]], [[Jalta konferenco]], [[Potsdama konferenco]], [[Doktrino de Monroe]], [[Izolismo]], [[Ekspansiismo]], [[Evidenta destino]], [[Kuba misila krizo]], [[NATO]], [[Versajla traktato]],

== Ekonomio ==
[[Financo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Fervojo]], [[Internacia Mona Fonduso]], [[Monda Banko]], [[Financa krizo de 2008]], [[Ekonomio]], [[Infrastrukturo]], [[Produktado]], [[Superbazaro]], [[Aĉetcentro]], [[Transporto]], [[Usona dolaro]], [[Eŭro]], [[Inflacio]], [[Valuto]], [[Industrio]], [[Baza enspezo]], [[Merkato]], [[Ekonomiaj sankcioj]], [[Akcia kompanio]], [[Planita ekonomio]], [[Ekonomio de Japanio]], [[Ekonomio de Usono]], [[Merkata ekonomio]], [[Turismo]], [[Reklamo]], [[Granda Depresio]], [[Varomarko]], [[Produktadrimedoj]], [[Produktiveco]], [[Rento]], [[Aĉetado]], [[Ekfirmao]], [[Nordamerika Liberkomerca Interkonsento]], [[Buŝehra atomstacio]], [[Ekonomio de Ĉinio]], [[Ekonomio de Rusio]], [[Financa krizo en Rusio (1998)]], [[Ŝtata kapitalismo]], [[Privata posedo]], [[Politika ekonomiko]], [[Produktivaj fortoj]], [[AvtoVAZ]], [[Fabriko]], [[Salproduktado]]

== Milito ==
[[Nuklea milito]], [[Hispana Enlanda milito]], [[Golfa milito]],  [[Afgana milito (1979-1989)]], [[Milito en Afganio (2001-2021)]], [[Dua mondmilito]], [[Malvarma milito]], [[Milito kontraŭ terorismo]], [[Unua mondmilito]], [[Totala milito]], [[Napoleonaj militoj]], [[Usona Enlanda milito]], [[Vjetnama milito]], [[Franca-Prusa milito]], [[Donbasa milito]], [[Milito de Jom Kippur]], [[Rusa-japana milito]], [[Dua itala-etiopa milito]], [[Krimea milito]], [[Rusa-turka milito (1877-1878)]], [[Tria mondmilito]], [[Kosova milito]], [[Tridekjara milito]], [[Bosnia milito]], [[Bombado de Jugoslavio fare de NATO]], [[Kroata milito]], [[Invado de Irako al Kuvajto]], [[Libana milito de 1982]], [[Libana enlanda milito]], [[Irana-iraka milito]], [[Barata-pakistana milito de 1965]], [[Invado al Ĉeĥoslovakio (1968)]], [[Unua milito en Ĉeĉenio]], [[Sestaga milito]], [[Kamboĝa-Vjetnama milito]], [[Ogadena milito]], [[Bombado de Irako en 1998]], [[Tet-ofensivo]], [[Liberiga Armeo de Kosovo]], [[Militarismo]], [[Naziaj koncentrejoj]], [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]], [[Mongola invado al Rusio]], [[Patriota Milito de 1812]], [[Januara ribelo]], [[Armitaj Fortoj de Rusio]], [[Milito de la Sesa Koalicio]], [[Venkotago]], [[Dua milito en Ĉeĉenio]], [[Militsetlejoj]], [[Rekrutigo]], [[Ulano]]

== Nukleaj armiloj ==
[[Nuklea armilo]], [[Atombombo]], [[Amasdetrua armilo]], [[Nuklea milito]], [[Nuklearmila konkuro]], [[Nuklea programo de Nord-Koreio]], [[Nuklea programo de Pakistano]], [[Nuklea programo de Barato]], [[Nuklea testo]], [[Nuklea programo de Sud-Afriko]], [[Nuklea programo de Irano]], [[Usona kontraŭmisila defendo en Centra kaj Orienta Eŭropo]], [[Programo de Nunn — Lugar]], [[Nuklea programo de Israelo]], [[Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj]], [[Nuklea armilaro de Usono]]

== Etnoj kaj nacioj ==
[[Ĥoĥol]], [[Judoj]], [[Hispanoj]], [[Rusoj]], [[Italoj]], [[Japanoj]], [[Araboj]], [[Armenoj]], [[Grekoj]], [[Azeroj]], [[Ĝermanoj]], [[Germanoj]], [[Slavoj]], [[Puebloj]], [[Albanoj]], [[Sudetaj germanoj]], [[Araba mondo]], [[Francoj]], [[Nederlandanoj]], [[Angloj]], [[Svisoj]], [[Arandoj]], [[Indianoj]], [[Ĉinoj]], [[Transmaraj ĉinoj]], [[Usonaj judoj]], [[Usonaj poloj]], [[Tataroj]], [[Marioj]], [[Udmurtoj]], [[Ĉuvaŝoj]], [[Komioj]], [[Rusiaj germanoj]], [[Latvoj]], [[Estonoj]], [[Baltaj germanoj]], [[Kaŭkaziaj germanoj]], [[Judoj en Uralo]], [[Siberianoj]], [[Mordvoj]], [[Ukrainoj en Siberio]], [[Judoj en Siberio]], [[Siberiaj tataroj]], [[Burjatoj]]

== Psikologio ==
[[Neŭrozo]],  [[Psikologio]], [[Psikopatologio]], [[Nekonscio]], [[Arketipo]], [[Psiko]], [[Komplekso (psikologio)]], [[Trikstero]], [[Neŭrastenio]], [[Psikoterapio]], [[Ekstravertiteco — introvertiteco]], [[Histerio]], [[Komforto]], [[Anksio]], [[Memkonscio]], [[Fatala virino]], [[Narcisismo]], [[Individuismo]], [[Nostalgio]], [[Ekstazo]], [[Fetiĉismo]], [[Paranojo]], [[Skizofrenio]], [[Malkontento]], [[Entuziasmo]], [[Sinofero]], [[Melankolio]], [[Indiferenteco]], [[Psikanalizo]], [[Ekzaltiĝo]], [[Fremdiĝo]], [[Konformismo]], [[Mensa sano]], [[Eŭforio]], [[Masoĥismo]], [[Sadismo]], [[Piromanio]], [[Psikiatria hospitalo]], [[Nekonformismo]], [[Obsedo]], [[Halucino]], [[Paralizo]], [[Megalomanio]], [[Apatio]], [[Psikiatrio]], [[Ŝoko]], [[Virineco]], [[Vireco]], [[Paniko]], [[Kolektivismo]], [[Elreviĝo]], [[Kulposento]], [[Dresado]], [[Simulado]], [[Estimo]] (90%), [[Nobleco]], [[Fascino]], [[Malrespekto]], [[Malamikeco]], [[Obstino]], [[Plezuro]] (90%), [[Agreso]], [[Dominado]], [[Rolo]], [[Subkonscio]], [[Personeco]], [[Indigno]], [[Logoterapio]], [[Identigo (psikologio)]], [[Mortoinstinkto]], [[Anusa karaktero]], [[Seksa ekscitiĝo]], [[Puremo]], [[Supermio]], [[Sonĝointerpretado]], [[Infana psikologio]], [[Emocia kontaĝo]], [[Frua infanaĝo]], [[Repuŝado (psikologio)]], [[Afekcio]], [[Rezistado (psikologio)]], [[Cenzuro (psikanalizo)]], [[Traŭmato (psikologio)]], [[Seksa bremsado]], [[Religia ekscitiĝo]], [[Sekslogo]], [[Depresio]], [[Anksia neŭrozo]], [[Neŭrozo de senlaborulo]], [[Obseda-kompulsia malsano]], [[Kastrotimo]]

== Filozofio ==
[[Simbolo]], [[Realo]], [[Mito]], [[Idealismo]], [[Sentimentaleco]], [[Maljusteco]], [[Senso]], [[Teozofio]], [[Spiritismo]], [[Signifo]], [[Utopio]] (99%), [[Racio]] (99%), [[Raciismo]], [[Simulakro]], [[Ekzistado]], [[Destino]], [[Relativismo]], [[Empiriismo]], [[Pozitivismo]], [[Skeptikismo]], [[Vivosenco]], [[Eroto (filozofio)]], [[Majstro Eckhart]], [[Okcidentemo]]

== Religio ==
[[Kristnasko]], [[Maria (patrino de Jesuo)]], [[Iziso]], [[Islama fundamentismo]], [[Islama mondo]], [[Islamismo]], [[Ikono]], [[Ortodoksismo]], [[Ikonoklasmo]], [[Ŝijaismo]], [[Eliro (historia evento)]], [[Katolika Eklezio]], [[Prapeko]], [[Malnova Testamento]], [[Pilgrimado]], [[Lasta Juĝo]], [[Ĝihado]], [[Nekredanto]], [[Reformacio]], [[Protestantismo]], [[Ĉasado de sorĉistinoj]], [[Eva]], [[Komunio]], [[Postmorto]], [[Transa mondo]], [[Horoskopo]], [[Fundamentismo]], [[Senmorteco]], [[Monaĥejo]], [[Ordeno (religio)]], [[Mesiismo]], [[Mesio]], [[Idolismo]], [[Idolo]], [[Promesita Lando]], [[Aŝuro]], [[Ĉiela Regno]], [[Resurekto]], [[Resurekto de Jesuo]], [[Rito]], [[Propeka kapro]], [[Herezo]], [[Magio]], [[Totemo]], [[Kontraŭreformacio]], [[Ŝamano]], [[Konfuceismo]], [[Monoteismo]], [[Dio Patro]], [[Inkvizicio]], [[Islama renaskiĝo]], [[Islama Frataro]], [[Krucifikso]], [[Religia maltoleremo]], [[Cirkumcido]], [[Totemismo]], [[Levido]], [[Javeo]], [[Heksateŭko]], [[Interligo (Biblio)]], [[Evangelio]], [[Alaho]], [[Sankteco]], [[Politeismo]], [[Atono]], [[Reenkarniĝo]], [[Senpeka koncipo de Jesuo]], [[Asketismo]], [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], [[Katedralo de Kristo Savinto]], [[Luteranismo en Rusio]], [[Kieva-Peĉjora monaĥejo]]

== Libroj ==
[[La granda ŝaktabulo]], [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]], [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]], [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]], [[La ribelo de la amasoj]], [[Unuetaĝa Usono]], [[Kontraŭstaro inter Civilizacioj]], [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]], [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]], [[Konfeso pri difinita temo]], [[Provincano]], [[Rusio kaj la mondo. Nova epoko. 12 jaroj, kiuj povos ŝanĝi ĉion]], [[Amasa psikologio de faŝismo]], [[La doktoro kaj la animo]], [[Sonĝointerpretado (Freud)]], [[Estonteco de unu iluzio]], [[Malkontenteco pri la kulturo]], [[La homo Moseo kaj la monoteisma religio]], [[Kial milito?]], [[Makbeto]], [[La anatomio de homa detruemo]], [[Fuĝo for de libereco]], [[La socio de konsumado]], [[Simulakroj kaj simulaĵoj]], [[En la ombro de la silentema plejmulto]], [[La travidebleco de malbono]], [[La Golfa milito ne okazis]], [[La agonio de povo]], [[La fatalaj strategioj]], [[La sistemo de aĵoj]], [[Kontribuo al kritiko de la politika ekonomiko de signo]], [[La jaro de revado danĝera]], [[La plago de fantazioj]], [[Ekonomiaj kaj filozofiaj manuskriptoj je 1844]], [[Kontribuo al kritiko de politika ekonomiko]], [[Kritiko de la Hegela Jurfilozofio]], [[La Kapitalo]], [[Artikoloj de Aleksander Herzen]], [[Lekcioj kaj paroladoj de Erich Fromm]], [[Koncepto de la homo ĉe Karolo Markso]], [[El Siberio]], [[Leteroj de Anton Ĉeĥov]], [[Kaŝĉej-ĉeno]], [[Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio]], [[Pensoj pri la Februara revolucio]], [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]]

== Kulturo ==
[[Holivudo]], [[Filmo]], [[Renesanco]], [[Kino]], [[Televido]], [[Radio]], [[Bildliteraturo]], [[Klaŭno]], [[Akrobato]], [[Striptizo]], [[Kubismo]], [[Amaskomunikilo]], [[Propagando]], [[Pentrado]], [[Ludo]], [[Ĵazo]], [[Humpty Dumpty]], [[Disneyland]], [[Modo]], [[Ceremonio]], [[Estetiko]], [[Superrealismo]], [[Poparto]], [[Centro Georges Pompidou]], [[Kiĉo]], [[Dadaismo]], [[Maskerado]], [[Papiruso]], [[Alfabeto]], [[Litero]], [[Skulptaĵo]], [[Dirigento]], [[Televidserio]], [[Orkestro]], [[Ĥoro]], [[Multkulturismo]], [[Universalismo]], [[Ĉina civilizacio]], [[Kultura imperiismo]], [[Dramo]], [[Rusa literaturo]], [[Jarmilo de Rusio]], [[Forkapto de la fianĉino]], [[Rusa kuirarto]]

== Revolucioj ==
[[Kontraŭrevolucio]], [[Oktobra revolucio]], [[Franca revolucio de 1789]], [[Rusia revolucio de 1905]], [[Hungara revolucio de 1956]], [[Seksa revolucio]], [[Usona revolucio]], [[Irana revolucio]], [[Franca revolucio de 1848]], [[Decembristoj en Jalutorovsko]], [[Decembristoj en Tobolsko]], [[Februara revolucio]], [[Abdiko de Nikolao la 2-a]], [[Abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ]]

== Lingvoj ==
[[Araba lingvo]], [[Ĉina lingvo]], [[Plurlingveco]], [[Sakraĵo]], [[Siberia parolmaniero]], [[Lingvolernado]]

== Araba-israela konflikto ==
[[Araba-israela konflikto]], [[Organizaĵo por Liberigo de Palestino]], [[Intifado]], [[Hamaso]], [[Fataho]], [[Sueza krizo]], [[Interkonsentoj de Oslo]], [[Madrida konferenco (1991)]], [[Sestaga milito]], [[Milito de Jom Kippur]]

== Temoj ==
[[Ekologio]], [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]], [[Komunista Partio de Sovetunio]],  [[Nafto]], [[Geologio]], [[Burokratio]], [[Vodko]], [[Fotografio]], [[Oriento]], [[Okcidenta civilizo]], [[Problemo]], [[Plenkreskulo]], [[Pedagogio]], [[Katastrofo]], [[Epidemio]], [[Bolŝevismo]], [[Junulino]], [[Prahistorio]], [[Poeto]], [[Kolektivo]], [[Alkoholismo]], [[Sinmortigo]], [[Ora epoko]], [[Aristokratio]], [[Plebo]], [[Absolutismo]], [[Urboŝtato]], [[Arkeologio]], [[Tekniko]],  [[Burĝo]], [[Demagogio]], [[Liberalismo]], [[Marksismo]], [[Politika dekstro]], [[Politika maldekstro]], [[Publika opinio]], [[Intelektulo]], [[Aŭto]], [[Informo]], [[Tutmondiĝo]], [[Diskriminacio]], [[Teroro]], [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001]], [[Disfalo de Sovetunio]], [[Konsumismo]], [[Talibano]], [[Socia malegaleco]], [[Amasa kulturo]], [[Kontraŭusonismo]], [[Al-Kaido]], [[Studento]], [[Usona Kongreso]], [[Haveno]], [[Elito]], [[Traktato]], [[Valso]], [[Elektro]], [[Komunikado]] (99%), [[Skribo]] (99%), [[Parolo]] (99%), [[Telefono]] (99%), [[Aviado]], [[Telegrafo]], [[Presado]], [[Novaĵo]], [[Specialisto]], [[Tuŝo]], [[Mesaĝo]], [[Letero]], [[Nudeco]], [[Tribo]], [[Aŭtomatigo]], [[Feŭdismo]], [[Eldonado]], [[Vidado]] (99%), [[Aŭdo]] (99%), [[Stomatologio]], [[Nerva sistemo]], [[Amuzo]], [[Vojo]], [[Poŝto]], [[Redaktoro]], [[Tajpilo]], [[Sekretario]], [[Korpo]], [[Nomado]], [[Slumo]], [[Sago]], [[Kamparo]], [[Narciso]], [[Mezepoko]], [[Migrado]], [[Maŝino]], [[Centralizismo]], [[Biciklo]], [[Fusilo]], [[Perspektivo]], [[Bordelo]], [[Vokvirino]], [[Raso]], [[Invento]], [[Ideologio]], [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj]], [[Slavofilismo]], [[Ostaĝo]], [[Subjekto]], [[Teritorio]], [[Evento]], [[Pornografio]], [[Manipulado de la amasoj]], [[Sekseco]], [[Atenco]], [[Vetludo]], [[Nuklea centralo]], [[Majo de 1968 (Francio)]], [[Klonado]], [[Implozio]], [[Ofero]] (90%), [[Socia sekso]] (90%), [[Konsumado]], [[Handikapo]], [[Respondeco]] (90%), [[Ĉantaĝo]], [[Snobo]], [[Orgio]], [[Aĵo]], [[Masko]], [[Naziismo]], [[Doktrino]] (90%), [[Radikalismo]], [[Kariero]], [[Ribelo]] (90%), [[Elmigrado]], [[Cionismo]], [[Totalismo]], [[Reformo]], [[Reakcio (politiko)]], [[Ŝovinismo]], [[Geto]], [[Koloniismo]], [[Ŝtatoficisto]], [[Konkurenco]], [[Linĉado]], [[Superecismo]], [[Ekzilo]], [[Impotenteco]], [[Soldato]] (90%), [[Uniformo]], [[Stalinismo]], [[Tajpinga ribelo]], [[Misiismo]], [[Modernigo]], [[Malnova reĝimo]], [[Klerismo]], [[Organizaĵo]], [[Ĥaoso]], [[Eksterlandano]], [[Grego]], [[Detruado]], [[Distanco]], [[Fajro]] (90%), [[Arbaro]] (90%), [[Maro]] (90%), [[Ŝtonumado]], [[Kondamno]], [[Bruligado sur ŝtiparo]], [[Postvivado]], [[Predo]], [[Fuĝo]], [[Incendio]], [[Danĝero]], [[Minaco]], [[Ekzekuto]], [[Ekzekutisto]], [[Genuado]], [[Ŝipestro]], [[Digo]], [[Venĝo]], [[Murdo]], [[Ekskremento]], [[Mortinto]] (90%), [[Malrapideco]], [[Kaŭrado]], [[Sidado]], [[Starado]], [[Kuŝado]], [[Piramido]], [[Insekto]], [[Aresto]], [[Faŭko]], [[Malpermeso]] (90%), [[Triumfo]], [[Procesio]], [[Kreskado]], [[Ĥako]], [[Areno]], [[Montogrimpado]], [[Matadoro]], [[Fingro]] (90%), [[Lanco]], [[Metalo]], [[Slogano]], [[Oratoro]], [[Rajdado]], [[Deputito]], [[Voĉdono]], [[Jura imuneco]], [[Piedsigno]], [[Atako]] (90%), [[Bebo]], [[Entombigo]], [[Klano]], [[Sekalo]], [[Batalkampo]], [[Batalo]] (90%), [[Krio]] (90%), [[Posteulo]], [[Praulo]], [[Tombejo]], [[Kortego]], [[Pridemandado]], [[Demando]], [[Ponardo]], [[Parlamento]], [[Kasto]], [[Socia klaso]], [[Konspiro]], [[Bacilo]], [[Mikrobo]], [[Spermo]], [[Limo]] (90%), [[Ekbruligo]], [[Manifestacio]], [[Striko]], [[Formikejo]], [[Krucumado]], [[Terapio]], [[Paŝtisto]], [[Konskripcio]], [[Seĝo]], [[Indiĝeno]], [[Fortikaĵo]], [[Trupo]], [[Gardisto]], [[Ujo]], [[Argilo]], [[Sceptro]], [[Heroo]], [[Unueca Rusio]], [[Koloraj revolucioj]], [[Geja Fiero]], [[Cenzuro]], [[Rusofobio]], [[Islama Ŝtato]], [[Volontulo]], [[Bonfarado]], [[Enmigrado]], [[Rifuĝinto]], [[Kultura asimilado]], [[Jabloko]], [[Homofobio]], [[Monumento]], [[Pussy Riot]], [[Identeco]], [[Incesto]], [[Universala voĉdonrajto]], [[Roboto]], [[Erotiko]], [[Konversacio]], [[Kreado]], [[Patriarkeco]], [[Matriarkeco]], [[Meza klaso]], [[Interŝanĝo]], [[Laceco]], [[Aŭtoritatismo]], [[Judo-kristana paradigmo]], [[Administranto]], [[Floro]] (pli ol 50%), [[Prestiĝo]], [[Nuntempa arto]], [[Administrado]], [[Realismo]], [[Manifesto de la Komunista Partio]], [[Malkonfido]], [[Kontraŭfaŝismo]], [[Monopolo]] (90%), [[Socia adaptiĝo]], [[Stimulo]], [[Senhelpeco]], [[Luteranismo]], [[Munkena interkonsento]], [[Energio]], [[Moderna epoko]], [[Malcentralizado]], [[Feliĉa fino]], [[Mickey Mouse]], [[Pejzaĝo]], [[Anuso]], [[Demenco]], [[Malliberigo]], [[Kanibalo]], [[Senkulpeco]], [[Fumado]], [[Lojaleco]], [[Dreyfus-skandalo]], [[Droga dependeco]], [[Damaĝo]], [[Ligo de Nacioj]], [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]], [[Berlina muro]], [[Nacia intereso]], [[Gerilo]], [[Intertraktoj]], [[Pakto Ribbentrop-Molotov]], [[Intermilita periodo]], [[Traktato de Rapallo (1922)]], [[Traktatoj de Lokarno]], [[Aŭgusta puĉo]], [[Imperiestro]], [[Disigo de povoj]], [[Berlina krizo (1961)]], [[Sankta Alianco]], [[Mein Kampf]], [[Anschluss]], [[Wilsonismo]], [[Sociala asekuro]], [[Habsburgoj]], [[Mobilizado]], [[Perestrojko]], [[Glasnost]], [[Partnereco por paco]], [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]], [[Titoismo]], [[Germana naciismo]], [[Dispartigoj de Pollando-Litovio]], [[Reparacio]], [[Antikominterna pakto]], [[Unua maroka krizo]], [[Triopa Entento]], [[Neŭtraleco]], [[Superpotenco]], [[Mararmeo]], [[Maginot-linio]], [[Fekundindico]], [[Traktato de Brest-Litovsk]], [[Publikaj rilatoj]], [[Pariza paca konferenco]], [[Okupado de baltaj landoj]], [[Strategio]], [[Araba naciismo]], [[Domino-teorio]], [[Eŭropa koncerto]], [[Orienta Demando]], [[Curzon-linio]], [[Spionservo]], [[Iredentismo]], [[Taktiko]], [[Novkonservativismo]], [[Konfrontiĝo]], [[Jingoismo]], [[Konservisma Partio (Britio)]], [[Whigs]], [[Malarmado]], [[Kontraŭkomunismo]], [[Alianco]], [[Prezidanto de Usono]], [[Berlina kongreso]], [[Poliomjelito]], [[Amendo de Jackson–Vanik]], [[Lobiado]], [[Monda registaro]], [[Politiko de detenado]], [[Misilo]], [[Usona Departemento de Ŝtato]], [[Hallstein-doktrino]], [[Pakto Briand-Kellogg]], [[Tutgermanismo]], [[Germanigo]], [[Sinplenumanta profetaĵo]], [[Vestfalia paco]], [[Suvereneco]], [[Interna politiko]], [[Reciproke garantiita neniigo]], [[Strategia Defenda Iniciato]], [[Interkonsento de Rambouillet]], [[Reunuiĝo de Koreio]], [[Kanajla ŝtato]], [[Kontraŭmisila defendo]], [[Rasapartigo]], [[Kompromiso]], [[Jackson-demokratio]], [[Protestoj sur placo Tian An Men]], [[Oligarĥio]], [[Malalta klaso]], [[Internacia juro]], [[Etna purigado]], [[Okcidentigo]], [[Nacia ŝtato]], [[Liberala demokratio]], [[Indiĝenigo]], [[Genocido]], [[Postkoloniismo]], [[Kontraŭokcidentismo]], [[Ksenofobio]], [[Demografio]], [[Dinastio Qing]], [[Hizbulaho]], [[Industriigo]], [[CIA]], [[Islama terorismo]], [[Virinaj rajtoj]], [[Solidareco (Pollando)]], [[Armitaj Fortoj de Usono]], [[Disfalo de Jugoslavio]], [[Usona malliberejo en Guantanamo]], [[Pensofabriko]], [[Universitato Harvard]], [[Sovetologio]], [[Rusa naciismo]], [[Annus mirabilis]], [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], [[Flago de Nazia Germanio]], [[Seksorganoj]], [[Fekaĵo]], [[Menstruo]], [[Flarsenso]], [[Dupiedismo]], [[Senhejma infano]], [[Interrompita koito]], [[Trajno]], [[Nokta enurezo]], [[Ekzogamio]], [[Kastro]], [[Eta burĝo]], [[Agrikulturisto]], [[Socialdemokratio]], [[Scienca rasismo]], [[Antikva Grekio]], [[Hetajro]], [[Moralismo]], [[Svastiko]], [[Staĥanov-movado]], [[Milito kontraŭ narkotikaĵoj]], [[Transloĝiĝo al Siberio]], [[Vagabondo]], [[Ekzilo al Siberio]], [[Poloj en Rusio]], [[Siberia landvojo]], [[Tajgo]], [[Veturigisto]], [[Punlaboro en Siberio]], [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio]], [[Domo de Ipatjev]], [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]], [[Aparatulo]], [[Supera Soveto de Sovetunio]], [[Plurpartiismo]], [[Onidiro]], [[Kazana Universitato]], [[Akuzo]], [[Rusia nobelaro]], [[Filistreco]], [[Rusa kampara komunumo]], [[Falanstero]], [[Nuligo de servutismo en Rusio]], [[Caro]], [[Romanovoj]], [[Registaro de Rusio]], [[Historio de Rusio]], [[Filozofo]], [[Reprezenta demokratio]], [[Prezidenta oficperiodo de Boris Jelcin]], [[Ŝtata Dumao]], [[Kotono]], [[Teo en Rusio]], [[Transportado de malliberuloj en la Rusia imperio]], [[Vaporŝipo]], [[Homa stampado]], [[Kurgano]], [[Omska fortikaĵo]], [[Pelmenoj]], [[Pramo]], [[Fuĝoj de malliberuloj el Siberio]], [[Drinkejo]], [[Gazetarlibereco]], [[Servutismo en Rusio]], [[Framasonoj en Rusio]]</text>
      <sha1>mbamqqsub61bh3u04zoc6ih0j6kg3gf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanktulo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3116</id>
    <revision>
      <id>52899</id>
      <parentid>48370</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3566" sha1="h0d8r2ebc4ims61wbqfa1hfaqpc973h" xml:space="preserve">{{Temo
| koloro      = lightblue
| dosiero     = 
| vikipedio   = Sanktulo
| komunejo    = 
| vikivortaro = sanktulo
}}

'''Sanktulo''' estas persono, apartigita de la amaso per observo de reguloj de pureco, i.a. ano de la primitiva kristana eklezio:

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de sanktuloj; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

{{citaĵo|Al ĉiu sanktulo apartan kandelon.}}
{{citaĵo|Ĉirkaŭ sanktuloj [[diablo]]j vagas.
|[[Zamenhofa proverbaro]]}}

{{citaĵo| Sanktfigurojn ornamas kaj homojn malamas.|[[Zamenhofa proverbaro]]}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Peko]]

{{Referencoj}}

[[Kategorio:Religio]]</text>
      <sha1>h0d8r2ebc4ims61wbqfa1hfaqpc973h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johana de Arko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3905</id>
    <revision>
      <id>52926</id>
      <parentid>43151</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="988" sha1="lg4yw4oooihr1xhjxnkvzc1mx8djh9q" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|nomo=Johana de Arko
|dosiero=
|vikipedio=Johana de Arko
|komunejo=
|komunejokat=
|vikifontaro=
|vikinovaĵoj=
}}
'''[[w:Johana de Arko|Johana de Arko]]''' kromnomata la &quot;'''Pucelo de Orleano'''&quot; (france: ''Jeanne d'Arc''; naskiĝis la 5-an de januaro 1412 - mortis la 30-an de majo 1431) estas nacia heroino de Francio kaj sanktulo de la Katolika Eklezio.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =[[Infano]]j diras, ke oni foje [[Pendumo|pendumas]] homojn pro diri la [[vero]]n.
|aŭtoro = Johana de Arko
|verko =|origina teksto =}}

{{citaĵo|Se mi en ĝi ne estas, ke [[Dio]] bonvolu en ĝin mi meti; se en ĝi mi estas, ke Dio bonvolu min konservi en ĝi.}}

{{Havenda artikolo}}
{{DEFAŬLTORDIGO:Johana Arko}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Francaj militistoj]]
[[Kategorio:Sanktuloj]]
[[Kategorio:Francoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de januaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de majo]]</text>
      <sha1>lg4yw4oooihr1xhjxnkvzc1mx8djh9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>George H. W. Bush</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6634</id>
    <revision>
      <id>52910</id>
      <parentid>47155</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:42:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>52910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9481" sha1="ibwg4p17h2ig1t1seihr7czll2zojof" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = George H. W. Bush
| dosiero      = 
| vikipedio    = George H. W. Bush
| komunejo     = George H. W. Bush
| komunejokat  = George H. W. Bush
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:George H. W. Bush|George H. W. Bush]]''' (naskiĝis la 12-an de junio 1924 - mortis la 30-an de novembro 2018) estis usona politikisto, kiu estis la kvardek-unua prezidanto de Usono ekde 1989 ĝis 1993.
 
== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;

{{Citaĵo
|teksto = [en marto 1990] Mia pozicio estas jena: [[ekstera politiko de Usono]] insistas ke en [[Cisjordanio]] aŭ [[Orienta Jerusalemo]] ne devas esti novaj [[kolonio]]j.
|aŭtoro=   [[George H. W. Bush]]
|verko= Citita laŭ: [[Zbigniew Brzeziński]]. Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2008]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = …[[libereco]] kaj [[sendependeco]] ne estas la samaj aferoj. [[Usonanoj]] ne subtenos tiujn, kiuj strebas al [[sendependeco]], ĉe tio anstataŭigante forirantan [[tiranio]]n per loka [[despotismo]]. Ili ne [[helpo]]s al tiuj, kiuj diskonigas sinmortigan [[naciismo]]n, bazitan sur etna [[malamo]].
|aŭtoro=  [[George H. W. Bush]]
|verko= [parolado en Kievo en aŭgusto 1991]&lt;ref&gt;Citita laŭ: [[Zbigniew Brzeziński]]. [[Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco]] [2008]&lt;/ref&gt;
|origina teksto = 
}}

== Pri la aŭtoro ==

=== Zbigniew Brzeziński ===

{{Citaĵo
|teksto = George H. W. Bush estis ne revulo, sed lerta praktikulo de la povopolitiko kaj tradicia [[diplomatio]] en netradicia [[tempo]].
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Li estis majstro de kriza reguligado, sed ne estis strategia prognozisto. Liaj agoj koncerne la [[disfalo de Sovetunio|disfalon de Sovetunio]] estis rezolutaj, kaj internacia ago responde al [[Invado de Irako al Kuvajto|agreso de Saddam Hussein]] estis organizita kun granda diplomatia lerteco. Sed neniu el liaj [[triumfo]]j transformiĝis je longdaŭra historia [[sukceso]].
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = George H. W. Bush kaj [[Brent Scowcroft]] en siaj komune verkitaj rememoroj “La mondo iĝis alia” agnoskas ke ili ne deziris ripetiĝon de la tumultoj en [[Orienta Eŭropo]] kiel en 1953, 1956 kaj 1968, kiam komenciĝinta liberaligo kaŭzis reagon de la sovetia flanko.
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [reago de George H. W. Bush al subpremo de la [[protestoj sur placo Tian An Men]]] Fine li elektis relative mildan esprimon de [[riproĉo]] kaj sekvis sekreta misio al [[Pekino]] fare de [[Brent Scowcroft]], kiu kredigis la [[ĉinoj]]n ke usona reago estos formala.
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri [[pintokunveno en Malto]]] [[Ago]]j de George H. W. Bush meritas la plej grandan [[laŭdo]]n. [[Admono]]j, [[promeso]]j, [[flatado]], foje [[minaco]]j en milda formo — li ĉion uzis en siaj konversacioj kun la sovetia [[gvidanto]]. Li devis tenti Gorbaĉov, pentrante por li bildojn de la tutmonda partnereco kaj ĉe tio klinante lin al akcepto de la disfalo de la sovetia imperio en [[Eŭropo]]. Samtempe Bush devis konvinki siajn britajn kaj francajn aliancanojn ke [[Germanio]] ne prezentas [[danĝero]]n por iliaj [[intereso]]j, tiucele devigante kancelieron de [[Okcidenta Germanio]] agnoski la [[Odro-Niso-linio]]n (ĝis tiu [[tempo]] defendatan nur de [[Sovetunio]]) kiel okcidentan limon de la denove liberigita [[Pollando]]. 
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Prevento de la [[disfalo de Sovetunio]] aŭ [[Jugoslavio]] iĝis prioritata tasko por administracio de George H. W. Bush, pri kio ĝi ne emis paroli publike. Poste en siaj raportoj pri rezultoj de sia prezidenta oficperiodo, Bush ne agnoskis siajn klopodojn pri konservado de [[Sovetunio]].
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Subtaksinte potencialon de [[perforto]] en [[Jugoslavio]] kaj supertaksinte vivkapablon de ĝia federacia sistemo, konserviĝanta nur danke al la jam forpasinta marŝalo [[Tito]], administracio de George H. W. Bush estis surprizita de eskaliĝo de krizo en tiu ĉi lando.
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = …George H. W. Bush subtaksis veran profundecon de manifestiĝoj de [[Rusofobio|kontraŭrusa]] [[naciismo]] flanke de aliaj [[etno]]j en cirkonstancoj de la malstabiliĝinta [[ŝtato]] kaj subiĝis al [[tento]] konsideri [[Sovetunio]]n sinonimo de [[Rusio]].
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [antaŭ la [[Golfa milito]]] George H. W. Bush ankaŭ sin turnis al [[ĉinoj]], memoriginte pri sia tolerema reago al la [[Protestoj sur placo Tian An Men|buĉado en placo Tian An Men]].
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Oni povas diri ke respondo de George H. W. Bush al [[Invado de Irako al Kuvajto|agreso de Saddam Hussein kontraŭ Kuvajto]] iĝis samtempe lia plej granda milita [[venko]] kaj lia plej nefinita, senrezulta politika [[ago]].
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Laŭ rememoroj de George H. W. Bush, li estis surprizita, eksciinte ke [[Saddam Hussein]] plu havas oli ol 20 diviziojn, inkluzive elitajn trupojn de lia Respublika Gvardio.
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri la [[disfalo de Sovetunio]]] [[Jelcin]] unue telefonis al George H. W. Bush, poste li telefonis al [[Gorbaĉov]] kaj diris al li ke li jam interparolis kun Bush. Kaj Gorbaĉov tre ekkoleris: “Ĉu vi unue interparolis kun Bush, ne kun mi?”
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]] 
|verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Unuavice, la [[milito en Irako]] estis nenecesa kaj oni devis eviti ĝin… Due, jam antaŭe [[Usono]] ne de devis lasi senatente [[Afganio]]n post foriro de tie de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj. La lando laŭvorte [[Afgana milito (1979-1989)|estis ruinigita]], despere bezonis ekonomian helpon por stabiligi situacion almenaŭ minimume. Tamen kaj George H. W. Bush kaj [[Bill Clinton|Clinton]] montris pasivan indiferentecon. La kreiĝintan vakuon en la 1990-aj jaroj plenigis la [[taliboj]], malantaŭ kiuj staris [[Pakistano]], strebinta tiamaniere okupi geostrategie valorajn poziciojn rilate [[Barato]]n. Baldaŭ Talibano prenis sub sian aŭspicion [[Al-Kaido]]n — la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|sekvintaj eventoj]] estas konataj al ĉiuj.
|aŭtoro=  [[Zbigniew Brzeziński]]
|verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012]
|origina teksto = 
}}

=== Brent Scowcroft ===

{{Citaĵo
|teksto = Antaŭa prezidanto George H. W. Bush estis ĉiam evitanta koncepton: “Ni gajnis la [[Malvarma milito|Malvarman militon]], [[Sovetunio]] ĝin malgajnis”. Li ne deziris ripetiĝon de la sindromo de la [[Unua mondmilito]]. Kaj li estis diranta ke kun la fino de la Malvarma milito gajnis ĉiuj.
|aŭtoro=  [[Brent Scowcroft]] 
|verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Unu el la fortaj trajtoj de prezidanto Bush — Bush pli Maljuna — konsistis en tio, ke li sciis [[Telefono|telefoni]]. Unue mi kontraŭis tion, mi opiniis ke por la ŝtatestro tia ago estas riska. Sed li brile sciis fari tion kaj sciis krei amikecan atmosferon en rilatoj kun ŝtatestro de ĉiu ajn lando de la [[mondo]]. Li telefonis ne nur por ricevi subtenon en tiu aŭ alia afero. Foje li povis telefoni kaj simple demandi: “Kiel estas la vivo, kiel statas la aferoj?” Kaj kiam li telefonis jam pri konkreta afero, oni aŭskultis lin sen streĉiteco.
|aŭtoro=  [[Brent Scowcroft]] 
|verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008]
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[George W. Bush]]

{{referencoj}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Bush, George H. W.}}

[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj politikistoj]]
[[Kategorio:Prezidantoj de Usono]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
&lt;!--[[Kategorio:Basbalistoj]]--&gt;
[[Kategorio:Sportistoj]]
[[Kategorio:Diplomatoj]]
[[Kategorio:Ambasadoroj]]
&lt;!--[[Kategorio:Pilotoj]]--&gt;
[[Kategorio:Entreprenistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]</text>
      <sha1>ibwg4p17h2ig1t1seihr7czll2zojof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lev Trockij</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7048</id>
    <revision>
      <id>52914</id>
      <parentid>50934</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>52914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3484" sha1="89juwp5y4njmqsr2ma11u8jd8r52snd" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Lev Trockij
| dosiero      = 
| vikipedio    = Lev Trockij
| komunejo     = Лев Троцкий
| komunejokat  = Leon Trotsky
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Lev Trockij|Lev Trockij]]''' (en Esperanto: '''Leo Trocko''' naskiĝis la 7-an de novembro 1879 - mortis la 21-an de aŭgusto 1940) estis rusia, sovetia revoluciulo, komunisto kaj politikisto.

== Citaĵoj ==
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;

{{Citaĵo|teksto = '''[[Burokratio]] kaj socia [[harmonio]] estas inverse proporciaj inter si.'''
|aŭtoro = Leon Trockij|verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto = Rimedo [[Praveco|pravigeblas]] nur per sia [[fino]]. Sed la fino siavice devas esti pravigita.
|aŭtoro = Leon Trockij|verko = |origina teksto = }}

== Pri la aŭtoro ==

=== Eric Hoffer ===

{{Citaĵo
|teksto = Manko de Trockij kiel [[gvidanto]] estis tio, ke li ne kreis aŭ ne povis krei aparaton de kapablaj kaj [[Fideleco|fidelaj]] asistantoj. Li ne estis alvokanta personajn [[simpatio]]jn, kaj se elvokanta, do ne povis deteni ilin.
|aŭtoro = [[Eric Hoffer]]
|verko = La vera kredanto [1951]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Efektive ŝajnas ke [[malkontento]] devenas plejparte de neebleco agi kaj ke plejaj malkontentuloj estas la [[homo]]j, kiuj laŭ siaj [[talento]]j kaj karaktero estas ideale kreitaj por agema [[vivo]], sed cirkonstancoj igas ilin pasigi senagan vivon. Kiel alie klarigi tiun ŝokan [[fakto]]n, ke [[lenino]]j, trockoj, [[Mussolini|mussolinoj]] kaj [[hitlero]]j, malŝparintaj plej bonan parton de siaj vivoj por senfina babilado en [[kafejo]]j kaj [[manifestacio]]j, subite montris sin kiel la plej kapablaj kaj insistaj agantoj de sia [[tempo]]?
|aŭtoro = [[Eric Hoffer]]
|verko = La vera kredanto [1951]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Diferenco inter la &quot;homoj de la vorto&quot;, [[fanatikulo]]j kaj &quot;homoj de la [[ago]]&quot; estas proksimuma […] Tiaj homoj kiel [[Ghandi]] kaj Trockij estis unue “nepraktikaj homoj de la vorto”, sed poste montris esceptajn [[Administrado|administrajn]] kaj [[Militestro|armeestrajn]] [[talento]]jn.
|aŭtoro = [[Eric Hoffer]]
|verko = La vera kredanto [1951]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Trockij estis la brila &quot;[[homo de la vorto]]&quot; — vanta, brila [[individuisto]] ĝis medolo. Katastrofa falo de la [[Rusia imperio]] kaj pova volo de [[Lenin]] venigis Trockij-on al tendaro de [[fanatikulo]]j. Dum la [[Rusia enlanda milito|enlanda milito]] li montris neordinarajn talentojn de la organizanto kaj [[militestro]]. Sed kiam fine de la enlanda milito streĉiĝo malkreskis, Trockij denove iĝis la &quot;homo de la vorto&quot; — sen [[kruelo]], sen [[suspektemo]], kalkulanta pri la vorto, ne pri la kruda [[forto]], kaj li ebligis al la ruza fanatikulo [[Stalin]] forigi sin.
|aŭtoro = [[Eric Hoffer]]
|verko = La vera kredanto [1951]
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==

* [[Permanenta revolucio]]

{{DEFAŬLTORDIGO:Trockij, Lev}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Rusiaj politikistoj]]
[[Kategorio:Sovetiaj politikistoj]]
[[Kategorio:Diplomatoj]]
[[Kategorio:Biografoj]]
[[Kategorio:Filozofoj]]
[[Kategorio:Sovetiaj militistoj]]
[[Kategorio:Historiistoj]]
[[Kategorio:Ĵurnalistoj]]
[[Kategorio:Verkistoj]]
[[Kategorio:Revoluciuloj]]
[[Kategorio:Komunistoj]]
[[Kategorio:Sovetianoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 7-an de novembro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 21-an de aŭgusto]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1879]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1940]]</text>
      <sha1>89juwp5y4njmqsr2ma11u8jd8r52snd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Theodore Roosevelt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7841</id>
    <revision>
      <id>52918</id>
      <parentid>51434</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10772" sha1="hkhh5q8mvfs5iinsd1vo6xmy0ckkxyq" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Theodore Roosevelt
| dosiero      = 
| vikipedio    = Theodore Roosevelt
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
{{Nobel-premio| paco '''(1906)'''}}
'''[[w:Theodore Roosevelt|Theodore ROOSEVELT]]''' (naskiĝis la 27-an de oktobro 1858 - mortis la 6-an de januaro 1919) estis la dudek-sesa Prezidento de Usono.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =La [[lumo]] estingiĝis el mia [[vivo]].
|aŭtoro = |verko = Taglibro de Roosevelt, 14an de februaro 1884, la tago, kiam lia patrino kaj edzino mortis |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =La plej malbona [[leciono]], kiun oni povas doni al viro, estas [[Fido|fidi]] je aliaj kaj plori pro siaj [[Sufero|suferoj]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =Mi povas esti prezidanto de [[Usono]], aŭ mi povas regi Alice. Mi ne povas fari ambaŭ. (Respondo kiam eminentulo demandis, ĉu li povas pli bone regi sian filinon)
|aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =Ne utilas [[Prediko|prediki]] al infanoj se vi mem ne agas dece. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =Neniu estas super la [[leĝo]] kaj neniu estas sub ĝi; nek ni petas [[Permeso|permeson]] de iu homo, kiam ni devigas lin obei ĝin. [[Obeemo]] al la leĝo estas postulata kiel [[rajto]]; ne petita kiel [[favoro]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =La sola viro, kiu [[Eraro|eraras]], estas la viro, kiu neniam faras ion. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =Multe pli bone estas [[Aŭdaco|aŭdaci]] potencajn aferojn, gajni glorajn [[Triumfo|triumfojn]], kvankam kvadratumitajn per [[malsukceso]], ol interveni kun tiuj kompatindaj spiritoj, kiuj nek multe ĝuas nek multe suferas, ĉar ili loĝas en tiu griza [[krepusko]], kiu scias nek venkon nek malvenkon. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =De la plej grandaj ĝis la plej malgrandaj, [[feliĉo]] kaj [[utileco]] plejparte troviĝas en la sama animo, kaj la ĝojon de la vivo gajnas en ĝia plej profunda kaj vera senco nur tiuj, kiuj ne evitis la [[Ŝarĝo|ŝarĝojn]] de la vivo. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =[[Potenco]] senescepte signifas kaj [[Respondeco|respondecon]] kaj [[Danĝero|danĝeron]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =La [[nacio]] bonkondutas se ĝi traktas la naturajn rimedojn kiel havaĵojn, kiujn ĝi devas transdoni al la sekva [[generacio]] valore pliigitaj kaj ne difektitaj. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =La plej granda faranto devas esti ankaŭ granda [[Revo|revulo]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =Se mi devas elekti inter [[justeco]] kaj [[paco]], mi elektas justecon. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =La kolektiva [[potenco]] de la [[ŝtato]] povas helpi; sed plej gravas la propra potenco de la homo por memhelpo. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =[[Voĉdono]] similas al [[fusilo]]: ĝia utileco dependas de la karaktero de la uzanto. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto = [[Faro|Faru]] tion, kion vi [[Povo|povas]], per tio, kion vi [[Havo|havas]], tie, kie vi estas.
|aŭtoro = Theodore Roosevelt
|verko = |origina teksto = Do what you can, with what you have, where you are.}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] en la okcidenta hemisfero efektivigado de la [[Monroe-doktrino]] fare de [[Usono]] povas devigi ĝin, eble eĉ kontraŭ ĝia propra [[volo]], en plej ekstremaj kazoj de tiaj rompoj de [[leĝo]]j aŭ kaze de montro de senpovo, al plenumo de la [[devo]]j de la internacia [[Polico|polica]] potenco.
|aŭtoro= Theodore Roosevelt
|verko= Mesaĝo al la [[usona kongreso]] [la 6-an de decembro 1904]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Ne subtenata per forto senvertebra [[praveco]] estas same damaĝa kaj eĉ pli malica ol forto, malproksima de [[justeco]].
|aŭtoro= Theodore Roosevelt
|verko= Mesaĝo al la [[usona kongreso]] [1902]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Malfortvola [[praveco]], ne konfirmita de la [[forto]], estas same malica kaj eĉ pli malbonintenca ol la forto, kiu havas nenion komunan kun praveco.
|aŭtoro=  Theodore Roosevelt
|verko= Letero al [[Hugo Münsterberg]] [la 3-an de oktobro 1914]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Se mi devus insisti pri ĉio, kion mi mem [[Kredo|kredas]], mi apenaŭ utilus al nia [[popolo]], ĉar la popolo neniukaze sekvus min. Nia popolo estas mallongvida kaj ne orientiĝas je la internaciaj aferoj. Via popolo ankaŭ ne vidas perspektivojn, sed ĝi estas ne tiom [[Miopio|miopia]] kiel la nia en tiaj aferoj [...] Danke al larĝeco de la [[oceano]] nia popolo opinias, ke ĝi devas [[Timo|timi]] nenion en la nuna [[konfrontiĝo]] [la [[Unua mondmilito]]] kaj ke ĝi havas neniun [[respondeco]]n rilate al tio ĉi.
|aŭtoro= Theodore Roosevelt
|verko= Letero al [[Rudyard Kipling]] [la 4-a de novembro 1914]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri okupado de [[Koreio]] fare de [[Japanio]] en 1908] Koreio sendube apartenas al Japanio. Kompreneble laŭ traktato ĝi solene ĵuris ke Koreio devas resti [[Sendependeco|sendependa]]. Sed Koreio estis tiom senpova pri plenumo de la traktato kaj aperis neniuj ŝancoj ke iu alia lando [...] provos fari anstataŭ la koreoj tion, kion ili mem estis tute ne kapablaj fari.
|aŭtoro=  Theodore Roosevelt
|verko= 
|origina teksto = 
}}

== Pri la aŭtoro ==

=== Henry Kissinger ===

{{Citaĵo
|teksto = Ĝis la komenco de la [[20-a jarcento]] [[Izolismo|izolismaj]] tendencoj dominis en la [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]]. Kaj poste du faktoroj lanĉis Usonon sur orbiton de la internaciaj aferoj: ĝia rapidege kreskanta povo kaj poioma kolapso de la internacia sistemo, kies centro estis [[Eŭropo]]. Oficperiodoj de du [[prezidanto]]j markis siaspecan limon de tia evoluo de la aferoj: Theodore Roosevelt kaj [[Woodrow Wilson]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Theodore Roosevelt estis sperta analizisto rilate la [[povekvilibro]]n. Li insistis je internacia rolo de [[Usono]] pro tio, ke tion postulis ĝiaj naciaj interesoj kaj ĉar tutmonda povekvilibro, laŭ lia opinio, estis neimagebla sen la usona partopreno. Por [[Woodrow Wilson]] kiel pravigo de la internacia rolo de Usono servis [[mesiismo]]: Usono havis [[devo]]n ne nur subteni la povekvilibron, sed ankaŭ disvastigi siajn principojn tra la [[mondo]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Theodore Roosevelt eliris el premiso, ke [[Usono]] estas potenco same kiel ĉiuj aliaj, ne iu universala enkorpigo de la [[virto]]j.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] li traktis la tutmondan [[povekvilibro]]n kun tioma fajneco, kiun montris neniu alia usona prezidanto, krom [[Richard Nixon]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Poiomete Theodore Roosevelt venis al kompreno de tio, ke [[Germanio]] estas [[minaco]] al la [[Eŭropo|eŭropa]] ekvilibro kaj li ekligis [[Nacia intereso|nacian intereson]] de [[Usono]] kun naciaj interesoj de [[Britio]] kaj [[Francio]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Dum en [[Eŭropo]] Theodore Roosevelt konsideris [[Germanio]]n la precipa [[minaco]], en [[Azio]] lin zorgigis streboj de [[Rusio]], pro kio li montris preferon al [[Japanio]], la ĉefa kontraŭulo de Rusio.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri la [[ruso-japana milito]]] [[Venko]] de [[Rusio]], kiel li rezonis, estus “la bato kontraŭ la [[civilizacio]]”. Kiam [[Japanio]] ekstermis la rusian floton, li ĝojis: “Mi estis komplete kontenta je la japana venko, ĉar Japanio ludis nian ludon”.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Theodore Roosevelt-on oni memoros pro liaj atingoj, sed nome [[Woodrow Wilson]] formis la [[Usono|usonan]] [[pensado]]n.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] Theodore Roosevelt [...] estis politikisto-batalanto. [[Woodrow Wilson]] ja estis [[profeto]]-[[pastro]]. Ŝtataj agantoj, eĉ estante batalantoj, koncentras sian tutan atenton je la [[mondo]], en kiu ili vivas. Profetoj ja konsideras “realan mondon” kiel la mondon, kiun ili deziras krei.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Laŭ taksoj de Theodore Roosevelt nur [[mistikulo]]j, [[Revo|revuloj]] kaj [[intelektulo]]j subtenis la [[opinio]]n ke [[paco]] estas natura stato de la [[homo]] kaj ke ĝin eblas subteni per neprofitcela [[konsento]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Malsame ol liaj antaŭuloj kaj plejparto de la posteuloj, Theodore Roosevelt ne opiniis ke sur [[Usono]] kuŝas misia destino, li simple konsideris ĝin granda potenco — potenciale la plej granda.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]] [2001]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Theodore Roosevelt estis rifuzanta la supozatan povon de la [[internacia juro]]; tio kion landoj ne povas [[Defendo|defendi]] per propraj fortoj ne povas esti defendita de iu alia. Li malestime traktis [[malarmado]]n, ĵus aperintan sur la internacia scenejo.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]] [2001]
|origina teksto = 
}}

{{Disputataj komenco}}

== Disputataj ==
{{Citaĵo|teksto =[[Komparo]] estas la [[ŝtelisto]] de [[ĝojo]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }}
{{Disputataj fino}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Roosevelt, Theodore}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Aktivuloj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Eseistoj]]
[[Kategorio:Historiistoj]]
[[Kategorio:Natursciencistoj]]
[[Kategorio:Esploristoj]]
[[Kategorio:Framasonoj]]
[[Kategorio:Prezidantoj de Usono]]
[[Kategorio:Nobel-premiitoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1919]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 6-an de januaro]]</text>
      <sha1>hkhh5q8mvfs5iinsd1vo6xmy0ckkxyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebhard Leberecht von Blücher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8194</id>
    <revision>
      <id>52916</id>
      <parentid>37383</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="873" sha1="5v74qklphvuqxjdep28wykrdf306p2d" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| dosiero      = 
| vikipedio    = Gebhard Leberecht von Blücher
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Gebhard Leberecht von Blücher|Gebhard Leberecht von BLÜCHER]]''' (naskiĝinta la 16-an de decembro 1742 en Rostock, mortinta la 12-an de septembro 1819 en Kąty Wrocławskie), princo de Wahlstatt, estis prusa generalo kiu gvidis la prusan armeon kontraŭ Napoléon Bonaparte ĉe la Batalo de Waterloo en 1815.

== Citaĵoj ==
{{Citaĵo|teksto =La plumoj de la [[Diplomatio|diplomatoj]] ne denove [[Detruado|detruu]] tion, kion la homoj atingis per tiom da [[peno]]j.
|aŭtoro = Gebhard Leberecht von Blücher, post la Batalo de Waterloo (1815) |verko = |origina teksto =}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Blücher, Gebhard Leberecht von}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Germanaj militistoj]]
[[Kategorio:Nobeloj]]</text>
      <sha1>5v74qklphvuqxjdep28wykrdf306p2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joseph Goebbels</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8227</id>
    <revision>
      <id>52929</id>
      <parentid>47826</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1211" sha1="r248jpqaolqa9fxl3mx5aybsttykohb" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| dosiero      = 
| vikipedio    = Joseph Goebbels
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Joseph Goebbels|Joseph GOEBBELS]]''' en esperanto '''Jozefo GEBELSO''' (naskiĝis la 29-an de oktobro 1897 en Rheydt (ekde 1975 parto de la urbo Mönchengladbach; mortis la 1-an de majo 1945 en Berlino per sinmortigo) estis ministro de propagando en nazia Germanio kaj la plej efika propagandisto de naziismo kaj totala milito.

== Citaĵoj ==
{{Citaĵo|teksto =Estus pli bone por ni iri kun [[bolŝevismo]] ol vivi en eterna [[sklaveco]] sub [[kapitalismo]].
|aŭtoro = Joseph Goebbels |verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo
|teksto = Ŝi — [[Germanoj|germana]] [[patrino]] — servas kiel la sola portantino de la [[ideo]] de la germana [[nacio]]. Ideo de la “patrino” estas neapartigebla de la ideo de la “germana”. Kio povas interproksimigi nin pli ol komuna [[adorado]] de la patrino?
|aŭtoro= [[Joseph Goebbels]]
|verko=  [pri la Tago de Patrino] // Angriff [1933]
|origina teksto = 
}}


{{DEFAŬLTORDIGO:Goebbels, Joseph}}

[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Germanaj militistoj]]
[[Kategorio:Nazioj]]
[[Kategorio:Germanaj politikistoj]]</text>
      <sha1>r248jpqaolqa9fxl3mx5aybsttykohb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>George S. Patton</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8539</id>
    <revision>
      <id>52935</id>
      <parentid>39141</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1361" sha1="rp2vk94fxmlwy19uzinzvlfu3cqfc6q" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = George S. Patton
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:George S. Patton|George Smith PATTON]]''' (naskiĝis la 11-an de novembro 1885 en San Gabriel, Kalifornio – mortis la 21-an de decembro 1945 en Heidelberg) estis usona generalo dum la dua mondmilito.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto ='''Mi ne [[Mezuro|mezuras]] la [[sukceso]]n de viro per kiom alte li grimpas sed kiom alte li resaltas kiam li trafas [[fundo]]n.'''
|aŭtoro =George S. Patton
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I don't measure a man's success by how high he climbs but how high he bounces when he hits bottom.}}

{{Citaĵo|teksto =[[Milito]]j povas esti batalitaj per [[armilo]]j, sed ilin [[Gajno|gajnas]] viroj. La [[spirito]] de la viroj, kiuj sekvas, kaj de la viro, kiu gvidas, akiras tiun [[venko]]n.
|aŭtoro = George S. Patton|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} Wars may be fought with weapons, but they are won by men. It is the spirit of the men who follow and of the man who leads that gains that victory.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Patton, George S.}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 11-an de novembro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 21-an de decembro]]</text>
      <sha1>rp2vk94fxmlwy19uzinzvlfu3cqfc6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grace Hopper</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8606</id>
    <revision>
      <id>52928</id>
      <parentid>42213</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1433" sha1="sblottqfk74i9y5s8bvub7jghvd1sxj" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = Commodore_Grace_M._Hopper,_USN_(covered)_head_and_shoulders_crop.jpg
|vikipedio = Grace Hopper
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Grace Hopper|Grace Murray Hopper]]''' (naskiĝis la 9-an de decembro 1906 en Novjorko – mortis la 1-an de januaro 1992 en Arlington) estis usona komputila sciencisto, programisto kaj militisto. Pioniro en la kompitila scienco kaj la unua programisto kiu uzis Mark I.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto ='''[[Ŝipo]] en [[haveno]] estas [[Sekureco|sekura]]; sed ŝipoj ne estas konstruitaj por tio. Velu al la [[maro]] kaj faru novajn aferojn.'''
|aŭtoro =Grace Hopper
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} A ship in port is safe; but that is not what ships are built for. Sail out to sea and do new things.}}

{{Citaĵo|teksto =La plej [[Danĝero|danĝera]] [[Frazo|frazo]] en la [[lingvo]] estas: &quot;Ni ĉiam faris tion tiel.&quot;
|aŭtoro = Grace Hopper
|verko =
|origina teksto ={{lingvo|en}} The most dangerous phrase in the language is, &quot;We've always done it this way.&quot; }}

{{DEFAŬLTORDIGO:Hopper, Grace}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Sciencistoj]]
[[Kategorio:Komputikistoj]]
&lt;!--[[Kategorio:Programistoj]]--&gt;
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 9-an de decembro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 1-an de januaro]]</text>
      <sha1>sblottqfk74i9y5s8bvub7jghvd1sxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonid Breĵnev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8667</id>
    <revision>
      <id>52911</id>
      <parentid>50874</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pri la aŭtoro */</comment>
      <origin>52911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1814" sha1="3c80y6nxafzsxryuc6jt6041ts2l38l" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Leonid Breĵnev
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Leonid Breĵnev|Leonid BREĴNEV]]''' (ruse ''Леонид Ильич Брежнев''; naskiĝis la 19-an de decembro 1906 - mortis la 10-an de novembro 1982) estis soveta politikisto kaj partia gvidanto.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =[[Dio]] ne [[pardono]]s nin se ni [[malsukceso]]s.
|aŭtoro =Leonid Breĵnev|verko = |origina teksto = }}

{{Citaĵo|teksto =Estas [[frenezo]] por iu ajn lando konstrui sian [[politiko]]n okule al [[nuklea milito]].
|aŭtoro =Leonid Breĵnev|verko = |origina teksto = }}

== Pri la aŭtoro ==

{{Citaĵo
|teksto = Breĵnev, laŭ mia [[opinio]], en la lasta vivperiodo entute ne komprenadis kion li estis faranta, subskribanta, parolanta. La tuta [[potenco]] estis en la [[mano]]j de liaj apuduloj.
|aŭtoro=  [[Boris Jelcin]]
|verko= Konfeso pri difinita temo [1990]
|origina teksto = Брежнев, по-моему, в последний период жизни вообще не понимал, что он делал, подписывал, произносил. Вся власть была в руках его окружения.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Por Breĵnev en tiu momento ekzistis unu pasio — [[ĉasado]]. Ĝin li sekvis tutforte.
|aŭtoro=  [[Boris Jelcin]]
|verko= Konfeso pri difinita temo [1990]
|origina teksto = Для Брежнева в тот момент существовала одна страсть — охота. И ей он отдавался до конца.
}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Breĵnev, Leonid}}

[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Sovetiaj militistoj]]
[[Kategorio:Komunistoj]]
[[Kategorio:Sovetianoj]]</text>
      <sha1>3c80y6nxafzsxryuc6jt6041ts2l38l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert E. Lee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8706</id>
    <revision>
      <id>52931</id>
      <parentid>40189</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1533" sha1="owoy8nf8jiy0sv3g96vjs5s3m1e8gwa" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Robert E. Lee
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Robert E. Lee|Robert E. LEE]]''' (naskiĝis la 19-an de januaro 1807 - mortis la 12-an de oktobro 1870) estis usona militisto kaj la ĉefkomandanto de la trupoj de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko dum la Usona Enlanda Milito.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =[[Devo]] estas la plej bela [[vorto]] en nia [[lingvo]]. Faru vian devon en ĉiuj aferoj. Vi ne povas fari pli. Vi neniam [[Deziro|deziru]] fari malpli.
|aŭtoro =Robert E. Lee
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} Duty is the sublimest word in our language. Do your duty in all things. You cannot do more. You should never wish to do less.}} 

{{Citaĵo|teksto =Estas bone ke [[milito]] estu tiel [[Teruro|terura]] - por ke ni ne tro ŝatu ĝin.
|aŭtoro =Robert E. Lee
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} It is well that war is so terrible — lest we should grow too fond of it.}}

{{Citaĵo|teksto =Mi ne povas [[Konsento|konsenti]] meti [[reganto]]n de aliaj tiu, kiu ne povas [[Regado|regi]] sin mem.
|aŭtoro =Robert E. Lee
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I cannot consent to place in the control of others one who cannot control himself.}} 

{{DEFAŬLTORDIGO:Lee, Robert E.}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de januaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 12-an de oktobro]]</text>
      <sha1>owoy8nf8jiy0sv3g96vjs5s3m1e8gwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hyman G. Rickover</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8717</id>
    <revision>
      <id>52936</id>
      <parentid>38615</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1226" sha1="f7hc169hv17j6d3vzrudyfsg2vr0qp3" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Hyman G. Rickover
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Hyman G. Rickover|Hyman G. Rickover]]''' (naskiĝis la 27-an de januaro 1900 tiam Rusio nuntempe Polonio - mortis la 8-an de julio 1986) estis usona mararmea militisto, li estas konsiderata la kreinto de la nuklea militŝiparo.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =Mi kredas ke estas [[devo]] de ni ĉiuj agi kvazaŭ la [[sorto]] de la mondo [[Dependeco|dependus]] de ni. Verdire, unu viro ne povas fari la [[laboro]]n. Tamen unu viro povas fari [[diferenco]]n... Ni devas vivi por la [[estonteco]] de la homa raso kaj ne por nia propra [[komforto]] aŭ [[sukceso]].
|aŭtoro =Hyman G. Rickover
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I believe it is the duty of each of us to act as if the fate of the world depended on him. Admittedly, one man by himself cannot do the job. However, one man can make a difference... We must live for the future of the human race, and not for our own comfort or success.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Rickover, Hyman G.}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]</text>
      <sha1>f7hc169hv17j6d3vzrudyfsg2vr0qp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thomas Jonathan Jackson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8785</id>
    <revision>
      <id>52923</id>
      <parentid>38802</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1532" sha1="qvv297gzfcfwm885wasjtwppgl1pbxt" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = Stonewall_Jackson.jpg
|vikipedio = Thomas Jonathan Jackson
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Thomas Jonathan Jackson|Thomas Jonathan JACKSON]]''' (kromnogita '''Stonewall (ŝtonmuro) Jackson''') (21-an de januaro 1824, Clarksburg, Virĝinio, Usono – 10-an de majo 1863, Guiney's Station, Virĝinio) estis generalo de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko en la Usona Enlanda Milito. Li estis unu el la plej spertaj, lertaj militfakulo de la suda Konfederacio.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =Se la ĝenerala [[registaro]] persistos en la nun [[Minaco|minacataj]] rimedoj, devas esti [[milito]]. Estas sufiĉe [[Doloro|dolore]] malkovri kun kia maltrankvilo ili parolas pri milito kaj minacas ĝin. Ili ne konas ĝiajn [[hororo]]jn. Mi vidis sufiĉe da ĝi por igi min rigardi ĝin kiel la sumon de ĉiuj [[malbono]]j.
|aŭtoro = Thomas Jonathan Jackson
|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} If the general government should persist in the measures now threatened, there must be war. It is painful enough to discover with what unconcern they speak of war and threaten it. They do not know its horrors. I have seen enough of it to make me look upon it as the sum of all evils.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Jackson, Thomas Jonathan}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de januaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 10-an de majo]]</text>
      <sha1>qvv297gzfcfwm885wasjtwppgl1pbxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>James A. Michener</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9795</id>
    <revision>
      <id>52925</id>
      <parentid>40418</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1188" sha1="53t42mpnf5mf4lgas8bt8mnasmllorr" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = James A. Michener
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:James A. Michener|James Albert MICHENER]]''' (naskiĝis la 3-an de februaro 1907 en Novjorko, Usono - mortis la 16-an de oktobro 1997 en Aŭstino, Teksaso) estis usona verkisto.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto ='''[[Epoko]] nomiĝas [[Mallumo|Malluma]] ne ĉar la [[lumo]] ne brilas, sed ĉar homoj [[Rifuzo|rifuzas]] vidi ĝin.''' 
|aŭtoro = James A. Michener |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} An age is called Dark not because the light fails to shine, but because people refuse to see it.}}

{{Citaĵo|teksto =Perdi [[ludo]]n ne ekvivalentas al [[morto]]. [[Malsukceso|Malsukcesi]] esti numero unu ne igas min malpli granda [[homo]].
|aŭtoro = James Michener|verko = |origina teksto = }}

{{DEFAŬLTORDIGO:Michener, James A.}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Verkistoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Romanistoj]]
[[Kategorio:Scenaristoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 3-an de februaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 16-an de oktobro]]</text>
      <sha1>53t42mpnf5mf4lgas8bt8mnasmllorr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aaron Burr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9818</id>
    <revision>
      <id>52937</id>
      <parentid>40585</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="946" sha1="p3nxtjnhw86fzmbnvn5fg5jlt6mtzso" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Aaron Burr
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Aaron Burr|Aaron Burr]]''' (naskiĝi la 6-an de februaro 1756 en Newark – mortis la 14-an de septembro 1836 en Port Richmond) estis usona militisto kaj politikisto.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =Neniam faru [[hodiaŭ]], kion vi povas prokrasti ĝis [[morgaŭ]]. Malfruo eble pli klare [[Lumo|lumigos]] tion, kio estas plej bone farenda.
|aŭtoro = Aaron Burr |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} Never do today what you can put off till tomorrow. Delay may give clearer light as to what is best to be done.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Burr, Aaron}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 6-an de februaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 14-an de septembro]]</text>
      <sha1>p3nxtjnhw86fzmbnvn5fg5jlt6mtzso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chester William Nimitz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9888</id>
    <revision>
      <id>52930</id>
      <parentid>40548</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1048" sha1="c8sl0bqkkvp7v9jpbeggsotspdegr7j" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = Chester_Nimitz-fleet-admiral.jpg
|vikipedio = Chester William Nimitz
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Chester William Nimitz|Chester William Nimitz]]''' (naskiĝis la 24-an de februaro 1885 en Fredericksburg - mortis la 20-an de februaro 1966) estis usona militisto, usona komandanto de la aliancitaj ŝtatoj dum la Dua Mondmilito.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto ='''[[Dio]] donu al mi la [[kuraĝo]]n ne [[Rezigno|rezigni]] pri tio, kion mi pensas [[Praveco|prava]], eĉ se mi pensas, ke ĝi estas [[Senespero|senespera]].'''
|aŭtoro = Chester W. Nimitz |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} God grant me the courage not to give up what I think is right even though I think it is hopeless.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Nimitz, Chester W.}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 24-an de februaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 20-an de februaro]]</text>
      <sha1>c8sl0bqkkvp7v9jpbeggsotspdegr7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joachim von Ribbentrop</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10054</id>
    <revision>
      <id>52917</id>
      <parentid>41151</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="ewtamk7dzbtnskuijafhlp1rlafznpa" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Joachim von Ribbentrop
| dosiero      = 
| vikipedio    = Joachim von Ribbentrop
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[:w:Joachim von Ribbentrop|Joachim von RIBBENTROP]]''' (naskiĝis la 30-an de aprilo 1893 - mortis la 16-an de oktobro 1946) estis germana nazia politikisto kaj unu el reprezentantoj de hitlera Germanio, ministro pri eksteraj aferoj de [[Nazia Germanio]] (1938-1945) kondamnitaj al mortpuno de la Nurenberga proceso.

== Citaĵoj ==

== Pri la aŭtoro ==

{{Citaĵo
|teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] La jubilanta Ribbentrop revenis al [[Berlino]], kie en stato de [[eŭforio]] lin salutis [[Hitlero]], nominta lin “la dua [[Otto von Bismarck]]”.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Pakto Ribbentrop-Molotov]]

{{DEFAŬLTORDIGO:Ribbentrop, Joachim von}}

[[Kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[Kategorio:Nazioj]]
[[Kategorio:Nazia Germanio]]
[[Kategorio:Ministroj]]
[[Kategorio:Diplomatoj]]
[[Kategorio:Germanaj militistoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de aprilo]]
[[Kategorio:Mortintoj la 16-an de oktobro]]</text>
      <sha1>ewtamk7dzbtnskuijafhlp1rlafznpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfred von Schlieffen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10073</id>
    <revision>
      <id>52921</id>
      <parentid>50557</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2882" sha1="nmixcwfdgol3r2awczccjiekkbvcisp" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Alfred von Schlieffen
| dosiero      = 
| vikipedio    = Alfred von Schlieffen
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[:w:Alfred von Schlieffen|Alfred von Schlieffen]]''', nomita ĉefe '''Grafo Schlieffen''' (naskiĝis la 28-an de februaro 1833 – mortis la 4-an de januaro 1913) estis germana militestro, kampomarŝalo kaj strategiisto, kiu servis kiel Ĉefo de la Imperia Germana Stabanaro el 1891 al 1906.

== Citaĵoj ==

== Pri la aŭtoro ==

=== Henry Kissinger ===

{{Citaĵo
|teksto = Same kiel posteuloj de [[Otto von Bismarck]] rezignis je lia komplika [[diplomatio]], ankaŭ Alfred von Schlieffen forĵetis kiel balaston strategiajn [[koncepto]]jn de [[Helmuth von Moltke]], [[Milito|milita]] [[arkitekto]] de tri rapidaj [[venko]]j de Bismarck dum la periodo inter 1864 kaj 1870.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Alfred von Schlieffen ellaboris planon de decida kaj rapida [[venko]] en unu [[fronto]] kun posta translokado de la fortoj kontraŭ alia [[malamiko]], tiel atingante konvinkan rezulton ĉe ambaŭ frontoj. Ĉar rapida kaj decida [[atako]] en [[oriento]] ne eblis pro malrapida [[ritmo]] de la [[Rusio|rusia]] [[mobilizado]], kiu kiel oni supozis povus okupi ses semajnojn, kaj pro vasteco de la rusia teritorio, Schlieffen decidis venki la [[Francio|francan]] [[armeo]]n la unuan eĉ ĝis kiam la rusia armeo estos komplete mobilizita. Por ĉirkaŭiri pezajn francajn [[fortikaĵo]]jn ĉe la germana limo, Schlieffen proponis rompi [[neŭtraleco]]n de [[Belgio]], kondukinte germanajn trupojn flanke tra ĝia teritorio […] La plano estis same brila kaj senracia. Minimuma kono de la [[historio]] povus sugesti al li, ke [[Britio]] nepre ekmilitos se okazos invado al Belgio – tiun fakton ŝajne komplete malatentis la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|kaiser]] kaj la germana ĝenerala stabo.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = Kie ajn okazus [[milito]] (kaj plej verŝajna loko de ĝia komenco estis [[Balkanio]]) la plano de Alfred von Schlieffen antaŭvidis ke [[batalo]]j de la komenca etapo okazu en [[okcidento]], ĉe tio inter landoj, kiuj havas preskaŭ neniujn interesojn en tiu ĉi [[krizo]]. La [[ekstera politiko]] estis oferita al la milita [[strategio]] […]
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Helmuth von Moltke]]

{{DEFAŬLTORDIGO:Schlieffen, Alfred Graf Von}}
[[Kategorio:Germanaj militistoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Nobeloj]]
[[Kategorio:Verkistoj]]
[[Kategorio:Germanoj]]
[[Kategorio:Prusio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de februaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 4-an de januaro]]</text>
      <sha1>nmixcwfdgol3r2awczccjiekkbvcisp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mobilizado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10075</id>
    <revision>
      <id>52902</id>
      <parentid>41947</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aliaj aŭtoroj */</comment>
      <origin>52902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4368" sha1="leyxb55b88h75j3yi6k124q2q56wa8x" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Mobilizado
| dosiero      = Mobilizacja 30.jpg
| vikipedio    = Mobilizado
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = mobilizo
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[:w:Mobilizado|Mobilizado]]''' estas tuto de la aranĝoj, necesaj por militpretigi la fortojn [[Homo|homajn]] kaj [[Industrio|industriajn]] de iu [[lando]].

== Citaĵoj ==

=== Henry Kissinger ===

{{Citaĵo
|teksto = Tio sonas paradokse, sed [[Absolutismo|absolutaj]] [[reganto]]j de la [[18-a jarcento]] ne estis tiom ĉionpovaj por mobilizi ĉiujn resursojn por [[milito]] kiel tio okazis, kiam [[religio]], aŭ [[ideologio]], aŭ [[registaro]] elektita de [[popolo]] povis kaŭzi grandegan [[Emocio|emocian]] leviĝon. Ili estis limigitaj per [[tradicio]]j kaj eble per malstabileco de propra stato, ne povis enkonduki [[enspezimposto]]jn kaj multajn aliajn [[imposto]]jn, proprajn al nia [[tempo]]. Tio do limigis volumenon de la naciaj [[riĉaĵo]]j, kiu potenciale povintus esti destinita por defendo.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Neceso de samtempa mobilizado de ĉiuj membroj de [[alianco]] firme enradikiĝis en la [[cerbo]]j de la [[Eŭropo|eŭropaj]] gvidantoj, kio iĝis la ĉefa principo de solenaj [[Diplomatio|diplomatiaj]] interagoj. Celo de la aliancoj nun estis jam ne garantio de subteno post komenco de la [[milito]], sed garantio de tio, ke ĉiu el la aliancanoj okazigos mobilizadon laŭeble plej rapide kaj, kiel oni atendis, pli frue ol iu ajn [[malamiko]]… Tiu proceduro de la [[Lasta juĝo]] efike eligis [[casus belli]] el sub iu ajn [[Politiko|politika]] [[kontrolo]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Milita konvencio, realiginta [[ideo]]jn de [[Nikolaj Obruĉev]], estis subskribita la 4-an de januaro 1894. [[Francio]] kaj Rusio interkonsentis okazigi samtempan mobilizadon, se mobilizadon okazigos iu ajn el la membroj de la [[Antanto|Triopa Unio]] pro iu ajn kialo. [[Maŝino]] de la [[Lasta Juĝo]] estis preta.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [[Alfred von Schlieffen]] ellaboris planon de decida kaj rapida [[venko]] en unu [[fronto]] kun posta translokado de la fortoj kontraŭ alia [[malamiko]], tiel atingante konvinkan rezulton ĉe ambaŭ frontoj. Ĉar rapida kaj decida [[atako]] en [[oriento]] ne eblis pro malrapida [[ritmo]] de la [[Rusio|rusia]] mobilizado, kiu kiel oni supozis povus okupi ses semajnojn, kaj pro vasteco de la rusia teritorio, Schlieffen decidis venki la [[Francio|francan]] [[armeo]]n la unuan eĉ ĝis kiam la rusia armeo estos komplete mobilizita.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri [[Aŭstrio-Hungario]] komence de la [[Unua mondmilito]]] Do mobilizaj planoj, kiuj faris la [[milito]]n neevitebla, estis lanĉitaj ĝuste de tiu lando, kies [[armeo]] reale ekbatalis nur post kiam jam okazis la plej grandaj [[batalo]]j en [[okcidento]].
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

{{Citaĵo
|teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kaj la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|caro]] kaj la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|imperiestro]] dezirus iri laŭeble for de senpera [[minaco]] de [[milito]], sed neniu el ili sciis kiel tion fari – la caro pro tio ke oni malebligis al li aranĝi partan mobilizadon, la kaiser ĉar li ne povis fari mobilizadon nur kontraŭ [[Rusio]]. Ambaŭ estis dispremitaj de milita [[maŝino]], kiun ili mem helpis konstrui kaj kiu, estinte ekfunkciigita, jam estis nerenversebla.
|aŭtoro=  [[Henry Kissinger]]
|verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994]
|origina teksto = 
}}

=== Diversaj aŭtoroj ===

{{Citaĵo
|teksto = Komenco de mobilizado ne plu povas esti konsiderata [[Paco|paca]] [[ago]], tio estas la plej decida [[Milito|milita]] ago.
|aŭtoro= [[Nikolaj Obruĉev]]
|verko= Memora notico al [[Nikolaj Girs]], ministro pri eksteraj aferoj de la [[Rusia imperio]] [La 7-a (19-a) majo de 1892]
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Rekruto]]

[[Kategorio:Milito]]</text>
      <sha1>leyxb55b88h75j3yi6k124q2q56wa8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Rusiaj militistoj</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10120</id>
    <revision>
      <id>52907</id>
      <parentid>51990</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="171" sha1="ixsoz1ggqsi6mfotzkgzf98khbcfxod" xml:space="preserve">[[Kategorio:Militistoj| ]]
[[Kategorio:Rusoj|Militistoj]]
[[Kategorio:Aziaj militistoj]]
[[Kategorio:Eŭropaj militistoj]]
[[Kategorio:Armitaj Fortoj de Rusio|Militistoj]]</text>
      <sha1>ixsoz1ggqsi6mfotzkgzf98khbcfxod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Germanaj militistoj</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10325</id>
    <revision>
      <id>52909</id>
      <parentid>41952</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="pq76e1q67wk7405jj448eep2xe7gkn9" xml:space="preserve">[[Kategorio:Germanoj|Militistoj]]
[[Kategorio:Militistoj| ]]</text>
      <sha1>pq76e1q67wk7405jj448eep2xe7gkn9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jessica Lynch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10904</id>
    <revision>
      <id>52924</id>
      <parentid>43215</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="0vxpjvhhm9jybmwikhoraorhnjp9lem" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Jessica Lynch
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Jessica Lynch|Jessica LYNCH]]''' (naskiĝis la 26-an de aprilo 1983 en Palestine, Okcidenta Virginio) estis usona soldato en la tria Golfa milito.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto ='''Mi havis la [[bonŝanco]]n kaj okazon reveni [[Hejmo|hejmen]] kaj diri la [[vero]]n; multaj [[soldato]]j, kiel Pat Tillman... ne havis tiun ŝancon. La vero pri [[milito]] ne ĉiam estas facila. La vero estas ĉiam pli [[Heroo|heroa]] ol la propagando.'''
|aŭtoro = Jessica Lynch
|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} I had the good fortune and opportunity to come home and to tell the truth; many soldiers, like Pat Tillman... did not have that opportunity. The truth of war is not always easy. The truth is always more heroic than the hype.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Lynch, Jessica}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
&lt;!--[[Kategorio:Soldatoj]]--&gt;
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 26-an de aprilo]]</text>
      <sha1>0vxpjvhhm9jybmwikhoraorhnjp9lem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vilhelmo de Prusio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11191</id>
    <revision>
      <id>52922</id>
      <parentid>43923</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="9iwnndikco7dusa1hdor57cxpw6ap31" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Vilhelmo de Prusio
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Vilhelmo de Prusio|Frederiko Vilhelmo Viktoro Aŭgusto Ernesto de Prusio]]''', germane ''Friedrich Wilhelm Victor August Ernst von Preußen'', (naskiĝis la 6-an de majo 1882 en la Marmorpalaco en Potsdamo - mortis la 20-an de julio 1951 en Hechingen) de la dinastio de Hohencolernoj estis ĝis la Novembra Revolucio en 1918 la lasta kronprinco de la Reĝlando Prusio kaj de la Germana Imperio. Li estis populare konata kiel '''Vilhelmo''' aŭ '''Kronprinco Vilhelmo''' tra Eŭropo.

== Citaĵoj ==
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto = Sendube tiu estas la plej [[Stulteco|stulta]], sensenca kaj nenecesa [[milito]] de la modernaj epokoj. Estas milito ne volita de [[Germanio]], mi povas certigi tion, sed ĝi estis devigita, kaj la fakto ke ni estis tiom preparitaj defendi nin estas nune uzata kiel [[argumento]] por konvinki la mondon ke ni deziris konflikton.
|aŭtoro = Kronprinco Vilhelmo, Wiegand pri la unua mondmilito
|verko = |origina teksto = }}

[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Nobeloj]]
[[Kategorio:Germanaj militistoj]]
[[Kategorio:Germanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 6-an de majo]]
[[Kategorio:Mortintoj la 20-an de julio]]</text>
      <sha1>9iwnndikco7dusa1hdor57cxpw6ap31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abraham Davenport</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11269</id>
    <revision>
      <id>52933</id>
      <parentid>44038</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="895" sha1="4ywak0ll8gdjqgwrxsy2to8zuixfbrh" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Abraham Davenport
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''Abraham Davenport''' (naskiĝis en 1715 - mortis la 20-an de novembro 1789) estis usona politikisto kiu servis en la konektikuta legislativo kaj kiel kolonelo ĉe la ŝtata milico.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto = '''Kun ĉiu [[respekto]], mi dirus, ke [[Dio]] faru Sian [[laboro]]n, ni zorgos pri la nia. Alportu la [[kandelo]]jn.'''
|aŭtoro = Abraham Davenport
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} With all reverence, I would say, let God do His work, we will see to ours. Bring in the candles.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Davenport, Abraham}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Mortintoj la 20-an de novembro]]</text>
      <sha1>4ywak0ll8gdjqgwrxsy2to8zuixfbrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrew Jackson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11608</id>
    <revision>
      <id>52927</id>
      <parentid>44703</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="2wr1mguoqnl6wnm082ss48n3h3an8j9" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Andrew Jackson
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Andrew Jackson|Andrew JACKSON]]''' (naskiĝis la 15-an de marto 1767 en Suda Karolino - mortis la 8-an de junio 1845 apud Nashville, Tenesio, pro tuberkulozo kaj hidropso) estis la sepa prezidento de Usono.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto = Estas diable malriĉa [[menso]], kiu povas pensi nur pri unu [[maniero]] literumi [[vorto]]n.
|aŭtoro = Andrew Jackson
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} It's a damn poor mind that can only think of one way to spell a word.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Jackson, Andrew}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj politikistoj]]
[[Kategorio:Juĝistoj]]
[[Kategorio:Advokatoj]]
&lt;!--[[Kategorio:Sklavposedantoj]]--&gt;
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Prezidantoj de Usono]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 15-an de marto]]
[[Kategorio:Mortintoj la 8-an de junio]]</text>
      <sha1>2wr1mguoqnl6wnm082ss48n3h3an8j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Davy Crockett</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11657</id>
    <revision>
      <id>52932</id>
      <parentid>50739</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1440" sha1="dfqktu6wvfqup1bco7mtgrljlct3ao5" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Davy Crockett
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''David Crockett''' (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1786 - mortis la 6-an de marto 1836) estis usona koloniisto, soldato kaj politikisto. Post servi en la Usona Kongreso por la stato Tenesio li aliĝis la Teksasa revolucio kaj mortis en la batalo de La Alamo.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto = '''Estu [[Certeco|certa]], ke vi [[Praveco|pravas]], kaj tiam iru antaŭen.'''
|aŭtoro = Davy Crockett
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} Be sure that you are right, and then go ahead.}}

{{Citaĵo|teksto = Mi ĉiam subtenis [[mezuro]]jn kaj [[principo]]jn kaj ne virojn. Mi agis sentime kaj sendepende kaj mi neniam pentos pro mia kurso. Mi preferus esti [[Politiko|politike]] enterigita ol esti [[Hipokriteco|hipokrite]] eternigita.
|aŭtoro = Davy Crockett
|verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} I have always supported measures and principles and not men. I have acted fearless and independent and I never will regret my course. I would rather be politically buried than to be hypocritically immortalized.}}

{{DEFAŬLTORDIGO: Crockett, Davy }}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Politikistoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 17-an de aŭgusto]]
[[Kategorio:Mortintoj la 6-an de marto]]</text>
      <sha1>dfqktu6wvfqup1bco7mtgrljlct3ao5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norman Schwarzkopf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11668</id>
    <revision>
      <id>52919</id>
      <parentid>44802</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:49:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1081" sha1="smslpwlimvbv08brxaqobugr5szvljs" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Norman Schwarzkopf
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''Herbert Norman Schwarzkopf, Jr.''' (naskiĝis la 22-an de aŭgusto 1934 - mortis la 27-an de decembro 2012), ankaŭ konata kiel '''Stormin' Norman''', estis usona 4 stela generalo de la usona armeo kiu servis kiel ĉefkomandanto en la koalicio dum la Golfa milito de 1991.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto = '''[[Gvidanto|Gvidado]] estas potenca kombinaĵo de [[strategio]] kaj [[karaktero]]. Sed se vi devas esti sen unu, estu sen la strategio.'''
|aŭtoro = Norman Schwarzkopf, Jr.
|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Leadership is a potent combination of strategy and character. But if you must be without one, be without the strategy.}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Schwarzkopf, Norman}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Usonaj militistoj]]
[[Kategorio:Generaloj]]
[[Kategorio:Usonanoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de aŭgusto]]
[[Kategorio:Mortintoj la 27-an de decembro]]</text>
      <sha1>smslpwlimvbv08brxaqobugr5szvljs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dmitrij Razumovskij</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12184</id>
    <revision>
      <id>52920</id>
      <parentid>45730</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2810" sha1="brjf9d5583lzcg37qqirrhfxygmta2q" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero = 
|vikipedio = Dmitrij Razumovskij
|komunejo = 
|komunejokat =
|vikifontaro = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w: Dmitrij Razumovskij | Dmitrij Razumovskij]]''' (ruse Дмитрий Александрович Разумовский; naskiĝis la 16-an de marto 1968, Uljanovsko, RSFSR, Sovetunio - mortis la 3-an de septembro 2004, Beslano, Nord-Osetio, Rusio) estis rusia militisto, estro de sekcio de la Administracio «V» («Vimpel») de la Centro de Speciala Destino de la Federacia Sekurecservo de Rusio, subkolonelo, pereinta dum liberigo de la ostaĝoj dum la terorisma atako en Beslano. Postmorte li estis honorigita kiel Heroo de Rusio.

== Citaĵoj ==
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto = ...Mi ofte pensas: kio estas [[Heroo|heroismo]]? Ŝajnas al mi, ke heroismo kaj brulkapeco ne estas la sama afero. Por perei oni ne devas havi grandan [[saĝo]]n. Heroismo devas esti racia, ja malsufiĉas simple kovri per si embrazuron de fortikaĵo: mitralo nur distranĉos vin kaj ekpafos denove. Sed se tiumomente leviĝos el tranĉeoj atakĉenoj, tio signifos ke vi pereis ne sensence...
|aŭtoro = Dmitrij Razumovskij
|verko = |origina teksto = …Я часто думаю: что такое героизм? Мне кажется, героизм и лихость — это совсем не одно и то же. Чтобы погибнуть – не надо иметь большого ума. Героизм должен быть осмысленным, ведь недостаточно просто закрыть собой амбразуру дзота: пулемет лишь перережет тебя и застрочит с новой силой. Но если поднимутся в этот момент из окопов цепи, значит, погиб ты не напрасно…}}

{{Citaĵo|teksto = Morti en [[batalo]] — tio estas [[feliĉo]]. Se oni demandus min — do nome tiel mi volus morti. Kaj ne larmu pri mi, se tio okazos. Vi ja larmas pri vi mem — vi devos resti. Kaj la vivo ne finiĝas, ĝi simple transiras al alia formo.
|aŭtoro = Dmitrij Razumovskij
|verko = |origina teksto = Умереть в бою — это счастье. Если бы меня спросили — я бы так и хотел умереть. И не надо обо мне плакать, если так случится. Ведь вы плачете о самих себе — вам оставаться. А жизнь не кончается, она просто переходит в другое качество.}}

{{DEFAŬLTORDIGO: Razumovskij, Dmitrij }}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Rusoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 16-an de marto]]
[[Kategorio:Mortintoj la 3-an de septembro]]</text>
      <sha1>brjf9d5583lzcg37qqirrhfxygmta2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luc de Clapiers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12257</id>
    <revision>
      <id>52934</id>
      <parentid>49226</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="951" sha1="n5lkp5jfwg37q2zmc271xnbttpd34if" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
|dosiero      = 
|vikipedio    = Luc de Clapiers
|komunejo     = 
|komunejokat  =
|vikifontaro  = 
|vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Luc de Clapiers|Luc de CLAPIERS, markizo de Vauvenargues]]''' (naskiĝinta la 6-an de aŭgusto 1715 en Aix - mortis la 28-an de majo 1747 en Parizo) estis franca verkisto kaj fama moralisto.

== Citaĵoj ==
{{Traduko de vikicitaristo}}
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;
{{Citaĵo|teksto =En [[Naturo]] ne ekzistas kontraŭdiroj.
|aŭtoro = Luc de Clapiers
|verko =|origina teksto =}}

{{Citaĵo|teksto =La perfekteco de [[horloĝo]] ne estas rapidi, sed esti ĝusta.
|aŭtoro =Luc de Clapiers |verko = |origina teksto = }}

{{DEFAŬLTORDIGO:Clapiers, Luc de}}
[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Verkistoj]]
[[Kategorio:Eseistoj]]
[[Kategorio:Francaj militistoj]]
[[Kategorio:Filozofoj]]
[[Kategorio:Francoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 6-an de aŭgusto]]
[[Kategorio:Mortintoj la 28-an de majo]]</text>
      <sha1>n5lkp5jfwg37q2zmc271xnbttpd34if</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maŭrico de Saksio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12796</id>
    <revision>
      <id>52913</id>
      <parentid>48415</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>52913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="988" sha1="jd3fkairxihdsoayj50qnt72zm84isk" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Maŭrico de Saksio
| dosiero      = 
| vikipedio    = Maŭrico de Saksio
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Maŭrico de Saksio|Maŭrico de Saksio]]''' (germane: ''Hermann Moritz von Sachsen'', france: ''Maurice de Saxe''; naskiĝis la 28-an de oktobro 1696 — mortis la 30-an de novembro 1750) estis saksia militisto kaj generala marŝalo de Francio.

== Citaĵoj ==
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;

{{Citaĵo
|teksto = [...] la [[milito]] estas scienco saturita de nebuloj, malebligantaj moviĝi kun [[certeco]].
|aŭtoro=  [[Maŭrico de Saksio]]
|verko= Teorio de militarto
|origina teksto = 
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Carl von Clausewitz]]
* [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]]


[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Marŝaloj]]
[[Kategorio:Saksoj]]
[[Kategorio:Germanaj militistoj]]
[[Kategorio:Francio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de novembro]]</text>
      <sha1>jd3fkairxihdsoayj50qnt72zm84isk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Sovetiaj militistoj</title>
    <ns>14</ns>
    <id>12799</id>
    <revision>
      <id>52908</id>
      <parentid>48425</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="0en3rx695geqd9z3kvke2rirgf7vbgo" xml:space="preserve">[[Kategorio:Militistoj| ]]
[[Kategorio:Sovetianoj|Militistoj]]
[[Kategorio:Aziaj militistoj]]
[[Kategorio:Eŭropaj militistoj]]
[[Kategorio:Armitaj fortoj de Sovetunio]]</text>
      <sha1>0en3rx695geqd9z3kvke2rirgf7vbgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patriota Milito de 1812</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13182</id>
    <revision>
      <id>52942</id>
      <parentid>51476</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21203" sha1="6r3m5bwg3uwphaj0wx4xjqnvojior9o" xml:space="preserve">{{Temo
| dosiero      = 
| vikipedio    = Patriota Milito de 1812
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Patriota Milito de 1812''' okazis en 1812, kiam la Rusia imperio estis invadita de franca armeo gvidata de [[Napoleono]].

== Citaĵoj ==

=== Aleksander Herzen ===

{{Citaĵo
|teksto = Freneza epoko de [[Napoleonaj militoj|absurdaj militoj]], kiun la [[francoj]] ĝis nun nomas periodo de sia [[gloro]], finiĝis per ilia invado al Rusio; tio estis eraro de [[geniulo]], same kiel [[egipta ekspedicio]]. [[Napoleono|Bonaparto]] ekdeziris montri sin al la [[universo]] staranta sur [[amaso]] da [[kadavro]]j. Al fanfaronado pri [[piramido]]j li ekdeziris aldoni fanfaronadon pri [[Moskvo]] kaj la [[Moskva Kremlo|Kremlo]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = Сумасбродная эпоха нелепых войн, которую французы еще до сих пор называют периодом своей славы, завершилась их нашествием на Россию; то было заблуждением гения, так же как и египетский поход. Бонапарту вздумалось показать себя вселенной стоящим на груде трупов. К хвастовству пирамидами он захотел присоединить хвастовство Москвой и Кремлем.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [[Historio de Rusio]] estas nenio alia ol la [[historio]] de embria [[evoluo]] de la slava [[ŝtato]]; ĝis nun [[Rusio]] estis nur ordiĝanta. La tutan [[pasinteco]]n de tiu ĉi lando, ekde la [[9-a jarcento]], necesas trakti kiel la [[vojo]]n al nekonata [[estonteco]], kiu malklare ekvidebliĝas antaŭ ĝi. La veran [[historio]]n de Rusio komencas nur la jaro 1812; ĉio kio estis antaŭe estis nura antaŭparolo.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = История России — не что иное, как история эмбрионального развития славянского государства; до сих пор Россия только устраивалась. Все прошлое этой страны, с IX века, нужно рассматривать как путь к неведомому будущему, которое начинает брезжить перед нею. Подлинную историю России открывает собой лишь 1812 год; все, что было до того, — только предисловие.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] rusaj [[caro]]j ne interparolis kun la [[popolo]] [...]
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [об Отечественной войне 1812 года] Со времен Петра I русские государи не говорили с народом [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] ses monatojn post forlaso de [[Moskvo]] ĉe [[limo]]j de [[Azio]] aperis [[amaso]]j da armitaj [[homo]]j, hastantaj el la profundaĵoj de [[Siberio]] por defendi la [[ĉefurbo]]n. Sciigo pri ĝia sturmokupo kaj [[incendio]] ŝokis la tutan [[Rusio]]n, ĉar por la [[popolo]] la vera ĉefurbo estis Moskvo. Ĝi elaĉetis, oferinte sin, la endormigan caran [[ordo]]n; ĝi denove leviĝis en aŭreolo de [[gloro]]; la [[forto]] de la [[malamiko]] rompiĝis inter ĝiaj [[muro]]j; en la [[Moskva Kremlo|Kremlo]] komenciĝis retiriĝo de la konkerinto, kiu finiĝos nur en insulo [[Sankta Heleno]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [...] спустя шесть месяцев после оставления Москвы на границах Азии появились толпы вооруженных людей, спешивших из глубины Сибири на защиту столицы. Весть о ее взятии и пожаре потрясла всю Россию, ибо для народа подлинной столицей была Москва. Она искупила, пожертвовав собой, усыпляющий царский строй; она вновь поднималась в ореоле славы; сила врага сломилась в ее стенах; в Кремле началось отступление завоевателя, которому предстояло закончиться лишь на острове св. Елены.
}}

=== Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov ===

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata milito kontraŭ la francoj kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Vidu ankaŭ ==

* [[Napoleonaj militoj]]

[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Napoleonaj militoj]]
[[Kategorio:Militoj]]
[[Kategorio:1812]]</text>
      <sha1>6r3m5bwg3uwphaj0wx4xjqnvojior9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52943</id>
      <parentid>52942</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>52943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21221" sha1="4kiv64fy0ldsyrntl34ki3d96otryzx" xml:space="preserve">{{Temo
| dosiero      = 
| vikipedio    = Patriota Milito de 1812
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Patriota Milito de 1812''' okazis en 1812, kiam la Rusia imperio estis invadita de franca armeo gvidata de [[Napoleono]].

== Citaĵoj ==

=== Aleksander Herzen ===

{{Citaĵo
|teksto = Freneza epoko de [[Napoleonaj militoj|absurdaj militoj]], kiun la [[francoj]] ĝis nun nomas periodo de sia [[gloro]], finiĝis per ilia invado al Rusio; tio estis eraro de [[geniulo]], same kiel [[egipta ekspedicio]]. [[Napoleono|Bonaparto]] ekdeziris montri sin al la [[universo]] staranta sur [[amaso]] da [[kadavro]]j. Al fanfaronado pri [[piramido]]j li ekdeziris aldoni fanfaronadon pri [[Moskvo]] kaj la [[Moskva Kremlo|Kremlo]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = Сумасбродная эпоха нелепых войн, которую французы еще до сих пор называют периодом своей славы, завершилась их нашествием на Россию; то было заблуждением гения, так же как и египетский поход. Бонапарту вздумалось показать себя вселенной стоящим на груде трупов. К хвастовству пирамидами он захотел присоединить хвастовство Москвой и Кремлем.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [[Historio de Rusio]] estas nenio alia ol la [[historio]] de embria [[evoluo]] de la slava [[ŝtato]]; ĝis nun [[Rusio]] estis nur ordiĝanta. La tutan [[pasinteco]]n de tiu ĉi lando, ekde la [[9-a jarcento]], necesas trakti kiel la [[vojo]]n al nekonata [[estonteco]], kiu malklare ekvidebliĝas antaŭ ĝi. La veran [[historio]]n de Rusio komencas nur la jaro 1812; ĉio kio estis antaŭe estis nura antaŭparolo.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = История России — не что иное, как история эмбрионального развития славянского государства; до сих пор Россия только устраивалась. Все прошлое этой страны, с IX века, нужно рассматривать как путь к неведомому будущему, которое начинает брезжить перед нею. Подлинную историю России открывает собой лишь 1812 год; все, что было до того, — только предисловие.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] rusaj [[caro]]j ne interparolis kun la [[popolo]] [...]
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [об Отечественной войне 1812 года] Со времен Петра I русские государи не говорили с народом [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] ses monatojn post forlaso de [[Moskvo]] ĉe [[limo]]j de [[Azio]] aperis [[amaso]]j da armitaj [[homo]]j, hastantaj el la profundaĵoj de [[Siberio]] por defendi la [[ĉefurbo]]n. Sciigo pri ĝia sturmokupo kaj [[incendio]] ŝokis la tutan [[Rusio]]n, ĉar por la [[popolo]] la vera ĉefurbo estis Moskvo. Ĝi elaĉetis, oferinte sin, la endormigan caran [[ordo]]n; ĝi denove leviĝis en aŭreolo de [[gloro]]; la [[forto]] de la [[malamiko]] rompiĝis inter ĝiaj [[muro]]j; en la [[Moskva Kremlo|Kremlo]] komenciĝis retiriĝo de la konkerinto, kiu finiĝos nur en insulo [[Sankta Heleno]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [...] спустя шесть месяцев после оставления Москвы на границах Азии появились толпы вооруженных людей, спешивших из глубины Сибири на защиту столицы. Весть о ее взятии и пожаре потрясла всю Россию, ибо для народа подлинной столицей была Москва. Она искупила, пожертвовав собой, усыпляющий царский строй; она вновь поднималась в ореоле славы; сила врага сломилась в ее стенах; в Кремле началось отступление завоевателя, которому предстояло закончиться лишь на острове св. Елены.
}}

=== Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov ===

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata milito kontraŭ la francoj kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Vidu ankaŭ ==

* [[Napoleonaj militoj]]

== Referencoj ==

[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Napoleonaj militoj]]
[[Kategorio:Militoj]]
[[Kategorio:1812]]</text>
      <sha1>4kiv64fy0ldsyrntl34ki3d96otryzx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52944</id>
      <parentid>52943</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referencoj */</comment>
      <origin>52944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21174" sha1="2jnu1wyw42fo01obkw5qdlxzwmldbvr" xml:space="preserve">{{Temo
| dosiero      = 
| vikipedio    = Patriota Milito de 1812
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Patriota Milito de 1812''' okazis en 1812, kiam la Rusia imperio estis invadita de franca armeo gvidata de [[Napoleono]].

== Citaĵoj ==

=== Aleksander Herzen ===

{{Citaĵo
|teksto = Freneza epoko de [[Napoleonaj militoj|absurdaj militoj]], kiun la [[francoj]] ĝis nun nomas periodo de sia [[gloro]], finiĝis per ilia invado al Rusio; tio estis eraro de [[geniulo]], same kiel [[egipta ekspedicio]]. [[Napoleono|Bonaparto]] ekdeziris montri sin al la [[universo]] staranta sur [[amaso]] da [[kadavro]]j. Al fanfaronado pri [[piramido]]j li ekdeziris aldoni fanfaronadon pri [[Moskvo]] kaj la [[Moskva Kremlo|Kremlo]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = Сумасбродная эпоха нелепых войн, которую французы еще до сих пор называют периодом своей славы, завершилась их нашествием на Россию; то было заблуждением гения, так же как и египетский поход. Бонапарту вздумалось показать себя вселенной стоящим на груде трупов. К хвастовству пирамидами он захотел присоединить хвастовство Москвой и Кремлем.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [[Historio de Rusio]] estas nenio alia ol la [[historio]] de embria [[evoluo]] de la slava [[ŝtato]]; ĝis nun [[Rusio]] estis nur ordiĝanta. La tutan [[pasinteco]]n de tiu ĉi lando, ekde la [[9-a jarcento]], necesas trakti kiel la [[vojo]]n al nekonata [[estonteco]], kiu malklare ekvidebliĝas antaŭ ĝi. La veran [[historio]]n de Rusio komencas nur la jaro 1812; ĉio kio estis antaŭe estis nura antaŭparolo.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = История России — не что иное, как история эмбрионального развития славянского государства; до сих пор Россия только устраивалась. Все прошлое этой страны, с IX века, нужно рассматривать как путь к неведомому будущему, которое начинает брезжить перед нею. Подлинную историю России открывает собой лишь 1812 год; все, что было до того, — только предисловие.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] rusaj [[caro]]j ne interparolis kun la [[popolo]] [...]
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [об Отечественной войне 1812 года] Со времен Петра I русские государи не говорили с народом [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] ses monatojn post forlaso de [[Moskvo]] ĉe [[limo]]j de [[Azio]] aperis [[amaso]]j da armitaj [[homo]]j, hastantaj el la profundaĵoj de [[Siberio]] por defendi la [[ĉefurbo]]n. Sciigo pri ĝia sturmokupo kaj [[incendio]] ŝokis la tutan [[Rusio]]n, ĉar por la [[popolo]] la vera ĉefurbo estis Moskvo. Ĝi elaĉetis, oferinte sin, la endormigan caran [[ordo]]n; ĝi denove leviĝis en aŭreolo de [[gloro]]; la [[forto]] de la [[malamiko]] rompiĝis inter ĝiaj [[muro]]j; en la [[Moskva Kremlo|Kremlo]] komenciĝis retiriĝo de la konkerinto, kiu finiĝos nur en insulo [[Sankta Heleno]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [...] спустя шесть месяцев после оставления Москвы на границах Азии появились толпы вооруженных людей, спешивших из глубины Сибири на защиту столицы. Весть о ее взятии и пожаре потрясла всю Россию, ибо для народа подлинной столицей была Москва. Она искупила, пожертвовав собой, усыпляющий царский строй; она вновь поднималась в ореоле славы; сила врага сломилась в ее стенах; в Кремле началось отступление завоевателя, которому предстояло закончиться лишь на острове св. Елены.
}}

=== Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov ===

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata milito kontraŭ la francoj kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Vidu ankaŭ ==

* [[Napoleonaj militoj]]

== Referencoj ==

[[Kategorio:Patriota Milito de 1812| ]]
[[Kategorio:1812]]</text>
      <sha1>2jnu1wyw42fo01obkw5qdlxzwmldbvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52946</id>
      <parentid>52944</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referencoj */</comment>
      <origin>52946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21196" sha1="sov6h09hskmz12bqb8mc6zntfk85n10" xml:space="preserve">{{Temo
| dosiero      = 
| vikipedio    = Patriota Milito de 1812
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Patriota Milito de 1812''' okazis en 1812, kiam la Rusia imperio estis invadita de franca armeo gvidata de [[Napoleono]].

== Citaĵoj ==

=== Aleksander Herzen ===

{{Citaĵo
|teksto = Freneza epoko de [[Napoleonaj militoj|absurdaj militoj]], kiun la [[francoj]] ĝis nun nomas periodo de sia [[gloro]], finiĝis per ilia invado al Rusio; tio estis eraro de [[geniulo]], same kiel [[egipta ekspedicio]]. [[Napoleono|Bonaparto]] ekdeziris montri sin al la [[universo]] staranta sur [[amaso]] da [[kadavro]]j. Al fanfaronado pri [[piramido]]j li ekdeziris aldoni fanfaronadon pri [[Moskvo]] kaj la [[Moskva Kremlo|Kremlo]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = Сумасбродная эпоха нелепых войн, которую французы еще до сих пор называют периодом своей славы, завершилась их нашествием на Россию; то было заблуждением гения, так же как и египетский поход. Бонапарту вздумалось показать себя вселенной стоящим на груде трупов. К хвастовству пирамидами он захотел присоединить хвастовство Москвой и Кремлем.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [[Historio de Rusio]] estas nenio alia ol la [[historio]] de embria [[evoluo]] de la slava [[ŝtato]]; ĝis nun [[Rusio]] estis nur ordiĝanta. La tutan [[pasinteco]]n de tiu ĉi lando, ekde la [[9-a jarcento]], necesas trakti kiel la [[vojo]]n al nekonata [[estonteco]], kiu malklare ekvidebliĝas antaŭ ĝi. La veran [[historio]]n de Rusio komencas nur la jaro 1812; ĉio kio estis antaŭe estis nura antaŭparolo.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = История России — не что иное, как история эмбрионального развития славянского государства; до сих пор Россия только устраивалась. Все прошлое этой страны, с IX века, нужно рассматривать как путь к неведомому будущему, которое начинает брезжить перед нею. Подлинную историю России открывает собой лишь 1812 год; все, что было до того, — только предисловие.
}}

{{Citaĵo
|teksto = Ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] rusaj [[caro]]j ne interparolis kun la [[popolo]] [...]
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [об Отечественной войне 1812 года] Со времен Петра I русские государи не говорили с народом [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] ses monatojn post forlaso de [[Moskvo]] ĉe [[limo]]j de [[Azio]] aperis [[amaso]]j da armitaj [[homo]]j, hastantaj el la profundaĵoj de [[Siberio]] por defendi la [[ĉefurbo]]n. Sciigo pri ĝia sturmokupo kaj [[incendio]] ŝokis la tutan [[Rusio]]n, ĉar por la [[popolo]] la vera ĉefurbo estis Moskvo. Ĝi elaĉetis, oferinte sin, la endormigan caran [[ordo]]n; ĝi denove leviĝis en aŭreolo de [[gloro]]; la [[forto]] de la [[malamiko]] rompiĝis inter ĝiaj [[muro]]j; en la [[Moskva Kremlo|Kremlo]] komenciĝis retiriĝo de la konkerinto, kiu finiĝos nur en insulo [[Sankta Heleno]].
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = [...] спустя шесть месяцев после оставления Москвы на границах Азии появились толпы вооруженных людей, спешивших из глубины Сибири на защиту столицы. Весть о ее взятии и пожаре потрясла всю Россию, ибо для народа подлинной столицей была Москва. Она искупила, пожертвовав собой, усыпляющий царский строй; она вновь поднималась в ореоле славы; сила врага сломилась в ее стенах; в Кремле началось отступление завоевателя, которому предстояло закончиться лишь на острове св. Елены.
}}

=== Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov ===

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata milito kontraŭ la francoj kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Vidu ankaŭ ==

* [[Napoleonaj militoj]]

== Referencoj ==

[[Kategorio:Patriota Milito de 1812| ]]
[[Kategorio:Militoj]]
[[Kategorio:1812]]</text>
      <sha1>sov6h09hskmz12bqb8mc6zntfk85n10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rusiaj germanoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13197</id>
    <revision>
      <id>52939</id>
      <parentid>52054</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10366" sha1="dpvil0c92lr2q5vyigpinfz8b2y297r" xml:space="preserve">{{Temo
| dosiero      = Niamieckija kalanisty.jpg
| vikipedio    = Rusiaj germanoj
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[w:Rusiaj germanoj|Rusiaj germanoj]]''' estas la germana diasporo en Rusio.

== Citaĵoj ==

=== Aleksander Herzen ===

{{Citaĵo
|teksto = Kvankam el la [[slavoj]] la [[rusoj]] plej malmulte malamas la [[germanoj]]n, tamen la [[sento]] de natura [[abomeno]], ekzistanta inter ili, ne povas malaperi. Je la bazo de tiu ĉi sento kuŝas malsameco de la [[karaktero]]j, manifestiĝanta en iu ajn malgravaĵo.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = Хотя среди славян русские меньше всех ненавидят немцев, все же чувство естественного отвращения, существующее между ними, не может исчезнуть. В основе этого чувства лежит несходство характеров, проявляющееся в любой мелочи.
}}

{{Citaĵo
|teksto = &quot;Ni ne ŝatas la [[rusoj]]n&quot; diris al mi foje en [[Rigo]] fama en [[Baltio|Balta regiono]] [[homo]], &quot;sed en la tuta [[Rusia imperio|imperio]] ne ekzistas regatoj pli fidelaj al la imperiestra [[familio]] ol ni&quot;. La [[registaro]] scias pri tiu ĉi [[fideleco]] kaj ĝi inundas per [[germanoj]] [[ministerio]]jn kaj centrajn administraciojn. Tio estas nek [[favoro]], nek [[maljusteco]]. Je germanaj [[oficiro]]j kaj [[ŝtatoficisto]]j la rusa registaro trovas ĝuste tion, kion ĝi bezonas: [[precizeco]]n kaj senemociecon de la [[maŝino]], silentemon de surdomutuloj, [[stoikismo]]n de [[obeemo]] ĉe iu ajn cirkonstancoj, asiduecon ĉe [[laboro]], ne konantan [[laceco]]n. Aldonu al tio ĉi certan [[honesteco]]n (tre maloftan inter la rusoj) kaj ĝuste tiom da [[edukado]], kiom postulas ilia ofico, sed tute malsufiĉe por kompreni ke tute ne estas [[merito]] esti senriproĉaj kaj nekorupteblaj iloj de [[despotismo]]; aldonu al tio ĉi kompletan [[indiferenteco]]n al la [[sorto]] de tiuj kiujn ili regas, profundegan [[malestimo]]n rilate la [[popolo]]n, kompletan nescion de la [[nacia karaktero]], kaj vi komprenos kial la popolo malamas la germanojn kaj kial la registaro tiom amas ilin.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851]
|origina teksto = «Мы не любим русских, — сказал мне как-то в Риге один известный в Прибалтийском крае человек, — но во всей империи нет более верных императорской фамилии поданных, чем мы». Правительству известно об этой преданности, и оно наводняет немцами министерства и центральные управления. Это и не благоволение, и не несправедливость. В немецких офицерах и чиновниках русское правительство находит именно то, что ему надобно: точность и бесстрастие машины, молчаливость глухонемых, стоицизм послушания при любых обстоятельствах, усидчивость в работе, не знающая усталости. Добавьте к этому известную честность (очень редкую среди русских) и как раз столько образования, сколько требует их должность, но совсем не достаточного для понимания того, что вовсе нет заслуги быть безукоризненными и неподкупными орудиями деспотизма; добавьте к этому полнейшей равнодушие к участи тех, которыми они управляют, глубочайшее презрение к народу, совершенное незнание национального характера, и вам станет понятно, почему народ ненавидит немцев и почему правительство так любит их.
}}

{{Citaĵo
|teksto = El ĉiuj registaraj [[germanoj]] — kompreneble — la rusaj germanoj estas la plej malbonaj. La germana germano en la [[registaro]] foje estas naiva, foje stulta, li foje indulgeme traktas la [[barbaro]]jn, kiujn li devas homigi. La rusa germano estas limigite inteligenta kaj rigardas la popolon kun [[abomeno]] de hontanta [[parenco]]. Kaj tiu kaj alia sentas sian senfinan superecon rilate ĝin, kaj tiu kaj alia malestimas ĉion rusan, ili estas certaj ke kun nia [[frato]] eblas fari nenion sen [[bastono]]. Sed la germano ne ĉiam montras tion, kvankam ĉiam batas; dume la [[ruso]] kaj batas kaj fanfaronas.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859]
|origina teksto = Из всех правительственных немцев — само собою разумеется — русские немцы самые худшие. Немецкий немец в правительстве бывает наивен, бывает глуп, снисходит иногда к варварам, которых он должен очеловечить. Русский немец ограниченно умен и смотрит с отвращением стыдящегося родственника на народ. И тот и другой чувствуют свое бесконечное превосходство над ним, и тот и другой глубоко презирают все русское, уверены, что с нашим братом ничего без палки не сделаешь. Но немец не всегда показывает это, хотя и всегда бьет; а русский и бьет и хвастается.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] ili ĉiuj havas la samajn zoologiajn ecojn, tiel ke en la [[germano]]-[[ŝuisto]] estas multege da generala kaj en la germano-[[generalo]] estas multege da ŝuista; en ili ĉiuj estas io metia, ege akurata, korporacia, pedanta, ili ĉiuj ŝatas akiradon, sed ili deziras atingi [[mono]]n per honesta maniero, do per [[avideco]] kaj penemo — tio donas al ili malmolan, malvarman, singardan kaj senemocian [[karaktero]]n.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859]
|origina teksto = [...] все они имеют одинакие зоологические признаки, так что в немце-сапожнике бездна генеральского и в немце-генерале пропасть сапожнического; во всех них есть что-то ремесленническое, чрезвычайно аккуратное, цеховое, педантское, все они любят стяжание, но хотят достигнуть денег честным образом, то есть скупостью и усердием, — это дает им их черствый, холодный, осторожный и бесстрастный характер.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] ĉiuj registaraj [[germanoj]] same traktas [[Rusio]]n, kun kompleta [[malestimo]] kaj la sama malkompreno.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859]
|origina teksto = [...] все правительствующие немцы относятся одинаким образом к России, с полным презрением и таковым же непониманием.
}}

{{Citaĵo
|teksto = [...] Same kiel [[Hernán Cortés|Cortés]] estis konkeranta [[Ameriko]]n por hispana [[reĝo]], ankaŭ la [[germanoj]] estis konkerantaj per [[vergokuro]]j [[Rusio]]n por la germana ''[[ideo]]''.
|aŭtoro=  [[Aleksander Herzen]]
|verko= Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859]
|origina teksto = [...] как Кортес завоевывал Америку испанскому королю, так немцы завоевывали шпицрутенами Россию немецкой ''идее''.
}}

=== Diversaj aŭtoroj ===

{{Citaĵo
|teksto= [en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj?
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом?
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Rilatoj de Germanio kaj Rusio]]
* [[Kaŭkaziaj germanoj]]

{{Referencoj}}

[[Kategorio:Rusiaj germanoj| ]]</text>
      <sha1>dpvil0c92lr2q5vyigpinfz8b2y297r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13369</id>
    <revision>
      <id>52884</id>
      <parentid>52883</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T12:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36155" sha1="asp8tzm21xgk6qjdeid5nixjwz93bdp" xml:space="preserve">'''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)''
{{Aŭtoro
| nomo         = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov
| dosiero      = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg
| vikipedio    = 
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj?
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом?
}}

{{Citaĵo
|teksto= [varbado je [[framasonoj en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata [[Patriota Milito de 1812|milito kontraŭ la francoj]] kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружение на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца!
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха!
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [antaŭ la batalo de Borodino]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [la batalo de Borodino]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Pri la aŭtoro ==

== Vidu ankaŭ ==
* [[Decembrista ribelo]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}}

[[Kategorio:Guberniestroj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Decembrista ribelo]]
[[Kategorio:Ekzilo al Siberio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1863]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]]</text>
      <sha1>asp8tzm21xgk6qjdeid5nixjwz93bdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52885</id>
      <parentid>52884</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T16:46:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37426" sha1="1futjvdd3mwdimagq2la179gqfx9lry" xml:space="preserve">'''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)''
{{Aŭtoro
| nomo         = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov
| dosiero      = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg
| vikipedio    = 
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj?
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом?
}}

{{Citaĵo
|teksto= [varbado je [[framasonoj en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata [[Patriota Milito de 1812|milito kontraŭ la francoj]] kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] la fama grafo [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]], juna sed genia konsilanto de la imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], lia dekstra mano rilate preparatajn [[reformo]]jn, pro kio li altiris kontraŭ si malamikemon kaj [[envio]]n de malkleraj korteganoj kaj preskaŭ de la tuta nobelaro. Tiu ĉi neordinara homo en unu nokto neatendite, laŭ ordono de Aleksandro, estis kaptita kaj transportita al [[Permo]]. — La imperiestro, konvinkita je lia senkulpeco kaj kompleta pureco de la intencoj, kontraŭvole oferis lin al la komuna [[opinio]]. Tiel forta en kelkaj kazoj estas tiu ĉi levilo, kiu movas la [[koro]]jn de la regantoj, eĉ kontraŭ iliaj propraj [[volo]] kaj opinioj! En la sama nokto estis kaptita kaj forportita [[Miĥail Magnickij|Magnickij]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца!
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желалил грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха!
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [antaŭ la batalo de Borodino]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [la batalo de Borodino]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Pri la aŭtoro ==

== Vidu ankaŭ ==
* [[Decembrista ribelo]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}}

[[Kategorio:Guberniestroj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Decembrista ribelo]]
[[Kategorio:Ekzilo al Siberio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1863]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]]</text>
      <sha1>1futjvdd3mwdimagq2la179gqfx9lry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52886</id>
      <parentid>52885</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T03:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39768" sha1="nzhpxx1ayhxzzndddy385rh53skms58" xml:space="preserve">'''Redaktata'''[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:36, 31 dec. 2025 (UTC)''
{{Aŭtoro
| nomo         = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov
| dosiero      = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg
| vikipedio    = 
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj?
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом?
}}

{{Citaĵo
|teksto= [varbado je [[framasonoj en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata [[Patriota Milito de 1812|milito kontraŭ la francoj]] kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] la fama grafo [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]], juna sed genia konsilanto de la imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], lia dekstra mano rilate preparatajn [[reformo]]jn, pro kio li altiris kontraŭ si malamikemon kaj [[envio]]n de malkleraj korteganoj kaj preskaŭ de la tuta nobelaro. Tiu ĉi neordinara homo en unu nokto neatendite, laŭ ordono de Aleksandro, estis kaptita kaj transportita al [[Permo]]. — La imperiestro, konvinkita je lia senkulpeco kaj kompleta pureco de la intencoj, kontraŭvole oferis lin al la komuna [[opinio]]. Tiel forta en kelkaj kazoj estas tiu ĉi levilo, kiu movas la [[koro]]jn de la regantoj, eĉ kontraŭ iliaj propraj [[volo]] kaj opinioj! En la sama nokto estis kaptita kaj forportita [[Miĥail Magnickij|Magnickij]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] [...] ĝenerala opinio de la [[armeo]] pri li estis kiel pri ''germano-perfidulo''; tion kompreneble sekvis malfido al li kaj eĉ malama disdegno ekregis ĉiujn kaj sufiĉe laŭte manifestiĝis. Sed Barclay neŝanceligeble daŭrigis siajn ordonojn kun la sama persisto. Miri necesas firmecon de karaktero de tiu ĉi militestro!
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца!
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Aleksej Jermolov|Jermolov]] estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retiriĝon necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''&lt;ref&gt;En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.&lt;/ref&gt;. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столькко Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха!
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [antaŭ la batalo de Borodino]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянное битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на наей, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [la batalo de Borodino]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Бородинское сражени хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= 
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Pri la aŭtoro ==

== Vidu ankaŭ ==
* [[Decembrista ribelo]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}}

[[Kategorio:Guberniestroj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Decembrista ribelo]]
[[Kategorio:Ekzilo al Siberio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1863]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]]</text>
      <sha1>nzhpxx1ayhxzzndddy385rh53skms58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52887</id>
      <parentid>52886</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45434" sha1="g1tnesfhy9z11b92z375yac2z5ta2md" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov
| dosiero      = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg
| vikipedio    = 
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj?
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом?
}}

{{Citaĵo
|teksto= [varbado je [[framasonoj en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata [[Patriota Milito de 1812|milito kontraŭ la francoj]] kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] la fama grafo [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]], juna sed genia konsilanto de la imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], lia dekstra mano rilate preparatajn [[reformo]]jn, pro kio li altiris kontraŭ si malamikemon kaj [[envio]]n de malkleraj korteganoj kaj preskaŭ de la tuta nobelaro. Tiu ĉi neordinara homo en unu nokto neatendite, laŭ ordono de Aleksandro, estis kaptita kaj transportita al [[Permo]]. — La imperiestro, konvinkita je lia senkulpeco kaj kompleta pureco de la intencoj, kontraŭvole oferis lin al la komuna [[opinio]]. Tiel forta en kelkaj kazoj estas tiu ĉi levilo, kiu movas la [[koro]]jn de la regantoj, eĉ kontraŭ iliaj propraj [[volo]] kaj opinioj! En la sama nokto estis kaptita kaj forportita [[Miĥail Magnickij|Magnickij]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] [...] ĝenerala opinio de la [[armeo]] pri li estis kiel pri ''germano-perfidulo''; tion kompreneble sekvis malfido al li kaj eĉ malama disdegno ekregis ĉiujn kaj sufiĉe laŭte manifestiĝis. Sed Barclay neŝanceligeble daŭrigis siajn ordonojn kun la sama persisto. Miri necesas firmecon de karaktero de tiu ĉi militestro!
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца!
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Aleksej Jermolov|Jermolov]] estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retiriĝon necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''&lt;ref&gt;En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.&lt;/ref&gt;. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] kiom [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], malbeligita per vundoj, estis malvarma, silentema kaj seka kun ĉiuj, tiom [[Pjotr Bagration|Bagration]] konis arton interparoli kun armeo, estis kun ĉiuj subuloj amikema kaj bonvenema.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столько Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] Mi admiras tian karakteron kaj konsideras lin vere granda kaj simila al la famaj antikvaj viroj de [[Plutarĥo]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха!
}}

{{Citaĵo
|teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Kun alveno de la princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] la tuta armeo subite reviviĝis. Solena estis la alveno lia; ĉiuj [[koro]]j vigliĝis, spirito de la tuta armeo leviĝis, ĉiuj jubilis kaj gloris lin, kaj multaj jubilantaj personoj dankis dion pro tiu ĉi garantio de la savo de la Patrujo.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] En tiu ĉi atako ambaŭ frontoj, rajdinte unu kontraŭ la alia, renkontiĝis kaj, post atingi distancon de pistola pafo, ambaŭ komencis interpafadon, post kio ni impetis kaj la [[francoj]] montris al ni dorsojn kaj rajdis for, ni ja duonverston estis persekutantaj ilin. [...] Plejparte ĉiuj kavaleriaj atakoj havas tian aspekton kaj finon; malofte okazas ke ambaŭ frontoj eniĝas unu je la alia.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [antaŭ la [[batalo de Borodino]]] Sed rimarkinda estis etoso de ambaŭ flankoj: la [[malamiko]], ekscitata de proklamoj de sia gvidanto, ''ekbruligis'' grandajn fajrojn, ebriiĝis per ĉio ajn kaj bolis per kolerego kontraŭ ni; la niaj inverse, ankaŭ koleregaj kontraŭ la [[francoj]] kaj pretaj puni ilin pro la invado al nia Patrujo kaj detruado, kaŭzata de ili, sin detenis tamen de troaĵoj je manĝaĵoj kaj drinkado, kiujn ni havis abunde proksime de [[Moskvo]], kaj preĝis al [[dio]] pri fortigo de ilia [[kuraĝo]] kaj fortoj kaj beno je la venonta ardega batalo. La princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] ordonis laŭ niaj linioj traporti la [[Smolenska ikono de Dipatrino|ikonon de Dipatrino]], savitan de trupoj en Smolensko. Ĉie oni servis antaŭ ĝi diservojn, per kio ekscitiĝis religia sento en la trupoj [...] Mi vidis tiun ĉi teruran batalon, la tutan tagon ĉeestis ĝin, estis aganta persono, estis uzata de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay de Tolly]], ĉe kiu mi troviĝis la tutan tagon, kaj, plenumante liajn ordonojn, mi vidis kaj konvinkiĝis ke sen helpo de supre ne eblis al la armeo 110-mila ne nur elteni, sed en multaj lokoj doni venkan rebaton al la furioza atako de la 140-mila armeo tia, kia estis tiu malamika, gvidata de [[Napoleono]] mem.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянной битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на ней, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [la [[batalo de Borodino]]] [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], apud kiu mi troviĝis, mem serĉis la [[morto]]n, kaj preskaŭ ĉiuj oficiroj servintaj ĉe li estis mortigitaj aŭ vunditaj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[batalo de Borodino]] kvnakam ne estis konsiderata de ni kiel la venko, sed ni ne povis konsideri nin ankaŭ la venkitoj, ĉar nia dekstra alo restis en la antaŭa pozicio kaj ĝi eĉ nokte okupis denove la forprenitan de ni baterion de [[Nikolaj Rajevskij|Rajevskij]], kaj samtempe la [[francoj]] en tiu nokto iom retiriĝis. En [[Peterburgo]] laŭ raporto de la ĉefkomandanto la batalo estis konsiderita la venko, kio ĝi efektive estis morale, ĉar spirito de niaj trupoj grave leviĝis [...]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Бородинское сражение хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Pri la aŭtoro ==

== Vidu ankaŭ ==
* [[Decembrista ribelo]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}}

[[Kategorio:Guberniestroj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Decembrista ribelo]]
[[Kategorio:Ekzilo al Siberio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1863]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]]</text>
      <sha1>g1tnesfhy9z11b92z375yac2z5ta2md</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52961</id>
      <parentid>52887</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45438" sha1="69wut31ctjkspanopopbgapf3giz4p4" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov
| dosiero      = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg
| vikipedio    = 
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj?
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом?
}}

{{Citaĵo
|teksto= [varbado je [[framasonismo en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasonismo]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasonismo, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata [[Patriota Milito de 1812|milito kontraŭ la francoj]] kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] la fama grafo [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]], juna sed genia konsilanto de la imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], lia dekstra mano rilate preparatajn [[reformo]]jn, pro kio li altiris kontraŭ si malamikemon kaj [[envio]]n de malkleraj korteganoj kaj preskaŭ de la tuta nobelaro. Tiu ĉi neordinara homo en unu nokto neatendite, laŭ ordono de Aleksandro, estis kaptita kaj transportita al [[Permo]]. — La imperiestro, konvinkita je lia senkulpeco kaj kompleta pureco de la intencoj, kontraŭvole oferis lin al la komuna [[opinio]]. Tiel forta en kelkaj kazoj estas tiu ĉi levilo, kiu movas la [[koro]]jn de la regantoj, eĉ kontraŭ iliaj propraj [[volo]] kaj opinioj! En la sama nokto estis kaptita kaj forportita [[Miĥail Magnickij|Magnickij]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] [...] ĝenerala opinio de la [[armeo]] pri li estis kiel pri ''germano-perfidulo''; tion kompreneble sekvis malfido al li kaj eĉ malama disdegno ekregis ĉiujn kaj sufiĉe laŭte manifestiĝis. Sed Barclay neŝanceligeble daŭrigis siajn ordonojn kun la sama persisto. Miri necesas firmecon de karaktero de tiu ĉi militestro!
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца!
}}

{{Citaĵo
|teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Aleksej Jermolov|Jermolov]] estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retiriĝon necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''&lt;ref&gt;En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.&lt;/ref&gt;. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен.
}}

{{Citaĵo
|teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retiriĝis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retiriĝi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] kiom [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], malbeligita per vundoj, estis malvarma, silentema kaj seka kun ĉiuj, tiom [[Pjotr Bagration|Bagration]] konis arton interparoli kun armeo, estis kun ĉiuj subuloj amikema kaj bonvenema.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столько Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] Mi admiras tian karakteron kaj konsideras lin vere granda kaj simila al la famaj antikvaj viroj de [[Plutarĥo]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха!
}}

{{Citaĵo
|teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Kun alveno de la princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] la tuta armeo subite reviviĝis. Solena estis la alveno lia; ĉiuj [[koro]]j vigliĝis, spirito de la tuta armeo leviĝis, ĉiuj jubilis kaj gloris lin, kaj multaj jubilantaj personoj dankis dion pro tiu ĉi garantio de la savo de la Patrujo.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] En tiu ĉi atako ambaŭ frontoj, rajdinte unu kontraŭ la alia, renkontiĝis kaj, post atingi distancon de pistola pafo, ambaŭ komencis interpafadon, post kio ni impetis kaj la [[francoj]] montris al ni dorsojn kaj rajdis for, ni ja duonverston estis persekutantaj ilin. [...] Plejparte ĉiuj kavaleriaj atakoj havas tian aspekton kaj finon; malofte okazas ke ambaŭ frontoj eniĝas unu je la alia.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [antaŭ la [[batalo de Borodino]]] Sed rimarkinda estis etoso de ambaŭ flankoj: la [[malamiko]], ekscitata de proklamoj de sia gvidanto, ''ekbruligis'' grandajn fajrojn, ebriiĝis per ĉio ajn kaj bolis per kolerego kontraŭ ni; la niaj inverse, ankaŭ koleregaj kontraŭ la [[francoj]] kaj pretaj puni ilin pro la invado al nia Patrujo kaj detruado, kaŭzata de ili, sin detenis tamen de troaĵoj je manĝaĵoj kaj drinkado, kiujn ni havis abunde proksime de [[Moskvo]], kaj preĝis al [[dio]] pri fortigo de ilia [[kuraĝo]] kaj fortoj kaj beno je la venonta ardega batalo. La princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] ordonis laŭ niaj linioj traporti la [[Smolenska ikono de Dipatrino|ikonon de Dipatrino]], savitan de trupoj en Smolensko. Ĉie oni servis antaŭ ĝi diservojn, per kio ekscitiĝis religia sento en la trupoj [...] Mi vidis tiun ĉi teruran batalon, la tutan tagon ĉeestis ĝin, estis aganta persono, estis uzata de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay de Tolly]], ĉe kiu mi troviĝis la tutan tagon, kaj, plenumante liajn ordonojn, mi vidis kaj konvinkiĝis ke sen helpo de supre ne eblis al la armeo 110-mila ne nur elteni, sed en multaj lokoj doni venkan rebaton al la furioza atako de la 140-mila armeo tia, kia estis tiu malamika, gvidata de [[Napoleono]] mem.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянной битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на ней, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [la [[batalo de Borodino]]] [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], apud kiu mi troviĝis, mem serĉis la [[morto]]n, kaj preskaŭ ĉiuj oficiroj servintaj ĉe li estis mortigitaj aŭ vunditaj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей.
}}

{{Citaĵo
|teksto= La [[batalo de Borodino]] kvnakam ne estis konsiderata de ni kiel la venko, sed ni ne povis konsideri nin ankaŭ la venkitoj, ĉar nia dekstra alo restis en la antaŭa pozicio kaj ĝi eĉ nokte okupis denove la forprenitan de ni baterion de [[Nikolaj Rajevskij|Rajevskij]], kaj samtempe la [[francoj]] en tiu nokto iom retiriĝis. En [[Peterburgo]] laŭ raporto de la ĉefkomandanto la batalo estis konsiderita la venko, kio ĝi efektive estis morale, ĉar spirito de niaj trupoj grave leviĝis [...]
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Бородинское сражение хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...]
}}

{{Citaĵo
|teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить.
}}

== Pri la aŭtoro ==

== Vidu ankaŭ ==
* [[Decembrista ribelo]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}}

[[Kategorio:Guberniestroj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Decembrista ribelo]]
[[Kategorio:Ekzilo al Siberio]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1863]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]]</text>
      <sha1>69wut31ctjkspanopopbgapf3giz4p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kieva-Peĉjora monaĥejo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13577</id>
    <revision>
      <id>52888</id>
      <timestamp>2026-04-13T05:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Temo | nomo         = Kieva-Peĉjora monaĥejo | koloro       =  | dosiero      =  | vikipedio    = Kieva-Peĉjora monaĥejo | komunejo     =  | komunejokat  =  | vikivortaro  =  | vikinovaĵoj =  }} '''Kieva-Peĉjora monaĥejo''' estas la antikva ortodoksa monaĥejo en [[Kievo]] ([[Ukrainio]]).  == Citaĵoj ==  {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la Kieva-Peĉjoran monaĥejon] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj...&quot;</comment>
      <origin>52888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="ibztu7wat777mzmuds6t26694sv389r" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Kieva-Peĉjora monaĥejo
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Kieva-Peĉjora monaĥejo
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Kieva-Peĉjora monaĥejo''' estas la antikva ortodoksa monaĥejo en [[Kievo]] ([[Ukrainio]]).

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la Kieva-Peĉjoran monaĥejon] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Kievo]]
* [[Peĉjora monaĥejo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Kievo]]
[[Kategorio:Ortodoksismo]]
[[Kategorio:Monaĥejoj]]</text>
      <sha1>ibztu7wat777mzmuds6t26694sv389r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52890</id>
      <parentid>52888</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:17:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referencoj */</comment>
      <origin>52890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3473" sha1="euaegc2eydgrnyi8v0g3402b076cimh" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Kieva-Peĉjora monaĥejo
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Kieva-Peĉjora monaĥejo
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Kieva-Peĉjora monaĥejo''' estas la antikva ortodoksa monaĥejo en [[Kievo]] ([[Ukrainio]]).

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la Kieva-Peĉjoran monaĥejon] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Kievo]]
* [[Peĉjora monaĥejo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Kievo]]
[[Kategorio:Monaĥejoj]]
[[Kategorio:Rusa Ortodoksa Eklezio]]</text>
      <sha1>euaegc2eydgrnyi8v0g3402b076cimh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52891</id>
      <parentid>52890</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3552" sha1="eesb8vz28wlgvbvjoge4ieh5uholxvm" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Kieva-Peĉjora monaĥejo
| koloro       = 
| dosiero      = Києво-Печерська лавра, вид з мосту Патона.jpg
| vikipedio    = Kieva-Peĉjora monaĥejo
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Kieva-Peĉjora monaĥejo''' estas la antikva ortodoksa monaĥejo en [[Kievo]] ([[Ukrainio]]).

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [klarigo kial li ne vizitis la Kieva-Peĉjoran monaĥejon] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Kievo]]
* [[Peĉjora monaĥejo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Kievo]]
[[Kategorio:Monaĥejoj]]
[[Kategorio:Rusa Ortodoksa Eklezio]]</text>
      <sha1>eesb8vz28wlgvbvjoge4ieh5uholxvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Kievo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13578</id>
    <revision>
      <id>52892</id>
      <timestamp>2026-04-13T05:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Ukrainio]]&quot;</comment>
      <origin>52892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="0q76thy348fbxepjm8rzlwlwpkwb81u" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ukrainio]]</text>
      <sha1>0q76thy348fbxepjm8rzlwlwpkwb81u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52893</id>
      <parentid>52892</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="lwvvy1z2yauvla3e4dx4cglisa02qo1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Urboj de Ukrainio]]
[[Kategorio:Ĉefurboj]]</text>
      <sha1>lwvvy1z2yauvla3e4dx4cglisa02qo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Urboj de Ukrainio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13579</id>
    <revision>
      <id>52894</id>
      <timestamp>2026-04-13T05:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Urboj| Ukrainio]] [[Kategorio:Geografio de Ukrainio]]&quot;</comment>
      <origin>52894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="8movkvmvmcj44s0sg5i1panw6l4nmg1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Urboj| Ukrainio]]
[[Kategorio:Geografio de Ukrainio]]</text>
      <sha1>8movkvmvmcj44s0sg5i1panw6l4nmg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Geografio de Ukrainio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13580</id>
    <revision>
      <id>52895</id>
      <timestamp>2026-04-13T05:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Geografio|Ukrainio]]&quot;</comment>
      <origin>52895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="e92l1k0iy1ikjkw7z1yr7mqgusa3nls" xml:space="preserve">[[Kategorio:Geografio|Ukrainio]]</text>
      <sha1>e92l1k0iy1ikjkw7z1yr7mqgusa3nls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52896</id>
      <parentid>52895</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="040bjd4vbko806qqok6v2m4ga6ysry4" xml:space="preserve">[[Kategorio:Geografio laŭ landoj|Ukrainio]]
[[Kategorio:Geografio de Eŭropo| Ukrainio]]
[[Kategorio:Ukrainio]]</text>
      <sha1>040bjd4vbko806qqok6v2m4ga6ysry4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Monaĥejoj</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13581</id>
    <revision>
      <id>52897</id>
      <timestamp>2026-04-13T05:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Religio]] [[Kategorio:Konstruaĵoj]]&quot;</comment>
      <origin>52897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="7pceii5d6hzs03g28tsaymrdxuqb1jf" xml:space="preserve">[[Kategorio:Religio]]
[[Kategorio:Konstruaĵoj]]</text>
      <sha1>7pceii5d6hzs03g28tsaymrdxuqb1jf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52898</id>
      <parentid>52897</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:22:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="f20umytdwkpjjtryrruu1ctx29zii08" xml:space="preserve">[[Kategorio:Religiaj konstruaĵoj]]</text>
      <sha1>f20umytdwkpjjtryrruu1ctx29zii08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rekrutigo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13582</id>
    <revision>
      <id>52900</id>
      <timestamp>2026-04-13T05:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Temo | nomo         = Rekrutigo | koloro       =  | dosiero      =  | vikipedio    = Rekrutigo | komunejo     =  | komunejokat  =  | vikivortaro  =  | vikinovaĵoj =  }} '''Rekrutigo''' estas varbado al armea servo.  == Citaĵoj ==  {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimen...&quot;</comment>
      <origin>52900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4080" sha1="q4ekvmgvnsk1i598jhu7aobsj2oqlwv" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Rekrutigo
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Rekrutigo
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Rekrutigo''' estas varbado al armea servo.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Rekruto]]
* [[Mobilizo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Armeo]]</text>
      <sha1>q4ekvmgvnsk1i598jhu7aobsj2oqlwv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52901</id>
      <parentid>52900</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T05:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referencoj */</comment>
      <origin>52901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4081" sha1="q790q0ja482fkid5653u8z4e3ydr6d3" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Rekrutigo
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Rekrutigo
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Rekrutigo''' estas varbado al armea servo.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Rekruto]]
* [[Mobilizo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Milito]]</text>
      <sha1>q790q0ja482fkid5653u8z4e3ydr6d3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52903</id>
      <parentid>52901</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4163" sha1="l09tb5ft4g8wx1se9qj0tl9ahl7z047" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Rekrutigo
| koloro       = 
| dosiero      = A soldier is talking to two young men who are serving behing Wellcome V0039950.jpg
| vikipedio    = Rekrutigo
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Rekrutigo''' estas varbado al armea servo.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Rekruto]]
* [[Mobilizo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Milito]]</text>
      <sha1>l09tb5ft4g8wx1se9qj0tl9ahl7z047</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ulano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13583</id>
    <revision>
      <id>52905</id>
      <timestamp>2026-04-13T10:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Temo | nomo         = Ulano | koloro       =  | dosiero      =  | vikipedio    = Ulano | komunejo     =  | komunejokat  =  | vikivortaro  =  | vikinovaĵoj =  }} '''Ulano''' estas kavaleriisto armita per lanco.  == Citaĵoj ==  {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de [[Rekrutigo|varbado]], kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto...&quot;</comment>
      <origin>52905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4086" sha1="fnnllou379ozz05gisio3bi54nlcxt0" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Ulano
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Ulano
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Ulano''' estas kavaleriisto armita per lanco.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de [[Rekrutigo|varbado]], kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de ulanoj:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Husaro]]
* [[Kavalerio]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Milito]]</text>
      <sha1>fnnllou379ozz05gisio3bi54nlcxt0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52938</id>
      <parentid>52905</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T10:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4117" sha1="0ggdi7m4tz9oidrlcdm7ucgua4qkuc1" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Ulano
| koloro       = 
| dosiero      = Ulanen 13.jpg
| vikipedio    = Ulano
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Ulano''' estas malpeza kavaleriisto armita per lanco kaj sabro.

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de [[Rekrutigo|varbado]], kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de ulanoj:
&lt;br/&gt;Aliĝu, aliĝu al ulanoj,&lt;br/&gt;ulanoj estas bonaj sinjoroj,&lt;br/&gt;la jako blanka, la ĉako nigra,&lt;br/&gt;bubo konvena kaj moviĝema!&lt;br/&gt;
Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов:
&lt;br/&gt;Пристань, пристань до уланы,&lt;br/&gt; а уланы добры паны,&lt;br/&gt; куртка бела, кивер черной,&lt;br/&gt; Хлопец годный и моторной!&lt;br/&gt;
Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Husaro]]
* [[Kavalerio]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Milito]]</text>
      <sha1>0ggdi7m4tz9oidrlcdm7ucgua4qkuc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rusa armeo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13584</id>
    <redirect title="Armitaj Fortoj de Rusio" />
    <revision>
      <id>52940</id>
      <timestamp>2026-04-13T10:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Armitaj Fortoj de Rusio]]</comment>
      <origin>52940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="h2ss27b8tvexc9taqds0wca0sa6dtc4" xml:space="preserve">#ALIDIREKTU[[Armitaj Fortoj de Rusio]]</text>
      <sha1>h2ss27b8tvexc9taqds0wca0sa6dtc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:1812</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13585</id>
    <revision>
      <id>52941</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:19-a jarcento|12]] [[Kategorio:Jaroj]]&quot;</comment>
      <origin>52941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="e28ykcpuqpe4aaurnbb3gnc2toddctl" xml:space="preserve">[[Kategorio:19-a jarcento|12]]
[[Kategorio:Jaroj]]</text>
      <sha1>e28ykcpuqpe4aaurnbb3gnc2toddctl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Patriota Milito de 1812</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13586</id>
    <revision>
      <id>52945</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Historio de Rusio]] [[Kategorio:Napoleonaj militoj]] [[Kategorio:Militoj]] [[Kategorio:1812]]&quot;</comment>
      <origin>52945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="ri5ebg786d5cefeuwtiednzshwou7yp" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Napoleonaj militoj]]
[[Kategorio:Militoj]]
[[Kategorio:1812]]</text>
      <sha1>ri5ebg786d5cefeuwtiednzshwou7yp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13587</id>
    <revision>
      <id>52947</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Aŭtoro | nomo         = Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij | dosiero      =  | vikipedio    = Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij | komunejo     =  | komunejokat  = | vikifontaro  =  | vikinovaĵoj =  }} '''[[:w:Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij|Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]]''' (naskiĝis la 1-an (12-an) de januaro 1772 – mortis la 11-an (23-an) de februaro 1839) estis rusia politikisto.  == Citaĵoj == &lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;  == Pri la aŭtoro ==...&quot;</comment>
      <origin>52947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3067" sha1="f6ixukyszvwlssrhodiwo0gukapnwj6" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij
| dosiero      = 
| vikipedio    = Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[:w:Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij|Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]]''' (naskiĝis la 1-an (12-an) de januaro 1772 – mortis la 11-an (23-an) de februaro 1839) estis rusia politikisto.

== Citaĵoj ==
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;

== Pri la aŭtoro ==

{{Citaĵo
|teksto= [...] la fama grafo Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij, juna sed genia konsilanto de la imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], lia dekstra mano rilate preparatajn [[reformo]]jn, pro kio li altiris kontraŭ si malamikemon kaj [[envio]]n de malkleraj korteganoj kaj preskaŭ de la tuta nobelaro. Tiu ĉi neordinara homo en unu nokto neatendite, laŭ ordono de Aleksandro, estis kaptita kaj transportita al [[Permo]]. — La imperiestro, konvinkita je lia senkulpeco kaj kompleta pureco de la intencoj, kontraŭvole oferis lin al la komuna [[opinio]]. Tiel forta en kelkaj kazoj estas tiu ĉi levilo, kiu movas la [[koro]]jn de la regantoj, eĉ kontraŭ iliaj propraj [[volo]] kaj opinioj! En la sama nokto estis kaptita kaj forportita [[Miĥail Magnickij|Magnickij]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Decembristoj]]
* [[Miĥail Magnickij]]
* [[Aleksandro la 1-a (Rusio)]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Speranskij, Miĥail Miĥajloviĉ}}

[[Kategorio:Rusiaj politikistoj]]
[[Kategorio:Guberniestroj]]
[[Kategorio:Rusoj]]
[[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1772]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1839]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de januaro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 23-an de februaro]]</text>
      <sha1>f6ixukyszvwlssrhodiwo0gukapnwj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Naskiĝintoj en 1772</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13588</id>
    <revision>
      <id>52949</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|72]] [[Kategorio:1772]]&quot;</comment>
      <origin>52949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="hhf7jcxoh4dnfz2ygxlhls00mahzyej" xml:space="preserve">[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|72]]
[[Kategorio:1772]]</text>
      <sha1>hhf7jcxoh4dnfz2ygxlhls00mahzyej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:1772</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13589</id>
    <revision>
      <id>52950</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:18-a jarcento|72]] [[Kategorio:Jaroj]]&quot;</comment>
      <origin>52950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="3c7ig0nwng0kmo6f6zkmftkfnjhm734" xml:space="preserve">[[Kategorio:18-a jarcento|72]]
[[Kategorio:Jaroj]]</text>
      <sha1>3c7ig0nwng0kmo6f6zkmftkfnjhm734</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Mortintoj en 1839</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13590</id>
    <revision>
      <id>52951</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Mortintoj en la 19-a jarcento|39]] [[Kategorio:1850]]&quot;</comment>
      <origin>52951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="qhphs7r23m6my8k8322a99i2etsmiyh" xml:space="preserve">[[Kategorio:Mortintoj en la 19-a jarcento|39]]
[[Kategorio:1850]]</text>
      <sha1>qhphs7r23m6my8k8322a99i2etsmiyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Framasonismo en Rusio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13591</id>
    <revision>
      <id>52952</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Temo | nomo         = Framasonoj en Rusio | koloro       =  | dosiero      =  | vikipedio    = Framasonoj en Rusio | komunejo     =  | komunejokat  =  | vikivortaro  =  | vikinovaĵoj =  }} '''Framasonoj en Rusio''' estas framasonaj organizaĵoj en [[Rusio]].  == Citaĵoj ==  {{Citaĵo |teksto= En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li...&quot;</comment>
      <origin>52952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4141" sha1="8y6x9oj5ltvj7hejkflcdvl34szfj4s" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Framasonoj en Rusio
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Framasonoj en Rusio
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Framasonoj en Rusio''' estas framasonaj organizaĵoj en [[Rusio]].

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Framasonoj]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Framasonoj| Rusio]]
[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Socio de Rusio]]
[[Kategorio:Politiko de Rusio]]</text>
      <sha1>8y6x9oj5ltvj7hejkflcdvl34szfj4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52954</id>
      <parentid>52952</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RG72 movis paĝon [[Framasonoj en Rusio]] al [[Framasonismo en Rusio]]</comment>
      <origin>52952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4141" sha1="8y6x9oj5ltvj7hejkflcdvl34szfj4s" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Framasonoj en Rusio
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Framasonoj en Rusio
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Framasonoj en Rusio''' estas framasonaj organizaĵoj en [[Rusio]].

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Framasonoj]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Framasonoj| Rusio]]
[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Socio de Rusio]]
[[Kategorio:Politiko de Rusio]]</text>
      <sha1>8y6x9oj5ltvj7hejkflcdvl34szfj4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52956</id>
      <parentid>52954</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4151" sha1="tk4shx72e1tfok8ykocfd2yn41fphh8" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Framasonismo en Rusio
| koloro       = 
| dosiero      = 
| vikipedio    = Framasonismo en Rusio
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Framasonismo en Rusio''' estas framasonaj organizaĵoj en [[Rusio]].

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Framasonismo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Framasonismo| Rusio]]
[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Socio de Rusio]]
[[Kategorio:Politiko de Rusio]]</text>
      <sha1>tk4shx72e1tfok8ykocfd2yn41fphh8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52957</id>
      <parentid>52956</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4200" sha1="dmf28l8f0j94d13k0ltdvzfpg16h0sd" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Framasonismo en Rusio
| koloro       = 
| dosiero      = Герб Великой ложи России.jpg
| vikipedio    = Framasonismo en Rusio
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Framasonismo en Rusio''' estas framasonaj organizaĵoj en [[Rusio]].

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasoneco]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasoneco, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Framasonismo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Framasonismo| Rusio]]
[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Socio de Rusio]]
[[Kategorio:Politiko de Rusio]]</text>
      <sha1>dmf28l8f0j94d13k0ltdvzfpg16h0sd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52960</id>
      <parentid>52957</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T11:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <origin>52960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4202" sha1="9woyxloo66bhwrdm38h9n7j2ssqw870" xml:space="preserve">{{Temo
| nomo         = Framasonismo en Rusio
| koloro       = 
| dosiero      = Герб Великой ложи России.jpg
| vikipedio    = Framasonismo en Rusio
| komunejo     = 
| komunejokat  = 
| vikivortaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''Framasonismo en Rusio''' estas framasonaj organizaĵoj en [[Rusio]].

== Citaĵoj ==

{{Citaĵo
|teksto= En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasonismo]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasonismo, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Framasonismo]]

== Referencoj ==


[[Kategorio:Framasonismo| Rusio]]
[[Kategorio:Historio de Rusio]]
[[Kategorio:Socio de Rusio]]
[[Kategorio:Politiko de Rusio]]</text>
      <sha1>9woyxloo66bhwrdm38h9n7j2ssqw870</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Framasonoj en Rusio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13592</id>
    <redirect title="Framasonismo en Rusio" />
    <revision>
      <id>52955</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>RG72 movis paĝon [[Framasonoj en Rusio]] al [[Framasonismo en Rusio]]</comment>
      <origin>52955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="7jrq0ys74okiygfxk30lgu1ri2712es" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Framasonismo en Rusio]]</text>
      <sha1>7jrq0ys74okiygfxk30lgu1ri2712es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Framasonismo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13593</id>
    <revision>
      <id>52958</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Organizaĵoj]] [[Kategorio:Esoterismo]]&quot;</comment>
      <origin>52958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="hymh9crddgmzbn465spm5igef2hr363" xml:space="preserve">[[Kategorio:Organizaĵoj]]
[[Kategorio:Esoterismo]]</text>
      <sha1>hymh9crddgmzbn465spm5igef2hr363</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Esoterismo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13594</id>
    <revision>
      <id>52959</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Religio]] [[Kategorio:Filozofio]]&quot;</comment>
      <origin>52959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="hqwwa8dv5wpx48g9orvtozhr8y03pfb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Religio]]
[[Kategorio:Filozofio]]</text>
      <sha1>hqwwa8dv5wpx48g9orvtozhr8y03pfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michael Andreas Barclay de Tolly</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13595</id>
    <revision>
      <id>52962</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Aŭtoro | nomo         = Michael Andreas Barclay de Tolly | dosiero      =  | vikipedio    = Michael Andreas Barclay de Tolly | komunejo     =  | komunejokat  = | vikifontaro  =  | vikinovaĵoj =  }} '''[[:w:Michael Andreas Barclay de Tolly|Michael Andreas Barclay de Tolly]]''' (naskiĝis la 16-an (27-an) de decembro 1761 – mortis la 14-an (26-an) de majo 1818) estis rusia politikisto kaj militisto.  == Citaĵoj == &lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;  == P...&quot;</comment>
      <origin>52962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7176" sha1="qt52fo4o9xmxu3sqfhdraqv8minmd9q" xml:space="preserve">{{Aŭtoro
| nomo         = Michael Andreas Barclay de Tolly
| dosiero      = 
| vikipedio    = Michael Andreas Barclay de Tolly
| komunejo     = 
| komunejokat  =
| vikifontaro  = 
| vikinovaĵoj = 
}}
'''[[:w:Michael Andreas Barclay de Tolly|Michael Andreas Barclay de Tolly]]''' (naskiĝis la 16-an (27-an) de decembro 1761 – mortis la 14-an (26-an) de majo 1818) estis rusia politikisto kaj militisto.

== Citaĵoj ==
&lt;!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --&gt;

== Pri la aŭtoro ==

=== Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov ===

{{Citaĵo
|teksto= [...] ĝenerala opinio de la [[armeo]] pri li estis kiel pri ''germano-perfidulo''; tion kompreneble sekvis malfido al li kaj eĉ malama disdegno ekregis ĉiujn kaj sufiĉe laŭte manifestiĝis. Sed Barclay neŝanceligeble daŭrigis siajn ordonojn kun la sama persisto. Miri necesas firmecon de karaktero de tiu ĉi militestro!
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца!
}}

{{Citaĵo
|teksto= [[Aleksej Jermolov|Jermolov]] estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retiriĝon necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de Barclay, do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''&lt;ref&gt;En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.&lt;/ref&gt;. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен.
}}

{{Citaĵo
|teksto= [...] kiom Barclay, malbeligita per vundoj, estis malvarma, silentema kaj seka kun ĉiuj, tiom [[Pjotr Bagration|Bagration]] konis arton interparoli kun armeo, estis kun ĉiuj subuloj amikema kaj bonvenema.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столько Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив.
}}

{{Citaĵo
|teksto= Mi admiras tian karakteron kaj konsideras lin vere granda kaj simila al la famaj antikvaj viroj de [[Plutarĥo]].
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха!
}}

{{Citaĵo
|teksto= [la [[batalo de Borodino]]] Barclay, apud kiu mi troviĝis, mem serĉis la [[morto]]n, kaj preskaŭ ĉiuj oficiroj servintaj ĉe li estis mortigitaj aŭ vunditaj.
|aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]]
|verko= Noticoj&lt;ref&gt;Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.&lt;/ref&gt;
|originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены.
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Germanaj baltoj]]
* [[Rusiaj germanoj]]
* [[Patriota Milito de 1812]]
* [[Miĥail Kutuzov]]

== Referencoj ==

{{DEFAŬLTORDIGO:Barclay De Tolly, Michael Andreas}}

[[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj]]
[[Kategorio:Rusiaj germanoj]]
[[Kategorio:Grafoj]]
[[Kategorio:Generaloj]]
[[Kategorio:Feldmarŝaloj]]
[[Kategorio:Patriota Milito de 1812]]
[[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1761]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1818]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de decembro]]
[[Kategorio:Mortintoj la 26-an de majo]]</text>
      <sha1>qt52fo4o9xmxu3sqfhdraqv8minmd9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Naskiĝintoj en 1761</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13596</id>
    <revision>
      <id>52964</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|61]] [[Kategorio:1761]]&quot;</comment>
      <origin>52964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="oemsfjy2408vz663ebcvhi4smrbipnw" xml:space="preserve">[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento|61]]
[[Kategorio:1761]]</text>
      <sha1>oemsfjy2408vz663ebcvhi4smrbipnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:1761</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13597</id>
    <revision>
      <id>52965</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:18-a jarcento|61]] [[Kategorio:Jaroj]]&quot;</comment>
      <origin>52965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="okpk8j67ypd6cr23106tb05tioqwlsg" xml:space="preserve">[[Kategorio:18-a jarcento|61]]
[[Kategorio:Jaroj]]</text>
      <sha1>okpk8j67ypd6cr23106tb05tioqwlsg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Mortintoj en 1818</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13598</id>
    <revision>
      <id>52966</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Mortintoj en la 19-a jarcento|18]] [[Kategorio:1818]]&quot;</comment>
      <origin>52966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="a725br1ukpqb07kzi847lda2oyn3yln" xml:space="preserve">[[Kategorio:Mortintoj en la 19-a jarcento|18]]
[[Kategorio:1818]]</text>
      <sha1>a725br1ukpqb07kzi847lda2oyn3yln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:1818</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13599</id>
    <revision>
      <id>52967</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:19-a jarcento|18]] [[Kategorio:Jaroj]]&quot;</comment>
      <origin>52967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="97qzuiy3bajbxqgwonnwti37i8b7gvg" xml:space="preserve">[[Kategorio:19-a jarcento|18]]
[[Kategorio:Jaroj]]</text>
      <sha1>97qzuiy3bajbxqgwonnwti37i8b7gvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Feldmarŝaloj</title>
    <ns>14</ns>
    <id>13600</id>
    <revision>
      <id>52968</id>
      <timestamp>2026-04-13T11:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Kategorio:Militistoj]]&quot;</comment>
      <origin>52968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="p1ofowyhk5r5zm54ibtzjyhpjnetdjp" xml:space="preserve">[[Kategorio:Militistoj]]</text>
      <sha1>p1ofowyhk5r5zm54ibtzjyhpjnetdjp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>