Vikicitaro eowikiquote https://eo.wikiquote.org/wiki/%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikicitaro Vikicitaro-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 1477 53021 51611 2026-04-14T12:28:30Z RG72 415 53021 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Milito | dosiero = | vikipedio = Milito | komunejo = | komunejokat = War | vikivortaro = milito | vikinovaĵoj = Kategorio:Milito }} '''[[w:Milito|Milito]]''' estas ĉiu formo de grava konflikto kun aŭ sen uzo de armiloj. == Citaĵoj == === Jean Baudrillard === {{Citaĵo |teksto = Kio ne plu ekzistas, estas kontraŭstaro de [[malamiko]]j, [[realo]] de antagonismaj kialoj, [[Ideologio|ideologia]] seriozeco de milito, kaj ankaŭ realo de [[venko]] aŭ [[malvenko]], ĉar milito transformiĝis je procezo, kiu jubilas for ekster la limoj de siaj eksteraj elmontroj. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = Simulakroj kaj simulaĵoj [1981] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La sistemo detenas, timigante sin mem, kaj je tio troviĝas paradokse profita aspekto de detenado: mankas spaco por la milito. Nome pro tio restas esperi pri pluado de la [[Nuklea armilo|nuklea]] eskalado kaj armilkonkuro. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La fatalaj strategioj [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni lasu ankaŭ la virtualan militon en ĝia orbito, ĉar nome tie ĝi nin protektas: danke al sia ekstrema abstrakteco kaj terura ekscentreco, la [[nuklea armilaro]] iĝas nia plej bona protekto. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La travidebleco de malbono [1990] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel troa [[tempo]] nutras [[infero]]n de neniofarado, la teknologiaj troaĵoj nutras la inferon de la milito. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La Golfa milito ne okazis [1991] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio aspektas strange, sed milito sen [[viktimo]]j ĉesas aspekti la vera milito, ĝi pli similas al prototipo de la eksperimenta elpurigita milito, eĉ pli kontraŭhoma, ĉar sen [[Homo|homaj]] perdoj. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La Golfa milito ne okazis [1991] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome tiel ni atingis nerealecon de la milito, kiam tro evoluiĝinta [[Teknologio|teknologia]] [[povo]] supertaksas realan povon de la malamiko, kiun ĝi eĉ ne deziras ekvidi. |aŭtoro = [[Jean Baudrillard]] |verko = La Golfa milito ne okazis [1991] |origina teksto = }} === Zbigniew Brzeziński === {{Citaĵo |teksto = La milito kiel formale deklarita stato foriris al pasinteco... Ekde momento de la fino de la [[Dua mondmilito]] [[Usono]] partoprenis en du grandaj militoj, en kiuj pereis 100 mil usonanoj, kaj en proksimume duondekduo da relative seriozaj operacoj, akompanitaj de malgrandaj perdoj por la usona flanko, kaj ankaŭ unuflanke bombardis almenaŭ tri ĉefurbojn de aliaj ŝtatoj, eĉ ne unu fojon formale deklarinte la militon. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kapablo en mallonga tempo venki en unu loka milito estas oble pli efika rimedo kontraŭ estigo de iuj ajn lokaj konfliktoj ol sufiĉe multekosta subtenado de la nombro de trupoj, necesaj por paralela batalado en du lokaj militoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ...diferenco inter anticipado kaj preventado estas sufiĉe grava de la vidpunkto de la internacia ordo kaj neniukaze devas esti forviŝata... Rezigno je dislimigado de tiuj du agotipoj, des pli flanke de la superpotenco, havanta maksimumon de rimedoj por detenado, povas estigi ĉenan reakcion de unuflankaj “preventaj” militoj, maskitaj kiel “anticipaj” agoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri evoluo de la eventoj post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]]] Personaj kialoj, speciale grupaj interesoj kaj politikaj kalkuloj, publike pravigataj per drameca, sed foje demagogia retoriko, kaŭzis aperon de kaŝita, sed grava politika malekvilibro, kapabla havi seriozajn internaciajn sekvojn. Subita kaj preskaŭ momenta apero de nova strategia doktrino de “preventa milito”, kontraŭa al la tempopruvitaj internaciaj konvencioj, nur firmigis la suspektojn, ke la sieĝitan hegemonian burokrataron, ŝarĝitan je problemoj de interna [[sekureco]], ne eblas kunigi kun la malferma kaj [[Demokratio|demokratia]] procezo de formado de ekstera politiko. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ...en la epoko de tutmonda travidebleco, definitiva venko atingita per kontraŭhomaj rimedoj, jam ne estas laŭdata. Eĉ [[Sovetunio|Rusio]], [[Afgana milito (1979-1989)|senkompate eksterminta]] centmilojn da [[afganoj]] kaj transforminta en [[rifuĝinto]]j kelkajn milionojn, ne uzis ekstremajn rimedojn, kiuj garantius al ĝi definitivan venkon. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} === Elias Canetti === {{Citaĵo |teksto = [pri la milito] ...ĉiu flanko deziras iĝi pli granda [[amaso]] de la vivantoj. La [[malamiko]] ja estu pli granda amaso de la [[mortinto]]j... la milito ne estas vera milito, se ĝia [[celo]] ne konsistas unuavice en amasigo de la malamikaj [[kadavro]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio, ke la militoj povas daŭri tiom longe, ke ili daŭras eĉ se ili estas delonge malgajnitaj, estas klarigata per profundega bezono de la [[amaso]] konservi sin en la ekscita stato, ne disfali, resti la amaso. Tiu [[sento]] foje estas tiom forta, ke la [[homo]]j [[Konscio|konscie]] preferas kune iri al la [[morto]] nur por ne agnoski la [[malvenko]]n, travivante pro tio disfalon de la propra amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trarompiĝo de la milito estas unuavice ''trarompiĝo de du [[amaso]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Emocio|Emociiĝo]] kun kiu la [[homo]]j ekmarŝas al la milito estas klarigata de [[malkuraĝeco]] de la homo antaŭ [[vizaĝo]] de la [[morto]]. Unuope ili ne kuraĝas rigardi al ĝiaj [[okulo]]j. Ĝi estas pli facila duope, kiam du [[malamiko]]j, tiel dirite, [[Ekzekuto|ekzekutas]] unu la alian kaj ĝi estas tute ne la sama morto, kiam al ĝi iras miloj. La plej malbona kio povas okazi al la homo en la milito estas pereo ''kune'' kun la aliaj. Sed tio senigas de la morto unuope, kiun la homoj timas plej multe en la [[mondo]].. Kaj ili ja ne kredas ke tiu plej malbona okazos. Ili opinias, ke eblas transdirekti, transigi al la aliaj pendantan super ili [[Kolektivo|kolektivan]] [[kondamno]]n. ''Ilia mortotransigilo estas la malamiko'' kaj la sola, kio estas postulata de ili, estas avanci la malamikon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum daŭras la milito, la [[amaso]] devas ekzisti, kaj se la [[homo]]j jam ne konsistigas la amason, la milito fakte finiĝis. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[grego]] delonge aperas en kvar diversaj formoj aŭ funkcioj. En ili estas io flua, ili facile transiras unue je alia, sed gravas unufoje kaj por ĉiam difini per kio ili diferenciĝas. La plej natura kaj vera grego — tiu, de kiu fakte originas kaj kun kiu estas ligita nia [[vorto]] mem estas la grego kiu ''[[Ĉasado|ĉasas]]''.... la ĉasanta grego transiras al la stato de la ''dividanta'' grego... La dua formo, havanta multe da komuna kun la ĉasanta grego kaj ligita al ĝi per multe da transiroj, estas la ''milita'' grego.... Laŭ ''difiniteco'' de la [[objekto]] de la [[mortigo]] ĝi proksimas al la ĉasanta grego. La tria formo estas la ''[[Ploro|priploranta]]'' grego.... En la kvara formo mi arigas aron da fenomenoj, kiuj malgraŭ ĉiuj malsamaĵoj havas ion komunan, nome: [[deziro]]n de kresko. La ''multigantaj aŭ obligantaj gregoj'' formiĝas speciale cele al ''multigo de nombro'' same de la homoj en la [[grupo]], kaj estaĵoj, per kiuj la grupo vivas, do de la [[plantoj]] aŭ la [[besto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''ekstera'' [[grego]], kiu manifestiĝas pli klare kaj pro tio facile priskribeblas, strebas al [[celo]], troviĝanta ekster ĝi mem. Ĝi faras longan [[vojo]]n. Ĝiaj movoj estas rapidigitaj, se kompari ilin kun la movoj en la normala vivo. Tio signifas ke la [[Ĉasado|ĉasanta]] kaj la milita gregoj estas la eksteraj gregoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ...ekzistas [[religio]]j de la [[ĉasado]] kaj milito, multiĝo kaj [[ploro]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La interna aŭ idea dinamiko de la milito origine aspektas tiel: el la [[Ploro|priploranta]] [[grego]], kolektiĝinta ĉirkaŭ la [[mortinto]], formiĝas la milita grego, kiu [[Venĝo|venĝas]] lin. El la [[Triumfo|triumfa]] milita grego formiĝas multiganta grego de triumfo.</br> Nome la ''unua'' mortinto vekas en ĉiuj aliaj [[sento]]n de alproksimiĝanta [[minaco]]. [[Signifo]]n de la unua mortinto ĉe komenco de la militoj malfacilas supertaksi. La [[reganto]]j, [[Deziro|dezirantaj]] komenci la militon, bone [[Scio|scias]], ke necesas nepre eltrovi aŭ krei la unuan mortinton. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La milito, postulanta por sia estiĝo la unuan aŭ malmultajn [[mortinto]]jn, naskas poste grandegan kvanton da ili. [[Ploro]] pri ili, kiam la [[venko]] estas atingita, malsame ol en la unua momento estas grave mallaŭtigita. La venko signifas se ne kompletan ekstermadon, do drastan malmultiĝon de la nombro de la [[malamiko]]j; do priplorado de siaj mortintoj iĝas malpli grava. Ili estas kvazaŭ avangarda taĉmento, sendita al la lando de la mortintoj kaj kondukinta post si eĉ pli grandan nombron de la malamikoj. Tiel ili [[Liberigo|liberigis]] ĉiujn de la [[timo]], sen kiu la milito tute ne okazus. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[malamiko]] estas [[Venko|venkita]], la [[minaco]] unuiginta la [[popolo]]n forfalis, kaj ĉiu nun pensas pri si. La milita [[grego]] disfalas por ''[[rabado]]'', simile al tio kiel tio okazas al la [[Ĉasado|ĉasanta]] grego dum dividado de la [[predo]]... Tamen [[danĝero]] de kompleta disfalo de la [[armeo]] ĉe tio estas tiom granda, ke ĉiam estis inventataj rimedoj por restarigo de la militista etoso. La plej bona rimedo estis ''[[festado]] de la venko''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe la [[Historio|historiaj]] [[nacio]]j de tia speco la milito iĝis la sola rimedo de multiĝo. Ĉu temas pri [[rabado]] de la [[aĵo]]j necesaj por la [[vivo]], aŭ pelado de loĝantoj je [[sklaveco]] — ĉiuj aliaj, pli [[Toleremo|toleremaj]] formoj de la multiĝo estis forĵetitaj kaj ekkonsideritaj maldignaj. Formiĝis io simile al la ŝtata milita [[religio]], celanta al la rapida multiĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El [[islamo]], en kies karaktero senerare videblas la milita [[religio]], danke al skismo naskiĝis la religio de la [[priploro]], la plej koncentrita kaj klare esprimita el ĉiuj ekzistantaj — la [[ŝijaismo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio de la aliaj povus esti traktata kiel malpleno kaj monotoneco de la milita [[vivo]], al la [[germano]] lumis per la [[komforto]] kaj [[Fajro|fajretoj]] de la [[arbaro]]. Ĉi tie li ne [[Timo|timas]], ĉi tie li estas en [[sekureco]] inter la siaj. Rektecon kaj neklineblecon de la [[arbo]]j li prenis kiel sian [[kutimo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La defendoplanoj de [[Svislando]] dum la du pasintaj militoj interese spegulis tiun ĉi sinidentigon de la [[nacio]] kun la [[Alpo]]-montaro. Ĉiujn fruktodonajn [[valo]]jn, [[urbo]]jn, [[produktejo]]jn kaze de [[Malamiko|malamika]] [[invado]] oni planis fordoni. La armeo devintus retreti profunden de la [[monto]]j kaj ti ekbatali. La [[popolo]] kaj la [[tero]] estis oferataj. Sed la armeo en la montoj plu reprezentus Svislandon: la amasa simbolo de la nacio transformiĝus je la lando mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni povas diri, ke en niaj [[Nuntempo|nuntempaj]] [[civilizacio]]j, krom la militoj kaj la [[revolucio]]j, ekzistas nenio, kion oni povus kompari kun [[inflacio]] laŭ ĝiaj longdaŭraj sekvoj. La ŝokoj, kiujn ĝi estigas, estas tiom profundaj, ke pri ili oni preferas silenti aŭ forgesi. Kaj povas esti, oni simple [[Timo|timas]] agnoski ĉe la [[mono]], kies [[valoro]]n la [[homo]]j mem artefarite difinas, amasoforman efikon, kiu grave superas ilian originan destinon kaj kaŝas en si ion mallogikan kaj senfine [[Honto|hontindan]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Egaleco]] de la [[deputito]]j, tio kio faras ilin [[amaso]], konsistas en ilia [[Jura imuneco|imuneco]]. Ĉi tie inter la [[partio]]j mankas diferenco. La [[Parlamento|parlamenta]] sistemo funkcias dum estas garantiita la imuneco. Ĝi disfalas se en ĝi aperas la [[homo]], kapabla kalkuli pri la [[morto]] de iu el anoj de la komunumo. Ekzistas nenio pli danĝera ol vidi la [[mortinto]]n inter tiuj ĉi vivantoj. La milito pro tio estas milito, ke eltrovadon de la rilatumo de la fortoj partoprenas la mortintoj. La parlamento pro tio estas la parlamento, ke ĝi ekskludas la mortintojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Malsano]] de la prijuĝo estas la plej disvastiĝinta en la [[Homo|homa]] [[gento]], praktike ĉiuj estas trafitaj de ĝi... La homo havas profundan bezonon denove kaj denove regrupigi ĉiujn homojn, kiujn li nur povas imagi... Je la fundo de tiu ĉi apartigo kuŝas [[pasio]] al kreado de la [[Malamiko|malamikaj]] [[grego]]j. Finfine ĝi devas konduki al la militaj gregoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[mongoloj-invadintoj]]] Ili mortigas la [[homo]]jn kiel [[besto]]jn. La [[mortigo]] estas ilia tria [[naturo]], same kiel [[rajdado]] estas la dua. Ili mortigas la homojn same kiel bestojn dum pel[[ĉasado]]. Se ili ne militas, do ili ĉasas; la ĉasadoj estas iliaj ''manovroj''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ sia interna [[esenco]] la [[produktado]] havas [[Paco|pacan]] karakteron. Neniigado, kaŭzata de la milito kaj [[detruado]], damaĝas ĝin. Je tio [[kapitalismo]] kaj [[socialismo]] estas similaj unu al la alia kiel konkurantaj formoj de la sama [[kredo]]. Por ambaŭ la produktado estas kiel [[pupilo]] de la [[okulo]]. Ĝi konkeris koran inklinon de ambaŭ kaj ilia rivalado en tiu ĉi sfero kaŭzis furoron de la produktado. Ili iĝas ĉiam pli similaj unu al alia. Videblas ankaŭ kreskanta reciproka [[estimo]]. Kaj ĝi estas kaŭzita, ni aŭdacos diri, sole per la [[sukceso]]j de la produktado. Nun ne eblas opinii, ke ili strebas neniigi unu la alian, ili streblas unu la alian superi. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trafas la [[okulo]]jn strebo al formiĝo de gigantaj duoblaj [[amaso]]j, nomantaj sin laŭ la mondopartoj — la [[Oriento]] kaj la [[Okcidento]]. Ili ĉion ensorbas en sin kaj kio estas ne ensorbita de ili, tio estas eta kaj senpova. Stulta kontraŭstaro de tiuj ĉi duoblaj amasoj, ilia armiteco ĝis [[dento]]j kaj baldaŭ eĉ ĝis la ''[[Luno]]'', vekis en la [[mondo]] [[Apokalipso|apokalipsan]] [[timo]]n: la milito inter ili povas neniigi la [[homaro]]n. Tamen okazis, ke tendenco de la multigado tiom fortiĝis, ke la milito subiĝis al ĝi — ĝi estas nura ĝena obstaklo. La milito kiel rimedo de la rapida multigado elĉerpis sin per eksplodo de la arkaiko en [[Germanio]] en la tempo de [[nacional-socialismo]] kaj, nun povas esti certaj, malaperis por ĉiam. Ĉiu lando nun montras emon gardi sian [[produktado]]n pli atente ol siajn civitanojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[reganto]] kaj milito] Kiel ajn li montru sin ekstere, lia profunda kaj sekreta bezono estas maldensigi la vicojn de propraj subtenantoj. Por [[Libereco|liberigi]] lin de la [[timo]] de la [[ordono]]j necesas ke mortu multaj el tiuj, kiuj luktas je lia flanko. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} === Carl von Clausewitz === {{Citaĵo |teksto = La milito estas nenio alia ol daŭrigo de la ŝtata [[politiko]] per aliaj rimedoj. |aŭtoro= [[Carl von Clausewitz]] |verko= Pri la milito |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Militarto ĝenerale kaj militestro en ĉiu aparta kazo rajtas postuli, ke direkto kaj intenco de la politiko ne kontraŭu la militajn metodojn [...] ĉar la politika intenco estas la celo, dum la milito estas nura rimedo kaj neniam eblas imagi rimedon sen celo. |aŭtoro= [[Carl von Clausewitz]] |verko= Pri la milito |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la milito estas sfero de malcerteco; tri kvaronoj de tio sur kio sin bazas militado kuŝas en nebulo de nekonateco. |aŭtoro= [[Carl von Clausewitz]] |verko= Pri la milito |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Krome siaspecan obstaklon prezentas malfidindeco de la informoj dum la milito; ĉiuj agoj okazas ĝis certa grado je krepusko; aldone tiu ĉi lasta nemalofte, simile al nebulo aŭ lunlumo, kreas iluzion de troigita volumeno kaj strangaj konturoj. |aŭtoro= [[Carl von Clausewitz]] |verko= Pri la milito |origina teksto = }} === Samuel P. Huntington === {{Citaĵo |teksto = Dum la milito multaj [[identeco]]j poiomete malaperas kaj dominanta iĝas identeco, kiu estas la plej grava en [[konflikto]]. Tia identeco preskaŭ ĉiam estas difinata de [[religio]]. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefaj partoprenantoj malkapablas haltigi propraforte militojn, kiuj okazas laŭlonge de linioj de civilizaj splitiĝoj. Haltigi ilin kaj preventi ilian transformiĝon je tutmondaj militoj — plenumo de tiu ĉi tasko dependas ĉefe de [[intereso]]j kaj [[ago]]j de akso-ŝtatoj de la ĉefaj mondaj [[civilizacio]]j. Militoj laŭlonge de la splitiĝo ekbolas malsupre, [[paco]] laŭlonge de la splitiĝa linio likas de supre. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Okcidento]] nun evidente eliras el fazo de [[konflikto]]. [[Okcidenta civilizacio]] iĝas zono de [[sekureco]]; militoj ene de la Okcidento, sen kalkuli foje okazantajn [[Moruaj militoj|Moruajn militojn]], estas fakte neimageblaj. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por eviti estonte grandajn intercivilizajn militojn, la akso-ŝtatoj devas sin deteni de enmiksiĝo en [[konflikto]]j okazantaj en aliaj [[civilizacio]]j. Sendube tiun ĉi [[ideo]]n por iuj ŝtatoj, speciale por [[Usono]], estos malafacile akcepti. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} === Carl Gustav Jung === {{Citaĵo |teksto = La homaj militemaj [[instinkto]]j estas neelradikeblaj, do stato de la perfekta [[paco]] neimageblas. Eĉ pli, la paco estas terura, ĉar ĝi naskas la militon. La vera [[demokratio]] estas la supera psikologia institucio, kiu akceptas la homan naturon kia ĝi estas, kaj lasas neceson de konflikto ene de la naciaj ŝtatlimoj. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Lukto kontraŭ la ombro |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ...ĉiuj [[Okcidenta civilizacio|okcidentaj]] [[demokratio]]j havas oble pli da ŝancoj dum ili teniĝas for de la militoj, kiuj ĉiam tentis ilin per ebleco ekkredi je eksteraj [[malamiko]]j kaj je la neceso de interna [[paco]]. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Lukto kontraŭ la ombro |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Gigantaj [[katastrofo]]j, kiuj minacas nin, estas ne la naturaj eventoj de la [[Fiziko|fizika]] aŭ [[Biologio|biologia]] deveno, sed la eventoj [[Psiko|psikaj]]. Nin terurskale minacas militoj kaj [[revolucio]]j, kiuj estas nenio alia kiel la psikaj [[epidemio]]j. En iu ajn tempo iu ĥimero povas ekregi milionojn da homoj kaj tiam denove eksplodos mondmilito aŭ detruega revolucio. Anstataŭ atendi danĝerojn de la sovaĝaj bestoj, forfaloj kaj inundoj, la homo nun devas timi la naturajn fortojn de sia psiko. La psiko estas la granda forto, kiu multoble superas ĉiujn fortojn en la mondo. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Evoluo de la individuo |origina teksto = }} === Martin Luther King === {{citaĵo |origina teksto=The evils of capitalism are as real as the evils of militarism and evils of racism. |teksto=La malbonoj de [[kapitalismo]] estas same realaj kiel la malbonoj de militismo kaj la malbonoj de [[rasismo]]. |aŭtoro=[[Martin Luther King]] |verko=Parolo al SCLC-estraro la 30-an de marto 1967}} {{citaĵo |origina teksto=We must see now that the evils of racism, economic exploitation and militarism are all tied together... you can’t really get rid of one without getting rid of the others... the whole structure of American life must be changed. |teksto=Ni devas nun vidi, ke la malbonoj rasismo, ekonomia ekspluato kaj militismo ĉiuj estas ligitaj... oni ne vere povas forigi unu sen forigi la aliajn... la tuta strukturo de la usona vivo devas ŝanĝiĝi. |aŭtoro=[[Martin Luther King]] |verko=Raporto al SCLC-estraro en majo 1967 }} {{Citaĵo|teksto =Viroj, de jaroj parolas pri milito kaj [[paco]]. Sed nun ili ne plu povas paroli pri tio. Ĝi ne plu estas [[elekto]] inter [[perforto]] kaj malperforto en ĉi tiu mondo; ĝi estas elekto inter neperforto aŭ [[Ekzistado|neekzisto]]. |aŭtoro =[[Martin Luther King]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Men, for years now, have been talking about war and peace. But now, no longer can they just talk about it. It is no longer a choice between violence and nonviolence in this world; it's nonviolence or nonexistence.}} === Mao Zedong === {{Citaĵo |teksto = [formulo de la [[Gerilo|gerila milito]]] Malamiko avancas — ni retretas; kiam la malamiko laciĝis — ni atakas, li retretas — ni avancas. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekstermado de la fortoj de la malamiko estas komprenata kiel ĝia malarmado kaj la tiel nomata “senigo de la malamiko de la rezistoforto”, ne ĝia kompleta ekstermado. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] se estante en malfavoraj kondiĉoj ne forlasi parton de teritorio kaj senracie engaĝiĝi je decida batalo sen havi certecon pri ĝia sukceso, do perdinte armeon ni neeviteble perdos ankaŭ la tutan teritorion. Kaj tiam jam ne parolindos pri revenigo de la perdita teritorio. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} === George Marshall === {{Citaĵo|teksto ='''La sola maniero kiel homoj povas gajni militon estas [[Malhelpo|malhelpi]] ĝin.''' |aŭtoro =[[George Marshall]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The only way human beings can win a war is to prevent it.}} {{Citaĵo|teksto =Milita [[potenco]] gajnas [[batalo]]jn, sed [[Spirito|spirita]] potenco gajnas militojn. |aŭtoro =[[George Marshall]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Military power wins battles, but spiritual power wins wars.}} === Morteza Mirbaghian === {{citaĵo|[[Politikistoj]] ekas fajron de militoj, kaj la ceteron plenumas idiotoj.|aŭtoro = [[Morteza Mirbaghian]]}} {{citaĵo|Se ne estus pro [[profito]], nenie okazus milito.|aŭtoro = [[Morteza Mirbaghian]]}} {{citaĵo| Inter animaloj kiuj ĉiam pretas por fibataloj; estas [[vulpo]]j kaj lupoj,regantoj kaj ĝeneraloj.|aŭtoro = [[Morteza Mirbaghian]]}} {{citaĵo|Malantau sanktaj bataloj, ofte kuŝas fikialoj.|aŭtoro = [[Morteza Mirbaghian]]}} {{citaĵo|Oni ne lernu kiel militi, lernu kiel tion eviti.|aŭtoro = [[Morteza Mirbaghian]]}} === Andrej Movĉan === {{Citaĵo |teksto = Milita [[buĝeto]] de [[Usono]] estas 10-oble pli granda [ol tiu de Rusio], tiu de [[Ĉinio]] — 2-oble pli granda... ni havas la plej longan en la [[mondo]] gardatan [[landlimo]]n... Do la [[Kremlo]] estas ne militaristo, sed pragmatisto. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Frenezo de indigno [la 11-a de majo 2015] |origina teksto = Оборонный бюджет у США в 10 раз больше, у Китая — в 2... у нас самая длинная в мире охраняемая граница... Так что не милитарист Кремль, а прагматик. }} {{Citaĵo |teksto = Ni certe postrestas de [[Usono]] je 10-15 jaroj en la ĉefaj tipoj de [[armilo]]j kaj plu postrestos, sed ni ja ne militos kontraŭ ili, do tio ne gravas. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Frenezo de indigno [la 11-a de majo 2015] |origina teksto = Мы, конечно, отстаем от США на 10-15 лет в основных видах вооружений, и дальше будем, но нам с ними и не воевать, так что неважно. }} {{Citaĵo |teksto = Ni alkutimiĝis, ke [[historio]] de la [[mondo]] estas historio de [[caro]]j kaj [[heroo]]j: por la unuaj milito estas speco de [[sporto]] kaj rimedo fortigi la [[potenco]]n, por la duaj ĝi estas la sola medio, kie ili povas realigi sin. Kio okazas al la aliaj, “simplaj” [[homo]]j, tion la historio prisilentas aŭ donas [[informo]]n tiom koncize kaj senemocie, ke ni simple ne atentas tion. Eble pro tio fantomoj de la militoj denove revenas... |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Rusio en la epoko de postvero: Racio kontraŭ informa bruo [2019] |origina teksto = Мы привыкли, что история мира — это история царей и героев: для первых война — вид спорта и способ укрепления власти, для вторых — единственная стихия, где они могут реализоваться. Что происходит с другими, «простыми» людьми, история либо умалчивает, либо дает информацию так коротко и безэмоционально, что мы просто не обращаем на это внимания. Может быть, именно поэтому призраки войн опять возвращаются... }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefa kontraŭulo de militoj en la nuna [[mondo]] estas kresko de parto de internacia [[komerco]]. Milito, kiel montras [[historio]], neniam komenciĝas se landoj sukcesas superi certan nivelon de komerco inter si. Interalie pro tio haveblas [[espero]], ke [[Rusio]] kun [[EU]] neniam komencos armitan [[konflikto]]n. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Kiu kaj por kio bezonas militon [februaro 2016] |origina teksto = Главный противник войн в современном мире — рост доли внешней торговли. Война, как показывает история, никогда не начинается, если страны добиваются превышения определенного уровня внешней торговли между собой. В частности, поэтому есть надежда, что Россия с ЕС никогда не вступят в вооруженный конфликт. }} {{Citaĵo |teksto = Ŝtatoj, aniĝintaj en militaj aliancoj, malofte militas — sindevigoj kadre de alianco postulas interkonsenton pri komenco de milito, kion malfacilas fari, konsiderante interesojn de aliaj aliancanoj; ekstera [[agreso]] ja kontraŭ lando, malantaŭ kiu staras aliancanoj, estas malpli probabla. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Resursoj de kverelo [la 24-a de decembro 2015] |origina teksto = Государства, входящие в военные блоки, редко воюют — обязательства по блоку требуют договоренности о начале войны, что сложно сделать, имея в виде интересы других участников блока; внешняя же агрессия на страну, за спиной которой стоят партнеры по блоку, менее вероятна. }} {{Citaĵo |teksto = En la tiel nomata ruĝa kvadrato (nulo ĝis 6000 [[dolaro]]j de pokapa MEP kaj 5 ĝi 12% de krudmateriala [[rento]] en MEP) konstante okazas militoj kaj [[koloraj revolucioj]]. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Resursoj de kverelo [la 24-a de decembro 2015] |origina teksto = В так называемом красном квадрате (от нуля до 6000 долларов подушевого ВВП и от 5 до 12% доли сырьевой ренты в ВВП) все время происходят войны и цветные революции. }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[1970-aj jaroj|70-aj jaroj]] de la [[20-a jarcento|pasinta jarcento]] laŭ diversaj pritaksoj 25 ĝis 50% de ĉiuj militoj en la [[mondo]] havis kiel [[kaŭzo]]n demandojn pri kontrolado super [[nafto]]resursoj aŭ iĝis eblaj danke al uzado de naftaj enspezoj. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Resursoj de kverelo [la 24-a de decembro 2015] |origina teksto = С 70-х годов прошлого века, по разным оценкам, от 25 до 50% всех войн в мире имело причиной вопросы контроля нефтяных ресурсов либо стало возможным благодаря использованию нефтяных доходов. }} === José Ortega y Gasset === {{Citaĵo |teksto = ...la dua ŝtupo de [[Burokratio|burokratiĝo]] iĝas militiĝo de la [[socio]]. La tuta atento estas direktita al armeo. [[Povo]] estas unuavice garantianto de la [[sekureco]] (tiu sekureco, de kiu, mi memorigas, komenciĝas la [[Amaso|amasa]] [[konscio]]). Do la [[ŝtato]] estas unuavice armeo. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La internaj [[Eŭropo|eŭropaj]] militoj preskaŭ ĉiam havis interesan trajton, kiu similigis ilin al hejmaj skandaloj. Ili ne planis forviŝi malamikon de sur la tero kaj estis precipe militoj konkuraj, militoj de rivaloj, similaj al interbatiĝoj de buboj aŭ diskutoj de [[heredanto]]j. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Kreante planon de operacoj neniam decas forgesi la ĉefan taskon de la milito — laŭeble plej rapidan atingon de profita [[paco]]; sekve ĉio devas esti direktita al tio ke per decidaj [[atako]]j laŭeble plej rapide devigi la [[malamiko]]n al paco. |aŭtoro= [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]] |verko= Bazo de la alta militarto por generaloj de aŭstria armeo [1806] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la milito estas scienco saturita de nebuloj, malebligantaj moviĝi kun [[certeco]]. |aŭtoro= [[Maŭrico de Saksio]] |verko= Teorio de militarto |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi ne kredas je [[Marksismo|marksisma]] teorio de [[konkero]] de iuj [[teritorio]]j, [[merkato]]j... Ĉio ĉi estas malgravaĵoj. La milito sidas en la homa [[naturo]]. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = Я не верю в марксистскую теорию захвата каких-то территорий, рынков сбыта… Все это ерунда. Война заложена в человеческой природе. }} {{Citaĵo |teksto = [en 1793] …militoj inter la [[reĝo]]j finiĝis; komenciĝis militoj inter la [[popolo]]j. |aŭtoro= [[Robert Roswell Palmer]] |verko= Frederick the Great, Guibert, Bulow: From Dynastic to National War [1986] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [fine de la [[19-a jarcento]]] [[Minaco]] de milito en nia [[tempo]] devenas… de interna [[politiko]] de landoj, kie malfortan [[registaro]]n kontraŭstaras forta [[Naciismo|naciisma]] [[movado]]. |aŭtoro= [[Lord Palmerston]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ve al tiu ŝtata aganto, kiu ne zorgos anticipe trovi tian pravigon por milito, kiu ankaŭ post la milito plu havos [[signifo]]n. |aŭtoro= [[Otto von Bismarck]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]], eksterminta per la 18-a amendo de la [[Konstitucio de Usono|konstitucio]] [[malbono]]n de [[drinkado]], alvokis la [[mondo]]n ekstermi la militon per ĵura [[promeso]]. La mondo, kiu riskis nek kredi tion, nek dubi, obeis. |aŭtoro= [[Denis William Brogan]] |verko= |origina teksto = }} {{citaĵo |teksto= [[Maliculo]] ĉiam estas Aliulo... Do nome dum la milito Bonulo havas la plej klaran [[konscio]]n... Bedaŭrine ĉiam militi ne eblas. De [[tempo]] al tempo necesas [[paco]]. Por paca tempo la [[socio]] en sia saĝeco difinis profesiajn maliculojn. Tiuj ĉi malicaj [[homo]]j same necesas al la bonaj kiel [[ĉiesulino]]j necesas al [[virtulino]]j. Pro tio ili estas skrupule elektataj. Ili devas havi aĉan devenon kaj ne havi [[espero]]n je pliboniĝo. |aŭtoro=[[Jean-Paul Sartre]] |verko= Saint Gent: Actor and Martyr |originala teksto= }} {{Citaĵo |teksto = [...] ekzistas [[strategio]] de lacigado kaj strategio de frakasado, inter tiuj ĉi du strategioj ŝanceliĝas milita sperto de la [[pasinteco]]. |aŭtoro= [[Aleksej Konstantinoviĉ Toporkov]] |verko= Metodo de militaj scioj [1927] |origina teksto = [...] есть стратегия утомления и стратегия сокрушения, между этими двумя полярностями колеблется военный опыт прошлого. }} {{citaĵo|teksto= Se vi volas la [[paco]]n, pretigu militon.|aŭtoro=|verko=[[Latinaj proverboj|Latina proverbo]]|origina teksto=Si vis pacem, para bellum.}} {{citaĵo|teksto=Mi ne scias kiun armilon homaro uzos en Tria Mondmilito, sed en Kvara uzos klaboj.|aŭtoro=[[Albert EINSTEIN]]verko=|origina teksto=Ich weiß nicht mit welchen Waffen sich die Menschen im 3. Weltkrieg bekämpfen, aber im 4. werden es Keulen sein. (ger.)}} {{citaĵo|Neniam estis bona milito aŭ malbona paco. |origina teksto=There never was a good war or a bad peace. |aŭtoro=[[Benjamin FRANKLIN]] |verko=epistolo al Josiah Quincy (11-a de septembro [[w:1783|1783]])}} {{citaĵo|teksto=Ĉiuj kiuj intencas detrui la [[libereco]]jn de [[demokratio|demokratia]] nacio devus scii ke milito estas la plej efektiva kaj plej rapida rimedo por efektivigi tion. |aŭtoro=[[Alexis de Tocqueville]]|verko=|origina teksto=}} {{citaĵo |teksto=La milito estas la terorismo de la riĉuloj, la terorismo estas la milito de la malriĉuloj! |origina teksto=Terrorism is the war of the poor, and War is the terrorism of the rich. |aŭtoro=[[Peter Ustinov]]}} {{Citaĵo |teksto = Mi havas antaŭsenton, kiu sonas kiel senracieco, sed tamen ne lasas min: la milita [[ŝtato]] devas iĝi granda [[Industrio|industria]] giganto. Koncentriĝo de la [[homo]]j en grandaj [[entrepreno]]j ne devas eterne resti je ilia konsidero; logika sekvo de tio estos anticipe difinita kaj progresanta nombro de [[Mizero|mizerularo]], vestita je [[uniformo]], kaj komencanta sian [[tago]]n akompane de tamburado... Atendiĝas longa kaj propravola subiĝo al unuopaj gvidantoj kaj uzurpatoroj. La [[homo]]j ne plu kredas je la principoj kaj [[kredo]]s verŝajne de [[tempo]] al tempo je la savintoj . Pro tiu kialo la aŭtoritata [[potenco]] denove levos la [[kapo]]n en la fascina [[20-a jarcento]] kaj tiu kapo estos terura. |aŭtoro = [[Jacob Burckhardt]] |verko = Letero al amiko [1872] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Politikaj celoj de la milito devas komplete kongrui al milita potencialo de la [[ŝtato]], bataleblecoj de la [[armitaj fortoj]] kaj al aplikataj de ili metodoj de militado, kaj tiuj lastaj devas fidinde garantii atingon de la starigitaj [[celo]]j. |aŭtoro= [[Nikolaj Ogarkov]] |verko= Historio instruas pri atentemo [1985] |origina teksto = Политические цели войны должны в полной мере соответствовать военному потенциалу государства, боевым возможностям вооруженных сл и применяемым ими способам ведения боевых действий, а последние должны надежно обеспечить достижение поставленных целей. }} {{citaĵo|Laŭ generaloj 'la milit' necesas -/nu, kunpremeble, ĉar per ĝi inspeza/tiaj fraponoj, kaj hakiras gloron/ dum vo kaj mi ekiras nur doloron/ Kiam la morto fermas/ al mi la okulojn/ la mondo mortas/ sed la celo/ daŭras|verko=[[La Infana Raso]] de [[William Auld]]}} {{Citaĵo|teksto = Se ni estas seriozaj pri [[paco]], tiam ni devas labori por ĝi tiel arde, serioze, senĉese, zorgeme kaj kuraĝe kiel ni iam prepariĝis por milito. |aŭtoro = [[Wendell Berry]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} If we are serious about peace, then we must work for it as ardently, seriously, continuously, carefully, and bravely as we have ever prepared for war.}} {{Citaĵo|teksto = '''[[Maljunulo|Maljunaj viroj]] deklaras militon. Sed estas [[juneco]], kiu devas batali kaj [[Morto|morti]].''' |aŭtoro = [[Herbert C. Hoover]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Older men declare war. But it is youth that must fight and die.}} {{Citaĵo|teksto = Kiel ni povas eskapi el la [[kaptilo]], kiun la [[Terorismo|teroristoj]] metis al ni? Nur rekonante, ke la milito kontraŭ terorismo ne povas esti gajnita per milito. Ni devas, kompreneble, protekti nian [[sekureco]]n; sed ni devas ankaŭ korekti la plendojn, de kiuj nutriĝas terorismo. [[Krimo]] postulas polican laboron, ne armean agon. |aŭtoro = [[George Soros]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} How can we escape from the trap that the terrorists have set us? Only by recognizing that the war on terrorism cannot be won by waging war. We must, of course, protect our security; but we must also correct the grievances on which terrorism feeds. Crime requires police work, not military action.}} {{Citaĵo|teksto = Se vi daŭre [[Malamo|malamas]], vi eniras en la saman [[filozofio]]n, kiu komencis la militon. Vi devas vidi antaŭen al la personoj kaj la novaj tempoj. |aŭtoro = [[Roman Polański]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} If you continue to hate, you are entering into the same philosophy that began the war. You have to look forward at people and new times.}} {{Citaĵo|teksto = '''La termino "justa milito" enhavas internan [[kontraŭdiro]]n. Milito estas esence [[Maljusteco|maljusta]], kaj la granda defio de nia tempo estas kiel trakti [[malbono]]n, [[Tirano|tiraneco]]n kaj [[subpremo]]n sen mortigi amason da homoj.''' |aŭtoro = [[Howard Zinn]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The term "just war" contains an internal contradiction. War is inherently unjust, and the great challenge of our time is how to deal with evil, tyranny, and oppression without killing huge numbers of people.}} {{Citaĵo|teksto = '''Ne estas milito inter [[Islamo|islamanoj]] kaj ne-islamanoj, sed inter [[Ekstremo|ekstremisto]]j kaj moderuloj de ĉiuj [[religio]]j.... Kio gravas estas ne vivi en [[timo]]. La plej danĝera afero estas rezigni kaj perdi [[espero]]n. La ĉefa malamiko ne estas [[terorismo]] aŭ ekstremismo, sed [[nescio]].''' |aŭtoro = [[Reĝino Rania de Jordanio]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = Ĉiu, kiu iam rigardis la vitrajn [[okulo]]jn de mortanta [[soldato]] sur la [[batalkampo]], forte pensos antaŭ ol komenci militon. |aŭtoro = [[Otto von Bismarck]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''Mi nenion povas diri al vi pri tiu ĉi milito. Ĝi estas kiel ĉiuj militoj, mi [[Supozo|supozas]]. La entombigistoj gajnas ĝin. Ho, la [[politikisto]]j multe parolos pri ĝia "[[gloro]]", kaj la [[maljunulo]]j parolos pri ĝia "[[bezono]]" - la [[soldato]]j, ili nur volas iri hejmen.''' |aŭtoro = James Lee Barretten |verko = Shenandoah|origina teksto ={{lingvo|en}} There's nothing much I can tell you about this war. It's like all wars, I suppose. The undertakers are winning it. Oh, the politicians will talk a lot about the "glory" of it, and the old men'll talk about the "need" of it — the soldiers, they just want to go home.}} {{Citaĵo|teksto = '''Iuj dirus, ke estas tro [[Idealismo|idealisme]] kredi je socio bazita sur [[toleremo]] kaj [[Sanktulo|sankteco]] de la homa vivo, kie limoj, [[nacieco]]j kaj [[ideologio]]j gravegas. Al tiuj, kiujn mi diras, tio ne estas idealismo, sed pli ĝuste [[realismo]], ĉar [[historio]] instruis al ni, ke milito malofte solvas niajn [[diferenco]]jn. [[Forto]] ne resanigas malnovajn [[vundo]]jn; ĝi malfermas novajn.''' |aŭtoro = [[Mohamed ElBaradei]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''Mi certas, ke se la [[patrino]]j de diversaj nacioj povus renkontiĝi, ne plu ekzistus militoj.''' |aŭtoro = [[E. M. Forster]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = Oni diras, ke ne plu estos milito. Ni devas ŝajnigi [[Kredo|kredi]] tion. Sed kiam milito venos, estas ni, kiuj prenos la unuan [[ŝoko]]n kaj aĉetos [[tempo]]n per niaj vivoj. Estas ni, kiuj konservas la [[fido]]n. |aŭtoro = [[Richard McKenna]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} It is said there will be no more war. We must pretend to believe that. But when war comes, it is we who will take the first shock and buy time with our lives. It is we who keep the faith.}} {{Citaĵo|teksto = '''[[Unueco]] kaj [[kunlaboro]] en milito evidente multigas la [[potenco]]n de la individuo miloble. Ĉu estas la ombro de kialo, ke ili ne devas produkti egalajn efikojn en [[paco]]; kial la [[principo]] de kunlaboro ne devas doni al homoj la samajn superajn potencojn kaj avantaĝojn (kaj multe pli grandajn) en la kreado, konservado, distribuado kaj ĝuado de [[riĉeco]]?''' |aŭtoro = [[Robert Owen]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Union and co-operation in war obviously increase the power of the individual a thousand fold. Is there the shadow of a reason why they should not produce equal effects in peace; why the principle of co-operation should not give to men the same superior powers, and advantages, (and much greater) in the creation, preservation, distribution and enjoyment of wealth?}} {{Citaĵo|teksto = '''La veraj kaj daŭraj [[venko]]j estas tiuj de [[paco]], kaj ne de milito.''' |aŭtoro = [[Ralph Waldo Emerson]]|verko =|origina teksto = {{lingvo|en}} The real and lasting victories are those of peace, and not of war.}} {{Citaĵo|teksto ='''Batali militojn ne multe temas pri [[Mortigo|mortigi]] homojn, sed pri [[Scio|ekscii]] aferojn. Ju pli vi scias, des pli probable vi gajnos [[batalo]]n.''' |aŭtoro = [[Tom Clancy]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Fighting wars is not so much about killing people as it is about finding things out. The more you know, the more likely you are to win a battle.}} {{Citaĵo|teksto ="Milito kontraŭ [[terorismo]]" estas nepraktigebla [[koncepto]], se ĝi signifas batali terorismon per terorismo. La sentoj en ambaŭ [[flanko]]j ne estas, ke ili partoprenas iun malbonan kaj [[Krimo|kriman]] agon, sed ke ili riskas siajn vivojn [[Heroo|heroe]] pro tio, kion ili konsideras [[Justeco|justa]] kaŭzo. |aŭtoro = [[John Mortimer]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} A "war against terrorism" is an impracticable conception if it means fighting terrorism with terrorism. The feelings on both sides are not that they are taking part in some evil and criminal act but risking their lives heroically for what they consider to be a just cause.}} {{Citaĵo|teksto ='''Mi havis la [[bonŝanco]]n kaj okazon reveni [[Hejmo|hejmen]] kaj diri la [[vero]]n; multaj [[soldato]]j, kiel Pat Tillman... ne havis tiun ŝancon. La vero pri milito ne ĉiam estas facila. La vero estas ĉiam pli [[Heroo|heroa]] ol la propagando.''' |aŭtoro = [[Jessica Lynch]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} I had the good fortune and opportunity to come home and to tell the truth; many soldiers, like Pat Tillman... did not have that opportunity. The truth of war is not always easy. The truth is always more heroic than the hype.}} {{Citaĵo|teksto =Militoj produktas multajn [[Fikcio|fikciajn]] [[rakonto]]jn, kelkaj el ili estas rakontitaj ĝis ili estas [[Kredo|kredataj]] kiel [[vero]]j. |aŭtoro = [[Ulysses S. Grant]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Wars produce many stories of fiction, some of which are told until they are believed to be true.}} {{Citaĵo|teksto ='''Kiel oni [[Regado|regas]] la mondon kaj kiel komenciĝas militoj? [[Diplomatio|Diplomatoj]] diras [[mensogo]]jn al [[Ĵurnalismo|ĵurnalistoj]] kaj tiam [[Kredo|kredas]] tion, kion ili [[Legado|legas]].''' |aŭtoro = [[Karl Kraus]] |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Mi, kiu sendis [[armeo]]jn al [[fajro]] kaj [[soldato]]jn al ilia [[morto]], diras hodiaŭ: Ni veturas al milito, kiu ne havas [[viktimo]]jn, nek [[Vundo|vunditojn]], nek [[sango]]n, nek [[sufero]]n. Ĝi estas la sola milito, kiu oni plezure partoprenas - la milito por [[paco]]. |aŭtoro = [[Jicĥak Rabin]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =La anomalio de milito estas, ke la plej bonaj viroj mortigas sin, dum ruzaj viroj trovas sian [[ŝanco]]n regi en maniero kontraŭa al [[justeco]]. |aŭtoro = [[Émile Chartier]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =Milito startas - samtempe kun la reakciaj [[forto]]j de la [[Kapitalismo|kapitalisma]] mondo - la generajn fortojn de socia [[revolucio]], kiuj fermentas en ĝiaj profundoj. |aŭtoro = [[Roza Luksemburg]]|verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto = '''La [[celo]] de [[registaro]] en [[paco]] kaj milito ne estas la [[gloro]] de regantoj aŭ de rasoj, sed la [[feliĉo]] de la simpla homo.''' |aŭtoro = [[William Beveridge]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} The object of government in peace and in war is not the glory of rulers or of races, but the happiness of the common man.}} {{Citaĵo|teksto =[[Historio]]n ne faras nur [[reĝo]]j kaj [[parlamento]]j, [[prezidanto]]j, militoj kaj [[generalo]]j. Ĝi estas la [[historio]] de homoj, de ilia [[amo]], [[honoro]], [[fido]], [[espero]] kaj [[sufero]]; de naskiĝo kaj morto, de malsato, soifo kaj malvarmo, de [[soleco]] kaj malĝojo. |aŭtoro = [[Louis L'Amour]] |verko = |origina teksto ={{lingvo|en}} History is not made only by kings and parliaments, presidents, wars, and generals. It is the story of people, of their love, honor, faith, hope and suffering; of birth and death, of hunger, thirst and cold, of loneliness and sorrow.}} {{Citaĵo|teksto =[[Historio]] instruas ke militoj komenciĝas kiam [[registaro]]j kredas, ke la [[prezo]] de agreso estas malmultekosta. |aŭtoro = [[Ronald Reagan]]|verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} History teaches that wars begin when governments believe the price of aggression is cheap.}} {{Citaĵo|teksto =Ni ne bezonas militon por veki homan [[energio]]n. Estas almenaŭ egala amplekso por [[kuraĝo]] kaj grandanimeco en beno, kiel en detruado de la [[homaro]]. |aŭtoro = [[William Ellery Channing]] |verko = "Milito" (1816)|origina teksto = {{lingvo|en}} We need not war to awaken human energy. There is at least equal scope for courage and magnanimity in blessing, as in destroying mankind.}} {{Citaĵo|teksto =[[Paco]] ne nur estas la foresto de milito; dum ekzistu [[malriĉeco]], [[rasismo]], [[diskriminacio]] kaj ekskludado, estos malfacile atingi pacan mondon. |aŭtoro =[[Rigoberta Menchú]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|es}} La paz no es solamente la ausencia de la guerra; mientras haya pobreza, racismo, discriminación y exclusión difícilmente podremos alcanzar un mundo de paz.}} {{Citaĵo|teksto =[[Heroo]] estas iu, kiu [[Ribelo|ribeliĝas]] aŭ ŝajnas ribeliĝi kontraŭ la ekzistaj faktoj kaj ŝajnas konkeri ilin. Evidente tio povas funkcii nur momente. Ĝi ne povas esti daŭra afero. Tio ne diras, ke homoj ne plu provu ribeliĝi kontraŭ la ekzistaj faktoj. Iam, kiu scias, ni eble [[venko]]s [[morto]]n, [[malsano]]n kaj militon. |aŭtoro =[[Jim Morrison]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} A hero is someone who rebels or seems to rebel against the facts of existence and seems to conquer them. Obviously that can only work at moments. It can't be a lasting thing. That's not saying that people shouldn't keep trying to rebel against the facts of existence. Someday, who knows, we might conquer death, disease and war.}} {{Citaĵo|teksto =Unu sola milito - ni ĉiuj scias - povas produkti pli da [[malbono]], tuja kaj posta, ol [[cent]]oj da jaroj de libera [[agado]] de la interhelpa principo povas produkti [[bono]]n. |aŭtoro =[[Petro Kropotkin]] |verko =|origina teksto = <!--One single war — we all know — may be productive of more evil, immediate and subsequent, than hundreds of years of the unchecked action of the mutual-aid principle may be productive of good. --><!--eble originale angle-->}} {{Citaĵo|teksto =Por [[paco]], kontraŭ milito. Kiu ne estas por? Sed kiel vi povas haltigi tiujn, kiuj celas genocidon, ne farante militon? |aŭtoro =[[Susan Sontag]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} For Peace. Against War. Who is not? But how can you stop those bent on genocide without making war?}} {{Citaĵo|teksto =Estas bone ke milito estu tiel [[Teruro|terura]] - por ke ni ne tro ŝatu ĝin. |aŭtoro =[[Robert E. Lee]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} It is well that war is so terrible — lest we should grow too fond of it.}} {{citaĵo|La [[homaro]] devas ĉesigi la militon, aŭ la milito metos [[fino]]n al la homaro. |aŭtoro =[[John F. Kennedy]] |verko = |origina teksto =(en) Mankind must put an end to war, or war will put an end to mankind.}} {{Citaĵo|teksto =Militoj povas esti batalitaj per [[armilo]]j, sed ilin [[Gajno|gajnas]] viroj. La [[spirito]] de la viroj, kiuj sekvas, kaj de la viro, kiu gvidas, akiras tiun [[venko]]n. |aŭtoro =[[George S. Patton]] |verko =|origina teksto ={{lingvo|en}} Wars may be fought with weapons, but they are won by men. It is the spirit of the men who follow and of the man who leads that gains that victory.}} == Proverboj == {{Citaĵo|teksto =Du militas, tria [[Profito|profitas]]. |aŭtoro = [[Proverbo]] |verko =|origina teksto =}} == Zamenhofa proverbaro == {{Ĉefartikolo|Zamenhofa proverbaro}} {{citaĵo|[[Unu]] [[soldato]] militon ne faras.|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} {{citaĵo|[[Du]] militas — tria profitas.|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} == Vidu ankaŭ == * [[Paco]] * [[Totala milito]] * [[Kial milito?]] * [[Armeo]] * [[Armilo]] * [[Batalo]] * [[Genocido]] * [[Interna milito]] * [[Invado]] * [[Konkero]] * [[Malvarma milito]] * [[Mondmilito]] * [[Pacismo]] * [[Strategio]] * [[Taktiko]] {{Socia kaj politika filozofio}} [[Kategorio:Politiko]] 131iy768d5ozlxi9gyflvmw2mnm0ael 0 2626 53054 52152 2026-04-14T12:45:59Z RG72 415 53054 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Revolucio | dosiero = La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg | vikipedio = Revolucio | vikivortaro = revolucio | vikinovaĵoj = Kategorio:Revolucioj }} '''[[w:Revolucio|Revolucio]]''' estas subita, ordinare per eksterleĝaj rimedoj plenumata ŝanĝo, kiun pli-malpli granda nombro da samcelanoj okazigas en la politika reĝimo de lando aŭ en la registara personaro. == Citaĵoj == {{citaĵo |teksto=Hodiaŭ estas la patro de morgaŭ. La [[nuntempo]] ĵetas sian ombron al la tre dista [[estonteco]]. Jen la [[leĝo]] de la [[vivo]], [[Individuo|individua]] kaj [[Socio|socia]]. Revolucio, kiu forlasas etikajn [[valoro]]jn, do metas la fundamenton de [[maljusteco]], trompado, kaj subpremado por la estonteca socio. La rimedo uzata por prepari la estontecon iĝas ties angulŝtono. |origina teksto=To-day is the parent of to-morrow. The present casts its shadow far into the future. That is the law of life, individual and social. Revolution that divests itself of ethical values thereby lays the foundation of injustice, deceit, and oppression for the future society. The means used to prepare the future become its cornerstone. |aŭtoro=[[Emma Goldman]]}} {{Citaĵo |teksto = Kaj jen grandaj kaj malgrandaj [[William Randolph Hearst|Hearst]]-oj konvinkas siajn legantojn, ke la [[Usono|usonanoj]] estas naturoj specifaj, ke "revolucio estas la formo de regado ebla nur eksterlande". Kaj al voĉdonanto estas trudataj politikaj ideoj, kies nivelo ne superas nivelon de averaĝa [[Holivudo|Holivuda]] [[filmo]]. Kaj tiaj ideoj havas kolosan sukceson. |aŭtoro= [[Ilja Ilf]], [[Eŭgeno Petrov]] |verko=[[Unuetaĝa Usono]] |origina teksto = И вот большие и маленькие Херсты убеждают своих читателей, что американцы — натуры особенные, что «революция — это форма правления, возможная только за границей». А избирателю навязываются политические идеи, уровень которых не превышает уровня средней голливудской картины. И такие идеи имеют колоссальный успех. }} {{Citaĵo|teksto=Revolucioj estas tempoj kiam la malriĉulo ne povas fide je sia [[honesteco|honesto]], riĉulo je sia [[posedo]], kaj la senkulpa je sia vivo|aŭtoro=[[Joseph JOUBERT]]}} {{citaĵo |teksto=Estas malfeliĉe vidi tiujn, kiuj kredas sin revoluciemuloj, liberigi sian malamon al la anarkiisto. |aŭtoro=[[Petro Kropotkin]]}} {{Citaĵo|teksto=Ĉiuj revolucioj ĝis nun pruvis nur unu aferon, kio estas ke multaj aferoj povas esti ŝanĝitaj, sed ne la homo. |originala teksto=Alle Revolutionen haben bisher nur eines bewiesen, nämlich, dass sich vieles ändern lässt, bloß nicht die Menschen.|aŭtoro=[[Karl Marx]]}} {{Citaĵo|teksto=Mi dirus ankoraŭ la samon: Se oni prenas Esperanton kiel formon por porti la ideon vere internaciisman kaj la ideon vere revolucian, do Esperanto povas esti lernata kaj devas esti lernata<ref>Ĉina Radio Internacia: [http://esperanto.cri.cn/1/2004/01/06/1@2430.htm Mao Zedong kaj lia epigrafo pri Esperanto en Yan'an]</ref>.|aŭtoro=[[Mao Zedong]]}} {{Citaĵo |teksto = Gigantaj [[katastrofo]]j, kiuj minacas nin, estas ne la naturaj eventoj de la [[Fiziko|fizika]] aŭ [[Biologio|biologia]] deveno, sed la eventoj [[Psiko|psikaj]]. Nin terurskale minacas [[milito]]j kaj revolucioj, kiuj estas nenio alia kiel la psikaj [[epidemio]]j. En iu ajn tempo iu ĥimero povas ekregi milionojn da homoj kaj tiam denove eksplodos mondmilito aŭ detruega revolucio. Anstataŭ atendi danĝerojn de la sovaĝaj bestoj, forfaloj kaj inundoj, la homo nun devas timi la naturajn fortojn de sia psiko. La psiko estas la granda forto, kiu multoble superas ĉiujn fortojn en la mondo. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Evoluo de la individuo |origina teksto = }} === Elias Canetti === {{Citaĵo |teksto = Revolucioj estas la veraj [[tempo]]j de transformiĝo. Tiuj kiuj longe estis sendefendaj, subite ekhavas la [[dento]]jn. Per sia nombro ili rekompencas mankon de [[Ĉasbesto|ĉasbesteco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Multo el tio, kion oni povas observi sur surfaco de la revoluciaj [[evento]]j, prezentiĝas forme de la ''persekutanta [[amaso]]''. Oni kaptas apartajn [[homo]]jn kaj kaptinte subigas al la [[Kolektivo|kolektiva]] [[mortigo]] forme de [[juĝo]] aŭ tute sen ajna juĝo. Sed tio ne signifas, ke en tio ''konsistas'' la revolucio. Ĝi estas farata de ne persekutantaj amasoj, rapide atingantaj sian naturan [[celo]]n. La transformiĝo, unufoje komenciĝinte, iras profunden. Ĉiu penas atingi tian staton, ke liberiĝi je la sidantaj en li pikiloj, kaj en ĉiu estas multege da ili. La amaso de la transformiĝo estas procezo, kaptanta la tutan [[socio]]n, kaj eĉ se komence ĝi havas momentan [[sukceso]]n, al la fino ĝi iras malrapide kaj malfacile. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasa]] [[simbolo]] de la [[francoj]] de la nova deveno estas ilia ''revolucio''. La [[festo]]n oni festas ĉiujare. Ĝi iĝis la vera festo de la [[Nacio|nacia]] solenado. La 14-an de julio la nekonataj homoj povas danci unu kun alia surstrate. La [[popolo]], kiu havas [[libereco]]n, [[egaleco]]n kaj [[frateco]]n same malmulte kiel la aliaj popoloj, prezentas la aferon tiel, kvazaŭ nome ĝi ilin havas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Francio|francaj]] [[armeo]]j, konkerintaj [[Eŭropo]]n, eliris el la [[Franca revolucio|revolucio]]. Ili trovis por si [[Napoleono]]n kaj akiris la grandegan [[gloro]]n. La [[venko]]j estis la venkoj de la revolucio kaj de ĝiaj [[generalo]]j, al la [[imperiestro]] restis nur la fina [[malvenko]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ankoraŭ unu aŭ du [[generacio]]jn antaŭe al la [[vorto]] “revolucio” ĉiu aldonus la “[[Franca revolucio|franca]]”. La revolucio diferencigis la [[francoj]]n en la [[okulo]]j de la tuta [[mondo]], tio estis ilia nacia specifaĵo, tio per kio ili distingiĝis. Poste la [[rusoj]] kun ilia [[Oktobra revolucio|revolucio]] faris senteblan [[vundo]]n al la nacia [[memkonscio]] de la francoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni povas diri, ke en niaj [[Nuntempo|nuntempaj]] [[civilizacio]]j, krom la [[milito]]j kaj la revolucioj, ekzistas nenio, kion oni povus kompari kun [[inflacio]] laŭ ĝiaj longdaŭraj sekvoj. La ŝokoj, kiujn ĝi estigas, estas tiom profundaj, ke pri ili oni preferas silenti aŭ forgesi. Kaj povas esti, oni simple [[Timo|timas]] agnoski ĉe la [[mono]], kies [[valoro]]n la [[homo]]j mem artefarite difinas, amasoforman efikon, kiu grave superas ilian originan destinon kaj kaŝas en si ion mallogikan kaj senfine [[Honto|hontindan]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} === Emil Cioran === {{Citaĵo |teksto = Malgranda aŭ granda, ĉiu [[posedanto]] estas koruptita, definitive fuŝita. Li ĵetas ombron sur iun ajn malgravaĵon, kiun li tuŝis kaj alproprigis. Kiam oni minacas lian “bonhavon”, kiam oni prirabas lin, [[konscio]] de la posedanto funkcias kun tia akreco, je kia ĝi ne kapablas en normalaj cirkonstancoj. Por revenigi al li homan aspekton, la tiel nomatan [[animo]]n, necesas ruinigi, necesas ke li agnosku sian ruiniĝon. Kiel helpo venas la revolucio. |aŭtoro= [[Emil Cioran]] |verko= Historio kaj utopio [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …koŝmaro estas komenca punkto de la metafizika vekiĝo. Kaj detrua influo de la revolucio estas garantio de ĝia utileco. Malgraŭ ĉiuj malbonoj ĝia pravigo estas je unu: nur ĝi havas kiel rezervon teruron, kapablan ŝoki la plej kontraŭhoman el ĉiuj eblaj mondoj — la mondon de la [[posedanto]]j. Ĉia formo de posedo — ni ne timu agnoski tion — humiligas kaj fuŝas la [[homo]]n, dorlotante la monstron, dormantan en ĉiu. |aŭtoro= [[Emil Cioran]] |verko= Historio kaj utopio [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La totala, eĉ se senutila ŝoko, la revolucio sen [[kredo]] — jen ĉio, pri kio restis ankoraŭ esperi en la epoko, kiam neniu havas sufiĉe da simplanimeco por iĝi la vera revoluciulo. |aŭtoro= [[Emil Cioran]] |verko= Historio kaj utopio [1960] |origina teksto = }} === Erich Fromm === {{Citaĵo |teksto = Tamen lukto de la [[Aŭtoritatismo|aŭtoritata]] [[karaktero]] kontraŭ [[potenco]] estas fakte fanfaronado. Tio estas provo firmigi sin, superi [[sento]]n de propra [[senhelpeco]], sed [[revo]] subiĝi, ĉu konsciata aŭ ne, ĉe tio konserviĝas. La aŭtoritata karaktero neniam estas “revoluciulo”, mi nomus ĝin “[[ribelulo]]”. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tamen pozicio de [[artisto]] estas malfirma, ĉar lia individueco, spontaneeco estas aprezataj nur tiu kazo, se li prosperas; se li ne povas vendi siajn artaĵojn, li restas por siaj samtempuloj strangulo kaj “[[neŭrozulo]]”. Tiusence artisto okupas en la [[historio]] la saman pozicion kiel revoluciulo: sukcesinta revoluciulo estas ŝtata aganto, dum malsukcesinta estas [[krimulo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj se [[Markso]]n oni akuzas plejparte pri tio, ke li defendas [[perforto]]n kaj revolucion, tio estas distordado de la faktoj. [[Ideo]] de la [[Politiko|politika]] revolucio estas ne specife [[Marksismo|marksisma]] aŭ [[Socialismo|socialisma]] ideo; tio estas [[Tradicio|tradicia]] ideo de la [[meza klaso]] de la [[Burĝo|burĝa]] [[socio]] dum lastaj 300 jaroj de ĝia [[ekzistado]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nia [[Nuntempo|nuntempa]] [[demokratio]] estas rezulto de [[perforto]] kaj revolucio, la [[Februara revolucio (Rusio)|revolucio de Kerenskij]] en 1917 en [[Rusio]] kaj revolucio en 1918 en [[Germanio]] renkontis varmegan kunsenton en la [[Okcidento|okcidentaj]] demokratiaj landoj. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} === Aleksander Herzen === {{Citaĵo |teksto = Iu ajn [[tago]] povas faligi kadukan socian konstruaĵon de [[Eŭropo]] kaj engaĝi [[Rusio]]n je rapidega fluo de grandega revolucio. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Любой день может опрокинуть ветхое социальное здание Европы и увлечь Россию в бурный поток огромной революции. }} {{Citaĵo |teksto = [[Demando]] pri [[ebleco]] de revolucio en [[Rusio]] reduktiĝas ĝis la demando pri materiala [[forto]]. Jen kial, sen konsideri la aliajn kialojn, krom la menciitaj de ni, tiu ĉi lando iĝas grundo, plej bone preparita por socia renaskiĝo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Вопрос о возможности революции в России сводится к вопросу о материальной силе. Вот почему, не считая иных причин, помимо упомянутых нами, эта страна становится почвой, наилучшим образом подготовленной для социального возрождения. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj revolucioj malsukcesis en [[Eŭropo]] pro tio, ke ili koncernis nek [[kampo]]n, nek [[metiejo]]n, nek eĉ familiajn rilatojn kaj estis erarvojigitaj de [[burĝaro]]. Ni havas nenion pruntindan de la burĝa Eŭropo, ĝi denove prenas de ni [[despotismo]]n, greftitan de ĝi. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Antaŭen! Antaŭen! [a 31-a de marto 1856] |origina teksto = Все революции не удались в Европе потому, что они не касались ни поля, ни мастерской, ни даже семейных отношений и были сбиты с дороги мещанством. Нам нечего заимствовать у мещанской Европы, она снова берет у нас ею привитый деспотизм. }} {{Citaĵo |teksto = Nun ne havas [[senco]]n eĉ pensi pri la antaŭaj kutimaj revolucioj, kiuj estis farataj duonŝerce kun kanto de [[Pierre-Jean de Béranger|Béranger]] kaj [[cigaro]] en la [[buŝo]]; haveblas nun nek [[Karlo la 10-a (Francio)|Karlo la 10-a]], preta fuĝi de [[danĝero]], nek [[Ludoviko-Filipo (Francio)|Ludoviko-Filipo]], kiu ne deziris bombi [[Parizo]]n; haveblas nun nek [[stultulo]] aŭstra imperiestro, kiu post la unua fusila [[pafo]] donas [[konstitucio]]n; prusa [[reĝo]] kvankam plu estas la sama, sed li jam ne demetos de sia ebria [[kapo]] kepon antaŭ murditaj [[revoluciulo]]j; [[Pio la 9-a]] iĝis pli inteligenta. [[Franca revolucio de 1848|Juniaj tagoj de 1848]] kaj [[Louis-Eugène Cavaignac|Cavaignac]] montris al la [[mondo]], kia [[Bartolomea nokto]], kiaj septembraj tagoj atendas estontan lukton. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pliaj variaĵoj pri malnova temo (Letero al ...) [la 3-an de februaro 1857] |origina teksto = Теперь нечего и думать о прошлых обыденных революциях, которые делались полушутя с беранжеровской песнью и сигарой во рту; теперь нет ни Карла X, готового бежать перед опасностью, ни Людовика-Филиппа, который не хотел бомбардировать Парижа; теперь нет ни дурачка австрийского императора, который по первому ружейному выстрелу дает конституцию; прусский король хоть и тот же, но уж не снимет с своей пьяной голову фуражку перед убитыми революционерами; сам Пий IX поумнел. Июньские дни 1848 года и Каваньяк показали миру, что за Варфоломеевская ночь, что за сентябрьские дни ожидают будущую борьбу. }} {{Citaĵo |teksto = Politika revolucio, rekreanta ŝtatajn formojn, sen tuŝi la formojn de la [[vivo]], atingis siajn [[limo]]jn [...] |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Leteroj al malamiko [1864-1865] |origina teksto = Политическая революция, пересоздающая формы государственные, не касаясь до форм жизни, достигла своих границ [...] }} {{Citaĵo |teksto = Mi ne kredas je antaŭaj revoluciaj [[vojo]]j kaj penas kompreni ''[[paŝo]]n homan'' en la [[pasinteco]] kaj en la [[nuntempo]] por scii kiel paŝi kongrue al ĝi, ne postrestante kaj nek forkurante je tiom fora distanco, kiun [[homo]]j ne sekvos min — ne povos sekvi. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Al malnova kamarado: Dua letero [la 25-an de januaro 1869] |origina teksto = Я не верю в прежние революционные пути и стараюсь понять ''шаг людской'' в былом и настоящем, для того, чтоб знать, как идти с ним в ногу, не отставая и не забегая в такую даль, в которую люди не пойдут за мной — не могут идти. }} === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = La revolucioj do povas esti farataj ne nur de [[malriĉulo]]j, sed ankaŭ de [[Privilegio|privilegiitoj]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Potencialaj revoluciuloj de la nuna [[Britio|Anglio]] [1951] estas tute ne [[laboristo]]j, sed perdintaj sian pozicion [[ŝtatoficisto]]j kaj [[komercisto]]j. Tiu ĉi klaso konservis vivan [[memoro]]n pri siaj iamaj [[riĉeco]] kaj [[povo]], kaj ĝi apenaŭ propravole aprobos malboniĝon de la vivkondiĉoj kaj sian [[Politiko|politikan]] senpoviĝon. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tie kie [[homo]]j [[Laboro|laboregas]] de [[Mateno|matene]] ĝis [[Nokto|nokte]] por [[Nutrado|nutri]] sin, ili pro nenio [[Ofendo|ofendiĝas]] kaj pri nenio [[Revo|revas]]. Unu el kialoj de nerevoluciemo de la ĉinaj [[amaso]]j radikas en tio, ke en [[Ĉinio]] por la plej minimuma ekzistado necesas neimagebla penado. Intensa lukto por [[vivo]] influas al la homoj “pli efike ol dinamike”<ref>Citaĵo el: Heiden Konrad. Der Fuehrer. 1944. p. 30.</ref>. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[malriĉulo]]j, kiuj estas anoj de unuiĝinta grupo — ĉu [[tribo]], unueca [[familio]], unueca [[Raso|rasa]] aŭ [[Religio|religia]] grupo — estas relative liberaj je la [[sento]] de [[malkontento]] kaj pro tio preskaŭ nesentemaj al la [[tento]] de la [[Amaso|amasa]] [[movado]]. Ju malpli [[homo]] traktas sin kiel aŭtonoman [[persono]]n, kapablan memstare elekti sian vojon en la [[vivo]] kaj memstare porti [[respondeco]]n pri si, des malpli verŝajnas ke sian malriĉecon li traktos kiel pruvon de sia propra neplenvaloreco. Ano de la unueca grupo havas, tiel diri, pli stabilan “punkton de revoluciemo” ol aparta persono. Por instigi lin al [[ribelo]] necesas pli da [[malfeliĉo]]j, [[sufero]]j kaj [[humiligo]]j. [[Kaŭzo]]j de revolucioj en la [[Totalismo|totalisma]] [[socio]] pli ofte estas ne indigno kontraŭ [[subpremado]], ne indigno kontraŭ la suferoj, sed simple malfortiĝo de la totalisma reĝimo. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Arda [[patriotismo]], same kiel la [[Religio|religia]], kaj la revolucia [[entuziasmo]]j, ofte servas kiel rifuĝejo de la riproĉoj de la [[konscienco]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kun apero sur [[scenejo]] de la “[[homo]] de la ago” eksploda [[forto]] de la [[movado]] balzamiĝas kaj fiksiĝas per sanktaj [[regulo]]j. La [[Religio|religia]] movado kristaliĝas kaj ŝtoniĝas en la [[Eklezio|eklezia]] [[hierarĥio]] kaj [[rito]]j; la revolucia — en organoj de atenta gardado kaj administracio; la [[Naciismo|naciisma]] — en [[Registaro|registaraj]] kaj [[Patriotismo|patriotismaj]] institucioj. Establado de la eklezio signifas finon de la edifa [[spirito]]; organoj de la venkinta revolucio likvidas revolucian spiriton kaj revolucian metodon; registaraj institucioj finas la [[Ŝovinismo|ŝovinisman]] batalemon. La institucioj frostigas la formojn por unueca agado. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Ryszard Kapuściński === {{Citaĵo |teksto = Kutime la kaŭzojn de revolucio oni serĉas en objektivaj cirkonstancoj — ĝenerala [[Mizero|mizerego]], subpremado, ŝokaj [[fraŭdo]]j. Sed tiu ĉi [[opinio]], kvankam ĝusta, estas unuflanka. Ĉar tiaj cirkonstancoj ekzistas en cent landoj, kaj revolucioj tamen eksplodas malofte. Necesas la [[konscio]] pri mizerego kaj la konscio pri subpremado, la konvinko, ke la mizerego kaj subpremado ne formas naturan ordon de lʼ [[mondo]]. Interese, ke ĉi-rilate la [[sperto]] mem, eĉ se plej doloriga, ne estos sufiĉa. Oni bezonas [[vorto]]n, klarigan penson. Tial pli forte ol [[bombo]] kaj [[ponardo]] ĉiujn [[diktatoro]]jn timigas la vortoj, super kiuj ili ne regas, la vortoj migrantaj kaŝe, ribele, la vortoj ne vestitaj per paradaj [[uniformo]]j, nek markitaj per oficiala stampo. Sed okazas, ke ankaŭ tiuj vortoj en uniformo kaj kun stampaĵo eksplodigas revolucion. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni devas tamen diferencigi inter revolucio de [[ribelo]], perforta reĝimo-ŝanĝo kaj [[atenco]] en [[palaco]]. Atencon kaj ribelon oni povas aranĝi, revolucion — neniam. Ĝia eksplodo, la horo de la eksplodo surprizas ĉiujn, eĉ tiujn, kiuj strebis al ĝi. Ili staras konsternitaj antaŭ [[furiozo]], subite aperinta kaj detruanta ĉion. Ĝi detruas tiel sovaĝe, ke fine ĝi povas detrui ankaŭ la [[slogano]]jn, kiuj nutras ĝin. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trompa estas la [[opinio]], ke [[popolo]]j, maljuste traktitaj de la [[historio]] (kaj estas plej multe da tiaj popoloj), senĉese vivas kun la penso pri revolucio, ke ili vidas en ĝi la plej simplan solvon. Ĉiu revolucio estas [[dramo]], kaj [[homo]] instinkte evitas dramajn situaciojn. Eĉ se li ektrovos sin en tia situacio, li febre serĉegos eliron el ĝi, li deziros [[kvieto]]n, kaj plej ofte — ĉiutagan [[vivo]]n. Do, la revolucioj neniam daŭras longe. Ili estas la plej lasta batalilo, kaj popolo decidas kapti ĝin, ĉar longa sperto instruadis la homojn, ke oni lasis al ili neniun alian solvon. Ĉiuj aliaj provoj finiĝis per [[malvenko]], ĉiuj aliaj rimedoj estis vanaj. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiun revolucion antaŭas ĝenerala elĉerpiĝo kaj lige kun tio — vekita [[Agreso|agresemo]]. Regantoj malŝatas tian [[nacio]]n, kiu [[Kolero|kolerigas]], kaj nacio malŝatas tiajn regantojn, kiuj [[Malamo|malamas]]. Regantoj disipis tutan [[konfido]]n, havas malplenajn [[mano]]jn, nacio perdis la restaĵon de [[pacienco]] kaj kunpremas siajn manojn en pugnojn. Aperas la etoso de streĉo, kaj ankaŭ pli kaj pli sufoka ardo. Ni cedas al la [[psikozo]] de [[teruro]]. Baldaŭ okazos malstreĉiĝo. Ni sentas tion. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncerne teknikon de [[batalo]], la [[historio]] konas du specojn de revolucio. Unu — ataka revolucio, la alia — revolucio sieĝa. Pri la [[sorto]] de ataka revolucio, pri ĝia [[sukceso]], decidas la profundo de la unua sturmo. Ataki kaj okupi — se eble — la plej vastan spacon! Tio gravas, ĉar tia revolucio – kiel plej impeta — samtempe estas plej supraĵa. La [[malamiko]]j estos disbatitaj, sed cedante ili konservis parton de siaj [[forto]]j. Ili kontraŭatakos, devigos la venkintojn retreti. Do, ju pli profunda — la unua sturmo, des pli vasta spaco, malgraŭ tiu retreto, estos savebla. Do, en ataka revolucio la unua etapo estas plej radikala. Poste la sekvo estas malrapida, sed nehaltigebla reveno al tiu punkto, en kiu ambaŭ potencoj — ribelema kaj konservema – atingos la finan kompromison. Alie okazas dum sieĝa revolucio: ĉi tie la unua sturmo kutime estas malforta, kun peno oni imagas, ke ĝi aŭguras kataklismon. Sed jam baldaŭ la eventoj okazos haste kaj estos dramplenaj. Aliĝos pli kaj pli multe da homoj. La muroj, post kiuj sin kaŝas la regantoj, iom post iom disfalas kaj krevas. Pri la sukceso de sieĝa revolucio decidas la malcedemo de la ribeluloj. Iliaj volforto kaj persisto. Ankoraŭ unu [[tago]]n! Ankoraŭ unu fortostreĉon! Finfine ĉiuj [[pordego]]j estos rompitaj. La popol[[amaso]] enkuregos kaj festos sian [[triumfo]]n. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Reganto]]j provokas revolucion. Certe nekonscie. Sed por la fino iliaj [[vivo]]stilo kaj maniero de [[regado]] estos [[provoko]]. Tio sekvos, kiam inter la moŝtuloj kreskos la sento de senpuneco. Ĉio estas permesata, ni rajtas pri ĉio. Ho, kia iluzio, tamen ne senigita je racia bazo. Efektive dum kelka tempo okazas tiel, kvazaŭ ili rajtus je ĉio. [[Skandalo]] post skandalo, kaj [[maljustaĵo]] post maljustaĉo ne estas punitaj. La [[popolo]] silentas, eltenas ĉion pacience kaj gardas sin. Kaj samtempe ĝi faras detalan kalkulon pri la maljustaĵoj kaj en iu momento preparos sian konkludon. Ĝuste la elekto de tiu momento formas la plej grandan [[sekreto]]n de la [[historio]]. Kial ĝi venis en tiu ĉi tago, kaj ne alian fojon? Kial ĝin malbridis tiu ĉi [[evento]], kaj ne alia? Hieraŭ la [[reganto]]j aranĝis pli malbonajn ekscesojn, sed reagis neniu. Kion mi faris — demandas la surprizita monarko — ke subite ili furioziĝis? Jes, li faris: li rompis [[pacienco]]n de la [[nacio]]. Sed kie estas la limo de ĝia pacienco, kiamaniere difini ĝin? Ĉiuokaze la respondo estos alia, se eblas fiksi ion ajn. Certe oni scias nur ke la regantoj, kiuj akceptas la ekziston de tia limo kaj kapablas respekti ĝin, povas esperi je longa regado. Sed ne estas multe da tiaj regantoj. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj [[libro]]j pri ĉiuj revolucioj komenciĝas per la ĉapitro, kie oni skribas pri la putranta regado, kiu disfalis, aŭ pri mizerego kaj suferado de la [[popolo]]. Kaj ili devus ja komenciĝi per la ĉapitro ligita kun [[psikologio]] — ke tiu persekutata, angoranta [[homo]] subite rompis timegon, kaj ĝi ne plu teruros lin. Devus esti priskribita la nekutima procezo, kiu okazas en unu momento, kiel [[ŝoko]], kiel purigo. Homon forlasas timo, li sentas sin libera. Sen tio eksplodus neniu revolucio. |aŭtoro = [[Ryszard Kapuściński]] |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Kio estas revoluciulo? Se [[respondo]] al tiu [[demando]] ne ebligus ambiguecon, malmultaj revoluciuloj sukcesus. Necesas memori ke revoluciuloj preskaŭ ĉiam komencas de pozicio de malforteco. Ili atingas [[sukceso]]n pro tio, ke ekzistanta ordo ne kapablas korekti siajn proprajn malfortaĵojn. Tio estas speciale ĝusta, kiam revolucia defio okazas ne forme de [[okupo de la fortreso Bastille]], sed vestiĝas je [[Konservativismo|konservativismaj]] [[vesto]]j. Malmultaj institucioj kapablas defendi sin de tiuj, kiuj elvokas [[espero]]jn pri ilia konservado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ambaŭ revoluciuloj, kiuj staris ĉe [[lulilo]] de la [[Nuntempo|nuntempa]] sistemo de la [[Eŭropo|eŭropaj]] ŝtatoj, enkorpigis plurajn el la dilemoj de la nuntempa periodo. [[Napoleono la 3-a]], pasiva revoluciulo, simbolis tendencon de adaptiĝo de [[politiko]] al [[publika opinio]]. [[Otto von Bismarck]], revoluciulo-[[Konservativismo|konservativisto]], spegulis tendencon de identigado de politiko kun analizo de distribuado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Gvidanto]]j de la tiel nomataj liberigaj [[movado]]j kutime estas ne [[demokrato]]j; ili dum multaj jaroj da [[ekzilo]] kaj [[malliberigo]] estis subtenantaj sin per [[imago]] pri [[Estonteco|estontaj]] ŝanĝoj kiujn ili realigos post enpotenciĝo. [[Rezignacio]] malofte estas ilia [[Karaktero|karaktera]] trajto; se estus tiel, ili simple ne estus revoluciuloj. Kreado de [[registaro]], kies gvidanto estus ŝanĝebla prezentiĝas por plejparto el ili [[Logiko|logika]] kontraŭdiro. Gvidantoj de lukto por [[sendependeco]] strebas esti [[heroo]]j kaj herooj plej ofte ne estas afablaj akompanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Aleksej Navalnij === {{Citaĵo |teksto = [[Ŝanĝo]] de la [[potenco]] laŭleĝe en [[Rusio]] ne eblas. Kaj tiu ŝanĝo kiam oni tute ne demandas, eblas — kiel en [[Tunizio]]... Por revolucio tute ne necesas duonlando, sufiĉas unu procento de la aktiva loĝantaro. Ĉio okazos hazarde, neniu scias kio okazos morgaŭ. Surveturos trafik[[policano]] gravedulinon — kaj komenciĝos revolucio. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Expert.ru la 10-an de marto 2011]<ref>[https://web.archive.org/web/20191101104237/https://expert.ru/russian_reporter/2011/09/navalnyij--tyi-kto_i/ Expert.ru la 10-an de marto 2011]</ref> |origina teksto = Ротация власти законным путем в России невозможна. А такая ротация, когда тебя вообще не спрашивают, возможна — как в Тунисе… Для революции совсем не нужно полстраны, достаточно одного процента активного населения. Все происходит случайно, никто не знает, что будет завтра. Переедет гаишник беременную женщину — и начнется революция. }} {{Citaĵo |teksto = Revolucio estas neevitebla. Simple pro tio, ke plejparto de la [[homo]]j komprenas, ke tiu sistemo estas malĝusta. Kiam oni sidas en renkontiĝo de [[ŝtatoficisto]]j, dominas interparoloj pri tio, kiu ĉion ŝtelis, kial nenio funkcias kaj kiom terura ĉio estas. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Citaĵoj ĉe Esquire la 29-an de novembro 2011]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909170508/https://esquire.ru/rules/26-alexey-navalny/ Esquire la 29-an de novembro 2011]</ref> |origina teksto = Революция неизбежна. Просто потому, что большинство людей понимают, что эта система неправильна. Когда сидишь в тусовке чиновников, больше всего разговоров о том, кто все украл, почему ничего не работает и как все ужасно. }} {{Citaĵo |teksto = En ĉiuj [[tempo]]j [[sorto]]n de la lando decidas unu aktiva procento de loĝantaro. Ne pli. Kaj ĉiuj aliaj aliĝas al la [[Venko|venkintoj]]. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Sobesednik.ru la 5-an de decembro 2014]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909193411/https://sobesednik.ru/dmitriy-bykov/20141203-aleksey-navalnyy-sudbu-strany-vsegda-reshaet-odin-procent Intervjuo ĉe Sobesednik.ru la 5-an de decembro 2014]</ref> |origina teksto = Во все времена судьбу страны решает один активный процент населения. Не больше. А остальные подтягиваются к победителям. }} {{Citaĵo |teksto = Mi certe dezirus normalan transiton de la [[potenco]]. Nun ŝanĝo de la potenco en [[Rusio]], transiro de [[aŭtoritatismo]] al [[demokratio]] iusence estas revolucio, ĉar tio estas ŝanĝo de la politika sistemo. Sed certe mi ne dezirus iujn kataklismojn kaj [[homo]]jn, kiuj kun [[armilo]]j kurus surstrate. Mi dezirus ke okazus normala, milda transito kaj transiro. Al [[Putin]] oni devas proponi [[sekureco]]n — al li, lia [[mono]], lia [[familio]] kaj iu limigita nombro de proksimuloj. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Radio Libero la 28-an de majo 2015]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909012118/https://www.svoboda.org/a/27040936.html Intervjuo ĉe Radio Libero la 28-an de majo 2015]</ref> |origina teksto = Я бы хотел, конечно, нормального транзита власти. Сейчас изменение власти в России, переход от авторитаризма к демократии в каком-то смысле является революцией, потому что это изменение политической системы. Но конечно, я бы не хотел каких-то потрясений и людей, которые с оружием бегали бы по улице. Я бы хотел, чтобы был нормальный, мягкий транзит и переход. Путину должна быть предложена безопасность — ему, его деньгам, его семье и какому-то ограниченному количеству близких людей. }} === José Ortega y Gasset === {{Citaĵo |teksto = La revolucio estas ne [[atenco]] kontraŭ la [[ordo]], sed starigo de nova ordo, diskredetiganta la kutiman. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …dum la revolucioj la [[burĝaro]] forprenis la [[povo]]n kaj, aplikinte al ĝi siajn lertajn manojn, dum la vivo de unu generacio kreis vere povan [[Ŝtato]]n, kiu ĉesigis la revoluciojn. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se iu ludas reakciulon, do evidente por sub ŝirmo de savado de la [[patrujo]] kaj la [[ŝtato]] ebenigi ĉion alian kaj plenrajte treti la proksimulon, speciale se tiu havas meritojn. Sed ankaŭ revoluciulojn oni ludas samcele: la ekstera obsedo je la [[sorto]] de subprematoj kaj je sociala [[justeco]] servas kiel [[masko]], liberiganta je domaĝa neceso esti honesta, tolerema kaj, plej grave, estimi la [[Homo|homajn]] meritojn. Mi konas nemalmulte da homoj, kiuj aniĝis al tiu aŭ alia laborista partio nur por akiri internan rajton malestimi la intelektularon kaj rigardi ĝin desupre. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Esti [[Politika maldekstro|maldekstrulo]], same kiel esti [[Politika dekstro|dekstrulo]] estas unu el sennombraj homaj vojoj esti stulta; kaj tiu kaj alia finfine estas specoj de unuflanka [[Moralo|morala]] paralizo… [[Politiko|politika]] eksperimentado finis mortan nodon kaj hodiaŭ ni observas kiel dekstruloj atutas per revolucio kaj maldekstruloj — per [[tiranio]]. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Demagogio]] estas formo de [[Intelekto|intelekta]] degenero kaj kiel amasa fenomeno de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[historio]] ĝi estiĝis en [[Francio]] meze de la [[18-a jarcento]]… Ekde tiu momento Francio kaj sub ĝia influo la tuta kontinento ekkredis, ke rimedo por solvi grandegajn homajn problemojn estas revolucio… strebo per unu bato ŝanĝi ĉion kaj en ĉiuj sferoj. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …danke al ĉiuj tiuj revolucioj en [[Francio]] pli ol ie ajn la tutan [19-an] [[19-a jarcento|jarcenton]], krom malmultaj semajnoj aŭ eĉ tagoj, regis pli aŭ malpli aŭtoritata aŭ [[Kontraŭrevolucio|kontraŭrevolucia]] reĝimo. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la revolucioj la abstrakta provas [[Ribelo|ribeli]] kontraŭ la konkreta, do la revolucio estas kondamnita je fiasko, ĝi estas unusenca kun ĝi. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} === Wilhelm Reich === {{Citaĵo |teksto = Ĉio vere revolucia (veraj [[arto]] kaj [[scienco]]) aperas sur natura, biologia bazo de la [[personeco]]. Eĉ ne unu vera revoluciulo, [[artisto]] kaj [[sciencisto]] ankoraŭ sukcesis ricevi subtenon de la popolaj [[amaso]]j kaj iĝi ilia [[gvidanto]]; kaj eĉ se iu sukcesis, li ne povis deteni ilian [[intereso]]n pri vive grava sfero dum sufiĉe longa [[tempo]]. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= Enkonduko al [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1942] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Revolucioj pli ofte okazas en industrie [[subevoluintaj landoj]] kiel [[Ĉinio]], [[Meksiko]] kaj [[Barato]] ol en landoj kiel [[Anglio]], [[Usono]] kaj [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Revoluciulo rifuzas perversa-patologian [[plezuro]]n, ĉar tio estas ne lia plezuro, ne [[sekseco]] de [[estonteco]], tio estas plezuro naskata de kontraŭdiroj inter [[moralo]] kaj [[instinkto]]; tio estas plezuro de diktatura [[socio]], humila, kompatinda, patologia plezuro. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [pri la eventuala [[Unua mondmilito]]] Laŭ mia profunda [[kompreno]], bazita sur skrupula plurjara studado de ĉiuj [[Nuntempo|nuntempaj]] kontraŭŝtataj [[movado]]j, en la [[Malvenko|venkinta]] lando nepre eksplodos sociala revolucio, kiu neeviteble transiros al la lando-[[venkinto]]. |aŭtoro= [[Pjotr Durnovo]] |verko= Notico al imperiestro [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]] [Februaro 1914] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La revolucio estas [[ĥaoso]] kun nevidebla akso. Ĝi povas venki eĉ regata de neniu. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Революция — это хаос с невидимым стержнем. Она может победить и никем не управляемая<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 19.</ref>. }} == Vidu ankaŭ == * [[Milito]] * [[Ribelo]] {{Referencoj}} {{Socia kaj politika filozofio}} [[Kategorio:Revolucioj| ]] 01ae4xxk62d46oduqfo37hkrqx4imsk 0 3085 53020 50204 2026-04-14T12:23:05Z RG72 415 53020 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Anarkiismo | dosiero = | vikipedio = Anarkiismo | komunejo = Anarchy | komunejokat = Anarchism | vikivortaro = anarkiismo | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Anarkiismo|Anarkiismo]]''' estas politika filozofio kiu inkluzivas teoriojn kaj sintenojn, kiuj malakceptas devigan registaron (nome la ŝtaton) kaj subtenas ĝian malestigon, ofte pro pli ampleksa malakcepto de nevolonta aŭ porĉiama aŭtoritato. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = La [[fanatikulo]] estas tute alia [ol la "homoj de la vorto"]. [[Ĥaoso]] estas lia medio. Kiam la malnova ordo ekdisfalas, la fanatikulo brulkape sin ĵetas al la lukto por fini la malamatan [[nuntempo]]n. Bildo de la mondofino ravas lin. For [[reformo]]jn! Ĉio ekzistanta estas rubaĵo kaj kiun [[senco]]n havas reformado de ĉio ĉi. Sian strebon al anarĥio la fanatikulo klarigas per ŝajne sufiĉe kredinda aserto, ke neniu nova komenco eblas, ĝis surtere ekzistas malnova malordo. La timigitajn, ankoraŭ restintajn “homojn de la vorto” li forpuŝas flanken, kvankam plu laŭdegas iliajn [[doktrino]]jn kaj elbuŝigas iliajn [[slogano]]jn. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{citaĵo|teksto = Ni kredas nian devon, nome de homa libereco, homa digno kaj homa prosperado, repreni el la ĉielo la varojn, kiujn ĝi rabis, por redoni ilin al la tero.|origina teksto = Nous croyons devoir, en vue de la liberté humaine, de la dignité humaine et de la prospérité humaine, reprendre au ciel les biens qu’il a dérobés à la terre, pour les rendre à la terre.|aŭtoro = [[Miĥail Bakunin]]|verko = ''Dio kaj la ŝtato'', ĉapitro 2-a}} {{citaĵo|teksto = Anarkio estas ordo; regado estas interna milito.|origina teksto = L'anarchie c'est l'ordre; car, le gouvernement c'est la guerre civile.|aŭtoro=[[Anselme Bellegarrigue]]|verko=Manifesto de anarkiismo}} {{citaĵo |teksto=Estas malfeliĉe vidi tiujn, kiuj kredas sin revoluciemuloj, liberigi sian malamon al la anarkiisto. |aŭtoro=[[Petro Kropotkin]]}} {{citaĵo |teksto=Ĉar la produktiloj estas la kolektiva verko de la homaro, la produkto estu la kolektiva propraĵo de la homaro. Individua proprigo estas nek justa nek utila. Ĉio apartenas al ĉiu. Ĉiuj aferoj estas por ĉiuj homoj, ĉar ĉiuj bezonas ilin, ĉar ĉiuj laboris laŭ sia forto por produkti ilin, kaj ĉar ne eblas taksi ĉies parton de la produktado de la riĉeco de la mondo. |aŭtoro=Petro Kropotkin |verko=La konkero de pano}} {{citaĵo |teksto=La leĝaro estas lerta miksaĵo de kutimoj, kiuj utilas al la socio, kaj kiujn oni povus obei eĉ sen iaj leĝoj, kaj aliaj, kiuj avantaĝas al reganta malplimultulo, sed malutilas al la homamaso kaj povas esti eldevigataj al oni nur per teruro. |aŭtoro=[[Petro Kropotkin]]}} {{citaĵo|teksto = La [[anarkiisto]]j ne agnoskas [[partio|partian]] [[disciplino]]n; ili [[obeo|obeeme]] ne sekvas “estrojn”.|verko = [[Vortoj de Kamarado E. Lanti]] p.113}} {{citaĵo|teksto = Anarkiismo estas parto de la homa naturo kaj komunismo estas ĝia logika ampleksiĝo.|aŭtoro = [[w:Nestor Maĥno|Nestor Maĥno]]}} {{citaĵo|teksto = Proprieto estas ŝtelo!|origina teksto = La propriété, c’est le vol !|aŭtoro = [[Pierre-Joseph Proudhon]]|verko = ''Kio estas proprieto?''}} {{citaĵo|teksto=La [[egoismo]], kiel [[Max Stirner|Stirner]] valoras ĝin, ne estas kontraŭaĵo de la [[amo]] nek kontraŭaĵo de [[pensado]], nek malamiko de la dolĉa vivo de amo, nek malamiko de [[sindono]], nek malamiko de intima [[koreco]], sed ankaŭ ne estas malamiko de [[kritiko]], nek malamiko de [[socialismo]], nek, mallonge, malamiko de iu ajn efektiva intereso. Ĝi ne ekskludas iun ajn intereson. Nur kontraŭ la neintereso kaj la neinteresantoj ĝi direktiĝas; ne kontraŭ la amo sed kontraŭ la sankta amo, nek kontraŭ pensado sed kontraŭ la sankta pensado, nek kontraŭ socialistoj sed kontraŭ la sanktaj socialistoj, ktp. |origina teksto=Der Egoismus, wie ihn Stirner geltend macht, ist kein Gegensatz zur Liebe, kein Gegensatz zum Denken, kein Feind eines süßen Liebeslebens, kein Feind der Hingebung und Aufopferung, kein Feind der innigsten Herzlichkeit, aber auch kein Feind der Kritik, kein Feind des Socialismus, kurz, kein Feind eines wirklichen Interesses: er schließt kein Interesse aus. Nur gegen die Uninteressirtheit und das Uninteressante ist er gerichtet: nicht gegen die Liebe, sondern gegen die heilige Liebe, nicht gegen das Denken, sondern gegen das heilige Denken, nicht gegen die Socialisten, sondern gegen die heiligen Socialisten u. s. w. |aŭtoro=[[Max Stirner]] |verko=La kritikantoj de Stirner (Recensenten Stirners)}} == Vidu ankaŭ == * [[Ordo]] {{Socia kaj politika filozofio}} [[Kategorio:Anarkiismo| ]] gp3uez9g2qow4ulnyfuzgwhilmwel7x 0 3904 53030 52148 2026-04-14T12:33:51Z RG72 415 53030 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | dosiero = | vikipedio = Josif Stalin | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Josif Stalin|Josif STALIN]]''' denaske '''Josif Visarionoviĉ ĜUGAŜVILI''' (ruse: Иосиф Виссарионович Джугашвили), estis soveta politikisto kaj partia gvidanto. == Citaĵoj == {{citaĵo|teksto=Ni, komunistoj, estas la homoj de aparta speco.|verko=Parolo en la 2-a Tutsovetia kongreso de sovetoj. La 26-an de januaro 1924|originala teksto=Мы, коммунисты, — люди особого склада.}} {{citaĵo|teksto=Malforta ĉenero en la ĉeno de imperialismo.|verko=''Pri fundamentoj de leninismo''. 1924|originala teksto=Слабое звено цепи империализма.}} {{citaĵo|teksto=Standardisto de la paco.|verko=''Al internacia cirkonstancaro''. septembro 1924|originala teksto=Знаменосец мира.}} {{citaĵo|teksto=Strio de agnoskoj de Sovetunio.|verko=''La politika raporto de la Centra Komitato al la 14-a kongreso de RKP(b). La 18-an de decembro 1925''.|originala teksto=Полоса признаний Советского Союза.}} {{citaĵo|teksto=Lukto de la du sistemoj — la socialisma kaj kapitalisma.|verko=''La politika raporto de la Centra Komitato al la 14-a kongreso de RKP(b). La 18-an de decembro 1925''.|originala teksto=Борьба двух систем — социалистической и капиталистической.}} {{citaĵo|teksto=Oni ne konstruas socialismon en blankaj gantoj.|verko=''La politika raporto de la Centra Komitato al la 14-a kongreso de RKP(b). La 18-an de decembro 1925''.|originala teksto=Социализм не строят в белых перчатках.}} {{citaĵo|teksto=Senarmiĝi antaŭ la partio.|verko=''La informa raporto al la 15-a kongreso de RKP(b). La 3-an de decembro 1927''.|originala teksto=Разоружиться перед партией.}} {{citaĵo|teksto=La partio starigas lozungon pri kritiko kaj sinkritiko.|verko=''Pri laboroj de la aprila kuniĝinta plenkunsido de la Centra Komitato kaj la Centra Kontrola Komitato. La 13-an de aprilo 1928''.|originala teksto=Партия провозглашает лозунг критики и самокритики.}} {{citaĵo|teksto=Malekzistas en la mondo tiaj fortikaĵoj, kiujn ne povus sturmokupi bolŝevikoj.|verko=''Pri laboroj de la aprila kuniĝinta plenkunsido de la Centra Komitato kaj la Centra Kontrola Komitato. La 13-an de aprilo 1928''.|originala teksto=Нет в мире таких крепостей, которых не могли бы взять (...) большевики.}} {{citaĵo|teksto=Pliakriĝo de la klasa lukto laŭ la antaŭeniĝo al socialismo.|verko=''Pri industriigo kaj pana problemo (la parolo en la plenkunsido de la Centra Komitato de la Tutrusia Komunista Partio, la 9-an de julio 1928)''.|originala teksto=Обострение классовой борьбы по мере продвижения к социализму.}} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua mondmilito]]] En tiu [[milito]] ne estas kiel en la antaŭa, do kiu okupas [[teritorio]]n, tiu trudas tie kien venas lia [[armeo]], sian [[Socio|socian]] sistemon. Alie ne povas esti. |aŭtoro= [[Stalin]] |verko= al [[Milovan Ĝilas]] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La tiel nomata eŭropa [[povekvilibro]] ĝis nun funkciis kontraŭ ne nur [[Germanio]], sed ankaŭ kontraŭ [[Sovetunio]]. Do Sovetunio aplikos ĉiujn rimedojn por preventi restarigon de la antaŭa povekvilibro en [[Eŭropo]].</br>''Komento de [[Henry Kissinger]]: En [[Diplomatio|diplomatia]] lingvaĵo esprimo “ĉiuj rimedoj” kutime inkluzivas [[minaco]]n de [[milito]].'' |aŭtoro= [[Stalin]] |verko= al [[Stafford Cripps]] [Julio 1940] |origina teksto = }} == Pri li == === Erich Fromm === {{Citaĵo |teksto = [pri [[naziismo]], [[faŝismo]] kaj [[stalinismo]]] Novaj sistemoj estis konstruitaj sur la plej granda [[mensogo]]. Tio rilatas same al iliaj programoj kaj al iliaj gvidantoj. En siaj programoj ili [[Promeso|promesis]] konstrui ion similan al [[socialismo]], tamen tio, kion ili efektive faris estis neado de ĉio, kio estis komprenata sub tiu ĉi nocio en la socialisma [[tradicio]]. [[Mussolini]], timema fanfarono, iĝis [[simbolo]] de vireco kaj [[kuraĝo]]. [[Hitlero]], maniulo-detruanto, estis glorata kiel konstruanto de la nova [[Germanio]]. Stalin, malvarmsanga kaj ambicia intriganto, estis bildigata kiel amanta patro de sia [[popolo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = Stalin mem estis kombinaĵo de [[fanatikulo]] kaj la “[[homo]] de la ago” kun dominado de la trajtoj de fanatikulo. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[okulo]]j de la [[homo]] [[Kredo|kredanta]], homoj ekster la “sankta afero” ne havas firman [[karaktero]]n kaj pro tio povas esti facila [[predo]] de la kredantoj. Aliflanke, la kredantoj de ĉiuj tipoj, kvankam morte [[Malamo|malamas]] unu la alian kaj pretas alkroĉiĝi je la gorĝo unu al alia, agnoskas [[forto]]n unu de alia kaj sentas reciprokan sinceran [[estimo]]n. [[Hitlero]] konsideris la [[bolŝevisto]]jn egalaj al si kaj ordinis la eksajn [[komunisto]]jn tuj anigi al la [[Naziismo|nazia]] [[partio]]. Stalin siavice konsideris la naziojn kaj [[japanoj]]n la solaj estiminduloj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Aleksej Navalnij === {{Citaĵo |teksto = [[Hitlero]] kaj Stalin estas la du ĉefaj ekzekutistoj de la [[Rusoj|rusa]] popolo. Stalin ekzekutis, malsatmortigis kaj turmentis siajn sampatrujanojn, persone por mi ĉi tie ĉio estas klare. Tamen mi kontraŭas ke tio estu "eterna" afero kaj mi ne vidas iun ajn sencon en tuta tiu "malstalinigado" ktp. Mi ne komprenas, kion tio signifas forme de la ŝtata [[politiko]]. Se vi deziras "malstalinigadon" — donu al via infano-lernejano legi "[[La Arkipelago Gulago]]", se li pigras legi "La Arkipelago", do legu artikolon "Stalin-reprezalioj" en [[Vikipedio]], tie ĉio estas mallonge, koncize, objektive kaj kun referencoj. Necesas memstare respondi al defioj de la tempo, ne vivi per senfinaj politikaj aludoj. "Stalin-afero" estas la afero de la [[Historio|historia]] [[scienco]], ne de la kuranta politiko. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo al Boris Akunin, la 3-an de januaro 2012]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909012135/https://borisakunin.livejournal.com/49763.html Intervjuo al Boris Akunin, la 3-an de januaro 2012]</ref> |origina teksto = Гитлер и Сталин — два главных палача русского народа. Сталин казнил, морил голодом и мучил моих соотечественников, лично для меня здесь всё ясно. Однако я против того, чтобы это было «вечным» вопросом и не вижу никакого смысла во всей этой «десталинизации» и т.д. Не понимаю, что это означает в формате государственной политики. Хочешь «десталинизации» — дай почитать своему ребёнку-школьнику «Архипелаг ГУЛАГ», если ему лень читать «Архипелаг», то пусть почитает статью «сталинские репрессии» в Википедии, там всё коротко, понятно, объективно и со ссылками. Нужно самостоятельно отвечать на вызовы времени, а не жить бесконечными политическими аллюзиями. «Вопрос Сталина» — это вопрос исторической науки, а не текущей политики. }} {{Citaĵo |teksto = [[Mito]] pri Stalin estas mito pri la fera [[ordo]], kreita per la fera mano. Por ĝia malmuntado iu alia devas fari la ordon sen ajna fera mano, do simple laŭleĝe. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo al [[Boris Akunin]], la 3-an de januaro 2012]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909012135/https://borisakunin.livejournal.com/49763.html Intervjuo al Boris Akunin, la 3-an de januaro 2012]</ref> |origina teksto = Миф о Сталине — это миф о железном порядке, наведенном железной рукой. Для его развенчания кто-то другой должен навести порядок безо всякой железной руки, то есть просто по закону. }} === José Ortega y Gasset === {{Citaĵo |teksto = […] [[marksismo]] de Stalin… fortas per tio, kio en ĝi haveblas la [[Rusoj|rusa]] kaj tute ne per tio, kion ĝi enhavas de [[komunismo]]. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Al [[Hitlero]] kaj Stalin, kiuj ne havis ŝarĝon de [[pasinteco]] kaj estis instigataj de strebo al la [[potenco]], restis nenio krom forblovi tiun ludkartan dometon, kreitan de plenaj je bonaj intencoj, [[Paco|pacemaj]] kaj fakte [[Timo|timemaj]] ŝtataj agantoj de la [[intermilita periodo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome pro sia konvinkiteco je tio ke lia [[ideologio]] enkorpigas [[Historio|historian]] [[vero]]n, Stalin kun tuta senkompato [[Defendo|defendis]] la [[Sovetunio|sovetian]] [[Nacia intereso|nacian intereson]], estante libera de tio, kion li konsideris [[Hipokriteco|hipokrita]] [[moralo]] aŭ personaj ligitecoj. Stalin estis vera [[monstro]]; sed en la aferoj de [[ekstera politiko]] li estis en pleja grado realisto – [[Pacienco|pacienca]], [[Sagaco|sagaca]] kaj nefleksigebla kiel [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] de sia [[tempo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj tamen malflekseco de Stalin koncernis nur [[Komunismo|komunisman]] [[ideologio]]n. Lia komunista konvinkiteco donis al li eblecon esti ekstreme fleksa je [[taktiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin, granda [[ideologo]], efektive ne metis sian ideologion je la servo al [[reala politiko]]. [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] aŭ [[Otto von Bismarck|Bismarck]] havus neniujn [[problemo]]jn pri kompreno de lia [[strategio]]. Ideologie okulŝirmitaj estis ĝuste ŝtataj agantoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj; rifuzinte povan [[politiko]]n, ili opiniis ke premiso de bonaj rilatoj inter la landoj estas komuna [[kredo]] je principoj de [[kolektiva sekureco]] kaj ke ideologia [[malamikeco]] ekskludas ĉian ajn praktikan eblecon de [[kunlaboro]] inter [[faŝistoj]] kaj [[komunistoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar Stalin ne deziris kontraŭstari la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n je la tiama [[Sovetunio|sovetia]] limo, nek ekbatali kontraŭ [[Hitlero]], la kvara dispartigo de [[Pollando]] prezentiĝis sola alternativo (fakte ĝuste sama [[logiko]] kondukis [[Katerina la Granda|Ekaterinon la Grandan]] al neceso kune kun [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]] fari la unuan [[Dispartigoj de Pollando|dispartigon de Pollando]] en 1772). La fakto ke Stalin atendis la tutan jaron antaŭ ol [[Hitlero]] faros la unuan paŝon, atestas liajn ŝtalajn nervojn kun kiuj li efektivigis sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive britaj garantioj al [[Pollando]] kaj [[Rumanio]] senigis [[Sovetunio]]n je lasta havebla stimulo por komenci seriozajn intertraktojn pri unio kun la [[Okcidento|okcidentaj]] [[demokratio]]j… unuflankaj britaj garantioj iĝis [[donaco]] por Stalin, ĉar ili provizis lin per maksimumo de tio, kio necesis por iuj ajn intertraktoj, komenciĝantaj ekde nulo. Se [[Hitlero]] direktiĝus [[Oriento|orienten]], Stalin povus kalkuli pri enmiksiĝo de [[Britio]] en la [[milito]] eĉ antaŭ ol li venos al la sovetia limo. Stalin tiel ĝuis [[frukto]]jn de la unio de facto kun Britio, sen doni iujn ajn reciprokajn sindevigojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin, kiu sentis ke [[milito]] estas neevitebla, [[Espero|esperis]] [[Profito|profiti]] ĝin sen partopreni. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin bonorde turniĝis inter du flankoj. Sed fine mankis iu ajn [[konkurenco]]. Nur unusola [[Hitlero]] povus reale proponi al Stalin [[Teritorio|teritoriajn]] akirojn en [[Orienta Eŭropo]], kiuj interesis lin. Kaj tion li sufiĉe pretus pagi per [[Eŭropo|eŭropa]] [[milito]], kiu ne koncernus [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin ne hastis, malsame ol [[Hitlero]], antaŭ li ne staris iu fina dato kaj li havis fortikajn [[nervo]]jn. Do Stalin atendis, maltrankviligante Hitleron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri prioritatoj de [[Hitlero]]] …de [[Britio]] li deziris neenmiksiĝon je la aferoj en la kontinento kaj de [[Sovetunio]] li deziris akiri Lebensraum aŭ “vivospacon”. Nur danke al siaj atingoj Stalin sukcesis ŝanĝi prioritatojn de Hitlero, eĉ se provizore. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] Stalin gajnis marĉandon danke al tio, ke li konservis [[Sovetunio|sovetian]] ludmonon ĝis la lasta momento. Kialo konsistis en tio ke [[Hitlero]] tute evidente estis preta proponi al li senpage tion, kio en iu ajn unio kun [[Britio]] aŭ [[Francio]] li povus ricevi nur post sangoverŝa [[milito]] kontraŭ [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Realo|Reala]] [[problemo]] konsistis en tio, ke [[Britio]] ne povis akcepti kondiĉojn de Stalin sen damaĝi siajn principojn, kiujn ĝi [[Defendo|defendis]] ekde la [[tempo]] de la fino de la [[Unua mondmilito]]. Ne havis sencon starigi [[malpermeso]]n pri malaperigado de etaj landoj fare de [[Germanio]], se tio supozis donon de la sama rajto al [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin havis [[strategio]]n, sed ne principojn dum la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj [[Defendo|defendis]] principojn sen krei iun ajn strategion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis 1941 [[Hitlero]] kaj Stalin strebis al netradiciaj [[celo]]j per [[Tradicio|tradiciaj]] rimedoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[okupado de baltaj landoj]] en 1939] [[Celo]] de Stalin certe estis krei plian bufrozonon por [[Leningrado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin reagis preskaŭ ĉiam [[Stereotipo|stereotipe]]. En neniu momento de sia kariero li elmontris [[timo]]n, eĉ kiam li ne povus ne senti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri Stalin] Ekstreme preciza kiel kalkulilo, li malsukcesis tamen ĝuste konsideri [[Neŭrozo|neŭrozan]] [[karaktero]]n de la [[personeco]] de [[Hitlero]] kaj pro tio li malsukcesis [[Prognozo|prognozi]] eblecon de [[respondo]] de Hitlero al alfrontita de li [[defio]] forme de [[milito]] ĉe du [[fronto]]j, kiom ajn senracia estus tia kurso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de [[Okcidento|okcidentaj]] [[teritorio]]j en 1939-1941] Kiam tiu procezo finiĝis, Stalin revenigis la tutan teritorion, kiun [[Rusio]] perdis fine de la [[Unua mondmilito]]; per tio la aliancanoj pagis la lastan kontribuon kiel [[puno]]n pro ekskludo de [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] el partopreno en la [[Paco|paca]] konferenco en 1919. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por Stalin tamen la plej terura tago iĝis la 27-a de septembro 1940, kiam [[Germanio]], [[Italio]] kaj [[Japanio]] subskribis la [[Antikominterna pakto|Triflankan pakton]], devigantan ĉiun el tiuj ĉi landoj ekmiliti kontraŭ iu ajn alia lando, kiu subtenus [[Britio]]n. Se esti preciza, la pakto speciale ekskludis rilatojn de ĉiu el la subskribintaj ĝin landoj kun [[Sovetunio]]… Kaj kvankam la Triflanka pakto estis tute evidente direktita kontraŭ [[Vaŝingtono]], Stalin ne havis kialojn senti sin trankviligita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu sekvis el provoj aranĝi personan renkontiĝon de [[Hitlero]] kaj Stalin post la subskribo de la [[Antikominterna pakto|Triflanka pakto]]. Ĉiu el la [[gvidanto]]j faris ĉion eblan por eviti ĝin, deklarante ke li ne povas forlasi sian landon kaj ŝajne [[Logiko|logika]] loko de renkontiĝo kiel [[Brest-Litovsko]] ĉe la limo portis en si tro multe da pezaj [[Historio|historiaj]] [[rememoro]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Hitlero]] kredis je tio, ke forto de la [[volo]] povas superi ĉiujn obstaklojn. Lia tipa reago al [[rezistado]] estis transigo de ĝi je la formo de persona kontraŭstaro. Hitlero neniam lasis bonajn kondiĉojn komplete maturiĝi jam pro tio, ke la prozeco de atendado mem signifus ke obstakloj povus superi lian volon. Stalin estis ne nur pli [[Pacienco|pacienca]], sed ankaŭ kiel [[komunisto]] pli [[Estimo|estimis]] [[Historio|historiajn]] fortojn. Dum preskaŭ 30 jaroj de sia [[regado]] li neniam metis je unu [[vetludo]] ĉiujn ludmarkojn kaj erare opiniis ke ankaŭ Hitlero neniam faros tion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ŝajnas ke Stalin estis certa ke la sekvonta jaro 1942 estos la jaro decidonta la [[demando]]n pri la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri Stalin] [[Pakto Ribbentrop-Molotov|Pakto Hitlero-Stalin]] donis al li dujaran paŭzon kaj traktato pri neagreso kun [[Japanio]] ebligis post duonjaro transloki armeajn trupojn de [[Rusia Fora Oriento|Fora Oriento]] por partopreni la [[Batalo de Moskvo|batalon ĉe Moskvo]], kiu decidis la rezulton de la [[milito]] favore al li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefa malforteco de Stalin kiel ŝtata aganto estis ke li tendencis aljŭgi al siaj [[malamiko]]j la saman kapablon je malvarma kalkulado kiun posedis li mem kaj pri kiu li multe [[Fiero|fieris]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio ke Stalin estis preta al grandaj [[cedo]]j videblis el reago de [[Molotov]], kiam la 22-an de junio [[Friedrich-Werner Graf von der Schulenburg]] alportis al li [[Germanio|germanan]] militdeklaron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sendube Stalin estis tiom grave [[Ŝoko|ŝokita]] de tio, ke [[Germanio]] deklaris kontraŭ li [[milito]]n, ke lin trafis io simila al [[depresio]], kio daŭris ĉirkaŭ dek tagojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin [[Espero|esperis]] pri [[racio]] de [[Hitlero]] kaj malgajnis; Hitlero esperis ke Stalin rapide [[Malvenko|malvenkos]] kaj ankaŭ malgajnis. Sed se [[eraro]] de Stalin estis korektebla, do eraro de Hitlero ne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam iu [[Usono|usona]] [[generalo]] dum la [[Potsdama konferenco]], dezirante [[Flato|flati]] al Stalin, rimarkigis kiom [[Ĝojo|ĝoje]] evidente estas vidi la [[Rusio|rusajn]] trupojn en [[Berlino]], tiu sarkasme respondis: “Caro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] marŝis ĝis [[Parizo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiel [[komunisto]] Stalin rifuzis vidi diferencon inter la [[Demokratio|demokratiaj]] kaj [[Faŝismo|faŝistaj]] landoj, kvankam li sendube konsideris la demokratiojn malpli [[Senkompato|senkompataj]] kaj eble malpli [[Danĝero|danĝeraj]] por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri Stalin] Kunlaboro kun [[Hitlero]] ne [[Simpatio|simpatiigis]] lin al [[naziismo]], same kiel sekvinta alianco kun la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj ne igis lin taksi avantaĝojn de institucioj de la [[Libereco|libera]] [[mondo]]. Li prenis de ĉiu provizora partnero ĉion eblan per [[diplomatio]] kaj okupis per forto ĉion kion oni ne donis al li propravole – ĝis tio minacis [[risko]]n de [[milito]]. Lia gvida [[stelo]] restis la sovetia [[nacia intereso]], refraktata je prismo de [[Komunismo|komunisma]] [[ideologio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Franklin D. Roosevelt]] ne [[Deziro|deziris]] priparoli [[celo]]jn de la [[milito]] antaŭ la [[Stalingrada batalo|Stalingrado]] kaj ĉar Stalin opiniis ke frontolinioj difinis [[Politiko|politikan]] rezulton fine de la [[milito]], plejparto de la [[ideo]]j de la milita [[tempo]] rilate la postmilitan agordon de la komuna komunumo devenis de [[Winston Churchill]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rilato de [[Franklin D. Roosevelt]] al [[Winston Churchill]]] Li konsideris Churchill kamarado de la milita periodo; Stalinon li konsideris partnero pri konservado de la postmilita [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la germana atako en 1941] Komence de la [[milito]] Stalin evudente estis preta akcepti solvon surbaze de limoj de 1941; kaj li estis tro [[Ciniko|cinika]] por ne atendi proponon de iu quid pro quo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu [[Konscio|konsciis]] pli bone ol Stalin [[senco]]n de malnova diro: [[regado]] je naŭ dekonoj difinas rajton de [[posedado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1941 la ĉefa zorgo de Stalin estis limoj; en 1945 tio estis jam [[Politiko|politika]] kontrolo super [[teritorio]]j, situantaj ekster tiuj ĉi limoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pretendoj de Stalin pri la suda parto de [[Saĥaleno]] kaj la [[Kurilaj insuloj]] efektive havis, kvankam iom nebulan, rilaton al la [[Sovetunio|sovetia]] [[sekureco]] kaj la [[Rusio|rusa]] historio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Problemo]], alfrontita de Stalin en liaj rilatoj kun la [[Usono|usona]] estraro, konsistis je tio ke li kun granda malfacilo estis komprenanta kiom gravan [[rolo]]n por ili ludis [[moralo]] kaj laŭĝeleco en iliaj vidpunktoj pri [[ekstera politiko]]. Stalin efektive ne estis komprenanta kial la usona estraro faras tian bruon rilate internan aranĝon de [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj ŝtatoj]], pri kiuj ĝi havas neniun rimarkindan [[Strategio|strategian]] intereson. [[Fideleco]] de usonanoj al principo ne ligita al konkreta intereso kiu estus tute klara, igis Stalin serĉi kaŝitajn motivojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Potsdama konferenco]]] En tiu momento [[Harry S. Truman]] forkondukis Stalinon flanken kaj informis lin pri [[ekzistado]] de [[atombombo]] en [[Usono]]. Stalin certe jam sciis pri tio de siaj [[Sovetunio|sovetiaj]] [[spiono]]j; fakte li eksciis pri ĝi delonge antaŭ ol Truman mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Veraj [[fanatikulo]]j de tiu ĉi afero sidis en [[Pekino]] kaj [[Pjongjango]]; la [[Korea milito]] tute ne estis [[Moskva Kremlo|Kremla]] [[komploto]] aranĝita por engaĝi [[Usono]]n je [[Azio]] por poste havi eblecon ataki [[Eŭropo]]n… Efektive [[helpo]] de Stalin al [[Ĉinio]] estis sufiĉe [[Avareco|avara]], li postulis pagi ĝin per kontanta [[mono]], kio kreis bazon por la ĉino-[[Sovetunio|sovetia]] [[kverelo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] Stalin ne serĉis pretekston por komenci la totalan [[milito]]n; li plej forte strebis eviti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En singarda kaj suspektema [[naturo]] de Stalin estis nenio de senracia [[aventuristo]]; li ĉiam preferis agi kaŝe kaj ĉirkaŭvoje ol iniciati veran [[konfrontiĝo]]n kaj li montris specialan [[singardemo]]n por ne riski militan konfrontiĝon kontraŭ [[Usono]] – kaj ne senbaze. Pro misproporcio rilate [[Nuklea armilo|nukleajn]] eblecojn de la flankoj, ĝuste [[Sovetunio]] perdus ĉion en la totala milito. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono|Usonaj]] [[gvidanto]]j vidis en la [[Korea milito]] [[Sovetunio|sovetian]] [[strategio]]n de allogado de [[Usono]] je [[konflikto]]j de la fora [[Azio]] por faciligo de sovetia [[atako]] kontraŭ pozicioj de la aliancanoj en [[Eŭropo]], kio estis plej granda trotakso de sovetia povo kaj [[metodo]]j de Stalin. En neniu el la etapoj de sia [[kariero]] tiu ĉi skrupula kaj ruza analizisto estis ĵetanta sur [[pesilo]]n ĉion samtempe. Samtempe Stalin traktis kreskigon de la povo fare de la Okcidento ne kiel [[Defendo|defendan]] entreprenon, kia ĝi efektive estis, sed kiel pretekston por [[Milito|milita]] [[konfrontiĝo]], kiun li ĉiam [[Timo|timis]] kaj kiun li sinsekve penis eviti. Ambaŭ flankoj fakte estis sin preparantaj al la evento, kiu spegulis [[intenco]]jn de neniu el ili – al la rekta grandskala [[defio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[GDR]]] Stalin neniam agnoskis tiun reĝimon kiel plenrajtan [[Suvereneco|suverenan]] [[ŝtato]]n kaj donis al ĝi statuson diferencan de ĉiuj aliaj [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj ĝuste por konservi Orientan Germanion kiel atuton, kiam [[unuiĝo de Germanio]] estos priparolata serioze. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri propono de Stalin en 1952 [[unuiĝo de Germanio |unuigi Germanion]] kiel [[Neŭtraleco|neŭtralan]] ŝtaton] Dum la usonaj trupoj devintus reveni al [[Usono]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj devintus nur retreti al la [[Pollando|pola]] limo, do 160 km orienten. Koncize dirite, laŭvorta plenumo de la propono de Stalin antaŭvidis malfondon de [[NATO]], ĵus aperinta kiel organizaĵo, interŝanĝe de foriro de la sovetiaj trupoj je distanco je nuraj 160 km. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posteulo]]j de Stalin eĉ pli ol ilia eksa estro bezonis ripozpaŭzon en la streĉiteco kun la [[Okcidento]]. Ili tamen ne posedis lian [[aŭtoritato]]n, lian akran percepton, lian [[sagaco]]n kaj kio plej gravas, al ili mankis [[Politiko|politika]] unueco, necesa por sekvi tiom komplikan kurson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtatestra renkontiĝo en [[Ĝenevo]] en 1955 iĝis deirpunkto de ĉiuj ĉi [[aventuro]]j. Laŭvoje el Ĝenevo hejmen, [[Nikita Ĥruŝĉov]] haltis en [[Berlino|Orienta Berlino]], kie li agnoskis [[suvereneco]]n de la [[GDR|orientgermana]] [[Komunismo|komunista]] reĝimo. Tio estis la paŝo, kiun evitis Stalin. Por la resta periodo de la [[Malvarma milito]] afero de [[unuiĝo de Germanio]] malaperis el internacia agendo, ĉar [[Moskvo]] transigis ĝin al kompetenco de [[intertrakto]]j inter la du germanaj ŝtatoj. Kaj ĉar [[Politiko|politika]] [[pezo]] de tiuj ĉi ŝtatoj estis nekomparebla kaj neniu el ili planis fari [[suicido]]n, la unuiĝo povis okazi nur kadre de politika kolapso de unu el ili. Do la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]] en 1958-1962 estis naskita de Ĝenevo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin neniam [[Risko|riskis]] sovetian [[aŭtoritato]]n en la “[[tria mondo]]”. Li opiniis ke tiuj [[teritorio]]j troviĝas for de lia lando kaj estas tro malstabilaj, [[gvidanto]]j de tiuj landoj estas malfacile kontroleblaj kaj [[Sovetunio]] estis ankoraŭ ne sufiĉe forta por engaĝiĝi je [[aventuro]]j en malproksimaj distancoj – kvankam eble kun tempopaso kresko de sovetia [[Milito|milita]] povo povus ŝanĝi lian aliron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posteulo]]j de Stalin tamen ne havis lian nehaltigeblan alcelecon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Stalin eble havis nebulan [[imago]]n pri la vera [[povekvilibro]] kaj pro tio reagis al la [[Usono|usona]] kreskado de la [[Milito|milita]] potencialo dum la periodo de la [[Korea milito]] per “[[Paco|paca]] [[Diplomatio|diplomatia]] noto” de 1952. En la terura transira periodo post la [[morto]] de Stalin liaj [[posteulo]]j malĝuste traktis propran kapablon al postvivado sen ekstera [[defio]] kiel pruvon de malforteco de la [[Okcidento]]. Kaj ili trompis sin konsiderante gravaj iujn [[Sovetunio|sovetiajn]] atingojn en la [[evoluonta mondo]]. [[Nikita Ĥruŝĉov]] kaj liaj posteuloj konkludis ke ili [[sukceso]]s superi la [[tirano]]n. Anstataŭ ol kvereligi la [[Kapitalismo|kapitalistan]] [[mondo]]n, kio estis la ĉefa [[strategio]] de Stalin, ili preferis [[Venko|venki]] ĝin per [[Berlina krizo (1961)|ultimatoj pri Berlino]], lokado de [[Karibia krizo|misiloj en Kubo]] kaj [[aventurismo]] en la tuta evoluonta mondo. Tiu ĉi peno tamen tiomgrade superis la sovetiajn eblecojn ke transformis la [[stagnado]]n je la disfalon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Franklin D. Roosevelt === {{Citaĵo |teksto = Parolante per simpla lingvaĵo, mi “bonege akordiĝis” kun marŝalo Stalin. Tiu [[homo]] kombinas grandegan, neflekseblan [[volo]]n kaj sanan [[humursento]]n; mi pensas ke [[animo]] kaj koro de [[Rusio]] havas je li sian veran reprezentanton. Mi kredas ke ni ankaŭ [[Estonteco|estonte]] bone akordiĝos kaj kun li kaj kun la tuta [[Rusoj|rusa]] [[popolo]] – vere bonege. |aŭtoro= [[Franklin D. Roosevelt]] |verko= post la [[Jalta konferenco]] [1945] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi opinias ke en li videblas trajtoj de vere [[Kristanismo|kristana]] [[ĝentlemano]]. |aŭtoro= [[Franklin D. Roosevelt]] |verko= |origina teksto = }} === Aleksandr Solĵenicin === {{Citaĵo |teksto = Kaj jen plia paralelo: dum ambaŭ militoj ni materie dependis de okcidentaj aliancanoj. Sed pro tio la cara registaro kaj poste tiu [[Provizora Registaro de Rusio|provizora]] kaĵolis antaŭ la aliancanoj dum Stalin en la sama situacio diktis al ili kondiĉojn. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = И ещё одна частная параллель: в обе войны мы были материально зависимы от западных союзников. Но от этого царское правительство и затем временное заискивали перед союзниками, а Сталин при этом же — диктовал им условия сам<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 85.</ref>. }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [[Winston Churchill]] ĉiam parolas kaj Stalin simple gruntas, sed almenaŭ oni scias kion li [[Deziro|deziras]] diri. |aŭtoro= [[Harry S. Truman]] |verko= al sia patrino post la [[Potsdama konferenco]] [1945] |origina teksto = }} {{citaĵo|Tiaj nemerititaj kaj teruraj bategoj igis la knabon tiel sensentema kiel estis lia patro.|Amiko de Stalin}} {{Citaĵo |teksto = Post la [[morto]] de Stalin reprezalioj fakte finiĝis, la reĝimo iĝis preskaŭ vegetara. Tiu fakto malebligas al ni nutri [[iluzio]]jn: Stalin (kvankam ne li sola) estis persone kulpa pri tio, kio okazis en la lando. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Komentoj pri Stalin [la 22-a de junio 2015] |origina teksto = После смерти Сталина репрессии фактически закончились, режим стал почти травоядным. Этот факт не позволит нам питать иллюзий: Сталин (хотя и не он один) был лично виновен в том, что происходило в стране. }} == Vidu ankaŭ == * [[Lenin]] {{Referencoj}} {{Havenda artikolo}} {{DEFAŬLTORDIGO:Stalin, Josif}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Komunistoj]] [[Kategorio:Kartvelio]] [[Kategorio:Sovetianoj]] idg2arblu4llf0503t5v5v5kcvtdoj8 0 4102 53063 50010 2026-04-14T12:50:52Z RG72 415 53063 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Adolf Hitler | dosiero = | vikipedio = Adolf Hitler | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Adolf Hitler|Adolf Hitler]]''' (naskiĝis la 20-an de aprilo 1889 - mortis la 30-an de aprilo 1945) estis "gvidanto" kaj "kanceliero" (ĉefministro) de Germanio en la jaroj 1933–1945 kaj arkitekto de nazia reĝimo fondita je ideologio de [[rasismo]] kaj [[perforto]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo|teksto=Mi scias ke malpli da homoj estas konvinkitaj per skribitaj vortoj ol per parolataj vortoj, kaj ĉiu granda [[movado]] en ĉi tiu mondo ŝuldas sian kreskadon al grandaj [[Oratoro|oratoroj]], ne al grandaj verkistoj.|aŭtoro=|verko=Mein Kampf, antaŭparolo|origina teksto=}} {{Citaĵo|teksto=Se, per registara [[potenco]], nacio estas kondukita al ĝia propra detruo, tiam ribelo estas ne nur la rajto de ĉiu ano de tiu popolo –estas lia devo.|aŭtoro=|verko=Mein Kampf (Ĉapitro 3)|origina teksto=}} {{Citaĵo|teksto=Dum la [[judo]] ne estas fariĝinta la estro de la ceteraj popoloj, li vole nevole devas paroli iliajn [[lingvo]]jn, sed tuj kiam ili estus liaj servistoj, ili ĉiuj devus lerni universalan lingvon (ekz. [[Esperanto]]n!), tiel ke ankaŭ per tiu ĉi rimedo la judo povus pli facile [[Regado|regi]] ilin!|originala teksto=Solange der Jude nicht der Herr der anderen Völker geworden ist, muß er wohl oder übel deren Sprachen sprechen, sobald diese jedoch seine Knechte wären, hätten sie alle eine Universalsprache (z.B. Esperanto!) zu lernen, so daß auch durch dieses Mittel das Judentum sie leichter beherrschen könnte!|aŭtoro=[[Adolf Hitler]]|verko=[[w:Mein Kampf|Mein Kampf]]; trad. fragmento en [http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=e3m&datum=19330505&ref=anno-search&seite=8 La Progreso, 5.05.1933]}} {{Citaĵo |teksto = Por ni, [[nacional-socialistoj]], nia [[flago]] simbolas programon de nia [[agado]]. [[Ruĝa koloro]] simbolas sociajn [[ideo]]jn de nia [[movado]]. [[Blanka koloro]] — ideon de [[naciismo]]. En [[svastiko]] kuŝas ideo de [[lukto]] por la [[venko]] de la [[arjoj]] kaj de kreema [[laboro]], kiu ĉiam estis kaj estos [[Antisemitismo|antisemitisma]]. |aŭtoro= [[Adolf Hitler]] |verko= [[Mein kampf]] |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =La dio de [[milito]] transiris al la alia [[flanko]]. |aŭtoro = Adolf Hitler |verko =|origina teksto =}} {{Citaĵo|teksto =La [[vivo]] ne [[Pardono|pardonas]] [[malforto]]n. |aŭtoro = Adolf Hitler |verko =|origina teksto =}} == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = Se ni vidos ke estas gajnanta [[Germanio]], ni [[devo]]s helpi al [[Rusio]] kaj se estos gajnanta Rusio, ni devos helpi al Germanio kaj tiel do ili mortigu laŭeble plej longe, kvankam mi ĉe neniuj cirkonstancoj dezirus vidi kiel [[venkinto]] Hitleron. Neniu el ili plenumas siajn [[promeso]]jn. |aŭtoro= [[Harry S. Truman]] |verko= [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio]] kiel ŝtatego ne povas resti for de la grandaj aferoj en [[Eŭropo]] kaj [[Azio]]. |aŭtoro= [[Vjaĉeslav Molotov]] |verko= al Hitlero [Novembro 1940] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se Hitlero invadus [[infero]]n, mi [[Peto|petus]] subteni [[diablo]]n en la [[Ĉambro de komunuloj]]. |aŭtoro= [[Winston Churchill]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hitlero kaj [[Stalin]] estas la du ĉefaj ekzekutistoj de la [[Rusoj|rusa]] popolo. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo al Boris Akunin, la 3-an de januaro 2012]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909012135/https://borisakunin.livejournal.com/49763.html Intervjuo al Boris Akunin, la 3-an de januaro 2012]</ref> |origina teksto = Гитлер и Сталин — два главных палача русского народа. }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio|Germanaj]] [[poeto]]j kaj filozofoj-[[Romantikismo|romantikuloj]], kuniĝintaj je [[Tribo|triba]] ĥoruso, prikantis revenon de malhela [[nekonscio]] jarcenton antaŭ la [[radio]] kaj Hitlero faris tian revenon preskaŭ neevitebla. |aŭtoro= [[Marshall McLuhan]] |verko= Komprenante amaskomunikilojn: la interna larĝigo de homo [1964] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Li estis la plej monstra personigo de ĉiuj malnoblaj homaj ecoj. Li estis la tute nekapabla, neadaptiĝebla, senrespondeca kaj [[Psikopatio|psikopatia]] persono, inundita je malplenaj, [[Infaneco|infanecaj]] fantazioj, sed dotita je akra intuicio de infano-senhejmulo aŭ de rato. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Lukto kontraŭ la ombro |origina teksto = }} === Elias Canetti === {{Citaĵo |teksto = Sed Hitlero neniam atingus tiun ĉi [[celo]]n, se la [[Versajla traktato]] ne likvidus la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n. [[Malpermeso]] de la [[konskripcio]] forprenis de la [[germanoj]] ilian plej gravan fermitan [[amaso]]n. La manovroj, ekde nun malpermesitaj, la marŝado, ricevado kaj transdonado de la [[ordono]]j — ĉio ĉi transformiĝis je io, kion nun necesis kontraŭ iu ajn prezo revenigi. La malpermeso de la konskripcio estis la ''naskiĝo'' de [[nacional-socialismo]]. Ĉia fermita amaso, perforte likvidita, transiras je la malferma, al kiu ĝi donas ĉiujn siajn specifajn atributojn. Anstataŭ la armeo aperis la [[partio]] kaj por ĝi ene de la [[nacio]] ne ekzistis la [[limo]]j. Ĉiu germano — [[viro]] aŭ [[virino]], [[infano]] aŭ [[maljunulo]], [[soldato]] aŭ [[civilulo]] — povas iĝi nacional-socialisto; ne gravas, ĉu li estis soldato; se ne, tio estas pli bone por li: li ricevas aliron al aferoj, al kiuj antaŭe oni ne lasus lin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio [[Ĝingis-Ĥano]]! Kio [[Tamerlano]]! Kio Hitlero! De la vidpunkto de niaj [[ebleco]]j ili estas mizeraj submastroj, faraĉuloj kaj diletantoj! |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} === Erich Fromm === {{Citaĵo |teksto = [pri Hitlero] Li estis tipa reprezentanto de la malsupraj tavoloj de la [[meza klaso]] — li estis nenio kaj havis neniujn perspektivojn en la [[estonteco]]. Kaj li tre forte sentis sian [[rolo]]n de pario. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hitlero evidentiĝis tiom efika ilo pro tio, ke en li kombiniĝis trajtoj de la indignita kaj kolerigita eta [[burĝo]], kun kiu malsupraj tavoloj de la [[meza klaso]] povus identigi sin [[Emocio|emocie]] kaj [[Socio|socie]], kaj trajtoj de renegato, preta servi al la interesoj de la [[Germanio|germanaj]] industriistoj kaj junkroj. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En “[[Mein Kampf]]” Hitlero plurfoje montris sian ''[[Sadisto|sadisman]] strebon al [[potenco]]''. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Respubliko|respublika]] registaro esperis “pacigi” la [[nazio]]jn per sia [[toleremo]], sed nome tiu ĉi manko de forto kaj firmeco kreskigis ilian [[malamo]]n. Hitlero malamis la [[Vejmara respubliko|Vejmaran respublikon]], ''ĉar'' ĝi estis malforta; li fasciniĝis pri industriestroj kaj militestroj, ĉar ili havis la [[potenco]]n kaj [[forto]]n. Li neniam ekbatalis kontraŭ establiĝinta forta potenco kaj atakis nur tiujn grupojn, kiujn li konsideris sendefendaj. La “[[revolucio]]” de Hitlero — same kiel la “revolucio” de [[Mussolini]] — okazis sub protektado de la ekzistinta potenco, kaj iliaj plej ŝatataj [[malamiko]]j estis tiuj, kiuj ne povis defendi sin. Oni povas eĉ supozi, ke rilato de Hitlero al [[Britio]] ankaŭ estis formita interalie je tiu ĉi [[Psikologio|psikologia]] komplekso. Dum li konsideris Anglion forta, li amis ĝin kaj fasciniĝis pri ĝi. Sed kiam li konvinkiĝis je malforteco de la brita pozicio — dum [[Munkena komploto|Munkeno]] kaj post ĝi — lia [[amo]] transformiĝis je malamo kaj strebo detrui Anglion. De tiu ĉi vidpunkto “pacigo” estis la politiko, kiu devus inspiri nome [[malamikeco]]n, ne pacemon. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[Masoĥismo|masoĥismajn]] inklinojn oni povas trovi ankaŭ ĉe Hitlero mem. Superaj fortoj, antaŭ kiuj li genuiĝas estas [[Dio]], [[Sorto]], Neceso, [[Historio]] kaj [[Naturo]]. Efektive ĉiuj ĉi vortoj signifas por li la saman aferon: [[simbolo]]n de subpremanta forto. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[naziismo]], [[faŝismo]] kaj [[stalinismo]]] Novaj sistemoj estis konstruitaj sur la plej granda [[mensogo]]. Tio rilatas same al iliaj programoj kaj al iliaj gvidantoj. En siaj programoj ili [[Promeso|promesis]] konstrui ion similan al [[socialismo]], tamen tio, kion ili efektive faris estis neado de ĉio, kio estis komprenata sub tiu ĉi nocio en la socialisma [[tradicio]]. [[Mussolini]], timema fanfarono, iĝis [[simbolo]] de vireco kaj [[kuraĝo]]. Hitlero, maniulo-detruanto, estis glorata kiel konstruanto de la nova [[Germanio]]. [[Stalin]], malvarmsanga kaj ambicia intriganto, estis bildigata kiel amanta [[patro]] de sia [[popolo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = Hitlero ekzemple rigardis la [[Germanio|germanajn]] [[komunisto]]jn kiel potencialajn [[Naziismo|nacional-socialistojn]]: “El [[Burĝo|etburĝa]] [[social-demokrato]] aŭ el [[Sindikato|sindikata]] gvidanto nacional-socialisto formiĝos neniam, sed el komunisto li formiĝos ĉiam”. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unu el plej povegaj [[forto]]j, kiujn havis Hitlero, ĉe tio ne plej eta, estis lia kapablo senigi siajn [[malamiko]]jn je [[espero]] (almenaŭ en la [[Eŭropo|eŭropa]] kontinento). Lia [[fanatikeco|fanatika]] [[kredo]] je tio, ke li konstruos novan ordon, kiu ekzistos miljarojn, estis transdonata same al liaj adeptoj kaj al liaj kontraŭuloj. Al la unuaj ĝi inspiris la [[sento]]n, ke en lukto por la [[Tria Regno]] ili aliancas kun la [[eterno]], al la duaj — ke lukti kontraŭ Hitlero estas same kiel defii la neeviteblan [[sorto]]n. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasaj]] [[movado]]j povas aperi kaj disvastiĝi sen [[kredo]] je [[dio]], sed sen kredo je [[diablo]] — neniam! Forto de la amasa movado kutime estas proporcia al brileco kaj konkreteco de ĝia diablo. Kiam oni demandis Hitleron, ĉu li opinias ke la [[judoj]] devus esti ekstermitaj, li respondis: “Ne… Tiam ni devus inventi la judon. Tre gravas havi konkretan [[malamiko]]n, ne nur abstraktan”. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hitlero uzis [[antisemitismo]]n ne nur por unuigo de ĉiuj [[germanoj]], sed ankaŭ por subfosi decidemon de la antisemitismaj [[Pollando]], [[Rumanio]], [[Hungario]] kaj eĉ [[Francio]]. Tiel li uzis ankaŭ [[kontraŭkomunismo]]n. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la [[Idealo|ideala]] [[diablo]] estas [[eksterlandano]]. Por prezenti hejman [[malamiko]]n kiel diablon necesas alskribi al li eksterlandan devenon. Al Hitlero estis nemalfacile alglui al la [[Germanio|germanaj]] [[judo]]j etikedon de eksterlandanoj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio koncernas Hitleron, do li havis diable realisman planon: ĉiujn sferojn de la [[scio]] fari [[monopolo]] de la elito, kiuj devos regi lian mondan [[imperio]]n; la restajn sennomajn [[amaso]]jn Hitlero planis teni duonedukitaj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hitlero provis okupiĝi pri [[pentrarto]] kaj [[arkitekturo]], [[Joseph Goebbels|Goebbels]] provis [[dramo]]n, [[romano]]n, [[poezio]]n, [[Rosenberg]] — arkitekturon kaj [[filozofio]]n, [[Baldur von Shirach]] — poezion, [[Funk]] — [[muziko]]n, [[Schtreicher]] — pentrarton. “Preskaŭ ĉiuj estis [[malsukcesinto]]j, ne nur en la [[senco]] de kutima [[sukceso]], sed ankaŭ en la senco de propra [[Arto|arta]] pritakso”. Iliaj artaj kaj [[Literaturo|literaturaj]] [[ambicio]]j “komence estis pli profundaj ol iliaj [[Politiko|politikaj]] ambicioj: iliaj artaj ambicioj estis integra parto de ilia personeco”<ref>Citaĵo el: Peter Viereck. Metapolitics. 1941. p. 156, 170.</ref>. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La vojon al la [[Amaso|amasa]] [[movado]] kreas la “homoj de la vorto”, realigas la movadon la [[fanatikulo]]j, stabiligas la “homoj de la ago”. Por la movado estas bone kaj verŝajne eĉ necese por ĝia daŭrigo ke tiujn ĉi [[rolo]]jn plenumu malsamaj [[homo]]j — unu post alia, laŭorde. Kiam okazas, ke la movadon ekde ĝia koncipo ĝis maturiĝo gvidas la sama homo aŭ la samaj homoj (aŭ homoj de la sama tipo), do la movado kutime [[Fiasko|fiaskas]]. La [[Faŝismo|faŝisma]] kaj [[Naziismo|nazia]] movadoj ne havis sinsekvajn [[ŝanĝo]]jn en la gvidantaro kaj ambaŭ finiĝis per katastrofo. Fanatikeco de Hitlero, lia malkapablo halti, malkapablo al la rolo de la praktika “homo de la ago” pereigis la movadon. Se Hitlero mortus meze de la [[1930-aj jaroj]] la movadon sendube ekgvidus “homo de la ago” simila al [[Hering]] kaj ĝi postvivus. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[okulo]]j de la [[homo]] [[Kredo|kredanta]], homoj ekster la “sankta afero” ne havas firman [[karaktero]]n kaj pro tio povas esti facila [[predo]] de la kredantoj. Aliflanke, la kredantoj de ĉiuj tipoj, kvankam morte [[Malamo|malamas]] unu la alian kaj pretas alkroĉiĝi je la gorĝo unu al alia, agnoskas [[forto]]n unu de alia kaj sentas reciprokan sinceran [[estimo]]n. Hitlero konsideris la [[bolŝevisto]]jn egalaj al si kaj ordinis la eksajn [[komunisto]]jn tuj anigi al la [[Naziismo|nazia]] [[partio]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Paradokse, sed veras ankaŭ tio dum la lastaj 200 jaroj [[Eŭropo|eŭropa]] [[povekvilibro]] estis kelkfoje konservita danke al penoj kaj [[heroeco]] de [[Rusio]]. Sen Rusio [[Napoleono]] kaj Hitlero preskaŭ tute certe sukcesus krei mondimperiojn. Simile al duvizaĝa [[Jano]], Rusio estis samtempe [[minaco]] al povekvilibro kaj unu el ĝiaj ŝlosilaj komponantoj, grava por ekvilibro kaj tamen ne komplete ĝia parto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Al Hitlero kaj [[Stalin]], kiuj ne havis ŝarĝon de [[pasinteco]] kaj estis instigataj de strebo al la [[potenco]], restis nenio krom forblovi tiun ludkartan dometon, kreitan de plenaj je bonaj intencoj, [[Paco|pacemaj]] kaj fakte [[Timo|timemaj]] ŝtataj agantoj de la [[intermilita periodo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eksterlande Hitlero akiris plej grandan [[sukceso]]n kiam la [[mondo]] [[Opinio|opiniis]] ke li persekutas normalajn, limigitajn [[celo]]jn. Ĉiuj liaj plej grandaj [[triumfo]]j okazis dum la unuaj kvin jaroj de la [[regado]], en 1933-1938, kaj estis bazitaj sur konjektoj de liaj [[viktimo]]j ke lia celo estas konformigi la [[Versajla traktato|Versajlan sistemon]] al la principoj kiujn ĝi mem deklaris. Sed tuj post kiam Hitlero ĉesis ŝajnigi ke li korektas faritajn maljustaĵojn, [[fido]] al li malaperis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Versajla traktato|Versajlo]] kaj [[Lokarna traktato|Lokarno]] pavimis la [[vojo]]n por [[Germanio]] direkte al [[Orienta Eŭropo]], kie pacienca germana estraro kun tempopaso atingus [[dominado]]n per [[Paco|pacaj]] rimedoj aŭ eble la [[Okcidento]] mem donus ĝin al ĝi. Sed [[Despero|despera]] [[megalomanio]] de Hitlero transformis tion kio povus iĝi paca evoluo je la [[Dua mondmilito|mondmiliton]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Okcidento]] devintus malŝpari malpli da [[tempo]] por pritakso de veraj motivoj de Hitlero kaj pli da tempo por serĉado de kontraŭpezo al la kreskanta povo de [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la [[Rejna regiono]], lordo [[Edward Frederick Lindley Wood]], estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retreto de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de Hitlero sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ [[bolŝevismo]]” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rilate la [[Okcidento|okcidentajn]] [[demokratio]]jn, ili malsukcesis kompreni kia [[Ideologio|ideologia]] [[abismo]] apartigas ilin de la germana diktatoro. Ili kredis je [[paco]] kiel la fina [[celo]] kaj aplikis ĉiujn rimedojn por eviti [[milito]]n. Hitlero aliflanke [[Timo|timis]] pacon kaj deziregis militon. “La [[homaro]] fortiĝis en eterna lukto, – skribis li en “[[Mein Kampf]]” – kaj ĝi nur pereos de eterna paco”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] [[Neville Chamberlain]] decidis likvidi streĉitecon la 15-an de septembro vizitinte Hitleron. Hitlero montris sian incitiĝon, elektinte kiel renkontiĝejon [[Berchtesgaden]] – lokon plej foran de [[Londono]] kaj plej malfacile alireblan. En tiu [[tempo]] [[vojaĝo]] de Londono al Berchtesgaden signifis kvinhoran [[flugo]]n, kiu por la 69 jarojn aĝa Chamberlain estis la unua. Post aŭskulti dum kelkaj [[horo]]j paroladojn de Hitlero pri kvazaŭ malbona traktado de la [[sudetaj germanoj]], Chamberlain akceptis dispartigi Ĉeĥoslovakion. Ĉiuj ĉeĥoslovakaj provincoj, kie germana loĝantaro konsistigis pli ol 50%, estis transdonotaj al Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estas strange, sed ĉiuj atestintoj de tio kiel okazis la [[Munkena interkonsento|Munkena konferenco]], esprimas la saman [[opinio]]n ke Hitlero tute ne aspektis kiel triumfanto. Li sopiris [[milito]]n, kiun li konsideris necesa por realigo de siaj [[ambicio]]j… Hitlero forlasis [[Munkeno]]n kun [[sento]] kvazaŭ li estis [[Trompo|trompita]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokse sed la [[Munkena interkonsento|Munkeno]] transformiĝis je [[Psikologio|psikologia]] fino de la [[strategio]] de Hitlero. Antaŭ tio li ĉiam povis apelacii al [[kulposento]] rilate maljustaĵojn de la [[Versajla traktato|Versajlo]], kiu haveblis ĉe [[Demokratio|demokratiaj]] landoj; poste lia sola [[armilo]] iĝis kruda povo kaj montriĝis fino de tiu kvanto de [[ĉantaĝo]] al kiu povas cedi eĉ tiuj, kiuj plej multe timis [[milito]]n antaŭ ol preni propran pozicion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Per sia konduto en [[Bad Godesberg]] kaj [[Munkeno]] Hitlero elĉerpis la lastajn rezervojn de la [[Britio|brita]] bona [[volo]]. Malgraŭ [[Stulteco|stulta]] deklaro, farita post reveno al [[Londono]] pri tio ke li alportis “eternan [[paco]]n”, [[Neville Chamberlain]] estis plena je decidemo neniam denove cedi al [[ĉantaĝo]] kaj ekfunkciigis estimindan programon de rearmiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Detruo]] de [[Ĉeĥoslovakio]] havis neniun [[Geopolitiko|geopolitikan]] [[senco]]n; ĝi montris ke Hitlero forlasis kadron de [[Racio|racia]] kalkulado kaj celas [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …kadre de principoj de la [[Versajla traktato|Versajlo]] okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] estis limo, ĉar ĝi montris ke Hitlero strebis al [[dominado]] en [[Eŭropo]], nek al [[memdetermino]] aŭ egalaj rajtoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] fare de [[Germanio]]] Ekde tiu ĉi momento [[Britio]] komencis rezisti al Hitlero ne por sekvi [[Historio|historiajn]] teoriojn pri [[povekvilibro]], sed simple pro tio ke Hitlero ne plu estis [[Fido|fidinda]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] fare de [[Germanio]], la [[Britio|brita]] [[publika opinio]] ne plu [[Deziro|deziris]] [[Tolero|toleri]] iujn ajn [[cedo]]jn; ekde tiu momento komenco de la [[Dua mondmilito]] estis nur afero de la [[tempo]], ĝis Hitlero restus trankvila, kio evidentiĝis [[Psikologio|psikologie]] malebla por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] bonorde turniĝis inter du flankoj. Sed fine mankis iu ajn [[konkurenco]]. Nur unusola Hitlero povus reale proponi al Stalin [[Teritorio|teritoriajn]] akirojn en [[Orienta Eŭropo]], kiuj interesis lin. Kaj tion li sufiĉe pretus pagi per [[Eŭropo|eŭropa]] [[milito]], kiu ne koncernus [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] ne hastis, malsame ol Hitlero, antaŭ li ne staris iu fina dato kaj li havis fortikajn [[nervo]]jn. Do Stalin atendis, maltrankviligante Hitleron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri prioritatoj de Hitlero] …de [[Britio]] li deziris neenmiksiĝon je la aferoj en la kontinento kaj de [[Sovetunio]] li deziris akiri Lebensraum aŭ “vivospacon”. Nur danke al siaj atingoj [[Stalin]] sukcesis ŝanĝi prioritatojn de Hitlero, eĉ se provizore. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] [[Stalin]] gajnis marĉandon danke al tio, ke li konservis [[Sovetunio|sovetian]] ludmonon ĝis la lasta momento. Kialo konsistis en tio ke Hitlero tute evidente estis preta proponi al li senpage tion, kio en iu ajn unio kun [[Britio]] aŭ [[Francio]] li povus ricevi nur post sangoverŝa [[milito]] kontraŭ [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] La jubilanta [[Ribbentrop]] revenis al [[Berlino]], kie en stato de [[eŭforio]] lin salutis Hitlero, nominta lin “la dua [[Otto von Bismarck]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis 1941 Hitlero kaj [[Stalin]] strebis al netradiciaj [[celo]]j per [[Tradicio|tradiciaj]] rimedoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel multaj konkerantoj antaŭ li, Hitlero ne sciis kiel fini [[milito]]n, kiun li tiom senracie komencis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] Ekstreme preciza kiel kalkulilo, li malsukcesis tamen ĝuste konsideri [[Neŭrozo|neŭrozan]] [[karaktero]]n de la [[personeco]] de Hitlero kaj pro tio li malsukcesis [[Prognozo|prognozi]] eblecon de [[respondo]] de Hitlero al alfrontita de li [[defio]] forme de [[milito]] ĉe du [[fronto]]j, kiom ajn senracia estus tia kurso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu sekvis el provoj aranĝi personan renkontiĝon de Hitlero kaj [[Stalin]] post la subskribo de la [[Antikominterna pakto|Triflanka pakto]]. Ĉiu el la [[gvidanto]]j faris ĉion eblan por eviti ĝin, deklarante ke li ne povas forlasi sian landon kaj ŝajne [[Logiko|logika]] loko de renkontiĝo kiel [[Brest-Litovsko]] ĉe la limo portis en si tro multe da pezaj [[Historio|historiaj]] [[rememoro]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pompa akcepto de [[Molotov]] fare de Hitlero en 1940] Montrinte ke li eĉ iomete ne estis timigita de tia akcepto, evidente prenita el imagoj pri majesto el iu [[Vieno|Viena]] [[opereto]], Molotov ekokupiĝis pri starigado de konkretaj [[demando]]j: je kio konsistas fina [[celo]] de la [[Triflanka pakto]]? Kiel Hitlero difinas deklaritan de li “novan [[ordo]]n”? Kio estas “ampleksigita [[Azio|azia]] influsfero”? Kio estas [[Germanio|germanaj]] intencoj en [[Balkanio]]? Ĉu daŭras kompreno de tio, ke [[Finnlando]] troviĝas en la sovetia influsfero? Neniu ankoraŭ konversaciis kun Hitlero tiel, nek subigis lin al tia kruca pridemandado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hitlero kredis je tio, ke forto de la [[volo]] povas superi ĉiujn obstaklojn. Lia tipa reago al [[rezistado]] estis transigo de ĝi je la formo de persona kontraŭstaro. Hitlero neniam lasis bonajn kondiĉojn komplete maturiĝi jam pro tio, ke la prozeco de atendado mem signifus ke obstakloj povus superi lian volon. [[Stalin]] estis ne nur pli [[Pacienco|pacienca]], sed ankaŭ kiel [[komunisto]] pli [[Estimo|estimis]] [[Historio|historiajn]] fortojn. Dum preskaŭ 30 jaroj de sia [[regado]] li neniam metis je unu [[vetludo]] ĉiujn ludmarkojn kaj erare opiniis ke ankaŭ Hitlero neniam faros tion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] [[Espero|esperis]] pri [[racio]] de Hitlero kaj malgajnis; Hitlero esperis ke Stalin rapide [[Malvenko|malvenkos]] kaj ankaŭ malgajnis. Sed se [[eraro]] de Stalin estis korektebla, do eraro de Hitlero ne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri alparoloj de [[Franklin D. Roosevelt]] al Hitlero kaj [[Mussolini]] en 1939] Petante garantiojn nur de Hitlero kaj Mussolini, li kondamnis ilin kiel agresintojn ĉe sola aŭskultantaro kiu tiumomente ion signifis por Roosevelt – ĉe la [[Usono|usona]] [[popolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] ne ekmilitus tiam kiam tio okazis, [[Britio]] finfine devintus akcepti [[kompromiso]]n kaj esti malvenkinta. [[Atako]] de Hitlero kontraŭ Sovetunio la 22-an de junio 1941, atako de [[Japanio]] kontraŭ [[Pearl Harbor]] la 7-an de decembro 1941 kaj stranga deklaro de [[milito]] kontraŭ [[Usono]] fare de Hitlero post kelkaj [[tago]]j, garantiis ke [[Britio]] estos inter la [[Venko|venkintoj]], sendepende de tio kiom longa kaj malfacila estos la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Wilhelm Reich === {{Citaĵo |teksto = Hitlero kun granda [[sento]] parolas pri sia [[patrino]]. Li kredigas nin, ke li ploris nur unufoje en la [[vivo]], nome kiam mortis lia patrino. Lia malaprobo de la [[sekso]] kaj neŭroza adorado de la [[patrineco]] klare manifestiĝas en lia rezonado pri la [[raso]]j kaj [[sifiliso]]. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] Hitlero sin turnas al la naciismaj [[sento]]j kaj decidas ellabori sian propagandan [[teknologio]]n por kreado, laŭ ekzemplo de [[marksistoj]], de amasa [[organizaĵo]] surbaze de sinsekva aplikado de tiu ĉi teknologio [...] Tamen sian [[sukceso]]n tiu ĉi organizaĵo ŝuldas al la [[amaso]]j, ne al Hitlero. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[opinio]] de Hitlero, la [[homaro]]n necesas dividi je tri [[raso]]j: fondintoj de [[kulturo]], portantoj de kulturo kaj detruantoj de kulturo. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Mein Kampf]] * [[Benito Mussolini]] {{Referencoj}} {{Havenda artikolo}} {{DEFAŬLTORDIGO:Hitler, Adolf}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Politikistoj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Naziismo]] [[Kategorio:Nazia Germanio]] [[Kategorio:Aŭstroj]] [[Kategorio:Germanoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 20-an de aprilo]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de aprilo]] c9pxwh6unzlcopqnaoo2en4l5d8vc33 0 4219 53027 51283 2026-04-14T12:32:25Z RG72 415 53027 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Armeo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Armeo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = armeo | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Armeo|Armeo]]''' estas la tuta [[Militisto|militista]] forto de [[regno]] aŭ [[nacio]]; parto el tiu militistaro, ampleksanta ĉiujn kategoriojn de [[armilo]]j kaj aparte organizita sub la komando de unu ĉef[[generalo]]; tuto de la [[batalanto]]j apartenantaj al unu el la du intermilitantoj. == Citaĵoj == === Elias Canetti === {{Citaĵo |teksto = [pri la [[arbaro]]] […] ĝi iĝis [[simbolo]] de la ''armeo'' — la armeo staranta, kiu ekkuros ĉe neniuj kondiĉoj, kiu falos ĝis la lasta [[homo]] sen cedi eĉ spanon de la [[tero]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasa]] [[simbolo]] de la [[germanoj]] estis la ''armeo''. Sed tio estis pli ol la armeo — tio estis ''marŝanta [[arbaro]]''. En neniu el la [[Nuntempo|nuntempaj]] [[lando]]j [[sento]] de la arbaro konserviĝis tiom vive kiel en [[Germanio]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Francio|francaj]] armeoj, konkerintaj [[Eŭropo]]n, eliris el la [[Franca revolucio|revolucio]]. Ili trovis por si [[Napoleono]]n kaj akiris la grandegan [[gloro]]n. La [[venko]]j estis la venkoj de la [[revolucio]] kaj de ĝiaj [[generalo]]j, al la [[imperiestro]] restis nur la fina [[malvenko]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La defendoplanoj de [[Svislando]] dum la du pasintaj [[milito]]j interese spegulis tiun ĉi sinidentigon de la [[nacio]] kun la [[Alpo]]-montaro. Ĉiujn fruktodonajn [[valo]]jn, [[urbo]]jn, [[produktejo]]jn kaze de [[Malamiko|malamika]] [[invado]] oni planis fordoni. La armeo devintus retreti profunden de la [[monto]]j kaj ti ekbatali. La [[popolo]] kaj la [[tero]] estis oferataj. Sed la armeo en la montoj plu reprezentus Svislandon: la amasa simbolo de la nacio transformiĝus je la lando mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Alpinisto]]j el plej malproksimaj [[lando]]j similas al la [[Kredo|kredantaj]] [[svisoj]]: iliaj armeoj dissemitaj tra la [[mondo]] post servi periode mallongan [[meso]]n al la [[monto]]j la tutan restan [[tempo]]n konservas [[sento]]n de [[fideleco]] al [[Svislando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasa]] [[simbolo]] de la unuiĝinta [[Germanio|germana]] [[nacio]], kia ĝi formiĝis post la [[Franco-Prusa milito|franca milito]] en 1870-1871 estis kaj restis la ''armeo''. La armeo estis [[objekto]] de la nacia [[fiero]] de la [[germanoj]]; malmultaj sukcesis eviti influon de tiu simbolo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed [[Hitlero]] neniam atingus tiun ĉi [[celo]]n, se la [[Versajla traktato]] ne likvidus la [[Germanio|germanan]] armeon. [[Malpermeso]] de la [[konskripcio]] forprenis de la [[germanoj]] ilian plej gravan fermitan [[amaso]]n. La manovroj, ekde nun malpermesitaj, la marŝado, ricevado kaj transdonado de la [[ordono]]j — ĉio ĉi transformiĝis je io, kion nun necesis kontraŭ iu ajn prezo revenigi. La malpermeso de la konskripcio estis la ''naskiĝo'' de [[nacional-socialismo]]. Ĉia fermita amaso, perforte likvidita, transiras je la malferma, al kiu ĝi donas ĉiujn siajn specifajn atributojn. Anstataŭ la armeo aperis la [[partio]] kaj por ĝi ene de la [[nacio]] ne ekzistis la [[limo]]j. Ĉiu germano — [[viro]] aŭ [[virino]], [[infano]] aŭ [[maljunulo]], [[soldato]] aŭ [[civilulo]] — povas iĝi nacional-socialisto; ne gravas, ĉu li estis soldato; se ne, tio estas pli bone por li: li ricevas aliron al aferoj, al kiuj antaŭe oni ne lasus lin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Germanio]] post la [[Versajla traktato]]] [[Malpermeso]] de la armeo estis kiel malpermeso de la [[religio]]. La [[kredo]] de la [[patro]]j estis [[Ofendo|ofendita]], restarigi ĝin estas sankta [[devo]] de ĉiu [[viro]]. Sur tiun ĉi [[vundo]]n falis la [[vorto]] “Versajlo” ĉiufoje kiam ĝi estis prononcata; danke al ĝi la vundo restis freŝa, sangofluis kaj ne resaniĝis. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la ''dupartia sistemo'' de la [[Nuntempo|nuntempa]] [[Parlamento|parlamentismo]] estas vaste uzata [[Psikologio|psikologia]] strukturo de la batalantaj armeoj […] La parlamenta [[voĉdonado]] konsistas en nenio alia kiel en eltrovado ĉi tie, surloke de la rilatumo de la fortoj de ambaŭ [[grupo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ordonis en la armeo, scias eviti la [[amaso]]n same ''en'' si kaj ''ekster'' si. Tio okazas ĉar li estas [[Eduko|edukita]] atentdante la [[ordono]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [pri la fino de la [[19-a jarcento]]] Tamen la [[usona senato]] plu konservadis kiel celon internajn prioritatojn kaj fiaskigis ĉiujn ekspansiismajn projektojn. Ĝi tenis etan armeon (25 mil homoj) kaj malfortan floton. Ĝis 1890 la usona armeo okupis la 14-an lokon en la mondo post [[Bulgario]] kaj la usona mararmeo estis malpli granda ol la itala, kvankam laŭ industria povo Usono estis 13-oble pli granda ol [[Italio]]. Usono ne partoprenis en la internaciaj konferencoj kaj oni traktis ĝin kiel duarangan potencon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Influo]] ĉiam estis difinata de ĉeesto de [[Konkurenco|konkurantaj]] armeoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Koloniismo|postkoloniismaj]] landoj] Ĉe tiaj cirkonstancoj la [[ŝtato]] ofte signifas armeo, kiu iĝas la sola “[[Nacio|nacia]]” institucio. Kiam okazas kolapso de tia ŝtato, ofte sekvas [[enlanda milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = La armeo estas senpensa kiel [[tranĉilo]]: kies [[mano]]jn ĝi trafos, tiu tranĉos per ĝi; la armeo havas unu konstantan [[karaktero]]n: ĝi ĉiam faras [[damaĝo]]n kaj neniam pensas. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Rusaj germanoj kaj germanaj rusoj [1859] |origina teksto = Войско бессмысленно, как нож: в чьи руки он попадет, тот им и режет; войско имеет один постоянный характер: оно всегда делает вред и никогда не рассуждает. }} {{Citaĵo |teksto = La sola akso de la [[Pakistano|pakistana]] unueco estas armeo. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Pakistano]] oni diras ke la lando ekzistas danke al tri “a”: [[Alaho]], [[Ameriko]] kaj armeo. Alaho estas malproksima, Ameriko ankaŭ fora kaj krome malklera. Sed la armeo estas surloke. Kaj pro tio monolita karaktero de la armeo restas por iu [[tempo]] centra faktoro de la pakistana [[politiko]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Armeo sentas kiun ĝi pafcelas. Kaj se [[sento]] sugestas al ĝi ke temas pri relative eta segmento de la [[socio]], ĝi ekpafas. |aŭtoro= [[David Iganius]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = […] la dua ŝtupo de [[Burokratio|burokratiĝo]] iĝas militiĝo de la [[socio]]. La tuta atento estas direktita al armeo. [[Povo]] estas unuavice garantianto de la [[sekureco]] (tiu sekureco, de kiu, mi memorigas, komenciĝas la [[Amaso|amasa]] [[konscio]]). Do la [[ŝtato]] estas unuavice armeo. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{citaĵo| [[Du]] kontraŭ [[unu]] prezentas armeon.|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} == Vidu ankaŭ == * [[Soldato]] * [[Milito]] [[Kategorio:Milito]] mia0udyr3iuzxx1uckpmsenb86cp8gq 0 4305 53026 33475 2026-04-14T12:32:03Z RG72 415 53026 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Defendo | koloro = | dosiero = The_Pentagon_US_Department_of_Defense_building.jpg | vikipedio = Defendo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = defendo | vikinovaĵoj = }} '''Defendo''' estas [[ago]] de defendanto, do kontraŭ materiala [[atako]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = La defendoplanoj de [[Svislando]] dum la du pasintaj [[milito]]j interese spegulis tiun ĉi sinidentigon de la [[nacio]] kun la [[Alpo]]-montaro. Ĉiujn fruktodonajn [[valo]]jn, [[urbo]]jn, [[produktejo]]jn kaze de [[Malamiko|malamika]] [[invado]] oni planis fordoni. La armeo devintus retreti profunden de la [[monto]]j kaj ti ekbatali. La [[popolo]] kaj la [[tero]] estis oferataj. Sed la armeo en la montoj plu reprezentus Svislandon: la amasa simbolo de la nacio transformiĝus je la lando mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj iamaniere al la [[homo]] simple pro tio ke li estas [[Vivo|viva]] ekŝajnas ke li estas pli [[Bono|bona]]. Li defendis sin, tial li vivas. Li sola [[Sukceso|sukcesis]] defendi sin, tial ĉiuj kiuj kuŝas estas [[Morto|mortaj]]. Kiu sukcesas [[Postvivado|postvivi]] ofte estas [[heroo]]. Li estas pli forta. En li estas pli da vivo. Al li bonvolas la superaj [[forto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiu estas sendefenda ekstere, eniĝas je sian internan [[kiraso]]n; tio estas interna blendo, protektanta kontraŭ la [[demando]]j — [[sekreto]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''[[Silento]]'' responde al [[demando]] estas kiel rebato de la [[bato]] per [[ŝildo]] aŭ [[kiraso]]. Tio estas ekstrema formo de defendo, ĉe tio [[avantaĝo]]j kaj mankoj ĉi tie egaliĝas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto=Kio do estas ol defendi pli [[justeco|justa]], kio pli bela ol helpi [[amiko]]jn?<ref>[[Ksenofono]]: ''Ciropedio'' 1:5:13</ref>|originala teksto=τί οὖν ἐστιν ἢ τοῦ ἀλέξασθαι δικαιότερον ἢ τοῦ τοῖς φίλοις ἀρήγειν κάλλιον|aŭtoro=[[Ciro la 2-a]]}} {{citaĵo|[[Faro|Senfara]] [[plendo]] ne estas defendo.|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} {{citaĵo|Al li ne [[Manko|mankas]] defendo kontraŭ [[ofendo]].|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} {{citaĵo|[[Foresto]] de ofendo estas plej [[Bono|bona]] defendo.|verko=[[Zamenhofa proverbaro]]}} {{Referencoj}} [[Kategorio:Milito]] fm018lxvf3zu7hg9by53cbtqwgw0xhq 0 5889 53028 48402 2026-04-14T12:32:50Z RG72 415 53028 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | dosiero = | vikipedio = Mao Zedong | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Mao Zedong|MÁO Zédōng]]''' (ĉine: 毛澤東 [maŭ cetung]) aŭ '''MAO Ce-tung''' (naskiĝis la 26-an de decembro 1893, mortis la 9-an de septembro 1976) estis ĉina komunista revoluciulo kaj la prezidento (proparolanto) de la Komunista Partio de Ĉinio de 1935 ĝis sia morto kaj tiele la fakta suprema reganto de Ĉinio. == Citaĵoj == {{Citaĵo|teksto = Ju pli granda estas la [[Ĥaoso|ĥaoso]], des pli proksima estas la [[solvo]]. |aŭtoro =Mao Zedong|verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto= Mi dirus ankoraŭ la samon: Se oni prenas [[Esperanto]]n kiel formon por porti la ideon vere [[internaciismo|internaciisman]] kaj la ideon vere [[revolucio|revolucian]], do Esperanto povas esti lernata kaj devas esti lernata<ref>Ĉina Radio Internacia: [http://esperanto.cri.cn/1/2004/01/06/1@2430.htm Mao Zedong kaj lia epigrafo pri Esperanto en Yan'an]</ref>.}} {{Citaĵo |teksto = [formulo de la [[Gerilo|gerila milito]]] Malamiko avancas — ni retretas; kiam la malamiko laciĝis — ni atakas, li retretas — ni avancas. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekstermado de la fortoj de la malamiko estas komprenata kiel ĝia malarmado kaj la tiel nomata “senigo de la malamiko de la rezistoforto”, ne ĝia kompleta ekstermado. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] se estante en malfavoraj kondiĉoj ne forlasi parton de teritorio kaj senracie engaĝiĝi je decida batalo sen havi certecon pri ĝia sukceso, do perdinte armeon ni neeviteble perdos ankaŭ la tutan teritorion. Kaj tiam jam ne parolindos pri revenigo de la perdita teritorio. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Tajvano]]] Ni povos vivi sen ĝi dum iu [[tempo]] kaj okupiĝos pri tio post 100 jaroj. |aŭtoro= al [[Richard Nixon]] dum renkontiĝo |verko= [[Zbigniew Brzeziński]]. [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} == Pri li == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] Por Mao Zedong, ĵus venkinta en la [[Ĉina enlanda milito]], deklaroj de [[Harry S. Truman|Truman]] neeviteble aspektis kiel spegulaĵo de la [[timo]] de [[Usono]] antaŭ [[Komunismo|komunista]] [[komploto]]: li traktis ilin kiel unuan paŝon en la usona provo reludi la Ĉinan enlandan militon, finiĝintan per la [[venko]] de komunistoj… Mao havis ĉiujn bazojn por konkludi, ke se li ne haltigos Usonon en [[Koreio]], do eble li devos [[Batalo|batali]] kontraŭ Usono en la ĉina [[teritorio]]; almenaŭ li ne havis [[kialo]]jn pensi alie. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de januaro 1951 frontlinio pasis proksimume 80 km sude de la 38-a paralelo kaj [[Seulo]] denove trafis la [[mano]]jn de [[komunistoj]]. En tiu momento [[ĉinoj]] ripetis eraron de [[Douglas MacArthur]] faritan antaŭ tri [[monato]]j. Se ili proponus solvon surbaze de la 38-a paralelo, [[Vaŝingtono]] sendube akceptus kaj [[Ĉinio]] estus glorinta pro tio ke ĝi [[Venko|venkis]] la usonan armeon nur unu jaron post deklaro pri la venko en la propra [[Ĉina enlanda milito|enlanda milito]]. Sed same kiel [[Harry S. Truman]] antaŭ duonjaro, Mao Zedong estis trafita de [[eŭforio]] pro neatenditaj [[sukceso]]j kaj li ekdeziris komplete forpeli la usonajn trupojn el la duoninsulo. Ankaŭ li spertis grandan [[fiasko]]n. Ĉinoj eksuferis gravajn perdojn, kiam ili atakis fortikigitajn usonajn poziciojn sude de Seulo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mao Zedong, [[Zhou Enlai]] kaj poste [[Deng Xiaoping]] – ili ĉiuj estis elstaraj [[persono]]j. Mao Zedong estis [[stratego]] kapabla vidi [[estonteco]]n, severa, senkompata, foje sangavida [[revoluciulo]], Zhou Enlai estis eleganta, ĉarma, brila administranto kaj Deng Xiaoping estis [[Reformo|reformisto]] de bazaj konvinkoj. Ĉiuj tri estis enkorpigo de la ĝeneralaj [[tradicio]]j de komplika [[analizo]] kaj transformado de [[sperto]] de la antikva lando surbaze de [[Instinkto|instinkta]] apartigo de io konstanta kaj taktike necesa. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mao Zedong, konvinkita [[komunisto]], ĉerpis la fortojn el [[konscio]] de tio ke li estas heredanto de [[tradicio]] de senĉesa memregado daŭrinta tri jarmilojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri reveno de Tajvano] En novembro 1973 Mao Zedong diris al mi, ke [[Ĉinio]] povos atendi 100 jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]] [2001] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Zhou Enlai]] * [[Deng Xiaoping]] {{Referencoj}} {{Socia kaj politika filozofio}} {{havenda artikolo}} {{DEFAŬLTORDIGO:Mao Zedong}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Ĉinoj]] [[Kategorio:Politikistoj]] [[Kategorio:Komunistoj]] [[Kategorio:20-a jarcento]] 27is9re7v8u1u6ssecsgirle7izb9o1 0 6287 53036 51504 2026-04-14T12:38:39Z RG72 415 53036 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Svislando | koloro = | dosiero = Flag_of_Switzerland.svg | vikipedio = Svislando | komunejo = Switzerland | komunejokat = Switzerland | vikivortaro = Svislando | vikinovaĵoj = Kategorio:Svislando }} '''Svislando''' estas lando en [[Centra Eŭropo]]. == Citaĵoj == === Elias Canetti === {{Citaĵo |teksto = La nacia [[unueco]] de ''Svislando'' estas nediskutebla. [[Patriotismo]] de la [[svisoj]] estas pli forta ol ĉe multaj [[popolo]]j, parolantaj en unu [[lingvo]] […] Cetere ili havas la komunan [[Amaso|amasan]] [[simbolo]]n, ĉiam starantan antaŭ la [[okulo]]j kaj neŝancileblan kiel neniu alia el la [[Nacio|naciaj]] simboloj: la ''[[monto]]j'' […] En siaj pintoj disigitaj unu de la alia, malsupre la montoj konsistigas unuecan grandegan [[korpo]]n. Ili estas unu korpo, kaj tiu ĉi korpo estas la [[lando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La defendoplanoj de Svislando dum la du pasintaj [[milito]]j interese spegulis tiun ĉi sinidentigon de la [[nacio]] kun la [[Alpo]]-montaro. Ĉiujn fruktodonajn [[valo]]jn, [[urbo]]jn, [[produktejo]]jn kaze de [[Malamiko|malamika]] [[invado]] oni planis fordoni. La armeo devintus retreti profunden de la [[monto]]j kaj ti ekbatali. La [[popolo]] kaj la [[tero]] estis oferataj. Sed la armeo en la montoj plu reprezentus Svislandon: la amasa simbolo de la nacio transformiĝus je la lando mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Alpinisto]]j el plej malproksimaj [[lando]]j similas al la [[Kredo|kredantaj]] [[svisoj]]: iliaj [[armeo]]j dissemitaj tra la [[mondo]] post servi periode mallongan [[meso]]n al la [[monto]]j la tutan restan [[tempo]]n konservas [[sento]]n de [[fideleco]] al Svislando. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Ni en Svislando havas sufiĉe elteneblan [[Socio|socian]] ordon, ĉar ni militas inter si. Nia ordo estus perfekta, se ĉiu turnus sian [[agresemo]]n internen de si, internen de sia propra [[psiko]]. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Lukto kontraŭ la ombro |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Foje venas al mi la [[penso]], ke ĉiuj landoj devus simili al Svislando kaj kadukiĝi simile al ĝi, trovante kontentiĝon en [[higieno]], trivialaĵoj, leĝobeemo kaj kulto de la [[homo]]. |aŭtoro= [[Emil Cioran]] |verko= Historio kaj utopio [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] antaŭdiluva [[ŝtato]], staranta meze de antaŭdiluvaj [[monto]]j, nomata Svislando. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= De sur alia bordo [la 21-an de decembro 1849] |origina teksto = [...] этот европейский Китай, называемый Англией, так, как это допотопное государство, стоящее между допотопных гор, называемое Швейцарией. }} {{citaĵo|En Svislando oni [[edukado|edukis]] laŭ la principo: [[laboro|labori]], labori, labori. Vi estas [[homo]] valora nur se vi laboras. Tio estas fundamente malvera. Duonvivi, duondanci. Tio estas la ĝusta [[miksaĵo]]! Mi mem dancis kaj ludis nesufiĉe.|aŭtoro=[[Elisabeth Kübler-Ross]]}} == Vidu ankaŭ == * [[Svisoj]] [[Kategorio:Svislando| ]] q0h5fgz1p4lv5cnmp6xg80fg3ar9upt 0 6310 53062 50245 2026-04-14T12:50:29Z RG72 415 53062 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Bolŝevismo | koloro = | dosiero = Kustodiev_The_Bolshevik.jpg | vikipedio = Bolŝevismo | komunejo = | komunejokat = Bolsheviks | vikivortaro = bolŝevismo | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Bolŝevismo|Bolŝevismo]]''' estas politika tendenco, naskiĝinta en la rusia socialdemokrata partio sub la influo de [[Lenino]] kaj konkerinta la ŝtatan potencon en [[Rusio]] dum la jaro 1917. == Citaĵoj == === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = [[Petro la Granda]] ne cedis al plejparto de la plej sukcesaj [[Revolucio|revoluciaj]] kaj naciaj gvidantoj je celkonscio, je potenco kaj senkompato. Sed en sia ĉefa celo — transformi [[Rusio]]n je la [[Okcidento|okcidenta]] ŝtato — li [[Fiasko|fiaskis]]. Kaŭzo de lia fiasko estis en tio, ke li ne fajrigis [[animo]]jn de la [[Rusoj|rusaj]] [[amasoj]] per aktiva [[entuziasmo]]. Li ne konsideris tion necesa aŭ ne sciis, kiel fari sian celon la “sankta afero”. Ne mirindas ke la revoluciuloj-bolŝevistoj, likvidinte la lastan [[caro]]n [[Romanovoj|Romanovon]], tuj eksentis iun parencecon al Petro, kvankam li estis la caro. Lia celo iĝis ilia celo, kaj ili esperas sukcesi tie, kie li fiaskis. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por ĵeti sin komplete en entreprenon, ligitan al grandaj [[ŝanĝo]]j, [[homo]]j devas esti ekstreme [[Malkontento|malkontentaj]], ne tre [[Malriĉeco|malriĉaj]] kaj havi tian [[sento]]n, ke, posedante [[Povo|povegan]] [[doktrino]]n, [[Peko|senpekan]] [[gvidanto]]n aŭ novajn metodojn, ili ricevas aliron al la fonto de la ĉiovenka [[forto]]. Samtempe ili devas havi troigitan [[imago]]n pri eblecoj kaj perspektivoj de [[estonteco]]. Kaj fine ili devas esti tute [[Scio|nesciaj]] pri malfacilaĵoj, ligitaj al ilia entrepreno. [[Sperto]] tiukaze estas obstaklo. Homoj, komenciĝintaj la [[Franca revolucio|Francan revolucion]], havis nenian [[Politiko|politikan]] sperton. Same kiel la bolŝevistoj, kaj la [[nazioj]], kaj la [[revoluciulo]]j de [[Azio]]. Sperta homo aperas poste, li aniĝas al la [[movado]] kiam ĝi jam moviĝas. [[Anglio|Angla]] politika sperto verŝajne gardas la [[Angloj|anglon]] de la [[Amaso|amasaj]] movadoj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[revolucio]]j de la bolŝevistoj kaj de la [[nazioj]] estas ankaŭ la sufiĉe maturaj [[Nacio|naciaj]] [[movado]]j; cetere la nazia [[revolucio]] estis tia movado ekde komenco, kaj la [[naciismo]] de la bolŝevistoj montriĝis ne tuj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La bolŝevisma [[movado]] avancis ĉiujn aliajn [[Marksismo|marksismajn]] movadojn en konkuro al la [[potenco]] danke al sia unuiĝinta unueca [[organizo]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post la “homo de la vorto” ricevis [[agnosko]]n flanke de la [[potenculo]]j, li kutime trovas bombastajn [[argumento]]jn por stariĝi ĉe la flanko de la fortuloj kontraŭ la malfortuloj. [[Lutero]], unue defiinta la regantan [[eklezio]]n kaj kunsente parolinta pri la “[[Malriĉeco|malriĉa]], sentitola popolo”, poste, kiam li unuiĝis kun [[Germanio|germanaj]] princetoj, deklaris: “[[Dio]] preferus ekzistadon de la [[registaro]], eĉ de la plej aĉa, ol permesi al la [[amaso]] diboĉi, kiel ajn ĝi estu prava pri tio”. [[Richard Bourke|Bourke]], kiun aŭspiciis [[lordo]]j kaj [[aristokrato]]j, parolis pri la “porka [[plebaro]]” kaj rekomendis al la malriĉuloj “[[pacienco]]n, [[laboro]]n, [[ŝparemo]]n kaj [[religio]]n”. La dorlotitaj per [[gloro]] kaj [[flato]] “homoj de la vorto” en la bolŝevisma [[Rusio]], kiel antaŭe en la [[Nazia Germanio]], ne sentas bezonon stariĝi ĉe la flanko de la persekutatoj kaj teroratoj kontraŭ senkompataj [[gvidanto]]j kaj ilia sekreta [[polico]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj ĉe la bolŝevisma, kaj ĉe la [[Naziismo|nazia]] reĝimoj haveblas fajna [[kompreno]] de graveco de la rilatoj inter la “homoj de la vorto” kaj la [[ŝtato]]. En la bolŝevisma [[Rusio]] [[verkisto]]j, [[pentristo]]j, [[sciencisto]]j ĝuas [[privilegio]]jn de la reganta tavolo. Ili ĉiuj estas superaj [[ŝtatoficisto]]j. Cetere ili devas sekvi la [[Partio|partian]] linion, sed tio estas nura [[disciplino]], al kiu subiĝas la tuta [[elito]]. Kio koncernas [[Hitlero]]n, do li havis diable realisman planon: ĉiujn sferojn de la [[scio]] fari [[monopolo]] de la elito, kiuj devos regi lian mondan [[imperio]]n; la restajn sennomajn [[amaso]]jn Hitlero planis teni duonedukitaj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[okulo]]j de la [[homo]] [[Kredo|kredanta]], homoj ekster la “sankta afero” ne havas firman [[karaktero]]n kaj pro tio povas esti facila [[predo]] de la kredantoj. Aliflanke, la kredantoj de ĉiuj tipoj, kvankam morte [[Malamo|malamas]] unu la alian kaj pretas alkroĉiĝi je la gorĝo unu al alia, agnoskas forton unu de alia kaj sentas reciprokan sinceran [[estimo]]n. [[Hitlero]] konsideris la bolŝevistojn egalaj al si kaj ordinis la eksajn [[komunisto]]jn tuj anigi al la [[Naziismo|nazia]] [[partio]]. [[Stalin]] siavice konsideris la naziojn kaj [[japanoj]]n la solaj estiminduloj. Eĉ la [[Religio|religiaj]] [[fanatikulo]]j kaj la batalemaj [[ateisto]]j traktas unu la alian kun estimo. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[tempo]] de la [[Franca revolucio]] sur horizonto de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]] aperis nenio eĉ proksimume simila al [[Sovetunio]]. Unuafoje dum pli ol 100 jaroj unu el landoj oficiale dediĉis sin al faligo de la ekzistanta [[ordo]]. Francaj [[revoluciulo]]j strebis ŝanĝi [[karaktero]]n de la [[Ŝtato|ŝtata]] sistemo; bolŝevistoj, farinte plian paŝon, proponis neniigi la ŝtaton mem. Tuj post kiam la ŝtato malaperos, laŭ vortoj de [[Lenin]], ne plu necesos diplomatio, nek [[ekstera politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la [[Rejna regiono]], lordo [[Edward Frederick Lindley Wood]], estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retreto de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de [[Hitlero]] sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ bolŝevismo” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === José Ortega y Gasset === {{Citaĵo |teksto = …kaj bolŝevismo kaj [[faŝismo]], du [[Politiko|politikaj]] “novaĵoj”, aperintaj en [[Eŭropo]] kaj najbare al ĝi, klare prezentas moviĝon en rea direkto. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[socialismo]] de [[Karl Marx|Markso]] kaj bolŝevismo estas du [[Historio|historiaj]] fenomenoj, kiuj apenaŭ havas komunajn tuŝpunktojn. |aŭtoro = [[José Ortega y Gasset]] |verko = La ribelo de la amasoj (1930) |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Bolŝevistoj ankaŭ esperas ke ili [[sukceso]]s ekstermi la homan [[agresemo]]n per kontentigo de la materialaj [[bezono]]j kaj starigo de [[egaleco]] inter la membroj de la [[socio]]. Mi konsideras tion [[iluzio]]. Dume ili mem aktive armas sin kaj, kio estas ne malpli grava, ili unuigas siajn subtenantojn per [[malamego]] al la ekstera [[mondo]]. |aŭtoro= [[Sigmund Freud]] |verko= [[Kial milito?]] [septembro 1932] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ la bolŝevismo, kies [[radikalismo]] estis ekstrema, balzamis [[Lenino]]n kaj el [[Karolo Markso]] faris la Savinton. La [[idealo]] de [[individuo]] estas la neelradikigebla bezono de la homa [[animo]], kiu protektas ĝin kun [[fanatikeco]] kies grandeco kreskas kun ĝia malgracio. |aŭtoro = [[Carl Gustav Jung]] |verko = Evoluo de la individuo |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Menŝevismo]] * [[Komunismo]] * [[Oktobra revolucio]] [[Kategorio:Historio]] [[Kategorio:Rusio]] [[Kategorio:Sovetunio]] [[Kategorio:Politiko]] [[Kategorio:20-a jarcento]] [[Kategorio:Komunismo]] 9e0jbvturvtem683d6r9qce92gkp5ps 0 6527 53023 51979 2026-04-14T12:31:04Z RG72 415 53023 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Zbigniew Brzeziński | dosiero = | vikipedio = Zbigniew Brzeziński | komunejo = | komunejokat = Zbigniew Brzeziński | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Zbigniew Brzeziński|Zbigniew Brzeziński]]''' (1928-2017) estis fama [[Usono|usona]] politikologo, geopolitikisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Enkonduko al [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] === {{Citaĵo |teksto = La proponita de [[Samuel P. Huntington|Huntington]] analizo de tektonaj ŝoviĝoj en tiaj bazaj sferoj kiel [[kredo]], [[kulturo]] kaj [[politiko]], unue ŝokas, sed kun ĉiu paĝo iĝas pli konvinka. Mankas iuj ajn [[dubo]]j, ke tiu ĉi [[libro]] okupos sian lokon inter malmultaj vere profundaj kaj seriozaj verkoj, necesaj por klara [[kompreno]] de la moderna stato de la [[mondo]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Enkonduko al [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] mi kaj [[Samuel P. Huntington|Sam]] estis proksimaj [[amiko]]j dum plejparto de nia plenkreskula [[vivo]]. Ni kune studis en [[Harvardo]] kaj poste instruadis. Amikiĝis ankaŭ niaj [[edzino]]j [...] kiam mi jam laboris en la [[Blanka Domo]] li denove aliĝis al mi kaj okupiĝis pri ĉiuflanka strategia ekspertizo de la tutmonda konkurado inter [[Usono]] kaj [[Sovetunio]]. En administracio de [[Jimmy Carter|Carter]] kaj [[Ronald Reagan|Reagan]] oni tre serioze atentis lian [[opinio]]n. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Enkonduko al [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} === [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] === {{Citaĵo |teksto = [...] strikte dirite, la [[Unua mondmilito]] estis unuavice la [[milito]] [[Eŭropo|eŭropa]], ne [[Mondo|tutmonda]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Eŭropo|eŭropa]] epoko en la monda [[politiko]] definitive finiĝis dum la [[Dua mondmilito]], la unua vere tutmonda [[milito]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua mondmilito]]] [...] malvenko de [[Germanio]] estis difinita precipe de du [[Eŭropo|ekstereŭropaj]] venkintoj — [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Malvarma milito]]] [[Usono]] estis vaste konsiderata kiel reprezentanto de [[estonteco]], kiel la [[socio]], kiu meritas fascinon kaj dignas je imitado. Kaj inverse, [[Rusio]] rilate [[kulturo]]n estigis malestimon flanke de plejparto de siaj vasaloj en [[Centra Eŭropo]] kaj eĉ pli grandan malestimon flanke de sia ĉefa kaj ĉiam pli necedema aliancano — [[Ĉinio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1914 nuraj kelkmil [[Brita imperio|britaj]] militistoj kaj civilaj oficistoj kontrolis ĉirkaŭ 11 milionojn da kvadrataj mejloj kaj preskaŭ 400 milionojn da ne-britoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[NATO]] ligas la plej evoluintajn kaj influajn ŝtatojn de [[Eŭropo]] al [[Usono]], transformante Usonon je la ĉefa aganto eĉ en la internaj eŭropaj aferoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Japanio]] restas (almenaŭ nuntempe) fakte [[Usono|usona]] protektorato. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Krome necesas konsideri kiel parton de la [[Usono|usona]] sistemo la tutmondan sistemon de specialiĝintaj organizaĵoj, speciale la “internaciajn” financajn instituciojn. La [[Internacia Mona Fonduso]] kaj la [[Monda Banko]], oni povas diri, reprezentas tutmondajn interesojn kaj ilia kliento povas esti nomata la tuta mondo. Tamen efektive en ili dominas la usonanoj [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame al la antaŭaj [[imperio]]j, tiu ĉi vasta kaj komplika tutmonda sistemo ne estas hierarkia piramido. Inverse, [[Usono]] staras centre de la interligita Universo, en kiu la povo estas realigata pere de konstanta manovrado, [[dialogo]], difuzio kaj strebo al formala interkonsento, kvankam tiu ĉi povo devenas de unueca fonto, nome: [[Vaŝingtono]], distrikto Kolumbio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eble la plej granda komplimento, kiun la [[mondo]] donas al la centra situo de la [[Demokratio|demokratia]] procezo en la [[Usono|usona]] tutmonda hegemonio, estas granda skalo de engaĝiĝo de aliaj landoj en la internaj usonaj politikaj aferoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Usono]]] [...] la [[Judoj|juda]], [[Grekoj|greka]] kaj [[Armenoj|armena]] lobioj estas la plej efike organizitaj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kune la [[Eŭrazio|eŭrazia]] povo grave superas la [[Usono|usonan]]. Feliĉe por Usono, Eŭrazio estas tro granda por esti unueca politike. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed se la meza parto [de [[Eŭrazio]], do [[Rusio]]] rezistos al la [[Okcidento]], iĝos aktiva unueca ento kaj ekregos la [[Sudo]]n aŭ formos aliancon kun partopreno de granda orienta ŝtato, do la [[Usono|usona]] dominado en Eŭrazio draste malkreskos. Same okazos, se du grandaj orientaj ludantoj iamaniere unuiĝos. Fine, se la okcidentaj partneroj forpelos Usonon de ĝia sidstango en la okcidenta periferio, tio aŭtomate signifos finon de la partopreno de Usono en la ludo sur la eŭrazia ŝaktabulo, eĉ se tio verŝajne signifos ankaŭ finfine subiĝon de la okcidenta finaĵo al la reviviĝinta ludanto, okupanta la mezan parton [Rusio]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] plejparto de la [[Usono|usonanoj]] ĝenerale ricevas neniun specialan kontentiĝon pro nova statuso de sia lando kiel la sola tutmonda regpovo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kontraŭdira konduto rilate demandon pri la unuiĝo de [[Eŭropo]] kaj fideleco al estingiĝantaj specialaj rilatoj kun [[Usono]], transformis [[Britio]]n je la ŝtato al neniu interesa rilate seriozajn planojn pri elekto de estonteco de Eŭropo. Londono grandparte ekskludis sin mem el la eŭropa ludo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Britio]]] Ĝian amikecon necesos nutradi, sed ĝia politika direkto ne postulas ĉiaman atenton. Ĝi estas emeritiĝinta politika figuro, ripozanta sur luksaj laŭroj, grandparte fortiriĝinta el grandaj aventuroj de [[Eŭropo]], en kiuj [[Francio]] kaj [[Germanio]] estas la ĉefaj agantoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Pollando]] estas tro malforta por esti geostrategia aganto kaj ĝi havas nur unu vojon: integriĝi kun la [[Okcidento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rusio]], kion apenaŭ necesas memorigi, restas granda geostrategia aganto, malgraŭ malfortiĝinta ŝtata sistemo kaj eble longdaŭra malsaniĝo [...] Ĝi elkovas ambiciajn geopolitikajn celojn, kiujn ĉiam pli malferme deklaras. Tuj post kiam ĝi restarigos sian povon, ĝi komencos grave influi siajn okcidentajn kaj orientajn najbarojn. Krome Rusio devos fari sian bazan geostrategian elekton pri rilatoj al [[Usono]]: ĉu ĝi estas [[amiko]] aŭ [[malamiko]]? |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Japanio]] evidente havas potencialon de la politika ŝtatego de la unua klaso. Tamen ĝi ne uzas ĝin, skrupule evitante iujn ajn strebojn al regiona dominado kaj preferante anstataŭe agadi sub protekto de [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ukrainio]], la nova kaj grava areo en la [[Eŭrazio|eŭrazia]] ŝaktabulo, estas geopolitika centro, ĉar ĝia ekzistado mem, kiel sendependa ŝtato, helpas transformi Rusion. Sen Ukrainio [[Rusio]] ĉesas esti eŭrazia imperio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Azerbajĝano]] kun siaj grandegaj energiaj resursoj ankaŭ koncerne geopolitikon havas ŝlosilan signifon. Tio estas ŝtopilo en ujo, enhavanta riĉaĵojn de la baseno de la [[Kaspia maro]] kaj [[Meza Azio]]. Sendependecon de la ŝtatoj de Meza Azio oni povas konsideri praktike senutila afero, se Azerbajĝano estos tute subigita al la [[Moskvo|Moskva]] kontrolo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sud-Koreio]] estas la geopolitika centro de [[Fora Oriento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] ĉiam deklaris ia fideleco al la afero de kreado de la unueca [[Eŭropo]] [...] Tamen en praktiko Usono estas ne tiom certa kaj insista. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kontraŭdiroj inter [[Usono]] kaj la [[Eŭropo|eŭropaj]] landoj pri [[Irano]] kaj [[Irako]] estas traktataj de Usono ne kiel diskuto inter egalrajtaj partneroj, sed kiel malobeemo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Vaŝingtono]] klare preferas la [[Germanio|germanan]] estradon en [[Eŭropo]] al tiu [[Francio|franca]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eble la [[Demokratio|demokratia]] [[Rusio]] kun pli granda aprobo traktus la valorojn, kiujn kundividas [[Usono]] kaj [[Eŭropo]] kaj sekve, tre verŝajne, ĝi iĝos malpli alta partnero en kreado de pli stabila kaj bazita sur kunlaboro [[Eŭrazio]]. Tamen ambicioj de Rusio povas iri pli for ol nur atingo de agnosko kaj estimo de ĝi kiel demokratia ŝtato. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] sen politika unueco kaj sen unueca, vere pova [[Islamo|islama]] ŝtato mankos geopolitika kerno al defio flanke de la islama fundamentalismo, do ĝi esprimos sin plej verŝajnte per perforto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Potenciale la plej danĝera scenaro de evoluo de la eventoj povus esti kreado de “kontraŭhegemonia” koalicio kun partopreno de [[Ĉinio]], [[Rusio]] kaj eble [[Irano]], kiujn unuigos ne [[ideologio]], sed interligantaj ilin ofendiĝoj. Tia evoluo de la eventoj povos memorigi per sia skalo kaj grandeco problemon, kiun foje kreis jam la ĉino-sovetia bloko, kvankam ĉi-foje Ĉinio, plej verŝajne, estos gvidanto kaj Rusio gvidato. Por preventi kreadon de tiu ĉi bloko, kiom ajn malverŝajne tio estu, [[Usono]] devos montri geopolitikan lertecon samtempe en la okcidenta, orienta kaj suda limoj de [[Eŭrazio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Geografie pli limigitan, sed potenciale eĉ pli gravan problemon povus reprezenti la [[Ĉinio|ĉino]]-[[Japanio|japana]] “akso”, kiu povus aperi sekvante ruiniĝon de la [[Usono|usonaj]] pozicioj en [[Fora Oriento]] kaj revoluciajn ŝanĝojn en vidpunkto de Japanio pri la tutmondaj problemoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekzistas tia ebleco — kvankam malgranda, sed ne komplete ignorebla — de serioza aligrupiĝo de la fortoj en [[Eŭropo]] forme de sekreta [[Germanio|germano]]-[[Rusio|rusia]] komploto aŭ de [[Francio|franco]]-rusia unio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] iu ajn vastigo de la limoj de [[Eŭropo]] aŭtomate iĝas ankaŭ vastigo de la limoj de rekta [[Usono|usona]] influo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Problemo tamen estas en tio, ke la vere eŭropa “[[Eŭropo]]” ne ekzistas. Tio estas imago, koncepto kaj celo, sed ankoraŭ ne realo. [[Okcidenta Eŭropo]] jam estas komuna merkato, sed ĝi ankoraŭ estas for de politika ento. La politika Eŭropo ankoraŭ ne aperis. Krizo en [[Bosnio]] iĝis malafabla pruvo — se pruvoj ankoraŭ necesas — de daŭra neekzistado de Eŭropo kiel unueca organismo. Amara fakto estas ke Okcidenta Eŭropo kaj ĉiam pli ankaŭ [[Centra Eŭropo]], restas grandparte [[Usono|usonaj]] protektoratoj, ĉe tio la aliancaj ŝtatoj similas al antikvaj vasaloj kaj subuloj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ la resta [[Eŭropo|eŭropa]] [[kontraŭusonismo]], nun tre malforta, estas mirinde cinika: la eŭropanoj plendas pri la usona “hegemonio”, sed samtempe sentas sin tre komforte sub ĝia protekto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Afero de unuiĝo de [[Eŭropo]] ĉiam pli estas subtenata de burokratia energio, estigata de granda organiza aparato, kreita de la Eŭropa komunumo kaj de ĝia sukcedinto — la [[Eŭropa Unio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Eŭropo|eŭropa]] unuiĝo estas procezo, ne celo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] strebas denove esti enkorpigo de [[Eŭropo]]; [[Germanio]] esperas pri elaĉeto de siaj pekoj helpe de Eŭropo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Francio]], [[Eŭropo]] estas la maniero regajni la iaman grandecon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] sekvas formulon: elaĉeto de la pekoj + [[sekureco]] = [[Eŭropo]] + [[Usono]]”. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Haveblas elemento de obseda eraro en tio, ke la [[Francio|franca]] politika elito plu konsideras Francion la monda ŝtatego. [...] en realo post disfalo de la kolonia [[imperio]] ĝi fakte estas la meznivela [[Eŭropo|eŭropa]] ŝtato. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] sindetenis kaj efektive estas la aldonaĵo de [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] estas oble pli malforta ol [[Germanio]] rilate ekonomion, dum ĝia militmaŝino (kiel montris la [[milito en Persa golfo]] en 1991) estas ne tre kompetenta. Ĝi sufiĉas por subpremado de internaj ŝtatrenversoj en [[Afriko|afrikaj]] ŝtatoj-satelitoj, sed ne kapablas protekti [[Eŭropo]]n, nek disvastigi sian influon malproksimen ekster de Eŭropo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] daŭre insistas, ke la centran rolon en la [[Eŭropo|eŭropa]] [[sekureco]] devas ludi [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la unuiĝo de [[Germanio]] ankaŭ draste ŝanĝis karakteron de la [[Eŭropo|eŭropa]] politiko. Ĝi iĝis geopolitika malvenko samtempe de [[Rusio]] kaj [[Francio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] ne sufiĉe fortas por malhelpi al [[Usono]] rilate geostrategiajn principojn de ĝia [[Eŭropo|eŭropa]] politiko kaj por memstare iĝi gvidanto de Eŭropo. Do oni povas toleri ĝiajn strangaĵojn kaj eĉ atakojn de incitemo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]], konstruita kaj gvidata de [[Berlino]] estas tute neplenumebla ideo. Jen pro kio [[Germanio]] bezonas [[Francio]]n, Eŭropo bezonas la franco-germanan interligon, kaj [[Usono]] ne povas elekti inter Germanio kaj Francio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la eksa [[Sovetunio]]] Areo, dum jarcentoj aparteninta al la [[Rusia imperio|cara imperio]] kaj dum tri jarcentkvaronoj al Sovetunio subestre de la [[rusoj]], nun estas plenigita je dekduo da ŝtatoj, plejparto de kiuj (krom [[Rusio]]) apenaŭ pretas al la vera suvereneco [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post la [[disfalo de Sovetunio]] la komenca pozicio de [la rusia prezidanto [[Boris Jelcin]] spegulis ĉiam kovitan, sed neniam plene realigitan koncepton, kreitan de la “okcidentuloj”: “[[Rusio]] — la ŝtato de la okcidenta mondo — devas esti parto de la [[Okcidento]] kaj devas laŭeble pli imiti la Okcidenton en sia evoluo”. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] neniam planis kundividi povon sur la terglobo kun [[Rusio]], kaj ne povus tion fari, eĉ se ĝi dezirus. La nova Rusio estis simple tro malforta, tro disrabita dum 75 jaroj da regado de la [[komunistoj]], kaj tro postrestinta sociale por iĝi reala partnero de Usono en la [[mondo]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne eblas malagnoski, ke ne al ĉiuj timoj de [[Rusio]] rilate disvastiĝon de [[NATO]] mankas rezonaj fundamentoj aŭ ke ili estas kaŭzitaj de malbonaj intencoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] koalicio de [[Rusio]] samtempe kun [[Ĉinio]] kaj [[Irano]] povas aperi nur en tiu kazo, se Usono estos tiom mallongvida, ke kaŭzos antagonismon kun Ĉinio kaj Irano samtempe. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] estos la pli aĝa partnero en iu ajn serioza provo de [[Rusio]] establi tian “kontraŭhegemonian” koalicion. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Usono]], [[Rusio]] estas tro malforta por esti ĝia partnero, sed same kiel antaŭe, tro forta por esti ĝia nura paciento. Pli verŝajna estas situacio, ĉe kiu Rusio iĝos problemo, se Usono ne ellaboros pozicion helpe de kiu ĝi sukcesos konvinki la [[rusoj]]n ke la plej bona elekto por ilia lando estas fortigo de organikaj rilatoj kun la transatlantika [[Eŭropo]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la ŝtatoj aperintaj post [[disfalo de Sovetunio]]] Inter tiuj ŝtatoj tri landoj havas speciale gravan signifon: [[Azerbajĝano]], [[Uzbekio]] kaj [[Ukrainio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Azerbajĝano]] povas esti nomata vive grava “ŝtopilo”, kontrolanta aliron al “botelo” kun riĉaĵoj de la [[Kaspia maro|Kaspia]] baseno kaj [[Meza Azio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En nord-okcidento de [[Irano]] loĝas duoble pli da [[azeroj]] (laŭ iuj pritaksoj ĉirkaŭ 20 milionoj) ol en la teritorio de [[Azerbajĝano]] mem. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El kvin novaj sendependaj ŝtatoj de [[Meza Azio]], [[Kazaĥio]] kaj [[Uzbekio]] ludas la plej gravan rolon. Kazaĥio estas en la regiono ŝildo kaj Uzbekio — animo de diferencaj vekiĝantaj naciaj sentoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Turkio]]n — la [[Imperio|postimperian]] ŝtaton, kiu ankoraŭ troviĝas en la procezo de difinado de sia elekto — oni tiras ĝin en tri direktoj: la modernistoj dezirus vidi en ĝi [[Eŭropo|eŭropan]] ŝtaton kaj sekve rigardas al la [[Okcidento]]; la [[islamistoj]] inklinas al [[Proksima Oriento]] kaj la [[Islamo|islama]] komunumo kaj tiele rigardas al la [[Sudo]]; la direktiĝintaj al historio naciistoj vidas novan destinon de la [[Tjurkoj|tjurkaj popoloj]] de la baseno de la [[Kaspia maro]] kaj Meza Azio en la regiono, kie dominas Turkio kaj do tiele rigardas al la [[Oriento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Meza Azio]] kaj [[Proksima Oriento]]] [[Usono]] situas tro for por domini en tiu ĉi parto de [[Eŭrazio]], sed estas tro forta por ne esti engaĝita en la eventoj en tiu ĉi teatro. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Meza Azio]] kaj [[Proksima Oriento]]] Tamen ekskludo de [[Rusio]] el la regiono egalrajte estas nedezirinda kaj nerealigebla, same kiel stimulado de kontraŭdiroj inter la novaj ŝtatoj de la regiono kaj Rusio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Meza Azio]] kaj [[Proksima Oriento]]] Kreskanta ekonomia ĉeesto de [[Ĉinio]] en la regiono kaj ĝia politika subteno de la regiona sendependeco ankaŭ koincidas kun la interesoj de [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed se [[Eŭropo|eŭropigado]] de [[Turkio]] fiaskos pro eksteraj aŭ internaj kialoj, tiukaze [[Kartvelio]] kaj [[Armenio]] ne havos elekteblon krom adaptiĝi al la interesoj de [[Rusio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Orienta Azio]]] Tamen en pli malproksima estonteco, laŭ ĉinaj strategiaj kalkuloj, la usona hegemonio ne povos daŭri [...] Tio donos al [[Ĉinio]] eblecon kunpuŝigi [[Usono]]n kaj [[Japanio]]n unu kontraŭ la alia, kiel ĝi jam faris antaŭe, kunpuŝiginte Usonon kaj [[Sovetunio]]n. Laŭ opinio de [[Pekino]], venos tempo kiam Usono komprenos ke por konservi sian influon en [[Azio-Pacifika regiono]] ĝi ne havos alian elekteblon krom sin turni al sia natura partnero en la kontinenta [[Azio]] [do al Ĉinio]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La nuna [[Usono|usona]] timo antaŭ dominado de [[Ĉinio]] memorigas la relative antaŭnelongan usonan paranojon rilate [[Japanio]]n. La [[japanofobio]] transformiĝis nun je [[ĉinofobio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Japanio]] ankaŭ ne havas en [[Azio]] tian partneron kiel [[Francio]] forme de [[Germanio]], do veran kaj pli-malpli egalan en la regiono [...] Al Japanio mankas la ekvivalento de la germana [[Pollando]], tio estas de pli malforta, sed geopolitike grava najbaro, interpaciĝo kaj eĉ kunlaboro kun kiu iĝas realo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Disvastiĝinta ideo, ke [[Ĉinio]] estas la sekva mondpotenco, naskas paranojon rilate Ĉinion kaj stimulas en Ĉinio gigantomanion. Timoj antaŭ la agresema kaj antagonisma Ĉinio, kiu baldaŭ iĝos plia mondpotenco, estas en plej bona kazo antaŭtempaj kaj en plej malbona kazo povos iĝi sinrealiganta aŭguro. Do, organizado de koalicio kun celo kontraŭstari leviĝon de Ĉinio ĝis nivelo de mondpotenco kaŭzus malajn rezultojn. Tio garantius nur ke la regione influa Ĉinio iĝus malamika. Samtempe ĉia tia klopodo estigus streĉiĝon de la [[Usono|usono]]-[[Japanio|japanaj]] rilatoj, ĉar plejparto de la [[japanoj]] certe estus kontraŭ tia koalicio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed nome pro tio ke [[Ĉinio]] efektive apenaŭ baldaŭ leviĝos ĝis nivelo de mondpotenco — kaj pro tiu ĉi kialo estus malracie realigi politikon de regiona bridado — dezirindas trakti Ĉinion kiel tutmonde gravan figuron. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La Granda [[Ĉinio]], speciale post digestado de [[Honkongo]], preskaŭ tutcerte pli energie postulos reunuiĝon de [[Tajvano]] kun la kontinento. Necesas ĝuste pritaksi la fakton, ke Ĉinio neniam aprobis porĉiaman apartiĝon de Tajvano. Do en iu momento tiu demando povus kaŭzi rektan konfrontiĝon de la [[Usono|usonanoj]] kontraŭ la [[ĉinoj]]. Sekvoj de tio estus por ĉiuj engaĝitaj flankoj la plej malbonaj: la ekonomiaj perspektivoj de Ĉinio estos prokrastitaj, rilatoj de Usono kun [[Japanio]] povus iĝi tre streĉaj, kaj klopodoj de la usonanoj pri kreado de stabila ekvilibro de la fortoj en Orienta [[Eŭrazio]] povus esti fuŝitaj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] fakte ne havas specialan intereson pri la apartiĝinta [[Tajvano]]. Efektive ĝia reala pozicio estis kaj devas resti la penso, ke ekzistas nur unu [[Ĉinio]]. Sed tio kiel Ĉinio postulas la reunuiĝon povas damaĝi vive gravajn interesojn de Usono kaj la [[ĉinoj]] devas klare kompreni tion. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe [[Usono]] devas — plenumante promeson, donitan al [[Ĉinio]] — sin deteni de rekta aŭ nerekta subtenado de iu ajn internacia altigo de la statuso de [[Tajvano]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Sud-Koreio]]] Iu ajn unuflanka foriro de la [[Usono|usonanoj]] supozeble ne nur rapidigus novan militon, sed plej verŝajne signalus pri fino de la usona milita ĉeesto en [[Japanio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rusio]], aranĝita surbaze de principo de libera konfederacio, en kiu enirus [[Eŭropo|Eŭropa]] parto de Rusio, [[Siberio|Siberia]] respubliko kaj [[Fora Oriento|Fororienta]] respubliko, povus pli facile evoluigi pli proksimajn ekonomiajn rilatojn kun [[Eŭropo]], kun la novaj ŝtatoj de [[Meza Azio]] kaj kun la [[Oriento]], kio rapidigus evoluon de Rusio mem. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] devas uzi sian influon en [[Eŭropo]] por helpi al siatempa aniĝo de [[Turkio]] en [[Eŭropa Unio]], kaj turni specialan atenton al traktado de Turkio kiel eŭropa lando, kondiĉe ke en la interna politiko de Turkio ne okazos drasta kliniĝo al la [[Islamo|islama]] direkto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do oni devas nek bridi, nek pacigi [[Ĉinio]]n. Ĝin necesas trakti kun estimo kiel la plej grandan [[Subevoluintaj landoj|evoluontan ŝtaton]] en la mondo kaj — almenaŭ ĝis nun — kiel sufiĉe sukcesan [...] Do estus racie akcepti Ĉinion kiel anon de la “granda sepopo” [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Iel ajn pro historiaj kaj geopolitkaj kialoj [[Ĉinio]] devas konsideri [[Usono]]n sia natura aliancano. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome tra proksimaj politikaj rilatoj kun [[Japanio]], [[Usono]] povos memfide ekiri renkonte al streboj de [[Ĉinio]] en la regiono, kontraŭante ĉe tio elmontrojn de ĝia arbitrado. Nur sur tiu ĉi bazo povas esti atingita komplika triflanka kompromiso, inkluzivanta povon de Usono je la monda nivelo, dominantan pozicion de Ĉinio en la regiono kaj gvidan pozicion de Japanio je la internacia nivelo. Tamen tiu ĝenerala geostrategia kompromiso povas esti detruita de neracia vastigo de milita kunlaboro de Usono kaj Japanio. Japanio ne devas ludi rolon de nesinkigebla aviadila ŝipo en [[Fora Oriento]], ĝi ankaŭ ne devas esti la ĉefa milita partnero de Usono en [[Azio]] aŭ potenciale gvidanta ŝtato en Azia regiono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] estas ne nur la unua kaj sola superpotenco en la vere tutmonda skalo, sed plej verŝajne ankaŭ la lasta. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} === [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] === {{Citaĵo |teksto = Mia ĉefa ideo rilate la rolon de [[Usono]] en la [[mondo]] estas sufiĉe simpla: la usona povego, kiun multaj konsideras decida faktoro en garantiado de la ŝtata suvereneco, nuntempe servas kiel la ĉefa garantio de la tutmonda stabileco, dum la usona socio stimulas evoluon de tiaj tutmondaj tendencoj, kiuj subfosas la tradician ŝtatan suverenecon [...] Kaze de malĝusta uzado kaj konfrontiĝo, tiuj ĉi fortoj povas ĵeti la mondon je ĥaosa stato kaj transformi Usonon je sieĝata fortikaĵo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu tio estas bone aŭ malbone, sed nome [[Usono]] nun difinas evoludirekton de la [[homaro]] kaj ĝia rivalo ne videblas. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] verŝajne povus konkuri kun [[Usono]] en la ekonomia kampo, sed ĝi ankoraŭ ne baldaŭ atingos tian gradon de unueco, kiu ebligos al ĝi eki politikan konkuradon kun la usona koloso. Forlasis la distancon [[Japanio]], kiun iutempe oni prognozis esti sekva superpotenco. [[Ĉinio]], malgraŭ siaj ekonomiaj sukcesoj, verŝajne restos relative malriĉa lando dum la vivo de almenaŭ du generacioj, kaj dume povos okazi seriozaj politikaj komplikaĵoj. [[Rusio]] ne plu partoprenas la konkuron. Se diri mallonge, al Usono mankas kaj en proksima tempo ne aperos egalapova konkuranto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pro tio [[Usono]] alfrontas unikan paradokson: ĝi estas la unua vere tutmonda superpotenco, tamen la usonanoj ĉiam pli estas zorgitaj pri danĝeroj, kiuj venas de oble malpli fortaj malamikoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]], panikanta kaj obsedita je fortigado de propra [[sekureco]], plej verŝajne estos izolita kaj ĉirkaŭita de la malamika [[mondo]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono]]] Neceso akcepti [[Sekureco|nesekurajn]] vivkondiĉojn ekhavas evidente kronikan karakteron. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Usono]] — konsiderante ĝian kontraŭdiran rolon en la [[mondo]] — estas destinita iĝi katalizilo de movado direkte al tutmonda unueco aŭ al tutmonda ĥaoso, sur la usonanoj kuŝas unika respondeco pri tio, kiun el tiuj du vojoj ekiros la homaro. Ni devos elekti inter la regado super la mondo kaj gvidado en ĝi. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la fina jaro de la [[20-a jarcento]] la [[Eŭropo|eŭropanoj]] kaj unuavice la [[Francio|francoj]] pompe deklaris, ke Eŭropo en plej proksima tempo ekhavos “sendependajn eblecojn en la kampo de la tutmonda [[sekureco]]”. Sed, kiel baldaŭ montris la [[Milito en Afganio (ekde 2001)|milito en Afganio]], tiu promeso estis simila al la fama [[Sovetunio|sovetia]] kredigo pri historia venko de la [[komunismo]], “montriĝanta ĉe horizonto”, do ĉe la imagita linio, foriĝanta dum proksimiĝo al ĝi. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Loĝantaro de [[Japanio]] maljuniĝas, ĝia [[Ekonomio|ekonomia]] evoluo malrapidiĝis; tipaj por la 1980-aj jaroj ideoj pri transformiĝo de Japanio je superpotenco hodiaŭ aspektas kiel historia ironio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nur fine de la 1950-aj jaroj kaj plej verŝajne nur dum la [[Kuba misila krizo]], [[Usono]] ŝoke komprenis, ke la modernaj teknologioj transformis [ĝian] neatakeblecon je parto de [[pasinteco]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tendenco en la [[Usona Kongreso]] doni al la [[Ŝtata Departemento]] rajton taksi konduton de la aliaj ŝtatoj, estas tre simptoma por la nuna pozicio de Usono, kiu ĉiam pli neglekte traktas suverenecon de la aliaj, dum plu skrupule protektas la sian. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post [[Hiroŝimo]] kaj [[Nagasako]], kie la vorto “totala” ekhavis tute novan sencon, kaj ĉe disvastiĝo de la [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]], rondon de kies posedantoj eniris ne nur la ĉefaj antagonistoj de la “[[malvarma milito]]”, sed ankaŭ aliaj ŝtatoj, venko en la [[totala milito]] iĝis oksimoro [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne estus troigo diri, ke la [[totala milito]] estas sensenca ago, kiun povas permesi al si nur malriĉa [[ŝtato]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[milito]] kiel formale deklarita stato foriris al pasinteco [...] Ekde momento de la fino de la [[Dua mondmilito]] [[Usono]] partoprenis en du grandaj militoj, en kiuj pereis 100 mil usonanoj, kaj en proksimume duondekduo da relative seriozaj operacoj, akompanitaj de malgrandaj perdoj por la usona flanko, kaj ankaŭ unuflanke bombardis almenaŭ tri ĉefurbojn de aliaj ŝtatoj, eĉ ne unu fojon formale deklarinte la militon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nocio de la absoluta nacia [[sekureco]] hodiaŭ estas nura [[mito]]. En la epoko de tutmondiĝo kompleta sekureco kaj absoluta [[defendo]] estas neatingeblaj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] nenio havas tiom decidan signifon por daŭra [[paco]] en la tuta [[mondo]] ol la povo de [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kapablo en mallonga tempo venki en unu loka [[milito]] estas oble pli efika rimedo kontraŭ estigo de iuj ajn lokaj konfliktoj ol sufiĉe multekosta subtenado de la nombro de trupoj, necesaj por paralela batalado en du lokaj militoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mobilizi [[socio]]n por longa fortostreĉiĝo pli facilas se personigi [[minaco]]n, identigi ĝin kiel malbonon kaj tiel krei ĝian amase reprodukteblan stereotipon. En la homa vivo kaj speciale en tiu internacia, malamego kaj antaŭjuĝo portas oble pli fortan emocian ŝarĝon ol kunsento aŭ inklino. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri reago de la prezidanto [[George W. Bush]] al la [[terorismaj atakoj en 2001]]] La prezidanto Bush montris inklinon trakti minacon en preskaŭ [[Teologio|teologiaj]] terminoj (verŝajne pro sia religiemo), konsiderante ĝin batalo inter “[[bono]] kaj [[malbono]]”. Li eĉ uzis la [[Lenin]]-formulon “kiu estas ne kun ni — tiu estas kontraŭ ni” — la principo, ĉiam imponanta al la ekscitita publiko, sed portanta en si nigroblankan mondrigardon, ignorante ĉiujn nuancojn de la griza, en kiuj estas kolorigitaj plejparto de la tutmondaj dilemoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eldirinte komence de 2002 siajn famajn vortojn pri la “akso de [[malbono]]”, la prezidanto [ [[George W. Bush]] ] retorike miksis sendependajn problemojn, iniciatajn de [[Nord-Koreio]] por stabileco en Nord-Orienta [[Azio]], de [[Irano]] kun ĝiaj grandskalaj ambicioj en la [[Persa golfo]], kaj ankaŭ tiujn restintajn post la nefinita [[Golfa milito|kampanjo de 1991]] kontraŭ la [[Irako|iraka]] reganto [[Saddam Hussein]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malfacilaĵo konsistas en tio, ke la administracio [de la [[Usono|usona]] prezidanto [[George W. Bush]]] sufiĉe nebule difinis la fenomenon aŭ la fortojn, kontraŭ kiujn oni alvokas la usonanojn batali dum la “[[milito kontraŭ terorismo]]” [...] Nomi [[malamiko]]n [[teroristo]] signifas agnoski naivan [[nescio]]n de tio, ke la terorismo estas la aplikata de individuoj, grupoj aŭ [[ŝtato]]j mortiga metodo de timigado. Oni ne militas kontraŭ metodoj aŭ taktikoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ju pli malfortaj kaj fanatikaj estas politikaj ekstremistoj, des pli ili emas preferi la plej kontraŭhomajn formojn de la [[terorismo]] al aliaj luktometodoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Insisti je [[kompreno]] ne signifas pravigi la [[teroristo]]jn aŭ alvoki al pacigo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[terorismo]], kreskinta surbaze de [[Etno|etna]], [[Nacio|nacia]] aŭ [[Religio|religia]] protesto, estas speciale vivkapabla kaj plej malfacile elradikigebla per ekstermado de la teroristoj. Fontoj de la terorismo troviĝas en la [[Socio|socia]] malkontento. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed maksimuman reziston al la fizika subpremado montras la [[terorismo]], inspirata de [[Historio|historiaj]] [[mito]]j pri komuna [[Etno|etna]] origino aŭ stimulata de [[Religio|religia]] fervoro. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povas eviti la [[Historio|historiajn]] faktojn: la ĉefa kialo de tio, ke pikilo de la [[terorismo]] estis direktita al [[Usono]] iĝis sendube engaĝiĝo de Usono en aferoj de [[Proksima Oriento]] [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[amasdetruaj armiloj]]] La afero komplikiĝas per tio, ke konduto de [[Usono]] mem en la kampo de disvastigo de la amasdetruaj armiloj estas ne tre senriproĉa. Usono asistis al klopodoj de [[Britio]] pri kreado de propra [[Nuklea armilo|nuklea]] potenco, kaŝe helpis pri tio al [[Francio]], neglektis aŭ eble rekte helpis al la nukleaj programoj de [[Israelo]], fermis la okulojn pri la similaj agoj de [[Ĉinio]], [[Barato]] kaj [[Pakistano]], kaj fine montris senzorgan nesingardemon rilate prorajn nukleajn sekretojn. Kiam la kritikistoj riproĉas Usonon ke ĝiaj aktualaj timoj pri disvastigo de la amasdetruaj armiloj malfruiĝis, en tiuj vortoj haveblas parto de la vero. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri klopodoj de [[Usono]] haltigi disvastigon de la [[amasdetruaj armiloj]] en [[Eŭrazio]]] Tiaj agoj povus haltigi disvastigon de la [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]] almenaŭ por plej proksima periodo. Sed ilia kapablo kuraci la [[Terorismo|terorisman]] malsanon estas sufiĉe dubinda. Sendube ili estigos eĉ pli fortan indignon kontraŭ Usono kaj estos konsiderataj kiel trudado de nova ordo en la regiono en la spirito de nekaŝita [[koloniismo]] [...] Sekve, tio povos riskigi la usonajn poziciojn en [[Eŭropo]] kaj la “[[milito kontraŭ terorismo]]” transformiĝos je sole usona kaj precipe [[Islamo|kontraŭislama]] afero. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] politiko de unuflanka devigo estigos en la internacia komunumo tian humoron, ke la ŝtatoj, ne dezirantaj esti ĉantaĝitaj, konsideros sia unuaranga tasko kaŝe ekhavi la [[amasdetruaj armiloj|amasdetruajn armilojn]] [...] En longdaŭra perspektivo ĉio ĉi povas transformiĝi por Usono je fatala detruo de la fundamentoj de ĝia nacia [[sekureco]]. Jen pro kio unu el alvokoj, aperintaj dum la tria “Granda debato” pri la sekureco de [[Usono]] — rezigni je la Atlantika alianco [ [[NATO]] ] profite al la nova “koalicio de partneroj-sampensantoj” — estas profunde erara. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte [[Usono]] alproprigis la rajton difini la [[malamiko]]n kaj fari la unuan baton, ne zorgante pri atingo de internacia konsento rilate la difino de la minaco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] diferenco inter anticipado kaj preventado estas sufiĉe grava de la vidpunkto de la internacia ordo kaj neniukaze devas esti forviŝata [...] Rezigno je dislimigado de tiuj du agotipoj, des pli flanke de la superpotenco, havanta maksimumon de rimedoj por detenado, povas estigi ĉenan reakcion de unuflankaj “preventaj” [[milito]]j, maskitaj kiel “anticipaj” agoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La lukto kontraŭ la [[terorismo]] ne povas esti centra, sistemokrea principo de la usona politiko pri sekureco en [[Eŭrazio]] aŭ de eksterpolitika kurso de [[Usono]] ĝenerale. Tiu ideo estas tro malvasta laŭ sia direkto, tro nebula en difinado de la [[malamiko]] kaj, kio plej gravas, ĝi ne kapablas influi la plej gravajn kialojn de la intensa politika tumultado en la etendiĝanta inter [[Eŭropo]] kaj [[Fora Oriento]] ŝlosila zono de Eŭrazio, en kies loĝantaro dominas [[islamanoj]] kaj kiun oni povas marki per termino la “nova tutmonda [[Balkanio]]”. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[atencoj de la 11-a de septembro 2001]]] Neniam tiom malforta areto da homoj kaŭzis tiom da doloro al tiom pova kaj grandega komunumo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En tiu ĉi [[milito]] — kaj la [[terorismo]] laŭsence estas senkompata milito de la malfortuloj kontraŭ la fortuloj (la takso, havanta nenion komunan kun agnosko de [[Moralo|morala]] laŭleĝeco de la teroro) — la malfortuloj havas preskaŭ nenion perdeblan, sed akiri, de ilia vidpunkto, ili povas ĉion. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la malfortuloj akiras forton, ĉiamaniere simpligante bildon de sia [[malamiko]], dum la fortuloj, agante similmaniere, malfortiĝas. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] bildo de la [[islamo]] en percepto de multaj [[usonanoj]] estas preskaŭ speguliĝo de la [[islama fundamentismo|islamo-fundamentisma]] bildo de Usono kiel la “granda [[Satano]]”. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive antaŭ la [[Iraka milito|okupacio de Irako]] fare de [[Usono]] en 2003, sekve de kiu [[Ŝijaismo|ŝijaismaj]] [[Teokratio|teokratiaj]] streboj akiris fortan impulson, la [[islama fundamentismo|fundamentisma fenomeno]] troviĝis ĉefe en estingiĝanta stato. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ankoraŭ ne klaras, kia estos plua evoluo de [[Irano]], sed la tagoj de la [[islama fundamentismo|fundamentisma]] [[teokratio]] en tiu ĉi lando estas kalkulitaj. Ĝi jam eniris la “termidoran fazon”. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[islama fundamentismo]] sukcesas inciti [[Okcidento|kontraŭokcidentan]] [[ksenofobio]]n, kiu estas la ĉefa fonto de ĝia vivkapablo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eble la [[islamismo]] estas pli ol nura sukcesa rivalo de la [[islama fundamentismo]]. Tiu movado povas esti simptomo de tio, ke la iam vivoplena, sed dormanta en lastaj jarcentoj [[civilizacio]], ekspiras denove. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] de la ideologia vidpunkto mankas kialoj konsideri [[islamo]]n pli fremda al [[demokratio]] ol [[kristanismo]], [[judismo]] kaj [[budhismo]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Usono]] devos eviti montri ke ĝi kvazaŭ konsideras [[islamo]]n, pro ĝia kvazaŭ profunde alia kultura origino, esti nekapabla trapasi la samajn etapojn de la politika evoluo kiel la [[Kristanismo|kristana]] kaj [[Budhismo|budhisma]] [[mondo]]j. Antaŭ sesdek jaroj estis tute ne evidente, ke [[Germanio]] kaj [[Japanio]] iĝos centroj de [[demokratio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Konstruado de pli sekura mondo estas simple neatingebla sen kunlabora partopreno de 1 miliardo 200 milionoj da [[islamanoj]], loĝantaj sur la planedo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la procezojn de tumultado en la [[Islamo|islama]] [[mondo]] necesas trakti unuavice en la regiona, ne tutmonda kunteksto, kaj prefere tra geopolitika ol [[Teologio|teologia]] prismo. La islama mondo estas disigita [[Politiko|politike]] kaj [[Religio|religie]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Turkio]] jam duonjarcenton restas la fidela aliancano de [[Usono]]. Fidon kaj dankemon de Usono ĝi meritis jam dum sia senpera partopreno en la [[Korea milito]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] ne povas subteni [[Barato]]n kontraŭ [[Pakistano]], nek kontraŭ [[Ĉinio]], sen pagi neakcepteble altan strategian prezon aliloke: en [[Afganio]], se ĝi elektos la kontraŭpakistanan kurson, aŭ en [[Fora Oriento]], se temos pri la kontraŭĉina alianco. Pro ĉiuj ĉi internaj kaj eksteraj faktoroj Barato nur en limigita kadro povas esti aliancano de Usono en longdaŭra politiko de formado — jam sen paroli pri perforta starigado — de pli stabila sistemo de rilatoj ene de la Tutmonda [[Balkanio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed kunlaborado kun [[Eŭropo]] malsukcesos, se opinii ke ĝi devos limiĝi al plenumo de la [[Usono|usonaj]] ordonoj fare de ĝi. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|eventoj de la 11-a de septembro]] [2001] serioze influis la internacian vivon, sed ne pro tio ke ili ŝanĝis la mondon, sed precipe pro tio ke ili ŝanĝis [[Usono]]n. Usonon ŝokis subita ekkonsciiĝo pri sia propra atakebleco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La vero konsistas en tio, ke dum la tuta periodo de la “[[malvarma milito]]” [[Eŭropo]] de facto estis la [[Usono|usona]] protektorato [...] Ne mirindas, ke la averaĝa usonano konsideras Eŭropon parazito. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] kun restarigo de la milita potenco povas transformiĝi je la danĝera rivalo de [[Usono]]. Ĝi ne lasos eblecon defii la usonan hegemonion. [...] Eŭropo, faranta “sufiĉajn” defendajn klopodojn, neeviteble kaŭzos ĉe Usono senton de malkomforto, naturan por la eksa hegemono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La politike pova [[Eŭropo]], kapabla konkuri kun Usono ekonomie kaj ĉe tio ne dependa de ĝi en milita sfero, neeviteble komencos kontesti la dominadon de [[Usono]] en du regionoj, kiuj havas por Usono vive gravan strategian signifon — en [[Proksima Oriento]] kaj [[Latinameriko]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] se [[Eŭropo]] iĝos ekonomia giganto kaj granda militforto samtempe, la sfero de la dominado de [[Usono]] verŝajne limiĝos ĉefe je la [[Pacifika regiono]] [...] Tamen nuntempe al la eŭropanoj mankas motivado kaj unueco, necesaj por kreado de pova milita ŝtatego [...] Tamen, memorante pri reciprokaj ofendoj, kaŭzitaj de transatlantikaj kvereloj ĉirkaŭ [[Irako]], por la usonanoj estus verŝajne pli racie malpli riproĉi Eŭropon pri “nesufiĉo” de ĝiaj militaj klopodoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Usono]] skrupule sekvus la internaciajn regulojn, se ĝi diligente evitus demonstradon de forto ĉe solvado de [[Ekonomio|ekonomiaj]] problemoj, kiuj havas specialan intereson por gravaj kategorioj de la usonaj voĉdonantoj, aŭ montrus obeeman pretecon limigi propran suverenecon kaj subigi siajn armitajn fortojn al la jurisdikcio de la internacia [[juro]], ĝi verŝajne ne iĝus la ŝtatego, kies agoj povas iĝi lasta savrimedo por preventi tutmondan anarĥion. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Konglomeraĵoj havas ne [[Historio|historiajn]] revojn, sed nur materiajn interesojn. Senvizaĝaj [[Burokratio|burokrataj]] institucioj de [[Eŭropa Unio]] ne povas veki popolajn sentojn, necesajn por [[Politiko|politika]] agnosko [...] Do kun paso de la tempo Eŭropa Unio ekhavos atributojn de milit-politika ŝtatego, ĝuste kiel multaj gigantaj multnaciaj korporacioj aranĝas por gardado de siaj vive gravaj interesoj propran armitan sekurecservon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Eŭropo]], laŭ sia naturo orientita al plurflanka kunlaboro, kaj [[Usono]] strebanta al memstara pozicio, ideale konvenas por tutmonda racia geedziĝo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vastiĝo de [[Eŭropa Unio]] kaj [[NATO]] daŭros. Kun ĉiu plia ĝia ondo kaj retreto de la [[Oriento]] kaj ofensivo de la [[Okcidento]], danĝeroj, kreataj de geopolitika “nenies tereno”, simple ŝoviĝas orienten. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por la [[eŭropanoj]] [[Siberio]] povas transformiĝi je tio, kio siatempe por la [[usonanoj]] iĝis [[Alasko]] kaj [[Kalifornio]] kune: fonto de grandegaj [[riĉaĵo]]j, kampo de profita aplikado de [[kapitalo]]j, siaspeca Eldorado por plej entreprenemaj setlantoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004]= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]]] Unuafoje en sia tuta historio [[NATO]] aplikis la 5-an artikolon (de la Vaŝingtona traktato), unuanime deklarinte, ke ĉiuj anoj de la organizaĵo partoprenos en komuna defendado kontraŭ komuna minaco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Historio]] jam konatigis al la [[eŭropanoj]] [[terorismo]]n kaj eble pro tio ili vidas en ĝi malpli enkorpigon de [[malbono]] kaj pli — sekvon de [[politiko]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Verŝajne la plej akraj kontraŭdiroj inter reprezentantoj de la kontinenta [[Eŭropo]] kaj la [[usonanoj]] observiĝas je ilia takso de la [[Palestino|palestina]] [[terorismo]]: multaj usonanoj, inkluzive kelkajn anojn de la [prezidanta] administracio, vidas en ĝi malbonon, preskaŭ ne ligitan al la okupado de la palestinaj teroj fare de [[Israelo]], dum multaj eŭropanoj emas opinii, ke la okupado kaj speciale kreado sur tiuj teroj de la [[Judoj|judaj]] setlejoj stimulas la terorisman agadon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La leviĝanta ŝtatego [[Ĉinio]] memorigas la Kaiser-an [[Germanio]]n, kiu enviis Brition, malamikis kun [[Francio]] kaj malestimis [[Rusio]]n; la nuna Ĉinio, ĉiam pli pragmate konsiderante rolon de [[Usono]] en [[Pacifika regiono]], nervoze reagas al [[Japanio]], orgojle rigardas al [[Barato]] kaj malestimegas Rusion. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ekonomio|Ekonomia]] postvivado de ĉiu ajn el la ĉefaj ludantoj sur la [[Azio|azia]] scenejo tute dependas de senobstakla aliro de maraj komercaj ŝipoj al nuraj du-tri ĉefaj havenoj. Sufiĉas bloki per kelkaj magnetaj minoj aliron al [[Ŝanhajo]], [[Jokohamo]] aŭ [[Bombejo]] (kaj al unu-du pliaj havenurboj) por laŭvorte paralizi la ekonomian aktivadon de [[Japanio]], [[Ĉinio]] aŭ [[Barato]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hodiaŭ la plej elstara evento en la ekstera politiko de plejparto de la ŝtatoj estas vizito de ŝtatestro al [[Vaŝingtono]] [...] Eksterlanda ambasadoro konsideras pinta atingo de sia kariero, se li sukcesas aranĝi duonhoran renkontiĝon de sia gvidanto kun prezidanto de [[Usono]]. Multaj devas kontentiĝi je kvinminuta renkontiĝo en la Ovala ĉambro kaj memorfoto, pri kio oni informas en [[amaskomunikilo]]j (sen indiki daŭron) kiel pri [[Historio|historia]] evento. La mondan ĉefurbon nun vizitadas averaĝe po unu eksterlanda ŝtatestro semajne, do plejparto de la vizitoj estas tute ignorataj de la tutlanda kaj eĉ de loka vaŝingtona gazetaro. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nova realo speguliĝas ankaŭ en vastigo kaj fortigo de personaj rilatoj de eksterlandaj politikistoj kaj komercistoj kun [[Usono]]. Multaj el ili studis en usonaj universitatoj [...] Aranĝoj de plej influaj organizaĵoj kiel la Triflanka Komisiono (kunveno de [[Elito|elituloj]] de neregistaraj organizaĵoj de [[Nordameriko]], [[Orienta Azio]] kaj [[Eŭropo]]) ĉiam pli similas al renkontiĝoj de eksaj studentoj de kolegioj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La akompana, sed pli disvastiĝinta fenomeno estas apero de la specifa tutmonda [[elito]], kun tutmondeca mondrigardo kaj transnacia lojaleco. Reprezentantoj de tiu elito libere parolas la [[Angla lingvo|anglan]] (kutime en la [[Usono|usona]] varianto) kaj uzas tiun ĉi lingvon por laboro; por tiu ĉi nova tutmonda elito karakteras alta moviĝemo kaj [[Kosmopolitismo|kosmopolita]] vivmaniero; ĝia ĉefa ligo estas laborloko: kutime tio estas iu transnacia [[komerco]] aŭ financa korporacio. Tipe altajn postenojn en tiaj korporacioj okupas naskiĝintoj de aliaj landoj; ĉirkaŭ 20% plej grandaj [[Eŭropo|eŭropaj]] kompanioj estas estrataj de homoj, kiuj antaŭe estus konsiderataj eksterlandanoj. Ĉiujaraj renkontiĝoj de la Tutmonda Ekonomia Forumo fakte iĝis partiaj kunvenoj de la nova tutmonda elito [...] Tiu elito ĉiam pli klare montras haveblon de siaj propraj interesoj, spiriton de [[amikeco]] kaj sinidentigon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] deklaras sekvojn de la [[tutmondiĝo]] kiel favoraj kaj profitaj al interesoj de la tuta monda komunumo, sed ĝi mem sekvas tiujn regulojn ĉefe kiam tio utilas al ĝi [...] la usona tutmonda povo kontraŭdiras al la usona [[demokratio]], same al tiu interna kaj eksportita. La interna usona demokratio malhelpas aplikon de la ŝtata povo sur la internacia scenejo, kaj inverse, la tutmonda povo de Usono povas krei minacojn al la demokratio en Usono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[tutmondiĝo]] estigis veran inundon de publikaĵoj, glorantaj alvenon de nova glora epoko (oni ofte forgesas, ke la mondo ĝis 1914 estis preskaŭ same libera de la komercaj kaj financaj barieroj kaj eĉ pli malferma por la migrado) kaj vidantaj en la tutmondiĝo la ĉefan esencon de la okazaĵoj en la mondo en la [[21-a jarcento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post kiam oni komencis popularigi la [[tutmondiĝo]]n kiel ŝlosilon por komprenado de la ŝanĝoj okazantaj en nia tempo, kiel vektoron difinantan ilian direkton, kaj tuj post kiam tiu difino iĝis rigardata kiel io laŭa al la usonaj interesoj, iĝis pli facile trakti la tutmondiĝon samtempe kiel bonan kaj neeviteblan procezon. Estante ne tiom komplika kaj dogma kiel la [[Marksismo|marksisma]] ideologio, aperinta kiel respondo al la evoluo de la industria [[kapitalismo]], la tutmondiĝo iĝis moda [[ideologio]] de la postideologia epoko. Ĝi enhavas ĉiujn trajtojn de la ideologio: ĝi venis historie ĝustatempe, estis direktita al ŝlosilaj regantaj elitoj, havantaj komunajn interesojn, enhavis kritikon de tio kion necesis rifuzi kaj promesis pli bonan [[estonteco]]n. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[tutmondiĝo]] estas natura doktrino de la tutmonda hegemonio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante internajn politikajn konsiderojn, [[Usono]] sinsekve konservadis altajn protektismajn barierojn por agrikulturaj produktoj kaj faris striktajn kvotojn por importo de ŝtalo kaj teksaĵoj el pli [[Malriĉeco|malriĉaj]] landoj, despere klopodantaj eniri la usonan merkaton. La [[evoluontaj landoj]] daŭre petas Usonon malaltigi la [[Komerco|komercajn]] barierojn, sed al ili mankas fortoj por esti aŭditaj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri internacia komerco] Pri egalaj eblecoj reale oni povas paroli nur rilate [[Usono]]n kaj [[Eŭropa Unio|Eŭropan Union]]. Kiam haveblas konsento de ambaŭ flankoj, ili povas dikti al la tuta mondo siajn kondiĉojn de la financa aktivado kaj [[komerco]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Usono]], malsame ol ĝia ekonomia partnero — [[Eŭropa Unio]], havas grandan militan povegon, kaj kombino de la milita kaj ekonomia povego generas nesupereblan politikan influon. Tiun influon oni povas uzi por promociado de la usonaj interesoj ĉe kombino de emo al la ekonomia [[tutmondiĝo]] (ĉar tio profitigas ekonomie) kaj sinsekva postrestado de la usona ŝtata suvereneco (kiam tio utilas politike). La povego ebligas al [[Usono]] — ĉu ĝi pravas aŭ ne — superi tiun evidentan kontraŭdiron. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] kiam internaciaj kontraktoj kontraŭas interesojn de la [[Usono|usona]] hegemonio kaj povus damaĝi la usonan suverenecon, oni povas forgesi pri fideleco de Usono al la tutmondiĝo kaj plurflankeco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sur la [[tutmondiĝo]] tute klare videblas la stampo “Farita en [[Usono]]”. Kaj tiu tutmondiĝo kiel la ŝtata doktrino de la monda hegemono finfine spegulas kaj esprimas sian ŝtatan devenon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unu el la ĉefaj eraroj de la Organizaĵo de Liberigo de [[Palestino]] estas ke ĝi neniam sinsekve realigis taktikon de kontraŭsimbolismo por estigi en [[Israelo]] simpation al siaj klopodoj atingi sendependigon de Palestino disde Israelo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En periodo kiam estas mode opinii, ke la epoko de la [[ideologio]]j finiĝis, la tutmondiĝo, kunfandinta en la unueca tuto la [[Marksismo|marksisman]] ekonomian determinismon, [[Kristanismo|kristanan]] [[humanismo]]n kaj maltrankvilon pri stato de [[Naturo|naturmedio]], varmigata je konscio de la tutmonda [[Socia malegaleco|malegaleco]] kaj banala envio, havas ŝancojn iĝi tuteca kaj por ĉies alloga [[Usono|kontraŭusona]] doktrino. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por multaj la [[Ekonomio|ekonomia]] [[tutmondiĝo]] signifos perdon de la ŝtata suvereneco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nun [[Usono]] subfosas siajn ŝancojn por [[Moralo|morala]] gvidanteco, postulante de aliaj tion, kion ĝi mem rifuzas. Kiam iuj reguloj estas ekonomie malprofitaj aŭ politike malkomfortaj al Usono, ĝi ofte rompas ilin. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la plej videblan kaj senteblan tutmondan influon la [[Usono|usona]] [[amasa kulturo]] okazigas tra [[filmo]]j kaj [[televidserio]]j. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estetoj povas kritiki [[amasa kulturo|amasan kulturon]], sed iliaj gustoj ne transdoniĝas al aliaj. [[Usono]]n, kiel fonton de la kultura tento, ne eblas haltigi per oficiala dekreto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kontraŭusonismo]] parte portas en si trajtojn de elreviĝo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Historio|historia]] ([[Usono|usona]]) devizo: “Neniu impostado sen reprezentado” ricevas sian tutmondan ekvivalenton: “[[Kontraŭusonismo|Neniu usonigado]] sen nia protektado”. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La unua provo en 1928 elekti kiel prezidanton de [[Usono]] [[katoliko]]n fiaskis pro evidentaj antaŭjuĝoj, sed la dua — en 1960 — sukcesis. En la 1930-aj jaroj [[judoj]] jam eniris la prezidantan kabineton, sed komence ili klopodis ne akcenti sian judan devenon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Lukto kontraŭ la ŝtatoj de la “akso” dum la [[Dua mondmilito]] (kaj sekvinta apero de la [[Israelo|juda ŝtato]]) stimulis ĉe la [[Usono|usonaj]] [[judoj]] strebon identigi sin kun interesoj de Israelo, dum la [[Italoj|italaj]] kaj [[Japanoj|japanaj]] [[enmigrinto]]j klopodis substreki mankon de iuj ajn politikaj ligoj kun siaj eksaj patrujoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vastasence hodiaŭ la plej aktivaj, influaj kaj riĉaj [[Etno|etnaj]] [[lobio]]j [en [[Usono]]] kun eksterpolitika aktiveco estas la [[Judoj|juda]], [[Kubo|kuba]], [[Grekoj|greka]] kaj [[Armenoj|armena]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Naturaj kontraŭuloj de la [[Usono|usona]] [[Judoj|juda]] komunumo — [[Nafto|naftaj]] kompanioj kaj [[Islamo|islama]] komunumo — ne povas rivali kun ĝi. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Araboj|Arabdevenaj]] usonanoj ofte plendas ke en lastaj jaroj en tiuj sekcioj de la Konsilio pri Nacia Sekureco, la [[Ŝtata Departemento]] kaj la Ministerio pri Defendo, kiuj estas ligitaj al [[Proksima Oriento]], superajn postenojn okupas usonaj [[judoj]] dum aliro de la arabdevenuloj estas praktike fermita. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaze de manko de baza unuiĝo surbaze de kompreno de la komuna [[estonteco]] de [[Usono]], la usona mozaiko povas transformiĝi je rivalado inter [[Etnoj|etnaj]] grupoj, ĉiu el kiuj estos asertanta (kaj konvinkanta pri tio aliajn), ke ĝi posedas iujn specialajn konojn kaj rajtojn por ellabori la politikan kurson inter multaj kontraŭdiraj eksterpolitikaj interesoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Etno|Etnaj]] frakcioj en la [[Usona Kongreso|kongreso]] iĝis kutima afero. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komputila analizo de diroj de la prezidanto [ [[George W. Bush]] post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro]] [2001] montras, ke ĝis februaro 2003, do dum proksimume 15 monatoj, li publike almenaŭ 99 fojojn uzis diversajn variantojn de la maniĥeisma vortigo “kiu estas ne kun ni, tiu estas kontraŭ ni (la specialan popularecon donis al ĝi [[Lenin]]!). |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono|usonaj]] armeestroj komparataj al tiuj de la iamaj [[imperio]]j] Tion plej bone simbolas potenco kaj statuso de kelkaj regionaj usonaj ĉefkomandantoj, kiuj fakte ludas rolon de vic-reĝoj en kelkaj ŝlosilaj eksteraj sekureczonoj, kaj troviĝanta eksterlande grandega profesia usona burokrataro. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri evoluo de la eventoj post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]]] Personaj kialoj, speciale grupaj interesoj kaj politikaj kalkuloj, publike pravigataj per drameca, sed foje demagogia retoriko, kaŭzis aperon de kaŝita, sed grava politika malekvilibro, kapabla havi seriozajn internaciajn sekvojn. Subita kaj preskaŭ momenta apero de nova strategia doktrino de “preventa [[milito]]”, kontraŭa al la tempopruvitaj internaciaj konvencioj, nur firmigis la suspektojn, ke la sieĝitan hegemonian burokrataron, ŝarĝitan je problemoj de interna [[sekureco]], ne eblas kunigi kun la malferma kaj [[Demokratio|demokratia]] procezo de formado de ekstera politiko. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] formiĝis klara tendenco al limigo de civitanaj rajtoj, speciale de loĝantaj en [[Usono]] eksterlandanoj sen usona civitaneco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pli longdaŭra problemo estas, ĉu la tute komprenebla, akra reago de [[Usono]] post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro]] [2001] ne sekvigos rekonsideradon de tradicia, tre fragila ekvilibro inter individuaj liberoj kaj nacia [[sekureco]]. Tia principa rekonsiderado, speciale kune kun modernaj teknikaj eblecoj en la kampo de sekureco, povas kun paso de la tempo transformi Usonon je fermiĝinta, koncentriĝinta je propra [[sekureco]] [[Ksenofobio|ksenofobia]] hibrido de [[demokratio]] kaj [[aŭtokratio]], eble eĉ kun elementoj de la ŝtato-fortikaĵo. Jam ekzistas du ŝtatoj, eblaj aŭgurantoj de tia estonteco: [[Israelo]] kaj [[Singapuro]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Iraka milito|invado je Irako]] [en 2003], finiĝinta per milita sukceso, sed kaŭzinta kontraŭdiran internacian reagon, estigis perpleksigan paradokson: la milita aŭtoritato de [[Usono]] neniam estis tiom alta dum ĝia politika aŭtoritato neniam estis tiom malalta. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed lasi flanken tutmondajn tumultojn signifas ignori la ĉefan realon de nia tempo: amasan tutmondan politikan vekiĝon de la [[homaro]] kaj ĝian profundiĝantan komprenon de neeltenebla [[Socia malegaleco|malegaleco]] de vivkondiĉoj de la homoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pozicio de [[Usono]] rilate plurflankajn sindevigojn dum lastaj jaroj ĉe multaj estigis impreson, ke egalaj kondiĉoj por ĉiuj anoj de la monda komunumo ne apartenas al la prioritatoj de Usono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Iuj argumentoj de [[Usono]] kontraŭ apartaj [[traktato]]j estas klare motivitaj, sed listo de traktatoj rifuzitaj dum lastaj jaroj estas simbola kaj maltrankviligas: la Kiota protokolo pri [[Klimato|klimata]] kontrolo, la Traktato pri la Internacia Krima Tribunalo, la Konvencio pri Infanaj Rajtoj (la kontraŭargumentojn de Usono subtenis nur [[Somalio]]), projekto de la protokolo pri kreado de mekanismo pri kontrolado de observado de malpermeso de la biologiaj armiloj, la Traktato pri kontraŭmisila defendo, la Traktato pri malpermeso de teraj minoj ktp. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} === [[Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco]] [2008] === {{Ĉefartikolo|Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco}} {{Citaĵo |teksto = Dum oni gloris [[Boris Jelcin|Jelcinon]], kaj [[Usono]] kaj [[Eŭropo]] bramukis [[Rusio]]n kun ĝia [[Politiko|politika]] ĥaoso, konsiderinte ĝin frata [[demokratio]], rusia [[socio]] sinkis je senprecedenca [[malriĉeco]]. 1992 laŭ [[Ekonomio|ekonomiaj]] kondiĉoj kompareblas kun la jaroj de la [[Granda Depresio]]. Eĉ pli komplikis la situacion granda grego da [[Okcidento|okcidentaj]], plejparte usonaj, ekonomiaj "konsilistoj", kiuj nemalofte komplicis kun rusiaj "[[reformisto]]j" celante rapidan riĉiĝon per "[[privatigo]]" de rusia [[industrio]] kaj speciale de [[Energio|energiaj]] resursoj. Ĥaoso kaj [[korupto]] transformis je [[moko]] rusiajn kaj usonajn deklarojn pri "nova demokratio" en Rusio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco]] [2008] |origina teksto = }} === [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] === {{Ĉefartikolo|Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono}} {{Citaĵo |teksto = Antaŭ tagoj mi estis ŝokita kiam la prezidanto en sia alparolo al la lando nomis [[Milito kontraŭ teroro|militon kontraŭ teroro]] la ĉefa ideologia tasko de la jarcento. Mi demandis min: “Ĉu tio ne estas tro memfide?” Nun estas nur 2008 kaj oni jam diras al ni kio estas la ĉefa ideologia tasko de la tuta jarcento. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] centro de la mondpotenco ŝoviĝis de [[Atlantiko]] al [[Fora Oriento]]. Tio estas ne sunsubiro de la atlantika mondo, sed perdo de [[dominado]], kiun ĝi ĝuis dum la lastaj 500 jaroj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne eblas sukcese efektivigi imperian [[politiko]]n en la postimperia epoko, ĉe politike aktiva [[publika opinio]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} === [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] === {{Citaĵo |teksto = Sur fono de redistribuo de mondaj potencoj kaj kreskanta internacia kontraŭstaro des pli gravas, ke [[Usono]] ne transformiĝu je malklera [[Polico|polica]] ŝtato kaj ne dronu en marĉo de propra al ĝia [[kulturo]] [[konsumismo]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[konsumismo|konsumisma]] [[kulturo]] kaj malekvilibrigo de [[ekonomio]], aperintaj ĉe [[Bill Clinton |Clinton]] kaj daŭrintaj ĉe [[George W. Bush]] rezultis en tio, ke lime de jarcentoj krevis sapveziko de la valorpapera merkato, kaj malpli ol jardekon poste komenciĝis [[Financa krizo de 2008|grandskala financa krizo]]. La detrua unuflanka kurso de George W. Bush rezultigis la [[Milito kontraŭ terorismo|dekjaran militon]] en [[Proksima Oriento]] kaj disfalon de la ekstera politiko de [[Usono]] ĝenerale. La financa katastrofo de 2008 preskaŭ metis la landon en la nova ekonomia depresio, iginte Usonon — kaj plejparton de la [[Okcidento]] — ekpensi pri tio, kiom damaĝajn sekvojn kaŭzas sendetena konsumado. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Inter [[Sovetunio]] fine de ĝiaj tagoj kaj [[Usono]] komence de la [[21-a jarcento]] vere videblas maltrankviliga simileco. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] dum dek ok jarcentoj en la tutmonda Malneta Nacia Produkto (MNP) ĉiam dominis [[Azio]]. Ankoraŭ en 1800 al Azio apartenis ĉirkaŭ 60% de la tutmonda MNP — kompare al la [[Eŭropo|eŭropaj]] 30%. Sole parto de [[Barato]] en la tutmonda produktado (laŭ Jaswant Singh, la eksa ministro pri financoj de Barato) en 1750 atingis 25% — proksimume same kiel la nuna parto de [[Usono]]. Tamen dum la [[19-a jarcento|19-a]] — [[20-a jarcento]]j, post invado de la eŭropa [[imperiismo]], sin apoganta sur avantaĝajn industriajn kaj financajn teknologiojn, la monda parto de Azio rapide reduktiĝis. En 1900, kiam Barato jam sufiĉe longe troviĝis sub regado de [[Britio]], ĝia parto malkreskis ĝis la mizeraj 1,6%. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La iama [[Ekonomio|ekonomia]] dominado de [[Ĉinio]] kaj [[Barato]] ebgligas aserti, ke la nuna ekonomia leviĝo de [[Azio]] estas fakte reakiro de la perdita, sed sufiĉe longdaŭra povego. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Meze de la [[20-a jarcento]] [[Usono]] distingiĝis per relativa facilanimeco kaj unue ne tro rimarkis novan rolon de [[Japanio]] en la monda [[ekonomio]]. Tamen en la 1980-aj kaj komence de la 1990-aj jaroj Japanio subite transformiĝis je fonto de maltrankvilo [...] Japanion kiel “superŝtaton” oni priparolis iel kaj tiel kaj en panikaj publikaĵoj de [[amaskomunikilo]]j, kaj en demagogiaj paroladoj en la [[Usona kongreso|kongreso]]. La panikon, kiu iom moderiĝis nur post la “perdita” por Japanio jardeko de la 1990-aj, grave malrapidiginta ĝian ekonomian kreskon, nutris sciencaj teorioj, aŭgurantaj ke la Lando de Leviĝanta Suno kondamnos la usonan ekonomion al neevitebla subiro. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rusio]] tenas altan geopolitikan pozicion ĉefe danke al siaj grandaj naftogasaj rezervoj, kaj ankaŭ danke al la firma statuso de la [[Nuklea armilo|nuklea]] ŝtatego, malpli granda nur kompare al [[Usono]], kvankam tiu milita superado malfortiĝas pro internaj ekonomiaj, politikaj kaj demografiaj mankoj, jam sen paroli pri ekonomie pli fortaj najbaroj ĉe okcidento kaj oriento. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La unua, trafinta ĉiujn socitavolojn, sed geografie limigita kazo de politika vekiĝo iĝis la [[Franca revolucio de 1789|Franca revolucio]]. En ĝi kombiniĝis atavisma [[ribelo]] de la malsuperuloj kaj nevidata antaŭe gvidado de la [[amaso]]j de supre. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] en plejparto de la landoj de la nuna mondo milionoj da [[Universitato|universitataj]] [[studento]]j estas ekvivalento de la [[Marksismo|marksisma]] [[proletaro]] — maltrankvilaj, malkontentaj, antaŭnelonge lasintaj siajn vilaĝojn laboristoj komence de la industria epoko, subiĝemaj al ideologia agitado kaj [[Revolucio|revolucia]] mobilizado. Politikaj alvokoj en [[amaskomunikilo]]j transformas iliajn ofte malklarajn sentojn en simplajn kaj klarajn agadskemojn. Ju pli strikte tiuj alvokoj estos ligitaj al konkretaj ofendiĝoj kaj profundaj sentoj, des pli forta estos la mobiliza efiko. Ne mirindas, ke paroloj pri [[demokratio]], leĝopovo kaj [[Religio|religia]] [[toleremo]] ne ricevas tian reagon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj kvankam klare esprimita ideologia alternativo al [[Usono]] en tiu ĉi jarcento ankoraŭ ne aperis, se la usona sistemo perdos en la okuloj de la [[amaso]]j sian aktualecon, ĝin povas ombrigi per siaj sukcesoj la [[Ĉinio|ĉina]] sistemo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Eŭropa Unio]] riskas perdi statuson de imitinda ekzemplo ĉe aliaj regionoj. Tro riĉa por malriĉaj regionoj, ĝi altiras [[enmigrinto]]jn, sed ne servas al ili kiel ekzemplo. Tro pasiva en aferoj de la internacia [[sekureco]], ĝi ne havas sufiĉan influon por malhelpi al [[Usono]] daŭrigi la politikon, profundigantan jaman disdividon, speciale en la [[Islamo|islamaj]] landoj. Tro egocentrisma, ĝi kondutas tiel kvazaŭ ĝia ĉefa politika tasko estas iĝi la plej komforta en la mondo maljunulejo. Tro ostiĝinta, ĝi timas kulturan diversecon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sekreto de la ĉiama historia allogeco de [[Usono]] estas kombino de [[idealismo]] kaj [[materiismo]], kiuj servas kiel same povaj fortoj de motivado por la [[homaro]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rilato de [[Meksiko]] al [[Usono]] en la [[19-a jarcento]]] Por Meksiko la nova Usono aspektis tute aliel: la ekspansiisma, rabisma ŝtato, senkompate celanta siajn materiajn profitojn, kovanta [[Imperiismo|imperiismajn]] ambiciojn kaj hipokrite ŝajniganta sin [[demokratio]]. Kaj kvankam reputacio de Meksiko mem ankaŭ estas ne senriproĉa, ĝia ofendiĝo kontraŭ Usono historie estas grandparte prava. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefajn kialojn por maltrankviliĝi [[Usono]] havas ses. La unua estas la kreskanta kaj minacanta iĝi neeltenebla por la ekonomio ŝtata [[ŝuldo]] [...] La dua maltrankviliga punkto estas la putriĝinta financa sistemo [...] La tria preteksto por maltrankviliĝi estas la kreskanta [[Socia malegaleco|malegaleco]] de enspezoj kune kun stagnado de socia moviĝemo, kio minacas en longdaŭra perspektivo [[Socio|socian]] interkonsenton kaj [[Demokratio|demokratian]] stabilecon (la du faktoroj, garantiantaj efikecon de la ekstera politiko de Usono) [...] En 2007 la plej riĉa 1% de la usonaj familioj posedis ŝokan parton je 33,8% de la naciaj riĉaĵoj de Usono, dum la malsupraj 50% posedis nur 2,5% [...] en lastaj du jardekoj socia moveĝemo en Usono grave malkreskis dum la malegaleco de la enspezoj inverse kreskas [...] La kvara fonto de la maltrankvilo estas degenero de la nacia infrastrukturo. Se [[Ĉinio]] konstruas novajn flughavenojn kaj vojojn, [[Eŭropo]], [[Japanio]] kaj nun ankaŭ Ĉinio povas fieri pri rapidegaj trajnoj, la usonaj analogoj postrestis for en la [[20-a jarcento]]. La nura Ĉinio havas 5000 km da [[fervojo]] por rapidegaj pasaĝeraj trajnoj — al Usono mankas eĉ unu. La [[Pekino|pekina]] kaj [[Ŝanhajo|ŝanhaja]] flughavenoj por jardekoj avancis laŭ produktiveco kaj eleganteco siajn [[Vaŝingtono|vaŝingtonajn]] kaj [[Novjorko|novjorkajn]] kamaradojn, kiuj ĉiam pli memorigas pri la “tria mondo” [...]</br> La Usona societo de inĝenieroj-konstruistoj en sia raporto pri la usona infrastrukturo en 2009, donis al Usono la ĝeneralajn hontigajn “du poentojn” [el kvin], kiu formiĝas el “duo” por la [[aviado]], “trio kun minuso” por la fervojo, “duo kun minuso” por vojaj servoj kaj “duo kun pluso” por la [[energetiko]]. La [[Urbo|urba]] rekonstruado progresas malrapide, [[slumo]]j kaj kadukiĝanta municipa loĝejaro en multaj urboj (inkluzive la ĉefurbon de la lando) estas videbla atesto de la socia neglekto [...] [...] Stato de la usona infrastrukturo, kiel estis dirite supre, nun karakteras pli al la malfortiĝanta ŝtatego ol al la plej noviga ekonomio de la mondo. La daŭra degenero de la infrastrukturo neeviteble influos kvanton de produktado, kaj eble en momento, kiam konkurenco kun evoluontaj landoj intensiĝos. Se la sistema rivalado inter Usono kaj Ĉinio kreskos, la kadukiĝanta infrastrukturo iĝos samtempe simbolo kaj simptomo de la usona malforteco.</br> La kvina vundebla loko de Usono estas tre malfortaj scioj de la usona loĝantaro pri la ekstera mondo. Amara vero estas ke la usonanoj timige malbone orientiĝas en la bazaj aferoj de la monda [[geografio]], kurantaj eventoj kaj eĉ en ŝlosilaj punktoj de la monda [[historio]] [...] Laŭ studo de 2006, 63% de la usona junularo ne povis montri en la mapo de [[Proksima Oriento]] [[Irako]]n, 75% malsukcesis trovi [[Irano]]n, 88% — [[Afganio]]n, kaj ĉio ĉi en la tempo kiam la lando realigis multekostan [[Milito kontraŭ terorismo|militkampanjon]] en la respektiva regiono. Ne pli bone statas la aferoj pri historio [...] pli ol 30% de plenkreskaj usonanoj ne povis nomi du landojn, kontraŭ kiuj Usono militis dum la [[Dua mondmilito]] [...] Laŭ rezultoj de la enketado, plenumita en 2002 de la Nacia Geografia Societo, komparanta sciojn pri geografio kaj kurantaj eventoj ĉe la [[junularo]]j de [[Svedio]], [[Germanio]], [[Italio]], [[Francio]], [[Japanio]], [[Britio]], [[Kanado]], [[Usono]] kaj [[Meksiko]], Usono okupis la antaŭlastan lokon, pene avancinte nur sian malpli evoluintan najbaron Meksikon [...] </br> Se ne konsideri kvin plej grandajn gazetojn, loka [[gazetaro]] kaj [[televido]] preskaŭ tute ne priparolas internaciajn eventojn — escepte de specialaj raportaĵoj kaze de sensacioj kaj grandaj katastrofoj. Anstataŭ novaĵoj estas proponataj amuzaj faktoj kaj animtiklaj vivhistorioj. La kumula rezulto estas ke la loĝantaro facile subiĝas al paniko, stimulata de [[ĵurnalisto]]j, speciale post la terora atako [de la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]]]. Kio siavice kreskigas probablecon de sinmortigaj eksterpolitikaj agoj [...] </br> La sesa Aĥilla kalkano, ligita al la antaŭa, estas ĉiam pli bremsanta kaj partieca politika sistemo. Politikaj kompromisoj iĝis malfacile rekoneblaj parte pro tio, ke en amaskomunikiloj, speciale en televido, [[radio]] kaj politikaj [[blogo]]j, ĉiam pli dominas sarkasma partieca diskurso, dum relative neinformitaj amasoj emas al la maniĥeisma demagogio. Rezulte de tio politika paralizo malhelpas fari necesajn paŝojn, kiel kaze de redukto de la buĝeto, kaj Usono aspektas por la monda komunumo kiel malkapabla solvi akrajn sociajn problemojn [...] |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] se [[Ĉinio]] ne flankeniros de sur komencita vojo kaj evitos grandan [[Ekonomio|ekonomian]] aŭ [[Socio|socian]] kolapson, ĝi povos iĝi la ĉefa rivalo de [[Usono]] en lukto por la tutmonda politika influo kaj eĉ finfine por la ekonomia kaj milita povoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej probablan konkurencon al [[Ĉinio]] povus konsistigi la evoluanta [[Demokratio|demokratia]] [[Barato]], tamen konsiderante neceson solvi ŝlosilajn sociajn problemojn kiel [[analfabeteco]], [[malsato]], [[malriĉeco]], kadukeco de la infrastrukturo, Barato estas ankoraŭ for de egala rivaleco kun Ĉinio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La unua punkto en la listo de fortaj flankoj de [[Usono]] estas ĝia totala [[Ekonomio|ekonomia]] forto [...] La dua punkto en la listo de la fortaj flankoj estas avantaĝo en la kampo de novigaj [[teknologio]]j [...] La tria avantaĝo de Usono estas relative forta [[Demografio|demografia]] bazo, speciale kompare al [[Eŭropo]], [[Japanio]] kaj [[Rusio]] [...] La kvara avantaĝo de Usono estas kapablo pri rapida mobiliziĝo [...] Kvine, senduba avantaĝo de Usono antaŭ iuj plej gravaj ŝtategoj estas [[Geografio|geografia]] bazo, kies specifo estas la unika [[sekureco]] de landlimoj, riĉeco de naturaj resursoj, strategie avantaĝa situo kaj grandeco de la teritorio, kaj ankaŭ [[Etno|etna]] homogeneco de la loĝantaro, ne influata de etnaj kvereloj [...] La sesa punkto en la listo de la fortaj flankoj de Usono estas ĝia asociiĝo kun kompleto de valoroj ([[homaj rajtoj]], persona [[libereco]], politika [[demokratio]], ekonomiaj eblecoj), kiuj estas aprobataj de ĝia loĝantaro kaj dum multaj jaroj firmigis ĝian tutmondan statuson. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 2010 la [[Milito en Afganio (2001-nuntempo)|Afgana]] kaj [[Iraka milito]]j jam eniris liston de la plej longaj en la tuta [[Usono|usona]] [[historio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Iraka milito]]] Siajn agojn la prezidanto de [[Usono]] [ [[George W. Bush]] ] pravigis per senbazaj suspektoj, kiuj post kelkaj monatoj malaperis senspure, ĉar ĉeesto de la [[Amasdetruaj armiloj|armiloj de amasa detruado]] en la okupita de la usonaj trupoj [[Irako]] neniam estis konfirmita. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] en la epoko de tutmonda travidebleco, definitiva venko atingita per kontraŭhomaj rimedoj, jam ne estas laŭdata. Eĉ [[Sovetunio|Rusio]], [[Afgana milito (1979-1989)|senkompate eksterminta]] centmilojn da [[afganoj]] kaj transforminta en [[rifuĝinto]]j kelkajn milionojn, ne uzis ekstremajn rimedojn, kiuj garantius al ĝi definitivan venkon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe tio la [[Milito en Afganio (2001-nuntempo)|Afgana]] kaj la [[Iraka milito|Iraka]] konfliktoj — same kiel siatempe iamaj ekspediciaj militoj de la [[Okcidento]] — praktike ne influis la internan vivon de [[Usono]] (se ne konsideri la militistojn kaj iliajn familiojn). Kaj kvankam ambaŭ militoj eltiris miliardojn da dolaroj el la usona buĝeto, postulante pli altajn elspezojn ol ĉiuj antaŭaj militoj krom la [[Dua mondmilito]], elspezoj en procentoj de la usona Malneta Enlanda Produkto estis malaltaj — pro nekredebla kresko de la usona [[ekonomio]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Demagogio]], nutrata de [[timo]]j, estas pova [[armilo]], rapide donanta fruktojn, sed ĉe tio kapabla kaŭzi gravajn internajn kaj eksterajn problemojn en longdaŭra perspektivo. Kiel ekzemplo de ĝia detrua influo povas servi la plej famaj kazoj de misuzoj de [[Irako|irakaj]] [[militkaptito]]j, inkluzive iujn superajn oficirojn. Tio estas flankefikoj de perceptado de [[malamiko]] kiel enkorpigo de la [[malbono]], al kiu do rajte aplikeblas kruelaj rimedoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unuavice, la [[milito en Irako]] estis nenecesa kaj oni devis eviti ĝin [...] Due, jam antaŭe [[Usono]] ne de devis lasi senatente [[Afganio]]n post foriro de tie de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj. La lando laŭvorte [[Afgana milito (1979-1989)|estis ruinigita]], despere bezonis ekonomian helpon por stabiligi situacion almenaŭ minimume. Tamen kaj [[George H. W. Bush]] kaj [[Bill Clinton|Clinton]] montris pasivan indiferentecon. La kreiĝintan vakuon en la 1990-aj jaroj plenigis la [[taliboj]], malantaŭ kiuj staris [[Pakistano]], strebinta tiamaniere okupi geostrategie valorajn poziciojn rilate [[Barato]]n. Baldaŭ Talibano prenis sub sian aŭspicion [[Al-Kaido]]n — la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|sekvintaj eventoj]] estas konataj al ĉiuj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi imagas tri bazajn scenarojn, spegulantajn eventualan regreson de [[Usono]]. La plej malbona evoluo de la eventoj inkluzivas seriozan financan krizon, sinkigantan Usonon kune kun plejparto de la mondo je detruega depresio. Kiel montris la [[krizo de 2007]], tiu terura perspektivo estas tute ne fantazia. Kune kun detruaj sekvoj de la kreskanta engaĝiĝo de Usono je operacoj eksterlande, tia katastrofo povas je nuraj kelkaj jaroj fini la tutmondan dominadon de Usono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefa realo estas tia: [[Usono]] samtempe riskas regresi je sistema kadukiĝo, kaŭzita je manko de la progreso en la sociala, ekonomia kaj politika reformadoj, kaj rikolti fruktojn de la erara ekstera [[politiko]], kiu en lastaj jaroj estas timige malproksima de konsiderado de specifaĵoj de la postimperia epoko. Dume la potencialaj rivaloj de Usono (speciale en iuj partoj de [[Azio]]) paŝon post paŝo engaĝiĝas je realoj de la [[21-a jarcento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Internaj politikaj sukcesoj ne rekompencas la eksterpolitikan programon, kiu anstataŭ kunlaboro engaĝas [[Usono]]n en multekostajn kampanjojn kontraŭ kreskanta nombro de [[malamiko]]j (foje propramane kreitaj). |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En iu ajn kazo [[Usono]]n atendas nehaltigebla kaj finfine fatala perdo de kapablo ludi gvidan rolon sur la monda scenejo. Nesolvitaj internaj kaj longdaŭraj eksteraj problemoj elpremos el ĝi ĉiujn sukojn, laŭgrade demoralizante la socion, subfosante la socian prestiĝon kaj reduktante krediton de la tutmonda fido. Rezulte de tio proksimume je 2025 sur fono de la internacia malstabileco Usono de facto seniĝos je triumfe deklarita regado super la [[21-a jarcento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Germanio]] kaj [[Italio]] pro siaj komercaj interesoj tiriĝos al [[Rusio]], [[Francio]] kaj la nefidinda [[Centra Eŭropo]] — al la politike pli unueca [[Eŭropa Unio]], dum [[Britio]] klopodos trovi ekvilibron ene de Eŭropa Unio, konservante specialajn rilatojn kun la malfortiĝinta [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Hitlero]]] La unua eraro estis, konkerinte [[Eŭropo]]n, sed ankoraŭ militante kontraŭ [[Britio]], ataki [[Sovetunio]]n, kaj la dua — deklari militon kontraŭ [[Usono]], sen eliri el morta batalo kontraŭ Sovetunio kaj Britio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] malsame ol malsukcesaj pretendentoj je la monda dominado en la [[20-a jarcento]], [[Ĉinio]] en la nuna etapo ne kovas [[Revolucio|revoluciajn]], nek [[Mesio|mesiajn]], nek maniĥeismajn planojn. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome post la [[financa krizo de 2007]] flanke de [[Ĉinio]] oftiĝis kaj iĝis pli malkaŝa kritiko de la usona sistemo kaj de la tutmonda pozicio de [[Usono]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol [[Usono]] kun ĝia avantaĝa geografia situo, por [[Ĉinio]] malfacilas protekti sin kontraŭ eventuala strategia blokado. Aliron al la [[Pacifiko]] por Ĉinio blokas [[Japanio]], de [[Eŭropo]] Ĉinion disigas [[Rusio]], kaj [[Barato]] regas aliron al la [[Hinda oceano]], kiu servas por Ĉinio kiel la ĉefa porgedo al [[Proksima Oriento]]. Ĝis nun la “pace altiĝanta” (laŭ difino de la ĉinaj regantoj mem) Ĉinio akiris en [[Azio]] amikojn kaj eĉ subulojn, tamen la memfida kaj [[Naciismo|naciisma]] Ĉinio povus trafi izolitecon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Barato]] strebas al milita regado super la [[Hinda oceano]] – tion klare montras programoj pri kreskigo de ĝiaj mara kaj aera armeoj, kaj ankaŭ politike argumentita strebo (kun geostrategia subteksto) firmigi poziciojn en la najbaraj [[Bangladeŝo]] kaj [[Mjanmao]]. Danke al sia partopreno en konstruado de havenoj en tiuj du landoj Barato ricevas eblecon regi la maran vojon tra la Hinda oceano. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tamen ĝis nun la altiĝado de [[Ĉinio]] baziĝis sur impresaj kaj senteblaj atingoj, kaj distingiĝis je trankviliga sobreco. La supera politika estraro de Ĉinio evidente komprenas, ke ĝiaj grandaj planoj pri fora [[estonteco]] ankaŭ povus suferi, se la mondo dronos en la [[Usono|postusonaj]] kvereloj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] videbla malfortiĝo de [[Usono]] donos al [[Rusio]] eblecon praktike senpune engluti [[Belorusio]]n — kun minimuma apliko de la forto kaj oferinte nur reputacion de la respondeca regiona gvidanto. Malsame ol [[Kartvelio]], Belorusio ne disponas okcidentan armilaron, nek politikajn simpatiojn de la [[Okcidento]]. [[Eŭropa Unio]] ĉe manko de la [[Usono|usona]] subteno apenaŭ enmiksiĝos kaj kelkaj [[Okcidenta Eŭropo|okcidenteŭropaj landoj]] tute fajfas pri Belorusio. [[Unuiĝintaj Nacioj]] en tia kazo faros efektive nenion. La [[Centra Eŭropo|centreŭropaj landoj]], konsciantaj kiom danĝera estas la kreskiginta muskolojn Rusio, povos postuli kutiman reagon de [[NATO]], tamen konsiderante malfortiĝon de Usono, malverŝajnas ke ili atingos fortan kolektivan premon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] malgraŭ opinioj ke [[sekureco]] de [[Israelo]] profitos el konfrontiĝo de [[Usono]] kontraŭ la [[islama mondo]], la postvivado de Israelo en longdaŭra perspektivo estos endanĝerigita. Al Israelo sufiĉos milita kaj patriota povoj por rebati senperan atakon kaj subpremi la [[Palestino|palestinanojn]]. Tamen longdaŭra kaj sufiĉe senavara subtenado de Usono, kaŭzita de ne tiom strategiaj konsideroj, kiom sincera morala devo, malkreskos. Dum sia malfortiĝo Usono, malgraŭ simpatio de ĝia popolo al Israelo, povos ĉiam pli kliniĝi al rezigno je partopreno en la aferoj de la regiono, dum plejparto de aliaj landoj plej verŝajne kulpigos pri malordo en [[Proksima Oriento]] nome Usonon. Konsiderante politike ardiĝintajn arabajn amasojn, pli pretajn al longdaŭra militado (la “popola milito”), Israelo, transformiĝinta antaŭ okuloj de la mondo je la “[[Apartismo|apartisma ŝtato]]” (pri kio avertis en 2010 vic-ĉefministro [[Ehud Barak]]) apenaŭ eltenos longe. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝenerale la pozicioj de [[Usono]] en [[Proksima Oriento]] klare malboniĝas kaj malfortiĝo de Usono mortigos ilin definitive. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Plejparto de la [[Terorismo|teroraj]] atakoj estas plenumataj de lokaj grupoj ene de sia lando, ne eksterlande [...] Konsiderante ke naskas internan terorismon en plej multaj kazoj ekstrema streĉiĝo de loka aŭ regiona politika tensio, nur ŝanĝo de lokaj kondiĉoj povas iel influi tiun ĉi tipon de terorismo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Usono]] perdis eblecon uzi formiĝon de paca zono de [[sekureco]] ĉe la [[Rusio|rusiaj]] limoj kaj engaĝi Rusion en pli proksiman kunlaboron en milita sfero [...] Anstataŭe post 2001 Usono ĵetis ĉiujn fortojn por la “[[milito kontraŭ teroro]]” kaj serĉado de subteno de siaj militaj kampanjoj en [[Irako]] kaj [[Afganio]], oferinte pli vastajn geostrategiajn planojn. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] malfortiĝo de [[Usono]] plej verŝajne malaltigos ĝian ekonomian stabilecon kaj politikan singardemon, akriginte supremenciitajn problemojn. Krome tio povas kaŭzi kreskon de [[naciismo]], troan sentemon pri la aferoj de la nacia memkonscio, paranojajn vidpunktojn rilate internan [[sekureco]]n kaj maldeziron malŝpari resursojn por evoluigo de aliuloj. Do stabila kunlaboro kun [[Meksiko]] apenaŭ alfrontos popolan subtenon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] internaj kaj regionaj perspektivoj de la malfortiĝinta [[Usono]] preskaŭ tutcerte igos ĝin eĉ pli demonizi la [[Meksiko|meksikan]] [[enmigrado]]n kaj spronos ekdubi pri preteco de Meksiko lukti kontraŭ siaj narkokarteloj. Usono plej verŝajne aplikos pli radikalajn solvojn (malpermeso de eniro aŭ deportado de enmigrintoj, fortigo aŭ deplojado de armeaj trupoj ĉe la limo), tiel nuligante bonajn najbarajn rilatojn kaj eble ardigante geopolitikan konfrontiĝon. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] nuntempe [[Usono]] kontrolas (per la baziĝanta en [[Kalifornio]] privata nekomerca organizaĵo ICANN — Korporacio pri Distribuado de Numeroj kaj Nomoj en [[Interreto]]) plejparton de aliro al la kiberspaco. Malkontento pri tiu hegemonio, ŝarĝita je suspektoj pri kiberspionado kaj serioza minaco de kibermilitoj, komplikas jam sen tio komplikan taskon de administrado de tiu strategia posedaĵo. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ludante je amasa popola nekono de la mondaj [[historio]] kaj [[geografio]], [[amaskomunikilo]]j persekutante profiton kreskigis panikon, uzante kiun [[demagogo]]j en la registaro de [[George W. Bush]] kondukis la landon al la okjara krucmilito. La “[[milito kontraŭ teroro]]” iĝis sinonimo de la ekstera politiko kaj [[Usono]] preskaŭ ne zorgis pri konstruado de strategio, konsideranta longdaŭrajn interesojn de la lando en la formiĝanta geopolitika situacio. Sekve de tio Usono iĝis malpreta al la defiantaj ĝin problemoj de la [[21-a jarcento]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Barato]], [[Rusio]] kaj [[Ĉinio]] preferis teniĝi flanke de rekta partopreno en penaj (ofte neadekvataj) klopodoj de [[Usono]] deteni la regionon [ [[Eŭrazio]]n ] droni en maturiĝantaj [[Etno|etnaj]] kaj [[Religio|religiaj]] konfliktoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Proksima Oriento]]] [[Usono]] kapablas memstare garantii [[Nuklea armilo|nuklean]] ŝirmilon por tiu ĉi regiono, tamen ĝi ne devas engaĝiĝi je unuflankaj (aŭ sole kun [[Israelo]]) militagojn kontraŭ [[Irano]], ĉar tiukaze ĝi dronos en pli grandskala, sed denove unuflanka kaj pereiga por ĝi konflikto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] bedaŭrinde ne vidas pli for ol ĝia nazo, [[Rusio]] retrorigardas [[pasinteco]]n, [[Ĉinio]] rigardas propran [[estonteco]]n kaj [[Barato]] kun envio rigardas Ĉinion. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] ĝis nun restas “nefinita”. Kaj tiel estos ĝis la [[Okcidento]], montrinte strategian sobrecon kaj racion, akceptos [[Turkio]]n je pli egalaj kondiĉoj kaj partnerigos [[Rusio]]n politike kaj ekonomie. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La divida linio inter [[Eŭropo]] kaj [[Rusio]] kun [[Turkio]] estas nura geografia abstrakciaĵo. Nek rivero Okcidenta Bugo (apartiganta [[Pollando]]n disde [[Belorusio]]), nek Pruto (laŭ kiu iras landlimo inter [[Rumanio]] kaj [[Ukrainio]]), nek Narvo (disdividanta [[Estonio]]n kaj Rusion) plenumas rolon de geografiaj aŭ kulturaj limoj de la eŭropa oriento. Same ne plenumas tiun ĉi rolon [[Urala montaro]], laŭ kiu, kiel skribas ĉiuj geografiaj lernolibroj, pasas limo de Eŭropo kaj [[Azio]]. Eĉ pli malbone tiun rolon plenumas la markolo [[Bosporo]], kuniganta [[Mediteranea maro|Mediteranean]] kaj [[Nigra maro|Nigran marojn]], kvankam la dividita per mallarĝa akvostrio [[Istanbulo]] estas konsiderata situanta parte en Eŭropo, parte (same kiel la ĉefa landoparto) en Azio [...] Laŭ vivmaniero, arkitekturo kaj socia ordo la fororienta [[Vladivostoko]] estas oble pli eŭropeca ol [[Kazano]] (ĉefurbo de [[Tatario]]), situanta milojn da kilometroj for de Vladivostoko en la “eŭropa” parto de Rusia Federacio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Historie [[Rusio]] konsideras sin tro granda por kontentiĝi je statuso de ordinara [[Eŭropo|eŭropa]] ŝtato, sed ĉe tio por la konstanta dominado en Eŭropo mankas fortoj al ĝi. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Demografio|Demografia]] krizo, politika [[korupto]], arkaiĝinta kaj dependa je naturaj resursoj [[Ekonomio|ekonomia]] modelo kaj [[Socio|socia]] postresteco de [[Rusio]] speciale aktive malhelpas realigon de tute naturaj streboj de ĝia popolo — talenta, sed multe suferanta pro malbona [[regado]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Vladimir Putin]]] La ŝtato kiu li elpensis, havas rimarkindan similecon al la [[Faŝismo|faŝismaj]] eksperimentoj en [[Italio]]: la ekstreme [[Aŭtoritatismo|aŭtoritata]] (sed ne [[Totalismo|totalisma]]), kun specifa simbiozo de supera potenco kaj komerca [[oliĝarĥio]], sekvanta [[ideologio]]n, bazitan sur apenaŭ maskita troigita [[ŝovinismo]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Barato|barata]] “[[demokratio]]” pli similas al la [[Britio|brita]] [[Aristokratio|aristokratia]] “demokratio” de la dua duono de la [[19-a jarcento]], ĝis apero de [[sindikato]]j. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] stabileco de [[Azio]] parte dependos de tio kiel reagos [[Usono]] al eventoj en du kruciĝintaj regionaj trianguloj kun la centro en [[Ĉinio]]. La unuan triangulon konsistigas Ĉinio, [[Barato]] kaj [[Pakistano]]. La duan — Ĉinio, [[Japanio]] kaj [[Koreio]] akompane de la ŝtatoj de [[Sud-Orienta Azio]]. En la unua kazo la ĉefa streĉocentro kaj fonto de malstabileco estos Pakistano. En la dua — Koreio (ambaŭ Koreioj, la [[Nord-Koreio|Norda]] kaj [[Sud-Koreio|Suda]]) kaj (aŭ) eble [[Tajvano]]. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri problemoj de [[Ĉinio]]] [...] nenio el tio similas al la sistema kolapso de [[Sovetunio]]. La kreskanta influo de Ĉinio je la internacia situacio estas realo, kiun [[Usono]] devos akcepti, ne demonizante kaj nek preskaŭ nemaskite revante pri ĝia subita malapero. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive paradokso de la [[Ĉinio|ĉina]] [[estonteco]] estas ke laŭgrada moviĝo direkte al parta [[demokratio]] povas esti pli realigebla ĉe racia, sed potenca [[regado]], kiu akurate direktigos socian energion je ĝusta direkto, ol ĉe malfortiĝinta regado, kiu tro cedos al popolaj postuloj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] klopodante altigi probablecon de la tutmonda partnereco kun [[Ĉinio]], [[Usono]] devas neoficiale akcepti la geopolitikan dominadon de Ĉinio en la kontinenta [[Azio]] kaj ĝian stariĝon kiel la dominanta ekonomia povo en tiu ĉi regiono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nemalgravan rolon en konstruado de stabilaj partneraj rilatoj inter [[Usono]] kaj [[Ĉinio]] ludos [[Japanio]] [...] Do laŭgrada repaciĝo de Ĉinio kaj Japanio ankaŭ estas inter la ĉefaj interesoj de Usono. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri sociologiaj enketoj en [[Rusio]]] [...] voĉdonante por la aliĝo al [[Eŭropa Unio]] la rusia loĝantaro plejparte ne imagas kiom striktaj estas postuloj al la kandidatoj. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se la maltrankviliĝinta [[Usono]] kaj la tro memfida [[Ĉinio]] ne sukcesos bridi politikan malamikecon, ambaŭ landoj kun granda probableco dronos en la detrua por ambaŭ ideologia konflikto. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En longdaŭra afero de garantiado de stabileco en [[Azio]], [[Usono]] devas preni sur sin rolon de peranto kaj paciganto. Do ĝi devas eviti rektan militan enmiksiĝon en la regiono, anstataŭe klopodante estingi malnovan kverelon inter ŝlosilaj fororientaj aziaj fortoj — interalie inter [[Ĉinio]] kaj [[Japanio]]. La baza principo de la politiko de Usono en la nova [[Oriento]] devas konsisti en tio, ke ĝia enmiksiĝo en la eventoj de la kontinenta Azio eblas nur responde al malamikaj agoj kontraŭ la ŝtatoj, kie la usonaj trupoj jam delonge iĝis parto de la internacia situacio. |aŭtoro= Zbigniew Brzeziński |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} === Konversacio kun Charles Gati === {{Citaĵo |teksto = Mi ne sentas min “denaska usonano”, sed post la fino de la [[Dua mondmilito]] mia patrujo por mi estis fermita kaj mi sopiregis trovi ion kun kio mi povus [[Identigo|identigi]] min. Kiam en la [[1950-aj jaroj]] mi iĝis [[studento]] de [[Harvardo]], tiun vakuon rapide plenigis [[Usono]]. Mi sentis min usonano, sed, kiel ŝajnas al mi, tio pli multe parolas pri Usono, pri tio kiel la [[homo]]j ĉi tie rapide akceptis min. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okazaĵo la 19-an de novembro 1979] Inter miaj [[devo]]j estis konsulti la [[prezidanto]]n rilate [[decido]]n pri respondo al [[Nuklea milito|nuklea atako]] kontraŭ [[Usono]]. [[William Eldridge Odom|Odom]] vekis min je la tria nokte, mi levis la aŭdparolilon kaj ekaŭdis: “Pardonon, sinjoro. Oni preparas nuklean atakon kontraŭ ni”. Kompreneble post tia deklaro tuj malaperas la tuta [[dormo]]. “Raportu detalojn” diris mi kaj li respondis: “Antaŭ tridek sekundoj [[Sovetunio]] lanĉis direkte al Usono 200 [[misilo]]jn”. Laŭ reguloj mi devis dum du minutoj konfirmi tiun sciigon, kaj poste mi havis pliajn kvar minutojn por veki la prezidanton, revizii ĉiujn variantojn dum la tiel nomata “[[futbalo]]”, ricevi decidon de la prezidanto kaj poste ordoni la respondan [[atako]]n. Do mi diris al li: “Voku kiam vi rekontrolos la [[informo]]n” [...] En tiu munito mi estis tute trankvila. Mi sciis ke post 28 minutoj ĉiuj povus perei — mia [[edzino]], [[infano]]j, ĉiuj aliaj. Tiukaze al mi restis nur garantii ke en la [[transa mondo]] ni havos grandan kompanion. Do mi diris: “Plenumu ĉiujn procedurojn de la Strategia Aviada Komandejo por preparado de lanĉo”. Poste mi atendis la konfirmon. Pasis minuto kaj restis ricevi unu plian respondon. Tiam denove telefonis Bill kaj diris: “Nuligo. Tio estis malĝustaj registraĵoj. Lanĉo ne okazis”. Mi memoras kiel mi diris al li: “Ne forgesu ordoni nuligon al la Strategia Aviada Komandejo”. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia [[patro]]] Li havis profunde [[Liberalismo|liberalajn]] vidpunktojn kaj lin ofendis duonfaŝismaj manifestiĝoj de la pola [[antisemitismo]]. Mia unua rememoro pri tio estas kiam ni meze de la [[1930-aj jaroj]] estis promenantaj laŭ stratoj de la pola urbo [[Lodzo]]. Mi tiam havis ses jarojn. Ni ekvidis amason a [[Dekstrulo|dekstraj]] [[fanatikulo]]j kun grandega afiŝo, sur kiu estis skribite pole: “Ĉiuj [[judoj]] estas [[porko]]j. Iru for al [[Palestino]]. [[Varsovio]] kaj [[Krakovo]] estas nur por [[poloj]]”. Mia patro marŝadis kun promenbastono, ne pro tio ke li bezonis ĝin, sed pro tio ke tiam en [[Eŭropo]] tio estis stila, kaj li atakis ilin kun tiu promenbastono. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[papo]] [[Johano Paŭlo la 2-a]]] Unu el la ĉefaj [[celo]]j por li estis atingo de [[socia justeco]]. Li ne kontraŭis [[Libera merkato|liberan merkaton]], sed sen [[entuziasmo]] rilatis al [[kapitalismo]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[papo]] [[Johano Paŭlo la 2-a]]] Samtempe li estis tre politikema [[homo]] kaj sendube kondamnis [[komunismo]]n. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[papo]] [[Johano Paŭlo la 2-a]]] Foje mi diris al li, ke mi estas [[katoliko]], ĉar mi naskiĝis katoliko, sed se mi naskiĝus en [[Ĉinio]] mi verŝajne estus [[budhano]]. Mi opinias ke eblas diversmaniere tuŝi tion kio troviĝas ekster [[limo]]j de nia [[konscio]] kaj ke ekzistas pli ol unu [[vojo]]. Mi pensis ke li malkonsentos, sed li diris: “Ne, vi estas tute prava”. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[papo]] [[Johano Paŭlo la 2-a]]] Vizitante [[Romo]]n mi renkontiĝis kun li kelkfoje kaj foje mi eniris lian apartamenton antaŭ [[tagmanĝo]] — al malgranda ejo, kie li devis troviĝi, kun [[kapelo]] de unu flanko. Estis [[tagmezo]]. Li kuŝis surplanke tute sola, [[vizaĝo]]n malsupren, etendinte la [[brako]]jn forme de la [[kruco]] — tio ne estis destinita por ies [[okulo]]j. Li simple kuŝis vizaĝon malsupren antaŭ [[altaro]] kaj preĝis. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri renkontiĝo kun [[Miĥail Gorbaĉov]]] Post kiam li perdis la [[potenco]]n en [[Rusio]] ni renkontiĝis en diversaj konferencoj tra la [[mondo]] [...] Sekvan tagon en sia [[parolado]] li diris: “Interparolu kun la ĉeestanta ĉi tie Zbigniew Brzeziński, li revas pri la [[tempo]] de la malnova bona [[Malvarma milito]], kiu tiom plaĉis al li”. Post la fino de la aranĝo mi venis al li, metis la [[mano]]n sur lian [[ŝultro]]n kaj demandis: “Miĥail, kial vi diris tion pri mi? Al mia parolado tio havis neniun rilaton”. Li respondis: “Zbig, ili pagis al ni kaj atendis ke ni diskutos”. [Charles Gati: “Ĉu oni vere pagis multe al vi?” Brzeziński: “Ne, sed al li evidente ŝajnis ke jes”. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[John F. Kennedy]]] Mi renkontiĝis kun li en la [[1950-aj jaroj]] kiam mi studis en [[Harvardo]] kaj tiam mi preskaŭ adoris lin [...] Mi estis profunde ŝokita kiam oni murdis lin, sed indas aldoni ke poste, ju pli multe mi estis ekscianta pri li, des pli forte mi pridubis mian [[entuziasmo]]n rilate lin. Mi komprenis ke li estis sufiĉe facile manipulebla, ke li povis agi sub influo de momento aŭ pro siaj personaj [[intereso]]j kaj ke li, malpli ol mi kredis, sin gvidis per alta kodekso de [[konduto]] aŭ [[normo]]j. Do iusence tio estis sobriga retaksado. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Barack Obama]] aŭ [[George W. Bush]] atingus almenaŭ duonon de tio kion atingis [[Jimmy Carter]], por ili tio estus grandega [[sukceso]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi opinias ke grandparte pritakso de la heredaĵo de [[Jimmy Carter]] estas ligita al [[emocio]]j. Ni agnosku [[realo]]n: [[Juda komunumo en Usono|juda komunumo]] estas la plej aktiva politika komunumo de la usona [[socio]]. Kaj [[homo]]j el tiu ĉi komunumo estis tre afliktitaj pro eldiro de Carter, ke [[Israelo]] transformiĝas je la [[Rasapartigo|apartisma]] [[ŝtato]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[George W. Bush]]] Mi opinias ke li rekte respondecas pri tio ke [[Usono]] estis konservanta statuson de la sola [[superpotenco]] ne pli ol 20 jarojn. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Barack Obama]]] Li estis konscianta ke pro diversaj kialoj tutmonda [[hegemonio]] de unu [[povo]], interalie de la [[Okcidento]], ne plu eblas. En la tutmonda sistemo okazis ŝovo de la Okcidento al la [[Oriento]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Barack Obama]]] [...] malgraŭ ĉiuj siaj konvinkaj [[parolado]]j, li montris ke li ne tre bone efektivigas siajn [[strategio]]jn. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu povas [[Usono]] kaj [[Ĉinio]] — du esceptaj [[povo]]j — kunekzisti? Mi rifuzas la supozon ke ili ne povas, same kiel mi rifuzas la [[ideo]]n ke ili ne devas. Mi opinias ke ni nepre devas provi kaj mi opinias ke ambaŭ flankoj estas sufiĉe raciaj, do ni sukcesos. Ĉe tio tamen necesas aldoni ke ĉe la horizonto videblas certaj [[nubo]]j. Bedaŭrinde rimarkindas tendenco demonigi unu la alian. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi malŝategas [[homo]]jn el la [[usona juda komunumo]], kiuj etikedas ĉiujn antisemitoj, sen kompreni ke per tio ili vulgarigas la [[nocio]]n de [[antisemitismo]] mem. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La sola lando, krom [[Pollando]], en kiu mi vere sentas min hejme, estas [[Israelo]]. Tie mi rememoras kaj eĉ travivas denove mian [[infanaĝo]]n. En Israelo estas tiom da [[elmigrinto]]j el Pollando, ke ni kune babilas pole. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Jes, mi estis subtenanta [[Vjetnama milito|militon en Vjetnamio]] ĝis mi mem venis tien en 1968, post kio mi ŝanĝis mian [[opinio]]n. En iu senco jes, mi bedaŭras. Sed ne tre, ĉar en tiu [[tempo]] mi havis preskaŭ neniun [[influo]]n. Sed tamen mi certe subtaksis — fakte ne nur subtaksis, sed komplete ignoris — kritikajn diferencojn inter [[Naciismo|naciismaj]] streboj de la [[vjetnamoj]] kaj [[Komunismo|komunista movado]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi neniam konsideris min “[[akcipitro]]”. Sed ankaŭ “[[kolombo]]” mi ne sentas min. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la oficperiodo de [[Ronald Reagan]]] Interalie ni evoluigis [[Radio Libera Eŭropo|radion Libera Eŭropo]] kaj helpadis al nerusaj [[naciisto]]j, dezirantaj liberiĝi de la [[regado]] de [[Moskvo]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Iraka milito]]] [...] mi opinias ke [[demokratio]] ne devas malŝpari siajn resursojn kaj sendi sian [[junularo]]n al [[milito]], bazita sur [[mensogo]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de la [[1960-aj jaroj]], kiam mi ankoraŭ havis tridek jarojn kaj iom, magazino [[Newsweek]] subite publikigis artikolon pri mi, en kiu oni rakontis pri mia [[influo]] sur la [[Ekstera politiko de Usono|eksteran politikon de Usono]]. Fine oni diris en ĝi ke nur en [[Usono]] [[homo]], kiu nomiĝas Zbigniew Brzeziński povas laŭte anonci sin sen ŝanĝi sian [[nomo]]n. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} === Aliaj fontoj === {{Citaĵo |teksto = [komparo de [[Usono]] kaj la [[Romia imperio]]] La mondŝtategoj, ne havantaj egalajn al si, konsistigas apartan klason. Ili neniun konsideras al si egala kaj tre facile alkalkulas siajn subtenantojn al siaj [[amiko]]j — ''amicus populi Romani'' [amiko de la Romia popolo]. Al ili mankas [[malamiko]]j, ekzistas nur ribeluloj, [[teroristo]]j kaj ŝtatoj-parioj. Ili jam ne militas, sed nur punas. Ili sincere indignas, kiam vasaloj rifuzas konduti kiel tio decas al la vasaloj. [komento de Zbigniew Brzeziński] Tiuj ĉi vortoj estis skribitaj de la aŭtoro antaŭ la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro]], sed ili mirinde precize esprimis pozicion de iuj [usonaj politikistoj, kun kiu ili insistis dum la diskuto en la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en 2003 pri la decido pri la [[Iraka milito|milito kontraŭ Irako]]. |aŭtoro= Bender P. |verko= America: the New Roman Empire? // Orbis. 2003. Winter. p. 155. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Grandskalaj [[politikisto]]j ne pensas per [[kliŝo]]j, nek faras precizajn [[prognozo]]jn. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Adam Garfinkle]]. Strategia pensanto // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Anŭar al-Sadat]] deziris revenigi [[Sinajo]]n sen iuj ajn [[kompromiso]]j. [[Israelanoj]] deziris subfosi la [[Araboj|araban]] koalicion tiel ke ĝi neniam formiĝu denove. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Potenco kaj principoj: Memuaroj de la konsilisto pri nacia sekureco 1977-1981 [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eble malgraŭ atendoj de israelaj gastigantoj, mia [[vojaĝo]] al [[Golanaj Altaĵoj]] kaj vojaĝoj tra la lando konvinkis min pri vaneco klopodi garantii [[sekureco]]n per akirado de [[teritorio]]j. Mi komprenis ke [[Israelo]] neniam ricevos sufiĉe da teritorioj por rekompenci [[malamikeco]]n de la [[araboj]] — kaj sekve la aferon de sekureco de Israelo necesas trakti aparte de afero de teritoria [[suvereneco]]. Vastigado de la suvereneco de Israelo per si mem ne garantios ĝian sekurecon, speciale se tia vastigado nur fortigas malamikecon de la araboj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Potenco kaj principoj: Memuaroj de la konsilisto pri nacia sekureco 1977-1981 [1983] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni estas [[potenco]] numero unu. Ni devas iri antaŭen. Sed nia gvida [[rolo]] dependas ankaŭ de tio kiom laŭleĝa oni konsideras ĝin. Ni devas mobilizi la landojn surbaze de komunaj principoj. Ĝuste tion ni malsukcesis fari. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo al Early Show, CBS News [la 10-an de marto 2003] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri aserto de [[Dick Cheney]] ke [[Saddam Hussein]] posedas [[Amasdetruaj armiloj|amasdetruajn armilojn]]] La vic-prezidanto fakte diras jenon: ni ne scias ĉu li havas la [[armilo]]jn, al kiu tipo ĝi apartenas, ni ne scias kie ĝi estas kaj ni neniam trovos ĝin — sed ni planas invadi tien kaj neniigi ĝin. Tio estas ne tre logike. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo al This Week with Sam Donaldson and Cokie Roberts, ABS News [la 1-an de septembro 2002] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Saddam Hussein]]] Li eĉ estas utila por ni, ĉar ĝi fortigas dependecon de la [[Golfo-landoj]] kaj de [[Sauda Arabio]] de nia [[defendo]] — do li eĉ fortigas nian ĉeeston en la regiono, alikaze [[araboj]] povus sin forturni de ni, parte pro la [[Araba-israela konflikto|Israela konflikto]] kaj aliaj faktoroj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo al News Hour with Jim Lehrer, PBS [la 21-a de decembro 1998] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Bombado de Irako en 1998]]] En [[Irako]] ni perdis la senton de ekvilibro kaj proporcioj. Ni parolas pri Irako kiel pri [[Nazia Germanio]]. Sed tio estas malriĉa lando kun loĝantaro 22 milionoj da [[homo]]j, kun [[ekonomio]] damaĝita de [[Ekonomiaj sankcioj|sankcioj]] kaj detruita de [[bombado]]. Ĝi estas [[problemo]], ĝi estas [[obstaklo]], sed certe ne la ĉefa mondminaco. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo al News Hour with Jim Lehrer, PBS [la 21-an de decembro 1998] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni devas tre skrupule subtenadi siaspecan ekvilibron en la [[Persa golfo]], konsiderante [[minaco]]jn de [[Irako]] kaj [[Irano]]. Fakte Irano estas precipe granda minaco dum Irako estas precipe granda [[problemo]] kaj ni devas memori pri tiu ĉi diferenco. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo al Frank Sesno, CNN [la 28-a de januaro 1993] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] dum 40 jaroj vivis en [[ombro]] de sovetia nuklea minaco, ĉe tio [[Stalin]] aŭ [[Nikita Ĥruŝĉov|Ĥruŝĉov povintus]] sen iu ajn konscienc-riproĉoj neniigi tiujn, kiuj estis pli malfortaj ol ili. Sed la [[politiko de detenado]] donis fruktojn, do Usono certe havos sufiĉe da fortoj por deteni [[Irako]]n. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Patience in the Persian Gulf, Not War // The New York Times. La 7-an de oktobro 1990. A-19. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni devas kritike rekonsideri la sloganon “Nova mondordo”, pri kiu oni multe parolas lastatempe, kaj demandi nin mem — ĉu efektive nun ni vidas la novan mondordon aŭ tio estas simple la [[ordo]], bazita sur [[dominado]] de unu [[superpotenco]], tio estas de [[Usono]]? |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo dum MacNeil/Lehrer News Hour, PBS [la 17-a de januaro 1991] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] kiom for ni iros strebante starigi novan [[potenco]]n en [[Irako]]? Mi ne certas ĉu ni efektive pensis pri tio. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo dum MacNeil/Lehrer News Hour, PBS [la 17-an de januaro 1991] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Foriro de [[Usono]] el la golfo montros ke la [[Persa golfo]] nun estas regata de [[Ruhollah Ĥomejni]] kaj liaj kompliculoj — strategia [[malvenko]] dekoble pli malbona ol la perdo de [[Irano]]. La ĉefan profiton pro la foriro de Usono ricevos [[Sovetunio]] [...] Oni povas nur supozi kian politikan [[ĥaoso]]n maldeziro de Usono agi kaŭzos en la malfortaj, sed gravaj [[Golfo-ŝtatoj]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= We Need More Muscle in the Gulf, Less in NATO // Washington Post. La 7-an de junio 1987. B-1. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] devas fari ĉion por defendi la [[intereso]]jn de la [[Okcidento]] en la [[Persa golfo]] — se necesas sole. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= We Need More Muscle in the Gulf, Less in NATO // Washington Post. La 7-an de junio 1987. B-1. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni devas agnoski ke [[Usono]] havas statuson de la [[mondpotenco]] dum niaj aliancanoj estas nur regionaj [[potenco]]j. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= We Need More Muscle in the Gulf, Less in NATO // Washington Post. La 7-an de junio 1987. B-1. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mia rezonado baziĝas sur tio, ke la [[Rilatoj de Sovetunio kaj Usono|usona-sovetia konflikto]] estas historia rivalado, kiu daŭros dum ni vivas. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= We Need More Muscle in the Gulf, Less in NATO // Washington Post. La 7-an de junio 1987. B-1. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [aŭtune 1989 al demando ĉu [[Sovetunio]] ekzistos en 2001] Ne. Estos io tute alia. Rapideco de la ŝanĝoj, ilia skalo kaj profundeco estas tiaj, ke ni devas ĉesi pensi en kutimaj terminoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[Okcidento]] oni pensas pragmate kaj ĉi tie ideologie. Sovetiaj [[politikologo]]j a) elpensas sloganojn kiel “[[perestrojko]]” aŭ “[[tuteŭropa domo]]”, kiuj ne havas realan enhavon, poste ili b) kreas kompletan [[teorio]]n pri kion signifas tiuj sloganoj sen ligo al realo, kaj fine c) ili trudas sian artefaritan ideologian koncepton al la [[socio]], ŝajnigante ke tio estas kion la socio bezonas. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= dum renkontiĝo kun sovetia estraro en Moskvo [aŭtuno 1989]<ref>Citita laŭ: [[Marin Strmecki]]. Atestinto de “Granda fiasko” en Moskvo en 1989 // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013].</ref> |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Gorbaĉov]] jam diris al la [[Hungario|hungaraj]] partiaj [[gvidanto]]j — kiuj baldaŭ transdonis al mi liajn [[vorto]]jn — ke ĉio farita post 1928 estis [[eraro]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= dum renkontiĝo kun sovetia estraro en Moskvo [aŭtuno 1989]<ref>Citita laŭ: [[Marin Strmecki]]. Atestinto de “Granda fiasko” en Moskvo en 1989 // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013].</ref> |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] min ŝokis zorgiteco pri [[Lenino]]. Mi ne diras ke li estis neinteresa homo. Sed konstante referenci al li, ne nur serĉante laŭleĝecon, sed ankaŭ kiel al politika orientilo, estas absurde. Vi mem faras vin kaptitoj de [[pasinteco]]. Ne eblas uzi Leninon kiel fundamenton por grandskalaj [[reformo]]j. Vi devos trovi instituciojn, kiuj funkcios kaj ĉesi pensi pri tio, ĉu Lenino aprobus ilin aŭ ne. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= dum renkontiĝo kun sovetia estraro en Moskvo [aŭtuno 1989]<ref>Citita laŭ: [[Marin Strmecki]]. Atestinto de “Granda fiasko” en Moskvo en 1989 // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013].</ref> |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eldiroj de s-ro [[Michael Dukakis]], faritaj dum la [prezidenta] kampanjo, estas miksaĵo de malklereco kaj [[pacismo]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] [1988] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nun estas ĝusta [[tempo]] por demandi nin mem — kiel ni povus kreeme reagi al la evidenta fiasko de [[Sovetunio]]? Ni povus aktive krei novan [[mondo]]n aŭ lasi disfali la malnovan, iuj pecoj de kiu povus eĉ minaci nin mem. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= David J. Lynch. Jimmy Carter Confidant Brzeziński Tells Why He Jumped Ship For Bush // Defence Week [la 31-an de oktobro 1988] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Golfa milito]]] Mi opinias ke [[intereso]]j de [[Usono]] [...] sendube postulas [[defendo]]n de [[Sauda Arabio]] por garantii senĉesan liveradon de [[nafto]] laŭ raciaj [[prezo]]j. Tio estas vive gravaj interesoj, kiuj neniukaze devas esti minacataj kaj kiujn ni devas defendi memstare. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo dum MacNeil/Lehrer News Hour, PBS [la 21-an de aŭgusto 1990] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Michael Dukakis]] kiel potenciala prezidanto en 1988] Mi opiniis ke tio [lia venko] estos tre malbona afero por [[Usono]]. [Lia kurso] estis komplete malĝusta por la lando kaj por la [[Demokrata Partio (Usono)|Demokrata partio]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]] post lia enposteniĝo] Ne indas tro atente rigardi la [[kostumo]]n, kiel li tenas sin, kiel li mansvingas al okcidentaj [[ĵurnalisto]]j aŭ tion ke lia [[edzino]] portas mansakon [[Gucci]]. Necesas rigardi kiujn vidpunktojn li subtenas kaj kia estis lia [[kariero]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi konvinkis la [[ĉinoj]]n subteni [[Pol Pot]] [...] Pol Pot estis [[monstro]]. Ni ne povis subteni lin, sed la ĉinoj povis. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Intervjuo al [[Elizabeth Becker]] // When the War Was Over: Cambodia and the Khmer Rouge Revolution [1986] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Orienta Eŭropo]]] Mi eĉ ne unu minuton kredas ke amasaj revoluciaj okazaĵoj en la regiono servus al niaj [[intereso]]j. Se ili okazos en la proksima [[estonteco]], do malgraŭ dirita de [[Alexander Dubček]], [[Sovetunio]] ne havos alian elekteblon krom interveni. Preskaŭ same certe estas ke la [[Okcidento]] estos senpove staranta flanke kaj ke [[viktimo]]j estos [[reformo]]j en la regiono kaj [[perestrojko]] en Sovetunio. Do mi ne opinias ke ni devas strebi tian eksplodon, instigante ĝin aŭ simple observante la [[evento]]jn. Mi opinias ke preferindaj estas laŭgradaj ŝanĝoj, kiujn necesas stimuli. Al ili necesas kontribui kaj tio eblas. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= From Eastern Europe Back to Central Europe // Centre for Policy Studies. A Year in the Life of Glasnost: The Hugh Seton-Watson Memorial Lecture and Other Essays. Policy Studies. N 94 (London: CPS, 1988), p. 6-18. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Brzeziński alvokis la [[Okcidento]]n al singardemo kaj proponis eviti impreson ke ĝi penas per ĉiuj fortoj fortiri la orienteŭropajn landojn al sia tendaro. “Nia strategia kaj historia [[celo]] devas esti ne strebo engluti tion kio iam nomiĝis [[Orienta Eŭropo]] per tio kio nun nomiĝas [[Okcidenta Eŭropo]]”. Anstataŭe li alvokis al “sinsekva kreado de la vere sendependa, kulture memstara, eble fakte [[Neŭtraleco|neŭtrala]] [[Centra Eŭropo]]”. Li substrekadis ke li ne proponas klopodi likvidi la [[Varsovia pakto|Varsovian pakton]] aŭ foririgi la sovetiajn trupojn. “Kiam mi diras fakte neŭtrala, mi celas neŭtrala laŭ esenco, sed ne neŭtrala laŭ formo. Ĝi povas aperi en kunteksto de la ekzistantaj aliancoj, difinantaj [[Geopolitiko|geopolitikan]] realon de la nuntempa Eŭropo”. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= From Eastern Europe Back to Central Europe // Centre for Policy Studies. A Year in the Life of Glasnost: The Hugh Seton-Watson Memorial Lecture and Other Essays. Policy Studies. N 94 (London: CPS, 1988), p. 6-18 |origina teksto = }} == Pri la aŭtoro == {{Ĉefartikolo|Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński}} {{Citaĵo |teksto = [pri Zbigniew Brzeziński en [[Harvardo]]] Tio estas instruanta [[politikisto]], ne [[instruisto]] kiu iam okupiĝis pri [[politiko]]. |aŭtoro= [[Madeleine Albright]] |verko= Citita laŭ: [[Stephen F. Szabo]]. Profesoro // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi neniam estis lia adoranto. Mi konsideris lin senutila [[Konsilio pri Nacia Sekureco de Usono|konsilisto pri nacia sekureco]] kun enorma [[egoo]]. |aŭtoro= [[Michael Dukakis]] |verko= |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Henry Kissinger]] * [[Samuel P. Huntington]] {{Referencoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Brzeziński, Zbigniew}} [[Kategorio:Zbigniew Brzeziński| ]] [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Usonaj politikistoj]] [[Kategorio:Politikologoj]] 8js6p6zvon0akok6k0yvugnevb9ezp1 0 6530 53032 51420 2026-04-14T12:35:10Z RG72 415 53032 wikitext text/x-wiki {{Verko |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |nomo= La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado |koloro= |dosiero= Greater_coat_of_arms_of_the_United_States.svg |vikipedio= |komunejo= |komunejokat= |vikivortaro= |vikinovaĵoj= }} '''La granda ŝaktabulo: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj''' (angle: The Choice: Global Domination or Global Leadership.) estas unu el ĉefaj verkoj de la [[Usono|usona]] [[Politika scienco|politikologo]], [[Geopolitiko|geopolitikisto]] [[Zbigniew Brzeziński]], aperinta en 2004. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = Mia ĉefa ideo rilate la rolon de [[Usono]] en la [[mondo]] estas sufiĉe simpla: la usona povego, kiun multaj konsideras decida faktoro en garantiado de la ŝtata suvereneco, nuntempe servas kiel la ĉefa garantio de la tutmonda stabileco, dum la usona socio stimulas evoluon de tiaj tutmondaj tendencoj, kiuj subfosas la tradician ŝtatan suverenecon… Kaze de malĝusta uzado kaj konfrontiĝo, tiuj ĉi fortoj povas ĵeti la mondon je ĥaosa stato kaj transformi Usonon je sieĝata fortikaĵo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu tio estas bone aŭ malbone, sed nome [[Usono]] nun difinas evoludirekton de la [[homaro]] kaj ĝia rivalo ne videblas. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] verŝajne povus konkuri kun [[Usono]] en la ekonomia kampo, sed ĝi ankoraŭ ne baldaŭ atingos tian gradon de unueco, kiu ebligos al ĝi eki politikan konkuradon kun la usona koloso. Forlasis la distancon [[Japanio]], kiun iutempe oni prognozis esti sekva superpotenco. [[Ĉinio]], malgraŭ siaj ekonomiaj sukcesoj, verŝajne restos relative malriĉa lando dum la vivo de almenaŭ du generacioj, kaj dume povos okazi seriozaj politikaj komplikaĵoj. [[Rusio]] ne plu partoprenas la konkuron. Se diri mallonge, al Usono mankas kaj en proksima tempo ne aperos egalapova konkuranto. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pro tio [[Usono]] alfrontas unikan paradokson: ĝi estas la unua vere tutmonda superpotenco, tamen la usonanoj ĉiam pli estas zorgitaj pri danĝeroj, kiuj venas de oble malpli fortaj malamikoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]], panikanta kaj obsedita je fortigado de propra [[sekureco]], plej verŝajne estos izolita kaj ĉirkaŭita de la malamika [[mondo]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono]]] Neceso akcepti [[Sekureco|nesekurajn]] vivkondiĉojn ekhavas evidente kronikan karakteron. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Usono]] — konsiderante ĝian kontraŭdiran rolon en la [[mondo]] — estas destinita iĝi katalizilo de movado direkte al tutmonda unueco aŭ al tutmonda ĥaoso, sur la usonanoj kuŝas unika respondeco pri tio, kiun el tiuj du vojoj ekiros la homaro. Ni devos elekti inter la regado super la mondo kaj gvidado en ĝi. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la fina jaro de la [[20-a jarcento]] la [[Eŭropo|eŭropanoj]] kaj unuavice la [[francoj]] pompe deklaris, ke Eŭropo en plej proksima tempo ekhavos “sendependajn eblecojn en la kampo de la tutmonda [[sekureco]]”. Sed, kiel baldaŭ montris la milito en Afganio, tiu promeso estis simila al la fama [[Sovetunio|sovetia]] kredigo pri historia venko de la [[komunismo]], “montriĝanta ĉe horizonto”, do ĉe la imagita linio, foriĝanta dum proksimiĝo al ĝi. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Loĝantaro de [[Japanio]] maljuniĝas, ĝia [[Ekonomio|ekonomia]] evoluo malrapidiĝis; tipaj por la 1980-aj jaroj ideoj pri transformiĝo de Japanio je superpotenco hodiaŭ aspektas kiel historia ironio. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nur fine de la 1950-aj jaroj kaj plej verŝajne nur dum la [[Kuba misila krizo]], [[Usono]] ŝoke komprenis, ke la modernaj teknologioj transformis [ĝian] neatakeblecon je parto de [[pasinteco]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tendenco en la [[Usona Kongreso]] doni al la Ŝtata Departemento rajton taksi konduton de la aliaj ŝtatoj, estas tre simptoma por la nuna pozicio de Usono, kiu ĉiam pli neglekte traktas suverenecon de la aliaj, dum plu skrupule protektas la sian. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post [[Hiroŝimo]] kaj [[Nagasako]], kie la vorto “totala” ekhavis tute novan sencon, kaj ĉe disvastiĝo de la nukleaj armiloj, rondon de kies posedantoj eniris ne nur la ĉefaj antagonistoj de la “[[malvarma milito]]”, sed ankaŭ aliaj ŝtatoj, venko en la totala [[milito]] iĝis oksimoro… |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne estus troigo diri, ke la totala [[milito]] estas sensenca ago, kiun povas permesi al si nur malriĉa [[ŝtato]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[milito]] kiel formale deklarita stato foriris al pasinteco… Ekde momento de la fino de la [[Dua mondmilito]] [[Usono]] partoprenis en du grandaj militoj, en kiuj pereis 100 mil usonanoj, kaj en proksimume duondekduo da relative seriozaj operacoj, akompanitaj de malgrandaj perdoj por la usona flanko, kaj ankaŭ unuflanke bombardis almenaŭ tri ĉefurbojn de aliaj ŝtatoj, eĉ ne unu fojon formale deklarinte la militon. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nocio de la absoluta nacia [[sekureco]] hodiaŭ estas nura [[mito]]. En la epoko de tutmondiĝo kompleta sekureco kaj absoluta [[defendo]] estas neatingeblaj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …nenio havas tiom decidan signifon por daŭra [[paco]] en la tuta [[mondo]] ol la povo de [[Usono]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kapablo en mallonga tempo venki en unu loka [[milito]] estas oble pli efika rimedo kontraŭ estigo de iuj ajn lokaj konfliktoj ol sufiĉe multekosta subtenado de la nombro de trupoj, necesaj por paralela batalado en du lokaj militoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mobilizi [[socio]]n por longa fortostreĉiĝo pli facilas se personigi minacon, identigi ĝin kiel malbonon kaj tiel krei ĝian amase reprodukteblan stereotipon. En la homa vivo kaj speciale en tiu internacia, malamego kaj antaŭjuĝo portas oble pli fortan emocian ŝarĝon ol kunsento aŭ inklino. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri reago de la prezidanto [[George W. Bush]] al la [[terorismaj atakoj en 2001]] ] La prezidanto Bush montris inklinon trakti minacon en preskaŭ [[Teologio|teologiaj]] terminoj (verŝajne pro sia religiemo), konsiderante ĝin batalo inter “[[bono]] kaj [[malbono]]”. Li eĉ uzis la [[Lenin]]-formulon “kiu estas ne kun ni — tiu estas kontraŭ ni” — la principo, ĉiam imponanta al la ekscitita publiko, sed portanta en si nigroblankan mondrigardon, ignorante ĉiujn nuancojn de la griza, en kiuj estas kolorigitaj plejparto de la tutmondaj dilemoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eldirinte komence de 2002 siajn famajn vortojn pri la “akso de [[malbono]]”, la prezidanto [ [[George W. Bush]] ] retorike miksis sendependajn problemojn, iniciatajn de [[Nord-Koreio]] por stabileco en Nord-Orienta [[Azio]], de [[Irano]] kun ĝiaj grandskalaj ambicioj en la [[Persa golfo]], kaj ankaŭ tiujn restintajn post la nefinita [[Golfa milito|kampanjo de 1991]] kontraŭ la [[Irako|iraka]] reganto [[Saddam Hussein]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malfacilaĵo konsistas en tio, ke la administracio [de la [[Usono|usona]] prezidanto [[George W. Bush]] ] sufiĉe nebule difinis la fenomenon aŭ la fortojn, kontraŭ kiujn oni alvokas la usonanojn batali dum la “[[milito kontraŭ terorismo]]”… Nomi [[malamiko]]n [[teroristo]] signifas agnoski naivan [[nescio]]n de tio, ke la terorismo estas la aplikata de individuoj, grupoj aŭ [[ŝtato]]j mortiga metodo de timigado. Oni ne militas kontraŭ metodoj aŭ taktikoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ju pli malfortaj kaj fanatikaj estas politikaj ekstremistoj, des pli ili emas preferi la plej kontraŭhomajn formojn de la [[terorismo]] al aliaj luktometodoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Insisti je [[kompreno]] ne signifas pravigi la [[teroristo]]jn aŭ alvoki al pacigo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[terorismo]], kreskinta surbaze de [[Etno|etna]], [[Nacio|nacia]] aŭ [[Religio|religia]] protesto, estas speciale vivkapabla kaj plej malfacile elradikigebla per ekstermado de la teroristoj. Fontoj de la terorismo troviĝas en la [[Socio|socia]] malkontento. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed maksimuman reziston al la fizika subpremado montras la [[terorismo]], inspirata de [[Historio|historiaj]] [[mito]]j pri komuna [[Etno|etna]] origino aŭ stimulata de [[Religio|religia]] fervoro. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povas eviti la [[Historio|historiajn]] faktojn: la ĉefa kialo de tio, ke pikilo de la [[terorismo]] estis direktita al [[Usono]] iĝis sendube engaĝiĝo de Usono en aferoj de [[Proksima Oriento]]… |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[amasdetruaj armiloj]] ] La afero komplikiĝas per tio, ke konduto de [[Usono]] mem en la kampo de disvastigo de la amasdetruaj armiloj estas ne tre senriproĉa. Usono asistis al klopodoj de [[Britio]] pri kreado de propra [[Nuklea armilo|nuklea]] potenco, kaŝe helpis pri tio al [[Francio]], neglektis aŭ eble rekte helpis al la nukleaj programoj de [[Israelo]], fermis la okulojn pri la similaj agoj de [[Ĉinio]], [[Barato]] kaj [[Pakistano]], kaj fine montris senzorgan nesingardemon rilate prorajn nukleajn sekretojn. Kiam la kritikistoj riproĉas Usonon ke ĝiaj aktualaj timoj pri disvastigo de la amasdetruaj armiloj malfruiĝis, en tiuj vortoj haveblas parto de la vero. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri klopodoj de [[Usono]] haltigi disvastigon de la [[amasdetruaj armiloj]] en [[Eŭrazio]]] Tiaj agoj povus haltigi disvastigon de la [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]] almenaŭ por plej proksima periodo. Sed ilia kapablo kuraci la [[Terorismo|terorisman]] malsanon estas sufiĉe dubinda. Sendube ili estigos eĉ pli fortan indignon kontraŭ Usono kaj estos konsiderataj kiel trudado de nova ordo en la regiono en la spirito de nekaŝita [[koloniismo]]… Sekve, tio povos riskigi la usonajn poziciojn en [[Eŭropo]] kaj la “[[milito kontraŭ terorismo]]” transformiĝos je sole usona kaj precipe [[Islamo|kontraŭislama]] afero. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …politiko de unuflanka devigo estigos en la internacia komunumo tian humoron, ke la ŝtatoj, ne dezirantaj esti ĉantaĝitaj, konsideros sia unuaranga tasko kaŝe ekhavi la [[amasdetruaj armiloj|amasdetruajn armilojn]]… En longdaŭra perspektivo ĉio ĉi povas transformiĝi por Usono je fatala detruo de la fundamentoj de ĝia nacia [[sekureco]]. Jen pro kio unu el alvokoj, aperintaj dum la tria “Granda debato” pri la sekureco de [[Usono]] — rezigni je la Atlantika alianco [ [[NATO]] ] profite al la nova “koalicio de partneroj-sampensantoj” — estas profunde erara. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte [[Usono]] alproprigis la rajton difini la [[malamiko]]n kaj fari la unuan baton, ne zorgante pri atingo de internacia konsento rilate la difino de la minaco. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …diferenco inter anticipado kaj preventado estas sufiĉe grava de la vidpunkto de la internacia ordo kaj neniukaze devas esti forviŝata… Rezigno je dislimigado de tiuj du agotipoj, des pli flanke de la superpotenco, havanta maksimumon de rimedoj por detenado, povas estigi ĉenan reakcion de unuflankaj “preventaj” [[milito]]j, maskitaj kiel “anticipaj” agoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La lukto kontraŭ la [[terorismo]] ne povas esti centra, sistemokrea principo de la usona politiko pri sekureco en [[Eŭrazio]] aŭ de eksterpolitika kurso de [[Usono]] ĝenerale. Tiu ideo estas tro malvasta laŭ sia direkto, tro nebula en difinado de la [[malamiko]] kaj, kio plej gravas, ĝi ne kapablas influi la plej gravajn kialojn de la intensa politika tumultado en la etendiĝanta inter [[Eŭropo]] kaj [[Fora Oriento]] ŝlosila zono de Eŭrazio, en kies loĝantaro dominas [[islamanoj]] kaj kiun oni povas marki per termino la “nova tutmonda [[Balkanio]]”. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[atencoj la 11-a de septembro 2001]] ] Neniam tiom malforta areto da homoj kaŭzis tiom da doloro al tiom pova kaj grandega komunumo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En tiu ĉi [[milito]] — kaj la [[terorismo]] laŭsence estas senkompata milito de la malfortuloj kontraŭ la fortuloj (la takso, havanta nenion komunan kun agnosko de [[Moralo|morala]] laŭleĝeco de la teroro) — la malfortuloj havas preskaŭ nenion perdeblan, sed akiri, de ilia vidpunkto, ili povas ĉion. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la malfortuloj akiras forton, ĉiamaniere simpligante bildon de sia [[malamiko]], dum la fortuloj, agante similmaniere, malfortiĝas. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …bildo de la [[islamo]] en percepto de multaj [[usonanoj]] estas preskaŭ speguliĝo de la [[islama fundamentismo|islamo-fundamentisma]] bildo de Usono kiel la “granda [[Satano]]”. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive antaŭ la [[Iraka milito|okupacio de Irako]] fare de [[Usono]] en 2003, sekve de kiu [[Ŝijaismo|ŝijaismaj]] [[Teokratio|teokratiaj]] streboj akiris fortan impulson, la [[islama fundamentismo|fundamentisma fenomeno]] troviĝis ĉefe en estingiĝanta stato. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ankoraŭ ne klaras, kia estos plua evoluo de [[Irano]], sed la tagoj de la [[islama fundamentismo|fundamentisma]] [[teokratio]] en tiu ĉi lando estas kalkulitaj. Ĝi jam eniris la “termidoran fazon”. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la [[islama fundamentismo]] sukcesas inciti [[Okcidento|kontraŭokcidentan]] [[ksenofobio]]n, kiu estas la ĉefa fonto de ĝia vivkapablo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eble la [[islamismo]] estas pli ol nura sukcesa rivalo de la [[islama fundamentismo]]. Tiu movado povas esti simptomo de tio, ke la iam vivoplena, sed dormanta en lastaj jarcentoj [[civilizacio]], ekspiras denove. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …de la ideologia vidpunkto mankas kialoj konsideri [[islamo]]n pli fremda al [[demokratio]] ol [[kristanismo]], [[judismo]] kaj [[budhismo]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[Usono]] devos eviti montri ke ĝi kvazaŭ konsideras [[islamo]]n, pro ĝia kvazaŭ profunde alia kultura origino, esti nekapabla trapasi la samajn etapojn de la politika evoluo kiel la [[Kristanismo|kristana]] kaj [[Budhismo|budhisma]] [[mondo]]j. Antaŭ sesdek jaroj estis tute ne evidente, ke [[Germanio]] kaj [[Japanio]] iĝos centroj de [[demokratio]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Konstruado de pli sekura mondo estas simple neatingebla sen kunlabora partopreno de 1 miliardo 200 milionoj da [[islamanoj]], loĝantaj sur la planedo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la procezojn de tumultado en la [[Islamo|islama]] [[mondo]] necesas trakti unuavice en la regiona, ne tutmonda kunteksto, kaj prefere tra geopolitika ol [[Teologio|teologia]] prismo. La islama mondo estas disigita [[Politiko|politike]] kaj [[Religio|religie]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Turkio]] jam duonjarcenton restas la fidela aliancano de [[Usono]]. Fidon kaj dankemon de Usono ĝi meritis jam dum sia senpera partopreno en la [[Korea milito]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] ne povas subteni [[Barato]]n kontraŭ [[Pakistano]], nek kontraŭ [[Ĉinio]], sen pagi neakcepteble altan strategian prezon aliloke: en [[Afganio]], se ĝi elektos la kontraŭpakistanan kurson, aŭ en [[Fora Oriento]], se temos pri la kontraŭĉina alianco. Pro ĉiuj ĉi internaj kaj eksteraj faktoroj Barato nur en limigita kadro povas esti aliancano de Usono en longdaŭra politiko de formado — jam sen paroli pri perforta starigado — de pli stabila sistemo de rilatoj ene de la Tutmonda [[Balkanio]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed kunlaborado kun [[Eŭropo]] malsukcesos, se opinii ke ĝi devos limiĝi al plenumo de la [[Usono|usonaj]] ordonoj fare de ĝi. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|eventoj de la 11-a de septembro]] [2001] serioze influis la internacian vivon, sed ne pro tio ke ili ŝanĝis la mondon, sed precipe pro tio ke ili ŝanĝis [[Usono]]n. Usonon ŝokis subita ekkonsciiĝo pri sia propra atakebleco. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La vero konsistas en tio, ke dum la tuta periodo de la “[[malvarma milito]]” [[Eŭropo]] de facto estis la [[Usono|usona]] protektorato… Ne mirindas, ke la averaĝa usonano konsideras Eŭropon parazito. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] kun restarigo de la milita potenco povas transformiĝi je la danĝera rivalo de [[Usono]]. Ĝi ne lasos eblecon defii la usonan hegemonion. …Eŭropo, faranta “sufiĉajn” defendajn klopodojn, neeviteble kaŭzos ĉe Usono senton de malkomforto, naturan por la eksa hegemono. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La politike pova [[Eŭropo]], kapabla konkuri kun Usono ekonomie kaj ĉe tio ne dependa de ĝi en milita sfero, neeviteble komencos kontesti la dominadon de [[Usono]] en du regionoj, kiuj havas por Usono vive gravan strategian signifon — en [[Proksima Oriento]] kaj [[Latinameriko]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …se [[Eŭropo]] iĝos ekonomia giganto kaj granda militforto samtempe, la sfero de la dominado de [[Usono]] verŝajne limiĝos ĉefe je la [[Pacifika regiono]]… Tamen nuntempe al la eŭropanoj mankas motivado kaj unueco, necesaj por kreado de pova milta ŝtatego… Tamen, memorante pri reciprokaj ofendoj, kaŭzitaj de transatlantikaj kvereloj ĉirkaŭ [[Irako]], por la usonanoj estus verŝajne pli racie malpli riproĉi Eŭropon pri “nesufiĉo” de ĝiaj militaj klopodoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Usono]] skrupule sekvus la internaciajn regulojn, se ĝi diligente evitus demonstradon de forto ĉe solvado de [[Ekonomio|ekonomiaj]] problemoj, kiuj havas specialan intereson por gravaj kategorioj de la usonaj voĉdonantoj, aŭ montrus obeeman pretecon limigi propran suverenecon kaj subigi siajn armitajn fortojn al la jurisdikcio de la internacia [[juro]], ĝi verŝajne ne iĝus la ŝtatego, kies agoj povas iĝi lasta savrimedo por preventi tutmondan anarĥion. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Konglomeraĵoj havas ne [[Historio|historiajn]] revojn, sed nur materiajn interesojn. Senvizaĝaj [[Burokratio|burokrataj]] institucioj de [[Eŭropa Unio]] ne povas veki popolajn sentojn, necesajn por [[Politiko|politika]] agnosko… Do kun paso de la tempo Eŭropa Unio ekhavos atributojn de milit-politika ŝtatego, ĝuste kiel multaj gigantaj multnaciaj korporacioj aranĝas por gardado de siaj vive gravaj interesoj propran armitan sekurecservon. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[Eŭropo]], laŭ sia naturo orientita al plurflanka kunlaboro, kaj [[Usono]] strebanta al memstara pozicio, ideale konvenas por tutmonda racia geedziĝo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vastiĝo de [[Eŭropa Unio]] kaj [[NATO]] daŭros. Kun ĉiu plia ĝia ondo kaj retreto de la [[Oriento]] kaj ofensivo de la [[Okcidento]], danĝeroj, kreataj de geopolitika “nenies tereno”, simple ŝoviĝas orienten. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por la [[eŭropanoj]] [[Siberio]] povas transformiĝi je tio, kio siatempe por la [[usonanoj]] iĝis [[Alasko]] kaj [[Kalifornio]] kune: fonto de grandegaj [[riĉaĵo]]j, kampo de profita aplikado de [[kapitalo]]j, siaspeca Eldorado por plej entreprenemaj setlantoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]] ] Unuafoje en sia tuta historio [[NATO]] aplikis la 5-an artikolon (de la Vaŝingtona traktato), unuanime deklarinte, ke ĉiuj anoj de la organizaĵo partoprenos en komuna defendado kontraŭ komuna minaco. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Historio]] jam konatigis al la [[eŭropanoj]] [[terorismo]]n kaj eble pro tio ili vidas en ĝi malpli enkorpigon de [[malbono]] kaj pli — sekvon de [[politiko]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Verŝajne la plej akraj kontraŭdiroj inter reprezentantoj de la kontinenta [[Eŭropo]] kaj la [[usonanoj]] observiĝas je ilia takso de la [[Palestino|palestina]] [[terorismo]]: multaj usonanoj, inkluzive kelkajn anojn de la [prezidanta] administracio, vidas en ĝi malbonon, preskaŭ ne ligitan al la okupado de la palestinaj teroj fare de [[Israelo]], dum multaj eŭropanoj emas opinii, ke la okupado kaj speciale kreado sur tiuj teroj de la [[Judoj|judaj]] setlejoj stimulas la terorisman agadon. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La leviĝanta ŝtatego [[Ĉinio]] memorigas la Kaiser-an [[Germanio]]n, kiu enviis Brition, malamikis kun [[Francio]] kaj malestimis [[Rusio]]n; la nuna Ĉinio, ĉiam pli pragmate konsiderante rolon de [[Usono]] en [[Pacifika regiono]], nervoze reagas al [[Japanio]], orgojle rigardas al [[Barato]] kaj malestimegas Rusion. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ekonomio|Ekonomia]] postvivado de ĉiu ajn el la ĉefaj ludantoj sur la [[Azio|azia]] scenejo tute dependas de senobstakla aliro de maraj komercaj ŝipoj al nuraj du-tri ĉefaj havenoj. Sufiĉas bloki per kelkaj magnetaj minoj aliron al [[Ŝanhajo]], [[Jokohamo]] aŭ [[Bombejo]] (kaj al unu-du pliaj havenurboj) por laŭvorte paralizi la ekonomian aktivadon de [[Japanio]], [[Ĉinio]] aŭ [[Barato]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hodiaŭ la plej elstara evento en la ekstera politiko de plejparto de la ŝtatoj estas vizito de ŝtatestro al [[Vaŝingtono]]… Eksterlanda ambasadoro konsideras pinta atingo de sia kariero, se li sukcesas aranĝi duonhoran renkontiĝon de sia gvidanto kun prezidanto de [[Usono]]. Multaj devas kontentiĝi je kvinminuta renkontiĝo en la Ovala ĉambro kaj memorfoto, pri kio oni informas en [[amaskomunikilo]]j (sen indiki daŭron) kiel pri [[Historio|historia]] evento. La mondan ĉefurbon nun vizitadas averaĝe po unu eksterlanda ŝtatestro semajne, do plejparto de la vizitoj estas tute ignorataj de la tutlanda kaj eĉ de loka vaŝingtona gazetaro. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nova realo speguliĝas ankaŭ en vastigo kaj fortigo de personaj rilatoj de eksterlandaj politikistoj kaj komercistoj kun [[Usono]]. Multaj el ili studis en usonaj universitatoj… Aranĝoj de plej influaj organizaĵoj kiel la [[Triflanka Komisiono]] (kunveno de elituloj de neregistaraj organizaĵoj de [[Nordameriko]], [[Orienta Azio]] kaj [[Eŭropo]]) ĉiam pli similas al renkontiĝoj de eksaj studentoj de kolegioj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La akompana, sed pli disvastiĝinta fenomeno estas apero de la specifa tutmonda elito, kun tutmondeca mondrigardo kaj transnacia lojaleco. Reprezentantoj de tiu elito libere parolas la [[Angla lingvo|anglan]] (kutime en la [[Usono|usona]] varianto) kaj uzas tiun ĉi lingvon por laboro; por tiu ĉi nova tutmonda elito karakteras alta moviĝemo kaj [[Kosmopolitismo|kosmopolita]] vivmaniero; ĝia ĉefa ligo estas laborloko: kutime tio estas iu transnacia [[komerco]] aŭ financa korporacio. Tipe altajn postenojn en tiaj korporacioj okupas naskiĝintoj de aliaj landoj; ĉirkaŭ 20% plej grandaj [[Eŭropo|eŭropaj]] kompanioj estas estrataj de homoj, kiuj antaŭe estus konsiderataj eksterlandanoj. Ĉiujaraj renkontiĝoj de la Tutmonda Ekonomia Forumo fakte iĝis partiaj kunvenoj de la nova tutmonda elito… Tiu elito ĉiam pli klare montras haveblon de siaj propraj interesoj, spiriton de [[amikeco]] kaj sinidentigon. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] deklaras sekvojn de la [[tutmondiĝo]] kiel favoraj kaj profitaj al interesoj de la tuta monda komunumo, sed ĝi mem sekvas tiujn regulojn ĉefe kiam tio utilas al ĝi… la usona tutmonda povo kontraŭdiras al la usona [[demokratio]], same al tiu interna kaj eksportita. La interna usona demokratio malhelpas aplikon de la ŝtata povo sur la internacia scenejo, kaj inverse, la tutmonda povo de Usono povas krei minacojn al la demokratio en Usono. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la [[tutmondiĝo]] estigis veran inundon de publikaĵoj, glorantaj alvenon de nova glora epoko (oni ofte forgesas, ke la mondo ĝis 1914 estis preskaŭ same libera de la komercaj kaj financaj barieroj kaj eĉ pli malferma por la migrado) kaj vidantaj en la tutmondiĝo la ĉefan esencon de la okazaĵoj en la mondo en la [[21-a jarcento]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post kiam oni komencis popularigi la [[tutmondiĝo]]n kiel ŝlosilon por komprenado de la ŝanĝoj okazantaj en nia tempo, kiel vektoron difinantan ilian direkton, kaj tuj post kiam tiu difino iĝis rigardata kiel io laŭa al la usonaj interesoj, iĝis pli facile trakti la tutmondiĝon samtempe kiel bonan kaj neeviteblan procezon. Estante ne tiom komplika kaj dogma kiel la [[Marksismo|marksisma]] ideologio, aperinta kiel respondo al la evoluo de la industria [[kapitalismo]], la tutmondiĝo iĝis moda [[ideologio]] de la postideologia epoko. Ĝi enhavas ĉiujn trajtojn de la ideologio: ĝi venis historie ĝustatempe, estis direktita al ŝlosilaj regantaj elitoj, havantaj komunajn interesojn, enhavis kritikon de tio kion necesis rifuzi kaj promesis pli bonan [[estonteco]]n. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la [[tutmondiĝo]] estas natura doktrino de la tutmonda hegemonio. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sekvante internajn politikajn konsiderojn, [[Usono]] sinsekve konservadis altajn protektismajn barierojn por agrikulturaj produktoj kaj faris striktajn kvotojn por importo de ŝtalo kaj teksaĵoj el pli [[Malriĉeco|malriĉaj]] landoj, despere klopodantaj eniri la usonan merkaton. La evoluontaj landoj daŭre petas Usonon malaltigi la [[Komerco|komercajn]] barierojn, sed al ili mankas fortoj por esti aŭditaj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri internacia komerco] Pri egalaj eblecoj reale oni povas paroli nur rilate [[Usono]]n kaj [[Eŭropa Unio|Eŭropan Union]]. Kiam haveblas konsento de ambaŭ flankoj, ili povas dikti al la tuta mondo siajn kondiĉojn de la financa aktivado kaj [[komerco]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[Usono]], malsame ol ĝia ekonomia partnero — [[Eŭropa Unio]], havas grandan militan povegon, kaj kombino de la milita kaj ekonomia povego generas nesupereblan politikan influon. Tiun influon oni povas uzi por promociado de la usonaj interesoj ĉe kombino de emo al la ekonomia [[tutmondiĝo]] (ĉar tio profitigas ekonomie) kaj sinsekva postrestado de la usona ŝtata suvereneco (kiam tio utilas politike). La povego ebligas al [[Usono]] — ĉu ĝi pravas aŭ ne — superi tiun evidentan kontraŭdiron. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …kiam internaciaj kontraktoj kontraŭas interesojn de la [[Usono|usona]] hegemonio kaj povus damaĝi la usonan suverenecon, oni povas forgesi pri fideleco de Usono al la tutmondiĝo kaj plurflankeco. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sur la [[tutmondiĝo]] tute klare videblas la stampo “Farita en [[Usono]]”. Kaj tiu tutmondiĝo kiel la ŝtata doktrino de la monda hegemono finfine spegulas kaj esprimas sian ŝtatan devenon. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unu el la ĉefaj eraroj de la Organizaĵo de Liberigo de [[Palestino]] estas ke ĝi neniam sinsekve realigis taktikon de kontraŭsimbolismo por estigi en [[Israelo]] simpation al siaj klopodoj atingi sendependigon de Palestino disde Israelo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En periodo kiam estas mode opinii, ke la epoko de la [[ideologio]]j finiĝis, la tutmondiĝo, kunfandinta en la unueca tuto la [[Marksismo|marksisman]] ekonomian determinismon, [[Kristanismo|kristanan]] [[humanismo]]n kaj maltrankvilon pri stato de [[Naturo|naturmedio]], varmigata je konscio de la tutmonda [[malegaleco]] kaj banala envio, havas ŝancojn iĝi tuteca kaj por ĉies alloga [[Usono|kontraŭusona]] doktrino. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por multaj la [[Ekonomio|ekonomia]] [[tutmondiĝo]] signifos perdon de la ŝtata suvereneco. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nun [[Usono]] subfosas siajn ŝancojn por [[Moralo|morala]] gvidanteco, postulante de aliaj tion, kion ĝi mem rifuzas. Kiam iuj reguloj estas ekonomie malprofitaj aŭ politike malkomfortaj al Usono, ĝi ofte rompas ilin. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la plej videblan kaj senteblan tutmondan influon la [[Usono|usona]] [[popola kulturo]] okazigas tra [[filmo]]j kaj [[televidserio]]j. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estetoj povas kritiki [[amasa kulturo|amasan kulturon]], sed iliaj gustoj ne transdoniĝas al aliaj. [[Usono]]n, kiel fonton de la kultura tento, ne eblas haltigi per oficiala dekreto. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kontraŭusonismo]] parte portas en si trajtojn de elreviĝo. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Historio|historia]] ([[Usono|usona]]) devizo: “Neniu impostado sen reprezentado” ricevas sian tutmondan ekvivalenton: “[[Kontraŭusonismo|Neniu usonigado]] sen nia protektado”. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La unua provo en 1928 elekti kiel prezidanton de [[Usono]] [[katoliko]]n fiaskis pro evidentaj antaŭjuĝoj, sed la dua — en 1960 — sukcesis. En la 1930-aj jaroj [[judoj]] jam eniris la prezidantan kabineton, sed komence ili klopodis ne akcenti sian judan devenon. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Lukto kontraŭ la ŝtatoj de la “akso” dum la [[Dua mondmilito]] (kaj sekvinta apero de la [[Israelo|juda ŝtato]]) stimulis ĉe la [[Usono|usonaj]] [[judoj]] strebon identigi sin kun interesoj de Israelo, dum la [[Italoj|italaj]] kaj [[Japanoj|japanaj]] [[enmigrinto]]j klopodis substreki mankon de iuj ajn politikaj ligoj kun siaj eksaj patrujoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vastasence hodiaŭ la plej aktivaj, influaj kaj riĉaj [[Etno|etnaj]] [[lobio]]j [en [[Usono]]] kun eksterpolitika aktiveco estas la [[Judoj|juda]], [[Kubo|kuba]], [[Grekoj|greka]] kaj [[Armenoj|armena]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Naturaj kontraŭuloj de la [[Usono|usona]] [[Judoj|juda]] komunumo — [[Nafto|naftaj]] kompanioj kaj [[Islamo|islama]] komunumo — ne povas rivali kun ĝi. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Araboj|Arabdevenaj]] usonanoj ofte plendas ke en lastaj jaroj en tiuj sekcioj de la Konsilio pri Nacia Sekureco, la Ŝtata Departemento kaj la Ministerio pri Defendo, kiuj estas ligitaj al [[Proksima Oriento]], superajn postenojn okupas usonaj [[judoj]] dum aliro de la arabdevenuloj estas praktike fermita. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaze de manko de baza unuiĝo surbaze de kompreno de la komuna [[estonteco]] de [[Usono]], la usona mozaiko povas transformiĝi je rivalado inter [[Etnoj|etnaj]] grupoj, ĉiu el kiuj estos asertanta (kaj konvinkanta pri tio aliajn), ke ĝi posedas iujn specialajn konojn kaj rajtojn por ellabori la politikan kurson inter multaj kontraŭdiraj eksterpolitikaj interesoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Etno|Etnaj]] frakcioj en la [[Usona Kongreso|kongreso]] iĝis kutima afero. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komputila analizo de diroj de la prezidanto [ [[George W. Bush]] post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro]] [2001] montras, ke ĝis februaro 2003, do dum proksimume 15 monatoj, li publike almenaŭ 99 fojojn uzis diversajn variantojn de la maniĥeisma vortigo “kiu estas ne kun ni, tiu estas kontraŭ ni (la specialan popularecon donis al ĝi [[Lenin]]!). |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono|usonaj]] armeestroj komparataj al tiuj de la iamaj imperioj] Tion plej bone simbolas potenco kaj statuso de kelkaj regionaj usonaj ĉefkomandantoj, kiuj fakte ludas rolon de vic-reĝoj en kelkaj ŝlosilaj eksteraj sekureczonoj, kaj troviĝanta eksterlande grandega profesia usona burokrataro. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri evoluo de la eventoj post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]] ] Personaj kialoj, speciale grupaj interesoj kaj politikaj kalkuloj, publike pravigataj per drameca, sed foje demagogia retoriko, kaŭzis aperon de kaŝita, sed grava politika malekvilibro, kapabla havi seriozajn internaciajn sekvojn. Subita kaj preskaŭ momenta apero de nova strategia doktrino de “preventa [[milito]]”, kontraŭa al la tempopruvitaj internaciaj konvencioj, nur firmigis la suspektojn, ke la sieĝitan hegemonian burokrataron, ŝarĝitan je problemoj de interna [[sekureco]], ne eblas kunigi kun la malferma kaj [[Demokratio|demokratia]] procezo de formado de ekstera politiko. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …formiĝis klara tendenco al limigo de civitanaj rajtoj, speciale de loĝantaj en [[Usono]] eksterlandanoj sen usona civitaneco. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pli longdaŭra problemo estas, ĉu la tute komprenebla, akra reago de [[Usono]] post la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro]] [2001] ne sekvigos rekonsideradon de tradicia, tre fragila ekvilibro inter individuaj liberoj kaj nacia [[sekureco]]. Tia principa rekonsiderado, speciale kune kun modernaj teknikaj eblecoj en la kampo de sekureco, povas kun paso de la tempo transformi Usonon je fermiĝinta, koncentriĝinta je propra sekureco [[Ksenofobio|ksenofobia]] hibrido de [[demokratio]] kaj [[aŭtokratio]], eble eĉ kun elementoj de la ŝtato-fortikaĵo. Jam ekzistas du ŝtatoj, eblaj aŭgurantoj de tia estonteco: [[Israelo]] kaj [[Singapuro]]. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …la [[Iraka milito|invado je Irako]] [en 2003], finiĝinta per milita sukceso, sed kaŭzinta kontraŭdiran internacian reagon, estigis perpleksigan paradokson: la milita aŭtoritato de [[Usono]] neniam estis tiom alta dum ĝia politika aŭtoritato neniam estis tiom malalta. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed lasi flanken tutmondajn tumultojn signifas ignori la ĉefan realon de nia tempo: amasan tutmondan politikan vekiĝon de la [[homaro]] kaj ĝian profundiĝantan komprenon de neeltenebla [[malegaleco]] de vivkondiĉoj de la homoj. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pozicio de [[Usono]] rilate plurflankajn sindevigojn dum lastaj jaroj ĉe multaj estigis impreson, ke egalaj kondiĉoj por ĉiuj anoj de la monda komunumo ne apartenas al la prioritatoj de Usono. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Iuj argumentoj de [[Usono]] kontraŭ apartaj internaciaj traktatoj estas klare motivitaj, sed listo de traktatoj rifuzitaj dum lastaj jaroj estas simbola kaj maltrankviligas: la Kiota protokolo pri [[Klimato|klimata]] kontrolo, la Traktato pri la Internacia Krima Tribunalo, la Konvencio pri Infanaj Rajtoj (la kontraŭargumentojn de Usono subtenis nur [[Somalio]]), projekto de la protokolo pri kreado de mekanismo pri kontrolado de observado de malpermeso de la biologiaj armiloj, la Traktato pri kontraŭmisila defendo, la Traktato pri malpermeso de teraj minoj ktp. |aŭtoro= |verko= |origina teksto = }} {{DEFAŬLTORDIGO:elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado, La}} [[Kategorio:Verkoj]] [[Kategorio:Politiko]] [[Kategorio:Zbigniew Brzeziński]] jx1namqboc0mrns6j8igpycse6dqlfs 0 6537 53025 51976 2026-04-14T12:31:42Z RG72 415 53025 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Sovetunio | koloro = | dosiero = Coat of arms of the Soviet Union 1.svg | vikipedio = Sovetunio | komunejo = Союз Советских Социалистических Республик | komunejokat = Category:Soviet Union | vikivortaro = Sovetunio | vikinovaĵoj = Kategorio:Sovetunio }} '''[[:w:Sovetunio|Sovetunio]]''' estis la lando en [[Eŭrazio]], ekzistanta en 1917-1991. == Citaĵoj == === Zbigniew Brzeziński === {{Citaĵo |teksto = [aŭtune 1989 al demando ĉu Sovetunio ekzistos en 2001] Ne. Estos io tute alia. Rapideco de la ŝanĝoj, ilia skalo kaj profundeco estas tiaj, ke ni devas ĉesi pensi en kutimaj terminoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua mondmilito]]] …malvenko de [[Germanio]] estis difinita precipe de du [[Eŭropo|ekstereŭropaj]] venkintoj — [[Usono]] kaj Sovetunio… |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la fina jaro de la [[20-a jarcento]] la [[Eŭropo|eŭropanoj]] kaj unuavice la [[francoj]] pompe deklaris, ke Eŭropo en plej proksima tempo ekhavos “sendependajn eblecojn en la kampo de la tutmonda [[sekureco]]”. Sed, kiel baldaŭ montris la milito en Afganio, tiu promeso estis simila al la fama sovetia kredigo pri historia venko de la [[komunismo]], “montriĝanta ĉe horizonto”, do ĉe la imagita linio, foriĝanta dum proksimiĝo al ĝi. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Inter Sovetunio fine de ĝiaj tagoj kaj [[Usono]] komence de la [[21-a jarcento]] vere videblas maltrankviliga simileco. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Hitlero]]] La unua eraro estis, konkerinte [[Eŭropo]]n, sed ankoraŭ militante kontraŭ [[Britio]], ataki Sovetunion, kaj la dua — deklari militon kontraŭ [[Usono]], sen eliri el morta batalo kontraŭ Sovetunio kaj Britio. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} === David C. Engerman === {{Citaĵo |teksto = [[Raymond A. Bauer]] kaj aliaj [[gvidanto]]j de enketa projekto, kiel [[antropologo]] [[Clyde Kluckholn]] kaj [[sociologo]] [[Alex Inkeles]], en libro “Kiel funkcias sovetia sistemo” [1956] insistis ke Sovetunio de la vidpunkto de socia organizado “similas al [...] grandskala industria [[socio]] de la [[Okcidento]]”. Konstatinte “grandan [[elreviĝo]]n”, ili tamen agnoskis ankaŭ ĉeeston de “tre eta malkontento kaj eĉ malpli grava aktiva opozicio”. |aŭtoro= [[David C. Engerman]] |verko= Falo de totalismo kaj altiĝo de Zbigniew Brzeziński // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Barrington Moore Pli Juna]] en 1956] [...] asertis ke Sovetunio tute certe ekiris la [[vojo]]n de teknika racieco [...] la teknikan raciecon Moore traktis kiel internan bezonon, ne kiel kontraŭstaron al la plu ekzistanta [[regado]] de la [[partio]]. Prioritatoj de la partia [[elito]] povas ŝanĝiĝi, sed la partio mem neniukaze rezignos je la [[potenco]]. |aŭtoro= [[David C. Engerman]] |verko= Falo de totalismo kaj altiĝo de Zbigniew Brzeziński // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[1960-aj jaroj]]] [[Zbigniew Brzeziński|Brzeziński]] prognozis “komencon de sterila [[Burokratio|burokrata]] fazo”, tio estas de [[stagnado]]. Same kiel en siaj fruaj verkoj, Brzeziński ligis malboniĝantan kvaliton de la sovetia estraro kun malboniĝo de perspektivoj de la [[ŝtato]] kiun ĝi gvidas. |aŭtoro= [[David C. Engerman]] |verko= Falo de totalismo kaj altiĝo de Zbigniew Brzeziński // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[1960-aj jaroj]] [[Zbigniew Brzeziński|Brzeziński]] [...] insistis ke iuj ajn socia-ekonomiaj ŝanĝoj nur kontribuos al malkonstruado, do al malaltiĝo de efikeco kaj al disfalo de la sovetia politika sistemo, ne al ĝia transformado. |aŭtoro= [[David C. Engerman]] |verko= Falo de totalismo kaj altiĝo de Zbigniew Brzeziński // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} === Erich Fromm === {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ [[malprivatigo]] de [[produktadaj rimedoj]], la [[vorto]] “[[socialismo]]” iĝis en Rusio falsa, ĉar tie vastajn [[amaso]]jn de loĝantaro manipulas ĉiopova [[burokrataro]]; eĉ se tia sistemo de [[administrado]] kapablas agi je [[Ekonomio|ekonomiaj]] interesoj de plejparto de la [[popolo]], ĝi neeviteble malhelpas evoluon de [[libereco]] kaj [[individuismo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = Fuĝo for de libereco [1941] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe certaj kondiĉoj [Sovetia] Rusio eble povus vivi sen [[teroro]], sed ĝi certe ne povis ekzisti sen sistemo de totala [[burokratigo]], tio estas sen [[fremdiĝo]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive malegaleco de [[enspezo]]j en [Sovetia] Rusio estas oble pli granda ol en [[Usono]] aŭ [[Britio]]. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[malestimo]] al [[individuo]] kaj liaj homaj ecoj en [Sovetia] Rusio estas oble pli forta ol en iu ajn [[Kapitalismo|kapitalisma]] lando. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = Sin bazi sur atestoj de la [[sento]]j kaj [[racio]] estas [[herezo]] kaj [[perfido]]. Kontraŭvole oni ekpensas, kiom multe da malkredo necesas por ekkredi. Tio, kion ni komprenas kiel blindan [[kredo]]n, estas subtenata per sennombraj malkredoj. La [[Fanatikismo|fanatikaj]] [[japanoj]] en [[Brazilo]] dum jaroj rifuzadis kredi, ke [[Japanio]] [[Dua mondmilito|malvenkis]]. La fanatika [[komunisto]] rifuzas kredi al iu ajn malbona por Rusio sciigo, li eĉ rifuzas kredi al propraj [[okulo]]j, kiam li propraokule vidas kruelan mizeron en la sovetia [[Promesita Lando]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post la “homo de la vorto” ricevis [[agnosko]]n flanke de la [[potenculo]]j, li kutime trovas bombastajn [[argumento]]jn por stariĝi ĉe la flanko de la fortuloj kontraŭ la malfortuloj. [[Lutero]], unue defiinta la regantan [[eklezio]]n kaj kunsente parolinta pri la “[[Malriĉeco|malriĉa]], sentitola popolo”, poste, kiam li unuiĝis kun [[Germanio|germanaj]] princetoj, deklaris: “[[Dio]] preferus ekzistadon de la [[registaro]], eĉ de la plej aĉa, ol permesi al la [[amaso]] diboĉi, kiel ajn ĝi estu prava pri tio”. [[Richard Bourke|Bourke]], kiun aŭspiciis [[lordo]]j kaj [[aristokrato]]j, parolis pri la “porka [[plebaro]]” kaj rekomendis al la malriĉuloj “[[pacienco]]n, [[laboro]]n, [[ŝparemo]]n kaj [[religio]]n”. La dorlotitaj per [[gloro]] kaj [[flato]] “homoj de la vorto” en la [[Bolŝevismo|bolŝevisma]] Rusio, kiel antaŭe en la [[Nazia Germanio]], ne sentas bezonon stariĝi ĉe la flanko de la persekutatoj kaj teroratoj kontraŭ senkompataj [[gvidanto]]j kaj ilia sekreta [[polico]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj ĉe la [[Bolŝevismo|bolŝevisma]], kaj ĉe la [[Naziismo|nazia]] reĝimoj haveblas fajna [[kompreno]] de graveco de la rilatoj inter la “homoj de la vorto” kaj la [[ŝtato]]. En la bolŝevisma Rusio [[verkisto]]j, [[pentristo]]j, [[sciencisto]]j ĝuas [[privilegio]]jn de la reganta tavolo. Ili ĉiuj estas superaj [[ŝtatoficisto]]j. Cetere ili devas sekvi la [[Partio|partian]] linion, sed tio estas nura [[disciplino]], al kiu subiĝas la tuta [[elito]]. Kio koncernas [[Hitlero]]n, do li havis diable realisman planon: ĉiujn sferojn de la [[scio]] fari [[monopolo]] de la elito, kiuj devos regi lian mondan [[imperio]]n; la restajn sennomajn [[amaso]]jn Hitlero planis teni duonedukitaj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = La eksa Sovetunio estis [[Milito|milita]] [[superpotenco]] kaj samtempe [[Ekonomio|ekonomia]] nano. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[tempo]] de la [[Franca revolucio]] sur horizonto de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]] aperis nenio eĉ proksimume simila al Sovetunio. Unuafoje dum pli ol 100 jaroj unu el landoj oficiale dediĉis sin al faligo de la ekzistanta [[ordo]]. Francaj [[revoluciulo]]j strebis ŝanĝi [[karaktero]]n de la [[Ŝtato|ŝtata]] sistemo; [[bolŝevisto]]j, farinte plian paŝon, proponis neniigi la ŝtaton mem. Tuj post kiam la ŝtato malaperos, laŭ vortoj de [[Lenin]], ne plu necesos diplomatio, nek [[ekstera politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Principo de kunekzistado estos jen kaj jen proponata de Sovetunio dum sekvaj 60 jaroj, ĉe tio [[reago]] de la kontraŭa flanko restos konstanta: [[Demokratio|demokratiaj]] landoj ĉiufoje bonvenigos proklamon de principo de [[Paco|paca]] kunekzistado fare de Sovetunio kiel [[signo]]n de transiro al konstanta paca [[politiko]]. Tamen [[komunisto]]j siavice ĉiam pravigis periodojn de paca kunekzistado per tio, ke proporcio de la fortoj nuntempe malfavoras al [[konfrontiĝo]]. De tio sekvis kompreneble konkludo, ke se tiu proporcio de la fortoj ŝanĝiĝos, do ŝanĝiĝos ankaŭ [[fideleco]] de bolŝevistoj al la principo de paca kunekzistado… Piko de tia politiko estis certe la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|pakto inter Hitlero kaj Stalino]] en 1939. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiaj [[intertrakto]]j kun la sovetiaj [[diplomato]]j transformiĝis je elprovado de eltenemo; ne eblis atendi iujn ajn [[cedo]]jn ĝis la estro de la sovetia delegacio konvinkiĝis persone – kaj speciale ĝis li konvinkis tiujn, kiuj legis liajn [[telegramo]]jn en [[Moskvo]] – ke estas atingita la lasta limo de flekseco de la alia flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sovetiaj intertraktantoj – kaj [[Andrej Gromiko]] estis la [[Vero|vera]] majstro de la [[ludo]] – sciis brile lacigi la oponantojn, kiuj estis ŝarĝitaj je firmaj [[ideo]]j kaj trafitaj de [[senpacienco]] atingi [[solvo]]n de [[problemo]]. Aliflanke, ili havis [[kutimo]]n ne vidi [[arbaro]]n malantaŭ la [[arbo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [opinio de [[H. Freeman Mattews]] en 1946] [[Usono]], kiel li asertis, dominas en la [[maro]]j kaj [[aero]], Sovetunio ne havas egalulojn surtere. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pozicio de [[Usono]] rilate Sovetunion] Ĝis Sovetunio estis konservanta sian [[ideologio]]n, [[intertrakto]]j estis konsiderataj sensencaj. Post ŝanĝo de kurso [[solvo]] estus atingita aŭtomate. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El miloj da artikoloj, verkitaj post la fino de la [[Dua mondmilito]], “La fontoj de sovetia konduto” de [[George F. Kennan]], estas tute speciala fenomeno. Tiu verkita je klara lingvaĵo, plena je arda argumentado literatura adaptaĵo de la Kennana “Longa telegramo”, levas [[demando]]jn rilatajn al la sovetia [[defio]] ĝis nivelo de [[filozofio]] de [[historio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Aserto pri [[Moralo|morala]] identeco de la [[Usono|usonaj]] kaj sovetiaj agoj iĝis karaktera trajto de [[Radikalismo|radikala]] [[kritiko]] dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deziro de [[Winston Churchill]] intertrakti kun Sovetunio en la [[1950-aj jaroj]]] [[Usono|Usonaj]] gvidantoj aljuĝis deziron de Winston Churchill intertrakti al proksimiĝanta maljunula [[demenco]]. Efektive Churchill estis absolute sinsekva en siaj [[ago]]j, insistante je intertraktoj same dum la [[Dua mondmilito|milito]] kaj tuj post ĝia fino, kaj ankaŭ en la periodo kiam unuafoje estis vortumita [[politiko]] de detenado… |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nova ŝtata sekretario de [[Dwight D. Eisenhower]], [[John Foster Dulles]] traktis konflikton [[Oriento]] – [[Okcidento]] kiel [[Moralo|moralan]] [[problemo]]n kaj strebis eviti [[intertrakto]]jn pri preskaŭ ĉiuj aferoj ĝis okazos radikala transformiĝo de la sovetia sistemo… |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rifuzo de [[Dwight D. Eisenhower]] intertrakti kun Sovetunio en 1953] Intertraktoj ne necesis, kiel diris Dwight D. Eisenhower, venis [[tempo]] de ne [[vorto]]j, sed [[ago]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Komunismo|komunistaj]] [[gvidanto]]j povis babiladi pri objektivaj faktoroj iom ajn multe, sed la [[fakto]] restas klara: la solaj [[revolucio]]j, okazintaj en [[evoluintaj landoj]], okazis nur ene de la komunista influsfero. En longdaŭra perspektivo Sovetunio estus pli [[Sekureco|sekura]] kaj [[Ekonomio|ekonomie]] pli forta, se ĝi ĉirkaŭus sin en [[Orienta Eŭropo]] per [[registaro]]j de la [[Finnlando|finna]] tipo, ĉar tiukaze ĝi ne bezonus preni sur sin [[respondeco]]n pri interna stabileco kaj ekonomia [[progreso]] de tiuj ĉi landoj. Anstataŭe realigado de [[Imperiismo|imperiisma]] politiko en Orienta Eŭropo elĉerpadis sovetiajn resursojn kaj [[Timo|timigadis]] la [[Okcidento|okcidentajn]] [[demokratio]]jn, sen fortikigi la sovetian povon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sufiĉe interesa estas ke [[gvidanto]]j, unue komprenintaj eblecojn kiuj fontis el la [[Ĉinio|ĉino]]-sovetia disiĝo, estis du “veteranoj de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]]” – [[Konrad Adenauer]] kaj [[Charles de Gaulle]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum longa [[tempo]] [[Usono|usonaj]] [[politikisto]]j, [[Blindeco|blindigitaj]] de [[Ideologio|ideologiaj]] [[antaŭjuĝo]]j, ne povis kompreni ke la sovetio-[[Ĉinio|ĉina]] disiĝo prezentis [[Strategio|strategiajn]] eblecojn por la [[Okcidento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Printempe de 1969 okazis serio da [[konfrontiĝo]]j inter [[Ĉinio|ĉinaj]] kaj sovetiaj trupoj en fora parto de la ĉino-sovetia limo laŭlonge de rivero [[Ussuri]] en [[Siberio]]. Pro sperto de du [[Pasinteco|pasintaj]] jardekoj [[Vaŝingtono]] unue ne dubis ke tiuj konfrontiĝoj estis provokitaj de la [[Fanatikismo|fanatika]] [[Ĉinio|ĉina]] [[gvidantaro]]. Sed nome pezega sovetia [[diplomatio]] dubigis pri tio. Ĉar sovetiaj diplomatoj komencis prezentadi detalajn atestojn de la sovetia versio de la [[evento]]j al [[Vaŝingtono]] kaj interesiĝis pri tio kiel [[Usono]] rilatos al eskaliĝo de tiuj ĉi konfrontiĝoj. La senprecedenca sovetia preteco konsulti Vaŝingtonon rilate la aferon pri kiu Usono ne montris specialan zorgiĝon, igis nin demandi nin, ĉu tiuj ĉi prezentadoj ne estas preparado de grundo por la sovetia [[atako]] kontraŭ Ĉinio. La [[suspekto]]j nur fortiĝis kiam esplorado de la afero fare de la usona [[spionservo]], al kiu ĝin stimulis la sovetiaj prezentadoj, montris ke la konfrontiĝoj ĉiam okazis proksime al grandaj sovetiaj bazoj de milita provizado kaj for de la centroj de ĉinaj [[vojo]]j – tia skemo kongruis al la [[ideo]] ke la [[Agreso|agresinto]] efektive estis ĝuste la sovetiaj trupoj. Plia konfirmo de tiu ĉi konkludo iĝis la fakto de senprecedenca koncentriĝo de sovetiaj trupoj laŭlonge de la tuta sovetio-ĉina limo 650 km longa, kies nombro en mallonga periodo superis 40 diviziojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Debatoj pri [[homaj rajtoj]] komenciĝis de alvokoj al [[Usono]] premi por plibonigi traktadon de la sovetiaj civitanoj, sed poiomete transformiĝis je [[strategio]] pri organizado de internaj [[Politiko|politikaj]] [[ŝoko]]j en Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiel [[objekto]] de [[Diplomatio|diplomatiaj]] [[intertrakto]]j la [[Judoj|juda]] [[elmigrado]] el Sovetunio aperis danke al la administracio de [[Richard Nixon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En oktobro 1972 [[Henry M. Jackson]] proponis amendon, [[Malpermeso|malpermesantan]] doni statuson de la plej favorata [[nacio]] al ĉiu ajn lando kiu artefarite limigus la [[elmigrado]]n. Tio estis [[Taktiko|taktike]] brila paŝo. Statuso de la plej favorata nacio sonas oble pli grave ol ĝi efektive estas. Ĝi signifas nur mankon de [[diskriminacio]]; tiu ĉi statuso donas neniujn specialajn [[privilegio]]jn, sed ĝi simple donas al sia [[posedanto]] privilegiojn kiujn havas ĉiuj landoj kun kiuj [[Usono]] havas normalajn [[Komerco|komercajn]] rilatojn (tiutempe ili nombris pli ol 100). Statuso de la plej favorata nacio asistas al evoluo de normala komerco surbaze de komerca reciprokeco. Konsiderante staton de la sovetia [[ekonomio]] volumeno de tia komerco, kiel oni atendis, ne povus esti pli granda. Danke al la [[Jackson-amendo]] oni sukcesis atingi tion ke la sovetia elmigra praktiko iĝis [[objekto]] de ne malkaŝa [[Diplomatio|diplomatia]] agado, sed de leĝofara agado de la [[usona kongreso]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En iu momento komence de la [[1980-aj]] ŝajnis ke [[komunismo]] akcelis sin kaj ŝajne estis preta forigi ĉion de sur sia [[vojo]]; kaj en sekva momento destinita de la [[historio]] komunismo komencis disfali. Dum jardeko ĉesis ekzisti orbito de la [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj kaj la sovetia [[imperio]] disfalis je partoj, perdinte preskaŭ ĉiujn [[Rusio|rusajn]] akirojn ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda]]. Neniu mondpotenco disfalis ĝis tia grado komplete kaj tiom rapide sen malgajni [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro de [[Miĥail Gorbaĉov]] en 1988] En programa parolado en [[Unuiĝintaj Nacioj]] la 7-an de decembro li anoncis samtempan redukton [de sovetiaj armitaj fortoj] je 500 mil [[homo]]j kaj 10 mil [[tanko]]j, inkluzive duonon de la tankoj kontraŭstarintaj al [[NATO]]… Tamen unuflankaj reduktoj de tia skalo atestas esceptan certecon pri si mem aŭ esceptan malfortecon. En tiu etapo de la [[evoluo]] certeco apenaŭ estis propra al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de [[Miĥail Gorbaĉov]] kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Vjetnamio|vjetnama]] okupacio de [[Kamboĝo]]; foriro de la sovetiaj trupoj el [[Afganio]]; kaj retreto de la sovetiaj trupoj de la ĉino-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] komenis de konvinko, ke la reformita [[Komunista partio de Sovetunio|komunista partio]] povos movi la sovetian [[socio]]n al la moderna [[mondo]]. Sed li malsukcesis kompreni ke komunismo estas [[problemo]], ne [[solvo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Mark Kramer === {{Citaĵo |teksto = Kiun ajn utilecan [[rolo]]n ludus idea modelo de [[totalismo]] en analizo de [[diktaturo]] de [[Stalino]], tiu modelo montris sin malkonvena dum esplorado de la post-Stalina epoko. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [Zbigniew Brzeziński skribis en 1969] [[Bolŝevisto]]j kaptis la [[potenco]]n kun [[ideologio]], prognozanta [[morto]]n de la [[ŝtato]], sed efektive la sovetia reĝimo ekde siaj fruaj tagoj ekkonstruis komplikan [[Burokratio|burokratan]] sistemon. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [Zbigniew Brzeziński skribis en 1969] Laŭ lia [[opinio]], unikeco de Sovetunio konsistis en tio ke ĝin regis “[[Burokratio|burokrata]] estraro ekde la supro ĝis la pleja malsupro”, kio manifestiĝis en “tro centralizita kaj strikte ĥirerarĥia burokrata organizado”, kiu “ĉiam pli ŝtoniĝis, spertis politikan [[korupto]]n dum la jaroj de monopola [[regado]] kaj aspektis oble pli fermita ol tio estas kutime, sekvante doktrineman [[tradicion]], paŝon post paŝo transformiĝanta je [[rito]]”. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [Zbigniew Brzeziński skribis en 1969] [...] inter “ŝlosilaj grupoj” de Sovetunio, kies “kreskanta sinvalorigo” prezentis longdaŭran [[minaco]]n al la reĝimo, estis “nerusaj [[etno]]j”. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] rilate Sovetunion, [[Zbigniew Brzeziński]] opiniis ke [[Totalismo|totalisma]] periodo tie daŭris de 1929 ĝis 1953. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Zbigniew Brzeziński]] agnoskis “unikan atingon” de [[KPSU]] ke ĝi “transformis la plej [[Revolucio|revolucian]] doktrinon de nia epoko je teda ortdoksa socia-politika instruo”. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Priskribinte la plej gravajn [[problemo]]jn de Sovetunio, [[Zbigniew Brzeziński]] listigis kvin “alternativajn [[vojo]]jn” aŭ “variantojn de evoluo” de Sovetunio:</br>1. Oligarĥia ŝtoniĝo; </br>2. Plurisma evoluo.</br>3. Teknologia adaptado.</br>4. Militema fundamentismo. </br>5. Politika disfalo [...] Brzeziński asertis ke “sovetia estraro ekstrebos al ekvilibro inter la unua kaj dua variantoj, do [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio|Politburoo de KPSU]] provos konservi status quo ĝenerale, sed provos starigi ĉe ŝlosilaj [[posteno]]j en la partia aparato teknikajn ekspertojn, kreante tiel “novan tipon de “teknikeca [[komunismo]]”. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam [[Brzeziński]] nur ekstudis Sovetunion komence de la [[1950-aj jaroj]], ŝajnis ke la sovetia reĝimo estas eterna. Danke al sia venko super [[Germanio]] en la [[Dua mondmilito]] Sovetunio havis grandan aŭtoritaton en la [[mondo]] [...] Ĝenerale Sovetunio laŭ sia povo estis konsiderata konkuranto egala al [[Usono]]. |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} === Andrej Movĉan === {{Citaĵo |teksto = Rimarkindas ke Sovetunio fine de la [[1980-aj jaroj]] havis proksimume 13-14% parton de rento en MEP — iom pli ol nivelo de [[koloraj revolucioj]]. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Resursoj de kverelo [la 24-a de decembro 2015] |origina teksto = Интересно отметить, что СССР в конце 1980-х годов имел примерно 13-14%-ную долю ренты в ВВП — чуть выше уровня цветных революций. }} === Wilhelm Reich === {{Citaĵo |teksto = Necesas substreki ke eĉ en Sovetia Rusio ekzistas ne ŝtata [[socialismo]], sed [[ŝtata kapitalismo]] en strikte marksisma [[senco]] de tiu ĉi nocio. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= Enkonduko al [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1942] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De kristana vidpunkto [[sekseco]] en Sovetunio efektive estis senmorala [...] La plej disvastiĝinta formo de [[geedzeco]] en Sovetunio ĝis 1928 estis speco de geedzeco, simila al tio kio en [[Usono]] nomiĝas civila (fakta) geedzeco. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia [[verko]] “Seksa revolucio”] Kreita en 1929 prognozo pri transformiĝo de sovetia [[demokratio]] je [[Totalismo|totalisma]] [[diktaturo]] sin apogis sur la fakto de intenca [[subpremado]] de la [[seksa revolucio]] en Sovetunio. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = 1. Se dum kelkaj jaroj landon kun loĝantaro je 160 milionoj da [[homo]]j teni en atmosfero de [[milito]] kaj saturigi per militarisma [[ideologio]], tio neeviteble influos formiĝon de [[psikologio]] de la homo eĉ kaze de atingo de la [[celo]]j de la milita ideologio. Militarisma [[ordono]] de la [[gvidanto]]j de la [[popolo]] ricevis sendependan [[potenco]]n [...] </br>2. Se [[registaro]], konsciinta ke ĝi estas ĉirkaŭita de agresemaj ŝtategoj, realigas milita-ideologian influon sur la popolajn [[amaso]]jn dum pluraj jaroj kaj ĉe tio forgesas pri aktualaj, la plej malfacilaj taskoj, povas okazi ke eĉ kaze de atingo de sia celo tiu ĉi registaro konservos militan atmosferon eĉ post kiam tio ne plu estos necesa. La popolaj amasoj konservas sian [[fremdiĝo]]n, sin tenas aparte, trenas mizeran [[ekzistado]]n kaj emas al senracia [[ŝovinismo]]. |aŭtoro= [[Wilhelm Reich]] |verko= [[Amasa psikologio de faŝismo]] [1933] |origina teksto = }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = La tiel nomata eŭropa [[povekvilibro]] ĝis nun funkciis kontraŭ ne nur [[Germanio]], sed ankaŭ kontraŭ Sovetunio. Do Sovetunio aplikos ĉiujn rimedojn por preventi restarigon de la antaŭa povekvilibro en [[Eŭropo]].</br>''Komento de [[Henry Kissinger]]: En [[Diplomatio|diplomatia]] lingvaĵo esprimo “ĉiuj rimedoj” kutime inkluzivas [[minaco]]n de [[milito]].'' |aŭtoro= [[Stalin]] |verko= al [[Stafford Cripps]] [Julio 1940] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] por ni estas la plej grava lando en [[Eŭropo]] ne nur pro nia [[komerco]] kun ĝi, sed ankaŭ pro tio ke ĝi estas [[ŝlosilo]] al situacio en [[Rusio]]. Helpante al Germanio, ni povas ĉe nunaj cirkonstancoj estigi [[akuzo]]jn kontraŭ ni pri [[perfido]] de Francio; sed se Francio estis nia aliancano, tia akuzo ne povas esti farita. |aŭtoro = |verko = Noticoj de la registaro de [[Britio]]. La 10-a de januaro 1922. |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] Hodiaŭ en la [[mondo]] estas nur du grandaj [[Superpotenco|potenco]]j – [[Usono]] kaj Sovetunio… ultimato starigis [[Britio]]n kaj [[Francio]]n je iliaj lokoj kiel [[ŝtato]]j ne grandaj, nek fortaj. |aŭtoro= [[Anŭar al-Sadat]] [la 19-an de novembro 1956] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sovetunio kiel ŝtatego ne povas resti for de la grandaj aferoj en [[Eŭropo]] kaj [[Azio]]. |aŭtoro= [[Vjaĉeslav Molotov]] |verko= al [[Hitlero]] [Novembro 1940] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni devas firme trakti la [[rusoj]]n. Ili ne scias kiel [[Konduto|konduti]]. Ili similas al [[elefanto]] en telerbutiko. Ili aĝas nur 25 jarojn. Ni aĝas jam pli ol 100 kaj [[Britio|britoj]] estas kelkajn jarcentojn pli aĝaj. Ni devas instrui ilin kiel konduti. |aŭtoro= [[Harry S. Truman]] |verko= [1945] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La nuna [[Pollando|pola]] [[ŝtato]] estas kreaĵo de [[Antanto]]. Ĝi estis kreita por forigi premon, kiun antaŭe okazigis [[Rusio]] sur la orientajn limojn de [[Germanio]]. Lukto de Sovetia Rusio kontraŭ Pollando frapas ne nur tiun lastan, sed unuavice la Antanton – [[Francio]]n kaj [[Britio]]n. Se Pollando falos, do la tuta sistemo de la [[Versajla traktato]] ekŝanceliĝos. El tio tute evidente sekvas ke Germanio estas tute ne interesita helpi al Pollando je ĝia lukto kontraŭ Rusio. |aŭtoro= [[Hans von Seeckt]] [1920] |verko= |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Disfalo de Sovetunio]] [[Kategorio:Sovetunio| ]] o7cocm1h5yd1jbugbflnlyg49cupi2a 0 6565 53033 42532 2026-04-14T12:37:13Z RG72 415 53033 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Eŭropa Unio | koloro = | dosiero = Flag of Europe.svg | vikipedio = Eŭropa Unio | komunejo = European Union | komunejokat = European Union | vikivortaro = Eŭropa Unio | vikinovaĵoj = Kategorio:Eŭropa Unio }} '''Eŭropa Unio''' estas unio de landoj en [[Eŭropo]]. == Citaĵoj == === Zbigniew Brzeziński === {{Citaĵo |teksto = Kontraŭdira konduto rilate demandon pri la unuiĝo de [[Eŭropo]] kaj fideleco al estingiĝantaj specialaj rilatoj kun [[Usono]], transformis [[Britio]]n je la ŝtato al neniu interesa rilate seriozajn planojn pri elekto de estonteco de Eŭropo. Londono grandparte ekskludis sin mem el la eŭropa ludo. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Problemo tamen estas en tio, ke la vere eŭropa “[[Eŭropo]]” ne ekzistas. Tio estas imago, koncepto kaj celo, sed ankoraŭ ne realo. [[Okcidenta Eŭropo]] jam estas komuna merkato, sed ĝi ankoraŭ estas for de politika ento. La politika Eŭropo ankoraŭ ne aperis. Krizo en [[Bosnio]] iĝis malafabla pruvo — se pruvoj ankoraŭ necesas — de daŭra neekzistado de Eŭropo kiel unueca organismo. Amara fakto estas ke Okcidenta Eŭropo kaj ĉiam pli ankaŭ [[Centra Eŭropo]], restas grandparte [[Usono|usonaj]] protektoratoj, ĉe tio la aliancaj ŝtatoj similas al antikvaj vasaloj kaj subuloj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Afero de unuiĝo de [[Eŭropo]] ĉiam pli estas subtenata de burokratia energio, estigata de granda organiza aparato, kreita de la Eŭropa komunumo kaj de ĝia sukcedinto — la Eŭropa Unio. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Eŭropo|eŭropa]] unuiĝo estas procezo, ne celo. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] strebas denove esti enkorpigo de [[Eŭropo]]; [[Germanio]] esperas pri elaĉeto de siaj pekoj helpe de Eŭropo. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]], konstruita kaj gvidata de [[Berlino]] estas tute neplenumebla ideo. Jen pro kio [[Germanio]] bezonas [[Francio]]n, Eŭropo bezonas la franco-germanan interligon, kaj [[Usono]] ne povas elekti inter Germanio kaj Francio. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] devas uzi sian influon en [[Eŭropo]] por helpi al siatempa aniĝo de [[Turkio]] en Eŭropa Unio, kaj turni specialan atenton al traktado de Turkio kiel eŭropa lando, kondiĉe ke en la interna politiko de Turkio ne okazos drasta kliniĝo al la [[Islamo|islama]] direkto. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la fina jaro de la [[20-a jarcento]] la [[Eŭropo|eŭropanoj]] kaj unuavice la [[Francio|francoj]] pompe deklaris, ke Eŭropo en plej proksima tempo ekhavos “sendependajn eblecojn en la kampo de la tutmonda [[sekureco]]”. Sed, kiel baldaŭ montris la [[Milito en Afganio (ekde 2001)|milito en Afganio]], tiu promeso estis simila al la fama [[Sovetunio|sovetia]] kredigo pri historia venko de la [[komunismo]], “montriĝanta ĉe horizonto”, do ĉe la imagita linio, foriĝanta dum proksimiĝo al ĝi. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Konglomeraĵoj havas ne [[Historio|historiajn]] revojn, sed nur materiajn interesojn. Senvizaĝaj [[Burokratio|burokrataj]] institucioj de Eŭropa Unio ne povas veki popolajn sentojn, necesajn por [[Politiko|politika]] agnosko… Do kun paso de la tempo Eŭropa Unio ekhavos atributojn de milit-politika ŝtatego, ĝuste kiel multaj gigantaj multnaciaj korporacioj aranĝas por gardado de siaj vive gravaj interesoj propran armitan sekurecservon. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vastiĝo de Eŭropa Unio kaj [[NATO]] daŭros. Kun ĉiu plia ĝia ondo kaj retreto de la [[Oriento]] kaj ofensivo de la [[Okcidento]], danĝeroj, kreataj de geopolitika “nenies tereno”, simple ŝoviĝas orienten. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri internacia komerco] Pri egalaj eblecoj reale oni povas paroli nur rilate [[Usono]]n kaj Eŭropan Union. Kiam haveblas konsento de ambaŭ flankoj, ili povas dikti al la tuta mondo siajn kondiĉojn de la financa aktivado kaj [[komerco]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …Eŭropa Unio riskas perdi statuson de imitinda ekzemplo ĉe aliaj regionoj. Tro riĉa por malriĉaj regionoj, ĝi altiras [[enmigrinto]]jn, sed ne servas al ili kiel ekzemplo. Tro pasiva en aferoj de la internacia [[sekureco]], ĝi ne havas sufiĉan influon por malhelpi al [[Usono]] daŭrigi la politikon, profundigantan jaman disdividon, speciale en la [[Islamo|islamaj]] landoj. Tro egocentrisma, ĝi kondutas tiel kvazaŭ ĝia ĉefa politika tasko estas iĝi la plej komforta en la mondo maljunulejo. Tro ostiĝinta, ĝi timas kulturan diversecon. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …[[Germanio]] kaj [[Italio]] pro siaj komercaj interesoj tiriĝos al [[Rusio]], [[Francio]] kaj la nefidinda [[Centra Eŭropo]] — al la politike pli unueca Eŭropa Unio, dum [[Britio]] klopodos trovi ekvilibron ene de Eŭropa Unio, konservante specialajn rilatojn kun la malfortiĝinta [[Usono]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] bedaŭrinde ne vidas pli for ol ĝia nazo, [[Rusio]] retrorigardas [[pasinteco]]n, [[Ĉinio]] rigardas propran [[estonteco]]n kaj [[Barato]] kun envio rigardas Ĉinion. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] ĝis nun restas “nefinita”. Kaj tiel estos ĝis la [[Okcidento]], montrinte strategian sobrecon kaj racion, akceptos [[Turkio]]n je pli egalaj kondiĉoj kaj partnerigos [[Rusio]]n politike kaj ekonomie. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri sociologiaj enketoj en [[Rusio]]] …voĉdonante por la aliĝo al Eŭropa Unio la rusia loĝantaro plejparte ne imagas kiom striktaj estas postuloj al la kandidatoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Strategia vizio: Usono kaj la krizo de tutmonda potenco]] [2012] |origina teksto = }} === Andrej Movĉan === {{Citaĵo |teksto = ...estas nemalmulte da ekzemploj de tio, kiel EU rezignis je siaj sindevigoj, lasante aliancanojn solaj sub pafado — en la rekta kaj figura sencoj. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Inter Rusio kaj EU [la 9-a de marto 2017] |origina teksto = ...есть немало примеров того, как ЕС отказывался от своих обязательств, оставляя союзников в одиночестве под огнем — в прямом и переносном смысле слова. }} {{Citaĵo |teksto = ...[[Rusio]] elportas al EU 85% de sia tuta eksporto. Kaj ĝi ricevas [de tie] pli ol 80% de la kritike grava aparataro. Dume por EU, Rusio estas nura liveranto de 12% de la importaĵoj. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Aniĝo en EU? [la 1-a de februaro 2017] |origina teksto = ...Россия вывозит в ЕС 85% всего своего экспорта. И получает более 80% критически важного оборудования. А для ЕС Россия — всего лишь поставщик 12% импортных товаров. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ekonomiaj sankcioj|sankcioj]] kontraŭ [[Rusio]]] En 2015 ĉiu dua [[Eŭropo|eŭropa]] [[ŝtatoficisto]] demandis min: “Kiom da monatoj ankoraŭ eltenos la [[Rusio|rusia]] [[ekonomio]]?” Fine de la jaro tio tedis min kaj mi komencis respondi koncize: “Iom ajn”, kio nemalmulte mirigis la kunparolantojn. Iom poste la deĵora demando ŝanĝiĝis al “Kiom rapide sankcioj igos Rusion ŝanĝi sian [[politiko]]n?” kaj mia respondo “Neniam” mirigis ilin ne malpli multe. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Rusio en la epoko de postvero: Racio kontraŭ informa bruo [2019] |origina teksto = В 2015 году каждый второй европейский чиновник задавал мне вопрос: «Сколько месяцев еще протянет российская экономика?» К концу года мне это надоело, и я стал отвечать коротко: «Да сколько угодно», что немало удивляло собеседников. Чуть позже дежурный вопрос сменился на «Как скоро санкции заставят Россию изменить свою политику?», и мой ответ «Никогда» удивлял их не меньше. }} {{Citaĵo |teksto = Ne malpli erara estas ankaŭ [[iluzio]], ke eŭrointegriĝo estas unika [[kuracilo]] de la hodiaŭaj problemoj. La eŭrointegriĝo estas necesa procezo, tamen tio estas tute ne kuracilo. Tio estas ekzameno kaj [[defio]] — por integriĝi al EU kaj ne morti pro elĉerpiĝo ĉe tio, necesas esti pretaj: fortaj [[Ekonomio|ekonomie]], fleksaj kaj “kontraŭfragilaj” [[Politiko|politike]]. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Ĉu sukceso de revolucio? [la 10-a de oktobro 2014] |origina teksto = Не менее ошибочна и иллюзия, что евроинтеграция — это универсальное лекарство от сегодняшних проблем. Евроинтеграция — нужный процесс, однако это совсем не лекарство. Это испытание и вызов — чтобы интегрироваться в ЕС и не умереть от истощения при этом, надо быть готовыми: сильными экономически, гибкими и «антихрупкими» политически. }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefa kontraŭulo de [[milito]]j en la nuna [[mondo]] estas kresko de parto de internacia [[komerco]]. Milito, kiel montras [[historio]], neniam komenciĝas se landoj sukcesas superi certan nivelon de komerco inter si. Interalie pro tio haveblas [[espero]], ke [[Rusio]] kun EU neniam komencos armitan [[konflikto]]n. |aŭtoro = [[Andrej Movĉan]] |verko = Kiu kaj por kio bezonas militon [februaro 2016] |origina teksto = Главный противник войн в современном мире — рост доли внешней торговли. Война, как показывает история, никогда не начинается, если страны добиваются превышения определенного уровня внешней торговли между собой. В частности, поэтому есть надежда, что Россия с ЕС никогда не вступят в вооруженный конфликт. }} == Vidu ankaŭ == * [[Rilatoj de Eŭropa Unio kaj Usono]] [[Kategorio:Eŭropa Unio| ]] [[Kategorio:Internaciaj organizaĵoj]] d4ou7ucbao4x0a3aoau92f3rsdfd3d8 0 6585 53031 50998 2026-04-14T12:34:42Z RG72 415 53031 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = NATO | koloro = | dosiero = Flag_of_NATO.svg | vikipedio = NATO | komunejo = North Atlantic Treaty Organization - Organisation du traité de l'Atlantique Nord | komunejokat = North Atlantic Treaty Organization | vikivortaro = | vikinovaĵoj = Kategorio:NATO }} '''[[:w:NATO|NATO]]''' (Nord-Atlantika Traktat-Organizo) estas interregistara internacia organizo por defenda kunlaboro, starigita en 1949, por subteni la Nord-Atlantikan Traktaton, subskribitan en [[Vaŝingtono]] samjare. == Citaĵoj == === Zbigniew Brzeziński === {{Citaĵo |teksto = NATO ligas la plej evoluintajn kaj influajn ŝtatojn de [[Eŭropo]] al [[Usono]], transformante Usonon je la ĉefa aganto eĉ en la internaj eŭropaj aferoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La granda ŝaktabulo]]: Usona dominado kaj ĝiaj imperativoj [1997] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …politiko de unuflanka devigo estigos en la internacia komunumo tian humoron, ke la ŝtatoj, ne dezirantaj esti ĉantaĝitaj, konsideros sia unuaranga tasko kaŝe ekhavi la [[amasdetruaj armiloj|amasdetruajn armilojn]]… En longdaŭra perspektivo ĉio ĉi povas transformiĝi por Usono je fatala detruo de la fundamentoj de ĝia nacia [[sekureco]]. Jen pro kio unu el alvokoj, aperintaj dum la tria “Granda debato” pri la sekureco de [[Usono]] — rezigni je la Atlantika alianco [NATO] profite al la nova “koalicio de partneroj-sampensantoj” — estas profunde erara. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vastiĝo de [[Eŭropa Unio]] kaj NATO daŭros. Kun ĉiu plia ĝia ondo kaj retiriĝo de la [[Oriento]] kaj ofensivo de la [[Okcidento]], danĝeroj, kreataj de geopolitika “nenies tereno”, simple ŝoviĝas orienten. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Atencoj de la 11-a de septembro 2001|11-a de septembro 2001]]] Unuafoje en sia tuta historio NATO aplikis la 5-an artikolon (de la Vaŝingtona traktato), unuanime deklarinte, ke ĉiuj anoj de la organizaĵo partoprenos en komuna defendado kontraŭ komuna minaco. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} === Samuel P. Huntington === {{Citaĵo |teksto = En la [[mondo]] de la [[Malvarma milito]] NATO estis organizo, kies [[celo]] estis garantii [[sekureco]]n de la [[okcidenta civilizacio]]. Post la fino de la Malvarma milito NATO ekhavis unu ĉefan kaj klaran celon: garantii sian [[ekzistado]]n, malebligi revenon de la politika kaj milita kontrolo de [[Rusio]] en [[Centra Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …vastigo de NATO estas limigita de landoj, kiuj historie estas parto de la okcidenta [[kristanismo]], kio garantias al [[Rusio]], ke ĝi ne koncernos [[Serbio]]n, [[Bulgario]]n, [[Rumanio]]n, [[Moldavio]]n, [[Belorusio]]n kaj [[Ukrainio]]n dum ĝi restas unueca. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kia ajn estus la rolo de [[Turkio]] en NATO, ĝi ĉiam pli celas proprajn [[intereso]]jn en [[Balkanio]], [[araba mondo]] kaj [[Centra Azio]]. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = NATO kiel organizaĵo estis la unua en la [[historio de Usono]] milita alianco de [[Paco|paca]] [[tempo]]. Senpera instigo al la kreado de la alianco estis [[Komunismo|komunista]] [[ŝtatrenverso]] en [[Ĉeĥoslovakio]] en februaro 1948. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = NATO iĝis senprecedenca devio de la kutima [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]]: usonaj trupoj kune kun la [[Kanado|kanadaj]] aliĝis al [[Eŭropo|eŭropaj]] [[armeo]]j sub internacia komandado de NATO. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la “Diferencoj inter la Nordatlantika traktato kaj tradiciaj militaj unioj” verkita de la [[Ŝtata Departemento]] en 1949] Mirindas, sed [[dokumento]] kreita de la Ŝtata Departemento asertis ke NATO estis konceptita ne por [[Defendo|defendi]] status quo en [[Eŭropo]], kio certe estis novaĵo por la aliancanoj de [[Usono]]. Ĝi diris ke la Nordatlantika alianco defendas principon, ne [[teritorio]]n; ĝi ne neas ŝanĝojn, sed nur kontraŭas aplikon de forto por ilia realigo. El la analizo la farita de la Ŝtata Departemento sekvis ke la Nordatlantika traktato estas “direktita ne kontraŭ iu ajn konkrete; ĝi estas direktita sole kontraŭ la [[agreso]]. Ĝi ne celas ŝanĝi “[[povekvilibro]]n”, sed estas kreita por konservi “ekvilibron de la principoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la kreado de NATO] Do la [[Eŭropo|eŭropa]] sistemo de [[povekvilibro]] estis rekonstruita helpe de sendube [[Usono|usona]] [[retoriko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de la [[Korea milito]] [[Usono]] havis vastan subtenon flanke de tiaj landoj de NATO kiel [[Britio]] kaj [[Turkio]], kiuj sendis al [[Koreio]] signifajn trupojn. Kvankam tiuj landoj tute indiferentis pri la [[sorto]] de Koreio, ili subtenis la principon de [[Kolektivo|kolektivaj]] [[ago]]j, kiu poste povus esti aplikita por ilia propra [[defendo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Krizo]] en [[Koreio]] kaŭzis koncentriĝon de la fortoj en [[Eŭropo]] kaj kreadon de la Organizaĵo de Nordatlantaika traktato, ebliginta elteni longan konkuradon pri eltenemo, kia iĝis la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej malgajninta flanko en [[Koreio]] iĝis [[Sovetunio]], la lando kiu, kiel pensis usonaj [[gvidanto]]j, organizis la tutan [[entrepreno]]n. Dum du jaroj ekde momento de invado en Koreio, [[Usono]] sukcesis allogi ĉiujn landojn, troviĝintajn je ĝia flanko de la tutmonda dividlinio. Usono triobligis [[Defendo|defendajn]] [[elspezo]]jn kaj transformis la Nordatlantikan aliancon el la [[Politiko|politika]] koalicio je la unuiĝinta [[Milito|milita]] [[organizaĵo]] subestre de usona ĉefkomandestro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri propono de [[Stalin]] en 1952 [[unuiĝo de Germanio |unuigi Germanion]] kiel [[Neŭtraleco|neŭtralan]] ŝtaton] Dum la usonaj trupoj devintus reveni al [[Usono]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj devintus nur retreti al la [[Pollando|pola]] limo, do 160 km orienten. Koncize dirite, laŭvorta plenumo de la propono de Stalin antaŭvidis malfondon de NATO, ĵus aperinta kiel organizaĵo, interŝanĝe de foriro de la sovetiaj trupoj je distanco je nuraj 160 km. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Problemo]] de enkorpigo de [[Federacia Respubliko Germanio]] je [[Milito|milita]] strukturo de la [[Okcidento]] estis tre komplika. [[Francio|Francoj]] ne tre [[Deziro|deziris]] vidi la komplete rearmiĝintan [[Germanio]]n kaj ne deziris [[Ofero|oferi]] sian nacian [[defendo]]kapablon por integrita defendosistemo de la Okcidento, inkluzivanta Germanion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri enkorpigo de [[Germanio]] je NATO] [[Parizo]] cedis al [[premo]], tamen insistis ke [[Britio|britaj]] trupoj estu konstante lokitaj en la germana tero. Kaj kiam [[Anthony Eden]] akceptis tiun ĉi proponon, [[Francio]] ricevis konkretan militan garantion kiun post la [[Unua mondmilito]] tiom daŭre rifuzis al ĝi la angloj. Pro tio britaj, francaj kaj [[Usono|usonaj]] trupoj estis lokitaj en Germanio kiel aliancanoj de [[Federacia Respubliko Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] Ekde tiam nome [[Usono|usonaj]] aliancanoj komencos rifuzi siajn sindevigojn kadre de NATO ekster strikte difinitaj limoj kadre de tiu ĉi traktato. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)]]] La [[Okcidento]] estis bonŝanca ke [[Nikita Ĥruŝĉov]] supertaksis siajn eblecojn, ĉar la Nordatlantika alianco estis proksima al disfalo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)]]] Malkapablo de [[Nikita Ĥruŝĉov]] insisti je [[postulo]]j, kiujn li mem starigis, savis la Nordatlantikan aliancon de eventuala plej granda [[krizo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[1960-aj jaroj]]] [[Germanio|Germana]] [[politiko]] de la Nordatlantika alianco estis fiaskanta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John F. Kennedy]] nomis la [[Francio|francan]] [[Nuklea armilo|nuklean]] programon “[[Malamiko|malamika]]” al NATO. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri NATO] [[Usono]] kontrolas unuiĝintajn armitajn fortojn, kiujn komandas usona [[generalo]] kaj kontraŭas provojn de [[Francio]] doni al [[defendo]] certan eŭropan [[identeco]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[parolado]] de [[Bill Clinton]] en januaro 1994] Klarigante kial [[Usono]] ne bonvenigas akcepton de [[Pollando]], [[Hungario]], [[Ĉeĥio]] kaj [[Slovakio]] al NATO, li asertis ke la Nordatlantika alianco ne povas “fari novan dividlinion inter la [[Oriento]] kaj la [[Okcidento]], kiu per si mem iĝos antaŭsigno de novaj [[konfrontiĝo]]j”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Programo “[[Partnereco por paco]]” estas ne intermeza halto survoje al NATO, kiel oni tion ofte erare asertas, sed alternativo al la membreco en ĝi, same kiel la [[Lokarna traktato]] iĝis alternativo al la [[Britio|brita]] alianco kun [[Francio]], kiun Francio tiom strebis en la [[1920-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [parolado de [[Georgij Ŝaĥnazarov]] dum renkontiĝo kun [[Zbigniew Brzeziński]] aŭtune 1989 en Moskvo] Entuziasmiĝinte pro la temo, Ŝaĥnazarov komencis aserti ke ŝanĝojn en rilatoj inter [[Orienta Eŭropo]] kaj [[Sovetunio]] devus akompani paralela transformado de la rilatoj inter NATO kaj la [[Organizo de la Varsovia Traktato]] [...] Aludante al ambiciaj planoj de la registaro de [[Gorbaĉov]], li aldonis: “Tiu tasko estas tute realigebla, des pli ke ni mem ŝanĝiĝas. La ideo estas ke ne nur Orienta Eŭropo, sed ankaŭ Sovetunio aliĝos al [[Eŭropo]]”. |aŭtoro= [[Marin Strmecki]] |verko= Atestinto de “Granda fiasko” en Moskvo en 1989 // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Partnereco por paco]] * [[Varsovia pakto]] * [[Rilatoj de Rusio kaj NATO]] [[Kategorio:NATO| ]] 7cxfkpkhc8q4v3m0rx1i4y44exjwgfj 0 6638 53040 51440 2026-04-14T12:40:06Z RG72 415 53040 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Korea milito | koloro = | dosiero = | vikipedio = Korea milito | komunejo = Korean War | komunejokat = Korean War | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Korea milito|Korea milito]]''' (1950—1953) estis enlanda milito en [[Koreio]] kun partopreno de pluraj aliaj ŝtatoj. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = En [[Idealo|ideala]] usona [[universo]] [[diplomato]]j ne okupiĝis pri [[strategio]] kaj militistaro finis plenumon de sia tasko ĝis tiu [[tempo]] kiam diplomatio ekagis – sekvadon je tiu ĉi vidpunkto [[Usono]] devis pagi koste dum la Korea kaj [[Vjetnama milito|Vjetnama militoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Malvarma milito]]] [[Usono]] estis engaĝita je [[milito]]j en areoj ne [[Defendo|defendataj]] de aliancanoj, en militoj okazintaj por dubindaj celoj kaj kun neprognozeblaj rezultoj. De [[Koreio]] kaj ĝis [[Vjetnamio]] tiuj entreprenoj iĝis nutra medio por [[Radikalismo|radikala]] [[kritiko]], kiu plu dubigis [[Moralo|moralan]] bazon de la [[politiko]] de detenado…. Debatoj pri la detenado transformiĝis je lukto por la [[animo]] de Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[atako]] de [[Nord-Koreio]] kontraŭ [[Sud-Koreio]]] Sukcesa [[invado]] en [[Koreio]] havus [[Katastrofo|katastrofajn]] sekvojn por [[Japanio]], troviĝanta tuj trans la malvasta [[Japana maro]]. Japanio ĉiam konsideris Koreion [[Strategio|strategia]] [[ŝlosilo]] al [[Nord-Orienta Azio]]. Per nenio detenata [[Komunismo|komunista]] [[kontrolo]] vivigus [[fantomo]]n de proksimiĝanta tutazia komunista monolito kaj subfosus la porokcidentan orientiĝon de Japanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito] [[Sovetunio|Sovetia]] malflekseco faciligis al [[Harry S. Truman]] taskon de engaĝo de sia lando je la [[milito]]. Sovetia [[ambasadoro]] en la [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum multaj [[monato]]j [[Bojkoto|bojkotis]] kunsidojn de la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] kaj aliaj institucioj de UN proteste kontraŭ rifuzo de la tutmonda organizaĵo transdoni lokon de [[Ĉinio]] al [[Pekino]]. Se la sovetia ambasadoro malpli timus [[Stalino]]n aŭ povus pli rapide ricevi instrukciojn, li nepre [[Vetoo|vetous]] la proponitan de Usono rezolucion de la Konsilio pri Sekureco, postulantan de [[Nord-Koreio]] ĉesigi bataladon kaj retretu malantaŭ la 38-an paralelon. Estante ne povinta ĉeesti la kunsidon kaj vetoi, la sovetia ambasadoro ebligis al Truman aranĝi reziston kiel [[decido]]n de la monda komunumo kaj pravigi usonan [[rolo]]n en Koreio per konata [[Woodrow Wilson|Wilson]]-a terminologio de kontraŭstarigo de la [[libereco]] al [[diktaturo]], de la [[bono]] al [[malbono]]. Usono, laŭ la vortoj de Truman, ekmilitis por plenumi [[ordono]]jn de la Konsilio pri Sekureco. Ĝi do tute ne enmiksiĝis je la fora loka [[konflikto]], sed kontraŭstaris la atakon kontraŭ la tuta libera mondo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de la Korea milito [[Usono]] havis vastan subtenon flanke de tiaj landoj de [[NATO]] kiel [[Britio]] kaj [[Turkio]], kiuj sendis al [[Koreio]] signifajn trupojn. Kvankam tiuj landoj tute indiferentis pri la [[sorto]] de Koreio, ili subtenis la principon de [[Kolektivo|kolektivaj]] [[ago]]j, kiu poste povus esti aplikita por ilia propra [[defendo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito] Ĉiuj senescepte [[Ŝlosilo|ŝlosilaj]] figuroj de la [[Harry S. Truman|Truman]]-administracio ekkredis ke okazas tutmonda [[Komunismo|komunista]] [[komploto]] kaj ekkonsideris la [[agreso]]n en [[Koreio]] la unua paŝo de interkonsentita [[Ĉinio|ĉino]]-[[Sovetunio|sovetia]] [[strategio]], kiu povus iĝi preludo de la ĝenerala [[atako]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe kun anonco pri sendo de trupoj al [[Koreio]], estis ordonite al la 7-a floto [[Defendo|defendi]] [[Tajvano]]n de la [[Komunismo|komunista]] [[Ĉinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito] Por [[Mao Zedong]], ĵus venkinta en la [[Ĉina enlanda milito]], deklaroj de [[Harry S. Truman|Truman]] neeviteble aspektis kiel spegulaĵo de la [[timo]] de [[Usono]] antaŭ [[Komunismo|komunista]] [[komploto]]: li traktis ilin kiel unuan paŝon en la usona provo reludi la Ĉinan enlandan militon, finiĝintan per la [[venko]] de komunistoj… Mao havis ĉiujn bazojn por konkludi, ke se li ne haltigos Usonon en [[Koreio]], do eble li devos [[Batalo|batali]] kontraŭ Usono en la ĉina [[teritorio]]; almenaŭ li ne havis [[kialo]]jn pensi alie. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de januaro 1951 frontlinio pasis proksimume 80 km sude de la 38-a paralelo kaj [[Seulo]] denove trafis la [[mano]]jn de [[komunistoj]]. En tiu momento [[ĉinoj]] ripetis eraron de [[Douglas MacArthur]] faritan antaŭ tri [[monato]]j. Se ili proponus solvon surbaze de la 38-a paralelo, [[Vaŝingtono]] sendube akceptus kaj [[Ĉinio]] estus glorinta pro tio ke ĝi [[Venko|venkis]] la usonan armeon nur unu jaron post deklaro pri la venko en la propra [[Ĉina enlanda milito|enlanda milito]]. Sed same kiel [[Harry S. Truman]] antaŭ duonjaro, [[Mao Zedong]] estis trafita de [[eŭforio]] pro neatenditaj [[sukceso]]j kaj li ekdeziris komplete forpeli la usonajn trupojn el la duoninsulo. Ankaŭ li spertis grandan [[fiasko]]n. Ĉinoj eksuferis gravajn perdojn, kiam ili atakis fortikigitajn usonajn poziciojn sude de Seulo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Veraj [[fanatikulo]]j de tiu ĉi afero sidis en [[Pekino]] kaj [[Pjongjango]]; la Korea milito tute ne estis [[Moskva Kremlo|Kremla]] [[komploto]] aranĝita por engaĝi [[Usono]]n je [[Azio]] por poste havi eblecon ataki [[Eŭropo]]n… Efektive [[helpo]] de [[Stalin]] al [[Ĉinio]] estis sufiĉe [[Avareco|avara]], li postulis pagi ĝin per kontanta [[mono]], kio kreis bazon por la ĉino-[[Sovetunio|sovetia]] [[kverelo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[vorto]]j de [[Harry S. Truman]] dum la Korea milito] Sed militi por “sekureco de niaj armitaj fortoj” estas [[Strategio|strategie]] sensenca afero. La [[milito]] mem jam estas [[risko]] por ilia sekureco, do transformi “sekurecon de niaj armitaj fortoj” je la [[celo]] signifas trafi [[taŭtologio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito] [[Stalin]] ne serĉis pretekston por komenci la totalan [[milito]]n; li plej forte strebis eviti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito] [[Douglas MacArthur]] preskaŭ tutcerte estis prava, asertante ke “[[Ĉinio]] uzas kontraŭ ni maksimumon de siaj fortoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kutime ĝuste premo de rezultoj de [[ago]]j sur batalkampo devigas komenci [[intertrakto]]jn. Kaj forigo de tia premo malaltigas [[stimulo]]jn ĉe la [[malamiko]] intertrakti serioze kaj instigas ĝin al longigo de la intertraktoj espere de eventualaj unuflankaj [[gesto]]j. Nome tio okazis en [[Koreio]]… nombro de [[viktimo]]j, spertitaj de [[Usono]] dum periodo de la intertraktoj, superis ilian nombron dum la tuta antaŭa periodo de la grandskala [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito, kiun [[Usono]] penis daŭrigi singarde] Sekvo de tia aliro iĝis eksplodo de [[elreviĝo]] kaj serĉado de [[pekokapro]]j. [[George C. Marshall]] kaj speciale [[Dean Acheson]] estis skoldataj ĉiuflanke. Kvazaŭ okazinta enfiltriĝo de [[komunisto]]j je [[Vaŝingtono]] estis sisteme [[Ekspluatado|ekspluatata]] de [[demagogo]]j kiel [[Usona senato|senatano]] [[Joseph McCarthy]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Korea milito] [[Krizo]] en [[Koreio]] kaŭzis koncentriĝon de la fortoj en [[Eŭropo]] kaj kreadon de la [[Organizaĵo de Nordatlantaika traktato]], ebliginta elteni longan konkuradon pri eltenemo, kia iĝis la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej malgajninta flanko en [[Koreio]] iĝis [[Sovetunio]], la lando kiu, kiel pensis usonaj [[gvidanto]]j, organizis la tutan [[entrepreno]]n. Dum du jaroj ekde momento de invado en Koreio, [[Usono]] sukcesis allogi ĉiujn landojn, troviĝintajn je ĝia flanko de la tutmonda dividlinio. Usono triobligis [[Defendo|defendajn]] [[elspezo]]jn kaj transformis la [[NATO|Nordatlantikan aliancon]] el la [[Politiko|politika]] koalicio je la unuiĝinta [[Milito|milita]] [[organizaĵo]] subestre de usona ĉefkomandestro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono|Usonaj]] [[gvidanto]]j vidis en la Korea milito [[Sovetunio|sovetian]] [[strategio]]n de allogado de [[Usono]] je [[konflikto]]j de la fora [[Azio]] por faciligo de sovetia [[atako]] kontraŭ pozicioj de la aliancanoj en [[Eŭropo]], kio estis plej granda trotakso de sovetia povo kaj [[metodo]]j de [[Stalin]]. En neniu el la etapoj de sia [[kariero]] tiu ĉi skrupula kaj ruza analizisto estis ĵetanta sur [[pesilo]]n ĉion samtempe. Samtempe Stalin traktis kreskigon de la povo fare de la Okcidento ne kiel [[Defendo|defendan]] entreprenon, kia ĝi efektive estis, sed kiel pretekston por [[Milito|milita]] [[konfrontiĝo]], kiun li ĉiam [[Timo|timis]] kaj kiun li sinsekve penis eviti. Ambaŭ flankoj fakte estis sin preparantaj al la evento, kiu spegulis [[intenco]]jn de neniu el ili – al la rekta grandskala [[defio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] eble havis nebulan [[imago]]n pri la vera [[povekvilibro]] kaj pro tio reagis al la [[Usono|usona]] kreskado de la [[Milito|milita]] potencialo dum la periodo de la Korea milito per “[[Paco|paca]] [[Diplomatio|diplomatia]] noto” de 1952. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La Korea milito iĝis jura misio de [[Unuiĝintaj Nacioj]], kvankam ĝi fakte estis organizita kaj efektivigita ĉefe de [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]] [2001] |origina teksto = }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [[Turkio]] jam duonjarcenton restas la fidela aliancano de [[Usono]]. Fidon kaj dankemon de Usono ĝi meritis jam dum sia senpera partopreno en la Korea milito. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[La elekto: tutmonda dominado aŭ tutmonda gvidado]] [2004] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu el faritaj de mi [[decido]]j rilate la Korean konflikton havis unu klare konsciatan [[celo]]n: malebligi la [[Tria mondmilito|Trian mondmiliton]] kaj [[Teruro|terurajn]] [[damaĝo]]jn, kiujn ĝi kaŭzus al la [[civilizacio|civilizita]] [[mondo]]. Tio signifis ke ni devis entrepreni nenion, kio estus pravigo por [[Sovetunio]] kaj engaĝus la [[Libero|liberajn]] [[nacio]]jn en plenskalan totalan [[milito]]n”. |aŭtoro= [[Harry S. Truman]] |verko= |origina teksto = }} [[Kategorio:Korea milito| ]] rhoru91boh106av3d7d13dm0bf50s2o 0 6943 53045 50536 2026-04-14T12:41:36Z RG72 415 53045 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Ryszard Kapuściński | dosiero = | vikipedio = Ryszard Kapuściński | komunejo = Ryszard Kapuściński | komunejokat = Ryszard Kapuściński | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Ryszard Kapuściński|Ryszard KAPUŚCIŃSKI]]''' (naskiĝis la 4-an de marto 1932 - mortis la 23-an de januaro 2007) estis pola ĵurnalisto, verkisto kaj poeto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> {{Citaĵo |teksto = En interparolo kun pia ŝijaisto pri lia [[religio]], fojfoje li rememoros la [[Pasinteco|pasintan]] [[tempo]]n kaj kun [[larmo]]j en la [[okulo]]j rakontos detale la [[masakro]]n apud [[Karbalo]], kiam oni senkapigis [[Husejno]]n. Tiu skeptika, [[Ironio|ironia]] [[eŭropano]] pensos — ho, [[Dio]], kiun signifon tio havas nun! Kaj se li aŭdigos ĉi [[penso]]n, li vekos [[Kolero|koleregon]] kaj [[malamo]]n ĉe la ŝijaisto. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[sorto]] de la ŝijaistoj ĉiurilate estas tragika, kaj la [[sento]] pri la tragikeco, [[Historio|historia]] [[maljusteco]] kaj senĉesa [[malfeliĉo]] profunde enradikiĝis en la [[konscio]]n de ĉiu ŝijaisto. En la [[mondo]] vivas [[popolo]]j, kiuj de jarcentoj sukcesas pri nenio, ĉio estis fuŝita, eĉ se brilas radio de [[espero]], ĝi estingiĝos tuj, [[vento]]j ĉiam kontraŭblovas — mallonge dirite — ĉi tiuj popoloj ŝajnas markitaj de fato. Ĝuste tiel okazas pri la ŝijaistoj. Eble pro tio ili impresas nin kiel [[homo]]j tre seriozaj, malcedemaj, fervore defendantaj la propran [[opinio]]n kaj severe, eĉ minace obeemaj al siaj principoj, kaj ankaŭ malgajaj (kompreneble tio estas nur la impreso). |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Regas la ĝenerala opinio, ke la ŝijaistoj kiel la unuaj en la mondhistorio kreis teorion kaj praktikis individuan [[teroro]]n kiel batalmetodon. La tiel nomita [[terorismo]] estas produkto de la [[Ideologio|ideologiaj]] disputoj, okazantaj dum jarcentoj en la ŝijaismo mem. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ŝijaisto vizitas [[moskeo]]n ankaŭ tial, ke ĝi troviĝas ĉiam proksime, en la najbareco de lia [[domo]], dumvoje. En [[Teherano]] mem estas milo da moskeoj. La nelertaj [[okulo]]j de ĉiu [[turisto]] vidas nur kelkajn, plej grandiozajn. Dume la plimulto da moskeoj, precipe en la [[Malriĉeco|malriĉaj]] kvartaloj, troviĝas en mizeraj, nefacile alireblaj ejoj inter malaltaj domaĉoj, kie nestiĝas la popolamaso. Ili estas konstruitaj el la sama argilo kaj tiel fandiĝintaj kun monotona bildo de la [[Strato|stratetoj]], ke oni iras preter multaj preĝlokoj, sen rimarki ilin. Tio kreas laboran, intiman ligon inter ŝijaisto kaj lia moskeo. Li ne devas iri kilometrojn for, nek vesti sin kiel por festotago, la moskeo estas ĉiutaga vivo. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kutime la kaŭzojn de revolucio oni serĉas en objektivaj cirkonstancoj — ĝenerala [[Mizero|mizerego]], subpremado, ŝokaj [[fraŭdo]]j. Sed tiu ĉi [[opinio]], kvankam ĝusta, estas unuflanka. Ĉar tiaj cirkonstancoj ekzistas en cent landoj, kaj revolucioj tamen eksplodas malofte. Necesas la [[konscio]] pri mizerego kaj la konscio pri subpremado, la konvinko, ke la mizerego kaj subpremado ne formas naturan ordon de lʼ [[mondo]]. Interese, ke ĉi-rilate la [[sperto]] mem, eĉ se plej doloriga, ne estos sufiĉa. Oni bezonas [[vorto]]n, klarigan penson. Tial pli forte ol [[bombo]] kaj [[ponardo]] ĉiujn [[diktatoro]]jn timigas la vortoj, super kiuj ili ne regas, la vortoj migrantaj kaŝe, ribele, la vortoj ne vestitaj per paradaj [[uniformo]]j, nek markitaj per oficiala stampo. Sed okazas, ke ankaŭ tiuj vortoj en uniformo kaj kun stampaĵo eksplodigas revolucion. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni devas tamen diferencigi inter revolucio de [[ribelo]], perforta reĝimo-ŝanĝo kaj [[atenco]] en [[palaco]]. Atencon kaj ribelon oni povas aranĝi, revolucion — neniam. Ĝia eksplodo, la horo de la eksplodo surprizas ĉiujn, eĉ tiujn, kiuj strebis al ĝi. Ili staras konsternitaj antaŭ [[furiozo]], subite aperinta kaj detruanta ĉion. Ĝi detruas tiel sovaĝe, ke fine ĝi povas detrui ankaŭ la [[slogano]]jn, kiuj nutras ĝin. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trompa estas la [[opinio]], ke [[popolo]]j, maljuste traktitaj de la [[historio]] (kaj estas plej multe da tiaj popoloj), senĉese vivas kun la penso pri revolucio, ke ili vidas en ĝi la plej simplan solvon. Ĉiu revolucio estas [[dramo]], kaj [[homo]] instinkte evitas dramajn situaciojn. Eĉ se li ektrovos sin en tia situacio, li febre serĉegos eliron el ĝi, li deziros [[kvieto]]n, kaj plej ofte — ĉiutagan [[vivo]]n. Do, la revolucioj neniam daŭras longe. Ili estas la plej lasta batalilo, kaj popolo decidas kapti ĝin, ĉar longa sperto instruadis la homojn, ke oni lasis al ili neniun alian solvon. Ĉiuj aliaj provoj finiĝis per [[malvenko]], ĉiuj aliaj rimedoj estis vanaj. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiun revolucion antaŭas ĝenerala elĉerpiĝo kaj lige kun tio — vekita [[Agreso|agresemo]]. Regantoj malŝatas tian [[nacio]]n, kiu [[Kolero|kolerigas]], kaj nacio malŝatas tiajn regantojn, kiuj [[Malamo|malamas]]. Regantoj disipis tutan [[konfido]]n, havas malplenajn [[mano]]jn, nacio perdis la restaĵon de [[pacienco]] kaj kunpremas siajn manojn en pugnojn. Aperas la etoso de streĉo, kaj ankaŭ pli kaj pli sufoka ardo. Ni cedas al la [[psikozo]] de [[teruro]]. Baldaŭ okazos malstreĉiĝo. Ni sentas tion. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncerne teknikon de [[batalo]], la [[historio]] konas du specojn de revolucio. Unu — ataka revolucio, la alia — revolucio sieĝa. Pri la [[sorto]] de ataka revolucio, pri ĝia [[sukceso]], decidas la profundo de la unua sturmo. Ataki kaj okupi — se eble — la plej vastan spacon! Tio gravas, ĉar tia revolucio – kiel plej impeta — samtempe estas plej supraĵa. La [[malamiko]]j estos disbatitaj, sed cedante ili konservis parton de siaj [[forto]]j. Ili kontraŭatakos, devigos la venkintojn retreti. Do, ju pli profunda — la unua sturmo, des pli vasta spaco, malgraŭ tiu retreto, estos savebla. Do, en ataka revolucio la unua etapo estas plej radikala. Poste la sekvo estas malrapida, sed nehaltigebla reveno al tiu punkto, en kiu ambaŭ potencoj — ribelema kaj konservema – atingos la finan kompromison. Alie okazas dum sieĝa revolucio: ĉi tie la unua sturmo kutime estas malforta, kun peno oni imagas, ke ĝi aŭguras kataklismon. Sed jam baldaŭ la eventoj okazos haste kaj estos dramplenaj. Aliĝos pli kaj pli multe da homoj. La muroj, post kiuj sin kaŝas la regantoj, iom post iom disfalas kaj krevas. Pri la sukceso de sieĝa revolucio decidas la malcedemo de la ribeluloj. Iliaj volforto kaj persisto. Ankoraŭ unu [[tago]]n! Ankoraŭ unu fortostreĉon! Finfine ĉiuj [[pordego]]j estos rompitaj. La popol[[amaso]] enkuregos kaj festos sian [[triumfo]]n. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Reganto]]j provokas revolucion. Certe nekonscie. Sed por la fino iliaj [[vivo]]stilo kaj maniero de [[regado]] estos [[provoko]]. Tio sekvos, kiam inter la moŝtuloj kreskos la sento de senpuneco. Ĉio estas permesata, ni rajtas pri ĉio. Ho, kia iluzio, tamen ne senigita je racia bazo. Efektive dum kelka tempo okazas tiel, kvazaŭ ili rajtus je ĉio. [[Skandalo]] post skandalo, kaj [[maljustaĵo]] post maljustaĉo ne estas punitaj. La [[popolo]] silentas, eltenas ĉion pacience kaj gardas sin. Kaj samtempe ĝi faras detalan kalkulon pri la maljustaĵoj kaj en iu momento preparos sian konkludon. Ĝuste la elekto de tiu momento formas la plej grandan [[sekreto]]n de la [[historio]]. Kial ĝi venis en tiu ĉi tago, kaj ne alian fojon? Kial ĝin malbridis tiu ĉi [[evento]], kaj ne alia? Hieraŭ la [[reganto]]j aranĝis pli malbonajn ekscesojn, sed reagis neniu. Kion mi faris — demandas la surprizita monarko — ke subite ili furioziĝis? Jes, li faris: li rompis [[pacienco]]n de la [[nacio]]. Sed kie estas la limo de ĝia pacienco, kiamaniere difini ĝin? Ĉiuokaze la respondo estos alia, se eblas fiksi ion ajn. Certe oni scias nur ke la regantoj, kiuj akceptas la ekziston de tia limo kaj kapablas respekti ĝin, povas esperi je longa regado. Sed ne estas multe da tiaj regantoj. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La timo — tiu agresema, vorema bestio, sidanta en ni. Ĝi ne lasas forgesi sin. Senĉese ĝi obeigas nin kaj turmentas. Senĉese ĝi postulas nutraĵon, senĉese ni devas nutradi ĝin. Ni zorgas, ke la satigilo estu plej bona. Ĝia plej ŝatata nutraĵo — malgajaj klaĉoj, malbonaj novaĵoj, panikaj pensoj, koŝmaraj bildoj. El mil klaĉoj, novaĵoj kaj pensoj ni ĉiam elektas plej malbonajn, do tiajn, kiujn la timo plej ŝatas. Por satigi ĝin, por mildigi la monstron. Ni vidas [[homo]]n, kiu aŭskultante sian kunulon havas palan vizaĝon kaj movas sin malkviete. Kio okazas? Li nutras la propran timon. Kaj kiam ni havas nenion? Do, ni febre elpensos la nutraĵon. Kaj kiam ni ne povas elpensi (kio okazas malofte)? Ni kuregos al la aliaj, ni serĉos homojn, demandos, aŭskultos kaj kolektos novaĵojn tiom longe, ĝis ni satigos la propran timon denove. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj [[libro]]j pri ĉiuj revolucioj komenciĝas per la ĉapitro, kie oni skribas pri la putranta regado, kiu disfalis, aŭ pri mizerego kaj suferado de la [[popolo]]. Kaj ili devus ja komenciĝi per la ĉapitro ligita kun [[psikologio]] — ke tiu persekutata, angoranta [[homo]] subite rompis timegon, kaj ĝi ne plu teruros lin. Devus esti priskribita la nekutima procezo, kiu okazas en unu momento, kiel [[ŝoko]], kiel purigo. Homon forlasas timo, li sentas sin libera. Sen tio eksplodus neniu revolucio. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Nacio]] subpremata de la propra [[despoto]], reduktita al [[objekto]], degradita, serĉegas azilon, lokon, kie ĝi povus kaŝiĝi en foso, apartigi sin, resti sama. Estas necese, ke ĝi konservu sian apartecon, propran memon, kaj eĉ ordinarecon. Sed la tuta nacio ne povas formigri, do ĝi ne migras en la spaco, sed nur en la [[tempo]], ĝi retroiras al la pasintaĵoj, kiuj pro turmentoj kaj minaco de la realo ĉirkaŭe ŝajnas esti la perdita [[paradizo]]. Kaj ĝi retrovas azilon en la malnovaj [[kutimo]]j, tiel malnovaj kaj tiel sanktaj pro tio, ke la [[reganto]]j timas batali kontraŭ ili. Do, sub la [[masko]] de ĉiu diktatora regado okazas — spite al ĝi kaj kontraŭ ĝi — iom post ioma renaskiĝado de la malnovaj moroj, [[kredo]] kaj [[simbolo]]j. Ili ekhavas novan [[senco]]n, novajn, provokajn [[signifo]]jn. En la komenco estas agado nekuraĝa kaj ofte sekreta, sed ju pli netolerebla kaj persekutema fariĝos la diktatora regado, kreskos ĝiaj potenco kaj amplekso. Oni povas aŭdi kritikajn opiniojn, ke estas reveno al la mezepoko. Okazas ankaŭ tiel. Sed plej ofte estas la maniero, laŭ kiu [[popolo]] esprimas sian [[opozicio]]n. Ĉar la regantoj diskonigas, ke ili simbolas [[progreso]]n kaj modernecon, ni montros, ke niaj [[valoro]]j estas aliaj. En tio manifestiĝas pli multe da [[Politiko|politika]] spitemo ol en la [[deziro]] reveni al la forgesita [[mondo]] de la prauloj. La vivo nur pliboniĝu, kaj ĉiu malnova moro perdos sian esencon, plenan je emocioj, kaj fariĝos tio, kio ĝi estis — [[rito]]. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La respondo de la [[ŝaho]] estis tipa por ĉiu [[despoto]]: komence ataki kaj disbati, poste iom pensi pri tio, kion fari. En la komenco montri siajn muskolojn, prezenti [[forto]]n, kaj poste nur pruvi — se necese — ke ankaŭ la [[kapo]]n li havas. Al despota [[reganto]] pli gravas, ke la [[homo]]j opiniadu lin forta, kaj malpli — ke estu admirata lia [[saĝo]]. Cetere, kio — laŭ [[kompreno]] de ĉiu despoto – estas saĝo? La kapablo uzi [[perforto]]n. Saĝa estas tiu, kiu scias, kiel kaj kiam ekbategi. Daŭra manifestado de la [[potenco]] estas neceso, ĉar apogilo por ajna diktatora regado estas la plej malbonaj [[instinkto]]j — [[timo]], [[agresemo]] kontraŭ proksimuloj, [[servileco]]. Ĉiuj ĉi instinktoj plej efike vekas teruron, kaj la [[teruro]] fontas el timego antaŭ potenco. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu [[despoto]] ne kaŝas sian firman konvinkon, ke la [[homo]]j estas [[Malnobleco|malnoblaj]]. Tiuj malnoblaj homoj plenigas lian [[korteg]]on, svarmas ĉirkaŭ li. La terurigita [[socio]] longe kondutas kiel senpensa kaj cedema popol[[amaso]]. Sufiĉas [[Nutrado|nutradi]] ilin, kaj ili estos [[Obeo|obeemaj]]. Oni devas havigi al ili [[distro]]n, kaj ili estos [[Feliĉo|feliĉaj]]. La kolekto da politikaj artifikoj estas tre malgranda, ĝi ne ŝanĝiĝas de jarmiloj. Tial aperas tiom da amatoroj en la [[politiko]], tiom da personoj [[Kredo|kredantaj]], ke ili scipovas regadi, nur donu regadon en iliajn manojn. Sed okazas ankaŭ surprizoj. Jen la sata kaj amuziĝanta popolamaso ne intencas plu obeadi. Ĝi komencas postuli ion pli ol distron. Ĝi deziras [[libereco]]n, volas [[justeco]]n. La despoto miregas. La [[realo]] postulas, ke li revidu ĉiun homon kiel tuton, kun [[avantaĝo]]j kaj [[malavantaĝo]]j. Sed tia homo minacas al la diktatora [[regado]], li estas [[malamiko]], do ĉiuj regantoj kolektas fortojn por frakasi lin. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La ŝahinŝaho |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Limo]] estas [[streso]], eĉ [[timo]] (multe pli malofte: [[liberigo]]). La nocio de limo povas enhavi ian finon, la [[pordo]] povas brufermiĝi antaŭ ni por ĉiam: tia estas la limo inter la [[vivo]] kaj la [[morto]]. Pri niaj timoj scias dioj kaj tial ili klopodas allogi siajn adeptojn promesante, ke ili eniru la [[Dia regno|Dian regnon]], kiu estos ĝuste senlima. La [[paradizo]] de la [[Kristanismo|kristana]] [[Dio]], la paradizo de [[Javeo]] kaj [[Alaho]] havas neniajn limojn. La [[budhanoj]] scias, ke la nirvano estas senlima [[feliĉego]]. Mallonge dirite — tio, kion plej deziras, atendas kaj revegas ĉiuj, estas ĝuste tia senkondiĉa, plena, absoluta — senlimeco. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La imperio |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Blanko]] pensigas ofte pri [[fino]], [[limo]], [[morto]]. En tiuj [[kulturo]]j, en kiuj oni vivas kun morto-[[timo]], la funebrantoj surmetas [[Nigro|nigrajn]] [[vesto]]jn por fortimigi la morton, izoli ĝin, redukti al [[mortinto]]. Sed tie, kie la morto estas akceptata kiel alia formo, kiel alia speco de l’ ekzisto, la funebrantoj vestas sin blanke kaj blanke ili vestas la mortinton, blanko signifas ĉi tie la koloron de [[akcepto]], konkordo, cedo al la [[sorto]]. |aŭtoro = Ryszard Kapuściński |verko = La imperio |origina teksto = }} {{DEFAŬLTORDIGO:Kapuściński, Ryszard}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Tradukistoj]] [[Kategorio:Fotistoj]] [[Kategorio:Poetoj]] [[Kategorio:Pollingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Poloj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 4-an de marto]] [[Kategorio:Mortintoj la 23-an de januaro]] 52c6au9mo8dg17obebrxtdfnvs5uf39 0 6962 53056 51136 2026-04-14T12:47:01Z RG72 415 53056 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Konservativismo | dosiero = | vikipedio = Konservativismo | komunejo = Conservatism | komunejokat = Conservatism | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Konservativismo|Konservativismo]]''' estas [[Ideo|idearo]] kaj [[konduto]] de konservativuloj, do [[persono]]j emaj konservi la nunan staton de la aferoj; kontraŭa al [[ŝanĝo]]j aŭ [[reformo]]j. == Citaĵoj == === Aleksander Herzen === {{Citaĵo |teksto = La [[morto]] povas veni per renaskiĝo aŭ putrado, per [[revolucio]] aŭ [[reakcio]]. Konservativismo ne havanta alian [[celo]]n krom konservado de arkaiĝinta status quo, estas same detruema kiel revolucio. Ĝi detruas malnovan [[ordo]]n ne per arda [[fajro]] de [[kolerego]], sed sur malrapida fajro de [[marasmo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Смерть может прийти через возрождение или разложение, через революцию или реакцию. Консерватизм, не имеющий иной цели, кроме сохранения устаревшего status quo, так же разрушителен, как и революция. Он уничтожает старый порядок не жарким огнем гнева, а на медленном огне маразма. }} {{Citaĵo |teksto = Okcidenta [[vivo]], ekstreme kapabla al ĉiuj evoluoj kaj plibonigoj, ne tuŝantaj unuan nivelon de ĝia socia [[ordo]], iĝas tre konservativisma se la afero koncernas linion de la fundamento. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Leteroj al malamiko [1864-1865] |origina teksto = Западная жизнь, чрезвычайно способная ко всем развитиям и улучшениям, не касающимся первого плана ее общественного устройства, оказывается упорно консервативной, как дело доходит до линии фундамента. }} {{Citaĵo |teksto = Kontraŭ konservativismo de la [[popolo]] lukti pli malfacilas ol kontraŭ konservativismo de la [[trono]] kaj de la [[ambono]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Al malnova kamarado: Tria letero [aŭgusto 1869] |origina teksto = С консерватизмом народа труднее бороться, чем с консерватизмом трона и амвона. }} {{Citaĵo |teksto = La [[popolo]] estas konservativulo laŭ [[instinkto]] kaj pro tio, ke ĝi konas nenion alian, ĝi ne havas [[idealo]]jn ekster la ekzistantaj kondiĉoj; ĝia idealo estas burĝa kontento, same kiel idealo de [[Atta Troll]] ĉe [[Heinrich Heine|Heine]] estis absoluta [[blanka urso]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Al malnova kamarado: Tria letero [aŭgusto 1869] |origina teksto = Народ — консерватор по инстинкту и потому, что он не знает ничего другого, у него нет идеалов вне существующих условий; его идеал — буржуазное довольство так, как идеал Атта-Троля у Гейне был абсолютный белый медведь. }} === Eric Hoffer === {{Citaĵo |teksto = La [[mizerulo]]j ankaŭ staras en pia [[timo]] antaŭ la ĉirkaŭa [[mondo]], timante la [[ŝanĝo]]jn. Severaj ekzamenoj per [[malsato]] kaj [[malvarmo]] faras la [[vivo]]n malfacila, tamen la konservativismo de la [[malriĉulo]]j estas same profunda kiel la konservativismo de la [[Privilegio|privilegiitoj]]. La konservativismo de la malriĉuloj estas la sama faktoro de konservado de la ekzistanta [[Socio|socia]] ordo kiel la konservativismo de la [[riĉulo]]j. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do diferenco inter la konservativulo kaj [[radikalulo]] konsistas plejparte en diferenco de iliaj rigardoj al [[estonteco]]. [[Timo]] antaŭ estonteco igas nin sin apogi sur [[nuntempo]]n kaj kroĉiĝi al ĝi dum [[kredo]] je estonteco faras nin pli akceptemaj rilate la [[ŝanĝo]]jn. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Konservativulo dubas, ke [[nuntempo]]n eblas plibonigi kaj penas doni al [[estonteco]] imagon de [[nuntempo]]. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la ekzistanta ordo funkcias pli aŭ malpli normale, la [[amaso]]j plejparte restas konservativemaj. |aŭtoro = [[Eric Hoffer]] |verko = La vera kredanto [1951] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] konsideris malstreĉiĝon [[taktiko]] en longdaŭra [[Strategio|strategia]] [[konfrontiĝo]]; liaj [[Liberalismo|liberalaj]] kritikantoj traktis la malstreĉiĝon kiel la [[celo]]n per si mem dum la konservativuloj kaj [[Novkonservativismo|novkonservativuloj]] rifuzis la [[Geopolitiko|geopolitikan]] aliron kiel, nek pli nek malpli, [[historio|historian]] [[pesimismo]]n, preferante [[politiko]]n de senbrida [[Ideologio|ideologia]] [[konfrontiĝo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] atente rezistis [[Geopolitiko|geopolitikajn]] [[minaco]]jn, de [[Kubo]] ĝis [[Proksima Oriento]]. Konservativuloj atakis tion kion ili konsideris retreto de [[Usono]] el la [[Ideologio|ideologia]] [[konfrontiĝo]] kaj [[Nuklea armilo|nuklea]] [[strategio]]. Tio kaŭzis aperon de stranga situacio kiam [[Liberalismo|liberaluloj]] atakis la [[Defendo|defendan]] programon de Richard Nixon konsiderante ĝin troigita dum la konservativuloj [[Kondamno|kondamnis]] la [[politiko]]n de Richard Nixon pri kontrolado de [[armilo]]j konsiderante ĝin tro [[Paco|paciga]]. La defendaj programoj estis pasigataj de Nixon tra la [[Usona kongreso|kongreso]] helpe de konservativuloj kun superado de [[opozicio]] flanke de liberaluloj, dum rimedoj pri kontrolado super armiloj estis aprobigataj – se necesis aprobo de la kongreso – helpe de liberaluloj malgraŭ opozicio de iuj konservativuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Diversaj aŭtoroj === {{citaĵo |teksto=La konservativa penso obstine asertas, ke Esperanto estas [[utopio]]. La viva, evoluanta realeco iom post iom, sed ĉiam pli energie refutas la opinion de la konservativuloj. |aŭtoro=[[Maksim Gorkij]]}} {{citaĵo |origina teksto=Conservatism consists of exactly one proposition, to wit: there must be in-groups whom the law protects but does not bind, alongside out-groups whom the law binds but does not protect. |teksto=Konservismo konsistas de nur unu propozicio, nome, ke devas ekzisti propraj rondoj, kiujn la leĝaro protektas sed ne limigas, kune kun fremdaj rondoj, kiujn la leĝaro limigas sed ne protektas. |aŭtoro=[[Frank Wilhoit]]}} {{Citaĵo |teksto = …ĉiuj [[eklezio]]j plejparte apartenas al konservativaj fortoj de la [[Nuntempo|nuntempa]] [[socio]] kaj uzas la [[religio]]n por subteni la [[homo]]n en [[Laboro|labora]] stato, en la stato de kontentiĝo je profunde nereligia sistemo. |aŭtoro = [[Erich Fromm]] |verko = La sana socio [1955] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Reformo]] * [[Revolucio]] * [[Radikalismo]] {{Socia kaj politika filozofio}} [[Kategorio:Socio]] [[Kategorio:Politiko]] pcxrc80u5ncrrzirglewxjyk45czccx 0 6968 53024 51404 2026-04-14T12:31:24Z RG72 415 53024 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Elias Canetti | koloro = | dosiero = | vikipedio = Elias Canetti | komunejo = | komunejokat = Elias Canetti | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Elias Canetti''' (1905-1994) estis [[Bulgario|bulgara]], [[Aŭstrio|aŭstra]] germanlingva [[verkisto]], [[psikologo]] kaj [[filozofo]]. == Amaso kaj potenco [1960] == {{Citaĵo |teksto = Por la [[homo]] plej [[Timo|timiga]] estas [[tuŝo]] de nekonata [...] Ĉiuj [[bariero]]j, kiujn la homoj ĉirkaŭ si starigas, estas naskitaj nome de la timo de la tuŝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rapideco]], kun kiu sekvas [[pardonpeto]] pro [[Hazardo|hazarda]] [[tuŝo]], streĉiĝo, kun kiu oni atendas ĝin, drasta, foje eĉ aga reago, se pardonpeto sekvis, [[malico]] kaj [[malamo]], kiuj elverŝiĝas sur la “ofendinton”, eĉ se estas nekonate, ĉu li vere estas tiu — tuta tiu ĉi nodo de [[Animo|animaj]] reagoj al la tuŝo de nekonatulo pruvas, ke ĉi tie estas tuŝita io tre profunda, eterne maldorma kaj atenta, kio neniam lasis la homon ekde kiam li ekkonis la limojn de propra persono. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj nur en la [[amaso]] la [[homo]] povas [[Liberiĝo|liberiĝi]] je la [[timo]] de [[tuŝo]]. Tio estas la sola situacio, kie tiu ĉi timo transformiĝas je sia kontraŭo [...] Kiu fordonis sin al la [[volo]] de la amaso, ne timas la tuŝojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same enigma kaj universala fenomeno estas subita estiĝo de la [[amaso]] tie, kie antaŭ tio estis malplene. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Soifo de la kresko — jen la unua kaj supera eco de la [[amaso]]. Ĝi klopodas entiri en si ĉiun, kiu estas je ĝia atingodistanco. Enflui en ĝin povas ĉiu, kiu aspektas kiel [[homo]]. Natura amaso estas malferma amaso: ĝia kresko tute ne havas limojn. [[Domo]]jn, [[pordo]]jn, [[seruro]]jn ĝi ne agnoskas; tiuj kiuj fermiĝas ŝajnas al ĝi [[Suspekto|suspektindaj]]. Malfermecon ĉi tie oni povas kompreni en iu ajn ebla senco, la amaso estas malferma ĉie kaj ĉiudirekte. La malferma amaso ekzistas dum ĝi kreskas. Ĉesinte kreski, ĝi ekdisfalas. La amaso disfalas same subite kiel ĝi estiĝas. En tiu ĉi spontantea formo ĝi estas ekstreme sentema. Malfermeco, ebliganta kreskon, estas samtempe ĝia malforta loko. En ĝi ĉiam vivas antaŭsento de disfalo. Ĝi penas ĝin eviti danke al rapida kresko. Dum tio sukcesas, ĝi entiras en sin ĉiujn kaj ĉion; kiam ĉiuj estas entiritaj, ĝi devas disfali. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La malferma [[amaso]] rezignas je la kresko kaj akcentas strukturon. Kio plej trafas la [[okulo]]jn en ĝi, tio estas [[limo]]. Ĝi firme bazas sin: limigante sin, ĝi kreas por si lokon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[limo]] malhelpas senordan kreskon, sed ĝi ankaŭ malfaciligas kaj malrapidigas disfalon. Perdante eblecojn por la kresko, la [[amaso]] gajnas je konstanteco. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej grava procezo, okazanta ene de la [[amaso]], estas malŝarĝiĝo. Ĝis momento de la malŝarĝiĝo la amaso fakte ne ekzistas, nur la malŝarĝiĝo kreas la amason en plena [[senco]] de la [[vorto]]. Tio estas momento, kiam ĉiuj, kiuj apartenas al la amaso, [[Liberigo|liberiĝas]] de la distingoj kaj sentas sin [[Egaleco|egalaj]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La tuta [[vivo]] formiĝas el [[distanco]]j: [[domo]], kie la [[homo]] tenas siajn [[posedaĵo]]jn kaj sin mem, pozicio, kiun li okupas, [[titolo]], al kiu li strebas — ĉio servas por kreado de la distancoj inter la homoj, ilia konservado kaj multigado. [[Libereco]] de profunda impeto de unu homo al alia estas subpremata. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[distanco]]j la [[homo]] [[Ŝtono|ŝtoniĝas]]. Ili estas kvazaŭ [[kateno]]j, malebligantaj ekmoviĝi. La homo forgesas ke li mem katenis sin, kaj sopiras [[liberiĝo]]n. Sed kiel liberiĝi unuope? Kion ajn li faru, kion ajn li decidu, li ĉiam estas ĉirkaŭita kaj la ĉirkaŭuloj nuligos ĉiujn liajn penojn. Dum ili konservas distancojn, li ne proksimiĝos al ili. Nur ĉiuj kune, tuj kaj samtempe, povas likvidi tiujn distancojn. Kio ja okazas en la [[amaso]]. Ĉe la malŝarĝiĝo ĉio disiganta estas forĵetata kaj ĉiuj sentas sin [[Egaleco|egalaj]]. En malvasteco, kie nenio apartigas, kie la [[korpo]] estas premita al la korpo, ĉiu proksimas al la alia kiel al si mem. Tio estas momento de malpeziĝo. Por tiu ĉi momento de feliĉo, kiam ĉiu estas ne pli granda kaj nek pli bona ol la alia, homoj unuiĝas en la amason. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] al la [[amaso]] propras [[manio]] de [[detruado]] [...] Plej volonte la amaso detruas la [[domo]]jn kaj [[aĵo]]jn. Ĉar temas pri fragilaj aĵoj — [[vitro]]j, [[spegulo]]j, [[pentraĵo]]j, [[telero]]j, oni povas supozi ke nome ilia fragileco naskas en la amaso soifon de detruado [...] [[bruo]] — estas [[aplaŭdo]]j de la aĵoj [...] Detruado de [[skulptaĵo]]j estas neado de [[hierarkio]]j, kiuj ekde nun estas malagnoskataj. Tio estas [[atenco]] kontraŭ starigitaj komune agnoskitaj [[distanco]]j [...] Tio estas la ago de la malŝarĝiĝo. Sed oni ne ĉiam iras ĝis tio. Kutime detruado estas nenio alia ol atenco kontraŭ la [[limo]]j. La [[fenestro]]j kaj [[pordo]]j apartenas al la domoj, tio estas la plej vundeblaj partoj de ilia aparteco de ĉio, kio okazas interne. Kun elbatitaj fenestroj kaj eligitaj pordoj la domo perdas sian individuecon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej impresa ilo de [[detruado]] estas la [[fajro]] [...] La bruliganta [[amaso]] sentas sin nerezistebla. Ĉio, kaptita de fajro, aliĝos al ĝi. Ĉio [[Malamiko|malamika]] pereas en la fajro. La fajro [...] estas la plej pova [[simbolo]] de la amaso. Same kiel ĝi, farinte detruadon, ĝi estingiĝas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj [[atako]]j kontraŭ arkaiĝintaj [[rito]]j, pri kiuj rakontas la [[historio]] de la [[religio]], estas [[protesto]] de la [[amaso]], kiu volas senti sian kreskon, kontraŭ trudataj al ĝi [[limo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Atako]] kontraŭ la [[amaso]] ''de ekstere'' povas nur fortigi ĝin. Perforta dispelo unuigas ĝin pli forte ol antaŭe. Sed atako ''de interne'' estas vere danĝera. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu, kiu apartenas al la [[amaso]], portas ene de si etan [[perfidulo]]n, kiu volas manĝi, trinki, [[Amo|ami]], entute vivi trankvile. Se li tiujn siajn privatajn [[deziro]]jn kontentigas preterire, ne farante el tio specialan [[problemo]]n, tio restu tiel. Sed se li ekparolos pri tio, oni komencas [[Malamo|malami]] kaj [[Timo|timi]] lin. Estas klare, ke li estas influita de malamika [[propagando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]], kiu ne peziĝas, [[Malsato|malsatas]]. Ekzistas rimedoj, ebligantaj elteni malsaton; per speciala lerteco pri ilia eltrovado distingiĝas la [[religio]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pli granda parto de la institucioj, komencantaj vivi propran [[vivo]]n, kaŭzas malkreskon de ardeco de la komenca [[propagando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[religio]]j] Kion ili bezonas estas ne la [[amaso]], sed ĝia kontraŭo — obeema paŝtataro. Ili komparas la [[kredanto]]jn kun [[ŝafo]]j kaj laŭdas pro la [[obeemo]]. De la plej grava eco de la amaso, nome — de ĝia rapida kresko, la religioj komprete rezignis, kontentiĝante anstataŭe je ŝajnigado de [[egaleco]] de ĉiuj kredantoj (pri kio cetere ili insistas ne tre forte), certa grado de ilia proksimeco (ne transiranta cetere certajn [[limo]]jn) kaj definiteco de la direkto. La [[celo]]n ili preferas loki je tre granda [[distanco]] — je transa [[mondo]], kiun la [[homo]] ne povas trafi tuj, ĉar li ankoraŭ vivas, kaj rajton pri kiu necesas meriti kontraŭ prezo de grandaj penoj kaj [[humiliĝo]]. Poiomete la direkto iĝas pli grava ol la celo. Ju pli malproksimas la celo, des pli da [[ordo]] necesas dum movado al ĝi. Je loko de ŝajne neapartigebla de la amaso principo de la kresko stariĝas io tute alia — principo de ''ripetado''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj subite malpermesataj [[religio]]j venĝas per siaspeca ''laikiĝo''. En neatendita kaj pova eksplodo de [[barbareco]] komplete ŝanĝiĝas karaktero de iliaj [[kredo]]j, kaj al la kredantoj mem naturo de la [[ŝanĝo]]j nekompreblas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Paniko]] en [[teatro]], kiel tio ofte estis rimarkite, prezentas ''disfalon'' de la [[amaso]]. Ju pli forte la [[homo]]j estas unuigitaj per prezentaĵo kaj ju pli izolita de la [[strato]] estas la teatrejo, des pli furioze okazas la disfalo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La sama kaj evidenta por ĉiuj [[danĝero]] naskas la saman por ĉiuj [[timo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[paniko]] en la [[teatro]]] Ju pli furioze la [[homo]] luktas por sia [[vivo]], des pli klare iĝas, ke li luktas ''kontraŭ'' la aliaj, malhelpantaj lin de ĉiuj flankoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Paniko]] estas la disfalo de la ''[[amaso]] en la amaso''. Aparta [[homo]] ĉi tie penas forfali de la amaso kaj [[Fuĝo|fuĝi]] de ĝi, minacanta al li kiel la tuto. Sed ĉar li fizike estas interne de ĝi, necesas kontraŭ ĝi batali. Fordoni sin al ĝi estus pereo, ĉar la pereo minacas ĝin mem. En tiuj momentoj li ne povas ne substreki sian apartecon. Per piedbatoj kaj batoj li elvokas sur sin piedbatojn kaj batojn. Ju pli li disdonas ilin, des pli ricevas kaj des pli klare li sentas sin, des pli klare desegniĝas [[limo]]j de lia propra persono. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Fajro]] kiel la [[Arbaro|arbara]] aŭ [[Stepo|stepa]] [[incendio]] estas la [[Malamiko|malamika]] [[amaso]]; tiu ĉi [[sento]] dormetas en ĉiu [[homo]]. Fajro kiel [[simbolo]] de la amaso vivas en ĉiu [[animo]] kaj konsistigas ĝian neeviteblan parton. Obstina tretado de la homoj, kiu ofte okazas ĉe [[paniko]] kaj ŝajnas tiom sensenca, estas efektive nenio alia ol ''tretado'' de la fajro. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Duoble fermitan [[amaso]]n reprezentas la [[homo]]j, kuniĝintaj je ''[[areno]]'' [...] Eksteren, do al la [[urbo]], areno montras ''senvivan'' [[muro]]n, Internen ĝi estas turnita per la muro el la homoj. Ĉiuj ĉeestantoj sidas al la urbo ''dorse''. Ili estas elprenitaj el strukturo de la urbo, el ĝiaj muroj kaj [[strato]]j. Dum ili estas sur la areno, ilin ne koncernas kio okazas en la urbo [...] La vicoj situas unu super alia, por ke ĉiuj vidu la okazantan malsupre. Rezulte okazas ke la amaso sidas kontraŭ si mem. Antaŭ ĉiu estas miloj da homoj, miloj da [[kapo]]j. Dum li estas ĉi tie, ili ĉiuj ankaŭ estas ĉi tie. Kio ekscitigas lin, ekscitigas ankaŭ ilin, kaj li tion ''vidas''. Ili sidas je ioma [[distanco]] de li, trajtoj, kiuj ilin distingas kaj transformas je [[individuo]]j, forviŝiĝis. Ili ĉiuj estas similaj kaj kondutas simile. Li rimarkas en ili nur tion, per kio en tiu momento li mem pleniĝas. Ilia videbla ekscitiĝo fortigas lian propran. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]] ĉiam strebas kreski. Ĝia kresko nature ne havas [[limo]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ene de la [[amaso]] ĉiam regas [[egaleco]]. Ĝi estas absoluta kaj nediskutebla kaj neniam pridubata de la amaso mem [...] Por tiu egaleco homoj ja transformiĝas je la amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]] ŝatas densecon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]] postulas direkton. Ĝi estas moviĝanta kaj moviĝanta direkte al io [...] La amaso ekzistas dum haveblas neatingita [[celo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ritmo]] origine estas ritmo de piedfrapoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej antikva [[skribo]] kiun la [[homo]] sukcesis tralegi estis la ''[[spuro]]j'' — speco de [[Ritmo|ritma]] nota skribo, donita origine; ĝi mem enpremiĝadis je molan grundon kaj la homo, legante ĝin, ligis kun ĝi la [[sono]]n de ĝia apero. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[homo]]j ĉiam haveblis forta [[deziro]] de propra multiĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Indiĝenoj|indiĝena]] [[danco]]] Ju malpli da dancantoj, des pli altas movimento kaj pli laŭtas frapoj. Ju pli forte ili stamfas, des pli granda ŝajnas ilia nombro. Ĉiujn ĉirkaŭe la danco influas kun altira forto, ne malfortiĝanta la tutan [[tempo]]n dum ĝi daŭras. Kiu loĝas je [[distanco]] de ĝia [[aŭdeblo]], tiu aliĝas al la dancantoj. Estus nature, se de ĉiuj flankoj alfluus pli kaj pli da novaj homoj. Sed ĉar tre baldaŭ ĉirkaŭe restas neniu, la dancantoj devas ŝajnigi kreskon kvazaŭ per si mem, per sia propra limigita nombro. Ili stamfas tiel, kvazaŭ ilia nombro kreskas pli kaj pli. La ekscitiĝo kreskas kaj baldaŭ transformiĝas je furiozo [...] Je la plej supra ŝtupo de la ekscitiĝo ili efektive sentas sin unu tuto kaj venkas ilin nur fizika laciĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[danco]] [[ĥako]] de la [[maorioj]]] Turnado de la [[okulo]]j kaj eligado de la [[lango]] estas [[signo]]j de [[obstino]] kaj [[defio]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unueca [[kriego]] de pluraj [[gorĝo]]j, kiu antaŭe aŭdiĝis ĉe publikaj [[ekzekuto]]j, kiam [[ekzekutisto]] estis levanta forhakitan [[kapo]]n de [[maliculo]], kaj nun aŭdiĝas ĉe [[Sporto|sportaj]] [[konkuro]]j, estas la ''[[voĉo]]'' de la [[amaso]]. Tre gravas ĝia spontanea karaktero. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej malbrua [[amaso]] estas la ''[[Morto|mortaj]] [[malamiko]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Al la malrapida [[amaso]] estas malpermesita ''malŝarĝiĝo'' [...] Antaŭ la malrapida amaso estas starigita [[celo]] ''prokrasti'' procezon, kondukantan al malŝarĝiĝo, por laŭeble plej longa [[tempo]] [...] Malŝarĝiĝo kaj la celo tiel kongruas, la celo ja ĉi tie estas nedamaĝebla kaj nevenkebla. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Disfalo de la malrapida [[amaso]] de [[kristanismo]] estos iniciita en tiu momento, kiam ekdisfalos la [[kredo]] je la [[transa mondo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[vorto]] gairm signifas “[[krio]], batalkrio”, kaj sluagh-gairm estas batalkrio de la [[mortinto]]j. El tio poste formiĝis la vorto ''slogan'', signifanta “frapfrazo, devizo”. Nomo de la batalkrio de niaj [[Nuntempo|nuntempaj]] [[amaso]]j devenas de la batalkrio de la mortaj batalantoj de la [[Skota Altlando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] per [[imago]]j de nevideblaj [[amaso]]j plenas la [[konscio]] de la [[kredanto]]j. Ĉu temas pri la [[mortinto]]j aŭ [[sanktulo]]j, ili ĉiam estas imagataj kiel grandaj, dense kunpremitaj grupoj. Oni povas eĉ diri, ke la [[religio]]j ''komenciĝas'' de tiuj nevideblaj amasoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La unusola [[amaso]], kiu eĉ al ni, samtempuloj, malgraŭ sia nevidebleco ŝajnas natura, estas ''[[posteularo]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[diablo]]j, kiuj malgraŭ iliaj iamaj nekalkuleblaj nombroj, ne plu aperas en sia tradicia [[imago]] [...] Sed ŝanĝinte la aspekton, ili en eĉ pli grandaj nombroj denove aperis en la [[mondo]] en la [[19-a jarcento]], nun jam forme de ''[[mikrobo]]j''. Ĉi-foje ili embuskas ne la [[animo]]n, sed la [[korpo]]n de la [[homo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La nevideblan [[amaso]]n, ekzistintan ĉiam, sed eltrovitan nur antaŭnelonge, kun [[invento]] de la [[mikroskopo]], reprezentas ''[[spermo]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Persekutado|persekutanta]] [[amaso]] estiĝas vide al rapide atingebla [[celo]]. Celo estas la [[murdo]] kaj estas konate kiu estos murdita. La [[viktimo]] estas konata, klare difinita, proksima. La amaso sin ĵetas kontraŭ ĝi kun tia decidemo, ke delogi ĝin ne eblas. Por ke estiĝu la persekutanta amaso sufiĉas laŭte deklari, ke tiu ĉi devas morti. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncentriĝo je la [[murdo]] estas tre speciala travivaĵo, kun nenio komparebla laŭ intenseco. Ĉiu penas proksimiĝi al la [[viktimo]] kaj bati. Se li mem ne povas atingi, necesas almenaŭ vidi kiel batas la aliaj. Ĉiuj [[mano]]j kvazaŭ apartenas al unu [[korpo]] [...] Viktimo estas la [[celo]] kaj punkto de plej granda denseco: ĝi kunligas [[ago]]jn de la tuta [[grupo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Grava [[kaŭzo]] de rapida kresko de la [[Persekutado|persekutanta]] [[amaso]] estas [[sekureco]] de la entrepreno. Ĝi estas sekura, ĉar flanke de la amaso troviĝas la dominado. La [[viktimo]] forkuras aŭ estas ligita, ĝi ne povas eĉ defendi sin, en sendefendeco ĝi estas nome la viktimo, destinita por [[ofero]]. Pro ĝia [[morto]] respondecos neniu. Libera [[murdo]] estas kvazaŭ rekompenco pro ĉiuj tiuj murdoj, je kiuj la [[homo]] devis rezigni pro la [[timo]] de [[puno]]. Al la [[tento]] de sekura, permesita aŭ eĉ rekomendita, kundividita kun aliaj murdo, plejparto de la homoj ne povas rezisti. Gravas ankaŭ ke [[minaco]] de la morto, konstante pendanta super la homo, kvankam ne konsciata senĉese, naskas bezonon transigi la morton al alia. Tiun bezonon kontentigas la persekutanta amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post [[ekzekuto]] la [[amaso]] eĉ pli ol iam ajn sentas [[timo]]n de la [[morto]]. Ĝi disfalas kaj disiĝas, kvazaŭ [[Paniko|panike]] forkurante. Ju pli grava estis la [[viktimo]], des pli granda estas la timo, trafanta la amason. Ĝi povas konserviĝi nur se ekzekutoj sekvos seninterrompe unu la alian. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El specoj de la [[morto]], al kiuj [[tribo]] aŭ [[popolo]] [[Kondamno|kondamnis]] apartan [[homo]]n, oni povas elstarigi du plej gravajn formojn; la unua el ili estas ''elpuŝigo''. La homon oni elpuŝigas el la tribo, lasante tie, kie li mortos pro [[malsato]] aŭ iĝos [[predo]] de [[ĉasbesto]]j [...] Kompleta [[soleco]] estas terura [[puno]]; izoliĝo de la propra [[grupo]], speciale en primitivaj kondiĉoj estas [[sufero]], kiun nur malmultaj povas elteni. Perversa formo de tia elpuŝigo estas fordono al [[malamiko]] [...] La alia formo estas ''kolektiva mortigo''. La kondamniton oni kondukas al kampo kaj [[Ŝtonumado|ŝtonumas]]. Ĉiu ĵetas sian [[ŝtono]]n, la kulpulo pereas sub ŝtona hajlo. Neniu plenumas rolon de [[ekzekutisto]], mortigas la tuta komunumo. La ŝtonoj reprezentas ĉi tie la komunumon, ili estas [[signo]] de ĝia [[decido]] kaj de ĝia [[ago]]. Eĉ tie, kie la ŝtonumado ne plu estas praktikata, konserviĝis inklino al la kolektiva mortigo. Tia estas [[bruligado sur ŝtiparo]]: la [[fajro]] anstataŭas la amason, dezirantan morton al la kondamnito. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Enfosado en la [[formikejo]]n, praktikata en [[Afriko]] kaj ie aliloke estas transigado de malafabla [[devo]] de la [[Kolektivo|kolektiva]] [[mortigo]] sur formikojn, bildigantaj la sennombran [[amaso]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[historio]] de la [[krucumado]] de [[Kristo]] la fenomeno estas kaptita je ĝia [[senco]]. “Krucumu lin!” — tio estas [[kriego]] de la [[amaso]] [...] Ja por ĝi fakte estas plenumata la [[justico]] kaj, parolante pri publikeco de la [[juro]], oni celas la amason. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]] bezonas ke [[ekzekutisto]] montru al ĝi la [[kapo]]n de la mortigita. En tiu — kaj en neniu alia — momento okazas la malŝarĝiĝo. Al iu ajn apartenu la kapo, nun ĝi estas ''[[Humiligo|humiligita]]'': en tiu momento la gapanta al la homamaso kapo estas la sama kiel ĉiuj aliaj kapoj [...] ĉiu vidas en ĝi sin. La forhakita kapo estas la ''[[minaco]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Disfalo de la [[Persekutado|persekutanta]] [[amaso]], eksterminta sian [[viktimo]]n, okazas speciale rapide. Tion bone konas [[reganto]]j, kies [[potenco]] estas [[Minaco|minacata]]. Ili ĵetas al la amaso viktimon por haltigi ĝian kreskon. Multaj [[Politiko|politikaj]] [[ekzekuto]]j estis faritaj sole por tiu ĉi [[celo]]. Aliflanke [[gvidanto]]j de la [[Radikalismo|radikala]]j [[partio]]j ofte ne [[Kompreno|komprenas]], ke, atinginte sian celon, publike ekzekutinte [[Danĝero|danĝeran]] [[malamiko]]n, ili ofte damaĝas pli sin mem ol la malamkian partion. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Abomeno]] je la [[Kolektivo|kolektiva]] [[mortigo]] aperis tre antaŭnelonge. Ĝin oni ne supertaksu. Eĉ hodiaŭ ĉiu partoprenas en publikaj [[ekzekuto]]j, nome per ''[[gazeto]]''. Nur nun li partoprenas en ili, same kiel en ĉio alia, kun pli granda [[komforto]]. Li trankvile sidas en sia [[hejmo]] kaj el centoj da sciigoj haltas ĉe tiuj, kiuj speciale ekscitas lin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[amaso]] de la [[fuĝo]]'' estiĝas sekve de komuna ''[[minaco]]''. Ĝi kuras, allogante kun si ĉiujn [...] Ili tiom multas, ke eĉ ne unu pensas ke la [[viktimo]] estas li. La amaso elanas for de la [[danĝero]] kaj ĉiu en ĝi estas trasorbita de la [[sento]] de proksimeco de saviĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El ĉiuj formoj de la [[amaso]], la [[fuĝo]] estas la plej larĝa laŭ amplekso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En tiu momento, kiam la kuranto komencas [[Penso|pensi]] nur pri si kaj en la aliaj vidi nur obstaklon, karaktero de la [[Amaso|amasa]] [[fuĝo]] komplete ŝanĝiĝas kaj ĝi transformiĝas je sia kontraŭo — je ''[[paniko]]'', je lukto de ĉiu kontraŭ ĉiuj, starantaj sur lia [[vojo]]. Plej ofte tiu transformiĝo okazas, kiam kelkfoje ŝanĝiĝas direkto de la fuĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne eblas supertaksi gravecon de la falintaj por unuiĝo de la [[amaso]] de la [[fuĝo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trafinte [[sekureco]]n, la [[amaso]] [de la [[fuĝo]]] disfalas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]] de la [[fuĝo]] estas la plej stabila el ĉiuj formoj de la amaso: la restintaj teniĝas kune ĝis la plej lasta momento. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Amaso|amasan]] [[fuĝo]]n [[homo]]j konis jam tiam, kiam ili vivis ankoraŭ je tre etaj [[grupo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La speciala [[amaso]] formiĝas sekve de ''[[malpermeso]]'': kolektiĝinte kune la [[homo]]j ne plu [[Deziro|deziras]] fari tion, kion ili ĝis nun faris unuope. La malpermeso estas subita, oni metas ĝin sur sin mem [...] Ĝi neniam venas de ekstere, eĉ se tio aspektas nome tiel. Efektive ĝi ĉiam estiĝas el bezono de la partoprenantoj de la [[evento]]. Ĵus post kiam la malpermeso estas vortumita, komenciĝas formiĝo de la amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej bona ekzemplo de la negativa aŭ [[Malpermeso|malpermesanta]] [[amaso]] en nia tempo estas ''[[striko]]'' [...] Momento de ĉesigo de la [[laboro]] estas grandega momento, glorata en [[Laboristo|laboristaj]] [[kanto]]j. En tiu ĉi momento naskiĝas la [[sent]]o de senpeziĝo, kun kiu estas ligata la [[senco]] mem de la striko. La fikcia [[egaleco]], pri kiu oni gurdis al la laboristoj ĉiam, sed kiu efektive limiĝis nur je tio, ke ili ĉiuj laboras permane, subite iĝas vera. Dum ili laboris, ili faris malsamajn aferojn, kaj nome tiujn, kiujn estis [[Ordono|ordonite]] fari. Kiam la laboro haltis, ĉiuj faras la saman. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se al la [[amaso]] kutime propras [[sovaĝeco]] kaj soifo de [[detruado]], ne eblas ne rimarki la [[digno]]n kaj [[sento]]n de [[respondeco]] de tia strukturo, estiĝanta el la pleja koro de la amaso. Nome pro tio gravas observi la amason de la [[malpermeso]], ke en ĝi montriĝas tiuj ĉi ecoj, kontraŭaj al la ecoj de la “normala” amaso. Dum ĝi [[Fideleco|fidelas]] al sia esenco, ĝi kontraŭas ĉiajn ajn detruojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Revolucio]]j estas la veraj [[tempo]]j de transformiĝo. Tiuj kiuj longe estis sendefendaj, subite ekhavas la [[dento]]jn. Per sia nombro ili rekompencas mankon de [[Ĉasbesto|ĉasbesteco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu [[ordono]] lasas en tiu, kiu estas devigita ĝin plenumi, dolorigan ''pikilon''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭ ol kuraĝi ataki la [[lupo]]jn, la [[ŝafo]]j atakas la [[leporo]]jn. Antaŭ transformiĝo, kiu estas direktita kontraŭ la superuloj, oni ekstermas la malsuperulojn — la sendanĝerajn kaj nenocajn [[besto]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Multo el tio, kion oni povas observi sur surfaco de la [[Revolucio|revoluciaj]] [[evento]]j, prezentiĝas forme de la ''[[Persekutado|persekutanta]] [[amaso]]''. Oni kaptas apartajn [[homo]]jn kaj kaptinte subigas al la [[Kolektivo|kolektiva]] [[mortigo]] forme de [[juĝo]] aŭ tute sen ajna juĝo. Sed tio ne signifas, ke en tio ''konsistas'' la revolucio. Ĝi estas farata de ne persekutantaj amasoj, rapide atingantaj sian naturan [[celo]]n. La transformiĝo, unufoje komenciĝinte, iras profunden. Ĉiu penas atingi tian staton, ke liberiĝi je la sidantaj en li pikiloj, kaj en ĉiu estas multege da ili. La amaso de la transformiĝo estas procezo, kaptanta la tutan [[socio]]n, kaj eĉ se komence ĝi havas momentan [[sukceso]]n, al la fino ĝi iras malrapide kaj malfacile. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[foiro]]] [[Amaso]]j da [[frukto]]j estas la plej grava parto de la denseco, ĝia kerno. Komence kune kolektiĝis la [[aĵo]]j kaj nur poste, kiam ili jam videble ĉeestis, ĉirkaŭ ili kolektiĝis la [[homo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej [[Fido|fidinda]] kaj ofte la sola por la [[amaso]] ebleco ''konservi sin'' estas haveblo de la dua amaso, kun kiu ĝi estas komparata [...] Por formiĝo de la ''duamasa sistemo'', kiel oni ankaŭ povas nomi tion, necesas [[sento]] de proksimuma [[egaleco]] de la [[forto]]j de ambaŭ flankoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe multaj [[popolo]]j la [[amaso]] de la [[mortinto]]j estas rezervujo, el kiu estas prenataj [[animo]]j por la [[novnaskito]]j, do de la mortintoj dependas, ĉu la [[virino]]j havos la [[infano]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[milito]]] [...] ĉiu flanko deziras iĝi pli granda [[amaso]] de la vivantoj. La [[malamiko]] ja estu pli granda amaso de la [[mortinto]]j [...] la milito ne estas vera milito, se ĝia [[celo]] ne konsistas unuavice en amasigo de la malamikaj [[kadavro]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Asirio|asiriaj]] [[reĝo]]j estis [[Obsedo|obseditaj]] je la [[pasio]] al [[piramido]]j de la [[kapo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio, ke la [[milito]]j povas daŭri tiom longe, ke ili daŭras eĉ se ili estas delonge malgajnitaj, estas klarigata per profundega bezono de la [[amaso]] konservi sin en la ekscita stato, ne disfali, resti la amaso. Tiu [[sento]] foje estas tiom forta, ke la [[homo]]j [[Konscio|konscie]] preferas kune iri al la [[morto]] nur por ne agnoski la [[malvenko]]n, travivante pro tio disfalon de la propra amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu respektiva flanko estas [[agresoro]] aŭ ne, ĝi ĉiam klopodas krei [[iluzio]]n de la [[minaco]] rilate al si mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trarompiĝo de la [[milito]] estas unuavice ''trarompiĝo de du [[amaso]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Emocio|Emociiĝo]] kun kiu la [[homo]]j ekmarŝas al la [[milito]] estas klarigata de [[malkuraĝeco]] de la homo antaŭ [[vizaĝo]] de la [[morto]]. Unuope ili ne kuraĝas rigardi al ĝiaj [[okulo]]j. Ĝi estas pli facila duope, kiam du [[malamiko]]j, tiel dirite, [[Ekzekuto|ekzekutas]] unu la alian kaj ĝi estas tute ne la sama morto, kiam al ĝi iras miloj. La plej malbona kio povas okazi al la homo en la milito estas pereo ''kune'' kun la aliaj. Sed tio senigas de la morto unuope, kiun la homoj timas plej multe en la [[mondo]].. Kaj ili ja ne kredas ke tiu plej malbona okazos. Ili opinias, ke eblas transdirekti, transigi al la aliaj pendantan super ili [[Kolektivo|kolektivan]] [[kondamno]]n. ''Ilia mortotransigilo estas la malamiko'' kaj la sola, kio estas postulata de ili, estas avanci la malamikon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Deziro]] de la [[morto]] al alia efektive estas ĉie kaj por ĝin trovi ne necesas longe serĉi en la [[Homo|homa]] [[animo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum daŭras la [[milito]], la [[amaso]] devas ekzisti, kaj se la [[homo]]j jam ne konsistigas la amason, la milito fakte finiĝis. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasaj]] kristaloj mi nomas etajn [[Kruelo|kruelajn]] [[grupo]]jn da [[homo]]j, kiuj havas klaran [[limo]]n, altan stabilecon kaj servas por ekscitado de la amasoj. Gravas ke tiuj grupoj estas tuj videblaj, ĉiun el ili facilas kapti per unu rigardo. La ''[[unueco]]'' en ili pli gravas ol grandeco [...] La amasa kristalo estas ''stabila''. Ĝi neniam ŝanĝiĝas je grandeco. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[soldato]]j kaj [[monaĥo]]j estas la plej gravaj formoj de la [[Amaso|amasaj]] kristaloj. [[Uniformo]] ĉi tie klarigas, ke la anoj de la [[grupo]]-kristalo ''setliĝas'' kune: eĉ kiam ili aperas unuope, tamen estas [[Konscio|konsciata]] strikta [[unueco]], al kiu ili apartenas — [[monaĥejo]] aŭ [[trupo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la eksaj [[Amaso|amasaj]] kristaloj] Apenaŭ eblas iu ajn granda [[Politiko|politika]] [[ŝanĝo]], ĉe kiu ne troviĝus tiaj eksiĝintaj [[grupo]]j. Estante galvanizitaj, ili agadas foje tiom brile kaj aktive, ke ŝajnas nova kaj [[Danĝero|danĝera]] fenomeno. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kolektivo|Kolektivajn]] [[unueco]]jn, konsistantajn ne el [[homo]]j kaj tamen perceptatajn kiel la [[amaso]]j, mi nomas la ''amasaj [[simbolo]]j''. Tio estas tiaj unuecoj kiel [[grajno]] kaj [[arbaro]], [[pluvo]], [[sablo]], [[vento]], [[maro]] kaj [[fajro]]. Ĉiu en tiuj ĉi fenomenoj enhavas tre gravajn ecojn de la amaso. Kvankam ĝi konsistas ne el homoj, sed ĝi similas al la amaso kaj simbole anstataŭigas ĝin en [[mito]]j kaj [[sonĝo]]j, [[parolado]]j kaj [[kanto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] grava eco de la [[fajro]]: oni traktas ĝin kvazaŭ ĝi estas [[Vivo|viva]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Inter [[Danĝero|danĝeraj]] ecoj de la [[amaso]], kiujn ĉiuj substrekas, plej frue okulfrapas ĝia [[pasio]] pri ''[[ekbruligo]]j''. Radikoj de tiu ĉi pasio troviĝas en la ''[[Arbaro|arbara]] [[incendio]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭe la [[amaso]] [[Fuĝo|fuĝis]] for de la [[fajro]], nun la fajro akiris por ĝi grandegan altiran forton. Estas konata [[Magio|magia]] efiko de la [[incendio]] al la homamasoj [...] La amaso, tuj post kiam ĝi formiĝas, sentas fortegan internan vokon al [[ekbruligo]] de la fajro kaj uzado de ĝia altira forto por sia propra kreskado. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[piromaniulino]], farinta pli ol 20 [[ekbruligo]]jn] Kiam oni akuzis ŝin aŭ kiam ŝi mem sin akuzis, ŝi [[Ĝuo|ĝuis]] ke ĉiuj [[Rigardo|rigardas]] ŝin. Nome tion ĉi ŝi [[Deziro|deziris]]: ŝi deziris iĝi la [[fajro]], alloganta ĉiujn al si. Sekve ŝia ekbruligado havis duoblan karakteron. Unuavice ŝi strebis iĝi parto de la [[amaso]], kontemplanta la fajron [...] Poste, kiam la fajro jam estis estingiĝanta kaj la amaso [[Minaco|minacis]] malaperi, ŝi konservadis al ĝi la [[vivo]]n, subite mem transformiĝante je la fajro. Tio estis tre simple: ŝi [[Konfeso|konfesis]] pri la ekbruligo. Kaj ju pli detala estis la [[rakonto]], ju pli longe ŝi parolis, des pli longe oni ŝin rigardis, des pli longe ŝi mem estis la fajro. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Manifestacio]]j en grandaj [[urbo]]j similas al [[rivero]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rivero]] estas la [[amaso]] en ĝia ''[[vanteco]]'', la amaso montranta sin [...] ĝi estas [[simbolo]] de la ''malrapida'' amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] en la [[arbaro]] origine naskiĝis ''[[respektego]]''. Ĝi igas la [[homo]]n rigardi supren [[Konscio|konsciante]] [[dankemo]]n pro ĝia superanta kaj gardanta [[povo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[arbaro]]] [...] ĝi iĝis [[simbolo]] de la ''[[armeo]]'' — la armeo staranta, kiu ekkuros ĉe neniuj kondiĉoj, kiu falos ĝis la lasta [[homo]] sen cedi eĉ spanon de la [[tero]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Egaleco]]n de la [[homo]]j antaŭ la [[morto]] oni ŝatas esprimi en la [[bildo]] de [[sekalo]]. Sed ĝi falas la tuta ''samtempe'' kaj pro tio memorigas tre konkretan [[morto]]n — la morton en [[batalo]], falĉantan tutan vicojn: la [[kampo]] kiel [[batalkampo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[standardo]]j'' estas la videbliĝinta [[vento]]. Ili estas eltranĉitaj [[nubo]]pecoj, nur pli proksimaj kaj buntkoloraj, firme alkroĉitaj kaj konservantaj la formon. Sed ili vere disvolviĝas nur dum movado. La [[popolo]]j, kvazaŭ [[Deziro|dezirante]] dividi la venton, ekuzas la standardojn por marki per ili [[aero]]n super si kiel sian [[posedaĵo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la plej granda, nekaptebla per [[rigardo]] kaj nekalkulebla el la [[amaso]]j, konataj al la [[homaro]], estas [[sablo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rikoltado]] estas [[Ritmo|ritma]] staplado de la [[amaso]]j kaj la [[festo]]j venas laŭe al tiu ĉi ritmo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Trezoro]] estas la [[amaso]], de kiu nenio estas apartigata kaj kiu devas kreski. La apartenata al la [[posedanto]], ĝi vokas aliajn posedantojn al [[rabado]]. Konateco, kiun ĝi kreas al sia [[mastro]], alvokas al li [[danĝero]]n. La trezoroj naskis konfrontiĝojn kaj [[milito]]jn, kaj multaj vivus pli longe, se ili havus malpli da trezoroj. Ofte pro tio oni devas teni ilin en ''[[sekreto]]''. Specifaĵo de la trezoroj konsistas sekve en streĉiteco inter la brilo, kiun ili disvastigas, kaj [[mistero]], kiu ilin gardas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri allogeco de la [[trezoro]]j] [[Pasio]], kun kiu [[homo]]j altiriĝas al tiaj [[ebleco]]j, supozigas absolutan [[kredo]]n je la konsistigantaj trezorojn ''unuojn''. Pri la [[forto]] de tiu ĉi [[fido]] malfacilas ekhavi troan [[imago]]n. La homo mem identigas sin kun sia [[monunuo]]. Dubo pri ĝia [[valoro]] por li estas ofenda, ĝia malstabileco subfosas lian kredon je si mem. Falo de la monunuo tuŝas la homon proksime, li sentas propran [[humiliĝo]]n. Kiam tiu ĉi procezo rapidiĝas kaj venas ''[[inflacio]]'', la senvaloriĝintaj homoj formas [[Amaso|amasajn]] strukturojn de tia speco, kiujn oni povas rekte kaj senpere identigi kun la amasoj de la [[fuĝo]]. Ju pli homoj perdas, des pli similas iliaj [[sorto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasaj]] kristaloj kaj la amaso en la [[Nuntempo|nuntempa]] [[senco]] de la [[vorto]] devenas de iu origina [[unueco]], kie ili ankoraŭ koincidis — de la ''[[grego]]''. Ĉe malgrandaj [[tribo]]j, [[Migrado|migrantaj]] je [[grupo]]j po dek — dudek [[homo]]j, tio estas disvastiĝinta formo de la komuna ekscitiĝo. Por la grego estas karaktera neebleco de la kresko. Ĉirkaŭ ĝi estas malpleno, eblas aliĝi al neniu. La grego estas la grupo da ekscitiĝintaj homoj, sopirantaj ke ili ''multiĝu''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[grego]], kiu de [[tempo]] al tempo elkreskas la [[grupo]] kaj plej trafe esprimas [[sento]]n de ĝia [[unueco]], aparta [[homo]] neniam malaperas komplete kiel tio okazas al la [[Nuntempo|nuntempaj]] homoj en iu ajn [[amaso]]. Li ĉiam — iel ajn formiĝu konfiguracio de la grego, en [[danco]]j aŭ [[marŝo]]j — troviĝas ''rande''. Li estas ene kaj samtempe rande, rande kaj samtempe ene. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[grego]]] ''Kresko kaj denseco'' estas imitataj, ''[[egaleco]] kaj direktiĝo'' haveblas en [[realo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed ĉar la [[grego]] konsistas el bonaj ''konatoj'', en certa [[senco]] ĝi superas la [[amaso]]n, kapablan je senfina kresko: la grego, eĉ disŝirita per [[Malamiko|malamikaj]] cirkonstancoj, nepre kolektiĝos denove. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Al tio, kio estas nomata [[tribo]], [[gento]], [[klano]], mi [[Konscio|konscie]] kontraŭstarigas alian [[unueco]]n — la ''[[grego]]n''. Ĉiuj tiuj konataj [[Sociologio|sociologiaj]] [[nocio]]j, kiom ajn ili estu gravaj per si mem, tamen estas statikaj. La grego inverse estas unuo de la '[[ago]]'', ĝi manifestiĝas ''konkrete''. Je ĝi ja devas orientiĝi tiu, kiu esploras radikojn de la [[Amaso|amasa]] [[konduto]]. Tio estas la plej antikva kaj plej limigita formo de la amaso en la homa [[socio]]: ĝi jam ekzistis kiam ankoraŭ ne ekzistis la amasoj en nia [[Nuntempo|nuntempa]] [[kompreno]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[grego]] delonge aperas en kvar diversaj formoj aŭ funkcioj. En ili estas io flua, ili facile transiras unue je alia, sed gravas unufoje kaj por ĉiam difini per kio ili diferenciĝas. La plej natura kaj vera grego — tiu, de kiu fakte originas kaj kun kiu estas ligita nia [[vorto]] mem estas la grego kiu ''[[Ĉasado|ĉasas]]'' [...]. la ĉasanta grego transiras al la stato de la ''dividanta'' grego [...] La dua formo, havanta multe da komuna kun la ĉasanta grego kaj ligita al ĝi per multe da transiroj, estas la ''[[Milito|milita]]'' grego [...]. Laŭ ''difiniteco'' de la [[objekto]] de la [[mortigo]] ĝi proksimas al la ĉasanta grego. La tria formo estas la ''[[Ploro|priploranta]]'' grego [...]. En la kvara formo mi arigas aron da fenomenoj, kiuj malgraŭ ĉiuj malsamaĵoj havas ion komunan, nome: [[deziro]]n de kresko. La ''multigantaj aŭ obligantaj gregoj'' formiĝas speciale cele al ''multigo de nombro'' same de la homoj en la [[grupo]], kaj estaĵoj, per kiuj la grupo vivas, do de la [[plantoj]] aŭ la [[besto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Germana lingvo|germana]] meute — “[[grego]]” — devenas de la [[Latina lingvo|mezlatina]] movita, signifanta “movado”. La estiĝinta el ĝi [[Franca lingvo|malnovfranca]] meute havas duoblan [[senco]]n: ĝi povas signifi same “[[ribelo]]”, “[[insurekcio]]” aŭ “[[ĉasado]]”. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Leĝo]] de ''dividado estas la plej antikva'' leĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la priploranta [[grego]] en [[Indianoj|indiana]] [[tribo]]] Kiam iĝas klare, ke la [[homo]] [[morto]]s, la [[ploro]] jam estas nedetenebla. La grego ekfuriozas: ĝi longe atendis tiun [[ebleco]]n kaj nun ne [[permeso]]s al sia [[viktimo]] forgliti. Nekutima [[povo]], kun kiu ĝi atakas la [[objekto]]n de sia priplorado determinas definitive lian [[sorto]]n. Malfacilas supozi, ke grava [[malsanulo]], tiel traktata, povos resaniĝi [...] La kutima por ni [[regulo]] laŭ kiu la mortanton necesas lasi je [[trankvilo]], estas tute nekomprenebla por tiuj ĉi homoj, kolektiĝintaj kune por la komuna ekscitiĝo [...] Ĉar li mem ne povas [[Starado|stari]] inter ili, ''ili [[Kuŝado|kuŝiĝas]] al li'' [...] Ili kvazaŭ volas morti kune kun li [...] Eble pli ĝuste estus diri, ke ili volas ''[[Egaleco|egaliĝi]]'' kun li. Ili tamen ne planas morti efektive [...] Tamen al ĝi propras ankaŭ ''forpuŝado'' de la [[mortinto]], kiam li estas jam morta [...] Li iĝis [[Danĝero|danĝera]], ĉar li jam foriris. Li povas ekvenĝi al la vivantoj, kaj komencos [[Venĝo|venĝi]] al ili pro tio, ke li estas morta. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Danke al [[detruado]] de ĉio apartigita, kio egalas al memrealigado de la [[grego]], ĝi ''konservas sin'' [...] |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Prahistorio|prahistoriaj]] [[homo]]j] Neceso esti en pli granda kvanto, aparteni al pli granda [[grupo]] estis sentata malkviete kaj insiste [...] Malmultnombreco — jen kio estas la malfortaĵo de la homo [...] Ne dubeblas, ke la homo, tuj post kiam li iĝis tio, ekdeziris ke li multiĝu. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[homo]] el [[totemo]] de la [[moskito]]j [[Deziro|deziras]] ke lia [[gento]] estu same multnombra kiel la moskitoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tiu ĉi [[rito]] de la komuna [[manĝado]] kaj [[digestado]] estas la [[komunio]]. Al ĝi oni donas specialan [[senco]]n: ĝi devas okazi tiel, ke la manĝata [[besto]] sentu [[estimo]]n al si. Ĝi ja devos reveni kaj venigi siajn ge[[frato]]jn. La [[osto]]jn oni ne disbatas, sed zorgeme elprenas. Se ĉio estas farata ĝuste, kiel decas, ili denove vestiĝos je [[karno]], la besto [[resurekto]]s kaj oni povos denove [[Ĉasado|ĉasi]] ĝin. Se ja oni [[konduto]]s malĝuste kaj la besto sentos sin [[Ofendo|ofendita]], ĝi malaperos por ĉiam, forkuros kune kun siaj gefratoj, ne renkontiĝos al la homo, inter la homoj komenciĝos [[malsato]]. Dum iuj [[festo]]j oni penas ŝajnigi, kvazaŭ la manĝata besto mem tion ĉeestas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komuna [[manĝado]]] [...] la ''[[Ĉasado|ĉasanta]] [[grego]]'' transiras al la ''multiganta''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la superaj [[religio]]j en la [[komunio]] estas enplektita nova motivo — la [[ideo]] de multiĝo de la ''[[kredanto]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[besto]], solene [[Manĝo|manĝata]] de la [[ĉasisto]], devas [[Vivo|vivi]] denove, ĝi [[resurekto]]s kaj denove ebligos ĉasi sin. Tia resurekto en la superaj [[komunio]]j iĝas la plej grava [[celo]], nur anstataŭ la besto ĉi tie estas manĝata la [[korpo]] de [[dio]], kaj lian resurekton la kredantoj almezuras al si mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''ekstera'' [[grego]], kiu manifestiĝas pli klare kaj pro tio facile priskribeblas, strebas al [[celo]], troviĝanta ekster ĝi mem. Ĝi faras longan [[vojo]]n. Ĝiaj movoj estas rapidigitaj, se kompari ilin kun la movoj en la normala vivo. Tio signifas ke la [[Ĉasado|ĉasanta]] kaj la [[Milito|milita]] gregoj estas la eksteraj gregoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''interna'' [[grego]] havas ion similan al la koncentra strukturo. Tiel, ĝi formiĝas ĉirkaŭ la [[sepulto]]ta [[mortinto]]. Ĝia tasko konsistas ne je ion aŭ iun atingi, sed je ion deteni [...] La multiganta grego ankaŭ estas la interna grego. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Grandan [[signifo]]n havas transiro de la ekstera al la interna [[grego]] dum la ''[[komunio]]''. [[Manĝo|Manĝante]] la [[Mortigo|mortigitan]] en [[ĉasado]] [[besto]]n, kun [[respektego]] [[Konscio|konsciante]] ke io de ĝi nun estas en ĉiu partoprenanto, la grego ''interniĝas''. Nun oni povas atendi la [[resurekto]]n kaj unuavice propran multiĝon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''kvieta'' [[grego]] estas la grego en la stato de [[atendado]] [...] Nome tiaspeca kvieto kaj atendado karakteras al [[religio]]j, kie haveblas [[kredo]] je la [[transa mondo]]. Do ekzistas [[homo]]j, kiuj sian propran [[vivo]]n uzas kiel rimedon garantii pli bonan [[Postmorto|postmortan]] [[ekzistado]]n. Sed la plej brila ekzemplo de la kvieta grego estas la [[komunio]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[grego]]j estas senŝanĝe kaj terure konstantaj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En sia malkaŝa formo la [[grego]] montriĝas ankaŭ hodiaŭ en ĉiu kazo de ''[[linĉo]]''. Tio nomiĝas la ''[[juĝo]]'' de Linĉo; uzado de la vorto “juĝo” ĉi tie estas same senhonta kiel la afero mem, ja paroli necesas pri ''likvido'' de ĉia juĝo. La akuzito ne estas konsiderata [[homo]]. Onu [[Murdo|murdas]] lin kvazaŭ [[besto]]n, ignorante ĉiujn homajn formojn [...] [[Krueleco]]n, kiun oni ĉe tio permesas al si, oni povas klarigi nur per tio, ke oni ne povas lin [[Manĝo|manĝi]]. Eble ili pro tio konsideras sin homoj, ke ili ne enpikas en lin la [[dento]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[historio]] pri la ''[[Ĉasado|ĉasanta]] [[grego]]'', kiu iras kontraŭ specifa [[besto]] kaj erare anstataŭ la besto mortigas la plej bonan [[ĉasisto]]n, renkontiĝas tra la tuta [[mondo]]. Ĝi finiĝas per [[plorado]] pri la [[mortinto]]; la ĉasanta grego ĉi tie transiras je la ''priploranta grego''. Tiu transformiĝo formas la [[koro]]n de multaj gravaj kaj disvastiĝintaj [[religio]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Indiĝenoj|indiĝena]] [[danco]]] Ĉeno da [[homo]]j, irantaj ''anservice'', bildigas ''[[vagado]]n'' [...] Rotaciado au moviĝado laŭ ''[[cirklo]]'' en la danco reprezentas [[fortikaĵo]]n, starigatan por [[defendo]] de tio, kio okazas interne de la cirklo. La okaznta interne apartiĝas de ĉio fremda, kio troviĝas ekstere. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Transformiĝo de la [[grego]]j estas rimarkinda procezo. Ĝi okazas ĉie kaj troveblas en diversaj sferoj de la [[Homo|homa]] [[agado]]. Sen ekzakta [[scio]] pri ĝi tute ne eblas [[Kompreno|kompreni]] kiujn ajn [[Socio|sociajn]] procezojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] ekzistas [[religio]]j de la [[ĉasado]] kaj [[milito]], multiĝo kaj [[ploro]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[puebloj]]] La [[pluvo]] kaj la [[rizo]] faris ilin [[Paco|pacaj]] [[homo]]j, ilia [[vivo]] pasas en la rondo de propraj [[infano]]j kaj [[praulo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La interna aŭ idea dinamiko de la [[milito]] origine aspektas tiel: el la [[Ploro|priploranta]] [[grego]], kolektiĝinta ĉirkaŭ la [[mortinto]], formiĝas la milita grego, kiu [[Venĝo|venĝas]] lin. El la [[Triumfo|triumfa]] milita grego formiĝas multiganta grego de triumfo.</br> Nome la ''unua'' mortinto vekas en ĉiuj aliaj [[sento]]n de alproksimiĝanta [[minaco]]. [[Signifo]]n de la unua mortinto ĉe komenco de la militoj malfacilas supertaksi. La [[reganto]]j, [[Deziro|dezirantaj]] komenci la militon, bone [[Scio|scias]], ke necesas nepre eltrovi aŭ krei la unuan mortinton. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[milito]], postulanta por sia estiĝo la unuan aŭ malmultajn [[mortinto]]jn, naskas poste grandegan kvanton da ili. [[Ploro]] pri ili, kiam la [[venko]] estas atingita, malsame ol en la unua momento estas grave mallaŭtigita. La venko signifas se ne kompletan ekstermadon, do drastan malmultiĝon de la nombro de la [[malamiko]]j; do priplorado de siaj mortintoj iĝas malpli grava. Ili estas kvazaŭ avangarda taĉmento, sendita al la lando de la mortintoj kaj kondukinta post si eĉ pli grandan nombron de la malamikoj. Tiel ili [[Liberigo|liberigis]] ĉiujn de la [[timo]], sen kiu la milito tute ne okazus. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[malamiko]] estas [[Venko|venkita]], la [[minaco]] unuiginta la [[popolo]]n forfalis, kaj ĉiu nun pensas pri si. La [[Milito|milita]] [[grego]] disfalas por ''[[rabado]]'', simile al tio kiel tio okazas al la [[Ĉasado|ĉasanta]] grego dum dividado de la [[predo]] [...] Tamen [[danĝero]] de kompleta disfalo de la [[armeo]] ĉe tio estas tiom granda, ke ĉiam estis inventataj rimedoj por restarigo de la militista etoso. La plej bona rimedo estis ''[[festado]] de la venko''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej granda [[Socio|socia]] [[evento]] ĉe la [[Romio|romianoj]] estis la [[triumfo]]. Por ĝi venis la tuta [[popolo]]. Sed kiam la [[Romia imperio|imperio]] atingis la pinton de la [[povo]] kaj jam mankis io por senfine [[Konkero|konkeri]], estis establita la [[venko]] per si mem, okazinta periode laŭ [[kalendaro]]. Sur ''[[areno]]'' antaŭ [[okulo]]j de la [[Homo|homaj]] [[amaso]]j okazis [[batalo]]j, senaj je ĉia [[Politiko|politika]] [[senco]], sed ne senaj je la senco: la senco konsistis en veki kaj subteni en la popolo [[sento]]n de la venko. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe la [[Historio|historiaj]] [[nacio]]j de tia speco la [[milito]] iĝis la sola rimedo de multiĝo. Ĉu temas pri [[rabado]] de la [[aĵo]]j necesaj por la [[vivo]], aŭ pelado de loĝantoj je [[sklaveco]] — ĉiuj aliaj, pli [[Toleremo|toleremaj]] formoj de la multiĝo estis forĵetitaj kaj ekkonsideritaj maldignaj. Formiĝis io simile al la ŝtata milita [[religio]], celanta al la rapida multiĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe la [[Kredo|kredantaj]] [[mahometano]]j haveblas kvar pretekstoj kolektiĝi kune.</br> 1. Kelkfoje tage ili kolektiĝas por la [[preĝo]], al kiu ilin volas [[voĉo]], aŭdiĝanta de alteco. Tuj formiĝas etaj [[Ritmo|ritmaj]] [[grupo]]j, kiujn oni povas marki kiel la ''preĝajn [[grego]]jn''. Ĉiu movo estas strikte preskribita kaj definitive orientita, nome direkte al [[Mekko]]. Unufoje semajne, dum la [[festo]] de [[vendredo]], la gregoj transformiĝas je la [[amaso]]j.</br> 2. Ili kolektiĝas por la [[Ĝihado||sankta milito]] kontraŭ [[nekredanto]]j.</br> 3. Ili kolektiĝas en Mekko dum la granda [[pilgrimado]]. </br> 4. Ili kolektiĝas dum la [[Terura Juĝo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Al ĉiuj kiuj aliĝas al [[priplorado]] okazas la sama: la [[Ĉasado|ĉasanta]] aŭ [[Persekutado|persekutanta]] [[grego]], transformiĝinte je la pripolorantan gregon, ''seniĝas je la [[peko]]''. La [[homo]]j ĉiam estis persekutantoj, persekutantoj ili vivas plu, ĉiu siamaniere. Ili sopiras [[karno]]n de la alia, ronĝas ĝin kaj nutras sin per [[turmentado]] de malfortaj estaĵoj. En iliaj [[okulo]]j speguliĝas paliĝantaj okuloj de la [[viktimo]] kaj ĝia lasta [[krio]], kiun ili [[Ĝuo|ĝuis]], neforigeble gravuriĝas en iliaj [[animo]]j. Povas esti, plejparte ili eĉ ne supozas ke, nutrante siajn [[korpo]]jn, ili nutras [[mallumo]]n ene de si. Tamen la [[timo]] kaj la [[kulpo]] kreskas nedetenble kaj ili mem ne [[Konscio|konscinate]] tion strebas al elaĉeto. Do ili alfluas al tiu, kiu mortis por ili kaj, plorante ĉirkaŭ li, ili mem sentas sin pelataj. Kion ajn ili faru en la alia [[tempo]], kiom ajn ili faru [[malbono]]n — en tiu momento ili estas flanke de tiu, kiu [[Sufero|suferas]]. La subita kaj longdistanca ŝanĝo de la pozicioj! Ĝi [[Liberigo|liberigas]] ilin de la kulpo pri la [[morto]] de la aliaj, sed ankaŭ de la timo pri la propra morto. Kion ajn ili faru al la aliaj, unu el tiuj aliaj prenis ĉion por si: se ili estos al li fidelaj kaj nediskuteble dediĉitaj, do ili sukcesos, kiel ŝajnas al ili, eviti la [[venĝo]]n. Do la [[religio]]j de la priploro necesos por anima bonfarto de la homo ĝis kiam li ĉesos kolektiĝi en la gregoj por la mortigado. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej grava el la [[religio]]j de la [[priprolo]] estas [[kristanismo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El [[islamo]], en kies karaktero senerare videblas la [[Milito|milita]] [[religio]], danke al skismo naskiĝis la religio de la [[priploro]], la plej koncentrita kaj klare esprimita el ĉiuj ekzistantaj — la [[ŝijaismo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La vera drameca reprezentado de la [[sufero]]j de [[Ĥusejn ibn Ali|Ĥusejn]] establiĝis kiel regula solenaĵo nur en la unua duono de la [[deknaŭa jarcento]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Aŝuro]]] Pli granda koncentriĝo je la [[ploro]] ne ekzistas en iu ajn alia [[kredo]]. La ploro ĉi tie estas la plej supera religia merito, multoble pli grava ol iu ajn alia bona ago. Sufiĉe pravigeblas ĉi-kaze paroli pri la [[religio]] de la ploro. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe senpartia observado en [[katolikismo]] tuj trafas la [[okulo]]jn ''malrapideco'' kaj ''trankvileco'', kaj ankaŭ ''larĝeco''. Ĝi pretendas je tio, ke en ĝi sufiĉos spaco por ĉiuj kaj tio estas la ĉefa pretendo, enhaviĝanta jam en ĝia nomo mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Katolika Eklezio]]] Sur la [[tero]] ankoraŭ ne ekzistis la [[ŝtato]], kiu scius [[Regado|regi]] la [[amaso]]n per tiom diversaj metodoj. Kompare al la eklezio ĉiuj [[reganto]]j aspektas etaj [[diletanto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Katolika Eklezio]]] La diversaj rimedoj estas aplikataj por preventi ligojn inter la [[kredanto]]j mem. La kredantoj ne edifas unu al alia; la [[vorto]] de la ordinara kredanto estas sena je sankteco. Ĉio, pri kio li rajtas [[Espero|esperi]], kio povas senigi lin je multnombraj ŝarĝoj, venas el pli alta instanco; kio ankoraŭ estas al li ne klarigita, tion li simple ne ''[[Kompreno|komprenas]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Katolika Eklezio]]] Se observi tiujn, kiuj atendas [[komunio]]n, ne eblas ne rimarki, ke ĉiu estas okupita nur per si mem. Tiuj kiuj iras antaŭ li kaj post li, estas por li pli indiferentaj ol ĉiu, kun kiu li komunikas dum la kutima [[vivo]], kvankam ligo kun tiu lasta estas sufiĉe malforta. La komunio ligas la komuniantan kun la [[eklezio]], kiu estas nevidebla kaj grandega; ĝi apartigas lin de la ĉeestantoj. La komuniantoj same malgrande sentas sin unu [[korpo]] kiel unu [[grupo]] da homo, kiuj trovis [[trezoro]]n kaj tuj dividis ĝin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Katolika Eklezio]]] [...] ĉio, kion deziras montri la eklezio, ĝi montras ''malrapide''. La impresa ekzemplo de tio povas esti [[procesio]]j [...] La procesio spegulas la eklezian [[hierarkio]]n. Ĉiu marŝas en [[vestaro]] digna al lia rango, ne eblas erari kaj akcepti lin ne je tiu, kiun li reprezentas. La [[beno]]n oni atendas de tiuj, kiuj rajtas beni. Jam tiu ĉi apartigado de la procesio malhelpas vekiĝon en la spektanto de la [[sento]]j, proksimaj al la stato de la [[amaso]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Katolika Eklezio]]] Al la [[Amaso|amasaj]] kristaloj apartenas [[monaĥejo]]j kaj [[Ordeno (religio)|ordeno]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la festo de [[Resurekto de Jesuo|Resurekto]] en [[Jerusalemo]]] La [[Ploro|priploranta]] [[grego]], kiu kuniĝas ĉirkaŭ la [[tombo]] de [[Sinjoro]] kaj priploras lian [[morto]]n, transformiĝas je la grego [[Venko|venka]]. La resurekto estas la venko, kiel tia ĝi ja estas festata. La [[fajro]] ĉi tie prezentiĝas kiel la amasa [[simbolo]] de la venko [...] Ĉiu el tiuj, kiuj kolektiĝas ĉirkaŭ la tombo de Savinto, partoprenas en lia morto. Ĉiu ja, kiu ekbruligas [[kandelo]]n de la [[Pasko|paska]] fajro, eliranta el la tombo de Sinjoro, partoprenas en lia Resurekto. Tre belas kaj gravas multiĝo de la fajroj, kiam el unu fajro subite estiĝas miloj. La amaso de la fajroj estas la amaso de tiuj, kiuj estos savitaj, ĉar ili [[Kredo|kredas]]. Ĝi estiĝas fulme, kun tiu rapideco, kun kiu disvastiĝas nur la fajro. La fajro plej bone simbolas subitecon kaj rapidecon de la estiĝo de la amaso. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[nacio]]j kaj iliaj reprezentantoj] La [[unueco]], al kiu li vere sentas sin ligita, estas ĉiam ''[[amaso]]'' aŭ ''amasa [[simbolo]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[anglo]] vidas sin ''[[kapitano]]'' sur [[ŝipo]], ĉirkaŭita de malgranda [[grupo]] da [[homo]]j, kaj ''ĉirkaŭ li kaj sub li'' — [[maro]]. Fakte li estas sola: la kapitano estas izolita de la [[teamo]]. La maro estas ''regebla'' de li — kaj tio plej gravas [...] La kurso, kiun li sekvas, estas [[ordono]], kiun li faras al la maro kaj nur ĝia peranta perceptado fare de la teamo malhelpas ekvidi tiun fakton, ke nome la maro devas subiĝi. La kapitano difinas la [[celo]]n kaj la maro en sia viva maniero transportas lin tien, kvankam ne sen [[ŝtormo]]j kaj aliaj elmontroj de la [[karaktero]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En sia [[Hejmo|hejma]] [[vivo]] la [[anglo]] serĉas tion, kio mankas al li en la [[maro]]: la ĉefa en ĝi estas [[stabileco]] kaj [[sekureco]]. Ĉiu havas sian lokon, kiun ne eblas forlasi malgraŭ iuj ajn transformiĝoj; se la anglo ĝin forlasis, do li foriris al la maro. [[Humoro]] de ĉiu estas same stabila kiel lia [[domo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[anglo]]j okupis por si la [[insulo]]n, sed ne la [[maro]]n ĉirkaŭ ĝi. La maro subiĝas nur al la [[ŝipo]]j de la angloj, [[Ordono|ordonas]] al la maro la [[kapitano]]. La [[nederlandano]] ja [[tero]]n, sur kiu li vivas, devas ''unue batalpreni de la maro''. Ĝi kuŝas tiom malalte, ke ĝin necesas ŝirmi de la maro per [[digo]]j. Por la nederlandano la digo estas la komenco kaj la fino de lia nacia [[vivo]]. ''[[Amaso]] de la [[viro]]j mem iĝas simila al la digo'': unuiĝinte ĝi povas bari la [[vojo]]n al la maro [...] Pri la digoj oni esperas je la [[Paco|paca]] [[tempo]], sed se oni devas detrui ilin pro [[atako]] de la [[malamiko]]j, ilia [[povo]] transiras al la viroj, kiuj rekonstruas ilin post la [[milito]]. En ilia [[imago]] la digo vivas ĝis ĝi iĝos [[Realo|reala]]. Per tia rimarkinda kaj malkutima maniero en la tempoj de la seriozaj ekzamenoj la nederlandanoj portas ''en si'' [[limo]]n, apartigantan ilin de la maro. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasa]] [[simbolo]] de la [[germanoj]] estis la ''[[armeo]]''. Sed tio estis pli ol la armeo — tio estis ''marŝanta [[arbaro]]''. En neniu el la [[Nuntempo|nuntempaj]] [[lando]]j [[sento]] de la arbaro konserviĝis tiom vive kiel en [[Germanio]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio de la aliaj povus esti traktata kiel malpleno kaj monotoneco de la [[Milito|milita]] [[vivo]], al la [[germano]] lumis per la [[komforto]] kaj [[Fajro|fajretoj]] de la [[arbaro]]. Ĉi tie li ne [[Timo|timas]], ĉi tie li estas en [[sekureco]] inter la siaj. Rektecon kaj neklineblecon de la [[arbo]]j li prenis kiel sian [[kutimo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Influon de la frua [[Arbaro|arbara]] [[romantiko]] al la [[germano]] ne decas subtaksi. Li ensorbis ĝin el centoj da [[poemo]]j kaj [[kanto]]j, kaj la [[arbaro]], kiu en ili aperas, ofte estis nomata la “germana”. La [[anglo]] ŝatas vidi sin en la ''[[maro]]'', la germano ŝatas vidi sin en la ''arbaro'' — malfacilas pli koncize esprimi diferencojn en ilia nacia [[sento]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasa]] [[simbolo]] de la [[francoj]] de la nova deveno estas ilia ''[[revolucio]]''. La [[festo]]n oni festas ĉiujare. Ĝi iĝis la vera festo de la [[Nacio|nacia]] solenado. La 14-an de julio la nekonataj homoj povas danci unu kun alia surstrate. La [[popolo]], kiu havas [[libereco]]n, [[egaleco]]n kaj [[frateco]]n same malmulte kiel la aliaj popoloj, prezentas la aferon tiel, kvazaŭ nome ĝi ilin havas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Francio|francaj]] [[armeo]]j, konkerintaj [[Eŭropo]]n, eliris el la [[Franca revolucio|revolucio]]. Ili trovis por si [[Napoleono]]n kaj akiris la grandegan [[gloro]]n. La [[venko]]j estis la venkoj de la [[revolucio]] kaj de ĝiaj [[generalo]]j, al la [[imperiestro]] restis nur la fina [[malvenko]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ankoraŭ unu aŭ du [[generacio]]jn antaŭe al la [[vorto]] “[[revolucio]]” ĉiu aldonus la “[[Franca revolucio|franca]]”. La [[revolucio]] diferencigis la [[francoj]]n en la [[okulo]]j de la tuta [[mondo]], tio estis ilia nacia specifaĵo, tio per kio ili distingiĝis. Poste la [[rusoj]] kun ilia [[Oktobra revolucio|revolucio]] faris senteblan [[vundo]]n al la nacia [[memkonscio]] de la francoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La nacia [[unueco]] de ''[[Svislando]]'' estas nediskutebla. [[Patriotismo]] de la [[svisoj]] estas pli forta ol ĉe multaj [[popolo]]j, parolantaj en unu [[lingvo]] [...] Cetere ili havas la komunan [[Amaso|amasan]] [[simbolo]]n, ĉiam starantan antaŭ la [[okulo]]j kaj neŝancileblan kiel neniu alia el la [[Nacio|naciaj]] simboloj: la ''[[monto]]j'' [...] En siaj pintoj disigitaj unu de la alia, malsupre la montoj konsistigas unuecan grandegan [[korpo]]n. Ili estas unu korpo, kaj tiu ĉi korpo estas la [[lando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La defendoplanoj de [[Svislando]] dum la du pasintaj [[milito]]j interese spegulis tiun ĉi sinidentigon de la [[nacio]] kun la [[Alpo]]-montaro. Ĉiujn fruktodonajn [[valo]]jn, [[urbo]]jn, [[produktejo]]jn kaze de [[Malamiko|malamika]] [[invado]] oni planis fordoni. La armeo devintus retreti profunden de la [[monto]]j kaj ti ekbatali. La [[popolo]] kaj la [[tero]] estis oferataj. Sed la armeo en la montoj plu reprezentus Svislandon: la amasa simbolo de la nacio transformiĝus je la lando mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Alpinisto]]j el plej malproksimaj [[lando]]j similas al la [[Kredo|kredantaj]] [[svisoj]]: iliaj [[armeo]]j dissemitaj tra la [[mondo]] post servi periode mallongan [[meso]]n al la [[monto]]j la tutan restan [[tempo]]n konservas [[sento]]n de [[fideleco]] al [[Svislando]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se la [[anglo]] vidas sin [[kapitano]], do la [[hispano]] — ''[[matadoro]]''. Anstataŭ la [[maro]], kiu subiĝas al la kapitano, la matadoro havas propran obeantan ĝin [[amaso]]n. La [[besto]], kiun li devas mortigi laŭe al la noblaj reguloj de sia [[arto]], estas malica [[monstro]] el antikvaj [[legendo]]j. Li ne povas montri [[timo]]n, [[memregado]] por li estas ĉio. La plej etan lian movon vidas kaj juĝas miloj. Tio estas konserviĝinta [[Romio|romia]] [[areno]], nur bovoluktanto transformiĝis ĉi tie je la noba [[kavaliro]]. Li eliras kontraŭ la besto sola. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[judoj]]] [...] inter la antikvaj [[popolo]]j ili estas la sola, kiu ''tiom longe [[Vagado|vagadas]]''. Al ili estis donite plej multe da [[tempo]] por senspura malapero kaj tamen ili ekzistas kaj ili pli multas ol iam ajn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Amaso|amasa]] [[simbolo]] de la unuiĝinta [[Germanio|germana]] [[nacio]], kia ĝi formiĝis post la [[Franco-Prusa milito|franca milito]] en 1870-1871 estis kaj restis la ''[[armeo]]''. La armeo estis [[objekto]] de la nacia [[fiero]] de la [[germanoj]]; malmultaj sukcesis eviti influon de tiu simbolo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed [[Hitlero]] neniam atingus tiun ĉi [[celo]]n, se la [[Versajla traktato]] ne likvidus la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n. [[Malpermeso]] de la [[konskripcio]] forprenis de la [[germanoj]] ilian plej gravan fermitan [[amaso]]n. La manovroj, ekde nun malpermesitaj, la marŝado, ricevado kaj transdonado de la [[ordono]]j — ĉio ĉi transformiĝis je io, kion nun necesis kontraŭ iu ajn prezo revenigi. La malpermeso de la konskripcio estis la ''naskiĝo'' de [[nacional-socialismo]]. Ĉia fermita amaso, perforte likvidita, transiras je la malferma, al kiu ĝi donas ĉiujn siajn specifajn atributojn. Anstataŭ la armeo aperis la [[partio]] kaj por ĝi ene de la [[nacio]] ne ekzistis la [[limo]]j. Ĉiu germano — [[viro]] aŭ [[virino]], [[infano]] aŭ [[maljunulo]], [[soldato]] aŭ [[civilulo]] — povas iĝi nacional-socialisto; ne gravas, ĉu li estis soldato; se ne, tio estas pli bone por li: li ricevas aliron al aferoj, al kiuj antaŭe oni ne lasus lin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Germanio]] post la [[Versajla traktato]]] [[Malpermeso]] de la [[armeo]] estis kiel malpermeso de la [[religio]]. La [[kredo]] de la [[patro]]j estis [[Ofendo|ofendita]], restarigi ĝin estas sankta [[devo]] de ĉiu [[viro]]. Sur tiun ĉi [[vundo]]n falis la [[vorto]] “Versajlo” ĉiufoje kiam ĝi estis prononcata; danke al ĝi la vundo restis freŝa, sangofluis kaj ne resaniĝis. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni povas diri, ke en niaj [[Nuntempo|nuntempaj]] [[civilizacio]]j, krom la [[milito]]j kaj la [[revolucio]]j, ekzistas nenio, kion oni povus kompari kun [[inflacio]] laŭ ĝiaj longdaŭraj sekvoj. La ŝokoj, kiujn ĝi estigas, estas tiom profundaj, ke pri ili oni preferas silenti aŭ forgesi. Kaj povas esti, oni simple [[Timo|timas]] agnoski ĉe la [[mono]], kies [[valoro]]n la [[homo]]j mem artefarite difinas, amasoforman efikon, kiu grave superas ilian originan destinon kaj kaŝas en si ion mallogikan kaj senfine [[Honto|hontindan]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Inflacio]]n oni povas nomi la [[Sorĉistino|sorĉistina]] [[sabatorgio]] de senvaloriĝo, kie la [[homo]]j kaj la [[monunuo]] je specifa maniero unuiĝis unu al alia. Unu prezentiĝas anstataŭ la alia, la homo sentas sin same malbone kiel la mono, kiu fartas ĉiam pli malbone; kaj ĉiuj kune homoj estas [[Kondamno|kondamnitaj]] je tiu aĉa mono, kaj same ĉiuj ''kune'' sentas propran neplenvalorecon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[inflacio]] Sed ankaŭ la [[amaso]] entute ne forgesas sian senvaloriĝon: la [[homo]]j, subiĝintaj al la senvalorigo, ekserĉas iun, kiu estas eĉ malpli signifa ol ili mem, kiun ili povus neglekti kiel oni neglektis ilin mem. Ne sufiĉas aliĝi al tiu neglekto tie, kie ĝi jam haveblas, konservante ĝin je la sama nivelo kiel ĝi ekzistis antaŭe. Aperis bezono pri dinamika procezo de la ''[[humiligo]]'': la [[objekto]]n necesas trakti tiel, ke ĝi signifu ĉiam malpli kaj malpli, kiel la [[monunuo]] dum la inflacio, por ke finfine transformi ĝin je kompleta nenio. Poste oni povos forĵeti ĝin kiel malnovan [[papero]]n aŭ fordoni por [[reciklado]].</br> Kiel objekton por kontentigo de tiu ĉi bezono dum la inflacio en [[Germanio]] [[Hitlero]] elektis la [[judoj]]n. Ili estis kvazaŭ kreitaj por tio: ili havas aferojn pri mono, ili bone oirentiĝas pri translokado de la monamasoj kaj ŝanceliĝoj de la kurzoj, ili estas bonŝancaj spekulantoj, ili amasiĝis en la [[borso]]j, kie ilia tuta [[konduto]] kaj aspekto tiom draste kontrastas kun la [[Armeo|armea]] [[idealo]] de la [[germanoj]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rilate la [[judoj]]n [[nacional-socialismo]] ekzakte reproduktis procezon de la [[inflacio]]. Komence oni atakis ilin, reprezentante ilin kiel aĉajn kaj danĝerajn [[homo]]jn, aljuĝante al ili [[Malamiko|malamikajn]] intencojn; la procezo de senvaloriĝo iris plu; ĉar la propraj ne sufiĉis, oni komencis kolekti la judojn el la konkeritaj landoj; finfine oni laŭvorte transformis ilin je ''[[lokusto]]j'', kiujn eblas senpune ekstermi milionope. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono]]] En la ''dupartia sistemo'' de la [[Nuntempo|nuntempa]] [[Parlamento|parlamentismo]] estas vaste uzata [[Psikologio|psikologia]] strukturo de la batalantaj [[armeo]]j [...] La parlamenta [[voĉdonado]] konsistas en nenio alia kiel en eltrovado ĉi tie, surloke de la rilatumo de la fortoj de ambaŭ [[grupo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu neniam efektive kredis ke vidpunkto de plejmulto, venkinta dum [[voĉdonado]], samtempe estas la plej [[Racio|racia]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Egaleco]] de la [[deputito]]j, tio kio faras ilin [[amaso]], konsistas en ilia [[Jura imuneco|imuneco]]. Ĉi tie inter la [[partio]]j mankas diferenco. La [[Parlamento|parlamenta]] sistemo funkcias dum estas garantiita la imuneco. Ĝi disfalas se en ĝi aperas la [[homo]], kapabla kalkuli pri la [[morto]] de iu el anoj de la komunumo. Ekzistas nenio pli danĝera ol vidi la [[mortinto]]n inter tiuj ĉi vivantoj. La [[milito]] pro tio estas milito, ke eltrovadon de la rilatumo de la fortoj partoprenas la mortintoj. La parlamento pro tio estas la parlamento, ke ĝi ekskludas la mortintojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[voĉdonado]] en [[parlamento]]] Ĝi ĉiam kaj ĉie estas decida momento. Ĝi difinas iron de la [[historio]] kaj en ĝi ĉiam diskutas ''du nombroj'', pli granda el kiuj metas sindevigojn sur ĉiujn partoprenintajn en la voĉdono. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam [[Jura imuneco|imuneco]] de la ''[[Baloto|elektanto]]'' estas ne tiom grava kiel imuneco de la ''balotilo'', metata de li en voĉdonujon kaj enhavanta nomon de lia elektito. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[baloto]]] [[Festo|Festeco]] de ĉiuj ĉi aranĝoj estas kaŭzita de la rifuzo apliki [[morto]]n kiel decidilon. Ĉiu donita balotilo ĉi tie kvazaŭ prokrastigas la morton. Tio, sur kio ĝi povus efiki, tio estas la forto de la [[malamiko]], estas difinata per la nombro de donitaj voĉoj. Se iu ludas pri ciferoj, kaŝas ilin aŭ falsas, do, mem ne suspektante tion, li enlasas la morton reen. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[deputito]] estas la koncentrita elektinto: tiuj apartaj momentoj de la [[tempo]], kiam la elektinto ekzistas per si mem, en la deputito estas unuigitaj. Li servas por [[Voĉdono|voĉdoni]] ofte. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De agnosko de neceso de dividado komenciĝas [[justeco]]. La regulo de justeco estas la unua [[leĝo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Orgojlo]] de la [[produktado]] klarigeblas per ĝia deveno de la multiganta [[grego]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Super ĉiuj [[besto]]j, bredataj de la [[homo]], pendas lia mort[[kondamno]]. Ĝia plenumo foje — ofte eĉ por longe — estas ''prokrastata'', sed malkondamno okazas neniam. Tiel la homo propran [[morto]]n, pri kiu li bone scias, senpune transigas al siaj bestoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El la ''[[forto]]'' de [[ĉasisto]] naskiĝas la ''[[potenco]]'' de [[paŝtisto]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''Ĉirkaŭiri'' la [[morto]]n, ''forkliniĝi'' de ĝi — tio estas la plej antikva kaj obstina strebo de ĉiuj [[reganto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post ŝteliro kaj salto [...] sekvas la unua ''[[tuŝo]]''. Tio estas verŝajne la plej [[Teruro|terura]] por la [[viktimo]] momento [...] Tuŝsenso ja estas aŭguranto de la [[gusto]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[tuŝo]] vekas niajn malnovajn [[timo]]jn, ni revas pri la tuŝo, ĝin priskribas [[poeto]]j, kaj la [[civilizacio|civilizita]] [[vivo]] ĝenerale estas nenio alia ol la peno eviti ĝin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La senrevena [[tuŝo]], kiam ĉia rezisto prezentiĝas nepensebla, en nia [[Socio|socia]] [[vivo]] enkorpiĝis je ''[[aresto]]'' [...] Sekva ŝtupo de la proksimiĝo estas ''kaptado'' [...] Ujo de la fleksita [[manplato]] ĉi tie estas aŭguro de la [[faŭko]] aŭ [[stomako]], kiu definitive englutos la [[predo]]n. Ĉe multaj [[besto]]j ne la [[mano]] kaj nek [[ungego]]j, sed nome la armita faŭko estas destinita por kaptado. Ĉe la [[homo]]j la mano, kiu jam ne forlasas la predon, transformiĝis je videbla [[simbolo]] de la [[potenco]]. “Li estas ĉe li en la manoj”. “Ĉio estas en niaj manoj”. “Ĉio estas en la mano de Sinjoro”. Similaj esprimoj estas disvastiĝintaj kaj kutimaj en ĉiuj [[lingvo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ion [[Mikroskopo|mikroskopan]], kion ne eblas trakti serioze — la [[insekto]]n — oni dispremas ĉar la [[homo]] alikaze ne komprenos, ĉu li sukcesis [[Mortigo|mortigi]] ĝin. La homa [[mano]] ne povas formi por tio sufiĉe mallarĝan ujon. Tamen krom tio ke la homo volas ekstermi la turmentanton, kaj ankaŭ scii, ĉu ĝuste li estas ekstermita, tia konduto rilate [[muŝo]]n aŭ [[pulo]]n montras ion plian: [[disdegno]]n rilate la absolute sendefendan estaĵon, starantan en tute alia nivelo de la [[forto]]j kaj grandeco, al la estaĵo, kun kiu nenio ligas nin, kun kiu ni neniam iĝos kompareblaj, kiun ni neniam [[timo]]s, krom se ĝi subite aperos en giganta [[amaso]]. La ekstermado de tiuj plej etaj estaĵoj estas la unusola [[perfortaĵo]], kiu eĉ en ni restas tute senpuna. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam mi diras al iu: “Mi dispremos vin per nudaj [[mano]]j”, do mi esprimas per tio la plej profundajn [[malestimo]]n kaj [[disdegno]]n. Mi kvazaŭ diras: “Vi estas [[insekto]]. Vi por mi signifas nenion. Vi por neniu ion signifas. Oni povas vin senpune ekstermi. Neniu tion rimarkos. Neniu pri tio rememoros. Kaj ankaŭ mi”. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rimarkindas kian [[estimo]]n havas kaptopremo. Funkcioj de la [[mano]] estas tiom multnombraj, ke oni ne miras al abundo de rilataj al ĝi parolturnoj. Sed la veran aŭreolon al ĝi donas kaptopremo — la ĉefa kaj glorata eco de la [[potenco]]. La plej alta rango de la [[vorto]]j kiel “kaptita”, “kaptite” atestas tion plej konvinke [...] Al tio ligiĝas la [[Superstiĉo|superstiĉa]] [[timo]] kun kiu traktas la [[homo]]j la ĉasfelisojn — [[tigro]]jn kaj [[leono]]jn. Ili estas la plej grandaj kaptantoj [...] De iu ajn pozicio rigardu, ni alfrontas la potencon de la plej alta grado de koncentriĝo. En tiu ĉi sia formo ĝi kaŭzas al la homoj neforviŝeblan [[impreso]]n — ĉiuj [[reĝo]]j volonte vidas sin leonoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La sorĉitaj per majesteco de la kaptado, [[homo]]j foje forgesas pri tio, kio okazas paralele: pli grandan [[potenco]]n havas tiu, kiu ''ne donas sin kapti''. Ĉiuj liberaj spacoj, kiujn kreas ĉirkaŭ si la [[reganto]], servas nome por tiu ĉi dua [[celo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej grava instrumento de la [[potenco]], per kiu estas provizita la [[homo]], kaj ankaŭ multaj [[besto]]j, estas la ''[[dento]]j''. Ilia ordiĝo laŭvice, brilo kaj glimo elstarigas ilin el ĉio alia, kio apartenas al la [[korpo]] kaj estas uzata praktike. Oni povas ilin nomi la unua ''vico'' el ĉiuj konataj: tio estas vico, kaŝanta en si [[minaco]]n, kiu estas esprimita eĉ se ne ĉiam, do ĉiam kiam la [[buŝo]] estas malfermita, do tre ofte. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[dento]]j] Laŭ sia [[naturo]] ili estas io meza inter denaska [[korpo]]parto kaj [[ilo]]. Tio ke ili povas elfali aŭ esti elbatitaj, eĉ pli proksimigas ilin al la ilo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Salto de la [[ŝtono]] al la [[metalo]] estis decida rilate kreskon de glateco. Kiom ajn estu ŝlifata la ŝtono, tamen la [[glavo]] — unue [[Bronzo|bronza]], poste [[Fero|fera]] — estas eĉ pli glata. Metalo povas esti pli glata ol ĉio alia — jen kio en ĝi allogas kaj subaĉetas [...] [[Manio]] de glateco en la [[Nuntempo|nuntempa]] [[vivo]] disvastiĝis eĉ en tiaj sferoj, kie antaŭe oni evitis glatecon [...] Ĉiuj parolas pri funkcieco, klareco, utileco, sed efektive regas ''glateco'' kaj kaŝe enhavanta en ĝi [[prestiĝo]] de la [[potenco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[dento]]j estas la [[Armilo|armitaj]] [[gardanto]]j de la ''[[buŝo]]''. Spaco de la buŝo estas malvasta — tio estas prabildo de ĉiuj ''[[malliberejo]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam la [[faŭko]]j kaj [[drako]]j estis, tiel diri, ekstermitaj, por ili troviĝis [[Simbolo|simbola]] anstataŭigo — la [[malliberejo]]j. Pli frue, kiam ili estis nuraj [[Turmento|turmentejoj]], similecon kun la faŭko eblis spuri ĝis plej etaj detaloj. La [[infero]] aspektas same ĝis nun. La veraj malliberejoj inverse komencis aspekti sufiĉe puritanece: glateco de la [[dento]]j konkeris la [[mondo]]n, vere glataj estas [[muro]]j de la ĉelo, rompitaj nur per malgrandaj [[fenestreto]]j por [[lumo]]. [[Libereco]] por la malliberulo estas ĉio, kio troviĝas trans tiu flanko de la dense kunpremitaj dentoj, kiujn anstataŭigas la nudaj muroj de la ĉelo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tiu kiu volas [[Regado|regi]] super la [[homo]]j, strebas ilin [[Humiligo|humiligi]]: senigi je la ebleco de rezistado kaj je ĉiuj rajtoj, malgrandigi ilin antaŭ si ĝis la nivelo de la [[besto]]j. Li ja uzas ilin kiel bestojn; kvankam ''al ili'' li tion ne sciigas, ''en si'' li tute klare konscias, kiom malmulte ili por li signifas; kaj en konversacioj kun proksimuloj la homoj por li ĉiam estas [[ŝafo]]j aŭ [[bruto]]j. Lia fina [[celo]] ĉiam estas la sama — engluti ilin kaj elsuĉi [...] Erari pri tio, ĉu li nutras ilin aŭ manĝas estas tre facile ekde kiam la homoj ekbredis la bestojn, kiujn ili ne mortigas aŭ mortigas ne tuj, sed uzas ankaŭ por la aliaj celoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nenio apartenas al la [[homo]] tiom komplete kiel tio, kio iĝis [[ekskremento]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ekskremento]]j, restantaj post ĉiuj, esprimas nian [[sango]]pekon. Laŭ ili oni povas ekscii, kiun ni [[Mortigo|mortigis]]. Tio estas koncentrita sumo de la pruvoj kontraŭ ni. Ili [[odoro|odoraĉas]] kaj vokas la [[ĉielo]]n kiel nia ĉiutaga, senhalta kaj senĉesa [[peko]]. Gravas, ke la [[homo]] klopodas esti kun ili sola. Li malpleniĝas en speciale por tio destinitaj [[ĉambro]]j; momento de eliĝo estas la plej intima momento en la [[vivo]], nur kun siaj ekskrementoj la homo estas vere sola. Estas klare, ke li hezitas sin mem. Tio estas origina sigelo de la potenca procezo de [[digestado]], kiu okazis sekrete kaj restus sekreto, se ne ekzistus tiu ĉi sigelo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[mano]] ŝuldas sian estiĝon al la [[vivo]] sur [[arbo]]j. Ĝia unua [[signo]] estas apartigo de la dik[[fingro]] [...] Danke al tio iĝis ebla moviĝi laŭ arboj en iu ajn direkto; je ekzemplo de la ''[[simio]]j'' videblas por kio necesas la mano. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ la superaj [[simio]]j, revenintaj de sur la [[arbo]]j surteren, ne perdis tiun ĉi gravan kapablon — unuecon de la [[mano]]j. Pri tio klare memorigas vaste disvastiĝinta kutimo, reprezentita en la tuta homa gento: la [[komerco]]. Ĝi konsistas en tio, ke la [[homo]], ricevanta ion, redonas ion anstataŭe. Unu mano firme tenas la [[aĵo]]n, kiu allogas partneron. La alia ja estas postuleme etendita por la alia aĵo, kiun oni deziras ricevi interŝanĝe kontraŭ la sia. Tuj post kiam ĝi [[Tuŝo|tuŝis]] ĝin, la unua mano malpremiĝas. Sed nepre ne antaŭe, ĉar tiukaze ĝi povos seniĝi je ĝi, nenion ricevinte anstataŭe [...] En nenio alia la homo ĝis nun tiom proksimas al la simioj kiel en [[komerco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam branĉo submane rompiĝis, aperis ''[[bastono]]'' [...] Same kiel rektomarŝado ĝis nun ne perdis sian patoson, ankaŭ la bastono malgraŭ ĉiuj siaj transformiĝoj ne iĝis simple teda [[aĵo]]: kiel [[Sorĉado|sorĉa]] bastono aŭ kiel [[sceptro]] ĝi restis atributo de du plej gravaj formoj de la [[potenco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La vera ''grandeco de la [[mano]]j'' estas en ilia ''[[pacienco]]'' Malrapidaj, trankvilaj agoj de la manoj kreis la [[mondo]]n, en kiu ni volas [[Vivo|vivi]]. En la komenco de la [[Biblio]] kiel kreinto estas nomita la [[potisto]], kies manoj formas [[argilo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri fingrumado] Sen ĝi ni neniam lernus ''formi'', neniam — ''[[Kudrado|kudri]]'' kaj neniam — ''[[Kareso|karesi]]''. De ĝi komenciĝas la vera [[vivo]] de la [[mano]]. Sen observado de konfiguracioj, kiujn formas ĉe tio la [[fingro]]j kaj kiuj poiomete devis gravuriĝi en la serĉanto, ni eble neniam lernus marki la [[aĵo]]jn per [[signo]]j, do ne akirus la ''[[lingvo]]n''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[mano]], ĉerpanta [[akvo]]n, estas la unua [[ujo]]. La interkroĉitaj [[fingro]]j de ambaŭ manoj formis la unuan [[korbo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Inklinon al la [[detruado]] ĉe la [[simio]]j kaj ĉe la [[homo]] oni povas trakti kiel ''ekzercon pri firmeco'' de la [[mano]]j kaj [[fingro]]j [...] Do, la manoj havas propran ''inklinon al la detruado'', ne ligitan senpere kun [[ĉasado]] kaj [[murdo]]. Ĝi havas pure [[Mekaniko|mekanikan]] [[naturo]]n kaj trovis sian evoluon en mekanismaj [[invento]]j. Ĝi iĝis speciale danĝera nome pro sia senkulpeco. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne nur la [[mano]] kiel tuto iĝis ekzemplo kaj instigilo de la evoluo. Interalie la [[fingro]]j, speciale la montrofingro, akiris gravan signifon. La fingro juniĝis ĉe la fino kaj armiĝis per [[ungo]]; komence ĝi donis aktivan senton de ''pikado''. El ĝi evoluis [[ponardo]] — tio estas longigita kaj akrigita fingro. El krucado de la [[birdo]] kaj la fingro estiĝis [[sago]] [...] la akrigita [[bastono]] transformiĝis je [[lanco]]: la mano, finiĝanta per unusola fingro. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej superan [[estimo]]n ĉiam ĝuis tio, kio helpis en la afero de ''[[mortigado]]''. Tio, kio povis mortigi, naskis [[timo]]n, kaj tio kio ne servis senpere al la mortigo, estis konsiderata simple utila. Ĉiuj propraj al la [[mano]] kapabloj de la [[pacienco]] donis al tiuj, kiuj koncentriĝis je ili kaj ekzercis ilin, nenion krom [[Sklaveco|sklaviĝo]]. Venkis ja tiuj, kiuj orientiĝis je la mortigado. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉio kio estas [[Manĝo|manĝata]], estas [[objekto]] de la [[potenco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne diskuteblas certa [[estimo]] kiun sentas unu al alia, kiuj ''[[Manĝo|manĝas]] kune''. Ĝi esprimiĝas unuavice en tio, ke ili ''dividas la manĝon'' [...] . ilia reciproka estimo signifas ankaŭ ke ili ne manĝos ''unu la alian''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej intensa [[Familio|familia]] [[vivo]] estas tie, kie la familio plej ofte [[Manĝo|manĝas]] kune [...] invito al tia [[tablo]] praktike egalas al akcepto en la familio. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Patrino]] estas tiu, kiu donas kiel [[nutraĵo]]n propran [[korpo]]n. Ŝi nutras la [[bebo]]n en si kaj poste donas al li sian [[lakto]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ellaborita ĉi tie [[imago]] pri la [[digestado]] kiel la centra procezo de la [[potenco]] estas ĝusta ankaŭ rilate la [[patrino]]n; nur ĉe ŝi tiu ĉi procezo distribuiĝas je pli ol unu [[korpo]], kaj tiu fakto, ke nova korpo pri kies [[nutrado]] ŝi zorgas, estas apartigita de ŝia propra, nur donas al la procezo entute klarecon kaj videblecon. La potenco de la patrino super la [[bebo]] en la fruaj etapoj de lia evoluo estas absoluta kaj ne nur pro tio, ke de ŝi komplete dependas lia [[vivo]], sed ankaŭ ĉar ŝi sentas fortegan [[deziro]]n senĉese uzi tiun potencon. Koncentriĝo de la strebo domini je tiom eta estaĵo donas al ŝi [[sento]]n de superpotenco, kiu eblas en neniu el la aliaj normalaj interpersonaj [[Homo|homaj]] rilatoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por la [[patrino]] la [[bebo]] kunigas en si ecojn de la [[planto]] kaj la [[besto]] [...] La bebo kreskas kiel [[grajno]] sub la [[mano]]j de la patrino, kiel hejma besto li plenumas tion, kion ŝi [[Ordono|ordonas]] [...] Ne ekzistas pli intensa formo de la [[potenco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[familio]] el du anoj estas la plej kompatinda verko de la [[homaro]]. Sed eĉ kiam [[infano]]j haveblas, ili ofte estas nura ŝirmilo, ŝirmanta la plej senhontan [[egoismo]]n. Oni ŝparas “por siaj infanoj”, lasante la aliajn malsati. Efektive oni konservas, dum oni vivas, por si mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Manko de la [[dento]]j kreas mizeran aspekton; ne montri haveblajn dentojn estas kvazaŭ [[signo]] de [[asketismo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[rido]] estas konsiderata [[Vulgareco|vulgara]], ĉar ĉe tio larĝe malfermiĝas la [[buŝo]] kaj montriĝas la [[dento]]j. Evidente ĝi devenas de [[ĝojo]] pro [[ĉasado]] de [[predo]] aŭ [[manĝaĵo]], kiu ŝajnas senduba. Falinta [[homo]] memorigas al la alia [[besto]]n, kiun tiu ĉasis kaj kiun li logis al [[kaptilo]]. La falo, kaŭzanta ridon, memorigas pri senhelpeco de la [[viktimo]]: se oni volas, la falinton eblas trakti kiel viktimon. La homo ne ridus se li intencus daŭrigi la bildigitan supre naturan procezon kaj efektive manĝi la predon. La homo ridas anstataŭ ĝin manĝi. La manĝo, kiu ne iĝis manĝo, — jen kio kaŭzis la ridon: neatendita [[sento]] de [[supereco]], kiel rimarkis jam [[Thomas Hobbes|Hobbes]]. Sed li nur ne aldonis, ke tiu sento nur tiam transformiĝas je la rido, kiam sekvoj de tiu ĉi supereco restas nerealigitaj. La Hobbes-a kompreno de la rido haltas duonvoje al la [[vero]]: la propre “bestan” devenon de la rido li ne ekvidis, eble pro tio, ke la bestoj ne ridas. Sed la bestoj ankaŭ ne rezignas je manĝaĵo kiu estas en ilia atingopovo, kiam ili deziras ĝin. Kaj nur la homo lernis anstataŭigi la kompletan procezon de manĝado per la [[Simbolo|simbola]] ago. Ŝajnas ke elirantaj el diafragmo kaj karakteraj por la rido movoj anstataŭigas aron da ĉiuj englutaj [[korpo]]movoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La momento de [[postvivado]] estas la momento de la [[potenco]]. [[Teruro]] pro la [[sento]] de la [[morto]] transformiĝas je [[kontento]] pro tio, ke mortas ne vi, sed alia. Li kuŝas kaj vi staras. Kvazaŭ vi trafis la [[malamiko]]n en la duopa lukto. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En ĉiuj [[Homo|homaj]] [[espero]]j pri [[senmorteco]] estas io de la [[pasio]] de [[postvivado]]. La afero konsistas ne en tio ke simple esti ĉiam, necesas esti kiam la aliaj ne plu estas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej simpla formo de [[postvivado]] estas la [[mortigo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj iamaniere al la [[homo]] simple pro tio ke li estas [[Vivo|viva]] ekŝajnas ke li estas pli [[Bono|bona]]. Li defendis sin, tial li vivas. Li sola [[Sukceso|sukcesis]] defendi sin, tial ĉiuj kiuj kuŝas estas [[Morto|mortaj]]. Kiu sukcesas [[Postvivado|postvivi]] ofte estas [[heroo]]. Li estas pli forta. En li estas pli da vivo. Al li bonvolas la superaj [[forto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Postvivado]] donas specifan [[plezuro]]n, [[ĉasado]] de kiu povas iĝi [[Danĝero|danĝera]] nesatigebla [[pasio]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Enkorpigo de ĉiuj [[danĝero]]j certe estas la [[morto]] [...] La unua kaj decida [[signo]] de la [[reganto]] estas rajto [[Ordono|ordoni]] pri la [[vivo]] kaj morto. Al li neniu estas allasata: se venas mesaĝisto kun [[mesaĝo]], kiu devas proksimiĝi al la reganto, oni lin priserĉas kaj forprenas la [[armilo]]jn. La morton de li oni sisteme malproksimigas kaj tenas for: li mem povas kaj devas ĝin ordoni. Li [[Kaŭzo|kaŭzas]] la morton, kiam li deziras. La eldirita de li mort[[kondamno]] ĉiam estos plenumita. Tio estas sigelo de lia [[potenco]]: la potenco estas absoluta ĝis kiam lia rajto pri la mortkondamno estas nediskutebla. Liaj veraj regatoj estas nur tiuj, kiuj permesas al li mortigi sin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[reganto]]] Li devas [[Timo|timigi]]: tio estas lia prerogativo, pro tio oni adoras lin. La ekstrema formo de la [[adoro]] estas [[Dio|diigo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[reganto]]] [[Sento]] de la [[minaco]] en ĝi neniam endormiĝas [...] [[timo]]j liaj devas iĝi ju pli fortaj, des pli da liaj [[ordono]]j estas plenumataj. Li povas subpremi la [[dubo]]jn nur per la [[ago]]j. Li [[Ordono|ordonas]] [[Ekzekuto|ekzekuti]] iun nur por la ekzekuto mem, ne gravas, ĉu kulpas la [[viktimo]]. Li okazigas la ekzekutojn unu post alia dum multiĝas liaj duboj. La plej fidindaj, oni povas diri perfektaj liaj subuloj estas tiuj, kiuj mortis por li. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[batalanto]]j kaj ilia [[gvidanto]]] Ili ne [[Scio|scias]] kion li [[Sento|sentas]], [[Rigardo|rigardante]] kiel ili [[Morto|mortas]]. Ili [[Kredo|kredas]] je [[unueco]] de la komuna [[sorto]], dum li pensas sin aparte de la sorto, kiun li preparis por ili. Ili mortas por ke li [[Savo|saviĝu]]. Tio estas perfekta [[mensogo]]. Tio estas mensogo de ĉiuj gvidantoj. Ili prezentas la aferon tiel, kvazaŭ ili iras al la morto fronte de siaj batalantoj. Sed efektive ili sendas la [[homo]]jn al la morto por ke ili mem restu vivaj. Ĉi tie ĉiam estas la sama [[ruzaĵo]]. La gvidanto strebas [[Postvivado|postvivi]], el tio kreskas liaj [[forto]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Malamikeco]] de la [[reganto]]j rilate la [[postvivinto]]jn havas universalan karakteron. La regantoj opinias, ke postvivi devas nur ili, la postvivado estas ilia [[riĉaĵo]], ilia netaksebla [[posedaĵo]]. Se iu aroge permesis al si postvivi en [[Danĝero|danĝera]] situacio, speciale kie multaj pereis, tiu ŝoviĝis en ne sia afero kaj ili malamas lin tutanime. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La “[[Sano|sana]]” [[longviveco]] enkorpiĝas en la [[imago]] de la ''[[patriarko]]'', rigardanta plurajn [[generacio]]jn de siaj [[posteulo]]j. La patriarko estas unu, ne eblas ekpensi pri alia patriarko apud li. De li kvazaŭ komenciĝas nova [[gento]]. Ĉar ĉirkaŭ li estas multege da [[nepo]]j kaj [[pranepo]]j, lin ne damaĝos se iu el la [[filo]]j [[morto]]s pli frue ol li: tio nur aldonos al li [[estimo]]n, montrinte ke la [[vivo]] en li estas pli obstina ol en ili. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Postvivado]] en tempa malproksimeco estas la sola formo de postvivado, lasanta la [[homo]]n senkulpa. La homojn, vivintajn longe antaŭ mi, kiujn mi ne konis, ne eblas mortigi, ne eblas dezir la [[morto]]n al ili, sensence atendi ĝin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mirindas kiom da [[tribo]]j sur la tuta [[Tero]] devenis de la paroj, restintaj vivaj post kolosa [[katastrofo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio ke li restis sola, aldonas al la [[praulo]] [[gloro]]n kaj [[grandeco]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio trafas la [[okulo]]jn ĉie kaj unuavice, estas la ''[[timo]]'' antaŭ la [[mortinto]]j. Oni opinias, ke ili estas [[Malkontento|malkontentaj]] pri sia stato kaj plenas je [[envio]] al la vivantoj. Ili [[Venĝo|venĝas]] — foje la [[ofendo]]jn, faritajn al ili dum la vivo, sed pli ofte simple tion, ke la aliaj estas vivaj kaj ili ne. Nome la envion de la mortintoj plej multe timas la vivantoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed la plej pasia [[deziro]] de la [[mortinto]]j, neniam ilin forlasanta, estas transtiri al si la [[vivanto]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ofte la [[mortinto]]n kun ĉiuj [[aĵo]]j oni [[Entombigo|entombigis]] rekte en lia [[domo]], kvazaŭ montrante ke ĉiuj [[posedaĵo]]j estas kun li, ke neniu ion prenis al si. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De la vidpunkto de tiuj kiuj restis, ĉiu kiu foriris spertis [[malvenko]]n. La malvenko konsistas en tio, ke li estis ''[[Postvivado|postvivita]]''. Li ne povas akcepti tion kaj sufiĉe nature ke tiun fortegan doloron, kiun li mem devas elteni, li klopodas doni ankaŭ al la aliaj. Do ĉiu mortinto estas la ''postvivito''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekpensante pri la [[imago]] de la [[Idealo|ideala]] [[reganto]] kiel ĝi formiĝis en la [[historio]] kaj [[pensado]] de la [[ĉinoj]], oni miras lian homecon. En ĝi mankas [[perforto]], kion plej verŝajne necesas atribui al la [[kulto]] de la [[praulo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[tombejo]] la [[homo]] rapide trafas tute specialan [[humoro]]n. Ekzistas pia [[tradicio]] trompi sin rilate ĝian [[naturo]]n. Ja efektive la [[malĝojo]], kiun la homo sentas kaj montras, kaŝas sekretan [[kontentiĝo]]n [...]</br> Nedifiniteco de la propra ankoraŭ ne finita [[vivo]] estas lia plej grava [[avantaĝo]] [...] Ili jam atingis la finon. Kun kiu ajn el ili li komencus malĉeestan [[konkuro]]n, la [[forto]] estas ĉe lia flanko. Ĉar tie jam mankas la fortoj, estas nur la atingita fino. Pri ili jam estas finite kaj tiu ĉi fakto plenigas lin je [[deziro]] por ĉiam iĝi ''pli granda'' ol ili. Kuŝanta tie okdeknaŭjarulo estas forta stimulo. Kio malhelpas al li atingi naŭdek? |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj [[jarcento]]j, kiujn mi konas, apartenas al mi. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stendhal]]] Li prezentas kompletan kontraŭon al la [[reganto]]j, kun kies [[morto]] mortas ĉiuj, kiuj estis al ili proksimaj por ke en la [[transa mondo]] ili ne spertu mankon de la kutima ĉirkaŭo. Nenio montras pli klare ilian [[teruro|teruran]] internan senpovon. Ili [[Mortigo|mortigas]] dum la [[vivo]], ili mortigas ĉe la [[morto]], la sekvantaro el la mortigitoj akompanas ilin en la transa mondo.</br> Sed kiu malfermas Stendhalon, renkontas lin mem kaj tiujn, kiuj estis apude, ĉi tie, en tiu ĉi vivo. La [[mortinto]]j proponas sin al la vivantoj kiel fajnan [[plado]]n. Ilia [[senmorteco]] estas por la [[ĝojo]] de la vivantoj. Tiu Tiu ĉi [[sinofero]] inverse estas por la [[bono]] de ĉiuj. [[Postvivado]] perdas sian pikilon kaj la [[regado]] de la [[malamikeco]] pereas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[potenco]]n en pli profunda, [[Besto|besta]] nivelo, pli bone estas nomi [[perforto]]. Per perforto la [[predo]] estas kaptata kaj transportata al la [[buŝo]]. Perforto, se ĝi permesas al si malrapidiĝi, iĝas la potenco. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[germana lingvo]] la [[vorto]] Macht ([[potenco]]) devenas de la malnova [[Gota lingvo|gota]] radiko magan, signifanta koennen, vermoegen (povi, posedi) kaj tute ne estas ligita al la vorto machen (fari). |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[islamo]] kaj [[kalvinismo]]] Iliaj adeptoj sopiras [[Dio|dian]] ''[[perforto]]n''. La dia [[potenco]] al ili malsufiĉas, ĝi estas tro nekonkreta kaj malproksima kaj tro multon lasas je ilia dispono. Tiu konstanta [[atendado]] de la [[ordono]] havas al la [[homo]]j, kiuj subiĝas al ĝi, profundegan influon kaj kaŭzas pezegajn sekvojn en ilia rilatoj al la ĉirkaŭuloj. Ĝi kreas la tipon de la [[kredanto]]-[[soldato]], por kiu [[batalo]] estas la vera esprimo de la [[vivo]] kaj kiu ne timas la batalon, ĉar sentas ĝin en si konstante. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉas[[birdo]] sugestis al la [[homo]] [[sago]]n — [[armilo]]n, dum longa [[tempo]] havintan la plej altan el alireblaj al li [[rapideco]]j: en siaj sagoj la homo flugis al la [[predo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Imitante la [[fulmo]]n, la [[homo]] transormis ĝin je [[pafarmilo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la demandanto [[demando]]j altigas la [[sento]]n de la [[potenco]]: li [[Ĝuo|ĝuas]], farante ilin denove kaj denove. La respondanto subiĝas al li ju pli, des pli ofte li respondas. Persona [[libereco]] grandparte konsistas en protekteco kontraŭ la demandoj. La plej forta [[tiranio]] estas tiu, kiu permesas al si la plej fortajn demandojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Saĝa estas tiu [[respondo]], kiu ĉesigas la [[demando]]jn. Tiu kiu povas permesi al si, respondas per demando al demando; inter la [[Egaleco|egaluloj]] tio estas elprovita rimedo de sindefendo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Pridemandado]], kies fina [[celo]] estas malkovro, komenciĝas de la [[tuŝo]]. [[Demando]]j tuŝas la plej diversajn lokojn kaj penetras internen. La elprenita estas stokata por posta konsumado kaj ne estas uzata tuj. Unue necesas trovi ion tute difinitan, por kio ĉio estas entreprenita. La pridemandado ĉiam havas konkretan, klare [[Konscio|konsciatan]] [[celo]]n. Necelitaj demandoj, faritaj de [[infano]] aŭ [[stultulo]], estas senpovaj, de ili facilas seniĝi. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej [[Danĝero|danĝera]] estas la situacio, kiam [[Respondo|respondi]] necesas koncize kaj rekte. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiu estas sendefenda ekstere, eniĝas je sian internan [[kiraso]]n; tio estas interna blendo, protektanta kontraŭ la [[demando]]j — [[sekreto]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''[[Silento]]'' responde al [[demando]] estas kiel rebato de la [[bato]] per [[ŝildo]] aŭ [[kiraso]]. Tio estas ekstrema formo de [[defendo]], ĉe tio [[avantaĝo]]j kaj mankoj ĉi tie egaliĝas. La silentanto ne malfermiĝas, sed aspektas ĉe tio pli [[Danĝero|danĝera]] ol li efektive estas. En li oni suspektas pli ol li kaŝas. Li silentas, ĉar li havas kion kaŝi, des pli gravas tion el li eltiri. La obstina silento kondukas al peza [[pridemandado]], al [[torturo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De kiuj [[demando]]j komencas la [[infano]]? La plej fruaj estas ligitaj al loko: “kie…?” La aliaj komencaj demandoj: “Kio estas tio?” kaj “Kio?” Videblas, kian [[rolo]]n ludas en tiu ĉi periodo loko kaj identeco. Ili estas la unua, pri kio interesiĝas la infano. Nur fine de la tria jaro aperas demandoj kun “kial”, kaj eĉ pli poste — kun “kiam”, “kiom longe”, do la demandoj ligitaj al [[tempo]]. La infano tre malrapide alproprigas imagojn pri la tempo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La nekonaton necesas trakti tiel kvazaŭ li estas pli forta: tio estas siaspeca [[flato]], instiganta lin respondi same. Nur en tiu ĉi kazo — je certa [[distanco]], ekster zono de la [[Danĝero|danĝeraj]] [[demando]]j, kiam ĉiuj estas kvazaŭ fortaj kaj egalaj laŭ la [[forto]]j — la [[homo]]j estas certaj pri si kaj [[Paco|pacemaj]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol la sufiĉe intima procezo de la [[kuracado]] de la [[malsanulo]]j, la [[sorĉado]] ĉiam agas malĉeeste. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[arandoj]], [[indiĝeno]]j de [[Aŭstralio]]] Tion, kion ni nomus ''[[kaŭzo]]'', ili konsideras ''[[kulpo]]''. Ĉiuj [[morto]] estas la [[murdo]] kaj la murdo devas esti [[Venĝo|venĝita]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De primitiva [[sorĉisto]] ĝis [[paranojulo]] estas apenaŭ eĉ unu paŝo. Ne pli for de ambaŭ estas la ''[[reganto]]'', kiel li estas prezentita en multaj bone konataj ekzemploj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Silento]] supozigas ekzaktan [[scio]]n de tiu, kio estas prisilentata. Ĉar ne eblas silenti ĉiam, necesas fari elekton inter tio, kion eblas diri kaj pri kio necesas silenti. La prisilentata estas la plej bone sciata. Ĝi estas pli ekzakta kaj [[Valoro|valora]]. Danke al prisilentado ĝi ne nur konserviĝas, sed ankaŭ koncentriĝas. Multe silentanta [[homo]] en ajna kazo aspektas pli koncentrita. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Silentado]] izolas — la silentanto estas pli [[Soleco|soleca]] ol la [[parolanto]]. Tiel al li estas aljuĝata la [[potenco]] de aparteneco. Li estas gardanto de [[trezoro]] kaj la trezoro estas en li. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Silento|silentanto]] havas tiun [[avantaĝo]]n, ke liajn eldirojn oni atendas. Ili estas konsiderataj gravaj. Ili estas mallongaj kaj apartigitaj, per tio proksimiĝante al la [[ordono]] [...] Pro tio la [[komandestro]]j, plenumante siajn funkciojn, silentas. Tiel formiĝas kutimo atendi de tiu, kiu silentas, se li ekparolos, la frazojn sonantajn kiel ordonoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Estimo]] al la [[diktaturo]]j grandparte estas kaŭzita de tio, ke en ili oni vidas kapablon al koncentrado de la [[sekreto]], kiu en [[demokratio]]j dividiĝas kaj dispolviĝas. Moke oni diras ke en ili ĉio estas ''superbabilata''. Ĉiu ekzercas la [[lango]]n, ĉiu enmiksiĝas je io ajn, rezulte nenio okazas, ĉar ĉiuj ĉion scias anticipe. Oni plendas pri manko de [[Politiko|politika]] [[volo]], efektive ja [[elreviĝo]] estas kaŭzita de manko de sekreto. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio estas siaspeca [[Sklaveco|sklava]] juko — strebo ektrovi sin en povega [[stomako]]. Estas nekonate kio okazos, estas nekonate kiam, tamen dezirindas esti la unua ĉe la enirejo al la [[infero]]. La [[homo]] fidele vivas en [[timo]] kaj en [[espero]] iĝi la elektita [[viktimo]]. Tian staton oni povas konsideri apoteozo de la [[sekreto]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncentriĝon de la [[sekreto]] oni povas priskribi kiel rilatumon de la nombro de tiuj, kiujn ĝi koncernas al la nombro de tiuj, kiuj ĝin konservas. El tiu ĉi difino facilas vidi, ke niaj [[Nuntempo|nuntempaj]] [[Tekniko|teknikaj]] [[sekreto]]j estas la plej koncentritaj kaj plej [[Danĝero|danĝeraj]] el ĉiuj, kiuj iam ajn ekzistis. Ili koncernas ''ĉiujn'', sed estas konataj nur al mizera nombro de personoj, kaj nur kvin aŭ dek [[homo]]j decidas, ĉu ili estos aplikitaj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĝojo]] pro la negativa prijuĝo estas evidenta. Tio estas kruda kaj [[Krueleco|kruela]] ĝojo, kiun nenio povas hezitigi [...] [[Potenco]] de la ''[[juĝisto]]'' — jen kion aljuĝas al si la [[homo]], agante tiel. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Malsano]] de la prijuĝo estas la plej disvastiĝinta en la [[Homo|homa]] [[gento]], praktike ĉiuj estas trafitaj de ĝi [...] La homo havas profundan bezonon denove kaj denove regrupigi ĉiujn homojn, kiujn li nur povas imagi [...] Je la fundo de tiu ĉi apartigo kuŝas [[pasio]] al kreado de la [[Malamiko|malamikaj]] [[grego]]j. Finfine ĝi devas konduki al la [[Milito|militaj]] gregoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Homo]] de la ''[[Paranojo|paranoja]]'' [[naturo]] estas tiu, kiu [[Pardono|pardonas]] kun peno aŭ tute ne scias pardoni, kiu longe pri tio meditas, kiu neniam forgesas tion, kio estis pardonita, kiu konstruas fikciajn [[Malamiko|malamikajn]] [[ago]]jn por ne pardoni. La ĉefa, al kio li rezistas en la [[vivo]] estas pardono en ĉia formo. Kiam tiaj homoj venas al la [[potenco]] kaj por ĝia fortigo ili ''devas'' pardoni, ili faras tion nur ŝajne. La [[reganto]] neniam pardonas efektive. Ĉiu malamika ago restas ĝuste registrita, se la senpera reago mankas, tio signifas ke ĝi estas prokrastita. Pardonon eblas ricevi nur interŝanĝe al la kompleta kaj absoluta subiĝo; grandanimajn agojn de la regantoj necesas kompreni nur je tiu ĉi senco. Ili tiom strebas subigi ĉion, kio kontraŭstaras ilin, ke ofte pagas kontraŭ tio neracie grandan prezon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Biblio|biblia]] [[dio]] kun lia obstina strebo ne lasi eĉ unu [[animo]]n povas servi kiel plej alta ekzemplo por ĉiuj [[reganto]]j. Li eĉ organizis implikitan [[komerco]]n pri [[pardono]]j: kiu al li subiĝos, tiun li denove akceptos pardone. Konduton de la [[Sklavo|sklavigitoj]] li traktis nome de tiu ĉi vidpunkto, kvankam ĉe lia ĉionscio estis nemalfacile rimarki, kiom oni trompas lin. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne dubindas ke multaj [[malpermeso]]j ekzistas nur por subtenado de la [[potenco]] de tiuj, kiuj povas puni aŭ pardoni ilian rompon. La ''[[pardono]]'' estas altsignifa kaj koncentra [[ago]] de la potenco, ĉar ĝi supozigas [[kondamno]]n; antaŭ la kondamno la pardono ne eblas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sian plej altan manifestiĝon la [[potenco]] demonstras tie, kie la [[pardono]] venas lastmomente. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ordono]] estas pli aĝa ol la [[lingvo]], alikaze ĝin ne komprenus la [[hundo]]j. [[Dresado]] de la [[besto]]j konsistas ĝuste en tio, ke ili, sen koni la lingvon, lernu kompreni kion de ili volas la [[homo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej antikva formo de influo de la [[ordono]] estas ''[[fuĝo]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[fuĝo]] estas la sola kaj lasta instanco, al kiu eblas apelacii kontraŭ la mort[[kondamno]]. Roro de [[leono]], elirinta por [[Ĉasado|ĉasi]], estas efektive la mortkondamno; tio estas la ''sola'' sono de ĝia [[lingvo]], komprenebla por ĉiuj ĝiaj [[viktimo]]j, kaj povas esti ke tiu [[kompreno]] estas la sola komuna, kion ili havas. La plej antikva [[ordono]] — tiu, kiu estis farita oble pli frue ol sur la [[Tero]] aperis la [[homo]] — estas la mortkondamno, instiginta la viktimon al fuĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La unua, kio altiras la [[atento]]n: la [[ordono]] lanĉas la [[ago]]n. Etendita [[fingro]], montranta direkton, povas servi kiel ordono. [[Okulo]]j, rimarkintaj la fingron, turniĝas je la sama direkto. Ŝajnas ke kaŭzi la agon je difinita direkto estas la [[celo]], kiun strebis la ordono. La direkto estas speciale grava: ne estas permesite returniĝi, nek turniĝi flanken. La ordono ankaŭ ne lasas kontraŭdiron. Ĝin ne eblas pridiskuti, klarigi, dubigi. Ĝi estas klara kaj konciza, ĉar ĝi devas esti komprenita tuj. Prokrasto de perceptado influas ĝian [[forto]]n. Kun ĉia ripetado — se ĝi ne estas plenumata tuj — la ordono kvazaŭ perdas parton de sia [[vivo]], ŝrumpas kaj falas kiel mallevita aerbalono; en tiu kazo ne necesas provi revivigi ĝin. Ĉar la ago, lanĉata de la ordono, estas ligita al momento, kiam ĝi estas farita. Ĝi povas esti destinita por pli posta [[tempo]], sed devas sekvi ''nepre'', ĉu ĝi estas difinta per [[vorto]] aŭ [[signo]] de alia [[naturo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fonto de la [[ordono]] estas alia estaĵo, nome ''pli forta'' estaĵo. Al la ordono oni subiĝas pro tio, ke rezistado estas senespera: ordonas tiu, kiu ajnakaze [[venko]]s. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu [[ordono]] konsistas el ''movilo'' kaj ''pikilo''. La movilo instigas al la plenumo de la ordono, nome al tio, kiu sekvas el ĝia enhavo. La pikilo restas en tiu, kiu plenumis la ordonon. Se la ordonoj funkcias normale, kiel tio estas atendite, la pikilo ne videblas. Ĝi estas kaŝita, pri ĝi oni ne supozas; se ĝi montriĝos, do en apenaŭ rimarkebla mal[[deziro]] subiĝi al la ordono. Sed la pikilo profundiĝas en la [[hom]]on, plenumintan la ordonon, kaj restas en li, eĉ ne iomete ŝanĝiĝante. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiun oni [[Turmento|turmentas]] per la [[ordono]]j plej forte, tio estas la [[infano]]j. Mirindas, ke ili entute ne rompiĝas sub la jugo de la ordonoj kaj [[Sukceso|sukcesas]] [[Postvivado|postvivi]] ardecon de la [[edukisto]]j. Tio, ke poste ili repdotuktas la samon kaj kun ne malpli granda [[kruelo]] rilate proprajn infanojn, estas same nature kiel mordi kaj [[Parolo|paroli]] [...] Rekonstruado de tiaj fruaj situacioj, sed kun kontraŭa rezulto, alivorte, ''renversigo'' de tiuj situacioj, estas la plej granda fonto de la [[Spirito|spirita]] [[energio]] en la [[Homo|homa]] [[vivo]]. Kiam oni diras pri “emo” al la nova, ankoraŭ ne atingita, malantaŭ tio sin kaŝas nenio alia ol strebo liberiĝi je iam ricevita ordono. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nur la ''plenumita'' [[ordono]] lasas en tiu, kiu al ĝi subiĝis, sian pikilon. Kiu refutas la ordonojn, tiu ne konservas ilin en si. [[Libereco|Libera]] [[homo]] estas tiu, kiu [[Lernado|lernis]] refuti la ordonojn, kaj ne tiu kiu nur poste de ili liberiĝas. Sed tiu, kiu bezonas plej multe da [[tempo]] por liberiĝi aŭ kiu tute ne kapablas al tio, tiu — sendube — estas la plej mallibera. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ordono]], kia ni konas ĝin, iris malproksimen de sia [[Biologio|biologia]] prabildo. Ĝi [[Hejmo|hejmiĝis]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Inter provizado de [[manĝaĵo]] kaj [[ordono]] formiĝis tre proksima ligo. Ĝi klare manifestiĝas en praktiko de la [[dresado]] de la [[besto]]j. Farinte tion, kio estas postulata de ĝi, la besto ricevas [[sukero]]n el la [[mano]]j de la dresisto. La [[Hejmo|hejmigo]] de la ordono transformis la ordonon je promesado de manĝaĵo. Anstataŭ [[Fuĝo|fuĝigi]], [[Minaco|minacante]] per [[morto]], la homo promesas tion, kio plej multe necesas al ĉiu viva estaĵo, kaj strikte plenumas la [[promeso]]n. Anstataŭ servi kiel manĝaĵo al la sinjoro, anstataŭ esti manĝita, tiu al kiu estis ordonite, mem ricevas manĝaĵon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ordono]] estas kiel [[sago]]. Oni pafas ĝin kaj trafas. La ordonanto celas antaŭ ol pafi. Li volas trafi per la ordono iun difinitan: la sago ĉiam estas ekzakte direktita. Ĝi elstaras el la pikita, kiu devas ĝin eltiri kaj adresi al la sekva por liberiĝi de la alportita de ĝi [[minaco]]. Fakte la procezo de transdonado de la ordono disvolviĝas tiel, kvazaŭ ricevinta la ordonon eligas la sagon, streĉas propran [[pafarko]]n kaj pafas ĝin al la sekva. [[Vundo]] en lia propra [[korpo]] resaniĝas, kvankam lasas [[cikatro]]n. Ĉiu cikatro havas sian [[historio]]n — spuron nome de tiu ĉi, tute konkreta sago. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kontentiĝo de la plenumita, tio estas sukcese farita [[ordono]], ŝirmas kutime ĉion alian, kio okazas al la pafinto. En li ĉiam haveblas io simila al la [[sento]] de repuŝo: tio kion li faras, gravuriĝas en li mem, ne nur en la [[viktimo]]. Abundo da repuŝoj, amasiĝante, kaŭzas ''[[timo]]n''. Tio estas speciala timo, estiĝanta el plurfoja ripetado de la ordonoj, mi nomas ĝin la ''timo de la ordono''. Ĝi preskaŭ mankas en tiu, kiu nur transsendas la ordonojn plu, estante pera instanco. Sed ĝi des pli fortas, des pli proksime la farinta ordonojn estas al la fonto mem de la ordonoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La pafo, mortiginta apartan estaĵon, ne lasas en la pafinto senton de [[danĝero]]. La mortigita ne povas damaĝi lin. La [[ordono]] ja, minacanta per [[morto]], sed ĉe tio ne mortiganta, lasas [[memoro]]n pri la [[minaco]]. Iuj minacoj estas malplenaj, aliaj efektive efikas; nome tiuj lastaj neniam forgeseblas. Tiu, kiu [[Fuĝo|fuĝis]] antaŭ la minaco aŭ subiĝis al ĝi aliel, nepre [[venĝo]]s. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nur ''izolita'' situacio de la [[ordono]] kondukas al formiĝo de la pikilo. La [[minaco]], enkorpigata en la ordono al unu, ''ne povas'' diluiĝi komplete. Kiu plenumis la ordonon unuope, konservas en si kiel pikilon, kiel firman kristalon de la [[rankoro]], sian ne esprimitan [[protesto]]n. Li [[liberiĝo]]s de ĝi nur mem farinte la saman ordonon. Lia pikilo estas nenio alia ol la kaŝita ekzakta speguliĝo de la ordono, kiu estis ricevita, sed ne transdonita tuj plu. Nur espriminte ĝin oni povas ricevi liberiĝon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Arto]] de la [[oratoro]] konsistas en transformi siajn [[celo]]jn je [[slogano]]j, prezentinte ilin tiel, ke ili helpu al formiĝo kaj konservado de la [[amaso]]. Li ''kreas'' la amason kaj tenas ĝin viva per la [[forto]] de la ordono. Se tio okazis, tute ne gravas, kion li postulos de ĝi. Li povas senkompate minaci kaj ofendi la kunvenon de unuopuloj kaj ili pagos al li per [[amo]], se tiel li unuigos ilin en la amason. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] bona [[soldato]] ĉiam estas ''atendanta'' la [[ordono]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Edukado]] de la [[soldato]] komenciĝas de tio, ke oni ''[[Malpermeso|malpermesas]]'' al li oble pli ol al iu ajn alia [[homo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nur tiu, kiu per sia interno komprenis plenecon de la [[malpermeso]], kiu lernis [[tago]]n post tago en ĉiu ordinara malgravaĵo distingi kaj refuti la malpermesitan, — nur tiu estas la vera [[soldato]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[dezerto]] de la [[ordono]]j, etendiĝanta je ĉiuj flankoj, la ordono venas kiel [[saviĝo]] — la stereometria figuro [de la [[soldato]]] reviviĝas kaj ekmoviĝas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiu ordonis en la [[armeo]], scias eviti la [[amaso]]n same ''en'' si kaj ''ekster'' si. Tio okazas ĉar li estas [[Eduko|edukita]] atentdante la [[ordono]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[soldato]], kiu ne plu atendas la [[ordono]]n, jam estas ne soldato kaj [[uniformo]]n li portas nur por ŝajnigado. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Premiado estas la [[vorto]], markanta kaŝitan efikon de la ''pikiloj de la [[ordono]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[mongoloj-invadintoj]]] La vera [[arto]] de tiuj ĉi [[rajdisto]]j, se paroli pri iliaj militlertecoj, konsistis en tio, ke ili sukcesis [[Dresado|dresi]] grandegan [[amaso]]n de la plenumantoj, al kiuj ili senŝanceliĝe transdonadis la ricevatajn desupre [[ordono]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tiun ĉi [[disciplino]]n la [[Mongolaj invadoj kaj konkeroj|mongoloj]], aŭ [[tataroj]] kiel oni precipe nomis ilin, eltenis facile, ĉar parto de ilia [[popolo]], sur kiun kuŝiĝis la ĉefa ŝarĝo estis la ''[[ĉevalo]]j''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[homo]], de [[infanaĝo]] inundita je [[ordono]]j] Ekde la plej teneraj jaroj en li amasiĝas kaj amasiĝas la pikiloj, per kiuj klarigeblas ĉiuj strangaĵoj kaj [[neŭrozo]]j de lia posta [[vivo]]. Li estas devigita serĉi tiujn, sur kiujn eblos transĵeti siajn pikilojn. La tuta vivo do iĝas unu senfina serĉado de seniĝo aŭ de [[liberiĝo]] de la pikiloj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[sago]] estas la rekta stampaĵo de la origina, ne [[Hejmo|hejmigita]] [[ordono]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[mongoloj-invadintoj]]] Ili mortigas la [[homo]]jn kiel [[besto]]jn. La [[mortigo]] estas ilia tria [[naturo]], same kiel [[rajdado]] estas la dua. Ili mortigas la homojn same kiel bestojn dum pel[[ĉasado]]. Se ili ne [[Milito|militas]], do ili ĉasas; la ĉasadoj estas iliaj ''manovroj''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[skizofreniulo]] en la stato de la ekstrema sugestado kondutas kiel reprezentanto de la ''[[amaso]]''. Li estas same influebla, same reagas al ĉia instigo. La similecon oni kutime ne rimarkas, ĉar li troviĝas en tiu stato ''[[Soleco|solece]]''. Ĉar la amaso mankas, al neniu venas [[ideo]] supozi, ke interne li sentas sin en la amaso, ke li estas ''elŝirita peco de la amaso''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''elsaltado'' el ĉio, kio konsistigas fortikajn limojn, ligojn, sindevigojn, estas la [[kaŭzo]] de la [[eŭforio]], ekreganta la [[homo]]n en la [[amaso]]. Nenie li sentas sin pli [[Libereco|libera]] kaj se li [[Despero|despere]] strebas resti en la amaso laŭeble pli longe, do nur pro tio ke li scias, kio atendas lin. Reveninte en sin, en sian “[[hejmo]]n”, li trovos tie la samon, kion li lasis: la pezaĵojn, sindevigojn, pikilojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] pli ol al iu ajn alia, la [[amaso]] necesas al la plena je pikiloj, sufokata de ili [[skizofreniulo]]. Li ne trovas la amason ekster si kaj diluiĝas en si ''ene de si''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La pikilo aperas dum plenumo de la [[ordono]]. Ĝi apartiĝas de ĝi kaj gravuriĝas en la plenumanto same preciza bildo de la ordono. Ĝi estas eta, profunde kaŝita kaj kaŝita de la [[konscio]]; ĝia ĉefa eco, pri kiu estis multe dirite estas ĝia kompleta senŝanĝeco. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[amaso]] de la konvertiĝo formiĝas el multaj [[individuo]]j por ilia komuna [[liberiĝo]] de la pikiloj, kiam mankas [[espero]] fari tion unuope. Multe da [[homo]]j unuiĝas kontraŭ [[grupo]] da tiuj, kiujn ili konsideras fonto de la [[ordono]]j, pezigantaj la [[vivo]]n. Se tio estas [[soldato]]j, do ĉiu [[oficiro]] stariĝas sur loko de tiu, kiu efektive ordonis al ili. Se tio estas [[laboristo]]j, do ĉiu [[entreprenisto]] anstataŭas tiun, por kiu ili efektive laboris. [[Klaso]]j kaj [[kasto]]j en tiu ĉi momento efektive ekzistas, ili funkcias tiel, kvazaŭ ili reale konsistas el [[Egaleco|egaluloj]]. Leviĝintaj malsupraj klasoj unuiĝas je la totala amaso, la superaj, minacataj, ĉirkaŭitaj de superanta nombro da [[malamiko]]j, formas timiĝintajn, pretajn al [[fuĝo]] [[grego]]jn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ekzekutisto]], same kiel ĉiu alia, kiu ricevas la [[ordono]]n, staras sub [[minaco]] de la [[morto]]. Sed li liberiĝas je tiu minaco, mortigante mem. Li tuj transdonas plu tion, kio povus okazi al li, preventante tiel la sankciojn, kiuj povus lin tuŝi. Oni diras al li: vi devas mortigi kaj li mortigas. Li ne kapablas kontraŭstari tian ordonon — la ordono estas farita de tiu, kies superantan [[forto]]n de agnoskas. Tio devas okazi tre rapide, kutime tio okazas tuj. Por formiĝo de la ''pikilo'' mankas [[tempo]]. Sed eĉ se tempo haveblus, por formiĝo de la pikilo mankas ''bazo''. Ĉar la ekzekutisto transdonas plu ĝuste tion, kion li ricevas. Li povas timi nenion, en li restas nenio. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[ekzekutisto]] estas la plej kontenta, la plej sen-pikila el la [[homo]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Gravas klare konscii: la oficialaj [[murdisto]]j estas des pli kontentaj, ju pli da [[ordono]]j kondukas rekte al la [[morto]]. Eĉ la [[vivo]] de la [[Malliberejo|mallibereja]] [[gardisto]] estas pli malfacila ol tiu de la [[ekzekutisto]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estas konate, ke la [[homo]]j, agantaj laŭ [[ordono]], kapablas je plej teruraj [[ago]]j. Kiam la fonto de la ordonoj sekiĝas kaj oni igas ilin rigardi reen al siaj faroj, ili ne rekonas la farojn, nek sin mem. Ili diras, ke ili tion ne faris kaj ne ĉiam [[Konscio|konscie]] [[Mensogo|mensogas]]. Eĉ kiam estas prezentitaj atestoj de la ĉeestantoj, kiam mankas duboj, ili tamen plu gurdas: tio ne povas esti, tio estis ne mi, mi ne povis tion fari. Ili penas eltrovi en si spuron de tiuj faroj kaj trovas nur blankan folion. Mirindas, kiom netuŝitaj ili sukcesis resti. La [[vivo]], kiun ili vivas poste, estas efektive alia vivo, neniel makulita de la antaŭaj faroj. Ili ne sentas la [[kulpo]]n, nek [[pento]]n. Tiuj faroj ne iĝis parto de ilia estaĵo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[kulpulo]] kulpigas ne sin mem, sed la pikilon, fremdan instancon — la veran kulpulon, kiun li ĉie portas kun si. Ju pli fremda estis al li [[ordono]], des malpli da kulpo li sentas. La ordono plu vivas en li kiel pikilo, sed vivas estante apartigita de ĉio alia. Ĝi estas konstanta atestanto de tio, ke ''ne li'' faris tiujn ĉi agojn. Li mem vidas ''sin'' [[viktimo]] de la ordono kaj eĉ ne supozas pri la efektivaj kaj veraj [[evento]]j. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri influo de la [[ordono]] al la [[homo]]j] En ekstremaj, feliĉe maloftaj kazoj ili ellaboras en si [[fatalismo]]n kaj eĉ fieras pri si, blinde sekvante la ordonon, kvazaŭ blindiĝo estas speciala [[Viro|vira]] [[Fiero|fieraĵo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De iu ajn flanko oni rigardu, la [[ordono]] en ĝia kompakta preta formo, kian ĝi akiris hodiaŭ rezulte de longa [[historio]], estas la plej [[Danĝero|danĝera]] elemento de la homa kunvivado. Necesas kuraĝi kontraŭstari la ordonon, ŝanceli ĝian dominadon. Necesas serĉi la vojojn, kaj rimedojn de [[liberiĝo]] de ĝi de plejparto de la [[homaro]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[histerio]]] Fortaj atakoj de tiu ĉi [[malsano]] estas nenio alia kiel pluraj provoj de transformiĝo por [[fuĝo]] [...] Unu el plej oftaj estas la transformiĝo je la ''[[mortinto]]'' [...] Tio estas la plej ''centra'' el ĉiuj transformiĝoj [...] La cirkla formo de la fuĝo per transformiĝo donas al la histerio ĝian karakteran aspekton. Ĝi ankaŭ klarigas multecon de ligoj inter fenomenoj de la [[Erotiko|erotika]] kaj [[Religio|religia]] [[naturo]], karakteran por tiu ĉi malsano. [[Perforto|Perforta]] detenado ĉiam instigas al la fuĝo kaj la fuĝoprovoj ĉiam finiĝos per [[fiasko]], se la detenanto estas sufiĉe forta [...] |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Danke al transformiĝoj la [[ŝamano]] allogas ''[[spirito]]jn-helpantojn'', kiuj devas al li subiĝi. Li mem kaptas ilin, igante helpi en liaj propraj entreprenoj. Ŝamanismo havas ''aktivan'' karakteron, la transformiĝoj servas ĉi tie por grandigo de propra [[potenco]], ne por [[fuĝo]] de la superanta forto. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[histerio]] kaj [[manio]]] Salteco kaj grandskaleco de la [[evento]]j, unuiĝante kun la kerna [[Agreso|agresa]] intenco, montras profundan parencecon kun paso de alia [[Psiko|psika]] [[malsano]] — la manio. La maniaj transformiĝoj okazas kun neimagebla facileco [...] Manio estas la paroksismo de kaptado de la [[predo]]. Ĉi tie gravas nur unu afero: eltrovi, atingi, kapti. La englutado mem ne ludas specialan [[rolo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[melankolio]]] Ĝi aperas, kiam [[ebleco]]j de la [[fuĝo]] per transformiĝoj estas elĉerpitaj kaj ĉio rezultiĝas vane. En melankolio la [[homo]] sentas sin jam [[Ĉasado|ĉasita]] kaj kaptita. Forgliti ne eblas: la transformiĝoj finiĝis, ne indas eĉ provi. La homo trairis malsupren: li estis [[predo]], servis kiel [[manĝaĵo]]j kaj transformiĝis je [[kadavro]] aŭ [[ekskremento]]j. La procezo de la progresanta senvaloriĝo de propra persono per transigado esprimiĝas je la ''[[kulposento]]''. La [[Germana lingvo|germana]] [[vorto]] ''Schuld'', tio estas ''[[kulpo]]'', origine signifis, ke la homo troviĝas en la [[potenco]] de alia. Ĉu iu sentas sin kulpa aŭ sentas sin predo — baze tio estas la sama afero. La melankoliulo rezignas je manĝaĵo kaj klarigas per tio ke li ne ''[[Merito|meritas]]''. Efektive li ja ne manĝas, ĉar li opinias ke li mem jam estas manĝita. Devigante lin manĝi, oni nur pli forte vekas en li tiun [[sento]]n: lia [[buŝo]] estas kvazaŭ direktita kontraŭ li, la sento estas tia, kvazaŭ antaŭ li oni tenas [[spegulo]]n. li vidas en ĝi la buŝon okupitan je manĝado kaj tio kion oni manĝas estas li mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La transformiĝoj, kunigantaj la [[homo]]n kun la [[besto]]j, kiujn li [[Manĝo|manĝas]], estas fortikaj kiel ĉenoj. Ne transformiĝante je la bestoj, li neniam lernus ilin manĝi. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Rememoro]] pri tio, kiel la [[homo]] akiris por si [[manĝaĵo]]n, nome per [[metamorfozo]]j, ankoraŭ transformiĝas en la malfrua sankta [[komunio]]. [[Viando]], kiu estas manĝata ĉie, estas ne tio, kion ĝi prezentas ekstere, ĝi anstataŭas alian viandon kaj ''iĝas'' ĝi kiam ĝi estas englutita. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive rilato de la anoj de la [[klano]] de la [[totemo]] al la [[besto]], per kies nomo ili nomas sin, estas tute alie ol en [[legendo]]j pri deveno. La anoj de la klano ne manĝas sian toteman beston. Al ili estas malpermesite mortigi ĝin aŭ manĝi, ĝi estas konsiderata kvazaŭ ilia pli aĝa [[frato]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do en pli malfruaj [[tempo]]j, kiuj sekvas la [[tempo]]n de la [[Mito|mitaj]] [[praulo]]j kaj kiuj, de la vidpunkto de la vivantaj [[arandoj]], povas esti konsiderataj la nunaj, sur lokon de la sinmanĝado venis alia principo — la principo de ''[[kompato]]''. La plej proksimajn [[parenco]]jn inter la bestoj oni ne manĝas, same kiel oni ne manĝas la [[homo]]jn. La tempoj de la totema [[kanibalismo]] — kaj nome tiel oni povas nomi manĝadon de propra totemo — pasis. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ebleco]]n esplori la [[amaso]]n, kia ĝi aperas en la imagoj de apartaj [[individuo]]j, donas ''[[halucino]]j de [[alkoholulo]]j'' [...] Ili atingas maksimuman komplikecon kaj intensecon ĉe [[alkohola tremdeliro]], en [[Latina lingvo|latina klasifiko]] — Delirium tremens [...] La unua grava punkto, kiu devas esti en ili rimarkita — tio estas ligo inter la ''[[Tuŝo|tuŝaj]]'' kaj ''[[Vido|vidaj]]'' halucinoj [...] Tiun [[Haŭto|haŭtan]] [[sento]]n de la amaso, kiel oni povas ĝin nomi, ni konas ne nur laŭ delirio. Ĝin spertis ĉiu nome lige al [[insekto]]j aŭ ĝenerale kun la juko sur la haŭto [...] La dua punkto, ligita al la unua, estas strebo al ''malgrandiĝo'', miniaturiĝo. La [[malsanulo]] ne nur rimarkas kaj sentas ĉion, kio estas efektive malgranda — ĉio kio efektive estas granda, miniaturiĝas por partopreni tiun ĉi [[mondo]]n. La homoj iĝas hometoj, la bestoj el [[zoo]] malgrandiĝas ĝis grandeco de la [[Kato|katino]]. Ĉio iĝas ''multnombra'' kaj ĉio iĝas ''malgranda''. La deliriulo mem konservas sian naturan grandecon, eĉ dum la deliro li ekzakte scias, kio li estas kaj kiel li aspektas. Li restas la sama kaj nur la ĉirkaŭo radikale ŝanĝiĝas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[insekto]]j] Eble nome ili asistis al tio, ke la [[homo]] entute lernis ''[[Penso|pensi]]'' per [[amaso]]j, eble liaj unuaj “miriadoj kaj “milionoj” estis la insektoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[bacilo]]j] [[Imago]]j de la [[homo]] pri si kaj sia [[povo]] kreskis ĝis neimagebla grandeco, kiam li poste renkontiĝis kun la ''baciloj'' [...] Al la granda aparta ''homo'' kontraŭstaris la grandega [[amaso]] da malaperante ''etaj estaĵoj''. Gravecon de tiu bildo ne eblas supertaksi. Al ĝia ellaborado estas dediĉitaj la ĉefaj [[mito]]j en la [[Spirito|spirita]] [[historio]] de la [[homaro]]. Ĝi iĝis la vera modelo de la dinamiko de la [[potenco]]. Ĉion kio al ĝi kontraŭstaras, la homo komencis trakti kiel la aron da ''malicaj estaĵoj''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome facileco de la [[imitado]] malhelpas ĝian profundiĝon. Transformiĝo ja rilate dudimensiecon de la imitado aspektas kiel ''[[korpo]]''. La transira formo sur la vojo de la imitado al la transformiĝo, kie halto duonvoje estas farata [[Konscio|konscie]], estas ''ŝajnigado''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ekstrema divido de la ekstera kaj interna, kiun ne eblas profundigi, estas komplete enkorpigata en la fenomeno de [[masko]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Figuro]] estas la fina produkto de la transformado. Pluan transformadon ĝi jam ne ebligas. La figuro estas limigita kaj klara en siaj konturoj. Ĝi estas ne natura, sed estas la [[Homo|homa]] kreaĵo. Tio estas [[saviĝo]] el la senfina fluo de la transformiĝoj [...] La procezo de la transformado estas do la plej antikva figuro. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[masko]] diferenciĝas de ĉiuj aliaj finaj statoj de la transformado je sia nemovebleco [...] ĝi estas la fina stato. Konstanta fluo de malklaraj, ĉiam nefinitaj transformiĝoj, kies mirakla esprimo estas la natura [[Homo|homa]] [[vizaĝo]], en la masko frostiĝas, trovas la finon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[masko]] agas ĉefe ''ekstere''. Ĝi kreas ''[[figuro]]n''. Ĝi estas netuŝebla kaj starigas [[distanco]]n inter si kaj la spektanto. Ekzemple en [[danco]] ĝi povas proksimiĝi al la spektanto. Sed li mem devas resti tie, kie li troviĝas. Frosteco de la formoj transformiĝas je frosteco de la distanco, en ĝia senŝanĝeco estas la ''[[magio]]'' de la masko. Ĉar tuj post la masko komenciĝas [[mistero]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu tute nekonata [[lingvo]] prezentas per si ''akustikan [[masko]]n'', iĝinte komprenebla ĝi transformiĝas je la rekonebla, kaj baldaŭ je bone konata ''[[vizaĝo]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[masko]] estas plenvalora, kiam antaŭ ni estas nur ĝi kaj tio, kio estas malantaŭ ĝi, estas tute neekkonebla. Ju pli difinita estas ĝi mem, des pli nedifinebla estas tio, kio troviĝas malantaŭ ĝi. Neniu scias, kio el malantaŭ ĝi povas eliĝi. Tiu streĉiĝo inter la difiniteco de la masko kaj [[mistero]] malantaŭ ĝi povas atingi teruran [[forto]]n. En tio estas la [[kaŭzo]] de ĝia [[Minaco|minaca]] influo. “Mi estas tio, kion vi vidas” kvazaŭ diras la masko. “Kaj tio, kion vi [[Timo|timas]], — ĝi estas malantaŭ mi”. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la maskito] Oni [[Timo|timas]] tion, kion oni ne konas, li timas ke la [[masko]] estos deŝirita. Nome tiu ĉi timo malebligas al li unuiĝi kun la masko komplete. Lia transformiĝo povas iri tre for, sed ĝi neniam estos kompleta. La masko, kiun alikaze eblus deĵeti, — tio estas maltrankviliga limo de la transformiĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[reganto]] kondukas senfinan lukton kontraŭ spontaneaj kaj nekontroleblaj transformiĝoj. Deŝirado de la [[masko]]j — rimedo, uzata en tiu ĉi lukto — estas poluse kontraŭa al la transformiĝo, kaj oni povas konsideri ĝin ''retransformiĝo''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[paranojo]]] En la [[psika malsano]], kiu konsistas en tiom proksima parenceco kun la [[potenco]] ke oni povus nomi ilin [[ĝemelo]]j, la retransformiĝo prezentas la specon de ''[[tiranio]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[paranojulo]]j povas ŝajnigi tiom bone, ke pri multaj el ili simple ne eblas diveni, kiom for iris ilia paranojo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[paranojulo]] kiel neniu alia subiĝas al la retransformiĝoj, pruvante tiel, ke li estas ''ostiĝinta [[reganto]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[kristanismo]], kiom ajn grandaj esas diferencoj inter ĝi kaj la [[kredo]]j de la [[arandoj]], ankaŭ haveblas [[Malpermeso|malpermesita]] [[figuro]] — [[diablo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sekso|Seksan]] aspekton de la [[malpermeso]] pri transformiĝo, kies [[kaptilo]]n ili trafis, plej klare eblas observi en la fenomeno de ''[[sorĉistino]]j''. La vera [[peko]] de la sorĉistinoj konsistas en ilia amorado kun la [[diablo]] [...] La [[ideo]] pri ''transformiĝo tra seksumado'' estas malnova kiel la [[mondo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Plej severe dividado de la [[klaso]]j okazas en la ''[[Kasto|kasta]] sistemo''. Ĉi tie aparteno al certa kasto komplete ekskludas iun ajn [[Socio|socialan]] transformiĝon. Ĉiu estas plej ekzekte limigita de supre kaj de malsupre. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[trikstero]]'', per la transformiĝoj ensorbanta en sin ĉiujn aliajn, estas la ŝatata [[figuro]] de la [[mito]]j de la [[Nordameriko|nordamerikaj]] [[indianoj]]. Sur senfinaj transformiĝoj baziĝas lia [[potenco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe la [[ŝamano]] [[ebleco]]j de transformiĝoj estas senlimaj kaj li uzas ilin maksimume komplete, por la [[reĝo]] ili ja estas [[Malpermeso|malpermesitaj]], kaj transformiĝo estas paralizita ĝis la kompleta ŝtoniĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[reĝo]]] Statikeco de tiu ĉi tipo, al kiu estas [[Malpermeso|malpermesita]] propra transformiĝo, kvankam de ĝi eliras senfinaj [[ordono]]j, kaŭzantaj transformiĝon de la aliaj, eniris esencon de la [[potenco]]. Tiu ĉi imago difinas ankaŭ la nuntempajn [[ideo]]jn pri la [[naturo]] de la potenco. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La vera karakterizo de la [[aĵo]] estas ''nepenetrebleco''. Oni povas ĝin puŝi, movi, sed ĝi ne povas ensorbi la [[ordono]]n. Sekve, la [[Juro|jura]] difino de la [[sklavo]] kiel aĵo kaj [[posedaĵo]] estas [[Eraro|erara]]. Li estas la ''[[besto]]'' kaj ''posedaĵo''. Apartan sklavon plej ĝuste estus kompari kun la [[hundo]] [...] Por la hundo, same kiel por la sklavo, ordono kaj [[manĝaĵo]] havas la saman fonton — la sinjoron, do komparo de ilia statuso kun la statuso de la [[infano]] estas ne tiom malkonvena. Kio grave diferencigas ilin de la infano, estas ilia malkapablo al transformiĝo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dividado de [[laboro]] ne minacas la multnombrecon de la [[Homo|homaj]] transformiĝoj dum la homo povas okupiĝi pri diversaj aferoj. Sed kiam li limiĝas je unusola afero kaj ĉe tio devas fari laŭeble pli en laŭeble plej mallonga [[tempo]], tio estas esti produktiva, li iĝas tio, kion fakte necesas nomi [[sklavo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam la [[homo]] sukcesis kolekti tiom da [[sklavo]]j, kiom da [[besto]]j en la [[grego]], estis farita la fundamento de la [[ŝtato]] kaj de la [[potenco]]; kaj ne dubeblas ke strebo transformi la tutan [[popolo]]n je la sklavoj aŭ je la bestoj vekiĝas en la [[reganto]] des pli forte, ju pli multnombra estas tiu popolo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Starado|staranta]] [[Fiero|fieras]] pro tio ke li estas [[Libereco|libera]] kaj ne bezonas apogon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Starado]] estas la ''centra'' pozicio, el kiu oni povas sen ĉiaj sekvaj agoj okupi la alian pozicion aŭ ekmoviĝi. Kutime la staranton oni perceptas kiel streĉitan, eĉ se efektive li tute ne planas agi, povas esti li entute en sekva momento enlitiĝos. La staranton oni ĉiam supertaksas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En landoj, kie estas aprezata memstareco de la persono, kie oni [[Konscio|konscie]] ĝin formas kaj substrekas, oni [[Starado|staras]] pli ofte kaj longe. La [[manĝejo]]j kie oni manĝas kaj drinkas stare estas speciale popularaj ekzemple en [[Anglio]]. La [[gasto]] povas foriri en iu ajn momento kaj sen ajnaj klopodoj. Li forlasos la aliajn facile kaj nerimarkite. Do li sentas sin oble pli libera ol se li devus komence stariĝi de ĉe la [[tablo]]. Stariĝon necesas trakti kiel deklaron de siaj intencoj, kio jam limigas la liberecon. Eĉ en privata [[konversacio]] la [[angloj]] preferas stari. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe [[sidado]] la [[homo]] uzas fremdajn [[kruro]]jn anstataŭ tiuj du, je kiuj li rezignis por okupi tiun ĉi pozicion. La nuna [[seĝo]] devenas de la [[trono]], la lasta kuŝis sur la konkeritaj homoj aŭ [[besto]]j, devigitaj porti la [[reganto]]n. Kvar [[piedo]]j de la seĝo anststaŭas la krurojn de la besto — [[ĉevalo]], [[bovo]], [[elefanto]]; sidi sur alta seĝo estas ne la sama afero kiel sidi surtere aŭ [[Kaŭrado|kaŭri]]. Ĝi havas tute alian [[senco]]n: sidado sur la seĝo estis ''distingo''. La sidanto sin apogis sur aliajn — sur [[sklavo]]jn aŭ subulojn. Kiam li sidis, ''ili'' devis stari. Ilia laceco entute ne estis konsiderata dum li estis sekura. Gravis nome li, estis gardata lia sankta persono, la aliaj ne estis konsiderataj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''[[Avantaĝo]]'' de la [[sidado]] konsistas nome en ĝia ''daŭreco''. Se de la [[staranto]] oni atendas ion ajn kaj [[estimo]]n instigas nome lia preteco agi, vigleco kaj movebleco, do de la sidanto oni atendas ke li sidos plu. La farata de li premo fortigas lian [[reputacio]]n kaj ju pli longe li plenumas tiun ĉi premon, des pli fortika ĝi estas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Variaĵoj de la [[sidado]] en sia bazo ĉiam estas variaĵoj de la premo. La tegitaj sidiloj estas ne simple ''molaj'', ili instigas al la sidanta malklaran [[sento]]n de tio, ke lia pezo sin apogas sur la ''viva'': cedemo kaj rezistemo de la tegaĵo memorigas la cedemon kaj rezistemon de la viva [[karno]] [...] Mirindas observi kiel ofte [[homo]]j kaj [[grupo]]j, kiuj mem ne distingiĝas je moleco, emas al la molaj sidiloj. Tio estas homoj, por kiuj la emo [[Regado|regi]] iĝis la dua [[naturo]], kiun ili tiel en la simbola mildigita formo ofte kaj volonte montras. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kuŝado]] estas senarmigo de la [[homo]] [...] La kuŝanta estas tiom senarma, ke estas tute nekompreneble kiel la [[homaro]] sukcesis ''[[Postvivado|postvivi]]'' la [[dormo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La devige [[Kuŝado|kuŝanta]] malfeliĉe memorigas al la starantaj la pelitan kaj vunditan [[besto]]n. La faliginta ĝin pafo estas kiel makulo de [[malhonoro]], decida paŝo laŭ subite krute direktiĝinta malsupren [[vojo]] al la [[morto]] [...] La falo de la homo estas pli profunda, ĝi vekas pli da [[malestimo]] kaj [[abomeno]] ol la falo de la besto. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kaŭrado]] esprimas mankon de bezonoj kaj foriron en sin mem. La [[homo]] maksimume “rondiĝas” kaj nenion atendas de la aliaj [...] La [[almozulo]] kaŭranta montras ke li kontentiĝos per io ajn kion oni donu al li, ke por li ĉio estas egale. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Oriento|orienta]] formo de [[kaŭrado]], al kiu kutimas [[riĉulo]]j kun iliaj [[gasto]]j, esprimas ion el ilia specifa traktado de la riĉeco. Ili kvazaŭ enhavas ĝin komplete en si kaj pro tio estas trankvilaj: dum ili kaŭras mankas eĉ [[ombro]] de zorgiĝo aŭ [[timo]] ke oni [[Rabado|rabos]] ilin aŭ iel aliel senigos je la riĉeco. Kiam oni priservas ilin, oni kvazaŭ priservas la riĉecon. Sed en persona rilato neniu [[kruelo]] rimarkeblas; ĉi tie neniu [[Sidado|sidas]] sur iu kiel tion faras ĉiuj, sidantaj sur la [[seĝo]]j; la homo estas bele formita kaj vestita [[sako]], enhavanta ĉion kio decas, la [[servisto]]j venas kaj priservas la sakon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Kaŭrado]] enhavas en si kaj tion kaj alion: kaj [[riĉeco]]n kaj malplenon. Nome tiu lasta faris la kaŭradon la ĉefa pozicio por [[meditado]], konata kaj kutima por ĉiu kiu konas la [[Oriento]]n. La kaŭranta estas dividita disde aliaj [[homo]]j, neniun ĝenas kaj troviĝas en si mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pozon de ''[[genuado]]'' oni povas trakti kiel [[petego]]n pri la [[kompato]]. La kondamnito al [[ekzekuto]] metas la [[kapo]]n, li [[Abnegacio|abnegaciis]] pri tio ke oi forhakos ĝin. Li ne rezistas, lia pozo mem faciligas plenumadon de alies [[volo]]. Sed li kunpremas la [[mano]]jn kaj petegas la [[reganto]]n pri [[pardono]] en la lasta momento. La genuado estas ĉiam [[ludo]] en la lasta momento, eĉ se efektive temas pri io tute alia, pri iu [[servo]], pri montro de [[atento]]. Tiu kiu ŝajnige fordonas sin en la manojn de la [[morto]], aljuĝas al tiu antaŭ kiu li genuiĝas la plej grandan [[potenco]]n — la potencon pri la [[vivo]] kaj morto. Al tiom pova reganto estos tute ne malfacile fari iun ajn [[favoro]]n. Kaj tiu favoro devas esti ne malpli granda ol senpoveco de la genuanto. La ludata [[distanco]] devas esti tiom granda, ke nur grandeco de la reganto povus ĝin superi; kaj se tio ne okazos, la reganto mem en la sekva momento eksentos sin malpli granda ol en la momento, kiam antaŭ li oni genuiĝis. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne ekzistas pli videbla esprimo de la [[potenco]] ol [[ago]]j de la [[dirigento]] [...] kiu nenion scias pri la potenco povus punkton post punkto elkonduki ĉiujn ĝiajn trajtojn kaj ecojn el observado de la dirigento. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La aŭskultantoj devas sidi kviete, tio same necesas al la [[dirigento]] kiel subiĝo de la [[orkestro]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la plenumado la [[dirigento]] estas [[gvidanto]] de ĉiuj kolektiĝintaj en la halo. Li estas antaŭe kaj dorsen al ili. Post ili lin sekvas, la unua paŝo estas lia. Sed tiun paŝon faras ne la [[piedo]], sed levita [[mano]]. Fluo de la [[muziko]], vekata per la manoj de la dirigento, estas anstataŭigo de la [[vojo]], kiun devus trapaŝi la piedoj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por la sana [[fameco]] estas egale, per kies [[buŝo]]j ĝi kreiĝas: tio estas indiferente, gravas nur ke estas ''prononcata la [[nomo]] [...] Lia nomo kolektas la [[amaso]]n'' [...] La amaso de la strebanta al la fameco konsistas el [[ombro]]j, pli ĝuste el estaĵoj, por kiuj tute ne necesas vivi post kiam ili faris unusolan aferon: proponcis la tute konkretan nomon [...] Sed kion plu faros tiuj ĉi ombroj, iliaj grandecoj, aspektoj, [[laboro]]j, [[manĝaĵo]]j — ĉio ĉi al la glorata estas tute indiferente. Se li zorgas pri la prononcantaj la nomon buŝoj, ilin serĉas, subaĉetas, kolektas, devigas, tio signifas ke li ankoraŭ ne famas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[riĉulo]]'' kolektas [[grego]]jn kaj [[amaso]]jn da [[aĵo]]j. Ilin ĉiujn anstataŭas la [[oro]]. [[Homo]]j ne interesas lin, por li sufiĉas ke ilin eblas [[Aĉetado|aĉeti]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[reganto]]'' kolektas la ''[[homo]]jn''. [[Grego]]j kaj [[amaso]]j da [[aĵo]]j por li estas indiferentaj aŭ necesas por [[aĉetado]] de la homoj. Nome la ''vivajn'' homojn li bezonas por sendi ilin al la [[morto]] antaŭ si aŭ preni kun si. Kio rilatas al la mortintaj pli frue aŭ naskiĝontoj, do ili interesas lin nur duavice. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[famulo]]'' kolektas la ''[[ĥoruso]]jn''. Li deziras aŭdi en ili sian [[nomo]]n. Tio povas esti ĥorusoj de la [[mortinto]]j, [[vivanto]]j aŭ ankoraŭ ne vivantaj — tio estas egale, nur ke tio estu grandegaj ĥorusoj, prononcantaj lian nomon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ordo de la [[tempo]] reguligas ĉiujn formojn de kunlaboro. Oni povas diri, ke ĝi estas la unua atributo de ĉia formo de [[regado]]. Ĉia aperinta [[potenco]], dezirante firmiĝi, enkondukas novan ordon de la tempo. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej gravan influon sur kalkuladon de la [[tempo]] faris [[Kristo]], li superis ĉi tie la [[dio]]n mem, de kreado de la [[mondo]] fare de kiu kalkulas sian tempon la [[judoj]]. La [[romianoj]] kalkulis la tempon de la fondo de sia urbo — la metodo transprenita de ili de la [[etruskoj]]; en la okuloj de la tuta mondo tiu ĉi fakto ludis nemalgrandan [[rolo]]n en la granda [[sorto]] de [[Romo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ''[[reĝo]]j'', regintaj en certaj periodoj de la [[tempo]], enkorpigis en si la tempon de ''ĉiuj''. Ilia [[morto]] — ĉu ĝi venis je natura vojo aŭ estis artefarite rapidigita pro la malfortiĝo de ilia vivoforto — ĉiam simbolis forfluon de certa parto de la tempo. Ili estis la tempo kaj inter unu reĝo kaj la alia venis sentempo; tiajn periodojn — interreĝadojn — [[homo]]j penis fari laŭeble plej mallongaj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pozicio de la [[kortegano]]j kontaĝe influas la aliajn subulojn. Tio, kion la korteganoj faras ''ĉiam'', la aliaj devas plenumi ''de [[tempo]] al tempo''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[kortego]] estas bona ekzemplo de la ''amasa kristalo''. [[Homo]]j kiuj ĝin formas, havas tute malsamajn funkciojn kaj grave diferenciĝas unu de la alia. Sed por ĉiuj aliaj ili nome kiel la korteganoj estas siaspece egalaj kaj formas la [[unueco]]n, elradiantan egalan por ĉiuj [[senco]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''[[Paralizo]]'' estas diversa kaj — speciale en la klasika formo — akompanata je [[Amaso|amasaj]] manifestiĝoj de la ''[[Megalomanio|ideo de grandeco]]''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri malŝparemo ĉe [[paralizulo]]j] Lia karaktera [[gesto]], je la unua rigardo de duobla karaktero, efektive estas ''unueca'': tio estas ''elprenado kaj disĵetado je manplenoj''. Tio estas la gesto de la ''grandeco''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tre gravas substreki tiun pozitivan [[humoro]]n kaj bondeziran pozicion de la [[amaso]] ĉe [[paralizulo]] kun [[Megalomanio|ideoj de grandeco]]. Ĝi neniam elpaŝos kontraŭ li, ĝi estas la vera rimedo por realigo de liaj planoj kaj kion ajn li elpensu, ĝi ĉion por li plenumos [...] ĉe la ''[[paranojulo]]'' la amaso ludas alian, [[Malamiko|malamikan]] [[rolo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do unikeco, izoliteco, distanceco kaj valoreco — jen karakterizantaj la [[reĝo]]n [[signo]]j, kiuj troveblas jam ĉe la unua [[rigardo]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = ''Ekzemplodoneco'' de la [[reĝo]]j estas universala trajto. Foje la ĉirkaŭuloj limiĝas je [[adorado]] kaj piemo. Ĉio kion la reĝo faras plenas je profunda [[senco]]. Nenio en ĝi povas esti [[Hazardo|hazarda]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do la [[kortego]], iĝinta la [[Amaso|amasa]] kristalo, kiel sian originon havas la multigan [[grego]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same en la aprobaj [[aplaŭdo]]j oni povas vidi la [[volo]]n al multigo. La movoj kaj manifestiĝoj, kiuj estas konsiderataj ekzemplodonaj, per aplaŭdoj kvazaŭ fortiĝas kaj estas instigataj al ripetado. Al la [[potenco]], eliĝanta el miloj da aplaŭdantaj [[manplato]]j, kapablas rezisti nur malmultaj; [[produktado]] de la aplaŭdantoj ''neeviteble'' vastiĝas. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[potenco]] neniam spertis malsufiĉon de [[Laŭdo|laŭdantoj]]. [[Historiisto]]j, kiuj profesie estas [[Obsedo|obseditaj]] de ĝi, scias klarigi ĉion pere de ''[[tempo]]'', malantaŭ kiu por ili kiel fakuloj estas facile kaŝi sin kaj pere de ''neceso'', kiu en iliaj [[mano]]j ŝanĝiĝas laŭplaĉe. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tiu propra al la [[paranojulo]] ''[[sento]] de pozicio'' ludas ege gravan [[rolo]]n: li ĉiam strebas defendi kaj sekurigi sian esceptan pozicion. La [[reganto]]j laŭe al la [[naturo]] de la [[potenco]] kondutas same kaj en subjektiva perceptado de sia pozicio ili ne diferenciĝas de la paranojuloj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Utilas montri ĉi tie la [[rolo]]n de la [[komploto]] ĉe la [[paranojulo]]. ''[[Konspirado]], [[Sekreto|sekreta]] komploto'' ĉiam estas en lia [[kapo]]. Oni povas esti certa: kion ajn li alfrontu, ĉie sonos la sama temo. La paranojulo sentas sin ''ĉirkaŭita'' de ĉiuj flankoj. Lia super[[malamiko]] ne kontentiĝas per tio, ke li atakas mem. Li ĉiam klopodas inciti kontraŭ li malican ''[[grego]]n'', kiun li poste ellasos je ĝusta momento. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[reganto]] sendas [[homo]]jn al la [[morto]] por ke la morto [[Kompato|kompatu]] lin mem, li penas transigi ĝin sur la aliajn. La morto de la aliaj por li estas ne simple neindiferenta: li penas transformi ĝin je la [[Amaso|amasa]] fenomeno. Speciale li emas apliki tiun ĉi radikalan rimedon, kiam ŝanceliĝas lia [[potenco]] super la [[vivanto]]j. Se li eksentis [[minaco]]n al sia potenco, [[deziro]] vidi ''ĉiujn'' antaŭ si mortintaj ne brideblas per iuj ajn [[Racio|raciaj]] konsideroj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu el formoj de sinbildigo konvenas al [[katolikismo]] pli ol la formo de la [[marŝo]]. Fermita [[grupo]] da [[monaĥo]]j prezentiĝas kiel [[Amaso|amasa]] kristalo rilate la aliajn kredantajn katolikojn. Bildo de la marŝo elvokas en la spektantoj ilian propran latentan [[kredo]]n kaj ili subite eksentas strebon aliĝi kaj marŝi ĉe la vosto. Tiel la marŝo grandiĝas danke al tiuj preter kiuj ĝi iras; ĝi devas fakte iĝi senfina. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Paranojo]] estas laŭvorte ''[[malsano]] de la [[potenco]]'' [...] [[Sukceso]] ĉi tie, same kiel ĉie, dependas de [[Hazardo|hazardaĵo]]j. Ilia rekonstruado sub [[masko]] de [[leĝo]]j nomiĝas [[historio]]. Sub ĉiu granda [[nomo]] en la historio povus unuope stari centoj da aliaj. [[Talento]] de [[malnobleco]] estas disvastiĝinta en la [[homaro]]. Ĉiu havas [[apetito]]n kaj ĉiu aspektas kiel [[reĝo]], starante sur la senfina kampo de la [[Besto|bestaj]] [[kadavro]]j. Honesta esplorado de la [[potenco]] devas rezigni je la sukceso kiel kriterio. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[kaŭzeco]] en [[paranojo]]] Ĉi tie necesas indiki je la [[manio]] de ''kaŭzeco'', kiam kaŭzeco iĝas [[celo]] en si mem, kion en tia skalo oni povas observi nur ĉe la [[filozofo]]j. Nenio okazas senkaŭze, necesas nur ĝuste starigi la [[demando]]n. Kaŭzo ĉiam troviĝos. Ĉio nekonata resumiĝos je la konata. Kiam venos io stranga, ĝi estos senmaskita kiel inspirita de iu. Malantaŭ [[masko]] de la nova [[tempo]] ĉiam malfermiĝos la malnova, necesas nur scii deŝiri ĝin per neŝancelebla [[mano]]. ''Bazado'' iĝas la [[pasio]], trovanta sian esprimon pro iu ajn preteksto. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Procezo de deŝirado de la [[maskoj]] kaj ''senmaskigado'' por la [[paranojulo]] — kaj ne nur por li — estas unu el bazaj procezoj. Sur ĝia bazo estiĝas ankaŭ la [[Kaŭzo|kaŭza]] [[manio]], ĉar ĉiuj ''kaŭzoj'' resumiĝas finfine je ''personoj''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[paranojulo]]] Eĉ vere malsaman li klopodas konsideri la ''sama''. La ''[[malamiko]]n'' li scias rekoni en ĉiuj liaj multnombraj aspektoj. Kun ajn [[masko]]n li deŝiru, malantaŭ ĝi ĉiam sin kaŝas malamiko [...] Malkovradon kaj senmaskigadon oni povas difini kiel ''retransformiĝon''. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sento]] de ''ĉirkaŭiteco de la [[Malamiko|malamika grego]]'', kiu tuta celas lin solan — tio estas baza [[emocio]] de [[paranojo]]. Plej klare ĝi manifestiĝas en [[halucino]]j, kiam la malsanulo de ĉiuj flankoj vidas la [[okulo]]jn, kiuj eniĝas sole en lin kaj en tio senteblas klara [[minaco]]. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[entombigo]]] Ĉe la tuta [[lukso]] de la entombigo la [[kadavro]] mem ne estas prezentata al la publiko — tio estas [[ceremonio]] de kaŝado kaj kovrado. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne eblas liberiĝi je la [[penso]], ke ĉiun [[paranojo]]n, same kiel ĉiun [[potenco]]n, regas unusola strebo: forigi de la [[vojo]] ĉiujn por resti sola aŭ — en pli milda kaj ofte renkontiĝanta maniero — subigi ĉiujn al si por iĝi la sola helpe de ili. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se ekzistas tia [[kredo]], je kiu unu post la alia falis ĉiuj vivkapablaj [[popolo]]j de la [[Tero]], tio estas kredo je [[produktado]], la nuntempa ''furor'' de multigado. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kresko de la [[produktado]] postulas ĉiam pli da [[homo]]j. Ju pli da produktaĵoj, des pli da [[konsumanto]]j necesas. La [[vendo]] mem, regata de propraj [[leĝo]]j, devas transformi je la konsumantoj ĉiujn atingeblajn, do praktike la tutan [[homaro]]n. Tiusence oni povas ĝin kompari, almenaŭ laŭ aspekto, kun universala [[religio]], kiu ankaŭ ĉasas ĉiun [[animo]]n. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ sia interna [[esenco]] la [[produktado]] havas [[Paco|pacan]] karakteron. Neniigado, kaŭzata de la [[milito]] kaj [[detruado]], damaĝas ĝin. Je tio [[kapitalismo]] kaj [[socialismo]] estas similaj unu al la alia kiel konkurantaj formoj de la sama [[kredo]]. Por ambaŭ la produktado estas kiel [[pupilo]] de la [[okulo]]. Ĝi konkeris koran inklinon de ambaŭ kaj ilia rivalado en tiu ĉi sfero kaŭzis furoron de la produktado. Ili iĝas ĉiam pli similaj unu al alia. Videblas ankaŭ kreskanta reciproka [[estimo]]. Kaj ĝi estas kaŭzita, ni aŭdacos diri, sole per la [[sukceso]]j de la produktado. Nun ne eblas opinii, ke ili strebas neniigi unu la alian, ili streblas unu la alian superi. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Trafas la [[okulo]]jn strebo al formiĝo de gigantaj duoblaj [[amaso]]j, nomantaj sin laŭ la mondopartoj — la [[Oriento]] kaj la [[Okcidento]]. Ili ĉion ensorbas en sin kaj kio estas ne ensorbita de ili, tio estas eta kaj senpova. Stulta kontraŭstaro de tiuj ĉi duoblaj amasoj, ilia armiteco ĝis [[dento]]j kaj baldaŭ eĉ ĝis la ''[[Luno]]'', vekis en la [[mondo]] [[Apokalipso|apokalipsan]] [[timo]]n: la [[milito]] inter ili povas neniigi la [[homaro]]n. Tamen okazis, ke tendenco de la multigado tiom fortiĝis, ke la milito subiĝis al ĝi — ĝi estas nura ĝena obstaklo. La milito kiel rimedo de la rapida multigado elĉerpis sin per eksplodo de la arkaiko en [[Germanio]] en la tempo de [[nacional-socialismo]] kaj, nun povas esti certaj, malaperis por ĉiam. Ĉiu lando nun montras emon gardi sian [[produktado]]n pli atente ol siajn civitanojn. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiu obstine kredas ke li ne devas [[Morto|morti]]. En tiu punkto heredaĵo de [[kristanismo]] — kaj en iom alia [[senco]] ankaŭ de [[budhismo]] — estas ne ekstermebla. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[postvivanto]] estas la hereda [[malsano]] de la [[homaro]], ĝia [[damno]] kaj povas esti ankaŭ ĝia pereo. Ĉu ni sukcesos eviti ĝin en la lasta momento? |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio [[Ĝingis-Ĥano]]! Kio [[Tamerlano]]! Kio [[Hitlero]]! De la vidpunkto de niaj [[ebleco]]j ili estas mizeraj submastroj, faraĉuloj kaj diletantoj! |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la sola solvo, kontraŭanta pasian strebon al la [[postvivado]]: krea [[soleco]], kondukanta al [[senmorteco]] — tio estas la solvo por malmultaj. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[postvivanto]] mem sentas [[timo]]n. Li ĉiam timas [...] Lia grandeco kaj lia nevundebleco estas en konstanta konflikto. Li iĝis tro granda. La [[reganto]]j hodiaŭ tremas aliel, kvazaŭ ili estas la samaj kiel la aliaj [[homo]]j. La origina strukturo de la [[potenco]], ĝia kerno kaj [[koro]] — postvivado de la regantoj koste de ĉiuj aliaj — reesumiĝis je absurdo, kuŝas en ruinoj. La potenco hodiaŭ estas pli pova ol iam ajn, sed ankaŭ pli [[Damno|damna]] ol iam ajn. Postvivus ĉiuj aŭ neniu. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[reganto]] kaj [[milito]]] Kiel ajn li montru sin ekstere, lia profunda kaj sekreta bezono estas maldensigi la vicojn de propraj subtenantoj. Por [[Libereco|liberigi]] lin de la [[timo]] de la [[ordono]]j necesas ke mortu multaj el tiuj, kiuj luktas je lia flanko. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tiu, kiu volas iĝi pli forta ol la [[potenco]], devas lerni sen [[timo]] rigardi en la [[okulo]]jn de la [[ordono]] kaj trovi la rimedon elŝiri ĝian pikilon. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[José Ortega y Gasset]] * [[Erich Fromm]] * [[Eric Hoffer]] {{DEFAŬLTORDIGO:Canetti, Elias}} [[Kategorio:Aŭstroj]] [[Kategorio:Britoj]] [[Kategorio:Judoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Psikologoj]] 94pywfsz4xalfod54b6lgnaeoi08qdy 0 7300 53059 33478 2026-04-14T12:48:32Z RG72 415 53059 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Alpoj | koloro = | dosiero = | vikipedio = Alpoj | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = Alpoj | vikinovaĵoj = }} '''Alpoj''' estas nomo de la plej granda [[Eŭropo|Eŭropa]] [[montaro]], kiu iras de [[Mediteraneo]] ĝis [[Aŭstrio]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = La defendoplanoj de [[Svislando]] dum la du pasintaj [[milito]]j interese spegulis tiun ĉi sinidentigon de la [[nacio]] kun la Alpo-montaro. Ĉiujn fruktodonajn [[valo]]jn, [[urbo]]jn, [[produktejo]]jn kaze de [[Malamiko|malamika]] [[invado]] oni planis fordoni. La armeo devintus retreti profunden de la [[monto]]j kaj ti ekbatali. La [[popolo]] kaj la [[tero]] estis oferataj. Sed la armeo en la montoj plu reprezentus Svislandon: la amasa simbolo de la nacio transformiĝus je la lando mem. |aŭtoro = [[Elias Canetti]] |verko = Amaso kaj potenco [1960] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Andoj]] * [[Uralo]] [[Kategorio:Montoj]] [[Kategorio:Italio]] [[Kategorio:Aŭstrio]] [[Kategorio:Svislando]] 5gzv2xrkrgvdz9m9j095gv9y1fxxngb 0 7421 53035 51580 2026-04-14T12:38:23Z RG72 415 53035 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Miĥail Gorbaĉov | dosiero = | vikipedio = Miĥail Gorbaĉov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = Kategorio:Miĥail Gorbaĉov }} {{Nobel-premio|paco '''(1990)'''}} '''[[w:Miĥail Gorbaĉov|Miĥail Sergejeviĉ GORBAĈOV]]''' (ruse: Михаил Сергеевич Горбачёв, foje erare nomata '''Gorbaĉev''' en la okcidentaj amas-komunikiloj; naskiĝis la 2-an de marto 1931 — mortis la 30-an de aŭgusto 2022) estas sovetia politikisto, lasta ŝtatestro de Sovetunio. == Citaĵoj == {{Citaĵo|teksto =Mi kredas je la [[kosmo]]. Ni ĉiuj estas ligitaj al la kosmo. Rigardu la [[suno]]n. Se ne estas suno, tiam ni ne povas [[Ekzistado|ekzisti]]. Do la [[naturo]] estas mia [[dio]]. Por mi, naturo estas sankta. Arboj estas miaj temploj kaj arbaroj estas miaj katedraloj. |aŭtoro = Miĥail Gorbaĉov|verko =|origina teksto =}} === Pri sekureco en Eŭropo kaj dialogo inter Rusio kaj NATO === {{Citaĵo |teksto = La [[disfalo de Sovetunio]] malfortigis Rusion. Detruante la Union, oni promesis: post unu kaj duono aŭ du jaroj estos forta, prospera Rusio. Anstataŭe ni ricevis la kolapson de la ekonomio, kaoson. Ĉu eblas kalkuli je egalaj rilatoj kun Usono kaj Okcidento en tia situacio? Ĉi tio estas la unua afero. La dua, kaj ne malpli grava afero, estas la triumfa humoro en Okcidento, precipe en Usono. Ili ebriiĝis de sia aroganteco, memfido. Ili deklaris sian venkon en la [[Malvarma Milito]]<ref>[https://www.heritage.org/conservatism/commentary/how-ronald-reagan-won-the-cold-war How Ronald Reagan Won the Cold War]</ref>. Sed ni ja '''kune''' eltiris la mondon el konfrontiĝo, el la nuklea vetkuro. Tamen la „gajnintoj“ decidis konstrui novan imperion. Tio sekvigis la ideon pri vastigo de [[NATO]]. Komence, la rusiaj instancoj reagis al tio tre malvigle, kaj poste decidis „kulpigi Gorbaĉov-on“. Ili ne elpensis ion pli inteligentan. Kaj [[:w:Pintokunsido de Parizo|la Pariza Ĉarto]], la ideoj pri kolektiva sekureco, la kreado de Sekureca Konsilio por Eŭropo, kiuj estis serioze diskutitaj en 1991, estis forgesitaj. Tamen mi kredas, ke ne estas tro malfrue por reveni al ĉi tiuj ideoj. Mi ne scias, ĉu tio okazas nun, post la interparoloj inter la prezidentoj de Rusio kaj Usono, sed ia procezo komenciĝis<ref>[https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/12/07/readout-of-president-bidens-video-call-with-president-vladimir-putin-of-russia/ Raporto pri tio en la retejo de la Blanka Domo]</ref>. Mi subtenas ĉi tion, mi esperas, ke estos rezulto. Tia, ke ĉiuj eŭropaj landoj sentos sin sekuraj. |aŭtoro = Miĥail Gorbaĉov |verko = [Responde al demando de agentejo RIA Novosti, 2021]<ref>[https://www.gorby.ru/presscenter/news/show_30305/ Laŭ teksto citita de Gorbaĉov Fondaĵo]</ref> |origina teksto = Распад СССР ослабил Россию. Те, кто разваливал Союз, обещали: через полтора-два года будет сильная, процветающая Россия. А получили коллапс экономики, хаос. Как в таком положении рассчитывать на равноправные отношения с США, с Западом? Это первое. Второе, и не менее важное, это триумфаторские настроения на Западе, особенно в США. Им ударило в голову высокомерие, самоуверенность. Объявили победу в холодной войне. А ведь мы вместе вытаскивали мир из конфронтации, из ядерной гонки. Нет, «победители» решили строить новую империю. Отсюда пошла идея расширения НАТО. Российское руководство сначала на это очень вяло реагировало, а потом решило «валить вину на Горбачева». Ничего умнее не придумали. А Парижскую Хартию, идеи коллективной безопасности, создания Совета Безопасности для Европы, которые серьезно обсуждались в 1991 году, предали забвению. И все-таки я считаю, что вернуться к этим идеям еще не поздно. Не знаю, происходит ли это сейчас, после переговоров президентов России и США, но какой-то процесс начался. Я это поддерживаю, надеюсь, что будет результат. Такой, чтобы все европейские страны чувствовали себя в безопасности. }} == Pri la aŭtoro == === Zbigniew Brzeziński === {{Citaĵo |teksto = [pri Miĥail Gorbaĉov post lia enposteniĝo] Ne indas tro atente rigardi la [[kostumo]]n, kiel li tenas sin, kiel li mansvingas al okcidentaj [[ĵurnalisto]]j aŭ tion ke lia [[edzino]] portas mansakon [[Gucci]]. Necesas rigardi kiujn vidpunktojn li subtenas kaj kia estis lia [[kariero]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[disfalo de Sovetunio]]] [[Jelcin]] unue telefonis al [[George H. W. Bush]], poste li telefonis al Gorbaĉov kaj diris al li ke li jam interparolis kun Bush. Kaj Gorbaĉov tre ekkoleris: "Ĉu vi unue interparolis kun Bush, ne kun mi?" |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post kiam li perdis la [[potenco]]n en [[Rusio]] ni renkontiĝis en diversaj konferencoj tra la [[mondo]] […] Sekvan tagon en sia [[parolado]] li diris: "Interparolu kun la ĉeestanta ĉi tie Zbigniew Brzeziński, li revas pri la [[tempo]] de la malnova bona [[Malvarma milito]], kiu tiom plaĉis al li". Post la fino de la aranĝo mi venis al li, metis la [[mano]]n sur lian [[ŝultro]]n kaj demandis: "Miĥail, kial vi diris tion pri mi? Al mia parolado tio havis neniun rilaton". Li respondis: "Zbig, ili pagis al ni kaj atendis ke ni diskutos". [Charles Gati: "Ĉu oni vere pagis multe al vi?" Brzeziński: "Ne, sed al li evidente ŝajnis ke jes". |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= En konversacio kun Charles Gati // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Gorbaĉov jam diris al la [[Hungario|hungaraj]] partiaj [[gvidanto]]j — kiuj baldaŭ transdonis al mi liajn [[vorto]]jn — ke ĉio farita post 1928 estis [[eraro]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= dum renkontiĝo kun sovetia estraro en Moskvo [aŭtuno 1989]<ref>Citita laŭ: [[Marin Strmecki]]. Atestinto de "Granda fiasko" en Moskvo en 1989 // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013].</ref> |origina teksto = }} === Boris Jelcin === {{Citaĵo |teksto = Mi persone bedaŭras, ke Gorbaĉov ne partoprenas en [[mitingo]]j. Por li tio estus ege utile. Por li, alkutimiĝinta al [[konversacio]] kun speciale preparitaj, selektitaj, per [[buso]]j alportitaj [[homo]]j, ŝajnigantaj laboristajn [[amaso]]jn, [[sperto]] de mitingoj en Luĵniki estus tre valora leciono. Eble finfine tio okazos […] |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Мне лично жаль, что Горбачев не принимает участия в митингах. Для него это было бы более чем полезно. Ему, привыкшему к разговору со специально подготовленными, отобранными, доставленными на автобусах людьми, изображающими трудящиеся массы, опыт лужниковских митингов стал бы очень ценным уроком. Может быть, в конце концов это и произойдет […] }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia [[laboro]] kiel la unua sekretario de la Moskva Urba Partia Komitato] Kiam poste oni kritikis min ke mi kruele traktis la unuajn sekretariojn, elpostenigante ilin amase, mi analizis tiun ĉi situacion kaj trovis ke dum mia regado estis ŝanĝitaj 60% de la unuaj sekretarioj de distriktaj partiaj komitatoj. Kaj dum regado de Miĥail Sergejeviĉ Gorbaĉov — 66% de la unuaj sekretarioj de provincaj partiaj komitatoj. Do mi kaj kamarado Gorbaĉov povus tiurilate diskuti, kiu el ni ekscesis rilate la [[personaro]]n. |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Когда впоследствии меня критиковали за то, что я жестоко отнесся к первым секретарям, снимая их с постов направо и налево, я проанализировал эту ситуацию, и выяснилось, что при мне сменилось 60 процентов первых секретарей районных комитетов партии. А при Михаиле Сергеевиче Горбачеве — 66 процентов первых секретарей обкомов партии. Так что мы с товарищем Горбачевым могли бы в этом отношении поспорить, кто из нас перегнул палку в вопросе кадров. }} {{Citaĵo |teksto = Tiel okazis ke elektado de Gorbaĉov kiel [[Ĝenerala Sekretario de la Komunista Partio de Sovetunio|ĝenerala sekretario]] en marto 1985 en plenkunveno de [[Centra komitato de la Komunista Partio de Sovetunio|CK]] transformiĝis je aro de [[onidiro]]j. Unu el la [[mito]]j diras ke kvar membroj de [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio|Politburoo]], proponinte Gorbaĉovon, decidis la [[sorto]]n de la lando. [[Jegor Ligaĉov|Ligaĉov]] rekte diris tion dum la [[19-a partia konferenco]], per kio li, laŭ mia [[opinio]], simple ofendis Gorbaĉovon, kaj ankaŭ ĉiujn kiuj partoprenis en la elektado de la ĝenerala sekretario. |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Так получилось, что избрание Горбачева Генеральным секретарем в марте 1985 года на Пленуме ЦК обросло различными слухами. Один из мифов гласит, что четыре члена Политбюро, выдвинув Горбачева, решили судьбу страны. Лигачев это сказал прямым текстом на XIX партконференции, чем просто оскорбил, по-моему, самого Горбачева, да и всех, кто принимал участие в выборах Генерального секретаря. }} {{Citaĵo |teksto = Gorbaĉov ĉiam pli admiradis sin mem, sian [[parolo]]n — paroli ronde li ŝatas kaj scias, videblis ke la [[potenco]] kaptas lin, li perdas [[sento]]n de [[realo]], en li vivas [[iluzio]], ke [[perestrojko]] efektive vaste kaj profunde evoluas, ke ĝi rapide konkeras [[teritorio]]jn kaj [[amaso]]jn. Sed en la [[vivo]] ĉio estis alie. |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Горбачев все больше любовался собой, своей речью — округло говорить он любит и умеет, было видно, что власть его захватывает, он теряет чувство реальности, в нем живет иллюзия, что перестройка действительно широко и глубоко развивается, что она быстро захватывает территории и массы. А в жизни все было не так. }} {{Citaĵo |teksto = Eble mi diros diskuteblan opinion, sed mi opinias ke [[perestrojko]] ne haltus, eĉ malgraŭ ĉiuj taktikaj [[eraro]]j kiuj estis faritaj, se Gorbaĉov persone povus superi sin rilate specialajn [[privilegio]]jn. Se li mem rezignus je tute ne necesaj, sed kutimaj kaj agrablaj privilegioj. Se li ne komencus konstrui por si [[domo]]n sur Lenin-montoj, novan [[vilao]]n apud [[Foroso]]. Kaj poste patose diri dum la kongreso de la popolaj deputitoj ke li tute ne havas personan vilaon. Kiom hipokrite tio sonis, ĉu li mem ne komprenis tion? |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Может быть, я выскажу небесспорное мнение, но думаю, перестройка не застопорилась бы даже при всех тех ошибках в тактике, которые были совершены, если бы Горбачев лично смог переломить себя в вопросах спецблаг. Если бы сам отказался от совершенно ненужных, но привычных и приятных привилегий. Если бы не стал строить для себя дом на Ленинских горах, новую дачу под Москвой, перестраивать еще одну дачу в Пицунде, а затем возводить новую суперсовременную под Форосом. И в конце концов с пафосом говорить на съезде народных депутатов, что у него вообще нет личной дачи. Как же лицемерно это звучало, неужели он сам этого не понимал? }} {{Citaĵo |teksto = Li ŝatas vivi bele, lukse, komforte. Al li helpas tiurilate lia [[edzino]]. Ŝi bedaŭrinde ne rimarkas kiom atente kaj kritike spuras ŝin milionoj da sovetiaj [[homo]]j, speciale [[virino]]j. Ŝi deziras esti videbla, ludi rimarkindan [[rolo]]n en la [[vivo]] de la lando. Plej verŝajne en sata, riĉa, kontenta [[socio]] tio estus perceptata normale kaj nature, sed nur ne ĉe ni, almenaŭ ne nun. Tio ankaŭ estas [[eraro]] de Gorbaĉov, li ne sentas reagon de la homoj. |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Он любит жить красиво, роскошно, комфортно. Ему помогает в этом отношении его супруга. Она, к сожалению, не замечает, как внимательно и придирчиво следят за ней миллионы советских людей, особенно женщины. Ей хочется быть на виду, играть заметную роль в жизни страны. Наверняка в сытом, богатом, довольном обществе это было бы воспринято нормально и естественно, но только не у нас, по крайней мере, не сейчас. Это тоже ошибка Горбачева, он не чувствует реакции людей. }} {{Citaĵo |teksto = Liaj renkontiĝoj kun [[laboristo]]j estas nura [[maskerado]]: kelkaj [[homo]]j staras, konversacias kun Gorbaĉov kaj ĉirkaŭe staras ĉeno da [[gardisto]]j. Kaj homojn tiujn, kontrolitajn, ŝajnigantajn la [[popolo]]n, oni alportadis en specialaj [[buso]]j […] Kaj ĉiam tio estas [[monologo]]. Oni ion diras al li kaj kion, li ne aŭdas, nek deziras aŭdi, li parolas ion sian […] |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Его встречи с трудящимися — маскарад, да и только: несколько человек стоят, разговаривают с Горбачевым, а вокруг целая цепь охраны. А людей этих, проверенных, изображающих народ, на специальных автобусах подвозили […] И всегда это — монолог. Ему что-то говорят, а что, он не слышит и слышать не хочет, говорит что-то свое […] }} {{Citaĵo |teksto = Vivi kiel vivas la tuta civilizita [[mondo]] estas tre dezirinde. Kaj pro tio mi neniam komprenos Gorbaĉovon, kiu kiel mi jam skribis, en kongreso fiere diris ke li ne havas personan [[vilao]]n. Kio estas fierinda ĉi tie, kio ĝojiga? Estas malbone ke li ne havas. Devas [[ĝenerala sekretario de KPSU|ĝenerala sekretario]] havi personan vilaon, konstruitan je [[mono]] gajnita per persona [[laboro]], same kiel havi ĝin [[laboristo]], [[verkisto]], [[inĝeniero]], [[instruisto]] […] Sed persona-ŝtata estas por li preferinda. |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = Вообще, жить, как живет весь цивилизованный мир, очень хочется. И поэтому никогда не пойму Горбачева, который, я уже писал об этом, на съезде гордо произнес, что у него нет личной дачи. Чем здесь гордиться, чему радоваться? Плохо, что нет. Должна быть у Генерального секретаря личная дача, построенная на деньги, заработанные личным трудом, как у рабочего, писателя, инженера, учителя […] Но персонально-государственная — это для него лучше. }} {{Citaĵo |teksto = En [[Moskvo]] cirkulas [[onidiro]]j, ke dum la plej proksima plenkunveno estas planata renverso. Oni deziras forigi Gorbaĉovon de la posteno de [[ĝenerala sekretario de CK KPSU]] kaj lasi por li estradon de la popolaj deputitoj. Mi ne kredas al tiuj ĉi onidiroj, sed se tio efektive okazos, mi [[batalo]]s en la plenkunveno por Gorbaĉov. Ĝuste por li — mia eterna oponanto, ŝatanto de duonpaŝoj kaj duonagoj. Tiu taktiko finfine pereigos lin, se li kompreneble ne komprenos tiun ĉi sian ĉefan [[eraro]]n. Sed nun, almenaŭ ĝis la plej proksima kongreso, dum kiu eble aperos novaj [[gvidanto]]j, li estas la sola [[homo]] kiu povas deteni la [[KPSU|partion]] de definitiva disfalo. |aŭtoro= [[Boris Jelcin]] |verko= Konfeso pri difinita temo [1990] |origina teksto = По Москве бродят слухи, что на ближайшем Пленуме намечается переворот. Хотят снять Горбачева с поста Генерального секретаря ЦК КПСС и оставить ему руководство народными депутатами. Я не верю этим слухам, но уж если это действительно произойдет, я буду драться на Пленуме за Горбачева. Именно за него — своего вечного оппонента, любителя полушагов и полумер. Эта тактика его в конце концов и погубит, если, конечно, он не осознает этой своей главной ошибки сам. Но сейчас, по крайней мере до ближайшего съезда, на котором, может быть, появятся новые лидеры, он единственный человек, который может удержать партию от окончательного развала. }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [[Nikita Ĥruŝĉov]] estis antaŭulo de Miĥail Gorbaĉov tiusence ke li ekis procezon de la ŝanĝoj, kies [[senco]]n li ne komprenis kaj kies direkton li poste kondamnus. De tiu ĉi vidpunkto oni povus diri ke [[kolapso]] de [[komunismo]] komenciĝis de Ĥruŝĉov. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj [[Ronald Reagan]] kaj Miĥail Gorbaĉov kredis je sia fina [[venko]]. Tamen [[Ekzistado|ekzistis]] principa diferenco inter la du tiom neatendeblaj partneroj: Reagan estis komprenanta kiaj fortoj movas lian [[socio]]n dum Gorbaĉov absolute perdis ligon al sia socio. Ambaŭ [[gvidanto]]j alvokis al tio kion ili konsideris la plej bona en siaj sistemoj. Sed se Reagan liberigis [[spirito]]n de sia [[popolo]], malferminte kluzojn de iniciato kaj certeco pri si mem, do Gorbaĉov draste akcelis pereon de la sistemo kiun li reprezentis per alvokoj al [[reformo]]j, al kiuj ĝi evidentiĝis ne kapabla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tre inteligenta kaj [[Ĝentileco|ĝentila]], li similis al iom abstraktaj figuroj el [[Rusio|rusaj]] [[romano]]j de la [[19-a jarcento]] – samtempe [[Kosmopolitismo|kosmopolita]] kaj provincieca, inteligenta kaj tamen iom loza; [[Sagaco|sagaca]], sed sena je [[kompreno]] de la [[esenco]] de [[defio]] staranta antaŭ li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la fino de 1991 Miĥail Gorbaĉov estis konsiderata en [[Vaŝingtono]] neanstataŭigebla partnero en [[konstruado]] de nova [[Mondo|monda]] ordo – ĝis tia grado, ke [[Usona prezidanto|prezidanto]] [[George H. W. Bush]] elektis la [[Ukrainio|ukrainan]] [[parlamento]]n, kiom ajn neimagebla tio aspektas, kiel konvena loko por nome de sur tiu tribuno laŭdi bonajn flankojn de la sovetia [[gvidanto]] kaj deklari pri graveco de konservado de la unueca [[Sovetunio]]. Konservado de Gorbaĉov ĉe la [[potenco]] transformiĝis je la ĉefa [[celo]] de la [[Okcidento|okcidentaj]] [[politikisto]]j, konvinkitaj ke trakti ĉiun alian estos pli malfacile. Dum stranga, videble kontraŭ-Gorbaĉova [[Aŭgusta puĉo|puĉo en aŭgusto 1991]] ĉiuj gvidantoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj unuiĝis flanke de "laŭleĝeco" subtene de la [[Komunismo|komunista]] [[konstitucio]], enpotenciginta Gorbaĉovon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvin monatojn post la [[Fiasko|fiaskinta]] [[Komunismo|komunista]] [[Aŭgusta puĉo|puĉo]] li estis devigita foriri kaj cedi al [[Boris Jelcin]] per la proceduro same "kontraŭleĝa" kiel tiu, kaŭzinta [[indigno]]n de la [[Okcidento]] antaŭ kvin monatoj. Ĉi-foje la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj rapide subtenis Jelcinon, prezentante subtene al siaj [[ago]]j fakte la samajn argumentojn, kiujn ili uzis antaŭnelonge rilate Gorbaĉovon. La ignorita de la ekstera [[mondo]], kiu ĵus estis bonveniganta lin, Gorbaĉov eniris restadejon de fiaskintaj ŝtataj agantoj, persekutintaj [[celo]]jn troviĝantaj ekster limoj de iliaj eblecoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Miĥail Gorbaĉov meritas nek ekzaltitajn [[admiro]]jn, nek [[malhonoro]]n, kiuj alterne lin trafis, ĉar li heredis vere komplikan kaj eble nesupereblan aron da [[problemo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Miĥail Gorbaĉov estis la unua [[Sovetunio|sovetia]] [[gvidanto]], komplete rifuzinta nocion de [[klasa lukto]] kaj proklaminta [[Paco|pacan]] kunekzistadon kiel la memstaran [[celo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro de Miĥail Gorbaĉov en 1988] En programa parolado en [[Unuiĝintaj Nacioj]] la 7-an de decembro li anoncis samtempan redukton [de [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj] je 500 mil [[homo]]j kaj 10 mil [[tanko]]j, inkluzive duonon de la tankoj kontraŭstarintaj al [[NATO]] […] Tamen unuflankaj reduktoj de tia skalo atestas esceptan certecon pri si mem aŭ esceptan malfortecon. En tiu etapo de la [[evoluo]] certeco apenaŭ estis propra al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtataj agantoj bezonas [[bonŝanco]]n same kiel sobran kalkulon. [[Fortuno]] ne deziris [[Rideto|rideti]] al Miĥail Gorbaĉov. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de Miĥail Gorbaĉov kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Kamboĝa-Vjetnama milito|vjetnama okupacio de Kamboĝo]]; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreti de la sovetiaj trupoj de la ĉina-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Espero]] de Miĥail Gorbaĉov pri liberlaigo devis neeviteble [[Fiasko|fiaski]]. Tuj post kiam la [[Komunismo|komunista]] [[Politika partio|partio]] estis perdinta sian monolitan [[karaktero]]n, ĝi iĝis senmoralizita. Liberaligo evidentiĝis nekombinebla kun la komunista [[regado]] – komunistoj ne povis transformiĝi je [[demokrato]]j sen ĉesi esti la komunistoj. Tiun ekvacion Gorbaĉov neniam komprenis, kvankam komprenis ĝin [[Boris Jelcin]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Miĥail Gorbaĉov komenis de konvinko, ke la reformita [[Komunista partio de Sovetunio|komunista partio]] povos movi la [[Sovetunio|sovetian]] [[socio]]n al la moderna [[mondo]]. Sed li malsukcesis kompreni ke komunismo estas [[problemo]], ne [[solvo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la lasta jaro de sia ofico li estis trafita de [[koŝmaro]] de [[homo]], kiu vidas proksimiĝantan [[katastrofo]]n, sed malakapblas preventi ĝin aŭ eviti persone. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [Povas esti ke en iu momento sovetiaj [[gvidanto]]j konkurante] […] sin turnas al [[Politiko|politike]] nematuraj kaj malspertaj [[amaso]]j por ekhavi ilian subtenon. Se la lasta estas vera, do la [[Komunista partio de Sovetunio|komunista partio]] devos atendi neprognozeblajn sekvojn: ja ordinaraj partianoj lernis labori nur en kondiĉoj de [[Fero|fera]] [[disciplino]] kaj subiĝo, kaj estas tute senpovaj je [[arto]] de atingado de [[kompromiso]]j kaj interkonsento […] Se do okazos io rompinta unuecon kaj efikecon de la partio kiel politika ilo, do [[Sovetunio|Sovetia Rusio]] povos tuj transformiĝi el unu el la plej povaj al unu el plej malfortaj kaj kompatindaj landoj de la [[mondo]].</br>''Komento de [[Henry Kissinger]]: Neniu el la dokumentoj antaŭvidis tiom ĝuste tion, kio efektive okazos post enposteniĝo de Miĥail Gorbaĉov.'' |aŭtoro= [[George F. Kennan]] |verko= La fontoj de sovetia konduto [Julio 1947] |origina teksto = }} === Aleksej Navalnij === {{Citaĵo |teksto = Mi ne kredas je ĉiuj ĉi paroladoj, ke [[Putin]] ĉesis pensi pri la [[mono]], ke li pensas pri io granda, pri restarigo de [[Sovetunio]] ktp — ĉio ĉi estas stultaĵoj. Ĉio ĉi okazas sole pro tio, ke Putin deziras resti ĉe la [[potenco]] kaj deziras sian potencon cementi. Ĝuste li memoras Gorbaĉovon tre bone kaj li komprenas perfekte, ke iuj ajn [[Politiko|politikaj]] malseverecoj kaj paŝetoj kondukos al tio, ke nenio restos de lia potenco. Pro tio oni malgraŭ ŝajne alta populareco [de Putin] tamen ne allasas [liajn konkurantojn] al [[baloto]]j. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Eĥo de Moskvo la 15-an de oktobro 2014]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909193418/https://echo.msk.ru/programs/focus/1417522-echo/ Intervjuo ĉe Eĥo de Moskvo la 15-an de oktobro 2014]</ref> |origina teksto = Я не верю во все эти разговоры, что Путин перестал думать о деньгах, а думает о чем-то великом, о восстановлении Советского Союза и так далее — все это ерунда. Все это происходит исключительно потому, что Путин хочет остаться у власти и хочет свою власть цементировать. Он-то как раз Горбачева помнит очень хорошо, и он понимает отлично, что любые политические поблажки и шажки приведут к тому, что он его власти ничего не останется. Поэтому вроде бы, несмотря на высокие рейтинги, на все равно на выборы не пускают. }} {{Citaĵo |teksto = Vi scias, mi nun aprezas Gorbaĉovon oble pli ol mi aprezis lin tiam […] Sed nun mi rigardas al Gorbaĉov kiel al la [[homo]], kiu havis eblecon neimageble riĉiĝi aŭ iĝi [[tirano]], aŭ iĝi [[diktatoro]] kaj en iu ajn kazo havis eblecon uzi en privataj celoj tiujn grandajn eblecojn, kiujn li havis, sed li ne faris tion. Li ja estas mizerulo nun aŭ praktike mizerulo. Li ricevis nenion. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Eĥo de Moskvo, la 15-an de septembro 2013]<ref>[https://web.archive.org/web/20200822133349/https://echo.msk.ru/programs/exit/1156476-echo/ Intervjuo ĉe Eĥo de Moskvo, la 15-an de septembro 2013]</ref> |origina teksto = Знаете, я сейчас ценю Горбачёва гораздо больше, чем я ценил его тогда […] Но сейчас я смотрю на Горбачёва как на человека, который имел возможность немыслимым образом обогатиться или стать тираном, или стать диктатором и в любом случае имел возможность использовать в личных целях те грандиозные возможности, которые у него были, но не сделал этого. Он же нищий человек сейчас или практически нищий человек. Он не получил ничего. }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio]]n ja disfaligis ne Gorbaĉov. Sovetunion disfaligis stultulaĉoj el [[KPSU]], omaĝe al kiuj oni nun memortabulojn faraĉas. |aŭtoro = [[Aleksej Navalnij]] |verko = [Intervjuo ĉe Republic.ru la 9-an de oktobro 2014]<ref>[https://web.archive.org/web/20200909012129/https://republic.ru/posts/l/1168842 Intervjuo ĉe Republic.ru la 9-an de oktobro 2014]</ref> |origina teksto = Советский Союз ведь развалил не Горбачев. Советский Союз развалили придурки из КПСС, которым сейчас мемориальные доски лепят. }} === Boris Nemcov === {{Citaĵo |teksto = [pri si mem en 1985] Neniu politika [[vivo]]. Kvankam mi havis interesiĝon pri ĝi. Stabile disidenta percepto de la vivo, skeptika rilato al Gorbaĉov — post lia ukazo pri [[Kontraŭalkohola kampanjo en Sovetunio|lukto kontraŭ drinkado kaj alkoholismo]] mi komprenis, ke li malbone konas siajn proprajn landon kaj [[homo]]jn. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = [о себе в 26 лет] Никакой политической жизни. Хотя интерес к ней был. Устойчиво диссидентское восприятие жизни, скептическое отношение к Горбачеву — после его Указа о борьбе с пьянством и алкоголизмом я понял, что он плохо знает свою собственную страну и людей. }} {{Citaĵo |teksto = Li ne estis murdita, feliĉe, sed li kaj [[Jegor Gajdar]] estas la damnitaj [[homo]]j. Gorbaĉov en malpli alta grado ol Gajdar, sed kun tempopaso ankaŭ de Gajdar falos la [[damno]]. La afero konsistas ne en detaloj, sed en la principo. Ĉiuj kiuj deziris pliordigi [[Rusio]]n, erarante kaj stumblante ĉe tio, sed deziris sincere — ĉiuj ili estis rifuzataj de Rusio. Ĉiuj. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = [о М. С. Горбачеве]. Он не был убит, слава Богу, но и он, и Егор Гайдар — проклятые людии. Горбачев в меньшей степени, чем Гайдар, но со временем и с Гайдара спадет проклятие. Тут дело не в деталях, а в принципе. Все, кто хотел обустроить Россию, ошибаясь и спотыкаясь при этом, но хотел искренне, — все они Россией отторгались. Все. }} {{Citaĵo |teksto = Tute malsimilas al la rusa [[caro]] Gorbaĉov. Absolute! Maldecidema, babilema, al ĉiuj komplezema, malkapabla al kuraĝaj agoj… Ne caro. Kaj lia [[tempo]] ankaŭ estis ne cara. Kaj [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]] estis la sama. Ili kun Gorbaĉov estas similaj. Kaj interalie la sorto de [[Rusio]] similas al la [[karaktero]]j de tiuj ĉi [[homo]]j. Ĉe Nikolao, post lia abdiko, la lando disfalis kaj eksplodis [[Rusa enlanda milito|milito]]. Ĉe Gorbaĉov okazis la samo. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = Совсем не похож на русского царя Горбачев. Абсолютно! Нерешительный, говорливый, и нашим и вашим, неспособный на какие-то отчаянные поступки… Не царь. И время его не царское было. И Николай II такой же был. Они с Горбачевым похожи. И, кстати, судьба России сходна с характерами этих людей. При Николае, после его отречения от престола, страна развалилась и развязалась война. При Горбачеве случилось то же самое. }} {{Citaĵo |teksto = Gorbaĉov estas historia [[persono]]. Mi ne scias je kioma grado li persone, surbaze de siaj internaj konvinkoj, ne sub influo de la cirkonstancoj, faris [[decido]]jn. Mi opinias ke li faris tion en mizera grado. Li precipe memorigis al mi iun grandan [[objekto]]n, kiu trafis oceanan ondon […] Sed! Li trovis en si fortojn kaj [[kuraĝo]]n ne fari grandajn stultaĵojn. Kaj li ne provis haltigi la iron de la [[historio]]. Kaj pro tio li sendube estas historia [[homo]]. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = Горбачев — историческая личность. Я не знаю, в какой мере он лично, исходя лишь из своих внутренних убеждений, а не под воздействием обстоятельств, принимал решения. Думаю, что в ничтожной мере он это делал. Он больше мне напоминал некий предмет, крупный предмет, который оказался на океанской волне […] Но! Он нашел в себе силы и мужество больших глупостей не делать. И не пытался остановить ход истории. И потому он, безусловно, исторический человек. }} {{Citaĵo |teksto = Kiel ĉiu historia [[persono]], Gorbaĉov estas tre kontraŭdira. Foje oni povas eĉ diri ke li estas malsimpatia. Li evidente nenion komprenas je [[ekonomio]]. Por li tio estas siaspeca enigmo de [[naturo]], kiun ne eblas solvi. Ja tia lin naskis la [[patro]] kaj la [[patrino]]. Kaj li cetere ne kaŝas tion. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = Как всякая историческая личность, Горбачев очень противоречив. Иногда даже можно сказать, что одиозен. Он, видимо, совершенно ничего не понимает в экономике. Для него это такая загадка природы, которую не дано разгадать. Уж таким его родили отец и мать. И он, кстати, не скрывает этого. }} {{Citaĵo |teksto = Mi vere kompatas lin. Ĉar se li, posedante grandegan [[potenco]]n de la [[Ĝenerala sekretario de KPSU|Ĝenerala sekretario]] kaj poste de prezidanto, farus almenaŭ ion similan al tio kion faris [[Deng Xiaoping]] en [[Ĉinio]], mi opinias ke la lando ne estus nun en la ruinoj. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = [о М. С. Горбачеве] Мне его по-настоящему жалко. Потому, если бы он, обладая гигантской властью Генерального секретаря и позже президента, делал хотя бы нечто подобное тому, что делал Дэн Сяопин в Китае, я думаю, страна не была бы сейчас у разбитого корыта. }} {{Citaĵo |teksto = […] li ĉiam strebis esti agnoskita en la tuta [[mondo]]. Kaj li tre multe faris por tia agnosko de si. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = [о М. С. Горбачеве] […] он всегда стремился быть признанным во всем мире. И очень много делал для такого собственного признания. }} {{Citaĵo |teksto = [pri baloto al la [[Supera Soveto de Sovetunio]] en 1989] Tiam ekzistis naiva [[ideo]] ke, deklarinte la ŝtatan [[suvereneco]]n, eblos seniĝi je la maldecidema [[Gorbaĉov]] kaj lia [[politiko]], konservinte ĉe tio [[Sovetunio]]n. Mi opinias ke tio ĉi movis [[Jelcin]]on en tiu momento. Efektive kun kun [[akvo]] oni elverŝis ankaŭ [[bebo]]n. Lukto kontraŭ Gorbaĉov finiĝis per la [[disfalo de Sovetunio]]. Por Jelcin tio sendube estis persona [[tragedio]]. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = [о выборах в Верховный Совет СССР в 1989 году] Тогда была наивная идея, что, провозгласив государственный суверенитет, можно будет избавиться от нерешительного Горбачева и его политики, сохранив при этом Советский Союз. Думаю, это и двигало Ельциным в тот момент. На самом деле вместе с водой выплеснули и ребенка. Борьба с Горбачевым закончилась развалом СССР. Для Ельцина это, безусловно, была личная трагедия. }} === Brent Scowcroft === {{Citaĵo |teksto = Je [[Kristnasko]] de 1991 Gorbaĉov telefonis al prezidanto [[George H. W. Bush]] kaj diris: mi telefonas la lastan fojon. La [[flago]] estas malhisata super la [[Kremlo]], [[sovetia flago]]. Mi forlasas mian postenon. [[Sovetunio]] foriras al [[historio]]. Kaj mia unua penso estis: [[Jelcin]] venkis. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni vidis ke Gorbaĉov provis krei siajn similaĵojn — malpli grandajn gorbaĉovojn — en landoj de [[Orienta Eŭropo]] kaj ĉiumaniere asistis tiun ĉi procezon. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi opinias ke Gorbaĉov vidis en [[glasnost]] ne [[vojo]]n al [[demokratio]], sed manieron altigi efikecon de la sovetia sistemo. Ekde [[Leonid Breĵnev]] la landon gvidis vico de malsanaj aŭ maljunaj [[estro]]j, kaj ĝi dum multaj jaroj spertis [[stagnado]]n. Gorbaĉov, mi pensas, vidis sin kiel [[reformisto]]n, kiu junigas la sistemon, ne ŝanĝas ĝin. Unu el manieroj junigi ĝin estis malfortigi la ŝarĝon de [[teroro]] kaj [[reprezalio]]j. [[Problemo]] konsistis en tio, ke li ne povis devigi la [[partio]]n sekvi sian [[volo]]n kaj tiam li minacis aranĝi partiajn [[baloto]]jn kaj forpeli siajn [[malamiko]]jn. Ekde tiu momento ekrampis lavango. Per siaj [[ago]]j Gorbaĉov ĵetis [[semo]]jn de [[detruo]] — de si mem kaj de [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Gorbaĉovon mi traktis sufiĉe skeptike. Li havis bonegan [[retoriko]]n, sed en la momento de prezidantiĝo de [[George H. W. Bush]] ĝi ne estis konfirmita per iuj ajn realaj [[ago]]j. Mi estis certa ke la [[Malvarma milito]] okazas pri [[Orienta Eŭropo]] kaj la [[sovetia armeo]] plu restis tie. Fadenoj de la [[regado]] restis la samaj. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se anstataŭ Gorbaĉov [[Politburoo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio|Politburoo]] enpostenigus ekzemple alian [[Breĵnev]] sed nur plenfortan, do en tiu ĉi periodo tiuj [[evento]]j ne okazus. [[Sovetunio]] plu ekzistus. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam Gorbaĉov post la [[disfalo de Sovetunio]] kandidatiĝis por prezidenta posteno, li ricevis ĉirkaŭ 1% de la voĉoj. Li estas unu el la plej malamegataj [[homo]]j en [[Rusio]]. Tio ion diras pri la transformiĝo okazinta en Rusio. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Jelcin]] humiligis Gorbaĉovon, simple humiligis. Tre multaj [[evento]]j klarigeblas per ilia [[malamo]]. Iun [[tempo]]n ili kunlaboris, sed en 1987 Jelcin ribelis. Li [[paŝo]]n post paŝo pleniĝis je decidemo liberiĝi de Gorbaĉov. Mi supozas ke [[Sovetunio]] disfalis tiom rapide ĝuste pro tio ke tio ebligis al Jelcin forigi Gorbaĉovon. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Gorbaĉov estis grave subtaksanta [[Naciismo|naciisman]] humorojn en [[teritorio]]j de [[Sovetunio]]. Li havis [[ideo]]n rekonstrui Sovetunion je siaspeca [[konfederacio]]. Li ellaboris ĝeneralan programon de transiro kaj ĝi estis proponita por [[voĉdonado]] en la [[respubliko]]j. Kiam [[Ukrainio]] voĉdonis kontraŭ, tio estis [[signo]] ke la [[tempo]] de Gorbaĉov finiĝis. La projekto estis malkonektita de [[realo]], formiĝinta en Sovetunio. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Dum neoficiala renkontiĝo kun sovetia estraro fine de 1988 [[Henry Kissinger]] delikate sugestis eblecon de interkonsento inter la [[superpotenco]]j pri neŭtraligo de [[Orienta Eŭropo]], kompreniginte ke pri tio povas interesiĝi administracio de la estonta prezidanto [[George W. Bush]]. (Gorbaĉov cetere rifuzis tiun proponon). |aŭtoro= [[Mark Kramer (politikologo)|Mark Kramer]] |verko= Atendante grandan fiaskon // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Perestrojko]] * [[Disfalo de Sovetunio]] {{Referencoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Gorbaĉov, Miĥail}} [[Kategorio:Miĥail Gorbaĉov| ]] [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Sovetiaj politikistoj]] [[Kategorio:Prezidantoj]] [[Kategorio:Juristoj]] [[Kategorio:Komunistoj]] [[Kategorio:Nobel-premiitoj]] [[Kategorio:Sovetianoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de marto]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de aŭgusto]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1931]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] ik44of5k1807ifvg2bbemlyrfxd9ike 0 7887 53058 38557 2026-04-14T12:48:10Z RG72 415 53058 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Baltasar Gracián | dosiero = | vikipedio = Baltasar Gracián | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Baltasar Gracián|Baltasar GRACIÁN Y MORALES]]''' (Belmonte de Gracián, Calatayud, 8-a de januaro de 1601 - Tarazona, Zaragozo, 6-a de decembro de 1658) estis verkisto de Hispanio de la Hispana ora epoko, kiu kultivis la didaktikan kaj filozofian prozaron, nome eseisto. == Citaĵoj == {{Traduko de vikicitaristo}} <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> {{Citaĵo|teksto = Aldonu gramon da [[aŭdaco]] en ĉion, kion vi faras. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Bona [[libertempo]] pli bonas ol [[negoco]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = Más vale el buen ocio que el negocio.}} {{Citaĵo|teksto = Ĉion aprobi kutime estas nescio; [[Riproĉo|riproĉi]] ĉion, [[malico]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Ĉiuj [[Venko|venkoj]] generas [[Malamo|malamon]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Estas neniu [[instruisto]], kiu ne povas esti disĉiplo. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Iuj estus [[saĝulo]]j, se ili ne [[Kredo|kredus]] ke ili jam estas tiaj. |aŭtoro =Baltasar Gracián|verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Kiu [[Rido|ridas]] pri io ajn, tiu estas tiel [[Malsaĝo|malsaĝa]] kiel tiu, kiu [[Ploro|ploras]] pri ĉio. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = La homo naskiĝas [[Barbareco|barbara]]; liberigu vin de [[besto|besteco]] kultivante vin mem. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = [[Libereco]] pli valoras ol [[donaco]], ĉar ĝi estas perdebla. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = Más preciosa es la libertad que la dádiva, porque se pierde.}} {{Citaĵo|teksto = Pli bonas esti trompita de la [[prezo]] ol de la varoj. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = Más vale ser engañado en el precio que en la mercadería.}} {{Citaĵo|teksto = Por regi [[Frenezo|frenezulojn]], necesas granda [[prudento]] kaj regi malsaĝulojn, granda [[scio]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Preteco estas la patrino de [[feliĉo]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = La presteza es madre de la dicha.}} {{Citaĵo|teksto = Scii konservi [[Amikeco|amikon]] estas pli grava ol gajni novan. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = Saberlos conservar es más que el hazerlos amigos.}} {{Citaĵo|teksto =Se vi ne povas fari [[scio]]n via [[servanto]], faru ĝin via [[amiko]]. |aŭtoro =Baltasar Gracián|verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = [[Simpatio]] estas unu el la sigelitaj [[mirindaĵo|mirindaĵoj]] de la naturo. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto = Tiel [[Gloro|glora]] estas bela retreto kiel brava [[atako]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{DEFAŬLTORDIGO:Gracián, Baltasar}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Aforismistoj]] [[Kategorio:Hispanoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Klerikaro]] [[Kategorio:Katolikoj]] d2ol0ibtxl514vfb3oaw9eua72jcb8r 0 7907 53029 37475 2026-04-14T12:33:07Z RG72 415 53029 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Sun Tzu | dosiero = | vikipedio = Sun Tzu | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Sun Tzu|Sun Tzu]]''' (ĉirkaŭ 500 a.K.) estis ĉina generalo, milita strategiisto kaj filozofo. Li skribis la libron "La Militarto". Lia libro estas influa pro sia klarigo de militista strategio. == Citaĵoj == {{Citaĵo|teksto =[[Ŝajno|Ŝajnigu]] malsuperecon kaj kuraĝigu lian [[Aroganteco|arogantecon]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Kio estas esenca en [[milito]] estas [[venko]], ne longdaŭraj operacioj. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Kio gravegas en milito estas [[Atako|ataki]] la [[strategio]]n de la [[malamiko]]. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Lerta majoro serĉas [[venko]]n de la situacio kaj ne postulas ĝin de siaj subuloj. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Al ĉirkaŭita malamiko, vi devas lasi manieron eskapi. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Rapideco estas la [[esenco]] de milito. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Disputataj komenco}} == Disputataj == {{Citaĵo|teksto =Konstruu al via [[kontraŭulo]] oran [[ponto]]n por retreto. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =Venko estas rezervita por tiuj, kiuj pretas pagi ĝian [[prezo]]n. |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Disputataj fino}} {{Misatribuitaj komenco}} == Misatribuitaj == {{Citaĵo|teksto =Tenu viajn [[amiko]]jn proksime, kaj viajn [[malamiko]]jn pli proksimaj. |aŭtoro = Michael Corleone <ref>Ĝi devenas plej rekte de linio parolita de Michael Corleone en The Godfather Part II (1974)</ref>|verko =The Godfather Part II |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =La vera [[celo]] de milito estas [[paco]]. |aŭtoro = antaŭparolo de James Clavell en La Arto de Milito<ref>Fakte la antaŭparolo de James Clavell en La Arto de Milito deklaras, "la vera celo de milito estas paco." Tial la citaĵo estas de James Clavell inspirita en Sun Tzu.</ref>|verko = |origina teksto = }} {{Citaĵo|teksto =En [[paco]] preparu vin por [[milito]]. En milito, preparu vin por paco.<ref>Ŝajnas esti variaĵo de la romia devizo "Si vis pacem, para bellum".</ref> |aŭtoro = |verko = |origina teksto = }} {{Misatribuitaj fino}} {{Referencoj}} {{Socia kaj politika filozofio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Sun Tzu}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Verkistoj]] [[Kategorio:Militistoj]] [[Kategorio:Ĉinoj]] [[Kategorio:Militistoj]] [[Kategorio:Filozofoj]] [[Kategorio:Nefikciaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Taoistoj]] [[Kategorio:Kritikistoj]] elh4xqscddb9uoy9prm5spyeaa75u0t 0 9417 53022 51982 2026-04-14T12:30:14Z RG72 415 53022 wikitext text/x-wiki {{Verko |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |nomo= Diplomatio |koloro= |dosiero= |vikipedio= |komunejo= |komunejokat= |vikivortaro= |vikinovaĵoj= }} '''Diplomatio''' (angle: Diplomacy) estas unu el ĉefaj verkoj de la [[Usono|usona]] [[diplomato]], [[Politika scienco|politikologo]], [[Geopolitiko|geopolitikisto]] [[Henry Kissinger]], aperinta en 1994. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = En la [[20-a jarcento]] neniu lando havis tiom decidan kaj tiom ambiguan [[influo]]n sur la [[internaciaj rilatoj|internaciajn rilatojn]] kiel [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Historio]] de partopreno de [[Usono]] en [[internacia politiko]] estis la historio de [[triumfo]] de la [[kredo]] super la [[sperto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kolapso de la [[Sovetunio|sovetia]] [[komunismo]] signifis [[Intelekto|intelektan]] konfirmon de supereco de usonaj [[idealo]]j kaj, kiom ajn strange tio estas, ĝi starigis [[Usono]]n fronte al tia [[mondo]], kian ĝi strebis eviti dum sia tuta [[historio]]. En kondiĉoj de formiĝanta internacia ordo [[naciismo]] ekhavis novan [[vivo]]n. Landoj komencis ĉiam pli ofte sekvi proprajn [[Egoismo|egoismajn]] [[intereso]]jn, ne altajn [[principo]]jn, kaj pli konkuri unu kun alia ol [[Kunlaboro|kunlabori]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vere nova en naskiĝanta monda [[ordo]] estas ke unuafoje [[Usono]] sukcesos nek resti flanke de tiu ĉi [[mondo]], nek domini ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John F. Kennedy]] kun plena konvinko deklaris en 1961, ke [[Usono]] estas forta ĝis tia grado, ke ĝi kapablas “pagi iun ajn [[prezo]]n kaj elteni iun ajn ŝarĝon” por garantii [[venko]]n de [[libereco]]. Post 30 jaroj Usono estas jam ne tiom forta por insisti pri tuja efektivigo de ĉiuj siaj [[deziro]]j. Aliaj landoj atingis nivelon de [[potenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nun antaŭ [[Usono]] staras [[problemo]] je atingado de siaj [[celo]]j, ĉiu el kiuj estas kombino de usonaj [[valoro]]j kaj [[Geopolitiko|geopolitikaj]] bezonoj. Unu el tiuj ĉi novaj bezonoj konsistas en tio, ke la [[mondo]], konsistanta el kelkaj [[ŝtato]]j de komparebla [[povo]], devas konstrui sian [[ordo]]n laŭe al [[koncepto]] de [[povekvilibro]] – ideo kiu neniam speciale kontentigis Usonon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive ja [[Usono|usona]] kaj [[Eŭropo|eŭropa]] aliro al [[ekstera politiko]] iĝis kreitaĵoj de iliaj propraj unikaj cirkonstancoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] tiu [[povekvilibro]], kiun plejparto de la usonanoj traktis malestime, efektive garantiis usonan [[sekureco]]n ĝis kiam ĝi funkciis kiel ĝi estis konceptita. Kaj nome ĝia rompo kaŭzadis aliĝon de [[Usono]] al la [[internacia politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] estis ekde komenco engaĝita je [[politiko]] de [[povekvilibro]], kiam estis detruita ĝia origina elekto – [[Mezepoko|mezepoka]] [[revo]] pri universala [[imperio]], kaj kiam el la cindro de tiu ventoblovita antikva revo estiĝis [[amaso]] de [[ŝtato]]j de pli aŭ malpli sama [[povo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sistemo de [[povekvilibro]] ne supozigas [[ebleco]]n eviti la [[krizo]]jn aŭ eĉ [[milito]]jn. Kaze de normala funkciado ĝi estis destinita por limigado de same eblecoj de la [[ŝtato]]j domini la aliajn, kaj de skalo de la [[konflikto]]j. Ĝia [[celo]] estis ne [[paco]] mem, sed stabileco kaj sindetenemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive sistemoj de [[povekvilibro]] en la [[historio]] de la [[homaro]] estas tre malofta fenomeno. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por plejparto de la [[homaro]] dum plejparto de la historia periodo tipa formo de [[regado]] estis [[imperio]]. La imperioj sentis neniun [[intereso]]n pri agado kadre de iu internacia sistemo. Ili mem strebis iĝi la internacia sistemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[ideo]]j de [[klerismo]]] Estis supozite, ke ĉiu [[ŝtato]], sekvante proprajn [[Egoismo|egoismajn]] [[intereso]]jn iel aŭ tiel servos al [[progreso]] kvazaŭ iu nevidebla mano garantius ke [[libereco]] de elekto, havata de ĉiu ŝtato, garantius bonfarton por ĉiuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] neniam partoprenis en la sistemo de [[povekvilibro]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu alia [[socio]] venis al konkludo ke [[principo]]j de [[Etiko|etika]] [[konduto]] aplikeblas al la internacia konduto same kiel al konduto de apartaj [[individuo]]j – tiu nocio kontraŭas [[raison d`etat]], do la nocion de naciaj interesoj, kies aŭtoreco apartenas al [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La eksa [[Sovetunio]] estis [[Milito|milita]] [[superpotenco]] kaj samtempe [[Ekonomio|ekonomia]] nano. Sed tre probable ke alia [[lando]] povus esti [[Ekonomio|ekonomia]] giganto, sed milite signifi nenion kiel tio okazis al [[Japanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[mondo]] post la fino de la [[Malvarma milito]] diversaj elementoj ŝajne ekhavas ĉiam pli da simileco kaj simetrio. Relativa milita povo de [[Usono]] estos poiomete falanta. Manko de klare difinita [[malamiko]] kaŭzos premon interne de la lando, celantan redirektadon de resursoj de [[defendo]] al aliaj prioritatoj – tiu procezo jam komenciĝis [...] Tiaj tendencoj estos eĉ pli rimarkindaj en la [[Ekonomio|ekonomia]] sfero, en kiu usona [[dominado]] jam komencis fali kaj en kiu estos malpli danĝere defii Usonon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Je nivelo de rilatoj inter la [[ŝtato]]j nova [[ordo]] pli similos al sistemo de eŭropaj ŝtatoj en la [[18-a jarcento|18]]-[[19-a jarcento]]j ol al malfleksa modelo de la tempo de la [[Malvarma milito]]. Ĝin partoprenos almenaŭ ses potencoj, inkluzive de [[Usono]], [[Eŭropo]], [[Ĉinio]], [[Japanio]], [[Rusio]] kaj eble [[Barato]], kaj ankaŭ abundo de mezaj kaj etaj landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum sia tuta [[historio]] [[Rusio]] estis aparta kazo [...] Limante tri diversajn [[Kulturo|kulturajn]] regionojn – [[Eŭropo]]n, [[Azio]]n kaj [[Islama mondo|islaman mondon]] – Rusio laŭ loĝantaro konsistis el reprezentantoj de ĉiu el ili kaj sekve neniam estis nacia ŝtato en la eŭropa senco de tiu ĉi nocio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Analizistoj ofte klarigas la rusian [[ekspansiismo]]n kiel rezulton de sento de sia sendefendeco. Sed rusaj [[verkisto]]j oble pli ofte pravigis eksteran direktiĝon de [[Rusio]] per [[Mesio|mesia]] [[destino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La postkomunisma [[Rusio]] aperis ene de la limoj, kiuj ne spegulas ĝian [[Historio|historian]] evoluon. Simile al [[Eŭropo]] ĝi devos elspezi multe da [[energio]] por rekonsidero de sia identeco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis komenco de la [[19-a jarcento]] [[Ĉinio]] neniam havis najbaron, kapablan konkuri kun ĝia supereco kaj ĝi eĉ ne povis imagi, ke tia [[ŝtato]] povas aperi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nocio de suverena [[egaleco]] de la [[ŝtato]]j ne ekzistis en [[Ĉinio]]. Tiujn, kiuj loĝis ekster Ĉinio, oni konsideris [[barbaroj]] kaj tributuloj. Nome tiel oni akceptis en la [[18-a jarcento]] en Ĉinio la unuan [[Britio|britan]] ambasadoron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum 500 jaroj ĝis sia [[Perforto|perforta]] malfermigo fare de komodoro [[Matthew Perry]] en 1854, [[Japanio]] eĉ ne disdegnis ĝis kreado de ekvilibro inter la [[barbaroj]] kaj ilia kvereligado inter si aŭ, kiel tion faris la [[ĉinoj]], inventado de rilatoj de la [[suvereno]] kaj tributuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncerne [[Barato]]n, ŝtategon en [[Suda Azio]], ĝia ekstera politiko laŭ pluraj parametroj similas al restaĵoj de iama [[Eŭropo|eŭropa]] [[imperiismo]], kreskanta sur gisto de [[tradicio]]j de la antikva [[kulturo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Barato]] estas novulo kiel nacia [[ŝtato]] [...] ĝi ankoraŭ devos ekpreni rolon, konvenan por ĝia grandeco sur la internacia [[Politiko|politika]] scenejo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do eĉ ne unu el la plej gravaj landoj, kiuj devos krei novan mondordon, havas iun sperton de reciproka komunikado en la naskiĝanta sistemo de [[ekzistado]] de pluraj [[ŝtato]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Studado de la [[historio]] de donas gvidilon, aplikeblan aŭtomate. La historio instruas sur ekzemploj, montrante eventualajn sekvojn de similaj situacioj. Sed ĉiu [[generacio]] devas decidi memstare, kiuj el la cirkonstancoj efektive estas similaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la komenco de la [[20-a jarcento]] [[Izolismo|izolismaj]] tendencoj dominis en la [[Ekstera politiko de Usono|usona ekstera politiko]]. Kaj poste du faktoroj lanĉis Usonon sur orbiton de la internaciaj aferoj: ĝia rapidege kreskanta povo kaj poioma kolapso de la internacia sistemo, kies centro estis [[Eŭropo]]. Oficperiodoj de du [[prezidanto]]j markis siaspecan limon de tia evoluo de la aferoj: [[Theodore Roosevelt]] kaj [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Theodore Roosevelt]] estis sperta analizisto rilate la [[povekvilibro]]n. Li insistis je internacia rolo de [[Usono]] pro tio, ke tion postulis ĝiaj naciaj interesoj kaj ĉar tutmonda povekvilibro, laŭ lia opinio, estis neimagebla sen la usona partopreno. Por [[Woodrow Wilson]] kiel pravigo de la internacia rolo de Usono servis [[mesiismo]]: Usono havis [[devo]]n ne nur subteni la povekvilibron, sed ankaŭ disvastigi siajn principojn tra la [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Thomas Jefferson]] nomis la [[Napoleonaj militoj|Napoleonajn militojn]] konkurado inter [[tirano]] de la tero ([[Francio]]) kaj tirano de la oceano ([[Anglio]]) – alivorte la partoprenantoj de la eŭropa lukto de [[Moralo|morala]] vidpunkto estis nediferencigeblaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Usono]] kombino de ĝia propra povo kaj malproksimeco estigis certecon ke iu ajn [[problemo]] povas esti solvita post ĝia apero. La [[Eŭropo|eŭropaj]] landoj kun oble malpli granda [[Individuo|individua]] rezervo de fortoj por [[postvivado]], kreadis koaliciojn por alfronti la [[ebleco]]n mem de la ŝanĝoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ideo]] ke la [[paco]] dependas unuavice de disvastiĝo de [[Demokratio|demokratiaj]] institutoj restas fundamento de la usona [[Filozofio|filozofia]] [[pensado]] ĝis [[nuntempo]]. En [[Usono]] oni kutimas [[Opinio|opinii]], ke la demokratioj ne [[Milito|militas]] unu kontraŭ la alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[izolismo]] kaj [[moraleco]] de la [[ekstera politiko]] de [[Usono]]] Ĉirkaŭ 1820 Usono trovis inter tiuj du aliroj [[kompromiso]]n, kiu donis al ĝi [[ebleco]]n uzi ambaŭ ĝis la fino de la [[Dua mondmilito]]. Ĝi plu kondamnis tion, kio okazis trans la oceanoj kiel kondamnindan rezulton de la [[politiko]] de [[povekvilibro]], traktante sian propran ekspansion laŭ la teritorio de [[Nordameriko]] kiel “Manifeston de la sorto”, do kiel [[Evidenta destino|destino]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la usona [[izolismo]]] [[Doktrino de Monroe]], deklarinta tiun ĉi [[politiko]]n, estiĝis pro la provo de la [[Sankta Alianco]], kies ĉefaj partoprenantoj estis [[Rusio]], [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]], subpremi [[revolucio]]n en [[Hispanio]] en la [[1820-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La deklarita en 1823 [[doktrino de Monroe]] transformis la oceanon, dividantan [[Usono]]n kaj [[Eŭropo]]n, je malfacile supereblan obstaklon [...] ĝi deklaris ke Eŭropo ne devas enmiksiĝi je la usonaj aferoj. Kaj imago de [[James Monroe]] pri la usonaj aferoj – kaj temis pri la tuta [[okcidenta hemisfero]] – havis vere [[Ekspansiismo|ekspansiisman]] karakteron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Strebo de [[Usono]] al [[ekspansiismo]] kaj ĝia [[kredo]] je tio, ke ĝi estas pli sankta kaj principa ol iu ajn alia lando de [[Eŭropo]], neniam alfrontis iun kontraŭdiron. Ĉar Usono ne traktis sian ekspansion kiel aferon de la [[ekstera politiko]], do ĝi povis apliki forton por efektivigo de sia dominado – super la [[indianoj]], [[Meksiko]], en [[Teksaso]] – kaj fari tion sen ajnaj konsciencriproĉoj. Unuvorte la ekstera politiko de Usono konsistis en ne havi la eksteran politikon. Ĝis 1885 Usono superis [[Britio]]n, konsideritan tiutempe la plej granda industria potenco de la [[mondo]], laŭ suma grandeco de la prilabora [[industrio]]. Ĝis la fino de la jarcento ĝi estis konsumanta pli da energio ol [[Germanio]], [[Francio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Rusio]], [[Japanio]] kaj [[Italio]] kune. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la fino de la [[19-a jarcento]]] Tamen la [[usona senato]] plu konservadis kiel celon internajn prioritatojn kaj fiaskigis ĉiujn ekspansiismajn projektojn. Ĝi tenis etan [[armeo]]n (25 mil homoj) kaj malfortan floton. Ĝis 1890 la usona armeo okupis la 14-an lokon en la mondo post [[Bulgario]] kaj la usona [[Mararmeo|mararmeo]] estis malpli granda ol la itala, kvankam laŭ industria povo Usono estis 13-oble pli granda ol [[Italio]]. Usono ne partoprenis en la internaciaj konferencoj kaj oni traktis ĝin kiel duarangan potencon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[1880-aj jaroj]] [[Usono]] komencis konstruadon de sia milita floto, kiu en 1880 estis malpli granda ol tiuj de [[Ĉilio]], [[Brazilo]] kaj [[Argentino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la tuta [[19-a jarcento]] [[Britio]] estis konsiderata la plej granda problemo por la [[Usono|usonaj]] interesoj kaj la reĝa [[mararmeo]] kiel plej serioza strategia [[minaco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1902 [[Britio]] rezignis je siaj pretendoj pri gvida rolo en [[Centra Ameriko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Theodore Roosevelt]] eliris el premiso, ke [[Usono]] estas potenco same kiel ĉiuj aliaj, ne iu universala enkorpigo de la [[virto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Theodore Roosevelt]]] [...] li traktis la tutmondan [[povekvilibro]]n kun tioma fajneco, kiun montris neniu alia usona prezidanto, krom [[Richard Nixon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Poiomete [[Theodore Roosevelt]] venis al kompreno de tio, ke [[Germanio]] estas [[minaco]] al la [[Eŭropo|eŭropa]] ekvilibro kaj li ekligis [[Nacia intereso|nacian intereson]] de [[Usono]] kun naciaj interesoj de [[Britio]] kaj [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum en [[Eŭropo]] [[Theodore Roosevelt]] konsideris [[Germanio]]n la precipa [[minaco]], en [[Azio]] lin zorgigis streboj de [[Rusio]], pro kio li montris preferon al [[Japanio]], la ĉefa kontraŭulo de Rusio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[rusa-japana milito]]] [[Venko]] de [[Rusio]], kiel li [ [[Theodore Roosevelt]] ] rezonis, estus “la bato kontraŭ la [[civilizacio]]”. Kiam [[Japanio]] ekstermis la rusian floton, li ĝojis: “Mi estis komplete kontenta je la japana venko, ĉar Japanio ludis nian ludon”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Theodore Roosevelt]]-on oni memoros pro liaj atingoj, sed nome [[Woodrow Wilson]] formis la [[Usono|usonan]] [[pensado]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Woodrow Wilson]] komprenis ke la intuicia [[izolismo]] de [[Usono]] povas esti superita nur per alvoko direktita al ĝia [[kredo]] je unika naturo de la [[idealo]]j de la lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte akcento de la [[politiko]] de [[Woodrow Wilson]] havis karakteron tute kontraŭan al [[izolismo]]. Wilson promociis ne retiriĝon de [[Usono]] el la ekstera [[mondo]], sed universalan aplikon de ĝiaj [[valoro]]j kaj post certa [[tempo]] sindevigon de Usono pri ilia disvastigado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nek [[Woodrow Wilson]], nek liaj postaj adeptoj, ĝis la nuntempaj, iam deziris kompreni ke ĉe la eksterlandaj gvidantoj, edukitaj je malpli altaj principoj, pretendo de [[Usono]] pri [[altruismo]] kaŭzas certan aŭreolon de neprognozeblo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Theodore Roosevelt]] [...] estis politikisto-batalanto. [[Woodrow Wilson]] ja estis [[profeto]]-[[pastro]]. Ŝtataj agantoj, eĉ estante batalantoj, koncentras sian tutan atenton je la [[mondo]], en kiu ili vivas. Profetoj ja konsideras “realan mondon” kiel la mondon, kiun ili deziras krei. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[opinio]] de [[Woodrow Wilson]] mankis grava diferenco inter [[libereco]] por [[Usono]] kaj libereco por la tuta [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri kiel [[Woodrow Wilson]] engaĝigis [[Usono]]n en la [[Unua mondmilito]], libere traktante vortojn de [[George Washington]]] Kian teruran [[memfido]]n necesas havi por ricevi aprobon de monda interveno malgraŭ severega [[malpermeso]] de unu el la patroj-fondintoj pri enmiksiĝo je fremdaj aferoj, kaj por ellabori [[filozofio]]n de [[neŭtraleco]], kiu faris neevitebla aliĝon al la [[milito]]! |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La 22-an de januaro 1917 antaŭ aliĝo de [[Usono]] al la [[Unua mondmilito|milito]] [[Woodrow Wilson]] anoncis kiel sian celon atingi "[[paco]]n sen [[venko]]". Tamen tio, kion Wilson proponis post la aliĝo de Usono al la milito evidentiĝis paco, kiun eblis atingi nur per kompleta venko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio, kion [[Woodrow Wilson]] supozis sub “komunumo de fortoj” estis tute nova koncepto, kiu poste iĝis konata kiel la koncepto de "[[kolektiva sekureco]]" [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por laŭleĝigi tiun ĉi konsenton [[Woodrow Wilson]] proponis [[ideo]]n de establo de la [[Ligo de Nacioj]], institucio de pure usona tipo. Sub gvido de tiu ĉi tutmonda organizaĵo la forto devis cedi al [[moralo]] kaj forto de [[armilo]] – al [[ordono]] de [[publika opinio]]. Wilson estis ĉiam substrekanta ke se [[publiko]] estus sufiĉe informita, la [[Unua mondmilito|milito]] neniam okazus, ignorante ardajn [[manifestacio]]jn de ĝoja jubilado kaj senpeziĝo, per kiuj estis bonvenigata en ĉiuj ĉefurboj la komenco de la milito, inkluzive la ĉefurbojn de la [[Demokratio|demokratiaj]] [[Britio]] kaj [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ taksoj de [[Theodore Roosevelt]] nur [[mistikulo]]j, [[Revo|revuloj]] kaj [[intelektulo]]j subtenis la [[opinio]]n ke [[paco]] estas natura stato de la [[homo]] kaj ke ĝin eblas subteni per neprofitcela [[konsento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Wilsonismo]] enkorpigis en si la ĉefan [[dramon]] de [[Usono]] sur la monda scenejo: la usona [[ideologio]] iusence estis [[Revolucio|revolucia]] dum la usonanoj mem hejme konsideris sin [[homo]]j, sufiĉe kontentaj je status quo. La usonanoj, emaj al transformado de eksterpolitikaj aferoj al lukto inter [[bono]] kaj [[malbono]] kutime sentas sin malkomforte kiam ili devas alfronti [[kompromiso]]jn, same kiel kaze de partaj kaj nekonvinkaj rezultoj. La [[fakto]] ke Usono evitas serĉadon de grandskalaj [[Geopolitiko|geopolitikaj]] transformadoj ofte asocias ĝin kun defendado de [[Teritorio|teritoria]] kaj foje ankaŭ politika status quo. Kredante je la [[ordo]] bazita sur [[leĝo]]j, ĝi apenaŭ kapablas interpacigi kredon je pacaj [[ŝanĝo]]j kaj la [[Historio|historian]] fakton ke preskaŭ ĉiuj gravaj ŝanĝoj en la historio estis ligitaj al [[perforto]] kaj renversoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[imperiestro]] de la [[Sankta Romia imperio]] sukcesus starigi centralizitan [[kontrolo]]n super ĉiuj [[teritorio]]j, kiuj formale troviĝis sub lia jurisdikcio, rilatoj de okcidenteŭropaj ŝtatoj al la [[imperio]] similus al la rilatoj de la najbaroj de [[Ĉinio]] al la Meza ŝtato, ĉe tio [[Francio]] similus al [[Vjetnamio]] aŭ [[Koreio]] kaj [[Britio]]n oni povus kompari kun [[Japanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed la plej grava kialo estis ke en la [[Sankta Romia imperio]] [[kontrolo]] super la [[eklezio]] estis apartigita de la kontrolo super la [[registaro]]. Malsame ol iu ajn [[faraono]] aŭ romia [[imperiestro]], la imperiestro de la Sankta Romia imperio posedis neniujn diecajn atributojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Okcidenta Eŭropo]] potenciala kaj foje reala [[konflikto]] inter [[papo]] kaj [[imperiestro]] kreis kondiĉojn por konstituciismo kaj [[disigo de povo]]j, kio estas la fundamento de la nuntempa [[demokratio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam teorie ĉiuj [[Feŭdismo|feŭdaj]] [[reganto]]j ĵuris je [[fideleco]] al la [[imperiestro]] [de la [[Sankta Romia imperio]]], en praktiko ili faris ĉion, kion ili deziris. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Reformacio]] donis al ribelantaj [[princo]]j novan [[libereco]]n de la agoj same en la [[Religio|religia]] kaj [[Politiko|politika]] sferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Principo de [[raison d'État]] supozigis, ke [[bonfarto]] de la [[ŝtato]] pravigas aplikon de ĉiaj rimedoj por garantiado de naciaj interesoj. Dume la nacia intereso anstataŭigis [[Mezepoko|mezepokan]] imagon pri universaleco de [[moralo]]. Anstataŭ sopiro je universala [[monarĥio]] venis principo de [[povekvilibro]], kiu kondolencis per tio ke ĉiu aparta ŝtato, sekvante proprajn [[Egoismo|egoismajn]] interesojn, tiel aŭ alie kontribuos al la [[sekureco]] kaj [[progreso]] de ĉiuj aliaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] estis la [[patro]] de la moderna ŝtata sistemo. Li deklaris la principon de [[raison d'État]] kaj senlace realigis en praktiko koncepton de defendado de naciaj interesoj je la [[bono]] de sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri kontraŭstaro de la [[Habsburgoj]] kaj [[Francio]]] La regantoj el la Habsburgoj estis [[homo]]j principaj. Ili neniam faris [[kompromiso]]n malgraŭ propraj konvinkoj, nur kaze de [[malvenko]]. Pro tio ekde la komenco de tiu ĉi [[Politiko|politika]] odiseado ili estis tute sendefendaj kontraŭ senkompataj maĥinacioj de la [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|kardinalo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]]] Li timis unuiĝintan [[Centra Eŭropo|Centran Eŭropon]] kaj malebligis ke tio okazus al ĝi. Probable li prokrastis [[Unuigo de Germanio|unuigon de Germanio]] kiel la unueca ŝtato por preskaŭ du jarcentoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] kreis obstaklojn por la [[Habsburgoj]] kaj la [[Sankta Romia imperio]] estis dividita inter pli ol 300 suverenoj, ĉe tio ĉiu el ili rajtis efektivigi sendependan [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] estis batalejo de plejparto de la [[Eŭropo|eŭropaj]] [[milito]]j, multaj el kiuj estis iniciataj de [[Francio]], kaj pro tio ĝi maltrafis la unuan ondon de la [[eŭropa koloniado]] de transmaraj [[teritorio]]j. Kiam Germanio finfine tamen [[Unuigo de Germanio|unuiĝis]], ĝi havis tiom etan sperton pri difinado de propra [[nacia intereso]], ke tio kaŭzis abundon da plej teruraj [[tragedio]]j de nia jarcento. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Racio|Raciaj]] ŝtataj agantoj de la [[18-a jarcento]] malaperon de la [[konflikto]] (aŭ de [[ambicio]]j, de [[avideco]]) konsideris [[utopio]]; solvo konsistis en tio ke necesis bridi aŭ neŭtraligi denaskajn mankojn de la [[Homo|homa]] [[naturo]] por atingi laŭeble plej bonajn longdaŭrajn rezultojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio sonas paradokse, sed [[Absolutismo|absolutaj]] [[reganto]]j de la [[18-a jarcento]] ne estis tiom ĉionpovaj por [[Mobilizado|mobilizi]] ĉiujn resursojn por [[milito]] kiel tio okazis, kiam [[religio]], aŭ [[ideologio]], aŭ [[registaro]] elektita de [[popolo]] povis kaŭzi grandegan [[Emocio|emocian]] leviĝon. Ili estis limigitaj per [[tradicio]]j kaj eble per malstabileco de propra stato, ne povis enkonduki [[enspezimposto]]jn kaj multajn aliajn [[imposto]]jn, proprajn al nia [[tempo]]. Tio do limigis volumenon de la naciaj [[riĉaĵo]]j, kiu potenciale povintus esti destinita por defendo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rolo de [[Britio]] kiel stabiligilo spegulis [[Geopolitiko|geopolitikan]] fakton. Postvivado de la negranda insulo ĉe la bordoj de [[Eŭropo]] estus minacata se ĉiuj resursoj de la kontinento estus sub [[regado]] de unusola [[reganto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[17-a jarcento]] [[Britio|brita]] [[publika opinio]] estis [[Izolismo|izolisma]], kio estis grandparte simila al tiu [[Usono|usona]] du jarcentojn poste. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tamen [[Rusio]] estis kaŭzanta ambiguan rilaton al si: parte [[espero]]n kaj parte [[timo]]n, kio iĝis ĝia [[sorto]] ĝis niaj tagoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante fortege influata de [[filozofo]]j de la epoko de [[Klerismo]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] imagis sin [[Moralo|morala]] [[konscienco]] de [[Eŭropo]] kaj troviĝis en la lasta etapo de arda entuziasmiĝo pri [[Liberalismo|liberalaj]] institucioj. Estante en tia humorstato, li proponis al [[William Pitt|William Pitt]] nebulan skemon kiel atingi universalan [[paco]]n, konsistantan en alvoko al ĉiuj landoj rekonsideri siajn [[konstitucio]]jn por likvidi [[feŭdismo]]n kaj enkonduki konstitucian [[regado]]n. Post tio la reformitaj ŝtatoj rezignos je aplikado de la forto kaj estos transdonantaj disputojn kun la aliaj ŝtatoj al konsiderado de arbitracio. Tiel la rusa reganto iĝis neatendita antaŭulo de la [[Woodrow Wilson|Wilson]]-ideo pri tio, ke la liberalaj institucioj estas premiso por paco, kvankam li neniam efektivigis tiom tiujn principojn en praktiko kun sia propra [[popolo]]. Post kelkaj jaroj li entute ŝoviĝis al la kontraŭa, [[Konservativismo|konservativisma]] ekstremo de la politika spektro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Povekvilibro]] kreas obstaklojn por apero de eblecoj detrui la internacian ordon; interkonsento rilate komune akceptitajn [[valoro]]jn kreas obstaklojn por [[deziro]] detrui ĝin. La forto, senigita je laŭleĝeco, provokas testi la fortikecon; laŭleĝeco, senigita je forto, provokas malplenan afektadon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Viena kongreso]] [[Eŭropo]] travivis la plej longdaŭran periodon de [[paco]] dum sia tuta [[historio]]. Dum 40 jaroj okazis eĉ ne unu milito kun partopreno de la ĉefaj potencoj kaj post la [[Krimea milito]] en 1854, la [[mondmilito]]j ne okazis dum pliaj 60 jaroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] Konsiderante ke la [[ideo]] de nacia [[memdetermino]] tiam ankoraŭ ne estis inventita, partoprenantoj de la kongreso estis plej malmulte interesitaj pri tajlado de etne homogenaj ŝtatoj el la [[teritorio]]j, forprenitaj disde [[Napoleono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] ekde momento de la fino de la [[Tridekjara milito]] interna aranĝo de [[Germanio]] estis stariganta antaŭ [[Eŭropo]] la saman dilemon: ĉiufoje kiam Germanio estis malforta kaj malunuigita, ĝi estis tento por siaj najbaroj, speciale por [[Francio]], kaj por ilia [[ekspansiismo]]. Samtempe perspektivo de la germana unuiĝo timigis la najbarajn ŝtatojn, kio daŭras ĝis nuntempo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Germanio]]] [[Historio|Historie]] ekde la vidpunkto de la [[Eŭropo|eŭropa]] mondo tiu ĉi lando ĉiam estis tro malforta aŭ tro forta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] Pli ol 300 ŝtatoj de la antaŭ-[[Napoleono|Napoleona]] tempo estis unuigitaj je proksimume 30 landoj kaj interligitaj je nova komunumo, nomita la [[Germana Unio]] kun konfederacia bazo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Puna [[paco]] ostaĝigas la tutan internacian ordon, ĉar ĝi postulas de la venkintoj, elĉerpitaj per militaj malfacilaĵoj, deteni landon, kiu sopiregas subfosi la reguligadon. Ĉiu lando, konsideranta sin [[Ofendo|ofendita]], estas certa ke ĝi povos preskaŭ aŭtomate kalkuli pri subteno de malkontenta venkita flanko. Tio iĝos malbeno de la [[Versajla traktato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[19-a jarcento]] [[Francio]]n oni rigardis kun la sama timo kiel [[Germanio]]n en la [[20-a jarcento]] – kiel al la ĉiam [[Agreso|agresema]] kaj laŭ sia naturo malstabiliga forto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum [[Woodrow Wilson]] konsideris [[demokratio]]jn [[Paco|pacamaj]] kaj [[Racio|raciaj]] pro ilia naturo, [[Klemens von Metternich]] nomis ilin [[Danĝero|danĝeraj]] kaj neprognozeblaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Aŭstrio]], kiu ŝajne post la batoj de [[Napoleono]] estis mortanta, ricevis novan [[vivo]]n danke al sistemo de [[Klemens von Metternich]], kio ebligis al ĝi ekzisti pliajn cent jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante [[kosmopolito]] laŭ sia [[karaktero]], [[Klemens von Metternich]] ĉiam kun pli granda [[deziro]] parolis en la [[franca]] ol en la [[germana]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] [[Britio]] tamen malakceptis sistemon de eŭropa [[registaro]], ĉar tio proksimis al la unuiĝinta [[Eŭropo]] kiun la britoj ĉiam kontraŭis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] Partopreno en eŭropa [[registaro]] estis por la [[Britio|brita]] [[publika opinio]] ne pli alloga ol partopreno de [[Usono|usonanoj]] en la [[Ligo de Nacioj]] post 100 jaroj, kaj ĉefe pro la samaj kialoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[19-a jarcento]]] [[Britio]] flankeniris de la sistemo de kongresoj, kiun elpensis ĝia propra ministro pri eksteraj aferoj [Robert Stewart, Viscount Castlereagh]. Same jarcenton poste [[Usono]] distanciĝos de la [[Ligo de Nacioj]], proponita de ĝia [[Woodrow Wilson|prezidanto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malforteco de la sistemo de [[kolektiva sekureco]] konsistas en tio, ke interesoj malofte estas samaj kaj [[sekureco]] malofte estas senriproĉa. Anoj de komuna sistemo de kolektiva sekureco pro tio plej verŝajne konsentos pri senagado ol interkonsentos pri komunaj agoj; oni detenos ilin kune per belaj ĝeneralaj politikaj alvokoj aŭ ili iĝos atestantoj de renegateco de plej pova el la membroj, kiu sentas sin plej bone protektita kaj pro tio malplej bezonanta tiun ĉi sistemon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Okazis tiel ke la “[[eŭropa koncerto]]” definitive frakasiĝis sur la [[amboso]] de la [[Orienta Demando]]. En 1854 unuafoje ekde la [[tempo]] de [[Napoleono]] ĉefpotencoj partoprenis la [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kialo pro kiu la [[Viena kongreso|Viena reguligado]] funkciis dum 50 jaroj konsistis en tio, ke tri orientaj potencoj – [[Prusio]], [[Rusio]] kaj [[Aŭstrio]] – en sia unueco vidis gravan obstaklon al la [[Revolucio|revolucia]] [[ĥaoso]] kaj [[Francio|franca]] [[dominado]] en [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri sekvoj de la [[Krimea milito]]] Ekde nun [[diplomatio]] sin apogis plejparte sur malkaŝan forton ol sur komunecon de la valoroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[19-a jarcento]] [[Britio]] iĝis la ĉefa lando de [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio|Britaj]] ŝtatestroj neniel konsideris disvastiĝon de reprezentaj institucioj kiel ŝlosilon al [[paco]] kiel tion kutime faris iliaj [[Usono|usonaj]] partneroj, kaj ili tute ne zorgis pri ekzistado de institucioj kiuj diferenciĝis de iliaj propraj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante [[Maro|mara]] [[potenco]], kiu ne havis grandan konstantan [[armeo]]n, [[Britio]] de [[tempo]] al tempo devis kooperi kun iu kontinenta aliancano, kiun ĝi preferis elekti nur tiam, kiam aperis konkreta neceso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] pro sia sena je ĉia [[sentimentaleco]] persistemo kaj egocentra decidemo gajnis por si epiteton “[[Kovardo|kovarda]] [[Albiono]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum granda parto de la [[19-a jarcento]] konservado de [[Aŭstrio]] estis konsiderata grava [[Britio|brita]] celo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Centre de [[politiko]] de [[Anglio]] staris tasko malebligi okupadon de la [[Dardaneloj]] fare de [[Rusio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[19-a jarcento]] neniu povintus imagi ke venos tago kaj [[Britio]] iĝos aliancano de [[Rusio]]. Laŭ opinio de [[Lord Palmerston|Palmerston]], Rusio “sekvis sistemon de ĉiuflanka [[agreso]] en ĉiuj direktoj, parte pro personaj ecoj de [[imperiestro]] [ [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao la 1-a]] ] kaj parte pro senŝanĝa sistemo de [[regado]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Necesos jardekoj da germana militemo kaj sensentemo por transloki la ĉefan maltrankvilecon de [[Britio]] rilate [[sekureco]]n al [[Germanio]] kaj tio finfine okazis nur post la komenco de nia jarcento. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde 1700 [[publika opinio]] ludis gravan [[rolo]]n en la [[Britio|brita]] [[ekstera politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[18-a jarcento]] [[Tory]] kutime reprezentis la [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] de la [[reĝo]], kiu emis al enmiksiĝo en kverelojn sur la [[Eŭropo|kontinento]]; [[Whigs]] ja, simile al siro [[Robert Walpole]], preferis gardi certan distancon rilate la kverelojn sur la kontinento kaj faris oble pli grandan akcenton je transmara ekspansio. Komence de la [[19-a jarcento]] la roloj estis interŝanĝitaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En ĉiuj [[tempo]]j [[Britio]] traktis siajn reprezentajn instituciojn kiel unikajn. Ĝia [[politiko]] sur la [[Eŭropo|kontinento]] ĉiam estis pravigata per la brita [[nacia intereso]], ne per [[ideologio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] estis deklaranta siajn [[Demokratio|demokratiajn]] instituciojn ekzemplo por la tuta [[mondo]]; [[Britio]] traktis siajn [[Parlamento|parlamentajn]] instituciojn kiel senrilatajn al iuj ajn aliaj [[socio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kolapso de sistemo de [[Klemens von Metternich]] baldaŭ post la [[Krimea milito]] estigis proksimume du jardekojn da [[konflikto]]j: [[milito]]n de [[Piemonto]] kaj [[Francio]] kontraŭ [[Aŭstrio]] en 1854, militon por [[Ŝlesvigo-Holstinio]] en 1864, [[Aŭstro-prusa milito|aŭstro-prusan militon en 1866]] kaj la [[Franca-Prusa milito|franca-prusan militon]] en 1870. El tiuj ĉi perturboj en [[Eŭropo]] formiĝis nova [[povekvilibro]]. Francio, partopreninta en tri el tiuj ĉi militoj kaj provokinta la aliajn, perdis [[Dominado|dominantan]] staton, cedinte ĝin al [[Germanio]] [...] anstataŭ la franca termino [[raison d`etat]] venis la germana termino [[Realpolitik]], reala politiko, kio tamen ne ŝanĝis esencon de la afero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Napoleono la 3-a]] iĝis kaptito de [[krizo]]j, kiujn li mem organizadis, ĉar al li mankis interna kompaso, ebliganta al li moviĝi laŭ elektita kurso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Napoleono la 3-a]]] Li havis [[ambicio]]jn de [[Napoleono|sia onklo]], sed ne lian arogantecon, [[Geniulo|geniecon]] aŭ fakte lian praan povegon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] estis komprenanta ke la malforta [[Centra Eŭropo]] estas ŝlosilo al [[sekureco]] de [[Francio]], do [[politiko]] de [[Napoleono la 3-a|Napoleono]], stimulata de soifo de [[gloro]], estis koncentrita je periferio de [[Eŭropo]], la sola loko kie eblis efektivigi akirojn kun minimuma risko. Kaj kiam pezocentro de la eŭropa [[politiko]] ŝoviĝis direkte al [[Germanio]], Francio trovis sin soleca. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ju pli senespera iĝis ĝia [de [[Francio]]] pozicio, des pli despere [[Napoleono la 3-a]] provadis korekti la situacion per iu brila paŝo simile al pasia [[ludanto]], duobliganta vetmonon post ĉiu sia malgajno. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri komenco de la [[Franca-Prusa milito]]] [[Otto von Bismarck]], grave antaŭinta sian [[tempo]]n, uzis tiam trukon, kiun ŝtataj agantoj de postaj [[generacio]]j transformis je siaspeca [[arto]]: li aranĝis likon al [[gazetaro]] de [[teksto]] de la tiel nomata [[Ems-depeŝo]]. Redaktita versio de [[telegramo]] de la [[reĝo]] aspektis kiel reĝa verdikto rilate [[Francio]]n. Furiozinta franca [[publiko]] postulis [[milito]]n kaj [[Napoleono la 3-a]] kontentigis ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Francio]] en la dua duono de la [[19-a jarcento]]] Finfine la internacia [[politiko]] ekbaziĝis sur kruda forto. Kaj en tiu ĉi [[mondo]] aperis interna abismo inter imagoj de Francio pri si mem kiel la dominanta nacio en [[Eŭropo]] kaj ĝiaj eblecoj vivi laŭe al ili – la abismo, kiu plu detruas la francan politikon en niaj tagoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Problemo de [[Napoleono la 3-a]] konsistis en tio, ke li ne estis sufiĉe forta por insisti pri siaj [[deziro]]j kaj ke liaj planoj estis tro radikalaj por esti subtenataj per konsento. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Emo de [[Francio]] al partnereco kun tiaj landoj, kiuj estus pretaj akcepti ĝian gvidan rolon iĝis ĉiama faktoro de la franca [[ekstera politiko]] post la [[Krimea milito]]. Estante malkapabla domini en la alianco kun [[Britio]], [[Germanio]], [[Rusio]] aŭ [[Usono]] kaj konsiderante statuson de malpli grava partnero kiel neakceptebla por si de vidpunkto de imagoj pri sia nacia grandeco kaj [[Mesio|mesia]] [[rolo]] en la [[mondo]], Francio serĉis gvidan rolon en paktoj kun malpli fortaj ŝtategoj. Temis pri [[Sardinio]], [[Rumanio]], mezaj germanaj ŝtatoj en la [[19-a jarcento]], pri [[Ĉeĥoslovakio]], [[Jugoslavio]] kaj Rumanio jam en la [[intermilita periodo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Jarcenton post la [[franca-prusa milito]], problemo de la pli pova [[Germanio]] plu estas [[koŝmaro]] por [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la nuna [[tempo]] [[Francio]] periode ludis [[rolo]]n de iu [[Parlamento|parlamenta]] [[opozicio]] al la [[Usono|usona]] gvida rolo, provante transformi la [[Eŭropa Unio|Eŭropan Ekonomian Komunumon]] je alternativa monda gvidanto kaj aktive subtenante ligojn kun landoj, super kiuj ĝi povas aŭ opinias ke povas domini. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pika stilo de la [[Francio|franca]] [[diplomatio]] grandparte klarigeblas per provoj de estroj de tiu ĉi lando eternigi ĝian [[rolo]]n de centro de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[politiko]] en cirkonstancoj, absolute malkonvenaj al tiaj streboj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Otto von Bismarck]]] Li ankaŭ estis la unua gvidanto, kiu enkondukis [[universala voĉdonrajto|universalan voĉdonrajton]] por [[viro]]j, kune kun sistemo de [[sociala asekuro]], kiu ne havis similaĵojn en la [[mondo]] dum sekvaj 60 jaroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sub [[influo]] de la [[reala politiko]] de [[Otto von Bismarck]], Realpolitik, [[ekstera politiko]] transformiĝis je povkonkuroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Agoj de [[Otto von Bismarck]] estis same neatenditaj kiel lia personeco mem. La [[homo]] de “sango kaj fero” verkis [[prozo]]n ege simplan kaj belan, ŝatis [[poezio]]n kaj plenigis en sia [[taglibro]] tutajn paĝojn el [[George Byron]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio estas [[revoluciulo]]? Se [[respondo]] al tiu [[demando]] ne ebligus ambiguecon, malmultaj revoluciuloj sukcesus. Necesas memori ke revoluciuloj preskaŭ ĉiam komencas de pozicio de malforteco. Ili atingas [[sukceso]]n pro tio, ke ekzistanta ordo ne kapablas korekti siajn proprajn malfortaĵojn. Tio estas speciale ĝusta, kiam revolucia defio okazas ne forme de [[okupo de la fortreso Bastille]], sed vestiĝas je [[Konservativismo|konservativismaj]] [[vesto]]j. Malmultaj institucioj kapablas defendi sin de tiuj, kiuj elvokas [[espero]]jn pri ilia konservado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Je la persono de [[Otto von Bismarck]] la [[Habsburgoj]] alfrontis la saman defion, kiun prezentis al ili [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] – [[politiko]]n foran de iu ajn sistemo de [[valoro]]j krom la [[gloro]] de sia propra [[ŝtato]]. Kaj ĝuste same kiel tio estis kun Richelieu, la Habsburgoj ne sciis kiel trakti tion kaj eĉ kiel kompreni naturon de tia politiko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[opinio]] de [[Otto von Bismarck]], por [[Prusio]] estis [[Profito|profite]] realigi tian [[politiko]]n, ĉar ĝiaj ĉefaj [[Ekstera politiko|eksterpolitikaj]] interesoj estis en sfero de fortiĝo de propraj pozicioj ene de [[Germanio]], la aliaj aferoj zorgigis ĝin plej malmulte. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sistemo de [[Klemens von Metternich]] spegulis koncepton de la [[18-a jarcento]], kiam la [[universo]] estis traktata kiel grandega [[Horloĝo|horloĝa]] [[mekanismo]] kun elementoj ideale alĝustigitaj unu al alia tiel ke kolapso de unu signifis misfunkciadon ankaŭ de ĉiuj aliaj. [[Otto von Bismarck]] reprezentis novan eraon en [[scienco]] kaj [[politiko]]. Li traktis la universon ne kiel mekanikan ekvilibron, sed en ĝia moderna versio – kiel konsistantan el eroj, troviĝantaj en senĉesa movado kaj reciproka influado, kio kreas por ni [[realo]]n. Lia plej ŝatata [[filozofo]]-[[Biologio|biologia]] doktrino estas la [[Evoluo|evolua]] teorio de [[Darwin]], bazita sur principo de postvivado de plej bone adaptitaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pro majstra kompreno de nuancoj en dispozicio de la fortoj kaj ilia distribuo, kiun havis [[Otto von Bismarck]], li povis dum sia tuta vivo anstataŭigi [[Filozofio|filozofiajn]] limigojn, kaŭzatajn de la sistemo de [[Klemens von Metternich]], per [[politiko]] de sinlimigo. Sed pro tio, ke tiuj ĉi nuancoj estis ne tiom evidentaj por sukcedintoj kaj imitantoj de Bismarck, laŭlitera sekvado al principoj de [[reala politiko]] kondukis ilin al troa dependeco de [[Milito|milita]] forto, kaj de tie iris rekta vojo al [[armilkonkuro]] kaj du [[mondmilito]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam en la internaj aferoj li estis ege [[Konservativismo|konservativisma]], [[Otto von Bismarck]] vidis neniujn obstaklojn por ŝoviĝo de la [[Prusio|prusa]] [[interna politiko]] [[Politika maldekstro|maldekstren]], se tio kongruis al celoj de la [[ekstera politiko]]. Ĉar la interna politiko ankaŭ estis instrumento de lia [[reala politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive la plej grava [[dokumento]] rilata al la [[Krimea milito]], estis depeŝo de [[Otto von Bismarck]] kun analizo de situacio post la fino de la milito en 1856. Rimarkindas ke tiu ĉi depeŝo montris ekstreman fleksecon de [[Diplomatio|diplomatia]] metodo kaj mankon de [[konsciencriproĉo]]j ĉe serĉado de iuj ajn eblecoj. [[Germanio|Germana]] [[historiografio]] donis al la depeŝo de Bismarck trafan nomon: “Prachtbericht” aŭ “ekzemplodona raporto”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Malbeno]] de ĉia stabila internacia sistemo estas ĝia preskaŭ kompleta malkapablo antaŭvidi mortminacan [[defio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Otto von Bismarck]]] Sendube li agis same modere rilate la finon de siaj [[milito]]j, kiel senkompate li tiujn militojn estis komencanta. Tuj post kiam [[Germanio]] akiris limojn, kiujn li konsideris vive gravaj por ĝia [[sekureco]], Bismarck komencis singardan kaj stabiligan [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Germana [[anekso]] de [[Alzaco-Loreno]] elvokis neestingeblan [[malamikeco]]n en [[Francio]], kio ekskludis ĉiujn [[Diplomatio|diplomatiajn]] eblecojn por [[Germanio]] rilate Francion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post [[anekco]] de [[Alzaco-Loreno]] malamikeca rilato al [[Francio]] iĝis “natura manko de nia [[karaktero]]”, kontraŭ kio tiom persiste avertis [[Otto von Bismarck]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo|Eŭropa]] ŝtata aganto, kiu plej rapide komprenis [[influo]]n de la [[Unuigo de Germanio|unuiĝinta]] [[Germanio]] sur mondeventojn, iĝis [[Benjamin Disraeli]], kiu estis sin preparanta por iĝi [[Britio|brita]] ĉefministro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malkapablo de la “[[Otto von Bismarck|fera kanceliero]]” enradikigi sian [[politiko]]n forme de iuj institucioj devigis [[Germanio]]n turniĝi kiel [[sciuro]] en [[rado]] de [[diplomatio]], de kio ĝi sukcesis liberiĝi nur komencinte [[armilkonkuro]]n kaj poste uzinte [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Otto von Bismarck]], soleca persono dum sia [[vivo]], estis eĉ malpli komprenita post foriro de sur scenejo, akirinte [[Mito|mitajn]] konturojn. Liaj sampatrujanoj memoris pri tri [[milito]]j, garantiintaj la [[Unuigo de Germanio|unuigon de Germanio]], sed forgesis pri malfacilegaj preparaj operacioj, kiuj ebligis tiujn ĉi militojn, kaj pri tiu [[modereco]], kiu necesis por profiti iliajn fruktojn. Ili vidis manifestiĝojn de forto, sed malsukcesis penetri profundan analizon, sur kiu tiuj ĉi fortoj baziĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La kanceliero staris al [[imperiestro]] kaj [[Reichstag]] pli proksime ol ili ambaŭ unu al la alia. Pro tio en certaj limoj [[Otto von Bismarck]] povis kvereligi inter si [[Germanio|germanajn]] internajn instituciojn same kiel li faris tion kun eksterlandaj ŝtatoj, realigante sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. Neniu el posteuloj de Bismarck posedis por tio lertecon, nek [[kuraĝo]]n. Rezulto de tio iĝis [[naciismo]], kiu estante ne ekvilibrigita de [[demokratio]], transformiĝis je [[ŝovinismo]], dum senigita je ĉia respondeco demokratio iĝis senfrukta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ambaŭ [[revoluciulo]]j, kiuj staris ĉe [[lulilo]] de la [[Nuntempo|nuntempa]] sistemo de la [[Eŭropo|eŭropaj]] ŝtatoj, enkorpigis plurajn el la dilemoj de la nuntempa periodo. [[Napoleono la 3-a]], pasiva revoluciulo, simbolis tendencon de adaptiĝo de [[politiko]] al [[publika opinio]]. [[Otto von Bismarck]], revoluciulo-[[Konservativismo|konservativisto]], spegulis tendencon de identigado de politiko kun analizo de distribuado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Napoleono la 3-a]] realigis sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] je stilo de [[Nuntempo|nuntempaj]] politikaj gvidantoj, por kiuj mezurilo de [[sukceso]] estis ofteco de mencioj de ili en vesperaj televidnovaĵoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Napoleono la 3-a]] iĝis antaŭveninto de stranga [[Nuntempo|nuntempa]] fenomeno – [[Politiko|politika]] figuro, kiu pasie sopiras difini kion deziras [[publiko]], sed kiu fine estas rifuzata kaj verŝajne eĉ [[Malestimo|malestimata]] de ĝi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[unuigo de Germanio|unuigo]] [[Germanio]] iĝis la plej pova potenco en la kontinento kaj estis akiranta pli da povo kun ĉiu jardeko, per tio [[Revolucio|revoluciigante]] la eŭropan [[diplomatio]]n. Ekde momento de apero de la [[Nuntempo|nuntempa]] sistemo de ŝtatoj en la tempo de [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] potencoj laŭ randoj de [[Eŭropo]] – [[Britio]], [[Francio]], [[Rusio]] – estis premantaj al ĝia centro. Nun ja unuafoje la centro de Eŭropo iĝis sufiĉe pova por okazigi premon sur periferion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [post la [[unuigo de Germanio]] fine de la [[19-a jarcento]]] Sinplenumantaj profetaĵoj iĝis parto de internacia sistemo. Tio, kio plu nomiĝis la “[[eŭropa koncerto]]”, evidentiĝis splitiĝinta je du [[Malamiko|malamikaj]] partoj: [[malamikeco]] inter [[Francio]] kaj [[Germanio]], kaj ankaŭ kreskanta malamikeco inter la [[Aŭstro-Hungara imperio|Aŭstro-Hungara]] kaj [[Rusia imperio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1862 [[Otto von Bismarck]] sugestis al [[Aŭstrio]] transloki centron el [[Vieno]] al [[Budapeŝto]]] Tamen, malgajninte lukton pri [[dominado]] en [[Germanio]], [[Aŭstrio]] estis devigita sekvi la sugeston de [[Otto von Bismarck]]. Budapeŝto iĝis egala kaj foje gvidanta partnero en la novformita dueca Aŭstro-Hungara monarĥio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post foriro el [[Germanio]], sola direkto de ekspansio de la nova [[Aŭstro-Hungara imperio]] restis [[Balkanio]] [...] Tia [[politiko]] jam per si mem minacis [[konflikto]]n kun [[Rusio]]. [[Racio]] devintus averti aŭstriajn gvidantojn pri [[danĝero]] de [[provokado]] de [[naciismo]] en Balkanio aŭ pri tiu de transformiĝo de Rusio je konstanta [[malamiko]]. Sed en Vieno racio estis ne tre disvastiĝinta kaj eĉ malpli da ĝi haveblis en [[Budapeŝto]]. Dominis [[Jingoismo|jingoisma]] naciismo de grandŝtatega, ekspansia [[karaktero]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] vidis neniujn [[Nacia intereso|naciajn interesojn]] en [[Balkanio]]. Sed ĝi montris egan interesiĝon pri konservado de la [[Aŭstro-Hungaria imperio]]. Ĉar oni opiniis ke kolapso de tiu ĉi dueca [[monarĥio]] kaŝis en si [[risko]]n de detruo de la tuta germana [[politiko]] de [[Otto von Bismarck]]. Germanlingvaj [[katoliko]]j de la [[imperio]] ekdezirus tiam aliĝi al Germanio, kio endanĝerigus [[dominado]]n de la [[Protestantismo|protestanta]] [[Prusio]] por kiu Bismarck tiom pene luktis. Kaj la disfalo de la Aŭstria imperio senigus Germanion je ĝia sola fidinda aliancano. Aliflanke kvankam Bismarck deziris konservi Aŭstrion, li havis eĉ ne etan deziron defii [[Rusio]]n. Tiun kaprompilon li dum kelkaj jardekoj lerte ŝovis en foran angulon, sed malsukcesis solvi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Otto von Bismarck]] foje diris ke kiam kunsidas kvin ludantoj, oni prefere ludu ĉe la flanko de tri. Sed post kiam el kvinopo de la potencoj – [[Anglio]], [[Francio]], [[Rusio]], [[Aŭstrio]] kaj [[Germanio]] – Francio iĝis [[Malamikeco|malamika]] lando, Britio estis nealirebla pro sia [[politiko]] de "brila izolado", aperis ambigueco en pozicio de Rusio pro ĝia konflikto kun Aŭstrio. En tiu situacio Germanio bezonis aliancanon same kun Rusio kaj kun Aŭstrio por formi triopon [...] Tiel rilatoj inter Germanio kaj Rusio iĝis ŝlosilo al la [[Eŭropo|eŭropa]] [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post kiam [[Rusio]] aperis sur la internacia areno, ĝi kun ŝoka rapideco okupis gvidajn poziciojn. Ankoraŭ dum subskribo de la [[Vestfalia paco]] en 1648 Rusio ne estis konsiderata sufiĉe grava, pro kio ĝi eĉ ne estis iel reprezentita. Tamen ekde 1750 Rusio iĝis aktiva partoprenanto de ĉiu grava eŭropa [[milito]]. Meze de la [[18-a jarcento]] Rusio eĉ komencis kaŭzi ĉe [[Okcidento|okcidentaj]] observantoj malklaran [[maltrankvileco]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[tempo]] de la [[Viena kongreso]] [[Rusio]] evidente estis la plej pova potenco en la kontinento. Meze de la [[20-a jarcento]] ĝi akiris statuson de unu el du tutmondaj [[superpotenco]]j kaj restis en ĝi preskaŭ 40 jarojn antaŭ ol [[Disfalo de Sovetunio|disfali]], perdinte multajn el siaj vastaj akiroj de antaŭaj jarcentoj dum nuraj kelkaj monatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Klemens von Metternich]] diris ke caro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] neniam sekvis la samajn konvinkojn pri ol kvin jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokseco estis la plej karaktera trajto de [[Rusio]]. Konstante militante kaj disvastiĝante je ĉiuj direktoj, ĝi tamen opiniis ke oni konstante minacas ĝin. Ju pli plurlingva iĝis la [[imperio]], des pli vindebla sentis sin Rusio, parte ankaŭ pro neceso izoli abundon de siaj [[etno]]j de iliaj najbaroj. Por fortikigi sian [[regado]]n kaj superi streĉitecon inter diversaj etnoj, enloĝantaj la imperion, ĉiuj [[reganto]]j de Rusio uzis [[mito]]n pri iu pova ekstera [[minaco]], kiu de [[tempo]] al tempo transformiĝadis je sinplenumanta profetaĵo, elprovante stabilecon en [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Rusio]]] [...] ĉirkaŭ 1864 [[sekureco]] kaj senhalta [[ekspansio]] iĝis sinonimoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokse, sed veras ankaŭ tio dum la lastaj 200 jaroj [[Eŭropo|eŭropa]] [[povekvilibro]] estis kelkfoje konservita danke al penoj kaj [[heroeco]] de [[Rusio]]. Sen Rusio [[Napoleono]] kaj [[Hitlero]] preskaŭ tute certe sukcesus krei mondimperiojn. Simile al duvizaĝa [[Jano]], Rusio estis samtempe [[minaco]] al povekvilibro kaj unu el ĝiaj ŝlosilaj komponantoj, grava por ekvilibro kaj tamen ne komplete ĝia parto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel [[Usono|usonanoj]], [[rusoj]] konsideris sian [[socio]]n escepta. Renkontante nur [[Nomado|nomadajn]] aŭ [[Feŭdismo|feŭdajn]] sociojn, [[ekspansio]] de [[Rusio]] direkte al [[Meza Azio]] havis plurajn trajtojn de la usona ekspansio okcidenten, kaj se rememori citaĵon de [[Aleksandr Gorĉakov]], do rusa pravigado de la ekspansio estis analoga al usonaj fundamentadoj de sia propra “manifesto de [[Evidenta destino|destino]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sento]] de propra unikeco ĉe [[Usono]] baziĝis sur koncepto de [[libereco]]; ĉe [[Rusio]] ja ĝi devenis el sperto de komune travivtaj [[sufero]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokso de la [[Rusio|rusa]] [[historio]] konsistas en konstanta dueca kontraŭdireco inter [[mesiismo]] kaj ĉion subpremanta [[sento]] de vundebleco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekscita imago de [[Rusio]] pri si mem malofte estis kundividata de la ĉirkaŭa [[mondo]]. Malgraŭ enormaj atingoj en [[literaturo]] kaj [[muziko]], Rusio neniam estis por la konkeritaj [[popolo]]j siaspeca [[Kulturo|kultura]] magneto, malsame ol metropoloj de kelkaj aliaj koloniaj [[imperio]]j. Kaj la [[Rusia imperio]] neniam estis konsiderata kiel modelo de socia ordo – nek de la aliaj [[socio]]j, nek de siaj propraj civitanoj. Por la ekstera mondo Rusio estis natura forto – enigma ekspansia ĉeesto, kiun necesis timi kaj deteni same per inkludo en aliancojn kaj per [[konfrontiĝo]] kontraŭ ĝi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Benjamin Disraeli]]] Neniam eĉ unu [[judo]] atingis tiom altajn postenojn en la [[Britio|brita]] [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[19-a jarcento]]] El ĉiuj [[Eŭropo|eŭropaj]] potencoj nur [[Britio]] estis zorgita pri la situacio en [[Meza Azio]]. Dum la [[Rusio|rusa]] ekspansio antaŭeniĝis ĉiam pli suden direkte al [[Barato]], protestoj de [[Londono]] estis rifuzataj de kanceliero princo [[Aleksandr Gorĉakov]], kiu ofte eĉ ne imagis kion faras rusiaj trupoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[rusa-turka milito en 1877-1878]]] Subestre de la brila, sed brulkapa generalo kaj diplomato Nikolaj Ignatjev rusiaj trupoj aperis ĉe la pordegoj de [[Konstantinopolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Orienta Rumelio]]] [...] aŭtonoma unuo, formale troviĝanta sub [[regado]] de [[Turkio|turka]] guberniestro, sed efektive administrata sub gvidado de eŭropa komisiono (praulo de pacigaj projektoj de [[Unuiĝintaj Nacioj]] en la [[20-a jarcento]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Otto von Bismarck]] kaj [[Benjamin Disraeli]]] Ambaŭ ili iĝis subtenantoj de Realpolitik kaj ne toleris tion, kion ili nomis “morala ĵargono”. Religiaj kromtonoj de [[William Ewart Gladstone|Gladstone]] (homo, kiun malestimis ambaŭ kaj Disraeli kaj Bismarck), estis konsiderataj de ili kompleta stultaĵo. Nek Bismarck, nek Disraeli sentis eĉ etan kompaton al la balkanaj slavoj, kiujn ili konsideris ĉiamaj incitemaj tumultuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Benjamin Disraeli| Disraeli]] estis la sola ŝtata aganto, kiu iam sukcesis superi [[Otto von Bismarck|Bismarck]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[rusa-turka milito (1877-1878)]]] Multaj precipaj rusaj [[politikisto]]j havis [[sento]]n kvazaŭ oni trompe forprenis de ili la [[venko]]n. [[Rusio]] povintus rezigni je [[Teritorio|teritoriaj]] akiroj por laŭleĝeco (kiel tion faris [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] dum [[Greka milito de sendependiĝo|greka ribelo en la 1820-aj jaroj]] kaj [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao la 1-a]] dum [[Franca revolucio de 1848|revolucio]] en 1848), sed Rusio neniam rezignis je la fina celo, nek agnoskis kompromison. Agoj pri detenado de rusa [[ekspansiismo]] ĉiam elvokis koleran grumbladon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed en la [[1880-aj jaroj]] formiĝis senprecedenca situacio. [[Germanio]] iĝis tro forta por resti flanke, ĉar tio povus unuigi [[Eŭropo]]n kontraŭ ĝi. Sed ĝi ne povis ankaŭ plu esperi pri la [[Historio|historia]], preskaŭ aŭtomata subteno de [[Rusio]]. Germanio iĝis giganto, kiu bezonis [[amiko]]jn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La dua “Unio de tri imperiestroj” ne plu ŝajnigis ke ĝi zorgas pri iuj moralaj principoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1882, en la duan jaron post formiĝo de la dua “Unio de tri imperiestroj”, [[Otto von Bismarck]] metis siajn retojn eĉ pli vaste, konvinkinte [[Italio]]n transformi la Duoblan Union inter [[Aŭstrio]] kaj [[Germanio]] je la Triopa Unio, inkludinta Italion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[William Ewart Gladstone]], eble la ĉefa figuro de la [[Britio|brita]] [[politiko]] en la [[19-a jarcento]], traktis la [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] proksimume same kiel [[Usono|usonanoj]] post [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[William Ewart Gladstone]] komencis la vojon, kiun poste sekvis [[Woodrow Wilson]], deklarinte ke ne povas esti diferenco inter [[moralo]] de [[konduto]] de aparta [[individuo]] kaj moralo de la [[ŝtato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rilato de [[Otto von Bismarck]] al [[William Ewart Gladstone]]] Por [[Otto von Bismarck]] tiaj vidpunktoj estis ege malamindaj. Ne mirindas ke tiuj du titanaj figuroj tutkore [[Malamo|malamegis]] unu la alian. Rilato de Bismarck al Gladstone memorigis rilaton de [[Theodore Roosevelt]] al [[Woodrow Wilson]]: li konsideris la grandan viktorianon parte [[fripono]], parte pura [[problemo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pozicio de [[William Ewart Gladstone]] pri sia malamiko estis oble pli rekta, ekzemple kiam li nomis [[Otto von Bismarck]] “enkorpigo de [[malbono]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum jardekoj [[historiisto]]j diskutas pri tio, kiu devas porti respondecon pri la komenco de la [[Unua mondmilito]]. Kaj tamen neniu lando povas esti akuzita pri tiu [[Frenezo|freneza]] salto al [[katastrofo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kvankam ĉiuj [[nacio]]j de [[Eŭropo]] per propra [[politiko]] kontribuis al proksimigo de la [[katastrofo]], nome [[Germanio]] kaj [[Rusio]] pro sia [[naturo]] subfosis [[sento]]n de detenemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Bedaŭrinde post foriro de [[Otto von Bismarck]] sindeteno estis kvalito, kiu plej multe mankis al [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kialo pro kiu germanaj ŝtataj agantoj estis obseditaj je [[ideo]] de kruda forto, estis tio ke [[Germanio]], malsame ol aliaj naciaj ŝtatoj, ne havis integran [[Filozofio|filozofian]] bazon [...] Strikte dirite, Germanio de [[Otto von Bismarck]] tute ne estis efektivigo de [[revo]]j pri kreado de nacia [[ŝtato]], ĉar li intence ekskludis el ĝi la [[Aŭstrio|aŭstriajn]] [[ĝermanoj]]n [...] Manko de [[Intelekto|intelektaj]] radikoj estis la ĉefa kialo de necelkonscieco de la germana [[ekstera politiko]]. [[Memoro]] pri tio ke Germanio dum longa [[tempo]] servis kiel ĉefa militejo de [[Eŭropo]] estigis ĉe la germana [[popolo]] profunde enradikiĝintan [[sento]]n de manko de [[sekureco]]. Kvankam la [[imperio]] de Bismarck estis nun la plej pova ŝtatego en la kontinento, al la germanaj gvidantoj ĉiam ŝajnis ke ilin atendas iu malklara [[minaco]], kion atestas ilia [[obsedo]] je konstanta batalpreteco, ŝarĝita je militema [[retoriko]]. Germanaj militaj strategoj ĉiam eliris el neceso sin defendi kontraŭ kombino de ĉiuj [[najbaro]]j de Germanio samtempe. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sub [[influo]] de [[emocio]]j de momento kaj pro kompleta manko de kompreno de [[psikologio]] de la aliaj, la [[Germanio|germanaj]] gvidantoj post [[Otto von Bismarck|Bismarck]] kombinis furiozon kun maldecidemo, metante la landon unue je izolado, kaj poste je la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]] Frapfrazoj maskis [[Intelekto|intelektan]] vakuon: malantaŭ militemaj paroladoj sin kaŝis interna malpleneco; grandskalaj [[slogano]]j maskis maldecidemon kaj malkapablon orientiĝi en diversaj situacioj. Fanfaronado kune kun maldecidemo en agoj spegulis heredaĵon de dujarcenta germana provincieco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[ironio]] de la [[sorto]], dum granda parto de la ekzistado de la imperiestra [[Germanio]], la ĉefa [[minaco]] al [[paco]] estis konsiderata ne Germanio, sed [[Rusio]] [...] Efektive estis malmulte da gravaj pruvoj de tio, ke Rusio povintus strebi al kreo de eŭropa [[imperio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La tuta [[Eŭropo]] sendube traktis kiel ion strangan enormajn vastojn kaj obstinecon de [[Rusio]] [...] Kaj tamen Rusio ĉiam preferis [[risko]]n de [[malvenko]] al [[kompromiso]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum marŝo [[Rusio]] malofte spertis komprenon de limo. Kiam oni malhelpis al ĝi, ĝi kaŝis ofendiĝon kaj atendis konvenan momenton por regajno: kontraŭ [[Britio]] – dum plejparto de la [[19-a jarcento]], kontraŭ [[Aŭstrio]] – post la [[Krimea milito]], kontraŭ [[Germanio]] – post la [[Berlina kongreso]] kaj kontraŭ [[Usono]] dum la [[Malvarma milito]]. Restas atendi kiel la postsovetia Rusio reagos al kolapso de sia [[Historio|historia]] [[imperio]] kaj de engaĝitaj je ĝia orbito satelitoj, kiam komplete pasos ŝoko post la [[Disfalo de Sovetunio|disfalo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Rusio]]] Ĝi estis la unua [[Eŭropo|eŭropa]] lando, kiu kontaktis [[Japanio]]n kaj la unua kiu subskribis traktaton kun [[Ĉinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nek la [[Rusia imperio|imperiestra]], nek la [[Komunismo|komunista]] [[Rusio]] naskis grandan ministron pri eksteraj aferoj. Tiaj ekzemple ministroj pri eksteraj aferoj kiel [[Karl Nesselrode|Nesselrode]], [[Aleksandr Gorĉakov|Gorĉakov]], [[Nikolaj Girs|Girs]], [[Vladimir Lamsdorf|Lamsdorf]] aŭ eĉ [[Andrej Gromiko|Gromiko]], estis preparitaj kaj kapablaj homoj, sed ili ne havis [[rajto]]jn plani longdaŭran [[politiko]]n. Ili estis iom pli ol servistoj de malkonstanta kaj facile emociiĝanta [[reganto]], pri kies bonvolemo ili devis konkuri. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ironio]] konsistis en tio, ke je certa etapo [[ekspansiismo]] ne plu kreskigis povon de [[Rusio]], sed kaŭzis ĝian falon. En 1849 Rusio estis konsiderata de ĉiuj kiel plej pova lando de [[Eŭropo]]. Post 70 jaroj dinastio falis kaj ĝi provizore forlasis rondon de la potencoj. Inter 1848 kaj 1914 Rusio estis engaĝita je pli ol ses [[milito]]j (krom tiuj [[Kolonio|koloniaj]]), oble pli ol iu ajn potenco. En ĉiu ĉi [[konflikto]]j, krom la interveno al [[Hungario]] en 1849, financo-politikaj perdoj de Rusio oble superis atendatajn profitojn [...] ĝi pasie sopiris ĉiam pli da teroj, kiujn ĝi ne bezonis kaj kiujn ĝi ne povis uzi [...] [[Ekonomio|Ekonomia]] kaj socio-politika evoluo donus oble pli da utilo por statuso de potenco en la [[Industrio|industria]] epoko ol transformo de [[Bulgario]] je satelito aŭ starigo de protektorato en [[Koreio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury|Salisbury]] insula situo de [[Anglio]] signifis ke [[Idealo|ideala]] [[politiko]] devus esti aktiveco en [[Maro|maraj]] areoj kaj manko de fortaj kaj devigaj rilatoj en la kutimaj kontinentaj unioj. “Ni estas [[fiŝo]]j” diris li foje rekte. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Povekvilibro]] plej bone funkcias, se en ĝia fundamento kuŝas almenaŭ unu el jenaj kondiĉoj. La unua kondiĉo estas ke ĉiu lando havu eblecon libere unuiĝi kun ĉiu alia [[ŝtato]] depende de kurantaj cirkonstancoj. Dum plejparto de la [[18-a jarcento]] ekvilibro estis starigata per konstante ŝanĝiĝantaj unioj; same estis dum la tempo de [[Otto von Bismarck]] ĝis 1890. La dua kondiĉo estas kiam ĉeeste de konstantaj unioj haveblas reguliganto, observanta ke neniu el la jamaj [[koalicio]]j ricevu [[dominado]]n – tia situacio formiĝis post la subskribo de la franca-rusia traktato, kiam [[Britio]] plu agis kiel reguliganto kaj fakte ĝian [[atento]]n sopiris ĉiuj flankoj. La tria kondiĉo estas kiam ĉeeste de malfleksaj unioj kaj manke de reguliganto, interkroĉaj fortoj ene de la unioj estas relative malfortaj tiel ke pro ĉiu preteksto eblas [[kompromiso]]j aŭ regrupiĝoj en uniaj rilatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[19-a jarcento]]] Malgraŭ la tuta [[aŭtokrateco]] de [[Germanio]], ĝia gvidantaro atente aŭskultis [[voĉo]]n de [[publika opinio]] kaj troviĝis sub fortega [[influo]] de [[Naciismo|naciismaj]] influgrupoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu afero povus transformi [[Britio]]n je tiom nepacigebla [[malamiko]] kiel [[minaco]] al ĝia [[dominado]] sur la [[maro]]j. Sed nome tion faris [[Germanio]], ŝajnas eĉ sen kompreni ke tiun [[defio]]n jam ne eblos nuligi. Ekde la mezo de la [[1890-aj jaroj]] ene de Germanio ekkreskis premo pri neceso konstrui grandan [[mararmeo]]n [...] Tiel komenciĝis erara cirklo, finiĝinta per [[konfrontiĝo]]. Kaj ĉio ĉi okazis por konstrui la mararmeon, kiu en estonta [[Unua mondmilito|mondmilito]] nur unufoje renkontiĝos kun la brita en la [[Jutlanda batalo]], kiu donis decidan [[sukceso]]n al neniu flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] brava kaj sentima [...] [[Neville Chamberlain]] estis alvokanta al kreado de "[[Teŭtonoj|teŭtona]] alianco", kiun enirus [[Britio]], [[Germanio]] kaj [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1902 [[Henry Petty-Fitzmaurice, la 5-a markizo de Lansdowne|Henry Petty-Fitzmaurice]] ŝokis [[Eŭropo]]n, farinte [[alianco]]n kun [[Japanio]], unua kazo ekde starigo de [[Komerco|komercaj]] rilatoj de [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] kun [[Otomana imperio|otomanaj]] [[turkoj]], kiam eŭropa lando sin turnu por [[helpo]] ekster la “[[eŭropa koncerto]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Mararmeo|Mararmea]] programo de [[Germanio]], aprobita sur ondo de kontraŭbritaj insultoj dum la [[angla-bura milito]] en 1899-1902, sekvigis ĉiuflankan rekonsideron de la brita [[ekstera politiko]]. Dum unu jarcento kaj duono [[Britio]] konsideris [[Francio]]n la ĉefa [[minaco]] al [[Eŭropo|eŭropa]] ekvilibro, kiun necesis kontraŭstari per subteno de unu el [[Germanio|germanaj]] [[ŝtato]]j, plejparte de [[Aŭstrio]], sed foje ankaŭ de [[Prusio]]. Kaj ĝi traktis [[Rusio]]n kiel ege seriozan [[danĝero]]n por sia [[Brita imperio|imperio]]. Sed tuj post kiam estis farita alianco kun [[Japanio]], Britio komencis rekonsideri siajn [[Historio|historie]] formiĝintajn prioritatojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[1910-aj jaroj]]] Dum nura jardeko [[Rusio]], antaŭe ligita al [[Germanio]] per la Traktatro pri Reciproka Sekurigado, transformiĝis je milita [[aliancano]] de [[Francio]], dum [[Britio]], objekto de konstantaj provoj de Germanio transformi ĝin je sia [[partnero]], aliĝis al franca [[Diplomatio|diplomatia]] tendaro. Germanio montris ŝokan [[arto]]n, izolinte sin kaj interproksimiginte tri eksajn [[malamiko]]jn en celita nome kontraŭ ĝi mem kaj malamika al ĝi [[koalicio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ebleco por [[Germanio]] [[Unua maroka krizo|testi fortikecon]] de [[Antanto]] aperis en [[Maroko]], kie [[Francio|francaj]] planoj prezentis rompon de traktato, fiksinta [[sendependeco]]n de Maroko kaj kie Germanio havis gravajn [[Komerco|komercajn]] interesojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua maroka krizo]]] [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 2-a]] kaj liaj konsilistoj estis pravaj en siaj taksoj de tio, ke [[Francio]] ne pretas al [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post apero de la angla-franca-rusia bloko en 1907, en ludo de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]] restis nur du fortoj: [[Antanto|Triopa konsento]] kaj alianco inter [[Germanio]] kaj [[Aŭstrio]]. Ĉirkaŭigo de Germanio iĝis kompleta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la “Memorando de [[Eyre Crowe]] haveblas tiom alta grado de [[analizo]], kiun antaŭe atingis neniu [[dokumento]] de la post-[[Otto von Bismarck|Bismarcka]] [[Germanio]]. [[Konflikto]] estiĝis inter [[strategio]] kaj kruda forto [...] Agnoskante [[ekzistado]]n de grave malsamaj [[opinio]]j ĉe [[Britio]], [[Francio]] kaj [[Rusio]], Crowe tamen taksis ilin kiel tiajn pri kiuj oni povus atingi [[kompromiso]]n, ĉar tiuj malsamaj opinioj rilatas al difineblaj, do limigitaj [[celo]]j. La [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] de Germanio faris [[Danĝero|danĝera]] nome manko de rekonebla [[Racio|racia]] kerno, staranta malantaŭ senfinaj tutmondaj [[atako]]j, kiuj etendiĝis eĉ ĝis tiom foraj regionoj kiel [[Sud-Afriko]], [[Maroko]] kaj [[Proksima Oriento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante fidela al la ĉefaj reguloj de la reala politiko, [[Realpolitik]], [[Eyre Crowe|Crowe]] asertis ke ne motivoj, sed strukturo determinas stabilecon: intencoj de [[Germanio]] havas neniun signifon, gravas nur ĝiaj eblecoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Landoj de [[Eŭropo]] permesis al si iĝi [[ostaĝo]]j de siaj senpensaj [[Balkanio|balkanaj]] satelitoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Bosnio kaj Hercegovino]] ĉiam estis [[Urso|ursa]] angulo de [[Eŭropo]], ĝia [[sorto]] estis en ambigua stato dum la [[Berlina kongreso]], ĉar neniu fakte imagis kion fari je ĝi. Tiu ĉi tero, kuŝanta inter la [[Otomana imperio|Otomana]] kaj [[Habsburga imperio]]j, kie loĝis [[katolikoj]], [[ortodoksuloj]] kaj [[islamanoj]], kaj loĝantaro konsistis el [[kroatoj]], [[serboj]] kaj islamaj [[popolo]]j, neniam estis ne nur [[ŝtato]], sed eĉ memrega teritorio. Ĝi nur ŝajnis esti administrata, sed neniu el la grupoj necesis subiĝi al la aliaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[konduto]] de [[Germanio]] rilate la [[Rusia imperio|Rusian imperion]] komence de la [[20-a jarcento]]] Humiligi grandan landon, ĉe tio ne malfortiginte ĝin, ĉiam [[Danĝero|danĝera]] [[ludo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Inter [[Germanio]] kaj [[Rusio]] okazis neniuj grandaj [[konflikto]]j; [[konfrontiĝo]] inter ili okazadis kvazaŭ per perantoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De la [[Historio|historia]] vidpunkto aliancoj estis farataj por fortigi pozicion de tiu aŭ alia lando kaze de [[milito]]; dum proksimiĝo de la [[Unua mondmilito]] la ĉefa motivo de partopreno en la milito estis strebo fortigi aliancojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] [[Milito|Milita]] planado fakte iĝis aŭtonoma. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Neceso de samtempa [[mobilizado]] de ĉiuj membroj de [[alianco]] firme enradikiĝis en la [[cerbo]]j de la [[Eŭropo|eŭropaj]] gvidantoj, kio iĝis la ĉefa principo de solenaj [[Diplomatio|diplomatiaj]] interagoj. Celo de la aliancoj nun estis jam ne garantio de subteno post komenco de la [[milito]], sed garantio de tio, ke ĉiu el la aliancanoj okazigos mobilizadon laŭeble plej rapide kaj, kiel oni atendis, pli frue ol iu ajn [[malamiko]] [...] Tiu proceduro de la [[Lasta juĝo]] efike eligis [[casus belli]] el sub iu ajn [[Politiko|politika]] [[kontrolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[vorto]]j de [[Nikolaj Obruĉev]] nome en interesoj de [[Rusio]] estis fari tiel, ke ĉiu [[milito]] iĝu totala. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Kiom ajn [[Grotesko|groteske]] tio aspektus, sed la rusia ĝenerala stabo preferis [[Milito|militi]] kontraŭ [[Germanio]] kaj [[Aŭstrio-Hungario]] samtempe, ne aparte. Milita konvencio, realiginta [[ideo]]jn de [[Nikolaj Obruĉev]], estis subskribita la 4-an de januaro 1894. [[Francio]] kaj Rusio interkonsentis okazigi samtempan [[mobilizado]]n, se mobilizadon okazigos iu ajn el la membroj de la [[Antanto|Triopa Unio]] pro iu ajn kialo. [[Maŝino]] de la [[Lasta Juĝo]] estis preta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel posteuloj de [[Otto von Bismarck]] rezignis je lia komplika [[diplomatio]], ankaŭ [[Alfred von Schlieffen]] forĵetis kiel balaston strategiajn [[koncepto]]jn de [[Helmuth von Moltke]], [[Milito|milita]] [[arkitekto]] de tri rapidaj [[venko]]j de Bismarck dum la periodo inter 1864 kaj 1870. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaze de [[milito]] je du [[fronto]]j, [[Helmuth von Moltke]] planis dividi la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n je pli aŭ malpli egalajn partojn en [[oriento]] kaj [[okcidento]] kaj okazigi [[Defendo|defendajn]] agojn ĉe ambaŭ frontoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Alfred von Schlieffen]] ellaboris planon de decida kaj rapida [[venko]] en unu [[fronto]] kun posta translokado de la fortoj kontraŭ alia [[malamiko]], tiel atingante konvinkan rezulton ĉe ambaŭ frontoj. Ĉar rapida kaj decida [[atako]] en [[oriento]] ne eblis pro malrapida [[ritmo]] de la [[Rusio|rusia]] [[mobilizado]], kiu kiel oni supozis povus okupi ses semajnojn, kaj pro vasteco de la rusia teritorio, Schlieffen decidis venki la [[Francio|francan]] [[armeo]]n la unuan eĉ ĝis kiam la rusia armeo estos komplete mobilizita. Por ĉirkaŭiri pezajn francajn [[fortikaĵo]]jn ĉe la germana limo, Schlieffen proponis rompi [[neŭtraleco]]n de [[Belgio]], kondukinte germanajn trupojn flanke tra ĝia teritorio [...] La plano estis same brila kaj senracia. Minimuma kono de la [[historio]] povus sugesti al li, ke [[Britio]] nepre ekmilitos se okazos invado al Belgio – tiun fakton ŝajne komplete malatentis la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|kaiser]] kaj la germana ĝenerala stabo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝuste [[sendependeco]] de [[Nederlando]] estis tio, por kio [[Britio]] ĉiam [[Batalo|batalis]] obstine kaj senkompromise [...] Ekbatalinte Britio militus ĝis la fino eĉ kaze de [[malvenko]] de [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kie ajn okazus [[milito]] (kaj plej verŝajna loko de ĝia komenco estis [[Balkanio]]) la plano de [[Alfred von Schlieffen]] antaŭvidis ke [[batalo]]j de la komenca etapo okazu en [[okcidento]], ĉe tio inter landoj, kiuj havas preskaŭ neniujn interesojn en tiu ĉi [[krizo]]. La [[ekstera politiko]] estis oferita al la milita [[strategio]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Ekzistis eĉ ne unu konkreta [[akuzo]] fare de [[Rusio]] kontraŭ [[Germanio]] aŭ eĉ unusola postulo flanke de Germanio al Rusio, kiuj meritus komencon de loka [[milito]], jam sen paroli pri la milito totala. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Aŭdiĝis mirinde malmulte da avertoj kaj honorinda escepto estis deklaro de [[Pjotr Durnovo]], eksa rusia ministro pri internaj aferoj, kiu iĝis membro de la Ŝtata Konsilio. En februaro 1914 – duonjaron antaŭ la komenco de la milito – li sendis al la caro politikan memorandon:</br> "La ĉefa pezo de la [[milito]] sendube trafos nin, ĉar [[Anglio]] apenaŭ kapablas grave partopreni en la kontinenta milito kaj [[Francio]], malriĉa je homa materialo, ĉe tiuj kolosaj perdoj kiuj akompanos la militon en modernaj kondiĉoj de la milittekniko verŝajne sekvos strikte [[Defendo|defendan]] [[taktiko]]n. Rolo de ramo, trabatanta la plejan kernon de la [[Germanio|germana]] defendo, estos destinita por ni [...]". |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj eĉ se [[Rusio]] realigos plurjarcentan [[revo]]n pri konkero de la [[Dardaneloj]], do kiel substrekas [eksa rusia ministro pri internaj aferoj] [[Pjotr Durnovo]], tiu sukceso estos strategie nula: </br> "Eliron al la malferma [[maro]] la markoloj al ni ne donas, ĉar post ili sekvas maro preskaŭ komplete konsistanta el [[Teritorio|teritoriaj]] akvejoj, maro kovrita je abundo da [[insulo]]j, kie ekzemple [[Britio|angla]] [[floto]] povus facile fermi por ni ĉiujn enirejojn kaj elirejojn, sendepende de la markoloj". |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Unua mondmilito]] komenciĝis ne pro tio, ke apartaj landoj rompis subskribitajn de ili [[traktato]]jn, sed pro tio ke ili plenumis ilin tro laŭlitere. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Aŭstrio-Hungario]] komence de la [[Unua mondmilito]]] Do [[Mobilizo|mobilizaj]] planoj, kiuj faris la [[milito]]n neevitebla, estis lanĉitaj ĝuste de tiu lando, kies [[armeo]] reale ekbatalis nur post kiam jam okazis la plej grandaj [[batalo]]j en [[okcidento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kaj la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|caro]] kaj la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|imperiestro]] dezirus iri laŭeble for de senpera [[minaco]] de [[milito]], sed neniu el ili sciis kiel tion fari – la caro pro tio ke oni malebligis al li aranĝi partan [[mobilizado]]n, la kaiser ĉar li ne povis fari mobilizadon nur kontraŭ [[Rusio]]. Ambaŭ estis dispremitaj de milita [[maŝino]], kiun ili mem helpis konstrui kaj kiu, estinte ekfunkciigita, jam estis nerenversebla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Laŭ [[ironio]] de la [[sorto]], [[Germanio]] malgajnis en [[Ofensivo|ofensivaj]] [[batalo]]j en [[okcidento]] kaj gajnis [[Defendo|defendajn]] batalojn en [[oriento]], ĝuste kiel prognozis maljunulo [[Helmuth von Moltke]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Tiutempe kiam ĉiuj [[evento]]j jam finiĝis, 20 milionoj da homoj kuŝis mortaj; la [[Aŭstro-Hungara imperio]] malaperis de surtere; tri el kvar dinastioj engaĝiĝintaj en la [[milito]] – la [[Germanio|germana]], aŭstria kaj [[Rusia imperio|rusia]] – estis desurtronigitaj. Postvivis nur la [[Britio|brita]] reĝa domo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Antanto]] specialiĝis je proponado de tiaj sloganoj de [[Moralo|morala]] karaktero kiel “[[milito]] por fini ĉiujn militojn” aŭ “fari tiun ĉi [[mondo]]n [[Sekureco|sekura]] por [[demokratio]]” – speciale post kiam en la militon engaĝiĝis [[Usono]]. La unua el tiuj ĉi [[celo]]j estis komprenebla kaj eĉ alloga por landoj, mil jarojn militintaj unu kontraŭ alia en diversaj kombinoj. Ĝia praktika interpretado estis senarmigo de [[Germanio]]. La dua deklaro – disvastigo de demokratio – postulis [[detruado]]n de germanaj kaj [[Aŭstrio|aŭstriaj]] internaj institucioj. Ambaŭ sloganoj de Antanto do postulis militon ĝis la fino. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] [[Germanio|Germanaj]] kondiĉoj estis oble pli konkretaj laŭ enhavo kaj havis [[Geopolitiko|geopolitikan]] karakteron. Kaj tamen kun propra al germanaj ŝtataj agantoj manko de limsento ili postulis tion, kio fakte estis senkondiĉa [[kapitulaco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] [[Germanio]] esperis ke promesado de [[Pollando|pola]] [[sendependeco]] helpos al ĝi garantii nombron de polaj volontuloj sufiĉan por kvin divizioj; kiel evidentiĝis sin anoncis nur 3000 rekrutoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Tuj post kiam la [[milito]] estis deklarita, kaj [[strato]]jn de [[Eŭropo|eŭropaj]] ĉefurboj plenigis jubilantaj homamasoj, la [[konflikto]] ĉesis esti interregistara kaj transformiĝis je la lukto de [[amaso]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Inter [[ruino]]j kaj [[fiasko]] de [[iluzio]]j rezulte de daŭrinta tri jarojn sanga buĉado sur la internacian scenejon eniris [[Usono]] kun sia certeco, kun sia povo kaj [[idealismo]], neimageblaj eĉ por ĝiaj malfortiĝintaj [[Eŭropo|eŭropaj]] aliancanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] De vidpunkto de [[Usono]] ne [[memdeterminado]] kaŭzis [[milito]]jn, sed ĝia manko; ne manko de [[povekvilibro]] naskis malstabilecon, sed strebo atingi ĝin. [[Woodrow Wilson]] proponis kiel fundamenton de [[paco]] la principon de [[kolektiva sekureco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Bresta paco]] montris kion preparis [[Germanio]] por malgajnintoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] La [[venko]] igis [[Francio]]n kun kompleta klareco kompreni, ke regajno estis atingita de ĝi kontraŭ tro alta prezo kaj ke ĝi jam preskaŭ jarcenton vivas danke al sia ĉefa [[kapitalo]]. Nur Francio sciis ĝis kiom malforta ĝi iĝis kompare al [[Germanio]], kvankam neniu alia, kaj speciale [[Usono]], estis preta kredi al ĝi. Tiel antaŭ la venko komenciĝis franca-usona dialogo, rapidiginta procezon de senmoraligo de Francio. Same kiel [[Israelo]] en niaj tagoj, Francio maskis sian vundeblecon per pika incitemo kaj kreskantan [[paniko]]n ĝi kaŝis malantaŭ nepacigeblo. Kaj same kiel Israelo en niaj tagoj, ĝi ĉiam sentis [[timo]]n de [[izolado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1880 en [[Francio]] loĝis 15,7% loĝantaro de [[Eŭropo]]. En 1900 tiu cifero malaltiĝis ĝis 9,7%. En 1920 loĝantaro de Francio konsistigis 41 milionojn da [[homo]]j dum tiu de [[Germanio]] – 65 milionojn, kio devigis francan ŝtatan aganton [[Aristide Briand]] respondi al kritikistoj riproĉintaj lin pri [[politiko]] de pacigado rilate Germanion, ke li realigas [[Ekstera politiko|eksteran politikon]], kiu kongruas al [[fekundindico]] en Francio. Falo de [[Ekonomio|ekonomia]] povo de Francio en komparaj indicoj estis eĉ pli rimarkinda. En 1850 Francio estis la plej granda [[Industrio|industria]] evoluinta lando en la kontinento. En 1880 produktado de [[ŝtalo]], [[karbo]] kaj [[fero]] fare de Germanio superis la francan. En 1913 Francio elminis 41 milionojn da tunoj da karbo kompare al 279 milionoj da tunoj, elminataj de Germanio; fine de la [[1930-aj]] diferenco kreskis ĝis 47 milionoj da tunoj elminitaj de Francio kompare al 351 milionoj da tunoj ĉe Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj nur en la post-[[Versajla paco|Versajla periodo]] [[Francio]] venis al klara kompreno de tio, ke [[malvenko]] farita al ĝi de [[Germanio]] en 1871, ne estis [[devio]] de la [[normo]]. Sola vojo por Francio konservi [[povekvilibro]]n kun Germanio povus esti divido de Germanio je konsistigantaj ĝin ŝtatoj, eble per restarigo de la [[Germana konfederacio]] de la [[19-a jarcento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam en 1989 falis la [[Berlina muro]], prezidanto de [[Francio]] [[François Mitterrand]] iun tempon promociis [[ideo]]n de kunlaboro kun [[Miĥail Gorbaĉov]] je la afero de kontraŭstarado al la [[unuiĝo de Germanio]]. Sed Gorbaĉov, tro okupita je internaj problemoj, ne tre deziris komenci tiun ĉi aventuron dum Francio estis nesufiĉe forta por sukcesi pri tio sola. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Fine neniu el la landoj atingis siajn [[celo]]jn: [[Germanio]] ne estis pacigita, [[Francio]] ne atingis garantiojn de propra [[sekureco]] kaj [[Usono]] forlasis la reguligadon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] por ŝtatestroj estas preskaŭ ĉiam granda eraro profundiĝi je detaloj de [[Intertraktoj|intertrakta]] procezo. Ili tiukaze devas lerni detalojn, pri kiuj kutime zorgas [[ministro]]j pri eksteraj aferoj, kaj deflankiĝi je detala pridiskutado de aferoj, pli konvenaj al iliaj subuloj, do mankas al ili [[tempo]] por okupiĝi pri tiuj [[problemo]]j, kiujn povas solvi nur ŝtatestroj. Kaj ĉar neniu homo sen evoluinta [[egoo]] atingas gvidajn postenojn, [[kompromiso]] iĝas malfacile atingebla kaj sakstratoj iĝas [[Danĝero|danĝeraj]]. Konsiderante ke fortikeco de interna pozicio de intertraktanto ofte dependas de almenaŭ ŝajnigo de [[sukceso]], tiaj intertraktoj plej ofte koncentriĝas je kaŝado de kontraŭdiroj ol je la esenco de la problemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol en la [[Viena kongreso]], en la [[Pariza paca konferenco]] la venkitoj ne estis reprezentitaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pariza paca konferenco]]] [[Rusio]] de [[Lenin]], kiu ankaŭ ne estis invitita, kritikis tiun aranĝon kiel [[Kapitalismo|kapitalisman]] [[orgio]]n, iniciitan de landoj kies fina [[celo]] estis enmiksiĝo je la [[enlanda milito en Rusio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pariza paca konferenco]]] Estis invititaj 27 ŝtatoj. La konferenco, konceptita kiel forumo de ĉiuj [[popolo]]j de la [[mondo]], fine transformiĝis je malferman diskutklubon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Pariza paca konferenco|Pariza konferenco]] finiĝis, havante 58 diversajn komisionojn. Plejparto de ili okupiĝis pri [[Teritorio|teritoriaj]] [[problemo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pariza paca konferenco]]] [[Usono]]n protektis ĝia [[Geografio|geografia]] situo, kapitulaco de la [[Germanio|germana]] [[floto]] kaj ĝia transdono al la venkintoj nuligis [[dubo]]jn de [[Anglio]] rilate [[minaco]]n al ĝia [[dominado]] sur la [[maro]]j. El la venkintoj nur [[Francio]]n oni petis bazi propran [[sekureco]]n sur la monda [[publika opinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte [[ideo]]j de [[Woodrow Wilson]] transformiĝis je institucioj, ekvivalentaj al [[monda registaro]], al kio la [[Usono|usona]] [[popolo]] estis preta eĉ malpli ol al plenumo de funkcio de la tutmonda [[Polico|polica]] forto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Unua mondmilito]] [[Britio]] kaj [[Usono]] efektive ne kredis je la [[Germanio|germana]] [[minaco]]; ili proponis sian garantion sen esti konvinkitaj je ĝia neceso kaj sen havi firman decidemon efektivigi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Garantioj daŭris nelonge. Rifuzo de la [usona] [[Usona senato|senato]] ratifiki la [[Versajla traktato|Versajlan traktaton]] faris ilin neaktualaj; kaj [[Britio]] uzis tiun pretekston por ankaŭ liberiĝi de siaj sindevigoj. Rezigno de [[Francio]] de siaj antaŭaj postuloj evidentiĝis ĉiama dum garantioj estis mallongdaŭraj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Versajla traktato]] estis nomita tiel, ĉar ĝi estis subskribita en la Spegula halo de la [[Versajla palaco]]. Le elekto de la loko mem ŝajne aludis al nenecesa [[humiligo]]. Antaŭ 50 jaroj [[Otto von Bismarck]] sentakte elektis tiun ĉi lokon por proklami [[Unuigo de Germanio|unuigon de Germanio]]. Nun la venkintoj respondis per [[ofendo]] al la ofendo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Landoj-aliancanoj fine venis al la tiel nomata "mandata principo", kiu estis same originala kaj [[Hipokriteco|hipokrita]]. La [[Germanio|germanaj]] [[kolonio]]j, same kiel la eksaj teroj de la [[Otomana imperio]] en [[Proksima Oriento]], estis donitaj al diversaj venkintoj laŭ “mandato” sub observado de la [[Ligo de Nacioj]] por rapidigo de ilia [[sendependiĝo]]. Kion konkrete tio signifis neniam estis difinite kaj rezulte de tio haveblo de mandato tute ne rapidigis sendependiĝon de tiuj teritorioj kompare al situacio en la aliaj kolonioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Tio kio aperis rezulte de ĝi estis fragila [[kompromiso]] inter [[Usono|usona]] [[utopiismo]] kaj [[Eŭropo|eŭropa]] [[paranojo]] – tro limigita per diversaj klaŭzoj por efektivigi [[revo]]jn de la unua, tro spekulativa por forigi [[timo]]jn estigitajn de la lasta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Baldaŭ iĝis tute klare, ke de la praktika vidpunkto principo de [[memdetermino]] ne povas esti aplikita iugrade klare kaj ĝuste, kiel tion planis “Dek kvar punktoj”, speciale en la ŝtatoj-sukcedintoj de la [[Aŭstro-Hungaria imperio]] [...] Post la fino de tiu ĉi procezo, realigita cele al memdetermino, sub eksterlanda [[regado]] loĝis preskaŭ sama nombro de homoj kiel en la tempo de la Aŭstro-Hungara imperio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭ la [[Unua mondmilito|milito]] [[Germanio]] havis fortajn [[najbaro]]jn [[Oriento|oriente]] kaj [[Okcidento|okcidente]]. Ĝi ne povis ekspansii en iu ajn direkto sen alfronti [[rezisto]]n de granda ŝtato – [[Francio]], la [[Aŭstrio-Hungara imperio]] aŭ [[Rusio]]. Sed post subskribo de la [[Versajla traktato]] oriente Germanio ne plu havis kontraŭpezon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [[Pollando]] mem estis tro malforta por preni sur sin [[rolo]]n de [[Rusio]] [je detenado de [[Germanio]]]. La [[Versajla traktato]] fakte stimulis Rusion kaj Germanion dividi [[Pollando]]n, ĝuste kion ili faris post 20 jaroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Do stabileco sur la kontinento ekdependis de [[Francio]]. Siatempe por venki [[Germanio]]n necesis unuiĝintaj fortoj de [[Usono]], [[Britio]], Francio kaj [[Rusio]]. El tiuj ĉi landoj Usono denove revenis al [[izolismo]] dum Rusio estis distancigita de [[Eŭropo]] je [[Oktobra revolucio|revolucia]] [[dramo]] kaj la tiel nomata “sanitara kordono” el etaj [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] [[ŝtato]]j, kiuj stariĝis sur vojo de rekta rusa helpo al Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Versajla traktato|Versajla solvo]] estis mortnaskita, ĉar [[valoro]]j kiujn ĝi proklamis kontraŭis stimulojn necesajn por subteni ĝin: plejparto de [[ŝtato]]j, necesaj por garantii defendon de la interkonsento, konsideris ĝin pli aŭ malpli [[Maljusteco|maljusta]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Germanio|germana]] [[iredentismo]], do strebo al unuiĝo de ĉiuj [[germanoj]], estis subtenata de la baza principo de la [[Versajla traktato]], kreskigante [[kulposento]]n ĉe la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En longdaŭra perspektivo [[Germanio]] post la [[Versajla traktato|Versajlo]] estis en oble pli bonaj kondiĉoj por [[Dominado|domini]] en [[Eŭropo]] ol antaŭ la [[Unua mondmilito|milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pasis ne pli ol kvin jaroj kaj ambaŭ potencoj, venkitaj dum la [[Unua mondmilito|milito]] unuiĝis en [[Traktato de Rapallo (1922)|Rapallo]]. Kreskanta [[kunlaboro]] inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] iĝis decida bato kontraŭ la [[Versajla traktato|Versajla sistemo]], kion ne tuj povis kompreni [[demokratio]]j, kiuj estis tro demoralizitaj tiumomente. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncepto de [[kolektiva sekureco]] ne difinas haveblon de iu konkreta [[minaco]], nek donas garantiojn al iu aparta lando, nek [[Diskriminacio|diskriminacias]] iun el ili. Teorie ĝi estas direktita al kontraŭstaro al ĉia minaco al [[paco]], de kie ajn ĝi venus kaj kontraŭ kiu ajn ĝi estus direktita. Unioj ĉiam supozigas haveblon de iu konkreta potenciala [[malamiko]]; kolektiva sekureco defendas [[Internacia juro|internacian juron]] en abstrakta formo kaj ordo helpe de ĝi estas subtenata proksimume same kiel [[Juro|jura]] sistemo de lando subtenas internan kriman kodekson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[kolektiva sekureco]]] Finfine [[koncepto]] de kolektiva sekureco iĝis [[viktimo]] de malforteco de propra ŝlosila [[argumento]] ke ĉiuj landoj samgrade estas interesitaj kontraŭi konkretan [[agreso]]n kaj pretas egale [[Risko|riski]] por kontraŭstari ĝin. Sperto montris ke tiu premiso estas falsa. Eĉ ne unu [[agreso]] partoprenita de granda potenco iam ajn estis venkita per apliko de principo de kolektiva sekureco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[Malvarma milito]] [[Unuiĝintaj Nacioj]] estis samgrade neefika en ĉiu kazo, kiam temis pri [[agreso]] fare de granda potenco. Tion kaŭzis [[Komunismo|komunista]] [[vetoo]] en la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] aŭ maldeziro de ŝtatetoj [[Risko|riski]] pro aferoj, kiuj laŭ ilia [[opinio]]j neniel rilatis al ili. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la “[[Golfa milito]]” en 1991 [[Unuiĝintaj Nacioj]] efektive aprobis [[Usono|usonajn]] [[ago]]jn, sed [[respondo]]n al la [[Irako|iraka]] [[agreso]] oni apenaŭ povus nomi praktika apliko de la doktrino de [[kolektiva sekureco]]. Sen atendi internacian [[konsento]]n, Usono unuflanke sendis grandajn ekspediciajn fortojn. Aliaj landoj povis kreskigi [[influo]]n sur la agojn de Usono nur aliĝinte al tio, kio fakte estis pure usona entrepreno; ili ne povis eviti [[risko]]n de la [[konflikto]] se ili vetous ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[milito en la Persa golfo]] [[kolektiva sekureco]] servis kiel pravigo de la [[Usono|usona]] gvidanteco, sed ne estis ĝia anstataŭigo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ [[Emocio|emocia]] malpleniĝo rezulte de la [[Unua mondmilito|milito]] [[Eŭropo|eŭropaj]] [[gvidanto]]j devintus kompreni ke ĝenerala [[ideo]] pri [[kolektiva sekureco]] ne funkcios eĉ se ĝi superos ĉiujn barojn sur sia [[vojo]] antaŭ ol ĝi koncernos tri plej povajn [[nacio]]jn en la mondo: [[Usono]]n, [[Germanio]]n kaj [[Sovetunio]]n. Ĉar Usono rifuzis membriĝi en la [[Ligo de Nacioj]], al Germanio oni malhelpis tion fari kaj Sovetunio, kiun oni traktis kiel [[pario]]n, rilatis al ĝi disdegne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1924 stabo de la brita terarmeo venis al la sama konkludo [kiel [[Ferdinand Foch]]], kiam ĝi prognozis ke [[Germanio]] denove ekmilitos kontraŭ [[Britio]] pro la samaj [[problemo]]j, kiuj simple “estos ripetiĝo de situacioj, engaĝintaj nin en la [[Unua mondmilito|lastan militon]]”. [[Malpermeso]]j truditaj de la [[Versajla traktato]], kiel asertis stabaj [[militisto]]j, prokrastos rearmadon de Germanio maksimume por naŭ monatoj kaj ĉesos efiki tuj post kiam Germanio eksentos sin sufiĉe [[Politiko|politike]] forta por forĵeti [[kateno]]jn de la Versajlo – la ĝenerala stabo klarvide donis por tio proksimume 10 jarojn. Agante unisone kun analizo de [[Francio|francoj]], la brita ĝenerala stabo ankaŭ antaŭdiris ke Francio estos sendefenda se tiutempe ĝi ne faros union kun “unuarangaj potencoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Ŝtataj agantoj de [[Britio]] traktis la demoralizitan [[Francio]]n kiel potenciale dominantan potencon, kiun necesas kontraŭpezigi dum la revenĝisman [[Germanio]]n ili konsideris la damaĝita flanko, kiu bezonas [[konsolo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Neniam farintaj militan [[alianco]]n kun plej forta lando en [[Eŭropo]], [[Britio|britaj]] [[gvidanto]]j nun traktis [[Francio]]n kiel denove ekflamigantan [[Historio|historian]] [[minaco]]n de sia [[dominado]] en la kontinento. En 1924 la centra departemento de la brita ministerio pri [[eksteraj aferoj]] karakterizis francan okupadon de [[Rejna provinco]] kiel “komencan punkton de salto al [[Centra Eŭropo]]”. Tiu [[opinio]] komplete malkongruis al la franca [[humoro]] en tiu periodo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [...] multaj en [[Britio]] ekkonsideris [[Germanio]]n kiel kontraŭpezon de [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En septembro 1923 laŭ insisto de [[Francio]] kaj [[Britio]] la Konsilio de la [[Ligo de Nacioj|Ligo]] [de Nacioj] ellaboris universalan taktaton pri reciproka helpo [...] la traktato deklaris, ke la [[viktimo]] de la [[agreso]] por ricevi rajton je [[helpo]] devis anticipe subskribi traktaton pri [[senarmiĝo]], aprobitan de la Ligo, kaj reduktadi siajn armitajn fortojn laŭe al interkonsentita plano [...] Kreiĝis [[Absurdo|absurda]] situacio. Kontraŭado al la agreso estis dependigita de anticipa senarmiĝo de la viktimo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En tiuj [[Naiveco|naivaj]] [[tago]]j neniu konsideris stranga proponi al [[Germanio]] inspekti sian propran [[senarmiĝo]]n [...] Ne mirindas ke artikoloj pri senarmiĝo estis plej krude rompataj jam longe antaŭ ol [[Hitlero]] rifuzis ilin plenumi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Finfine postula pozicio de la venkinto dum intertraktoj ĉiam malkreskas kun tempopaso. Kio ne estis ricevita dum la [[ŝoko]] de [[malvenko]], estos oble pli malfacile ricevebla poste – leciono, kiun [[Usono]] devis lerni rilate [[Irako]]n fine de la [[Golfa milito]] en 1991. Ne pli frue ol en 1921 – do nur du jarojn post la subskribo de la [[Versajla traktato]] – estis difinita sumo de [[reparacio]]j. Ĝi estis [[Absurdo|absurde]] alta: 132 miliardoj da oraj markoj (proksimume 40 miliardoj da [[Usona dolaro|usonaj dolaroj]], kio en nuntempaj [[prezo]]j estus proksimume 323 miliardoj da dolaroj), do la sumo kiu neeviteble sekvigus germanajn [[pago]]jn ĝis la fino de la jarcento. Sufiĉe prognozeble [[Germanio]] anoncis sian [[bankroto]]n; eĉ se la internacia [[Financo|financa]] sistemo sukcesus aranĝi tiom grandan ĝiron de [[Banko|bankaj]] aktivoj, neniu germana [[Demokratio|demokratia]] [[registaro]] restus reganta se ĝi akceptus tion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Versajla traktato|Versajlo]] efektive kaŭzis ion pli similan al [[Ekstera politiko|eksterpolitika]] [[Partizano|partizana]] [[milito]] ol la mondordon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[tempo]] de la [[Franca revolucio]] sur horizonto de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]] aperis nenio eĉ proksimume simila al [[Sovetunio]]. Unuafoje dum pli ol 100 jaroj unu el landoj oficiale dediĉis sin al faligo de la ekzistanta [[ordo]]. Francaj [[revoluciulo]]j strebis ŝanĝi [[karaktero]]n de la [[Ŝtato|ŝtata]] sistemo; [[bolŝevisto]]j, farinte plian paŝon, proponis neniigi la ŝtaton mem. Tuj post kiam la ŝtato malaperos, laŭ vortoj de [[Lenin]], ne plu necesos diplomatio, nek [[ekstera politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Principo de kunekzistado estos jen kaj jen proponata de [[Sovetunio]] dum sekvaj 60 jaroj, ĉe tio [[reago]] de la kontraŭa flanko restos konstanta: [[Demokratio|demokratiaj]] landoj ĉiufoje bonvenigos proklamon de principo de [[Paco|paca]] kunekzistado fare de Sovetunio kiel [[signo]]n de transiro al konstanta paca [[politiko]]. Tamen [[komunisto]]j siavice ĉiam pravigis periodojn de paca kunekzistado per tio, ke proporcio de la fortoj nuntempe malfavoras al [[konfrontiĝo]]. De tio sekvis kompreneble konkludo, ke se tiu proporcio de la fortoj ŝanĝiĝos, do ŝanĝiĝos ankaŭ [[fideleco]] de bolŝevistoj al la principo de paca kunekzistado [...] Piko de tia politiko estis certe la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|pakto inter Hitlero kaj Stalino]] en 1939. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [[Pollando]] tiel sukcesis akrigi rilatojn kun du siaj [[historio|historiaj]] [[malamiko]]j: [[Germanio]], ĉe kiu ĝi forprenis [[Supra Silezio|Supran Silezion]] kaj “[[Pola koridoro|polan koridoron]]”, kaj [[Sovetunio]], ĉe kiu ĝi forkaptis [[teritorio]]n oriente de la tiel nomata [[Curzon-linio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Georgij Ĉiĉerin]] dum la [[Traktato de Rapallo (1922)|konferenco en Rapallo en 1922]]] Li proponis agendon tiom ampleksan, ke ĝin eblis nek efektivi, nek ignori flanke de [[Demokratio|demokratiaj]] [[registaro]]j – [[taktiko]], kiu iĝos tipa por la [[Sovetunio|sovetia]] [[diplomatio]]. Tiu agendo inkludis likvidon de [[armiloj de amasa detruo]], alvokon de internacia [[Ekonomio|ekonomia]] konferenco kaj enkondukon de internacia kontrolo je ĉiuj akvovojoj. [[Celo]] de tiu propono estis altiri [[atento]]n de la [[Okcidento|okcidenta]] [[publiko]] kaj krei por [[Moskvo]] [[reputacio]]n de [[Paco|pacama]] internaciismo, kio malhelpus al demokratiaj landoj aranĝi unuiĝintan [[Kontraŭkomunismo|kontraŭkomunistan]] [[krucmilito]]n, kio ĉiam estis koŝmaro de la [[Kremlo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri interproksimiĝo de [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] dum la [[intermilita periodo]]] [...] [[Okcidento|okcidentaj]] aliancanoj kreis kondiĉojn por ĝi, subiginte al [[ostracismo]] la plej grandajn kontinentajn [[potenco]]jn per kreado de zono de malfortaj [[ŝtato]]j malamikaj unu al alia, kaj per dispartigo de Germanio kaj Sovetunio. Ĉio ĉi kreis maksimumon de instigaj [[motivo]]j por Germanio kaj Sovetunio por superi [[Ideologio|ideologian]] [[malamikeco]]n kaj kunlabori pri [[detruado]] de la [[Versajla traktato|Versajlo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Al [[Hitlero]] kaj [[Stalin]], kiuj ne havis ŝarĝon de [[pasinteco]] kaj estis instigataj de strebo al la [[potenco]], restis nenio krom forblovi tiun ludkartan dometon, kreitan de plenaj je bonaj intencoj, [[Paco|pacemaj]] kaj fakte [[Timo|timemaj]] ŝtataj agantoj de la [[intermilita periodo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vejmara respubliko]]] [[Demokratio|Demokratiaj]] ŝtataj agantoj de la nova [[Germanio]] neniam estis sufiĉe aprezitaj pro tio ke ili konservis fundamenton de sia lando ĉe tiom komplikaj cirkonstancoj. En [[politiko]] cetere malofte okazas [[premio]]j pro malgrandigo de [[damaĝo]], ĉar tre malofte eblas pruvi ke sekvoj povus esti eĉ pli malbonaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [[Argumento]]j de [[Britio]] por asistado al [[Germanio]] havas certan similecon al [[Usono|usonaj]] proponoj pri [[helpo]] al [[Rusio]] dum la [[regado]] de [[Boris Jelcin]]. Nek en la unua, nek en la dua kazo estis konsiderataj sekvoj de la “[[sukceso]]” de proponata [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono agis]] longvide, proponinte [[helpo]]n al [[Rusio]] post la fino de la [[Malvarma milito]]; sed tuj post kiam Rusio resaniĝos [[Ekonomio|ekonomie]], ĝia premo sur najbarajn landojn sendube kreskos. Eble indus pagi tian [[prezo]]n, sed estus [[eraro]] ne rimarki ke oni tamen devos pagi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Dum sekvaj kvin jaroj [[Germanio]] pagis [[reparacio]]jn je proksimume unu miliardon da [[Usona dolaro|usonaj dolaroj]] kaj ricevis ĉirkaŭ du miliardoj da dolaroj forme de [[prunto]]j, ĉefe de [[Usono]]. Fakte Usono pagis la reparaciojn de Germanio dum Germanio uzis reston de la usonaj pruntoj por modernigi sian [[industrio]]n. [[Francio]] insistis je la reparacioj por konservi Germanion malforta. La devigita elekti inter Germanio malforta kaj Germanio kapabla pagi la reparaciojn, Francio preferis la lastan varianton, ĉe tio ĝi devis ne enmiksiĝi, vidante kiel la reparacioj helpas restarigi le ekonomian kaj fine [[Milito|militan]] povon de Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Lokarna pakto]] estis akceptita kun troiga malpeziĝo kiel alveno de nova mondordo. Tri ministroj pri eksteraj aferoj – [[Aristide Briand]] de [[Francio]], [[Neville Chamberlain]] de [[Britio]] kaj [[Gustav Stresemann]] de [[Germanio]] – ricevis la [[Nobel-premio pri paco|Nobel-premion pri paco]]. Sed inter ĉiuj ĉi jubiloj neniu rimarkis ke la ŝtataj agantoj foriris flanken de la veraj [[problemo]]j; la Lokarno ĉefe ne pacigis [[Eŭropo]]n, sed difinis kampon de estonta [[batalo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Lokarna pakto|Lokarno]], kiu estis laŭdata en 1925 kiel transiranta sojlon al eterna [[paco]], efektive signifis komencon de la fino de la internacia ordo starigita de la [[Versajla traktato|Versajlo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar por la [[Versajla traktato|Versajla ordo]] ne ekzistis [[Geopolitiko|geopolitika]] bazo, ŝtataj agantoj faris personajn rilatojn rimedo por ĝia subtenado – la paŝo tute nekonata al iliaj antaŭuloj [...] Ekde tiam tendenco al personigo de oficialaj rilatoj nur kreskis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la komenco de la [[18-a jarcento]] sekureclimo de [[Britio]] iris laŭ la [[Manika markolo]]. Dum la tuta [[19-a jarcento]] tiu ĉi sekureclinio iris laŭ limo de [[Nederlando]]. [[Neville Chamberlain]] provis ŝovi ĝin al [[Rejno]], kie finfine oni ne subtenis ĝin kiam en 1936 [[Germanio]] ĝin kontestis. Garantioj al [[Pollando]] estis ekster la rondo de interesoj de la britaj ŝtataj agantoj en 1925. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la tempo de [[krizo]]j francoj preferis la firman kaj severan [[Raymond Poincaré]], kiu insistis je strikta plenumo de la postuloj de la [[Versajla traktato]]. Kiam krizoj iĝis tro dolorigaj – kiel dum la okupado de [[Ruhr-regiono]] – denove aperadis [[Aristide Briand]]. [[Problemo]] je tiu konstanta pelmelo konsistis en tio, ke [[Francio]] perdis kapablon efektivigi [[politiko]]n, realigatan de ĉiu el tiuj kontraŭaj figuroj ĝis logika fino: Francio jam ne estis sufiĉe forta por efektivigi politikon de Poincaré, sed la franca [[publika opinio]] donis al Briand malmulte da eblecoj rilate proponon de Germanio pri atingo de ĉiama [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Lokarna traktato]] al [[Germanio]] impetis [[kapitalo]] – ĉefe la [[Usono|usona]] – akcelante moderniĝon de ĝia [[industrio]] [...] Kaŝita rearmiĝo de Germanio estis okazanta kun granda rapideco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] konstruado de la [[Maginot-linio]] pruvis ke [[Francio]] intencas sekvi [[Defendo|defendan]] [[taktiko]]n ene de propraj limoj per tio liberigante la manojn al [[Germanio]] kiu povis libere agi [[Oriento|oriente]]. La [[Politiko|politika]] kaj [[Milito|milita]] [[strategio]]j de Francio definitive disiĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Embarasitaj [[gvidanto]]j tendencas anstataŭigi kapablon orientiĝi per [[Publikaj rilatoj|PR]]-kampanjoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|pakto pri neagreso]] inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]]] Efektive tio signifis ke tiuj du landoj en rilatoj inter si eligis sin el la sistemo de aplikado de [[kolektiva sekureco]] unu rilate la alian. Germanio jam ekskludis sin el la sistemo de [[sankcio]]j kontraŭ iu ajn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] origina motivo de interproksimiĝo de prezidanto [[Anŭar al-Sadat|al-Sadat]] kun [[Israelo]] preskaŭ sendube estis provo detrui imagon de la [[Okcidento]] pri militiemo de la [[araboj]] kaj [[Psikologio|psikologie]] meti Israelon en situacion de sin [[Defendo|defendanta]]. Same kiel [[Gustav Stresemann]], al-Sadat provis enbati kojnon inter sia [[malamiko]] kaj ĝiaj [[amiko]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post jardeko kiam la [[Diplomatio|diplomatia]] agado fokusiĝis je [[Eŭropo]], ĝuste [[Japanio]] – subite – montris malplenecon de la koncepto de [[kolektiva sekureco]] kaj de la [[Ligo de Nacioj]] ĝenerale, komencinte en la [[1930-aj jaroj]] jardekon de kreskado de [[perforto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri reago de la [[Ligo de Nacioj]] al atako de [[Japanio]] kontraŭ [[Manĉurio]] en 1931] Fine estis elpensita mekanismo de kompleta neagado. Ĝi realiĝis forme de la komisiono pri enketado – tipa ilo de [[Diplomatio|diplomatia]] averto pri tio, ke dezirata rezulto estas neagado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eksterlande [[Hitlero]] akiris plej grandan [[sukceso]]n kiam la [[mondo]] [[Opinio|opiniis]] ke li persekutas normalajn, limigitajn [[celo]]jn. Ĉiuj liaj plej grandaj [[triumfo]]j okazis dum la unuaj kvin jaroj de la [[regado]], en 1933-1938, kaj estis bazitaj sur konjektoj de liaj [[viktimo]]j ke lia celo estas konformigi la [[Versajla traktato|Versajlan sistemon]] al la principoj kiujn ĝi mem deklaris. Sed tuj post kiam Hitlero ĉesis ŝajnigi ke li korektas faritajn maljustaĵojn, [[fido]] al li malaperis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Versajla traktato|Versajlo]] kaj [[Lokarna traktato|Lokarno]] pavimis la [[vojo]]n por [[Germanio]] direkte al [[Orienta Eŭropo]], kie pacienca germana estraro kun tempopaso atingus [[dominado]]n per [[Paco|pacaj]] rimedoj aŭ eble la [[Okcidento]] mem donus ĝin al ĝi. Sed [[Despero|despera]] [[megalomanio]] de [[Hitlero]] transformis tion kio povus iĝi paca evoluo je la [[Dua mondmilito|mondmiliton]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Okcidento]] devintus malŝpari malpli da [[tempo]] por pritakso de veraj motivoj de [[Hitlero]] kaj pli da tempo por serĉado de kontraŭpezo al la kreskanta povo de [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] provis trovi [[azilo]]n en aro da malfortaj unioj, transformante la garantiojn unuflanke donitajn en la [[1920-aj jaroj]] al [[Pollando]], [[Ĉeĥoslovakio]] kaj [[Rumanio]], je traktatoj pri reciproka milita [[helpo]] [...] Substrekante malkonvenecon de tiuj ĉi paktoj, Pollando ekvilibrigis siajn sindevigojn rilate [[Francio]]n per traktato pri neagreso kun Germanio, tiel ke kaze de [[atako]] kontraŭ Francio la oficialaj sindevigoj de Pollando reciproke ekskludus unu la alian, pli ĝuste ili donis al Pollando liberecon pri elekto de tia [[alianco]], kiu donus al ĝi pli grandajn avantaĝojn dum la [[krizo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = France sought shelter behind an accumulation of halfhearted alliances by transforming the unilateral guarantees of Czechoslovakia, Poland, and Romania of the 1920s into mutual defense treaties [...] Underscoring the irrelevance of these pacts, Poland balanced its commitments to France with a nonaggression treaty with Germany so that, in case of an attack on France, Poland's formal obligations would cancel each other out—or, more precisely, they would leave Poland free to choose that alignment which promised it the greatest benefit at the moment of crisis. }} {{Citaĵo |teksto = En 1935 [...] [[Francio]] malvolonte subskribis [[Politiko|politikan]] aliancon kun [[Sovetunio]], rezolute rifuzinte [[intertrakto]]jn je nivelo de [[Milito|militaj]] staboj. Eĉ en 1937 Francio ne enlasis sovetiajn observantojn en siaj ĉiujaraj manovroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] aliancanoj de [[Francio]], troviĝintaj inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]], estis malpretaj enlasi sovetiajn trupojn en siaj [[teritorio]]j, obstakligante per tio serĉadon de temo por gravaj [[intertraktoj]] inter la franca kaj sovetiaj militaj staboj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] tiel evidentiĝis esti en [[Milito|milita]] alianco kun landoj tro malfortaj por helpi al ĝi kaj en [[Politiko|politika]] alianco kun [[Sovetunio]], kun kiu ĝi ne kuraĝis kunlabori en milita sfero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua italo-etiopa milito]]] Sub estrado de [[Britio]] estis ekfunkciigita sistemo de [[ekonomiaj sankcioj]] de la [[Ligo de Nacioj|Ligo]]. Samtempe [[Pierre Laval]] private kredigis [[Mussolini]], ke aliro de Italio al [[nafto]] ne estos rompita [...] Vortumo de tiu ĉi [[politiko]] iĝis slogano: "Ĉiuj sankcioj krom [[milito]]". |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua italo-etiopa milito]]] Etiopio tiel markis komencon de la neevitebla interproksimiĝo de Italio kaj [[Germanio]], motivita egale de [[avideco]] kaj [[timo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Paniko|panika]] humoro antaŭ la [[Dua mondmilito]]] Altiĝanta [[simbolo]] de tia mensostato estis certe la [[Maginot-linio]], kiun [[Francio]] konstruadis dum dek jaroj, malŝparinte enormajn rimedojn. Per tio Francio kondamnis sin je [[Strategio|strategia]] [[defendo]] en la sama jaro, kiam ĝi garantiis [[sendependeco]]n de [[Pollando]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. [[Signo]] de analoga [[frenezo]] estis nekomprenebla franca [[decido]] haltigi la konstruadon de la Maginot-linio ĉe la belga limo, kio komplete kontraŭis sperton de la [[Unua mondmilito]]. Ĉar se tamen konsideri franca-germanan militon vere ebla, do kial ne eblas germana [[atako]] tra [[Belgio]]? |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam [[Politiko|politikaj]] [[gvidanto]]j faras [[decido]]jn, [[spionservo]]j klopodas serĉi pravigojn por tiuj ĉi decidoj. Amasa [[literaturo]] kaj [[filmo]]j ofte prezentas tute kontraŭan bildon – kreantojn de politika kurso kiel senvolajn ilojn en la [[mano]]j de spionaj ekspertoj. En reala [[mondo]] pritaksoj de spionservoj plej ofte sekvas politikajn decidojn, ne direktigas ilin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la [[Rejna regiono]], lordo [[Edward Frederick Lindley Wood]], estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retiriĝo de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de [[Hitlero]] sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ [[bolŝevismo]]” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed plej multe [[Britio]] deziris eviti [[milito]]n. Ĝia [[registaro]] avertis [[Francio]]n, ke Britio lasas por si rajton konservi [[neŭtraleco]]n, se rezulte de francaj liveroj de [[armilo]]j al la respublika [[Hispanio]] komenciĝos milito – eĉ se laŭ la [[internacia juro]] Francio havis la rajton vendi armilojn al la laŭleĝa hispana registaro. Francio ekdubis kaj poste anoncis [[embargo]]n pri liverado de la armiloj, cetere de [[tempo]] al tempo ignorante ĝian rompon. Tiu [[politiko]] tamen nur malmoralizis la [[amiko]]jn de Francio kaj kostis al ĝi estimon flanke de ĝiaj [[malamiko]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri renkontiĝo de [[Britio|britaj]] kaj [[Francio|francaj]] ŝtatestroj en [[Londono]] en novembro 1937] [[Ĉeĥoslovakio]] estis kondamnita ne en [[Munkeno]], sed en Londono, unu jaron pli frue. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rilate la [[Okcidento|okcidentajn]] [[demokratio]]jn, ili malsukcesis kompreni kia [[Ideologio|ideologia]] [[abismo]] apartigas ilin de la [[Hitlero|germana diktatoro]]. Ili kredis je [[paco]] kiel la fina [[celo]] kaj aplikis ĉiujn rimedojn por eviti [[milito]]n. Hitlero aliflanke [[Timo|timis]] pacon kaj deziregis militon. “La [[homaro]] fortiĝis en eterna lukto, – skribis li en “[[Mein Kampf]]” – kaj ĝi nur pereos de eterna paco”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Anschluss]]] La 12-an de marto 1938 [[Germanio|germanaj trupoj]] eniris [[Aŭstrio]]n. Rezistado mankis kaj la aŭstra loĝantaro, plejparto de kiu ĝojis ekstreme, ŝajne sentis ke seniĝinte je [[imperio]] kaj restinte senpova en [[Centra Eŭropo]], ĝi prefere elektu por si [[estonteco]]n forme de la germana provinco ol kiel duaranga ludanto sur la eŭropa scenejo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ĉeĥoslovakio]] antaŭ la germana invado] El 15 milionoj de ĝia loĝantaro preskaŭ triono estis nek [[ĉeĥoj]], nek [[slovakoj]] kaj slovaka [[fideleco]] al tiu ĉi [[ŝtato]] estis sufiĉe malforta. En konsiston de la nova ŝtato eniris tri kaj duono milionoj da [[germanoj]], preskaŭ miliono da [[hungaroj]] kaj ĉirkaŭ duonmiliono da [[poloj]]. La situacio malboniĝis pro tio ke tiuj ĉi [[malplimulto]]j loĝis en [[teritorio]]j, najbaraj al iliaj [[Etno|etnaj]] [[patrujo]]j, kio faris iliajn postulojn pri unuiĝo kun siaj patrujoj eĉ pli gravaj kadre de la domininta [[Versajla traktato|versajla]] principo de [[memdetermino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ĉeĥoslovakio]] antaŭ la germana invado] Ĉeĥoslovakio [[Politiko|politike]] kaj [[Ekonomio|ekonomie]] estis la plej [[Progreso|progresinta]] el ĉiuj [[ŝtato]]j – sukcedintoj [de la [[Aŭstrio-Hungara imperio]]]. Ĝi estis vere [[Demokratio|demokratia]] lando kaj vivnivelo estis komparebla kun vivnivelo en [[Svislando]]. Ĝi havis grandan [[armeo]]n kaj plejparto de ĝiaj bonegaj militteknikaĵoj estis dezajnita kaj produktita en Ĉeĥoslovakio; ĝi estis ligita per militaj unioj kun [[Francio]] kaj [[Sovetunio]]. Do de vidpunkto de tradicia [[diplomatio]] estus malfacile lasi Ĉeĥoslovakion sen [[helpo]]; de vidpunkto de la principo de [[memdetermino]] estus same malfacile defendi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] sin devigis defendi [[Ĉeĥoslovakio]]n, same kiel [[Sovetunio]], kvankam sovetia [[helpo]] estis kondiĉigita per tio ke unue devas veni helpo de Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Munkena interkonsento|Munkeno]] estis ne [[kapitulaco]], sed mensostato kaj preskaŭ neevitebla sekvo de klopodoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj subteni [[Geopolitiko|geopolitike]] kriplan pacigadon per [[retoriko]] pri [[kolektiva sekureco]] kaj rajto pri [[memdetermino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] [[Neville Chamberlain]] decidis likvidi streĉitecon la 15-an de septembro vizitinte [[Hitlero]]n. Hitlero montris sian incitiĝon, elektinte kiel renkontiĝejon [[Berchtesgaden]] – lokon plej foran de [[Londono]] kaj plej malfacile alireblan. En tiu [[tempo]] [[vojaĝo]] de Londono al Berchtesgaden signifis kvinhoran [[flugo]]n, kiu por la 69 jarojn aĝa Chamberlain estis la unua. Post aŭskulti dum kelkaj [[horo]]j paroladojn de Hitlero pri kvazaŭ malbona traktado de la [[sudetaj germanoj]], Chamberlain akceptis dispartigi Ĉeĥoslovakion. Ĉiuj ĉeĥoslovakaj provincoj, kie germana loĝantaro konsistigis pli ol 50%, estis transdonotaj al Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] [[Neville Chamberlain]] [[Melankolio|melankolie]] rimarkis ke oni alvokis [[Britio]]n ekmiliti por fora lando, pri kiu ĝi scias nenion – kaj tio estis la [[vorto]]j de la [[gvidanto]] de la lando, kiu dum jarcentoj senĝene batalis apud [[Barato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] Ĉeĥaj reprezentantoj atendis en akceptejoj dum ilian landon oni dividis je partoj. [[Sovetunio]] entute ne estis invitita. [[Britio]] kaj [[Francio]] trankviligis sian malsanan [[konscienco]]n, proponinte garantiojn al tio, kio restis de la senarmigita [[Ĉeĥoslovakio]] – sensenca [[gesto]] fare de la landoj, kiuj rifuzis estimi garantiojn rilate la tutecan, bone armitan membron de la [[Demokratio|demokratia]] komunumo. Kompreneble tiu ĉi garantio neniam estis realigita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Venkintoj en la [[Napoleonaj militoj]] faris altaniman [[paco]]n, sed ili ankaŭ aranĝis la [[Sankta Alianco|Kvaropan aliancon]] por ke restu neniuj duboj rilate ilian [[decido]]n defendi tiun ĉi pacon. Venkintoj en la [[Unua mondmilito]] faris [[Puno|punan]] pacon kaj post krei propramane maksimumon de stimuloj por ĝia reviziado, ili partoprenis malmuntadon de sia propra reguliga sistemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Munkena interkonsento]] estis akceptita kun enorma jubilo per plejparto de samtempuloj. Inter gratulintaj [[Neville Chamberlain]] estis [[Franklin D. Roosevelt]]. "Bona bubo" diris li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estas strange, sed ĉiuj atestintoj de tio kiel okazis la [[Munkena interkonsento|Munkena konferenco]], esprimas la saman [[opinio]]n ke [[Hitlero]] tute ne aspektis kiel triumfanto. Li sopiris [[milito]]n, kiun li konsideris necesa por realigo de siaj [[ambicio]]j [...] Hitlero forlasis [[Munkeno]]n kun [[sento]] kvazaŭ li estis [[Trompo|trompita]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokse sed la [[Munkena interkonsento|Munkeno]] transformiĝis je [[Psikologio|psikologia]] fino de la [[strategio]] de [[Hitlero]]. Antaŭ tio li ĉiam povis apelacii al [[kulposento]] rilate maljustaĵojn de la [[Versajla traktato|Versajlo]], kiu haveblis ĉe [[Demokratio|demokratiaj]] landoj; poste lia sola [[armilo]] iĝis kruda povo kaj montriĝis fino de tiu kvanto de [[ĉantaĝo]] al kiu povas cedi eĉ tiuj, kiuj plej multe timis [[milito]]n antaŭ ol preni propran pozicion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Per sia konduto en [[Bad Godesberg]] kaj [[Munkeno]] [[Hitlero]] elĉerpis la lastajn rezervojn de la [[Britio|brita]] bona [[volo]]. Malgraŭ [[Stulteco|stulta]] deklaro, farita post reveno al [[Londono]] pri tio ke li alportis “eternan [[paco]]n”, [[Neville Chamberlain]] estis plena je decidemo neniam denove cedi al [[ĉantaĝo]] kaj ekfunkciigis estimindan programon de rearmiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Demokratio|Demokratia]] [[publiko]] neniam [[Pardono|pardonas]] [[Katastrofo|katastrofajn]] [[malvenko]]jn, eĉ se ili sekvas el plenumo de momentaj [[deziro]]j de la sama publiko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Detruo]] de [[Ĉeĥoslovakio]] havis neniun [[Geopolitiko|geopolitikan]] [[senco]]n; ĝi montris ke [[Hitlero]] forlasis kadron de [[Racio|racia]] kalkulado kaj celas [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] kadre de principoj de la [[Versajla traktato|Versajlo]] okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] estis limo, ĉar ĝi montris ke [[Hitlero]] strebis al [[dominado]] en [[Eŭropo]], nek al [[memdetermino]] aŭ egalaj rajtoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] fare de [[Germanio]]] Ekde tiu ĉi momento [[Britio]] komencis rezisti al [[Hitlero]] ne por sekvi [[Historio|historiajn]] teoriojn pri [[povekvilibro]], sed simple pro tio ke Hitlero ne plu estis [[Fido|fidinda]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] fare de [[Germanio]], la [[Britio|brita]] [[publika opinio]] ne plu [[Deziro|deziris]] [[Tolero|toleri]] iujn ajn [[cedo]]jn; ekde tiu momento komenco de la [[Dua mondmilito]] estis nur afero de la [[tempo]], ĝis Hitlero restus trankvila, kio evidentiĝis [[Psikologio|psikologie]] malebla por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome pro sia konvinkiteco je tio ke lia [[ideologio]] enkorpigas [[Historio|historian]] [[vero]]n, [[Stalin]] kun tuta senkompato [[Defendo|defendis]] la [[Sovetunio|sovetian]] [[Nacia intereso|nacian intereson]], estante libera de tio, kion li konsideris [[Hipokriteco|hipokrita]] [[moralo]] aŭ personaj ligitecoj. Stalin estis vera [[monstro]]; sed en la aferoj de [[ekstera politiko]] li estis en pleja grado realisto – [[Pacienco|pacienca]], [[Sagaco|sagaca]] kaj nefleksigebla kiel [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] de sia [[tempo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj tamen malflekseco de [[Stalin]] koncernis nur [[Komunismo|komunisman]] [[ideologio]]n. Lia komunista konvinkiteco donis al li eblecon esti ekstreme fleksa je [[taktiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]], granda [[ideologo]], efektive ne metis sian ideologion je la servo al [[reala politiko]]. [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] aŭ [[Otto von Bismarck|Bismarck]] havus neniujn [[problemo]]jn pri kompreno de lia [[strategio]]. Ideologie okulŝirmitaj estis ĝuste ŝtataj agantoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj; rifuzinte povan [[politiko]]n, ili opiniis ke premiso de bonaj rilatoj inter la landoj estas komuna [[kredo]] je principoj de [[kolektiva sekureco]] kaj ke ideologia [[malamikeco]] ekskludas ĉian ajn praktikan eblecon de [[kunlaboro]] inter [[faŝistoj]] kaj [[komunistoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Stalin]] ne deziris kontraŭstari la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n je la tiama [[Sovetunio|sovetia]] limo, nek ekbatali kontraŭ [[Hitlero]], la kvara dispartigo de [[Pollando]] prezentiĝis sola alternativo (fakte ĝuste sama [[logiko]] kondukis [[Katerina la Granda|Ekaterinon la Grandan]] al neceso kune kun [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]] fari la unuan [[Dispartigoj de Pollando|dispartigon de Pollando]] en 1772). La fakto ke Stalin atendis la tutan jaron antaŭ ol [[Hitlero]] faros la unuan paŝon, atestas liajn ŝtalajn nervojn kun kiuj li efektivigis sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Siavice [[Pollando]], [[Romantiko|romantike]] supertaksinta siajn militeblecojn, kion evidente kundividis [[Britio]], estis rifuzanta aliĝi al komuna agado kun [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Britio|britaj]] ŝtataj agantoj havis malĝustan komprenon de tio ke [[Pollando]] [[Milito|milite]] estis iel aŭ tiel pli forta ol [[Sovetunio]] kaj ke la [[Ruĝa Armeo]] ne havas [[Ofensivo|ofensivan]] potencialon – sufiĉe versimila aserto fone de ĵus okazinta amasa purigado inter la sovetia milita estraro. Kaj kio plej gravas, la brita estraro sentis profundegan [[malfido]]n al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive britaj garantioj al [[Pollando]] kaj [[Rumanio]] senigis [[Sovetunio]]n je lasta havebla stimulo por komenci seriozajn [[intertraktoj]]n pri unio kun la [[Okcidento|okcidentaj]] [[demokratio]]j [...] unuflankaj britaj garantioj iĝis [[donaco]] por [[Stalin]], ĉar ili provizis lin per maksimumo de tio, kio necesis por iuj ajn intertraktoj, komenciĝantaj ekde nulo. Se [[Hitlero]] direktiĝus [[Oriento|orienten]], Stalin povus kalkuli pri enmiksiĝo de [[Britio]] en la [[milito]] eĉ antaŭ ol li venos al la sovetia limo. Stalin tiel ĝuis [[frukto]]jn de la unio de facto kun Britio, sen doni iujn ajn reciprokajn sindevigojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = In fact the British guarantee to Poland and Romania removed whatever incentive the Soviets might have had to enter into a serious negotiation about an alliance with the Western democracies [...] the unilateral British guarantees were a gift to Stalin because they provided him with the maximum he would have asked for in any negotation which started, as most negotiations do, with an empty slate. If Hitler moved east, Stalin now assured of Great Britain's commitment to go to war well before the Soviet frontier was reached. Stalin thus guaranteed the benefit of a de facto alliance with Great Britain without any need to reciprocate. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pollando]] kondutis [[Heroo|heroece]], sed ĝi ne havis signifan [[Milito|militan]] povon [...] [[Defendo|Defenda]] [[strategio]], kiun efektive sekvis [[Francio]], devigis Pollandon akcepti sur sin la tutan [[furiozo]]n de la [[Germanio|germana]] atako – tasko, kiu, kiel devintus bone scii [[Okcidento|okcidentaj]] [[gvidanto]]j, estis ekster limoj de eblecoj de Pollando. Samtempe oni neniel povis konvinki Pollandon akcepti [[Sovetunio|sovetian]] [[helpo]]n, ĉar ĝiaj gvidantoj estis konvinkitaj ke (kaj kiel evidentiĝis poste estis tiurilate pravaj) ke la sovetia armeo-“liberiganto” transformiĝos je la armeo okupacia. Takso de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj konsistis je tio ke ili povos memstare [[Venko|venki]] en la milito kontraŭ Germanio eĉ kaze de [[malvenko]] de Pollando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]], kiu sentis ke [[milito]] estas neevitebla, [[Espero|esperis]] [[Profito|profiti]] ĝin sen partopreni. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] bonorde turniĝis inter du flankoj. Sed fine mankis iu ajn [[konkurenco]]. Nur unusola [[Hitlero]] povus reale proponi al Stalin [[Teritorio|teritoriajn]] akirojn en [[Orienta Eŭropo]], kiuj interesis lin. Kaj tion li sufiĉe pretus pagi per [[Eŭropo|eŭropa]] [[milito]], kiu ne koncernus [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] ne hastis, malsame ol [[Hitlero]], antaŭ li ne staris iu fina dato kaj li havis fortikajn [[nervo]]jn. Do Stalin atendis, maltrankviligante Hitleron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Elmontro de preteco malofte rapidigas pason de [[intertrakto]]j. Neniu sperta ŝtata aganto akceptas solvon nur pro tio, ke lia kunparolanto sentas neceson hasti; li prefere uzos tiun [[malpacienco]]n por ricevi pli favorajn kondiĉojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri prioritatoj de [[Hitlero]]] [...] de [[Britio]] li deziris neenmiksiĝon je la aferoj en la kontinento kaj de [[Sovetunio]] li deziris akiri Lebensraum aŭ “vivospacon”. Nur danke al siaj atingoj [[Stalin]] sukcesis ŝanĝi prioritatojn de Hitlero, eĉ se provizore. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] [[Stalin]] gajnis marĉandon danke al tio, ke li konservis [[Sovetunio|sovetian]] ludmonon ĝis la lasta momento. Kialo konsistis en tio ke [[Hitlero]] tute evidente estis preta proponi al li senpage tion, kio en iu ajn unio kun [[Britio]] aŭ [[Francio]] li povus ricevi nur post sangoverŝa [[milito]] kontraŭ [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] La jubilanta [[Ribbentrop]] revenis al [[Berlino]], kie en stato de [[eŭforio]] lin salutis [[Hitlero]], nominta lin “la dua [[Otto von Bismarck]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri 1939] La [[Britio|brita]] [[registaro]] sen ĉiaj duboj faris vicon da krudaj [[Psikologio|psikologiaj]] [[eraro]]j. Ne nur eĉ ne unu ministro vizitis [[Moskvo]]n, sed [[Londono]] prokrastis [[intertrakto]]jn pri komuna [[Milito|milita]] planado ĝis komenco de aŭgusto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Realo|Reala]] [[problemo]] konsistis en tio, ke [[Britio]] ne povis akcepti kondiĉojn de [[Stalin]] sen damaĝi siajn principojn, kiujn ĝi [[Defendo|defendis]] ekde la [[tempo]] de la fino de la [[Unua mondmilito]]. Ne havis sencon starigi [[malpermeso]]n pri malaperigado de etaj landoj fare de [[Germanio]], se tio supozis donon de la sama rajto al [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] havis [[strategio]]n, sed ne principojn dum la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj [[Defendo|defendis]] principojn sen krei iun ajn strategion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Okcidento|okcidentaj]] potencoj havis antaŭ si sufiĉe [[Racio|racian]] kaj altmoralan [[Politiko|politikan]] [[celo]]n – haltigi [[Hitlero]]n. Sed ili malsukcesis ellabori [[Milito|militan]] [[strategio]]n por atingi tiun ĉi celon. En 1914 strategoj estis tro kuraĝe senraciaj; en 1939 ili estis tro modestaj. En 1914 [[militisto]]j de ĉiuj landoj sopiris la militon; en 1939 ili havis tiom da [[Malbono|malbonaj]] antaŭsentoj (eĉ en [[Germanio]]) ke ili komplete konfidis al [[opinio]]j de [[Politiko|politikaj]] [[gvidanto]]j. En 1914 haveblis strategio, sed mankis politiko; en 1939 haveblis politiko, sed mankis strategio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis 1941 [[Hitlero]] kaj [[Stalin]] strebis al netradiciaj [[celo]]j per [[Tradicio|tradiciaj]] rimedoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[20-a jarcento]] – jarcento de universala volmontrado kaj de senpersonaj fortoj – estis forĝita de eta nombro de [[persono]]j kaj ĝian plej grandan [[katastrofo]]n oni povus eviti per forigo de iu unu persono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[Germanio|germana]] [[armeo]] dispremis [[Pollando]]n en malpli ol unu monato, la [[Francio|francaj]] trupoj, al kiuj kontraŭstaris nur neplene formitaj germanaj divizioj, pasive atendis kaŝinte sin malantaŭ la [[Maginot-linio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[okupado de baltaj landoj]] en 1939] [[Celo]] de [[Stalin]] certe estis krei plian bufrozonon por [[Leningrado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio]] proponis militunion al la [[okupado de baltaj landoj|tri baltaj landetoj]], kune kun rajto krei [[militbazo]]jn en iliaj [[teritorio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Novembre venis tempo de [[Finnlando]]. [[Stalin]] postulis krei [[Sovetunio|sovetiajn]] [[militbazo]]jn en la finna [[teritorio]] kaj transdoni la [[Karelia istmo|Karelian istmon]] apud [[Leningrado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam movebleco de [[Germanio|germana]] militmaŝino tiutempe grave fortikiĝis, la observantojn ŝokis kiom rapide [[Francio]] estis komplete [[Venko|venkita]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel multaj konkerantoj antaŭ li, [[Hitlero]] ne sciis kiel fini [[milito]]n, kiun li tiom senracie komencis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ ne unu [[Germanio|germana]] [[gvidanto]] penis kompreni [[senco]]n de la [[Britio|brita]] vidpunkto, kiu konsistas je tio, ke se ekzistas en la [[mondo]] [[nacio]] kapabla [[Defendo|defendi]] la [[Brita imperio|imperion]], do la sama nacio kapablas konkeri ĝin [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] reagis preskaŭ ĉiam [[Stereotipo|stereotipe]]. En neniu momento de sia kariero li elmontris [[timo]]n, eĉ kiam li ne povus ne senti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] Ekstreme preciza kiel kalkulilo, li malsukcesis tamen ĝuste konsideri [[Neŭrozo|neŭrozan]] [[karaktero]]n de la [[personeco]] de [[Hitlero]] kaj pro tio li malsukcesis [[Prognozo|prognozi]] eblecon de [[respondo]] de Hitlero al alfrontita de li [[defio]] forme de [[milito]] ĉe du [[fronto]]j, kiom ajn senracia estus tia kurso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de [[Okcidento|okcidentaj]] [[teritorio]]j en 1939-1941] Kiam tiu procezo finiĝis, [[Stalin]] revenigis la tutan teritorion, kiun [[Rusio]] perdis fine de la [[Unua mondmilito]]; per tio la aliancanoj pagis la lastan kontribuon kiel [[puno]]n pro ekskludo de [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] el partopreno en la [[Paco|paca]] konferenco en 1919. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Stalin]] tamen la plej terura tago iĝis la 27-a de septembro 1940, kiam [[Germanio]], [[Italio]] kaj [[Japanio]] subskribis la [[Antikominterna pakto|Triflankan pakton]], devigantan ĉiun el tiuj ĉi landoj ekmiliti kontraŭ iu ajn alia lando, kiu subtenus [[Britio]]n. Se esti preciza, la pakto speciale ekskludis rilatojn de ĉiu el la subskribintaj ĝin landoj kun [[Sovetunio]] [...] Kaj kvankam la Triflanka pakto estis tute evidente direktita kontraŭ [[Vaŝingtono]], Stalin ne havis kialojn senti sin trankviligita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu sekvis el provoj aranĝi personan renkontiĝon de [[Hitlero]] kaj [[Stalin]] post la subskribo de la [[Antikominterna pakto|Triflanka pakto]]. Ĉiu el la [[gvidanto]]j faris ĉion eblan por eviti ĝin, deklarante ke li ne povas forlasi sian landon kaj ŝajne [[Logiko|logika]] loko de renkontiĝo kiel [[Brest-Litovsko]] ĉe la limo portis en si tro multe da pezaj [[Historio|historiaj]] [[rememoro]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] en novembro 1941] [[Molotov]], posedinta [[talento]]n malekvilibrigi oble pli ekvilibrajn [[persono]]jn ol [[Hitlero]], kun duobla forto elmontris firman [[taktiko]]n antaŭ la [[Naziismo|nazia]] [[gvidantaro]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiaj [[intertrakto]]j kun la [[Sovetunio|sovetiaj]] [[diplomato]]j transformiĝis je elprovado de eltenemo; ne eblis atendi iujn ajn [[cedo]]jn ĝis la estro de la sovetia delegacio konvinkiĝis persone – kaj speciale ĝis li konvinkis tiujn, kiuj legis liajn [[telegramo]]jn en [[Moskvo]] – ke estas atingita la lasta limo de flekseco de la alia flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio|Sovetiaj]] intertraktantoj – kaj [[Andrej Gromiko]] estis la [[Vero|vera]] majstro de la [[ludo]] – sciis brile lacigi la oponantojn, kiuj estis ŝarĝitaj je firmaj [[ideo]]j kaj trafitaj de [[senpacienco]] atingi [[solvo]]n de [[problemo]]. Aliflanke, ili havis [[kutimo]]n ne vidi [[arbaro]]n malantaŭ la [[arbo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Molotov]], evidente sufiĉe multe leginte “[[Mein Kampf]]”, estis konscianta ke efektive [[Hitlero]] bezonas “vivospacon” en [[Rusio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri intertraktoj de [[Molotov]] kaj [[Ribbentrop]] en 1940] [[Germanio]] ankoraŭ ne ekregis tion, kion ĝi intencis proponi kaj [[Sovetunio]] ne bezonis Germanion por konkeri tiujn [[teritorio]]jn por si mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pompa akcepto de [[Molotov]] fare de [[Hitlero]] en 1940] Montrinte ke li eĉ iomete ne estis timigita de tia akcepto, evidente prenita el imagoj pri majesto el iu [[Vieno|Viena]] [[opereto]], Molotov ekokupiĝis pri starigado de konkretaj [[demando]]j: je kio konsistas fina [[celo]] de la [[Triflanka pakto]]? Kiel Hitlero difinas deklaritan de li “novan [[ordo]]n”? Kio estas “ampleksigita [[Azio|azia]] influsfero”? Kio estas [[Germanio|germanaj]] intencoj en [[Balkanio]]? Ĉu daŭras kompreno de tio, ke [[Finnlando]] troviĝas en la sovetia influsfero? Neniu ankoraŭ konversaciis kun Hitlero tiel, nek subigis lin al tia kruca pridemandado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Hitlero]] kredis je tio, ke forto de la [[volo]] povas superi ĉiujn obstaklojn. Lia tipa reago al [[rezistado]] estis transigo de ĝi je la formo de persona kontraŭstaro. Hitlero neniam lasis bonajn kondiĉojn komplete maturiĝi jam pro tio, ke la prozeco de atendado mem signifus ke obstakloj povus superi lian volon. [[Stalin]] estis ne nur pli [[Pacienco|pacienca]], sed ankaŭ kiel [[komunisto]] pli [[Estimo|estimis]] [[Historio|historiajn]] fortojn. Dum preskaŭ 30 jaroj de sia [[regado]] li neniam metis je unu [[vetludo]] ĉiujn ludmarkojn kaj erare opiniis ke ankaŭ Hitlero neniam faros tion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ŝajnas ke [[Stalin]] estis certa ke la sekvonta jaro 1942 estos la jaro decidonta la [[demando]]n pri la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] [[Pakto Ribbentrop-Molotov|Pakto Hitlero-Stalin]] donis al li dujaran paŭzon kaj traktato pri neagreso kun [[Japanio]] ebligis post duonjaro transloki armeajn trupojn de [[Rusia Fora Oriento|Fora Oriento]] por partopreni la [[Batalo de Moskvo|batalon ĉe Moskvo]], kiu decidis la rezulton de la [[milito]] favore al li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefa malforteco de [[Stalin]] kiel ŝtata aganto estis ke li tendencis aljŭgi al siaj [[malamiko]]j la saman kapablon je malvarma kalkulado kiun posedis li mem kaj pri kiu li multe [[Fiero|fieris]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio ke [[Stalin]] estis preta al grandaj [[cedo]]j videblis el reago de [[Molotov]], kiam la 22-an de junio [[Friedrich-Werner Graf von der Schulenburg]] alportis al li [[Germanio|germanan]] militdeklaron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sendube [[Stalin]] estis tiom grave [[Ŝoko|ŝokita]] de tio, ke [[Germanio]] deklaris kontraŭ li [[milito]]n, ke lin trafis io simila al [[depresio]], kio daŭris ĉirkaŭ dek tagojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] [[Espero|esperis]] pri [[racio]] de [[Hitlero]] kaj malgajnis; Hitlero esperis ke Stalin rapide [[Malvenko|malvenkos]] kaj ankaŭ malgajnis. Sed se [[eraro]] de Stalin estis korektebla, do eraro de Hitlero ne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Franklin D. Roosevelt]]] Neniu el la [[Prezidanto de Usono|prezidantoj]], eble escepte de [[Abraham Lincoln]], realigis pli grandajn ŝanĝojn en la [[historio de Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Soleco]] de [[Franklin D. Roosevelt]] estis trudita al li de [[poliomjelito]], je kiu li [[Malsano|malsaniĝis]] en 1921. Danke al escepta [[volo]]forto li sukcesis superi la plagon kaj lernis stari, sin apogante sur karkason el ŝtalaj splintoj, kaj eĉ fari kelkajn paŝojn aperante antaŭ [[publiko]], kvazaŭ li tute ne estus [[Paralizo|paralizita]]. Ĝis raporto al la [[Usona kongreso|kongreso]] pri la [[Jalta konferenco|Jalto]] en 1945, Roosevelt ĉiam faris gravajn [[parolado]]jn stare. kaj ĉar [[amaskomunikilo]]j kunlaboris kun Roosevelt kaj helpis al li ludi lian [[rolo]]n kun [[digno]], plejparto de la usonanoj tute ne sciis pri grado de nemovebleco de Roosevelt kaj al ilia imago pri li neniam almiksiĝis [[sento]] de [[kompato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Li regis pli ofte sekvante [[instinkto]]jn ol sin apogante sur [[analizo]]n kaj elvokis draste kontrastajn [[sento]]jn. Kiel resumis [[Isaiah Berlin]], [[Franklin D. Roosevelt|Roosevelt]] havis seriozajn mankojn kiuj inkluzivis [[senprincipeco]]n, [[senkompato]]n kaj [[cinikeco]]n. Kaj tamen Berlin konkludis ke finfine ili ĉiuj grave estis superataj de liaj pozitivaj trajtoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Woodrow Wilson|Wilson]]-escepteco starigis tiajn kriteriojn, kiujn neniu internacia [[ordo]] povus realigi, kaj tio faris [[elreviĝo]]n parto de ĝia [[ekzistado]] mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1935 speciala komisiono de la [[Usona senato|senato]] subestre de senatano de la ŝtato [[Norda Dakoto]] [[Gerald Nye]] publikigis raporton je 1400 paĝoj, en kiu [[kulpo]] pri aliĝo de [[Usono]] al la [[Unua mondmilito|milito]] estis atribuata al armilfabrikantoj. Baldaŭ post tio aperis furorlibro de [[Walter Millis]] “Vojo al milito”, populariginta tiun ĉi tezon inter [[Amaso|amasaj]] legantoj. Sub [[influo]] de tiu [[ideo]] partopreno de Usono en la milito iĝis klarigata pli per [[Krimo|krima]] [[komploto]] kaj [[perfido]] ol per bazaj aŭ konstantaj interesoj. Por preventi novan engaĝon de Usono je milito, la kongreso akceptis tri tiel nomatajn [[leĝo]]jn pri [[neŭtraleco]] inter 1935 kaj 1937. La sugestitaj de la raporto de Nye, tiuj ĉi leĝoj malpermesis doni [[prunto]]jn kaj alian [[Financo|financan]] [[helpo]]n al militantaj landoj (sendepende de kialoj de la [[milito]]) kaj metis [[embargo]]n je liverado de [[armilo]]j al ĉiuj flankoj de la [[konflikto]] (sendepende de tio, kiu estis [[viktimo]]). Aĉetado de nemilitaj varoj kontraŭ kontanta [[mono]] estis permesata nur se ili estis transportataj je ne-usonaj [[ŝipo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono]] en la [[tempo]] de [[Franklin D. Roosevelt]]] Laŭ [[Ĵurnalismo|ĵurnalista]] praktiko de tiu [[tempo]], la [[Prezidanto de Usono|prezidanto]] ĉiam renkontiĝis kun [[gazetaro]] sen registriĝo de [[konversacio]]j, kio signifis ke oni ne povis lin citi aŭ referenci al li, kaj tiuj [[regulo]]j ne estis rompataj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] La [[Munkena interkonsento|Munkeno]] evidente iĝis turnopunkto, deviginta [[Franklin D. Roosevelt]] unuigi [[Usono]]n kun la [[Eŭropo|eŭropaj]] [[demokratio]]j, unue [[Politiko|politike]] kaj poiomete ankaŭ esence. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La granda [[gvidanto]] devas esti ankaŭ [[edukisto]], pleniganta [[abismo]]n inter siaj imagoj pri [[estonteco]] kaj bone konata kaj kutima [[nuntempo]]. Sed li devas ankaŭ esti preta iri sola por ke la [[socio]] poste sekvu vojon elektitan de li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri alparoloj de [[Franklin D. Roosevelt]] al [[Hitlero]] kaj [[Mussolini]] en 1939] Petante garantiojn nur de Hitlero kaj Mussolini, li kondamnis ilin kiel agresintojn ĉe sola aŭskultantaro kiu tiumomente ion signifis por Roosevelt – ĉe la [[Usono|usona]] [[popolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Multaj agoj fare de [[Franklin D. Roosevelt]] estis rande de [[Konstitucio de Usono|konstitucia]] valideco. Neniu el la [[prezidanto]]j de tiu tempo povus uzi metodojn de [[Franklin D. Roosevelt]] kaj konservi la postenon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Franklin D. Roosevelt]] la [[Atlantiko]] havis la saman signifon kian la [[Manika markolo]] havis por la [[Britio|britaj]] ŝtataj agantoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro fare de [[Franklin D. Roosevelt]] kaj [[Winston Churchill]] en aŭgusto 1941] [...] komuna deklaro de tiuj ĉi du [[gvidanto]]j spegulis ne [[Tradicio|tradiciajn]] [[celo]]jn en la [[milito]], sed planon de tute alia [[mondo]], en kiu ĉio estos farata je sankcio de [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1941] [[Britio]] transformiĝis je malsupera partnero en la angla-[[Usono|usonaj]] rilatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Franklin D. Roosevelt]] imagis la postmilitan [[ordo]]n tiel, ke la tri venkintoj kune kun [[Ĉinio]] agu kiel internacia konsilio de direktoroj, per forto garantiante [[paco]]n kaj [[Defendo|defendante]] ĝin de [[atako]]j de ĉiu potenciala [[maliculo]], kia Roosevelt unuavice konsideris [[Germanio]]n. Tia imago pri la paco iĝis konata kiel plano de “kvar [[policano]]j”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar oni planis ne [[povekvilibro]]n, sed staton de universala [[paco]], [[Franklin D. Roosevelt]] decidis ke post [[malvenko]] de la [[Nazia Germanio]] [[Usono]] devos revoki siajn armitajn fortojn hejmen. Roosevelt havis neniun [[deziro]]n teni usonajn trupojn en [[Eŭropo]], des pli kiel kontraŭpezon al [[Sovetunio]], kion laŭ lia [[opinio]] la usona [[socio]] neniam akceptus. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Franklin D. Roosevelt]] grave supertaksis postmilitajn eblecojn de [[Britio]], proponante al ĝi samtempe [[Defendo|defendi]] kaj rekonstrui [[Eŭropo]]n. Tia supertakso de la [[rolo]] de Britio estis kaŭzita de lia profundega disdegno rilate [[Francio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne estante preta destini por [[Usono]] iun konstantan [[rolo]]n, [[Franklin D. Roosevelt]] [[Deziro|deziris]] ke la [[Venko|venkintaj]] aliancanoj kune kontrolu [[senarmigo]]n kaj dispartigon de [[Germanio]] kaj subigu kelkajn aliajn landojn al propra [[kontrolo]] (mirinde, sed en kategorion de kontrolendaj landoj Roosevelt inkludis ankaŭ [[Francio]]n). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Franklin D. Roosevelt]] decideme intencis fini la [[ekzistado]]n de la [[Britio|brita]] kaj [[Francio|franca]] [[Koloniismo|koloniaj]] [[imperio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncepto de [[Franklin D. Roosevelt]] ne povis esti realigita en praktiko, ĉar rezulte de la [[milito]] formiĝis neniu [[povekvilibro]]. Kaj ĉio ĉi pro tio ke inter la [[Venko|venkintoj]] ekzistis nesuperebla [[Ideologio|ideologia]] [[abismo]] kaj pro tio ke [[Stalin]] tuj post kiam li seniĝis je [[minaco]] flanke de [[Germanio]], ĉesis atenti detenajn faktorojn rilate atingon de [[Sovetunio|sovetiaj]] ideologiaj kaj [[Politiko|politikaj]] interesoj kaj faris tion eĉ koste de [[konfrontiĝo]] kontraŭ siaj antaŭaj aliancanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam iu [[Usono|usona]] [[generalo]] dum la [[Potsdama konferenco]], dezirante [[Flato|flati]] al [[Stalin]], rimarkigis kiom [[Ĝojo|ĝoje]] evidente estas vidi la [[Rusio|rusajn]] trupojn en [[Berlino]], tiu sarkasme respondis: “Caro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] marŝis ĝis [[Parizo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiel [[komunisto]] [[Stalin]] rifuzis vidi diferencon inter la [[Demokratio|demokratiaj]] kaj [[Faŝismo|faŝistaj]] landoj, kvankam li sendube konsideris la demokratiojn malpli [[Senkompato|senkompataj]] kaj eble malpli [[Danĝero|danĝeraj]] por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] Kunlaboro kun [[Hitlero]] ne [[Simpatio|simpatiigis]] lin al [[naziismo]], same kiel sekvinta alianco kun la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj ne igis lin taksi avantaĝojn de institucioj de la [[Libereco|libera]] [[mondo]]. Li prenis de ĉiu provizora partnero ĉion eblan per [[diplomatio]] kaj okupis per forto ĉion kion oni ne donis al li propravole – ĝis tio minacis [[risko]]n de [[milito]]. Lia gvida [[stelo]] restis la sovetia [[nacia intereso]], refraktata je prismo de [[Komunismo|komunisma]] [[ideologio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] ne ekmilitus tiam kiam tio okazis, [[Britio]] finfine devintus akcepti [[kompromiso]]n kaj esti malvenkinta. [[Atako]] de [[Hitlero]] kontraŭ Sovetunio la 22-an de junio 1941, atako de [[Japanio]] kontraŭ [[Pearl Harbor]] la 7-an de decembro 1941 kaj stranga deklaro de [[milito]] kontraŭ [[Usono]] fare de Hitlero post kelkaj [[tago]]j, garantiis ke [[Britio]] estos inter la [[Venko|venkintoj]], sendepende de tio kiom longa kaj malfacila estos la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estis klare ke post postulo de senkondiĉa [[kapitulaco]] de [[Germanio]] [[Sovetunio]] iĝos dominanta potenco en la kontinento, speciale se [[Usono]] forkondukos siajn trupojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiom ajn [[Memfido|memfida]] aspektus [[Winston Churchill]], li sciis – pli bone ol liaj [[Usono|usonaj]] [[amiko]]j, kiuj plu [[Kredo|kredis]] ke [[Britio]] povos memstare garantii [[Eŭropo|eŭropan]] [[povekvilibro]]n – ke la [[rolo]], kiun lia lando ludos en la milita [[tempo]], estos la lasta rolo de la vere sendependa tutmonda potenco. Do por Churchill ne ekzistis pli grava aspekto de [[Diplomatio|diplomatiaj]] rilatoj inter la aliancanoj ol kreado de ligoj de amikeco kun Usono tiom fortaj, ke Britio ne restu sola en la postmilita [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Franklin D. Roosevelt]] ne [[Deziro|deziris]] priparoli [[celo]]jn de la [[milito]] antaŭ la [[Stalingrada batalo|Stalingrado]] kaj ĉar [[Stalin]] opiniis ke frontolinioj difinis [[Politiko|politikan]] rezulton fine de la [[milito]], plejparto de la [[ideo]]j de la milita [[tempo]] rilate la postmilitan agordon de la komuna komunumo devenis de [[Winston Churchill]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rilato de [[Franklin D. Roosevelt]] al [[Winston Churchill]]] Li konsideris Churchill kamarado de la milita periodo; [[Stalin]]on li konsideris partnero pri konservado de la postmilita [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Idealo|ideala]] usona [[universo]] [[diplomato]]j ne okupiĝis pri [[strategio]] kaj militistaro finis plenumon de sia tasko ĝis tiu [[tempo]] kiam diplomatio ekagis – sekvadon je tiu ĉi vidpunkto [[Usono]] devis pagi koste dum la [[Korea milito|Korea]] kaj [[Vjetnama milito|Vjetnama militoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la germana atako en 1941] Komence de la [[milito]] [[Stalin]] evudente estis preta akcepti solvon surbaze de limoj de 1941; kaj li estis tro [[Ciniko|cinika]] por ne atendi proponon de iu quid pro quo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu [[Konscio|konsciis]] pli bone ol [[Stalin]] [[senco]]n de malnova diro: [[regado]] je naŭ dekonoj difinas rajton de [[posedado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Jalta konferenco|Jalto]] iĝis [[simbolo]] de [[malhonoro]] de vidpunkto de formiĝo de postmilita [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj tamen kiam okazis [[Jalta konferenco|tiu ĉi konferenco]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj jam delonge transiris ĉiujn limojn de 1941 kaj povis unuflanke starigi sovetian [[Politiko|politikan]] kontrolon super la resto de [[Orienta Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1941 la ĉefa zorgo de [[Stalin]] estis limoj; en 1945 tio estis jam [[Politiko|politika]] kontrolo super [[teritorio]]j, situantaj ekster tiuj ĉi limoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Influo]] ĉiam estis difinata de ĉeesto de [[Konkurenco|konkurantaj]] [[armeo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pretendoj de [[Stalin]] pri la suda parto de [[Saĥaleno]] kaj la [[Kurilaj insuloj]] efektive havis, kvankam iom nebulan, rilaton al la [[Sovetunio|sovetia]] [[sekureco]] kaj la [[Rusio|rusa]] historio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri 1945] Preventi restarigon de [sovetiaj] limoj de 1941 prezentiĝis praktike neebla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Naziismo|Nazia]] plano konsistis je malplenigi [[Sovetunio]]n ĝis linio de [[Arĥangelsko]] ĝis [[Astraĥano]], kiu situis sufiĉe for malantaŭ [[Moskvo]], kaj tiun parton de la loĝantaro kiu sukcesos eviti ekstermon, transformi je [[sklavo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Franklin D. Roosevelt]]] En [[Jalta konferenco|Jalto]] li diris al siaj kolegoj ke [[Usono|usonaj]] trupoj plenumos siajn okupaciajn [[devo]]jn ne pli ol du jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Simile al [[Moseo]], [[Franklin D. Roosevelt]] vidis [[Promesita Lando|Promesitan Landon]], sed ne povis atingi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Harry S. Truman]] neniam leviĝis super nivelo de nekompleta [[mezlernejo]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Problemo]], alfrontita de [[Stalin]] en liaj rilatoj kun la [[Usono|usona]] estraro, konsistis je tio ke li kun granda malfacilo estis komprenanta kiom gravan [[rolo]]n por ili ludis [[moralo]] kaj laŭĝeleco en iliaj vidpunktoj pri [[ekstera politiko]]. Stalin efektive ne estis komprenanta kial la usona estraro faras tian bruon rilate internan aranĝon de [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj ŝtatoj]], pri kiuj ĝi havas neniun rimarkindan [[Strategio|strategian]] intereson. [[Fideleco]] de usonanoj al principo ne ligita al konkreta intereso kiu estus tute klara, igis Stalin serĉi kaŝitajn motivojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Joseph E. Davies]]] Kvankam Davis estis [[Investo|investa]] [[bankisto]], do por la [[komunistoj]] [[kapitalisto|superkapitalisto]], li havis inklinon propran al plejparto de la [[Usono|usonaj]] [[ambasadoro]]j – speciale tiuj kiuj ne apartenas en karieraj [[diplomato]]j – transformiĝi je nepetitaj [[propagandisto]]j de tiuj landoj, en kiuj ili servas. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Revo]] de [[Franklin D. Roosevelt]] pri “kvar [[policano]]j” malaperis dum la [[Potsdama konferenco]], daŭrinta de la 17-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1945. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Potsdama konferenco]]] En tiu momento [[Harry S. Truman]] forkondukis [[Stalino]]n flanken kaj informis lin pri [[ekzistado]] de [[atombombo]] en [[Usono]]. Stalin certe jam sciis pri tio de siaj [[Sovetunio|sovetiaj]] [[spiono]]j; fakte li eksciis pri ĝi delonge antaŭ ol Truman mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [opinio de [[H. Freeman Mattews]] en 1946] [[Usono]], kiel li asertis, dominas en la [[maro]]j kaj [[aero]], [[Sovetunio]] ne havas egalulojn surtere. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1946] Dokumento de [[H. Freeman Mattews]] diras ke jenaj landoj aŭ [[teritorio]]j povas iĝi zonoj de [[risko]]: “[[Finnlando]], [[Skandinavio]], [[Orienta Eŭropo|Orienta]], [[Centra Eŭropo|Centra]] kaj [[Sud-Orienta Eŭropo]], [[Irano]], [[Irako]], [[Turki]]o, [[Afganio]], [[Ŝjinĝjiango]] kaj [[Manĉurio]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum sia mallonga kaj senutila [[vivo]] la [[Ligo de Nacioj]] montris praktike kompletan malkapblon pri organizado de [[Kolektivo|kolektivaj]] agoj kontraŭ potencoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pozicio de [[Usono]] rilate [[Sovetunio]]n] Ĝis Sovetunio estis konservanta sian [[ideologio]]n, [[intertrakto]]j estis konsiderataj sensencaj. Post ŝanĝo de kurso [[solvo]] estus atingita aŭtomate. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El miloj da artikoloj, verkitaj post la fino de la [[Dua mondmilito]], “La fontoj de sovetia konduto” de [[George F. Kennan]], estas tute speciala fenomeno. Tiu verkita je klara lingvaĵo, plena je arda argumentado literatura adaptaĵo de la Kennana “Longa telegramo”, levas [[demando]]jn rilatajn al la [[Sovetunio|sovetia]] [[defio]] ĝis nivelo de [[filozofio]] de [[historio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[NATO]] kiel organizaĵo estis la unua en la [[historio de Usono]] milita alianco de [[Paco|paca]] [[tempo]]. Senpera instigo al la kreado de la alianco estis [[Komunismo|komunista]] [[ŝtatrenverso]] en [[Ĉeĥoslovakio]] en februaro 1948. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[NATO]] iĝis senprecedenca devio de la kutima [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]]: usonaj trupoj kune kun la [[Kanado|kanadaj]] aliĝis al [[Eŭropo|eŭropaj]] [[armeo]]j sub internacia komandado de NATO. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la “Diferencoj inter la Nordatlantika traktato kaj tradiciaj militaj unioj” verkita de la [[Ŝtata Departemento]] en 1949] Mirindas, sed [[dokumento]] kreita de la Ŝtata Departemento asertis ke [[NATO]] estis konceptita ne por [[Defendo|defendi]] status quo en [[Eŭropo]], kio certe estis novaĵo por la aliancanoj de [[Usono]]. Ĝi diris ke la Nordatlantika alianco defendas principon, ne [[teritorio]]n; ĝi ne neas ŝanĝojn, sed nur kontraŭas aplikon de forto por ilia realigo. El la analizo la farita de la Ŝtata Departemento sekvis ke la Nordatlantika traktato estas “direktita ne kontraŭ iu ajn konkrete; ĝi estas direktita sole kontraŭ la [[agreso]]. Ĝi ne celas ŝanĝi “[[povekvilibro]]n”, sed estas kreita por konservi “ekvilibron de la principoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la kreado de [[NATO]]] Do la [[Eŭropo|eŭropa]] sistemo de [[povekvilibro]] estis rekonstruita helpe de sendube [[Usono|usona]] [[retoriko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum du jardekoj [[Federacia Respubliko Germanio]] rifuzadis agnoski tion, kio nomiĝis [[Germana Demokratia Respubliko]] kaj minacis rompi [[Diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun ĉiu lando, kiu agnoskus ĝin. Post 1970 Federacia Respubliko Germanio rezignis je la tiel nomata [[Hallstein-doktrino]] de kaj starigis diplomatiajn rilatojn kun la [[Orienta Eŭropo|orienteŭropa]] satelito, kvankam ne rezignis je pretendo reprezenti la tutan [[Germanio|germanan]] [[nacio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Doktrino de la [[Usono|usonaj]] “[[Patroj-fondintoj de Usono|patroj-fondintoj]]” laŭ kiu ilia [[nacio]] estas [[lumturo]] de [[libereco]] por la tuta [[homaro]] trasorbis la tutan usonan filozofion de la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1947] [[Walter Lippmann]] estis substrekanta gravecon ellabori kriteriojn por difini en kiuj areoj kontraŭstaro al la [[Sovetunio|sovetia]] ekspansio estas vive grava por la usonaj interesoj. Sen tia kriterio [[Usono]] devos aranĝi “nehomogenan miksaĵon de satelitoj, [[kliento]]j, [[parazito]]j kaj [[marioneto]]j”, kio ebligos al la novkreitaj aliancanoj de Usono ekspluati la [[politiko de detenado|politikon de detenado]] por siaj propraj interesoj. Usono trafos [[kaptilo]]n, estante devigita subteni nevivkapablajn reĝimojn, kio starigos [[Vaŝingtono]]n antaŭ malĝoja [[elekto]] inter “pacigado kaj [[malvenko]] kun perdo de la [[vizaĝo]] aŭ [...] subteno de ili kontraŭ enorma [[prezo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Aserto pri [[Moralo|morala]] identeco de la [[Usono|usonaj]] kaj [[Sovetunio|sovetiaj]] agoj iĝis karaktera trajto de [[Radikalismo|radikala]] [[kritiko]] dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Malvarma milito]]] [[Usono]] estis engaĝita je [[milito]]j en areoj ne [[Defendo|defendataj]] de aliancanoj, en militoj okazintaj por dubindaj celoj kaj kun neprognozeblaj rezultoj. De [[Koreio]] kaj ĝis [[Vjetnamio]] tiuj entreprenoj iĝis nutra medio por [[Radikalismo|radikala]] [[kritiko]], kiu plu dubigis [[Moralo|moralan]] bazon de la [[politiko de detenado]] [...] Debatoj pri la detenado transformiĝis je lukto por la [[animo]] de Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Malvarma milito]]] Turmentante sin per [[Tradicio|tradicia]] strebo al [[Moralo|morala]] perfekteco, [[Usono]] finis lukton kiun ĝi kondukis dum vivodaŭro de pli ol unu [[generacio]], elĉerpita pro streĉiĝo kaj kontraŭdiroj, sed atinginta preskaŭ ĉion kion ĝi celis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[atako]] de [[Nord-Koreio]] kontraŭ [[Sud-Koreio]]] Sukcesa [[invado]] en [[Koreio]] havus [[Katastrofo|katastrofajn]] sekvojn por [[Japanio]], troviĝanta tuj trans la malvasta [[Japana maro]]. Japanio ĉiam konsideris Koreion [[Strategio|strategia]] [[ŝlosilo]] al [[Nord-Orienta Azio]]. Per nenio detenata [[Komunismo|komunista]] [[kontrolo]] vivigus [[fantomo]]n de proksimiĝanta tutazia komunista monolito kaj subfosus la porokcidentan orientiĝon de Japanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Sovetunio|Sovetia]] malflekseco faciligis al [[Harry S. Truman]] taskon de engaĝo de sia lando je la [[milito]]. Sovetia [[ambasadoro]] en la [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum multaj [[monato]]j [[Bojkoto|bojkotis]] kunsidojn de la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] kaj aliaj institucioj de UN proteste kontraŭ rifuzo de la tutmonda organizaĵo transdoni lokon de [[Ĉinio]] al [[Pekino]]. Se la sovetia ambasadoro malpli timus [[Stalino]]n aŭ povus pli rapide ricevi instrukciojn, li nepre [[Vetoo|vetous]] la proponitan de [[Usono]] rezolucion de la Konsilio pri Sekureco, postulantan de [[Nord-Koreio]] ĉesigi bataladon kaj retreti malantaŭ la 38-an paralelon. Estante ne povinta ĉeesti la kunsidon kaj vetoi, la sovetia ambasadoro ebligis al Truman aranĝi reziston kiel [[decido]]n de la monda komunumo kaj pravigi usonan [[rolo]]n en Koreio per konata [[Woodrow Wilson|Wilson]]-a terminologio de kontraŭstarigo de la [[libereco]] al [[diktaturo]], de la [[bono]] al [[malbono]]. Usono, laŭ la vortoj de Truman, ekmilitis por plenumi [[ordono]]jn de la Konsilio pri Sekureco. Ĝi do tute ne enmiksiĝis je la fora loka [[konflikto]], sed kontraŭstaris la atakon kontraŭ la tuta libera mondo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de la [[Korea milito]] [[Usono]] havis vastan subtenon flanke de tiaj landoj de [[NATO]] kiel [[Britio]] kaj [[Turkio]], kiuj sendis al [[Koreio]] signifajn trupojn. Kvankam tiuj landoj tute indiferentis pri la [[sorto]] de Koreio, ili subtenis la principon de [[Kolektivo|kolektivaj]] [[ago]]j, kiu poste povus esti aplikita por ilia propra [[defendo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] Ĉiuj senescepte [[Ŝlosilo|ŝlosilaj]] figuroj de la [[Harry S. Truman|Truman]]-administracio ekkredis ke okazas tutmonda [[Komunismo|komunista]] [[komploto]] kaj ekkonsideris la [[agreso]]n en [[Koreio]] la unua paŝo de interkonsentita [[Ĉinio|ĉino]]-[[Sovetunio|sovetia]] [[strategio]], kiu povus iĝi preludo de la ĝenerala [[atako]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe kun anonco pri sendo de trupoj al [[Koreio]], estis ordonite al la 7-a floto [[Defendo|defendi]] [[Tajvano]]n de la [[Komunismo|komunista]] [[Ĉinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] Por [[Mao Zedong]], ĵus venkinta en la [[Ĉina enlanda milito]], deklaroj de [[Harry S. Truman|Truman]] neeviteble aspektis kiel spegulaĵo de la [[timo]] de [[Usono]] antaŭ [[Komunismo|komunista]] [[komploto]]: li traktis ilin kiel unuan paŝon en la usona provo reludi la Ĉinan enlandan militon, finiĝintan per la [[venko]] de komunistoj [...] Mao havis ĉiujn bazojn por konkludi, ke se li ne haltigos Usonon en [[Koreio]], do eble li devos [[Batalo|batali]] kontraŭ Usono en la ĉina [[teritorio]]; almenaŭ li ne havis [[kialo]]jn pensi alie. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de januaro 1951 frontlinio pasis proksimume 80 km sude de la 38-a paralelo kaj [[Seulo]] denove trafis la [[mano]]jn de [[komunistoj]]. En tiu momento [[ĉinoj]] ripetis eraron de [[Douglas MacArthur]] faritan antaŭ tri [[monato]]j. Se ili proponus solvon surbaze de la 38-a paralelo, [[Vaŝingtono]] sendube akceptus kaj [[Ĉinio]] estus glorinta pro tio ke ĝi [[Venko|venkis]] la usonan armeon nur unu jaron post deklaro pri la venko en la propra [[Ĉina enlanda milito|enlanda milito]]. Sed same kiel [[Harry S. Truman]] antaŭ duonjaro, [[Mao Zedong]] estis trafita de [[eŭforio]] pro neatenditaj [[sukceso]]j kaj li ekdeziris komplete forpeli la usonajn trupojn el la duoninsulo. Ankaŭ li spertis grandan [[fiasko]]n. Ĉinoj eksuferis gravajn perdojn, kiam ili atakis fortikigitajn usonajn poziciojn sude de Seulo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Veraj [[fanatikulo]]j de tiu ĉi afero sidis en [[Pekino]] kaj [[Pjongjango]]; la [[Korea milito]] tute ne estis [[Moskva Kremlo|Kremla]] [[komploto]] aranĝita por engaĝi [[Usono]]n je [[Azio]] por poste havi eblecon ataki [[Eŭropo]]n [...] Efektive [[helpo]] de [[Stalin]] al [[Ĉinio]] estis sufiĉe [[Avareco|avara]], li postulis pagi ĝin per kontanta [[mono]], kio kreis bazon por la ĉino-[[Sovetunio|sovetia]] [[kverelo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[vorto]]j de [[Harry S. Truman]] dum la [[Korea milito]]] Sed militi por “sekureco de niaj armitaj fortoj” estas [[Strategio|strategie]] sensenca afero. La [[milito]] mem jam estas [[risko]] por ilia sekureco, do transformi “sekurecon de niaj armitaj fortoj” je la [[celo]] signifas trafi [[taŭtologio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Stalin]] ne serĉis pretekston por komenci la totalan [[milito]]n; li plej forte strebis eviti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En singarda kaj suspektema [[naturo]] de [[Stalin]] estis nenio de senracia [[aventuristo]]; li ĉiam preferis agi kaŝe kaj ĉirkaŭvoje ol iniciati veran [[konfrontiĝo]]n kaj li montris specialan [[singardemo]]n por ne riski militan konfrontiĝon kontraŭ [[Usono]] – kaj ne senbaze. Pro misproporcio rilate [[Nuklea armilo|nukleajn]] eblecojn de la flankoj, ĝuste [[Sovetunio]] perdus ĉion en la totala milito. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Douglas MacArthur]] preskaŭ tutcerte estis prava, asertante ke “[[Ĉinio]] uzas kontraŭ ni maksimumon de siaj fortoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kutime ĝuste premo de rezultoj de [[ago]]j sur batalkampo devigas komenci [[intertrakto]]jn. Kaj forigo de tia premo malaltigas [[stimulo]]jn ĉe la [[malamiko]] intertrakti serioze kaj instigas ĝin al longigo de la intertraktoj espere de eventualaj unuflankaj [[gesto]]j. Nome tio okazis en [[Koreio]] [...] nombro de [[viktimo]]j, spertitaj de [[Usono]] dum periodo de la intertraktoj, superis ilian nombron dum la tuta antaŭa periodo de la grandskala [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]], kiun [[Usono]] penis daŭrigi singarde] Sekvo de tia aliro iĝis eksplodo de [[elreviĝo]] kaj serĉado de [[pekokapro]]j. [[George C. Marshall]] kaj speciale [[Dean Acheson]] estis skoldataj ĉiuflanke. Kvazaŭ okazinta enfiltriĝo de [[komunisto]]j je [[Vaŝingtono]] estis sisteme [[Ekspluatado|ekspluatata]] de [[demagogo]]j kiel [[Usona senato|senatano]] [[Joseph McCarthy]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Krizo]] en [[Koreio]] kaŭzis koncentriĝon de la fortoj en [[Eŭropo]] kaj kreadon de la [[Organizaĵo de Nordatlantaika traktato]], ebliginta elteni longan konkuradon pri eltenemo, kia iĝis la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej malgajninta flanko en [[Koreio]] iĝis [[Sovetunio]], la lando kiu, kiel pensis usonaj [[gvidanto]]j, organizis la tutan [[entrepreno]]n. Dum du jaroj ekde momento de invado en Koreio, [[Usono]] sukcesis allogi ĉiujn landojn, troviĝintajn je ĝia flanko de la tutmonda dividlinio. Usono triobligis [[Defendo|defendajn]] [[elspezo]]jn kaj transformis la [[NATO|Nordatlantikan aliancon]] el la [[Politiko|politika]] koalicio je la unuiĝinta [[Milito|milita]] [[organizaĵo]] subestre de usona ĉefkomandestro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono|Usonaj]] [[gvidanto]]j vidis en la [[Korea milito]] [[Sovetunio|sovetian]] [[strategio]]n de allogado de [[Usono]] je [[konflikto]]j de la fora [[Azio]] por faciligo de sovetia [[atako]] kontraŭ pozicioj de la aliancanoj en [[Eŭropo]], kio estis plej granda trotakso de sovetia povo kaj [[metodo]]j de [[Stalin]]. En neniu el la etapoj de sia [[kariero]] tiu ĉi skrupula kaj ruza analizisto estis ĵetanta sur [[pesilo]]n ĉion samtempe. Samtempe Stalin traktis kreskigon de la povo fare de la Okcidento ne kiel [[Defendo|defendan]] entreprenon, kia ĝi efektive estis, sed kiel pretekston por [[Milito|milita]] [[konfrontiĝo]], kiun li ĉiam [[Timo|timis]] kaj kiun li sinsekve penis eviti. Ambaŭ flankoj fakte estis sin preparantaj al la evento, kiu spegulis [[intenco]]jn de neniu el ili – al la rekta grandskala [[defio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[GDR]]] [[Stalin]] neniam agnoskis tiun reĝimon kiel plenrajtan [[Suvereneco|suverenan]] [[ŝtato]]n kaj donis al ĝi statuson diferencan de ĉiuj aliaj [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj ĝuste por konservi Orientan Germanion kiel atuton, kiam [[unuiĝo de Germanio]] estos priparolata serioze. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri propono de [[Stalin]] en 1952 [[unuiĝo de Germanio|unuigi Germanion]] kiel [[Neŭtraleco|neŭtralan]] ŝtaton] Dum la usonaj trupoj devintus reveni al [[Usono]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj devintus nur retreti al la [[Pollando|pola]] limo, do 160 km orienten. Koncize dirite, laŭvorta plenumo de la propono de Stalin antaŭvidis malfondon de [[NATO]], ĵus aperinta kiel organizaĵo, interŝanĝe de foriro de la sovetiaj trupoj je distanco je nuraj 160 km. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sento]] de interna memfido de [[Konrad Adenauer]] fontis pli el [[kredo]] ol el [[analizo]]. Li ne estis libroŝatanto aŭ konanto de [[historio]] kiel [[Winston Churchill]] aŭ [[Charles de Gaulle]]. Sed li pasigis [[ekzilo]]n en [[meditado]]; li trapasis la tutan [[vojo]]n de [[Socio|sociaj]] [[katastrofo]]j spertitaj de lia lando kaj akiris unikan [[intuicio]]n rilate la ĉefajn tendencojn de sia [[tempo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Konrad Adenauer]]] Li senkondiĉe elektis la [[Okcidento]]n, eĉ koste de prokrasto de [[unuiĝo de Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[tempo]] de [[Konrad Adenauer]]] [...] la social-demokratoj konsideris unuaranga tasko atingi [[unuiĝo de Germanio|unuecon de Germanio]], ne fortigi [[Atlantiko|atlantikajn]] ligojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Konrad Adenauer]]] Li estis komprenanta oble pli bone ol liaj oponantoj ene de la lando, ke en la [[Historio|historiaj]] cirkonstancoj de lia [[tempo]] la [[unuiĝo de Germanio|unuiĝinta]] [[Neŭtraleco|neŭtrala]] [[Germanio]] povus aperi nur rezulte de [[Paco|paca]] solvo, organizita kontraŭ Germanio. Sur la novan [[ŝtato]]n oni metos striktajn limigojn kaj estos starigita internacia kontrolado. Povaj [[najbaro]]j akiros konstantan [[rajto]]n pri enmiksiĝo. Adenauer konsideris tiun senkondiĉan [[dependeco]]n [[Psikologio|psikologie]] pli [[Danĝero|danĝera]] por Germanio ol dividiteco. Li preferis [[egaleco]]n kaj integriĝon kun la [[Okcidento]] kaj [[estimo]]n al sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posteulo]]j de [[Stalin]] eĉ pli ol ilia eksa estro bezonis ripozpaŭzon en la streĉiteco kun la [[Okcidento]]. Ili tamen ne posedis lian [[aŭtoritato]]n, lian akran percepton, lian [[sagaco]]n kaj kio plej gravas, al ili mankis [[Politiko|politika]] unueco, necesa por sekvi tiom komplikan kurson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam ŝtataj agantoj deziras gajni [[tempo]]n ili proponas [[intertrakto]]jn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deziro de [[Winston Churchill]] intertrakti kun [[Sovetunio]] en la [[1950-aj jaroj]]] [[Usono|Usonaj]] gvidantoj aljuĝis deziron de Winston Churchill intertrakti al proksimiĝanta maljunula [[demenco]]. Efektive Churchill estis absolute sinsekva en siaj [[ago]]j, insistante je intertraktoj same dum la [[Dua mondmilito|milito]] kaj tuj post ĝia fino, kaj ankaŭ en la periodo kiam unuafoje estis vortumita [[politiko de detenado]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nova ŝtata sekretario de [[Dwight D. Eisenhower]], [[John Foster Dulles]] traktis konflikton [[Oriento]] – [[Okcidento]] kiel [[Moralo|moralan]] [[problemo]]n kaj strebis eviti [[intertrakto]]jn pri preskaŭ ĉiuj aferoj ĝis okazos radikala transformiĝo de la [[Sovetunio|sovetia]] sistemo [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rifuzo de [[Dwight D. Eisenhower]] intertrakti kun [[Sovetunio]] en 1953] Intertraktoj ne necesis, kiel diris Dwight D. Eisenhower, venis [[tempo]] de ne [[vorto]]j, sed [[ago]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Problemo]] de enkorpigo de [[Federacia Respubliko Germanio]] je [[Milito|milita]] strukturo de la [[Okcidento]] estis tre komplika. [[Francio|Francoj]] ne tre [[Deziro|deziris]] vidi la komplete rearmiĝintan [[Germanio]]n kaj ne deziris [[Ofero|oferi]] sian nacian [[defendo]]kapablon por integrita defendosistemo de la Okcidento, inkluzivanta Germanion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri enkorpigo de [[Germanio]] je [[NATO]]] [[Parizo]] cedis al [[premo]], tamen insistis ke [[Britio|britaj]] trupoj estu konstante lokitaj en la germana tero. Kaj kiam [[Anthony Eden]] akceptis tiun ĉi proponon, [[Francio]] ricevis konkretan militan garantion kiun post la [[Unua mondmilito]] tiom daŭre rifuzis al ĝi la angloj. Pro tio britaj, francaj kaj [[Usono|usonaj]] trupoj estis lokitaj en Germanio kiel aliancanoj de [[Federacia Respubliko Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[Malvarma milito]]] [[Diplomatio]] ĉiam pli estis translokiĝanta en sferon de [[kontrolo]] super [[armilo]]j, kio iĝis reversa flanko de la aliro de la “pozicio de forto”. Adeptoj de tia aliro strebis transformi limigon de armiloj aŭ kontrolon super ili je anstataŭaĵo de [[Politiko|politika]] [[dialogo]]; aŭ, se paroli per lingvaĵo de [[politiko de detenado]], ili strebis limigi pozicion de forto je plej malalta nivelo, akceptebla por politiko de detenado forme de [[Timo|timigado]]. Sed same kiel pozicio de forto ne transformiĝas aŭtomate je [[intertrakto]]j, kontrolo super armiloj ne transformiĝas aŭtomate je malfortiĝo de streĉiteco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Nikita Ĥruŝĉov]] estis antaŭulo de [[Miĥail Gorbaĉov]] tiusence ke li ekis procezon de la ŝanĝoj, kies [[senco]]n li ne komprenis kaj kies direkton li poste kondamnus. De tiu ĉi vidpunkto oni povus diri ke [[kolapso]] de [[komunismo]] komenciĝis de Ĥruŝĉov. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Nikita Ĥruŝĉov]]] Li havis [[Kamparo|kamparanan]] [[instinkto]]n palpi [[Nervo|nervajn]] interplektiĝojn ĉe landoj, kiujn lia [[ideologio]] difinis kiel [[Imperiismo|imperiismaj]]. Nikita Ĥruŝĉov disblovis la [[Proksima Oriento|proksimorientan]] [[krizo]]n, starigis serion da [[ultimato]]j pri [[Berlino]], subtenis [[milito]]jn pri nacia [[sendependiĝo]] kaj lokis [[misilo]]jn en [[Kubo]]. Sed, obstakligante planojn de la [[Okcidento]], Nikita Ĥruŝĉov atingis neniujn konstantajn [[profito]]jn por [[Sovetunio]], ĉar li sciis krei krizojn, sed ne sciis kiel solvi ilin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtatestra renkontiĝo en [[Ĝenevo]] en 1955 iĝis deirpunkto de ĉiuj ĉi [[aventuro]]j. Laŭvoje el Ĝenevo hejmen, [[Nikita Ĥruŝĉov]] haltis en [[Berlino|Orienta Berlino]], kie li agnoskis [[suvereneco]]n de la [[GDR|orientgermana]] [[Komunismo|komunista]] reĝimo. Tio estis la paŝo, kiun evitis [[Stalin]]. Por la resta periodo de la [[Malvarma milito]] afero de [[unuiĝo de Germanio]] malaperis el internacia agendo, ĉar [[Moskvo]] transigis ĝin al kompetenco de [[intertrakto]]j inter la du germanaj ŝtatoj. Kaj ĉar [[Politiko|politika]] [[pezo]] de tiuj ĉi ŝtatoj estis nekomparebla kaj neniu el ili planis fari [[suicido]]n, la unuiĝo povis okazi nur kadre de politika kolapso de unu el ili. Do la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]] en 1958-1962 estis naskita de Ĝenevo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] neniam [[Risko|riskis]] sovetian [[aŭtoritato]]n en la “[[tria mondo]]”. Li opiniis ke tiuj [[teritorio]]j troviĝas for de lia lando kaj estas tro malstabilaj, [[gvidanto]]j de tiuj landoj estas malfacile kontroleblaj kaj [[Sovetunio]] estis ankoraŭ ne sufiĉe forta por engaĝiĝi je [[aventuro]]j en malproksimaj distancoj – kvankam eble kun tempopaso kresko de sovetia [[Milito|milita]] povo povus ŝanĝi lian aliron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post kiam [[fumo]] dissolviĝis, la [[Sueza krizo]] senigis je statuso de granda [[potenco]] [[Britio]]n kaj [[Francio]]n. Ekster [[Eŭropo]], ekde nun [[Usono]] [[defendo]]s siajn [[fortikaĵo]]jn dum la [[Malvarma milito]] plejparte sola. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ en tia malfortiĝinta stato senpere post la fino de la [[Dua mondmilito]] [[Britio]] plu konsideris sin [[Dominado|dominanta]] [[potenco]] en [[Proksima Oriento]], ĉe tio ĝia domina pozicio sin bazis sur du [[baleno]]j: sur [[Irano]] liveranta [[nafto]]n tra la kunlabora Brito-Irana naftokompanio kaj sur [[Egiptio]], servinta kiel [[Strategio|strategia]] bazo. En 1945 laŭ iniciato de [[Anthony Eden]] estis fondita la [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]] kiel [[Politiko|politika]] bazo de kontraŭstaro al ekstera penetrado en Proksiman Orienton. Signifa nombro de britaj trupoj restis en Egiptio, [[Irako]] kaj Irano. Brita oficiro generalo [[John Bagot Glubb]] (Glubb Paŝao) komandis la [[Cisjordanio|cisjordanian]] [[Araba Legio|Araban Legion]]. En la [[1950-aj jaroj]] tiu ĉi [[mondo]] komplete disfalis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] iĝis la unua kiu devis adiaŭi [[iluzio]]jn rilate [[Proksima Oriento|Proksiman Orienton]]. Ĝia [[militbazo]] laŭlonge de la [[Sueza kanalo]] estis konsiderata inter la lastaj signifaj [[Imperiismo|imperiistaj]] antaŭpostenoj, kies personaro konsistis el proksimume 80 mil [[militisto]]j. Kaj tamen Britio ne povis teni grandajn trupojn en la zono de la Sueza kanalo en kondiĉoj de opono fare de [[Egiptio]] kaj sen [[Usono|usona]] subteno. En 1954 sub premo de Usono, Britio konsentis forigi siajn trupojn el sia Sueza bazo en 1956. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pozicio de [[araboj]] rilate estiĝon de [[Israelo]]] Por ili la [[Judoj|juda]] [[ŝtato]] estis fremda instalaĵo en la [[Tradicio|tradiciaj]] arabaj [[tero]]j pretekste de pretendoj 2000 jarojn malnovaj kaj forme de elaĉeto de judaj [[sufero]]j pri kiuj kulpis tute ne la araboj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Limo]]j ene de [[Eŭropo]] – escepte de tiuj en [[Balkanio]] – spegulis precipe komunecon de [[historio]] kaj [[kulturo]]. Kontraŭe al tio limoj en [[Proksima Oriento]] estis farataj de eksterlandaj, ofte [[Eŭropo|eŭropaj]] [[ŝtato]]j fine de la [[Unua mondmilito]] por faciligi ilian [[dominado]]n super la regiono. En [[imago]] de la [[Araba naciismo|arabaj naciistoj]] tiuj ĉi limoj kontraŭis interesojn de la araba [[nacio]] kaj estis rifuzantaj komunecon de la araba kulturo. Ilia forigado ne signifis starigon de [[dominado]] de unu nacio super alia; tio estis [[vojo]] al kreado de la araba nacio same kiel [[Camillo Benso di Cavour]] unuigis [[Italio]]n kaj [[Otto von Bismarck]] kreis [[Germanio]]n el abundo de [[Suvereneco|suverenaj]] ŝtatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Aliaj [[Naciismo|naciismaj]] [[gvidanto]]j, formintaj sin laŭ ekzemplo de [[Naser]], ne subiĝis al alloga [[kantado]] de [[politiko de detenado]]. Ilia ĉefa avantaĝo dum [[intertrakto]]j estis la [[Malvarma milito]], kiun ili samtempe [[Ekspluato|ekspluatis]] kaj [[Kondamno|kondamnis]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sufiĉas subosi bildon de la lando kiel [[nacio]] kaj tuj malaperas ĝia preteco ludi gvidan [[rolo]]n en la [[Mondo|monda]] [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Bedaŭrinde emo de [[John Foster Dulles]] [[Edifo|edifi]] al siaj kunparolantoj ofte superis lian bonegan konon de [[internacia politiko]] kaj interalie lian profundan [[analizo]]n de dinamiko de evoluo de la [[Sovetunio|sovetia]] sistemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] Ekde tiam nome [[Usono|usonaj]] aliancanoj komencos rifuzi siajn sindevigojn kadre de [[NATO]] ekster strikte difinitaj limoj kadre de tiu ĉi traktato. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pozicio de [[Dwight D. Eisenhower]]] [...] li estis tiom arda kontraŭulo de la [[milito]], kia povas esti nur profesia [[militisto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Dwight D. Eisenhower]] la [[Sueza krizo]] estis ne tiom [[Minaco|minaca]] por meriti aplikon de forto. Sendepende de [[Amikeco|amikeca]] [[rideto]] sur sia [[vizaĝo]], li estis sufiĉe forta persono kaj ne tro afabla kiam oni kontraŭis lin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] Ellaborita de [[Francio]] skemo postulis ke [[Israelo]] invadu [[Egiptio]]n kaj direktiĝu al la [[Sueza kanalo]] dum [[Britio]] kaj Francio insistu ke por [[libereco]] de [[navigado]] Egiptio kaj Israelo retretu de la kanalo je 16 km. Kaze de rifuzo de Egiptio, kion oni atendis, Britio kaj Francio okupus la zonon de la kanalo. Kio estus entreprenota poste, restis malklara. La planon oni devis ekfunkciigi unu semajnon antaŭ [[Prezidanto de Usono|prezidenta]] [[baloto]] en [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] [[Britio]] kaj [[Francio]] dubigis siajn pretendojn je statusoj de grandaj [[potenco]]j, ĉar okazis ke ili bezonis [[helpo]]n de [[Israelo]] por ektrakti [[Egiptio]]n. Israelo perdis [[Moralo|moralan]] avantaĝon, akiritan pro rifuzo de la [[najbaro]] priparoli [[paco]]n, pro tio ke ĝi permesis uzi sin kiel ilon de [[koloniismo]]. Pozicio de Britio en [[Jordanio]] kaj [[Irako]], ŝlosilaj [[fortikaĵo]]j en [[Meza Oriento]], estis malfortigita. [[Dwight D. Eisenhower]] estis profunde [[Ofendo|ofendita]] de tia manovro, kiu klare estis ligita al lia supozata maldeziro agordi kontraŭ si voĉdonantojn-[[judoj]]n en lasta semajno de la antaŭbalota kampanjo. Necesis tre multe klopodi por trovi tian [[Ekstera politiko|eksterpolitikan]] manovron, kiu kombinus mankojn de ĉiu agadmaniero aŭ krei tian koalicion, kiu samtempe farus ĉiun ĝian membron malpli forta. Britio, Francio kaj Israelo sukcesis pri tiu [[heroaĵo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[voĉdono]] en [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum la [[Sueza krizo]]] Unuan kaj solan fojon [[Usono]] voĉdonis kune kun [[Sovetunio]] kontraŭ siaj plej proksimaj aliancanoj [...] Aldone al specifeco de unuiĝo de Usono kun Sovetunio ĉe [[humiligo]] de ĝiaj plej proksimaj aliancanoj, sovetiaj trupoj en la sama tago dispremis [[Hungara revolucio de 1956|hungarajn liberecbatalantojn]], alfrontinte nur [[Simbolo|simbolan]] [[kondamno]]n flanke de Unuiĝintaj Nacioj kiel oni povus tion karakterizi eĉ kun granda troigo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] [[Sovetunio|Sovetiaj]] [[minaco]]j enhavis enorman fanfaronadon, kiu finfine iĝis atributo de la [[Nikita Ĥruŝĉov|Ĥruŝĉov]]-[[diplomatio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Sueza krizo]] ankaŭ unuafoje servis al la [[nealiancitaj landoj]] kiel baza leciono de la [[vero]] de la [[Malvarma milito]]. Ili komprenis ke premo sur [[Usono]]n kutime sekvigis ĝiajn asertojn pri bona rilato kaj provojn forigi fonton de malkontento dum provoj premi sur [[Sovetunio]]n povis esti [[Risko|riskaj]], ĉar la ĉiama respondo de Sovetunio estis forta kontraŭago. Dum jardekoj post la Sueza krizo tiuj tendencoj signife kreskis. Severa [[kondamno]] de la usona [[politiko]] transformiĝis je [[rito]] de konferencoj de la nealiancitaj landoj. Kondamno de sovetiaj [[ago]]j en la finaj deklaracioj de periode okazintaj renkontiĝoj de la nealiancitaj landoj, estis sufiĉe malofta kaj singarda. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Forturniĝinte de la [[Eŭropo|eŭropa]] unueco, [[Britio]] preferis konstantan subiĝon al la [[Usono|usonanoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Plej malbone la [[Sueza krizo]] influis [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Sueza krizo]] iĝis [[bapto]] de [[Usono]] je reala akcepto de sia [[rolo]] kiel tutmonda [[potenco]] [...] Liberiginte [[Britio]]n kaj [[Francio]]n de ilia [[Historio|historia]] rolo en [[Proksima Oriento]], Usono trovis ke nun [[respondeco]] pri [[povekvilibro]] en tiu ĉi regiono kuŝiĝas rekte sur ĝiajn ŝultrojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum [[Dean Acheson]] subtenis [[Tito]] post lia rompo kun [[Moskvo]] surbaze de la principoj de [[Realpolitik]], [[John Foster Dulles]], estante fakte adepto de la sama [[politiko]], aldonis al ĝi elementon de universala [[idealismo]], nominte ĝin “[[liberigo]]”. Efektive la [[teorio]] de “liberigo” de John Foster Dulles estis nura provo igi Moskvon pagi pli altan [[prezo]]n kontraŭ peno unuigi siajn [[konkero]]jn, ne kreskigante ĉe tio [[risko]]n por [[Usono]]. Dulles subtenis [[titoismo]]n, ne [[demokratio]]n kaj diferenco inter liaj [[ideo]]j kaj ideoj de Dean Acheson konsistis fine nur en [[Retoriko|retorika]] nuanco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John Foster Dulles]] estis la ĉefa aŭspicianto de tiaj entreprenoj kiel [[Radio Libera Eŭropo]] kaj [[Radio Libereco]], kies ĉefa tasko estis subteni principojn de [[libereco]] en [[Orienta Eŭropo]], stimulante [[sento]]jn kapablajn ekflamigi [[ribelo]]n. En aliro de la [[radiostacio]] Libera Eŭropo al doloriga [[problemo]] estis nenio fajna. Teorie ĝiaj deklaroj ne havis oficialan [[karaktero]]n, ĝi plendis pri “liberiĝo” en plej laŭvorta kaj militema senco de tiu ĉi [[vorto]]. Bedaŭrine diferencoj inter eldiroj de “privata” kaj “oficiala” karaktero fare de [[Usono|usona]] entrepreno financata de la [[registaro]], estis tro malfacile kapteblaj por ke ilin povus kompreni orieneŭropaj liberecbatalantoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posteulo]]j de [[Stalin]] tamen ne havis lian nehaltigeblan alcelecon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum [[Hungario|hungaraj]] [[studento]]j kaj [[laboristo]]j [[Hungara revolucio de 1956|batalis surstrate]] kontraŭ [[Sovetunio|sovetiaj]] [[tanko]]j, [[Vaŝingtono]] [[Silento|silentis]]. [[Moskvo]] ricevis eĉ ne unu averton ke [[minaco]] aŭ apliko de forto povus fuŝi ĝiajn rilatojn kun Vaŝingtono [...] [[Vakuo]]n plenigis la [[radiostacio]] [[Libera Eŭropo]], kiu sin taskigis pri klarigo de usona traktado de la situacio, alvokante [[hungaroj]]n akceli paŝojn de ilia [[revolucio]] kaj rifuzi ĉiun ajn [[kompromiso]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Hungara revolucio en 1956]]] Malsame ol la [[Poloj|pola]] [[popolo]], [[hungaroj]] postulis ne liberaligon de la [[Komunismo|komunista]] reĝimo, sed ĝian likvidon, ne [[egaleco]]n kun [[Sovetunio]], sed kompletan rompon kun ĝi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[1950-aj jaroj]] la tiel nomata [[Movado de Nealiancitaj Landoj]] [[Simbolo|simbolis]] novan aliron al internaciaj rilatoj [...] Ili lernis [[Kverelo|kvereligi]] la mondpotencojn unu kontraŭ alia. Kaj ĉar ili [[Timo|timis]] [[Sovetunio]]n pli ol [[Usono]]n, do kutime ili estis ĉe la flanko de la [[komunisto]]j, ne konsiderante ĉe tio necesa apliki al Sovetunio la samajn severajn [[Moralo|moralajn]] kriteriojn kiujn ili aplikis al Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Barato|Barataj]] [[gvidanto]]j [[Lernado|lernis]] en [[Britio|britaj]] [[lernejo]]j kaj [[Legado|legis]] [[Usono|usonajn]] klasikaĵojn. Ili kombinis [[retoriko]]n de [[Woodrow Wilson|Wilson]] kaj [[William Ewart Gladstone]] kun praktiko de [[Benjamin Disraeli]] kaj [[Theodore Roosevelt]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Komunismo|komunistaj]] [[gvidanto]]j povis babiladi pri objektivaj faktoroj iom ajn multe, sed la [[fakto]] restas klara: la solaj [[revolucio]]j, okazintaj en [[evoluintaj landoj]], okazis nur ene de la komunista influsfero. En longdaŭra perspektivo [[Sovetunio]] estus pli [[Sekureco|sekura]] kaj [[Ekonomio|ekonomie]] pli forta, se ĝi ĉirkaŭus sin en [[Orienta Eŭropo]] per [[registaro]]j de la [[Finnlando|finna]] tipo, ĉar tiukaze ĝi ne bezonus preni sur sin [[respondeco]]n pri interna stabileco kaj ekonomia [[progreso]] de tiuj ĉi landoj. Anstataŭe realigado de [[Imperiismo|imperiisma]] politiko en Orienta Eŭropo elĉerpadis sovetiajn resursojn kaj [[Timo|timigadis]] la [[Okcidento|okcidentajn]] [[demokratio]]jn, sen fortikigi la sovetian povon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Hungara revolucio en 1956]]] Malgraŭ ĉio okazinta, post dek jaroj [[Hungario]] iĝos interne oble pli [[Libereco|libera]] ol [[Pollando]] kaj ĝia [[ekstera politiko]] estos pli [[Sendependeco|sendependa]] de [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[1950-aj jaroj]]] Eĉ en la [[Okcidento]] populariĝis aserto ke [[planita ekonomio]] ja estas pli efika ol tiu [[Merkata ekonomio|merkata]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] [[Nikita Ĥruŝĉov]] elektis lokon de [[atako]] ege majstre. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Konsiderante [[Katastrofo|katastrofajn]] sekvojn de la [[nuklea milito]], malnova slogano “pour quoi mourir pour [[Danzig]]? [Por kio morti por Danzig?], ludinta grandan [[rolo]]n en senmoraligo de [[Francio]] en 1940, sendube paliĝus kompare al pli indigna slogano: “Por kio morti pro transita stampaĵo?” |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Proksimume fine de la periodo de la usona [[Nuklea armilo|nuklea]] [[monopolo]] aŭ duonmonopolo [[John Foster Dulles]] ellaboris koncepton de “amasa [[venĝo]]” por rebato de la [[Sovetunio|sovetia]] [[agreso]] kaj ekskludo en [[estonteco]] de longiĝinta stagnoperiodo simila al tiu en [[Koreio]]. Tiukaze anstataŭ rezisti al la agreso en loko de ĝia estiĝo [[Usono]] povus ataki la fonton de rompo de [[trankvilo]] en tia [[tempo]] kaj per tiaj [[armilo]]j, kiujn ĝi preferus. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] [[Charles de Gaulle]] reagis kun propra al li [[kuraĝo]]. [[Francio]] permesos ke [[Germanio]] havu [[Milito|militan]] kaj [[Ekonomio|ekonomian]] povon kaj eĉ permesos ĝian superecon en tiuj sferoj, kaj ankaŭ subtenos [[Unuiĝo de Germanio|unuiĝon de Germanio]] interŝanĝe de [[agnosko]] de Francio fare de [[Bonno]] kiel politika [[gvidanto]] de [[Eŭropo]]. Tio estis malvarma kalkulo, ne granda [[pasio]]; [[Charles de Gaulle]] sendube mortis kun la [[sento]] de plenumita [[devo]], ĉar dum lia [[vivo]] Germanio ne unuiĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[unuiĝo de Germanio]]] Estis sufiĉe strange ke [[Britio]] kaj [[Usono]] devintus instigi [[Germanio]]n al kurso, kiu preskaŭ certe sekvigus kreskon de la [[germana naciismo]] dume [[Konrad Adenauer]], oble malpli [[Fido|fidinta]] al siaj sampatrujanoj, estis konservanta firman decidemon ne tenti ilin tiel. [[Dwight D. Eisenhower]] kaj [[Harold Macmillan]] kredis je ŝanĝo de konvinkoj de la [[germanoj]], Adenauer ja ne povis forgesi pri ilia [[origina peko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Malkapablo de [[Nikita Ĥruŝĉov]] insisti je [[postulo]]j, kiujn li mem starigis, savis la [[NATO|Nordatlantikan aliancon]] de eventuala plej granda [[krizo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Andrej Gromiko]]] [li havis] [...] enorman kapablon krei [[obstaklo]]jn helpe de kiuj li estis [[Turmento|turmentanta]] [[ministro]]jn pri eksteraj aferoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj dum la [[vivo]] de tuta [[generacio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[vojaĝo]] de [[Nikita Ĥruŝĉov]] al [[Usono]]] La [[Sovetunio|sovetia]] [[reganto]] vojaĝadis tra Usono de la 15-a ĝis la 27-a de septembro 1959, kaŭzinte la saman [[Socio|socian]] [[eŭforio]]n, kiun naskis antaŭ kvar jaroj la [[Ĝenevo|Ĝeneva]] ŝtatestra renkontiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Sed kiam ŝajnis ke la [[Berlino|Berlina]] afero trankviliĝas, la administracio de [[John F. Kennedy]] faris malsukcesan provon renversi [[Fidel Castro]] per albordiĝo en la [[Golfo de Porkoj]] kaj ĝia maldecidemo rilate [[Laoso]]n evidente konvinkis [[Nikita Ĥruŝĉov]] ke Kennedy estis neserioza [[malamiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol ĉiuj aliaj [[milito]]j, la [[Dua mondmilito]] ne sekvigis postmilitan aranĝon. Kreiĝis paŝon post paŝo [[Usono|usona]] kaj [[Sovetunio|sovetia]] influsferoj, kaj tio okazis ne per oficialaj interkonsentoj, sed forme de [[Silento|silenta]] agnosko de okazintaj [[fakto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri apero de la [[Berlina muro]]] [[Usono|Usona]] provo ne reagi al la [[konstruado]] de la [[muro]] estis klare konfirmita per tio ke en la [[tago]] de ĝia konstruado [[John F. Kennedy]] konsentis navigi sur [[jaĥto]] kaj la ŝtata sekretario [[Dean Rusk]] ĉeestis [[Basbalo|basbalan]] matĉon. Atmosfero de [[krizo]] mankis al [[Vaŝingtono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri apero de la [[Berlina muro]]] [[Willy Brandt]] devis poste diri, ke lia “[[Oriento|orienta]] [[politiko]]”, kaŭzinta agnoskon de la [[GDR|orientgermana reĝimo]], estis naskita de [[elreviĝo]] je la [[reago]] de [[Usono]] al la [[konstruado]] de la [[muro]]. Tamen supozeble [[ŝoko]] en [[Germanio]] estus eĉ pli granda se klopodoj detrui la muron kaŭzus [[milito]]n. Eĉ [[Konrad Adenauer]] diris al [[Dean Acheson]] ke li ne [[Deziro|dezirus]] ke oni defendus [[Berlino]]n per [[nuklea milito]], bonege konsciante ke ne ekzistas alia rimedo [[Defendo|defendi]] ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Mirindas ke ĝuste kiam [[Sovetunio|sovetia]] [[sukceso]] ŝajnis neevitebla, [[Nikita Ĥruŝĉov]] ŝanĝis antaŭan kurson. Provante per unu [[ago]] fari trarompon kiun li ne sukcesis fari en la lastaj tri jaroj, Ĥruŝĉov lokis en [[Kubo]] sovetiajn mezdistancajn [[misilo]]jn. Evidente Ĥruŝĉov [[Espero|esperis]] ke se li sukcesis je tiu [[aventuro]], liaj pozicioj dum eventualaj [[intertrakto]]j pri [[Berlino]] estos [[Dominado|dominantaj]]. Pro la sama kialo [[John F. Kennedy]] ne povis lasi sovetian [[Strategio|strategian]] povon disvastiĝi en la [[Okcidento|okcidenta]] hemisfero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] La [[Okcidento]] estis bonŝanca ke [[Nikita Ĥruŝĉov]] supertaksis siajn eblecojn, ĉar la [[Nordatlantika alianco]] estis proksima al disfalo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komuna rezulto de [[fiasko]] de iniciatoj de [[Nikita Ĥruŝĉov]] pri [[Berlino]] kaj [[Kubo]] konsistis en tio, ke [[Sovetunio]] neniam denove [[Risko|riskis]] rekte [[Defio|defii]] [[Usono]]n, escepte de mallonga periodo de la kurta [[Milito de Jom Kippur|militeksplodo]] en [[Proksima Oriento]] en 1973. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Harold Macmillan]] estis la unua [[Britio|brita]] ĉefministro, kiu alfrontis dolorigan [[realo]]n, montrintan ke lia lando ne plu estas mondpotenco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [ekde la [[1950-aj jaroj]]] [[Britio]] ne plu konsideris sin escepte [[Eŭropo|eŭropa]] [[ŝtato]]. Finfine [[Minaco|minacantaj]] ĝin [[danĝero]]j plej ofte estiĝis en Eŭropo dum la [[savo]] venis de la alia [[bordo]] de la [[Atlantiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Sueza krizo]], [[Francio]] kaj [[Britio]] faris tute kontraŭajn konkludojn el la spertita [[humiligo]] fare de [[Usono]]. Francio ekiris la [[vojo]]n de fortiĝo de sia [[sendependeco]]; Britio preferis fortigi partnerecon kun Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio|Britoj]] neniam kundividis [[Usono|usonan]] vidpunkton pri la [[homo]] kiel perfekta kreaĵo kaj tute ne emis [[Propagando|propagandi]] [[Moralo|moralajn]] principojn. De sia [[Filozofio|filozofia]] vidpunkto britaj [[gvidanto]]j plejparte sekvis opiniojn de [[Thomas Hobbes]]. Atendante de la homo plejan [[malbono]]n ili malofte estis elreviĝintaj. En [[ekstera politiko]] Britio ĉiam emis al apliko de oportuna por si mem formo de morala [[egoismo]]: kio estas bona por Britio, tio estis konsiderata ankaŭ bona por la tuta [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome ĉe [[Harold Macmillan]] finiĝis transiro de [[Britio]] de povego al [[influo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] kiam [[intertrakto]]j iĝas [[celo]] en si mem, ilin ekregas la flanko, kiu plej pretas ĉesigi ilin aŭ almenaŭ kapablas krei tian impreson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Charles de Gaulle]]] En la [[1960-aj jaroj]] dum periodo de la pleja akriĝo de liaj kontraŭdiroj kun [[Usono]], iĝis [[Modo|moda]] [[Akuzo|akuzi]] la francan prezidanton je [[megalomanio]]. Efektive [[problemo]], kiu staris antaŭ li, estis tute kontraŭa: kiel restarigi [[sento]]n de propra signifo ĉe la lando, [[Sufero|suferanta]] amaron de [[malvenko]] kaj senton de vundebleco [...] Kvankam formale [[Francio]] finis la [Duan] [[Dua mondmilito|mondmiliton]] kiel unu el la venkintoj, francaj gvidantoj tro bone sciis ke ĝi estis savita ĉefe per penoj de aliaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Interago de persona [[modesteco]] de usonaj [[gvidanto]]j kaj ilia [[Historio|historia]] [[orgojlo]] unuflanke kaj persona orgojlo de [[Charles de Gaulle]] kaj lia historia modesteco aliflanke iĝis difina faktoro en estiĝo de [[Psikologio|psikologia]] bariero inter Usono kaj Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Charles de Gaulle]] deziris ke [[Bonno]] traktu [[Francio]]n kiel pli fidindan aliancanon ol [[Usono]] kaj poiomete anstataŭigus usonan gvidantecon per tiu franca. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La centra [[Strategio|strategia]] dilemo de la [[superpotenco]]j iĝis ne akumulado de aldona povo, sed limigado de troviĝanta je ilia dispono grandega [[armilaro]]. Neniu el la flankoj sukcesis plenumi tiun ĉi taskon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniam antaŭe distanco en [[Milito|milita]] sfero inter [[superpotenco]] kaj [[Nuklea armilo|nenuklea]] [[ŝtato]] estis tiom granda; neniam ĝi estis uzita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posedado]] de [[atombombo]] fare de unu konkreta lando estis ŝanĝanta [[povekvilibro]]n pli grave ol iuj ajn [[Teritorio|teritoriaj]] konkeroj [[Pasinteco|pasintece]]. Tamen escepte de unusola [[Israelo|israela]] [[atako]] kontraŭ [[Irako|iraka]] [[nuklea reaktoro]] en 1981, eĉ ne unu lando dum la tuta [[historio]] de la [[Malvarma milito]] aplikis forton por preventi tian kreskon de la povo fare de [[malamiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John F. Kennedy]] nomis la [[Francio|francan]] [[Nuklea armilo|nuklean]] programon “[[Malamiko|malamika]]” al [[NATO]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la periodo de [[Charles de Gaulle]]] [[Francio]] kapablis fuŝi [[Usono|usonajn]] planojn, sed ne estis sufiĉe forta por trudi tiujn proprajn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe [[fiasko]] de [[komunismo]] kaj [[unuiĝo de Germanio]] nuligis plejparton de la [[ideo]]j de [[Charles de Gaulle]]. [[Skeptikeco|Skeptike]] traktinta ĉion krom internacia [[rolo]] de propra lando, Charles de Gaulle supertaksis eblecojn de [[Francio]] memstare regi iron de la [[Historio|historia]] procezo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Tradicio|Tradicia]] elekto de [[Francio]] en la afero de detenado de [[Germanio]] per proksimiĝo al [[Rusio]] estis ekskludita de iu ajn eventuala varianto de evoluo de [[Sovetunio]]: se rezulte sekvos [[ĥaoso]] kaj disfalo, do Rusio iĝos tro malforta por esti kontraŭpezilo de [[Germanio]]; se ekregos la [[rusa naciismo]] kaj okazos recentralizado, do la nova [[ŝtato]], plu posedanta milojn da [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]], povos iĝi tro forta por esti partnero de Francio. Tute ne estas garantiite ke tiu nova ŝtato preferos Francion. Ĝi sendube konsiderus pli alloga por si union kun [[Usono]] aŭ Germanio [...] Do Usono restas la plej fidinda, kvankam koncepte plej malfacila, partnero de Francio kaj ankaŭ ĝia sola garantio en efektivigo de absolute necesa por ĝi [[amikeco]] kun Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] En severa testado ligita al [[Vjetnamio]] [[Usono|usona]] escepteco voris sin mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] Malofte sekvoj de [[ago]]j de iu ajn lando estis tiom malproksimaj de originaj [[intenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive tuj post kiam komenciĝis la [[milito en Vjetnamio]], [[Usono]] estis devigita militi kontraŭ similaĵo de similaĵo, ĉiu el kiuj plej profunde malfidis al respektiva supera partnero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[1950-aj jaroj]]] Multaj en [[Demokratio|demokratiaj]] landoj kaj speciale en antaŭnelonge [[Sendependeco|sendependiĝintaj]] [[ŝtato]]j opiniis ke la [[Komunismo|komunista]] [[mondo]] sendube superos la [[Kapitalismo|kapitalistan]] mondon per [[Industrio|industria]] povo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En ordinaraj [[milito]]j [[sukceso]] je 75% difinus la [[venko]]n. En [[Partizano|partizana]] milito [[defendo]] de loĝantaro dum 75% de la [[tempo]] garantias [[malvenko]]n. 100% [[sekureco]] en 75% de la [[teritorio]] estas oble pli bona ol 75% [[defendo]] en 100% de la teritorio de la lando. Se defendantaj fortoj malkapablas [[Garantio|garantii]] praktike kompletan sekurecon al loĝantaro – almenaŭ en teritorioj kiujn ili konsideras vive gravaj por si – partizanoj pli aŭ malpli frue venkos. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Baza ekvacio de la [[Gerilo|partizana]] [[milito]] estas same simpla kaj malfacile plenumebla en praktiko: partizana [[armeo]] estas venkanta ĝis ĝi estos venkita; ordinara armeo estas venkita se ĝi ne venkos. Preskaŭ neniam okazas sakstrataj situacioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [[Francio]] dufoje suferis [[malvenko]]n same kiel dek jarojn poste [[Usono]]: ĉiufoje kiam ĝi koncentris siajn trupojn ĉirkaŭ grandaj setlejoj, [[komunisto]]j ekposedis preskaŭ tutan [[kamparo]]n; kiam ĝi provis eliri por [[Defendo|defendi]] la kamparon, la komunistoj atakis [[urbo]]jn kaj fortikigitajn areojn unu post alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Dwight D. Eisenhower]] estis viva enkorpigo de stranga fenomeno de [[Usono|usona]] [[politiko]], kiam [[Usona prezidanto|prezidantoj]] kiuj ŝajnis esti la plej simplaj ofte estis la plej malsimplaj. Tiusence Dwight D. Eisenhower estis antaŭulo de [[Ronald Reagan]], ĉar li [[Sukceso|sukcesis]] kaŝi esceptan kapablon [[Manipulado|manipuli]] sub [[masko]] de varma bonvenemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [[Winston Churchill]] kaj [[Anthony Eden]] [[Opinio|opiniis]] ke la plej bona loko por [[defendo]] de [[Sud-Orienta Azio]] estas limoj de [[Malajzio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [...] plej ofte tiom ambiguaj [[dokumento]]j kiel la [[Ĝenevo|Ĝeneva interkonsento]] [pri [[Vjetnamio]], 1954] estas spegulaĵo de [[realo]]; ili reguligas nur tion kion eblas reguligi kun plena [[konscio]] ke plua perfektigo eblos nur post plia turno de la [[evento]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ngô Đình Diệm]]] Li havis ne makulitan [[reputacio]]n de [[naciisto]]; bedaurinde emo al [[demokratio]] ne estis inter liaj fortaj flankoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Gvidanto]]j de la tiel nomataj liberigaj [[movado]]j kutime estas ne [[demokrato]]j; ili dum multaj jaroj da [[ekzilo]] kaj [[malliberigo]] estis subtenantaj sin per [[imago]] pri [[Estonteco|estontaj]] ŝanĝoj kiujn ili realigos post enpotenciĝo. [[Rezignacio]] malofte estas ilia [[Karaktero|karaktera]] trajto; se estus tiel, ili simple ne estus [[revoluciulo]]j. Kreado de [[registaro]], kies gvidanto estus ŝanĝebla prezentiĝas por plejparto el ili [[Logiko|logika]] kontraŭdiro. Gvidantoj de lukto por [[sendependeco]] strebas esti [[heroo]]j kaj herooj plej ofte ne estas afablaj akompanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Konfuceismo]] laŭ sia [[esenco]] estas [[hierarĥio|hierarĥia]] kaj [[Elito|eliteca]], ĝi akcentas [[fideleco]]n al la [[familio]], [[estimo]]n al la [[Ŝtato|ŝtataj]] institucioj kaj [[potenco]]. Eĉ ne unu [[socio]], troviĝanta sub [[influo]] de tiu ĉi [[ideologio]], ĝis nun kreis normale funkciantan plurisman sistemon (plej proksime al ĝi en la [[1990-aj jaroj]] aliris [[Tajvano]]). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ ĉiuj atendoj kaj kun serioza [[Usono|usona]] [[Spiono|spiona]] subteno, [[Ngô Đình Diệm]] subpremis [[agado]]n de [[Sekreto|sekretaj]] societoj, stabiligis [[ekonomio]]n kaj sukcesis starigi [[regado]]n de la centra [[potenco]] – impresaj [[sukceso]]j, kiujn oni bonvenigis en Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Supozo de [[Usono]] ke ĝia unika tipo de [[demokratio]] sufiĉe taŭgas por [[eksporto]], evidentiĝis erara. En la [[Okcidento]] [[Politiko|politika]] plurismo atingis sian disfloron en [[Harmonio|harmonie]] evoluintaj [[socio]]j, en kiuj socia interkonsento firme ĉeestas jam dum sufiĉe longa [[tempo]], garantiante [[toleremo]]n al [[opozicio]] kaj ne [[Minaco|minacante]] ĉe tio vivkapablon de la [[ŝtato]]. Sed tie kie [[nacio]] estas ankoraŭ kreota, opozicio povas iĝi minaco al la nacia [[ekzistado]], speciale se mankas [[civila socio]], kiu rolas kiel “sekuriganta reto”. Ĉe tiaj cirkonstancoj forta kaj eĉ dominanta estas [[tento]] egaligi opozicion kaj [[perfido]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[rolo]] de [[Usono]] en la [[Vjetnama milito]]] Ĝi okupiĝis pri kreado de la [[Vjetnamio|vjetnama]] [[armeo]] kiel kopio de la sia [...] Mekanizado kaj divizia strukturo faris la vjetnaman armeon preskaŭ maltaŭga por armila [[defendo]] de sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam [[Dwight D. Eisenhower]] sin preparis al emeritiĝo, lia ĉefa zorgo fakte estis [[Laoso]]. En sia libro “Lukto por [[paco]]” li nomis tiun ĉi landon la ĉefa ĉenero en la “[[domino-teorio]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Dwight D. Eisenhower]] estis prava. Se [[Hindoĉinio]] vere estis angulŝtono de la usona [[sekureco]] en la [[Pacifiko|Pacifika areo]] kiel tion dum jardekoj asertis [[Vaŝingtono|vaŝingtonaj]] [[gvidanto]]j, do [[Laoso]] estis pli konvena loko por ĝia [[defendo]] ol [[Vjetnamio]]; se diri sincere, ĝuste kaj nur tie plej verŝajne necesis defendi Hindoĉinion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La administracio de [[John F. Kennedy]] ekiris la [[vojo]]n de engaĝiĝo en la [[Vjetnama milito|vjetnama marĉo]] en majo 1961, kiam al [[Sajgono]] direktiĝis vic-prezidanto [[Lyndon B. Johnson]] por “pritaksi la situacion”. Tiaj misioj preskaŭ ĉiam estas [[signo]] de tio ke la [[decido]] jam estas farita [...] Eksterlandaj misioj de la usonaj vic-prezidantoj kutime okazas por konfirmi usonan [[prestiĝo]]n kaj garantii [[konfido]]n al jam faritaj decidoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [[Plezuro]] de [[Paco|paca]] [[laboro]] tute ne allogis harditajn veteranojn de [[Francio|francaj]] solulaj prizonĉeloj kaj jardekoj da [[Gerilo|partizanaj]] [[batalo]]j. Usona versio de [[reformo]]j elvokis ĉe ili [[malestimo]]n. Dum sia tuta [[vivo]] ili luktis kaj [[Sufero|suferis]] nur por krei la unuecan [[Komunismo|komunistan]] [[Vjetnamio]]n kaj seniĝi je eksterlanda [[influo]]. Ilia sola [[profesio]] estis [[Revolucio|revolucia]] [[milito]]. Se [[Usono]] estus serĉinta tra la tuta [[mondo]], ĝi ne trovus pli [[Malobeo|malobeeman]] [[malamiko]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post esti premita inter [[Fanatikismo|fanatikaj]] [[ideologo]]j en [[Hanojo]] kaj malspertaj [[Idealismo|idealistoj]] en [[Vaŝingtono]], la [[registaro]] de [[Ngô Đình Diệm]] dronis je [[krueleco]] kaj fine estis forigita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Forigo de [[Ngô Đình Diệm]] ne unuigis la popolon ĉirkaŭ la generaloj, pri kio esperis [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la nura jaro 1964 la [[registaro]] [de [[Vjetnama respubliko]]] ŝanĝiĝis pliajn sep fojojn kaj neniu el tiuj ĉi ŝanĝoj sekvigis aperon de io eĉ simila al [[demokratio]] kaj ĉiuj ili estis rezultoj de [[ŝtatrenverso]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se rigardi reen, do lasta momento kiam [[Usono]] povis foriri el [[Vjetnamio]] paginte tolereblan – kvankam plu sufiĉe kostan – [[prezo]]n, estis tuj antaŭ la forigo de [[Ngô Đình Diệm]] aŭ tuj post tio. La administracio de [[John F. Kennedy]] estis prava en siaj pritaksoj rilate neeblecon de la [[venko]] kun Ngô Đình Diệm. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la “Tonkina rezolucio”, iniciinta engaĝon de [[Usono]] en la [[Vjetnama milito]]] [[Metodo]]j per kiuj iĝis ebla aprobo de la “Tonkina rezolucio”, hodiaŭ estus neeblaj kaj la usona [[demokratio]] garantias tion. En tiu [[tempo]] nek [[taktiko]], nek rekteco de [[Lyndon B. Johnson]] grave diferenciĝis de respektivaj trajtoj de [[Franklin D. Roosevelt]], kiam tiu engaĝis Usonon en la [[Dua mondmilito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Aviado|Aviadaj]] operacoj kontraŭ [[Nord-Vjetnamio]], konceptitaj por krei konstante kreskantan [[doloro]]n, evidentiĝis nekonvinkaj, ĉar [[Transporto|transporta]] sistemo de Nord-Vjetnamio troviĝis en tro primitiva rudimenta stato, do ne eblis [[Detruado|detrui]] ion kaj ĝi havis neniun signifon, do ne povis iĝi dolorpunkto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Otto von Bismarck]] foje diris ke [[Unuigo de Germanio|germana unueco]] neniam okazos per [[intertrakto]]j, sed sole per “[[sango]] kaj [[fero]]”, kio precize kongruis kun la vidpunkto de [[Hanojo]] pri la [[Vjetnamio|vjetnama]] unueco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] Defiante bazajn principojn de la dupartia [[ekstera politiko]] dum 20 jaroj, radikala alo de protestantoj pri [[Vjetnamio]] mokis [[kontraŭkomunismo]]n kiel ion arkaikan. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] Okazis polusiĝo de [[objekto]] de nacia [[diskuto]]: de la [[venko]], por kiu mankis [[strategio]], ĝis foriro, rilate kiun mankis respektiva [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] Vera [[elekto]], kiun devis fari [[Usono]], estis ne inter la [[venko]] aŭ [[kompromiso]], sed inter la venko kaj [[malvenko]]. Diferenco inter la [[Nord-Vjetnamio|nordvjetnamanoj]] kaj usonanoj konsistis en tio, ke [[Hanojo]] ĝuste komprenis kio efektive okazas dum nek [[Lyndon B. Johnson]], nek liaj moderaj kritikantoj kapablis igi sin akcepti realan staton de la aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De la [[Milito|milita]] vidpunkto, kiel estas nun ĝenerale akceptite, la [[Tet-ofensivo]] iĝis la plej granda [[malvenko]] de [[komunisto]]j. Tio estis unua fojo kiam [[partizano]]j forlasis subterejon kaj engaĝiĝis je malkaŝaj bataloj [...] Tamen la Tet-ofensivo transformiĝis je granda [[Psikologio|psikologia]] venko de [[Hanojo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] [...] limo de elteneblo de [[Hanojo]] estis oble pli alta ol tiu de [[Vaŝingtono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1968, fine de sia [[Prezidanto de Usono|prezidenta]] oficperiodo [[Lyndon B. Johnson]] ne plu povis aperi [[Publiko|publike]], nur en [[militbazo]]j kaj aliaj similaj lokoj, kie adeptoj de [[metodo]]j de aktiva [[protestado]] povis esti fizike forbaritaj. Malgraŭ la [[fakto]] ke Lyndon B. Johnson estis oficanta prezidanto, li eĉ ne trovis ebla aperi en 1968 en la tutlanda kunveno de la propra [[Politika partio|partio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[1970-aj jaroj]] sur scenejon venis nova [[generacio]] de usonanoj, kiu ne plu konsideris [[Usono]]n enkorpigo de [[sankteco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]] tre bone orientiĝis en internaciaj aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[1960-aj jaroj]] senbridaj [[protesto]]j de la [[studentaro]] transformiĝis je tutmonda fenomeno, trafinta ankaŭ [[Francio]]n, [[Nederlando]]n kaj [[Germanio]]n, el kiuj neniu alfrontis la situacion kompareblan kun [[Vjetnamio]], nek havis [[Raso|rasajn]] [[problemo]]jn en la usona [[senco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] La usona [[popolo]] ŝajne postulis de sia [[registaro]] samtempe atingi du nekombineblajn [[celo]]jn: ĝi [[Deziro|deziris]] ke la [[milito]] finiĝu kaj ke [[Usono]] ne [[Kapitulaco|kapitulacu]]. Tiuj ambiguaj [[sento]]j estis kundividitaj ankaŭ de [[Richard Nixon]] kaj de liaj konsilistoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [...] ĉiu foriro stimulus [[Hanojo]]n kaj ĉiu adiaŭa [[pafo]] stimulus [[Paco|pacan]] [[movado]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Vaŝingtono]] [[ideo]]j ne funkcias sen [[reklamo]]. Aŭtoroj de memornoticoj ne [[Deziro|dezirantaj]] lukti por ili, plej verŝajne vidos poste en siaj [[vorto]]j pravigon de jam okazintaj aferoj, nek gvidilon en praktikaj [[ago]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unu el plej popularaj [[mito]]j rilate [[politiko]]n de la administracio de [[Richard Nixon]] en [[Vjetnamio]] estis tezo, laŭ kiu Nixon vane longigis la [[milito]]n je kvar jaroj, ĉar oni povintus interkonsenti je la samaj kondiĉoj kvar jarojn pli frue. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] heredis la landon, troviĝantan en stato proksima al [[enlanda milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malmultaj [[Prezidanto de Usono|prezidantoj]] estis personoj tiom komplikaj kiel [[Richard Nixon]]: sinĝena, sed decidema; malcerta pri si mem, sed neŝanceligebla; malfida rilate [[intelektulo]]jn, sed profunde de sia [[animo]] inklina al [[meditado]]; ofte kategoria en siaj deklaroj, sed [[Pacienco|pacienca]] kaj longvida en sia [[Strategio|strategia]] [[Plano|planado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Richard Nixon]]] Neniu el la [[Prezidanto de Usono|usonaj prezidantoj]] havis pli da [[scio]]j pri internaciaj aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] ofte uzis la kutiman [[Woodrow Wilson|Wilson]]-[[retoriko]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tute neimageble, sed la [[Prezidanto de Usono|prezidanto]] plej adorata de [[Richard Nixon]] – kvankam liaj propraj principoj estis sufiĉe malproksimaj de [[wilsonismo]] – estis ĝuste [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [doktrino de [[Richard Nixon|Nixon]]] [...] strebis trovi mezan vojon inter troa streĉiĝo kaj retiriĝo per starigo de tri kriterioj de usona engaĝiĝo: * [[Usono]] estos [[Fideleco|fidela]] al siaj sindevigoj laŭ traktatoj; * Usono “garantios ŝildon se iu [[Nuklea armilo|nuklea]] [[potenco]] minacos [[libereco]]n de alianca al ni lando aŭ de lando, kies postvivado estas vive grava de vidpunkto de nia [[sekureco]]”; * Kaze de nenuklea [[agreso]] Usono “klopodos ke lando, trafita de rekta [[minaco]], prenu sur sin la ĉefan [[respondeco]]n pri liverado de vivofortoj por organizado de sia [[defendo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]] grava parto de internaj diskutoj rilate [[politiko de detenado|politikon de detenado]] okazis en klasikaj [[Usono|usonaj]] kategorioj, ekskludantaj [[geopolitiko]]n, kiam unu grupo da oponantoj traktis [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] kiel fakon de [[teologio]] dum ĝiaj oponantoj taksis ĝin kiel fakon de [[psikiatrio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1959] La [[fakto]] ke [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]] estis [[Transporto|transportataj]] per [[aviadilo]]j koncentritaj en relative malmultaj bazoj, povintus fari teknike ebla ekstermon de la [[Strategio|strategiaj]] fortoj de la [[malamiko]] antaŭ ilia eklanĉo. En tiaj cirkonstancoj atakanta flanko povus minimumigi respondan [[atako]]n ĝis tolerebla nivelo kaj esti en situacio, kiam ĝi povus trudi sian [[volo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri artikolo publikigita en 1959] Laŭ [[Albert Wohlstetter]] [[Nuklea armilo|nuklea]] ekvilibro efektive estis ege malstabila. Supozebla distanco inter la tiel nomataj eblecoj de la unua kaj dua [[atako]]j transformiĝis je [[obsedo]] de analizistoj, okupiĝintaj pri [[Defendo|defendaj]] aferoj kaj de ekspertoj pri kontrolo super [[armilo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tamen dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]] [[Sovetunio]] neniam testis pli ol tri [[misilo]]jn samtempe kaj [[Usono]] eĉ ne unu foje lanĉis misilon el [[ŝaĥto]]j de operacia destino (ĉar la usonaj ŝaĥtoj de operacia destino situis centre de la lando kaj [[Vaŝingtono]] [[Timo|timis]] estiĝon de [[Arbaro|arbaraj]] [[incendio]]j kaze de falo de testata misilo surteren. Kion ja tiukaze diri pri iu ajn certeco). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do [[danĝero]] de subita [[atako]] fakte estis troigita de ambaŭ grupoj kun kontraŭdiraj [[postulo]]j: tiuj kiuj [[Deziro|deziris]] signifan kreskon de [[Milito|milita]] buĝeto por sin [[Defendo|defendi]] kontraŭ danĝero de subita atako kaj tiuj kiuj timigis per danĝero de subita atako por redukti la militan buĝeton. Ĉar tiuj aferoj estis ege komplikaj, gajnanta estis tiu kiu sciis [[Parolo|paroli]] pli konvinke. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni povas nur kompati [[politikisto]]jn, kiuj iĝis [[ostaĝo]]j de konsilioj de [[sciencisto]]j kun ega vasteco de la [[opinio]]j, dediĉintaj pli da jaroj al esplorado de [[Nuklea armilo|nukleaj]] [[problemo]]j ol da horoj havis politikistoj por pritrakti tiujn aferojn. Debatoj pri tiaj [[Mistero|misteraj]] aferoj kiel atakebleco, precizeco de trafo kaj neprognozebleco de rezulto akiris implikan [[karaktero]]n de [[Mezepoko|mezepokaj]] diskutoj pri [[Teologio|teologiaj]] aferoj, estante efektive anstataŭaĵoj de longdaŭraj [[Filozofio|filozofiaj]] diskutoj, estiĝintaj en la unuaj tagoj de la apero de [[Politiko de detenado|koncepto de detenado]]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Erigita je grupoj da konkretaj, foje izolitaj unu de la alia iniciatoj, [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]] sufiĉe malofte estas traktata kadre de iu ĝenerala koncepto. Pli multas reprezentantoj de specialaj [[metodo]]j de apartaj fakoj – ĉiam pli [[Entuziasmo|entuziasmaj]] pri siaj aferoj – ol tiuj de ĝenerala [[strategio]], kiu povas tute ne havi subtenantojn. Necesas kutime neimageble forta kaj decidema [[Prezidanto de Usono|prezidanto]], konanta ĉiujn [[Vaŝingtono|vaŝingtonajn]] [[labirinto]]jn, por rompi tiun ĉi [[tradicio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri usona politiko de izolado de [[Ĉinio]]] Trafa [[simbolo]] de tia humoro estis rifuzo de [[John Foster Dulles]] premi la [[mano]]n de [[Zhou Enlai]] dum la [[Ĝenevo|Ĝeneva]] konferenco pri [[Hindoĉinio]] en 1954 – rememoro pri tio longe restis en la [[memoro]] de la [[Ĉinio|ĉina]] ĉefministro, kiam tiu salutis min en [[Pekino]] 17 jarojn poste kaj demandis, ĉu mi apartenas al la [[Usono|usonanoj]], kiuj rifuzas manpremi la ĉinan [[gvidanto]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sufiĉe interesa estas ke [[gvidanto]]j, unue komprenintaj eblecojn kiuj fontis el la [[Ĉinio|ĉino]]-[[Sovetunio|sovetia]] disiĝo, estis du “veteranoj de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]]” – [[Konrad Adenauer]] kaj [[Charles de Gaulle]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum longa [[tempo]] [[Usono|usonaj]] [[politikisto]]j, [[Blindeco|blindigitaj]] de [[Ideologio|ideologiaj]] [[antaŭjuĝo]]j, ne povis kompreni ke la [[Sovetunio|sovetio]]-[[Ĉinio|ĉina]] disiĝo prezentis [[Strategio|strategiajn]] eblecojn por la [[Okcidento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] grandparte implikiĝis en [[Hindoĉinio]] por detrui [[Komunismo|komunistan]] [[komploto]]n, aranĝitan de [[Ĉinio]], kiel oni supozis, por kapti [[Sud-Orienta Azio|Sud-Orientan Azion]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Printempe de 1969 okazis serio da [[konfrontiĝo]]j inter [[Ĉinio|ĉinaj]] kaj [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj en fora parto de la ĉino-sovetia limo laŭlonge de rivero [[Ussuri]] en [[Siberio]]. Pro sperto de du [[Pasinteco|pasintaj]] jardekoj [[Vaŝingtono]] unue ne dubis ke tiuj konfrontiĝoj estis provokitaj de la [[Fanatikismo|fanatika]] [[Ĉinio|ĉina]] [[gvidantaro]]. Sed nome pezega sovetia [[diplomatio]] dubigis pri tio. Ĉar sovetiaj diplomatoj komencis prezentadi detalajn atestojn de la sovetia versio de la [[evento]]j al [[Vaŝingtono]] kaj interesiĝis pri tio kiel [[Usono]] rilatos al eskaliĝo de tiuj ĉi konfrontiĝoj. La senprecedenca sovetia preteco konsulti Vaŝingtonon rilate la aferon pri kiu Usono ne montris specialan zorgiĝon, igis nin demandi nin, ĉu tiuj ĉi prezentadoj ne estas preparado de grundo por la sovetia [[atako]] kontraŭ Ĉinio. La [[suspekto]]j nur fortiĝis kiam esplorado de la afero fare de la usona [[spionservo]], al kiu ĝin stimulis la sovetiaj prezentadoj, montris ke la konfrontiĝoj ĉiam okazis proksime al grandaj sovetiaj bazoj de milita provizado kaj for de la centroj de ĉinaj [[vojo]]j – tia skemo kongruis al la [[ideo]] ke la [[Agreso|agresinto]] efektive estis ĝuste la sovetiaj trupoj. Plia konfirmo de tiu ĉi konkludo iĝis la fakto de senprecedenca koncentriĝo de sovetiaj trupoj laŭlonge de la tuta sovetio-ĉina limo 650 km longa, kies nombro en mallonga periodo superis 40 diviziojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri restarigo de rilatoj inter [[Usono]] kaj [[Ĉinio]] komence de la [[1970-aj jaroj]]] Tio signifis revenon de [[Usono]] al la [[mondo]] de [[Realpolitik]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi ankoraŭ ne renkontis kunparolantojn kiuj estus tiom akceptemaj rilate la [[Richard Nixon|Nixon]]-stilon de la [[diplomatio]] ol la [[Ĉinio|ĉinaj]] [[gvidanto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Mao Zedong]], [[Zhou Enlai]] kaj poste [[Deng Xiaoping]] – ili ĉiuj estis elstaraj [[persono]]j. Mao Zedong estis [[stratego]] kapabla vidi [[estonteco]]n, severa, senkompata, foje sangavida [[revoluciulo]], Zhou Enlai estis eleganta, ĉarma, brila administranto kaj Deng Xiaoping estis [[Reformo|reformisto]] de bazaj konvinkoj. Ĉiuj tri estis enkorpigo de la ĝeneralaj [[tradicio]]j de komplika [[analizo]] kaj transformado de [[sperto]] de la antikva lando surbaze de [[Instinkto|instinkta]] apartigo de io konstanta kaj taktike necesa. Ilia stilo de [[intertrakto]]j grave diferenciĝis de la stilo de la [[Sovetunio|sovetia]] flanko. Sovetiaj [[diplomato]]j preskaŭ neniam priparolas konceptajn aferojn. Ilia [[taktiko]] estas akcento je [[problemo]] interesanta [[Moskvo]]n en tiu konkreta momento kaj ili pretis [[Batalo|batali]] por ĝia solvo kun [[Hundo|hunda]] [[obstino]], celinta ne tiom konvinki la partnerojn pri intertraktoj, sed ĉefe lacigi ilin [...] Kvintesencon de tia aliro al la eksterpolitika diplomatia agado enkorpigis [[Andrej Gromiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Grave impresita de klareco de [[pensado]] de la ĉinaj [[gvidanto]]j, speciale de ĉefministro [[Zhou Enlai]], [[Richard Nixon]] havis neniun imageblan intereson por sendiskute meti [[Usono]]n al unu el la flankoj de la [[konflikto]] inter [[Ĉinio]] kaj [[Sovetunio]]. La pozicio de Usono dum la [[intertrakto]]j iĝus plej forta se Usono estus pli proksima al ambaŭ [[Komunismo|komunistaj]] [[giganto]]j ol ili mem unu al la alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Mao Zedong]], konvinkita [[komunisto]], ĉerpis la fortojn el [[konscio]] de tio ke li estas heredanto de [[tradicio]] de senĉesa memregado daŭrinta tri jarmilojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] estis tro inteligenta por uzi [[retoriko]]n en la stilo de [[John Foster Dulles]] aŭ [[Ronald Reagan]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭ ol [[Willy Brandt]] estis elektita kanceliero en septembro 1969, ĉiuj [[FRG|okcidentgermanaj]] [[registaro]]j sinsekve insistis ke la sola laŭleĝa [[Germanio|germana]] registaro troviĝas en [[Bonno]]. Federacia Respubliko Germanio rifuzis agnoski la [[GDR|orientgermanan]] reĝimon kaj rompis [[Diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun ĉiuj registaroj (escepte de [[Rusio]]), kiuj faris tian [[agnosko]]n – surbaze de la tiel nomata [[Hallstein-doktrino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Willy Brandt]] proponis tiam sensacian por sia [[tempo]] tezon ke ĉar [[espero]] pri la [[Okcidento]] venigis la landon al sakstrato, [[unuiĝo de Germanio]] povus esti atingita nur per [[Germanio|germana]] interproksimiĝo kun la [[Komunismo|komunista]] [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[1960-aj jaroj]]] [[Germanio|Germana]] [[politiko]] de la [[Nordatlantika alianco]] estis fiaskanta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sekve de komplikegaj [[intertrakto]]j [[Somero|somere]] de 1971 estis subskribita nova interkonsento de la kvar potencoj, garantiinta [[libereco]]n de [[Okcidenta Berlino]] kaj aliron de la [[Okcidento]] al la [[urbo]]. Ekde tiu momento [[Berlino]] malaperis el la listo de internaciaj krizopunktoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Proksima Oriento]] en la [[1960-aj jaroj]]] Eliro el sakstrato povus esti trovita nur se ĉiuj interesitaj flankoj sobre pritaksus la bazan [[Geopolitiko|geopolitikan]] [[realo]]n de Proksima Oriento: [[Israelo]] estis tro forta (aŭ povus iĝi tia) por esti [[Venko|venkita]] eĉ de ĉiuj ĝiaj [[najbaro]]j kune kaj [[Usono]] estos sekvanta [[neŭtraleco]]n kaze de [[Sovetunio|sovetia]] enmiksiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1973 [[Egiptio]] kaj [[Sirio]] komencis [[Milito de Jom Kippur|militon kontraŭ Israelo]]. Tio iĝis kompleta [[surprizo]] same por [[Israelo]] kaj [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Milito de Jom Kippur]]] Mankis konfirmoj de tio ke [[Sovetunio]] aktive instigis [[Egiptio]]n kaj [[Sirio]]n al la [[milito]], kaj [[Anŭar al-Sadat]] poste rakontis al ni ke sovetiaj [[gvidanto]]j ekde komenco alvokis al pafĉesigo. Krome sovetiaj aldonaj liveradoj de [[armilo]]j al siaj [[Araboj|arabaj]] [[amiko]]j tute malsimilis laŭ kvanto kaj kvalito [[Aviado|aviadan]] [[ponto]]n el [[Usono]] al [[Israelo]]. Post la fino de la milito iĝis klare ke la arabaj [[armeo]]j militis oble pli efike ol en iu ajn el la antaŭaj [[konflikto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[1970-aj jaroj]]] Interproksimiĝo kun [[Ĉinio]] [[Ofendo|ofendis]] la [[Ĉinio|ĉinan]] [[lobio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj grandaj deirpunktoj en la [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]] estis rezulto de interago de forta [[Prezidanto de Usono|prezidanto]] kaj aliaj usonaj institucioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne tiom timinda estas [[diablo]] kiom ofendita [[burokrato]] kaj la [[Blanka Domo (Usono)|Blanka Domo]] de [[Richard Nixon]] komplikigis la [[problemo]]n per malsentema traktado de formiĝintaj proceduroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte laŭ sia [[esenco]] la [[intertrakto]]j estas interŝanĝo de cedoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] konsideris malstreĉiĝon [[taktiko]] en longdaŭra [[Strategio|strategia]] [[konfrontiĝo]]; liaj [[Liberalismo|liberalaj]] kritikantoj traktis la malstreĉiĝon kiel la [[celo]]n per si mem dum la [[Konservativismo|konservativuloj]] kaj [[Novkonservativismo|novkonservativuloj]] rifuzis la [[Geopolitiko|geopolitikan]] aliron kiel, nek pli nek malpli, [[historio|historian]] [[pesimismo]]n, preferante [[politiko]]n de senbrida [[Ideologio|ideologia]] [[konfrontiĝo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] atente rezistis [[Geopolitiko|geopolitikajn]] [[minaco]]jn, de [[Kubo]] ĝis [[Proksima Oriento]]. [[Konservativismo|Konservativuloj]] atakis tion kion ili konsideris retiriĝo de [[Usono]] el la [[Ideologio|ideologia]] [[konfrontiĝo]] kaj [[Nuklea armilo|nuklea]] [[strategio]]. Tio kaŭzis aperon de stranga situacio kiam [[Liberalismo|liberaluloj]] atakis la [[Defendo|defendan]] programon de Richard Nixon konsiderante ĝin troigita dum la konservativuloj [[Kondamno|kondamnis]] la [[politiko]]n de Richard Nixon pri kontrolado de [[armilo]]j konsiderante ĝin tro [[Paco|paciga]]. La defendaj programoj estis pasigataj de Nixon tra la [[Usona kongreso|kongreso]] helpe de konservativuloj kun superado de [[opozicio]] flanke de liberaluloj, dum rimedoj pri kontrolado super armiloj estis aprobigataj – se necesis aprobo de la kongreso – helpe de liberaluloj malgraŭ opozicio de iuj konservativuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malfacilis kompari [[Misilo|misilajn]] fortojn de ambaŭ flankoj. [[Usono|Usonaj]] misiloj estis malpli grandaj kaj pli precizaj; duono el ili havis divideblajn misilkapojn (do ĉiu misilo povus porti po kelkajn [[Nuklea armilo|nukleajn]] ŝarĝojn). [[Sovetunio|Sovetiaj]] misiloj estis pli grandaj, pli krudaj kaj malpli fleksaj en uzado. Ilia nombro ankaŭ superis nombron de tiuj usonaj proksimume je 300 unuoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Debatoj pri [[homaj rajtoj]] komenciĝis de alvokoj al [[Usono]] premi por plibonigi traktadon de la sovetiaj civitanoj, sed poiomete transformiĝis je [[strategio]] pri organizado de internaj [[Politiko|politikaj]] [[ŝoko]]j en [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiel [[objekto]] de [[Diplomatio|diplomatiaj]] [[intertrakto]]j la [[Judoj|juda]] [[elmigrado]] el [[Sovetunio]] aperis danke al la administracio de [[Richard Nixon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En oktobro 1972 [[Henry M. Jackson]] proponis amendon, [[Malpermeso|malpermesantan]] doni statuson de la plej favorata [[nacio]] al ĉiu ajn lando kiu artefarite limigus la [[elmigrado]]n. Tio estis [[Taktiko|taktike]] brila paŝo. Statuso de la plej favorata nacio sonas oble pli grave ol ĝi efektive estas. Ĝi signifas nur mankon de [[diskriminacio]]; tiu ĉi statuso donas neniujn specialajn [[privilegio]]jn, sed ĝi simple donas al sia [[posedanto]] privilegiojn kiujn havas ĉiuj landoj kun kiuj [[Usono]] havas normalajn [[Komerco|komercajn]] rilatojn (tiutempe ili nombris pli ol 100). Statuso de la plej favorata nacio asistas al evoluo de normala komerco surbaze de komerca reciprokeco. Konsiderante staton de la [[Sovetunio|sovetia]] [[ekonomio]] volumeno de tia komerco, kiel oni atendis, ne povus esti pli granda. Danke al la [[Jackson-amendo]] oni sukcesis atingi tion ke la sovetia elmigra praktiko iĝis [[objekto]] de ne malkaŝa [[Diplomatio|diplomatia]] agado, sed de leĝofara agado de la [[usona kongreso]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj [[Ronald Reagan]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] kredis je sia fina [[venko]]. Tamen [[Ekzistado|ekzistis]] principa diferenco inter la du tiom neatendeblaj partneroj: Reagan estis komprenanta kiaj fortoj movas lian [[socio]]n dum Gorbaĉov absolute perdis ligon al sia socio. Ambaŭ [[gvidanto]]j alvokis al tio kion ili konsideris la plej bona en siaj sistemoj. Sed se Reagan liberigis [[spirito]]n de sia [[popolo]], malferminte kluzojn de iniciato kaj certeco pri si mem, do Gorbaĉov draste akcelis pereon de la sistemo kiun li reprezentis per alvokoj al [[reformo]]j, al kiuj ĝi evidentiĝis ne kapabla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En iu momento komence de la [[1980-aj]] ŝajnis ke [[komunismo]] akcelis sin kaj ŝajne estis preta forigi ĉion de sur sia [[vojo]]; kaj en sekva momento destinita de la [[historio]] komunismo komencis disfali. Dum jardeko ĉesis ekzisti orbito de la [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj kaj la [[Sovetunio|sovetia]] [[imperio]] disfalis je partoj, perdinte preskaŭ ĉiujn [[Rusio|rusajn]] akirojn ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda]]. Neniu mondpotenco disfalis ĝis tia grado komplete kaj tiom rapide sen malgajni [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] eble havis nebulan [[imago]]n pri la vera [[povekvilibro]] kaj pro tio reagis al la [[Usono|usona]] kreskado de la [[Milito|milita]] potencialo dum la periodo de la [[Korea milito]] per “[[Paco|paca]] [[Diplomatio|diplomatia]] noto” de 1952. En la terura transira periodo post la [[morto]] de Stalin liaj [[posteulo]]j malĝuste traktis propran kapablon al postvivado sen ekstera [[defio]] kiel pruvon de malforteco de la [[Okcidento]]. Kaj ili trompis sin konsiderante gravaj iujn [[Sovetunio|sovetiajn]] atingojn en la [[evoluonta mondo]]. [[Nikita Ĥruŝĉov]] kaj liaj posteuloj konkludis ke ili [[sukceso]]s superi la [[tirano]]n. Anstataŭ ol kvereligi la [[Kapitalismo|kapitalistan]] [[mondo]]n, kio estis la ĉefa [[strategio]] de Stalin, ili preferis [[Venko|venki]] ĝin per [[Berlina krizo (1961)|ultimatoj pri Berlino]], lokado de [[Karibia krizo|misiloj en Kubo]] kaj [[aventurismo]] en la tuta evoluonta mondo. Tiu ĉi peno tamen tiomgrade superis la sovetiajn eblecojn ke transformis la [[stagnado]]n je la disfalon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] agis imprese – kaj de la vidpunkto de observantoj-[[sciencisto]]j tute nekompreneble. Reagan preskaŭ tute ne konis la [[historio]]n kaj tion malmultan kion li konis li estis adaptanta, transformante laŭe al siaj personaj [[opinio]]j, kiujn li firme sekvis. Li traktis la [[Biblio|bibliajn]] referencojn al [[Armagedono]] kiel operacian [[prognozado]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Detaloj de la [[ekstera politiko]] estis lacigantaj [[Ronald Reagan]]. Li lernis kelkajn bazajn [[ideo]]jn rilate [[danĝero]]jn de [[pacigado]], [[malbono]] de [[komunismo]] kaj majesteco de propra lando, sed [[analizo]] de la esencaj aferoj estis lia forta flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] havis verŝajne nur kelkajn bazajn [[ideo]]jn, sed ĝuste ili iĝis aksaj [[Ekstera politiko|eksterpolitikaj]] [[problemo]]j de tiu periodo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Homo]]j diras ke [[Ronald Reagan]] estis ilo en la [[mano]]j de verkintoj de lia [[parolo]]j, sed tio estas [[iluzio]] kiun havas plejparto de la parolverkantoj. Finfine ja nome Reagan mem elektis homojn, kiuj estis kreantaj liajn parolojn, kaj li elbuŝigis ilin kun escepta konvinkiteco kaj konvinko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] prezentis [[Ekstera politiko|eksterpolitikan]] doktrinon kiu estis ege laŭsekva kaj havis signifan [[Intelekto|intelektan]] povon. Li posedis esceptan [[Intuicio|intuician]] komprenon de profundaj fontoj de la [[Usono|usona]] motivado. Samtempe li estis komprenanta propran al la [[Sovetunio|sovetia]] sistemo vundeblecon, lia [[sagaco]] kontraŭis [[opinio]]n de plejparto de [[eksperto]]j eĉ en lia propra [[Konservativismo|konservativisma]] tendaro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ronald Reagan]]] Li havis nekutime afablan kaj vere [[Amikeco|amikecan]] [[karaktero]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sub ekstera elmontro de mildeco de [[Ronald Reagan]] sin kaŝis neimageble komplika [[karaktero]]. Li estis samtempe proksima al ĉiuj [[Spirito|spirite]] kaj malproksima de ĉiuj, li ĉiam havis bonan humoron, sed fakte teniĝis aparte. [[Amikeco]] servis por li kiel rimedo teni distancon inter si kaj ĉiuj aliaj. Se li traktas ĉiujn egale amikece – kaj regalas per la samaj [[historio]]j – neniu povas pretendi je specialaj rilatoj kun li. Rezervo de [[ŝerco]]j, kiuj cirkulis de unu [[konversacio]] al alia, [[Defendo|defendis]] lin de subitaj [[atako]]j el [[embusko]]. Same kiel multaj [[aktoro]]j, Reagan estis tipa [[solulo]] – same [[Ĉarmo|ĉarma]] kaj egocentra. Unu [[homo]] diris al mi foje ke Reagan estas samtempe la plej amikeca kaj plej malvarma homo, kiun li iam ajn renkontis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] estis elektia sur la ondo de [[promeso]]j de militema [[kontraŭkomunismo]] kaj restis [[Fideleco|fidela]] al tio ĝis la fino. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Strategia Defenda Iniciato]]] [[Usono|Usona]] [[scienco]], kiel opiniis [[Ronald Reagan]], farus la [[Nuklea armilo|nuklean armilon]] arkaika. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la renkontiĝo en [[Rejkjaviko]] en 1986] Dum daŭrintaj 48 horojn aktivaj kaj [[Emocio|emociaj]] [[intertrakto]]j kun iliaj supren- kaj malsupreniroj kvazaŭ sur la ondofervojo [[Ronald Reagan]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] ĝenerale interkonsentis redukti dum kvin jaroj ĉiujn [[Strategio|strategiajn]] fortojn je 50% kaj likvidi ĉiujn balistikajn [[misilo]]jn dum 10 jaroj. En iu momento Reagan eĉ estis preskaŭ preta akcepti [[Sovetunio|sovetian]] proponon pri likvido de ĉiuj tipoj de la [[nukleaj armiloj]]. Tiusence Rejkjaviko proksimigis kreadon de la sovetio-[[Usono|usona]] kundominado, kion tiom longe timis aliancanoj kaj [[Neŭtraleco|neŭtralaj]] landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]]] Tre inteligenta kaj [[Ĝentileco|ĝentila]], li similis al iom abstraktaj figuroj el [[Rusio|rusaj]] [[romano]]j de la [[19-a jarcento]] – samtempe [[Kosmopolitismo|kosmopolita]] kaj provincieca, inteligenta kaj tamen iom loza; [[Sagaco|sagaca]], sed sena je [[kompreno]] de la [[esenco]] de [[defio]] staranta antaŭ li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la fino de 1991 [[Miĥail Gorbaĉov]] estis konsiderata en [[Vaŝingtono]] neanstataŭigebla partnero en [[konstruado]] de nova [[Mondo|monda]] ordo – ĝis tia grado, ke [[Usona prezidanto|prezidanto]] [[George H. W. Bush]] elektis la [[Ukrainio|ukrainan]] [[parlamento]]n, kiom ajn neimagebla tio aspektas, kiel konvena loko por nome de sur tiu tribuno laŭdi bonajn flankojn de la sovetia [[gvidanto]] kaj deklari pri graveco de konservado de la unueca [[Sovetunio]]. Konservado de Gorbaĉov ĉe la [[potenco]] transformiĝis je la ĉefa [[celo]] de la [[Okcidento|okcidentaj]] [[politikisto]]j, konvinkitaj ke trakti ĉiun alian estos pli malfacile. Dum stranga, videble kontraŭ-Gorbaĉova [[Aŭgusta puĉo|puĉo en aŭgusto 1991]] ĉiuj gvidantoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj unuiĝis flanke de “laŭleĝeco” subtene de la [[Komunismo|komunista]] [[konstitucio]], enpotenciginta Gorbaĉovon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]]] Kvin monatojn post la [[Fiasko|fiaskinta]] [[Komunismo|komunista]] [[Aŭgusta puĉo|puĉo]] li estis devigita foriri kaj cedi al [[Boris Jelcin]] per la proceduro same “kontraŭleĝa” kiel tiu, kaŭzinta [[indigno]]n de la [[Okcidento]] antaŭ kvin monatoj. Ĉi-foje la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj rapide subtenis Jelcinon, prezentante subtene al siaj [[ago]]j fakte la samajn argumentojn, kiujn ili uzis antaŭnelonge rilate Gorbaĉovon. La ignorita de la ekstera [[mondo]], kiu ĵus estis bonveniganta lin, Gorbaĉov eniris restadejon de fiaskintaj ŝtataj agantoj, persekutintaj [[celo]]jn troviĝantaj ekster limoj de iliaj eblecoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] meritas nek ekzaltitajn [[admiro]]jn, nek [[malhonoro]]n, kiuj alterne lin trafis, ĉar li heredis vere komplikan kaj eble nesupereblan aron da [[problemo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] estis la unua [[Sovetunio|sovetia]] [[gvidanto]], komplete rifuzinta nocion de [[klasa lukto]] kaj proklaminta [[Paco|pacan]] kunekzistadon kiel la memstaran [[celo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Regado]] de grandega [[ŝtato]] similas al stirado de supergranda [[cisternoŝipo]], centmilojn da tunoj peza kaj havanta turnoradiuson kiu superas dekojn da kilometroj. Ĝiaj [[gvidanto]]j devas ekvilibrigi [[influo]]n, kiun ili planas fari al la ekstera [[mondo]], kaj [[Moralo|moralan]] nivelon de propra [[burokrataro]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro de [[Miĥail Gorbaĉov]] en 1988] En programa parolado en [[Unuiĝintaj Nacioj]] la 7-an de decembro li anoncis samtempan redukton [de [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj] je 500 mil [[homo]]j kaj 10 mil [[tanko]]j, inkluzive duonon de la tankoj kontraŭstarintaj al [[NATO]] [...] Tamen unuflankaj reduktoj de tia skalo atestas esceptan certecon pri si mem aŭ esceptan malfortecon. En tiu etapo de la [[evoluo]] certeco apenaŭ estis propra al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtataj agantoj bezonas [[bonŝanco]]n same kiel sobran kalkulon. [[Fortuno]] ne deziris [[Rideto|rideti]] al [[Miĥail Gorbaĉov]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de [[Miĥail Gorbaĉov]] kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Vjetnamio|vjetnama]] okupacio de [[Kamboĝo]]; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreto de la sovetiaj trupoj de la ĉino-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Espero]] de [[Miĥail Gorbaĉov]] pri liberlaigo devis neeviteble [[Fiasko|fiaski]]. Tuj post kiam la [[Komunismo|komunista]] [[Politika partio|partio]] estis perdinta sian monolitan [[karaktero]]n, ĝi iĝis senmoralizita. Liberaligo evidentiĝis nekombinebla kun la komunista [[regado]] – komunistoj ne povis transformiĝi je [[demokrato]]j sen ĉesi esti la komunistoj. Tiun ekvacion Gorbaĉov neniam komprenis, kvankam komprenis ĝin [[Boris Jelcin]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Antikva Grekio|Helena]] [[filozofo]] kaj [[matematikisto]] [[Arkimedo]] diris: “Donu al mi apogpunkton kaj mi transversos la [[Tero]]n”. La [[revolucio]]j voras siajn idojn, ĉar la revoluciuloj malofte [[Konscio|konscias]] ke post certa momento de [[Socio|socia]] [[detruado]] ne plu restas arkimedaj apogpunktoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] komenis de konvinko, ke la reformita [[Komunista partio de Sovetunio|komunista partio]] povos movi la [[Sovetunio|sovetian]] [[socio]]n al la moderna [[mondo]]. Sed li malsukcesis kompreni ke komunismo estas [[problemo]], ne [[solvo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Glasnost]] ĉiam pli [[Konflikto|konfliktis]] kun [[perestrojko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]]] Dum la lasta jaro de sia ofico li estis trafita de [[koŝmaro]] de [[homo]], kiu vidas proksimiĝantan [[katastrofo]]n, sed malakapblas preventi ĝin aŭ eviti persone. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[mondo]] post la fino de la [[Malvarma milito]] mankas dominanta [[Ideologio|ideologia]] [[defio]] aŭ, [[Nuntempo|nuntempe]], unu geostrategia kontraŭstaro. Preskaŭ ĉiu situacio estas speciala kazo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ordo, estiĝinta el la [[Vestfala paco]], daŭris 150 jarojn; internacia sistemo kreita de la [[Viena kongreso]] daŭris 100 jarojn; internacia ordo propra al la [[Malvarma milito]] finiĝis post 40 jaroj. (La [[Versajla traktato|Versajla reguligado]] neniam funkciis kiel sistemo, akceptebla por grandaj [[potenco]]j, kaj estis io apenaŭ pli granda ol nura armistico inter la du [[mondmilito]]j). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Milito]]j de la [[tempo]] de la [[Franca revolucio]] signifis transiron al la [[Nacio|naciaj]] [[ŝtato]]j, difinataj per haveblo de komunaj [[lingvo]] kaj [[kulturo]]. Militoj de la [[20-a jarcento]] estis ligitaj al disfaloj de la [[Habsburgoj|Habsburga]] kaj [[Otomana imperio]]j, [[defio]] ligita al pretendoj je [[dominado]] en [[Eŭropo]] kaj la fino de la [[koloniismo]]. En ĉiu el tiuj ĉi transiraj periodoj tio kio antaŭe estis konsiderata normala subite iĝis [[anakronismo]]: plurnaciaj ŝtatoj en la [[19-a jarcento]], koloniismo en la [[20-a jarcento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[Viena kongreso]] [[ekstera politiko]] komencis interrilatigi la [[nacio]]jn unu kun la alia – tiel aperis la termino “internaciaj rilatoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante unuiĝinta, [[Eŭropo]] daŭrigos sian [[ekzistado]]n kiel granda [[potenco]]; apartiĝinte je [[Nacio|naciaj]] [[ŝtato]]j ĝi degeneros ĝis duarangaj [[rolo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [pri] [[Etno|etnaj]] splitaĵoj de disfalintaj [[imperio]]j kiel la [[ŝtato]]j-[[posteulo]]j de [[Jugoslavio]] aŭ [[Sovetunio]]. [[Obsedo|Obseditaj]] je [[Historio|historiaj]] [[ofendo]]j kaj longdaŭra strebo al memstariĝo, ili unuavice strebas ekdomini en siaj malnovaj etnaj disputoj. [[Celo]]j de internacia nivelo troviĝas ekster limoj de iliaj interesoj kaj ofte ekster limoj de ilia [[imago]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = [...] [the] ethnic splinters from disintegrating empires, such as the successor states of Yugoslavia or of the Soviet Union. Obsessed by historic grievances and age-old quests for identity, they strive primarily to prevail in ancient ethnic rivlaries. The goal of international order is beyond their fields of interest and frequently beyond their imaginations. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Koloniismo|postkoloniismaj]] landoj] [...] ĉe multaj el ili la nunaj limoj estas administra solvo, farita por oportuno de [[Imperiismo|imperiismaj]] [[potenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Koloniismo|postkoloniismaj]] landoj] Ĉe tiaj cirkonstancoj la [[ŝtato]] ofte signifas [[armeo]], kiu iĝas la sola “[[Nacio|nacia]]” institucio. Kiam okazas kolapso de tia ŝtato, ofte sekvas [[enlanda milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] ekzistas [[ŝtato]]j de kontinenta tipo, kiuj eble iĝos bazaj elementoj de la nova mondordo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] atingis pli grandan [[dominado]]n ol antaŭ 10 jaroj, sed pro [[ironio]] de la [[sorto]] ĝia forto iĝis pli malkoncentrita. Do kapablo de Usono uzi ĝin por ŝanĝi la alian [[mondo]]n laŭ sia [[deziro]] efektive malkreskis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] plej verŝajne dum plejparto de la venonta jarcento konservos la plej povan en la [[mondo]] [[ekonomio]]n. Tamen bonfarto disvastiĝos oble pli vaste, same kiel [[teknologio]]j ebligantaj ĝin. Do Usono alfrontos ekonomian [[konkurenco]]n, kian ĝi ne spertis dum la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Leviĝo de aliaj povofortoj – [[Okcidenta Eŭropo]], [[Japanio]] kaj [[Ĉinio]] – ne devas zorgigi la [[Usono|usonanojn]]. Finfine komuna uzado de la [[Mondo|mondaj]] resursoj kaj evoluigo de la aliaj [[socio]]j kaj [[ekonomio]]j estis tipe usona tasko jam ekde la [[tempo]] de la [[Marshall-plano]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed [[povekvilibro]], same kiel konsiderado de plej altaj interesoj de la [[ŝtato]], estas produkto de la du lastaj jarcentoj, origine enkondukita de reĝo [[Vilhelmo la 3-a]], kiu penis bridi la [[Ekspansiismo|ekspansiismajn]] aspirojn de [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En multaj aliaj mondopartoj [[ŝtato]] antaŭis [[nacio]]n; ĝi estis kaj ofte restas la ĉefa elemento de ĝia formiĝo. [[Politika partio|Politikaj partioj]], kie ili ekzistas, spegulas fiksitan, kutime komunuman [[identeco]]n; malplimulto aŭ plimulto kutime havas konstantan [[karaktero]]n. En tiaj [[socio]]j [[Politiko|politika]] procezo konsistas je [[dominado]], ne en alterna [[regado]], kio se entute okazas, do pli ofte per nekonstituciaj renversoj ol sekve de [[Konstitucio|konstituciaj]] proceduroj. Koncepto de lojala [[opozicio]] – esenco de la nuntempa [[demokratio]] – ĉeestas malofte. Plej ofte opozicio estas traktata kiel [[minaco]] al la nacia unueco, egaligata al [[perfido]] kaj senkompate subpremata. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiom ajn povega estas [[Usono]], neniu lando havas eblecojn trudi ĉiujn siajn preferojn al la resta [[homaro]]; devas esti elektitaj prioritatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Geopolitiko|Geopolitike]] [[Usono]] estas [[insulo]] inter la [[bordo]]j de la giganta [[Eŭrazio]], kies resursoj kaj loĝantaro oble superas tion, kion havas Usono. [[Dominado]] de iu [[potenco]] super iu ajn el la partoj de Eŭrazio – ĉu [[Eŭropo]] aŭ [[Azio]] – restas kriterio de [[Strategio|strategia]] [[danĝero]] por Usono sendepende de tio, ĉu la [[Malvarma milito]] okazas aŭ ne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rusio-usonaj rilatoj bezonegas seriozan [[dialogo]]n pri [[Ekstera politiko|eksterpolitikaj]] aferoj. Neniu [[profito]]s se [[Rusio]]n oni konsideros neakceptebla por normala traktado je ekstera politiko, ĉar praktika rezulto de tio estos eĉ pli peza [[pago]] pro tio, ke ĝi estos senrevene enirinta la [[vojo]]n de [[konduto]], de kiu ĝi ne plu revenos. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[generacio]] de usonaj [[gvidanto]]j, famiĝinta dum la lastaj jardeko kaj duono, venis ĉefe de la [[Suda Usono|Sudo]] aŭ [[Okcidenta Usono|Okcidento]] kie [[homo]]j havas malpli da [[Emocio|emociaj]] kaj personaj rilatoj kun [[Eŭropo]] ol [[elito]]j de la malnova [[Nord-Okcidenta Usono|Nord-Okcidento]] de [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Disputoj [de [[Usono]]] kun [[Eŭropo]] similas al hejmaj [[kverelo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[NATO]]] [[Usono]] kontrolas unuiĝintajn armitajn fortojn, kiujn komandas usona [[generalo]] kaj kontraŭas provojn de [[Francio]] doni al [[defendo]] certan eŭropan [[identeco]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En sekvontaj jaroj ŝanĝiĝos ĉiuj [[Tradicio|tradiciaj]] [[Atlantiko|atlantikaj]] rilatoj. [[Eŭropo]] ne bezonos kiel antaŭe usonan [[defendo]]n kaj ĝi komencos insisti je propraj [[Ekonomio|ekonomiaj]] interesoj oble pli [[Agreso|agreseme]]. [[Usono]] ne [[deziro]]s fari gravajn [[ofero]]jn por la eŭropa [[sekureco]] kaj estos [[Tento|tentata]] de [[izolismo]] en ĝiaj diversaj formoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Al interesoj de neniu el la landoj konvenas ke [[Germanio]] kaj [[Rusio]] kroĉiĝu unu al la alia kiel la ĉefa partnero aŭ la ĉefa [[malamiko]]. Se ili tro interproksimiĝos, tio estigos [[timo]]n de ilia kun[[regado]]; se ili [[kverelo]]s, tio implikos [[Eŭropo]]n en akriĝantajn [[krizo]]jn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[parolado]] de [[Bill Clinton]] en januaro 1994] Klarigante kial [[Usono]] ne bonvenigas akcepton de [[Pollando]], [[Hungario]], [[Ĉeĥio]] kaj [[Slovakio]] al [[NATO]], li asertis ke la [[Nordatlantika alianco]] ne povas “fari novan dividlinion inter la [[Oriento]] kaj la [[Okcidento]], kiu per si mem iĝos antaŭsigno de novaj [[konfrontiĝo]]j”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Programo “[[Partnereco por paco]]” estas ne intermeza halto survoje al [[NATO]], kiel oni tion ofte erare asertas, sed alternativo al la membreco en ĝi, same kiel la [[Lokarna traktato]] iĝis alternativo al la [[Britio|brita]] alianco kun [[Francio]], kiun Francio tiom strebis en la [[1920-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = “[[Partnereco por paco]]” alportas [[risko]]n de kreado en [[Eŭropo]] de du tipoj de limoj: protektitaj per [[garantio]]j de [[sekureco]] kaj tiuj al kiuj oni rifuzis tiajn garantiojn – tia stato de la aferoj enhavas [[danĝero]]n de [[tento]] por potencialaj [[agresinto]]j kaj de [[senmoraligo]] por potencialaj [[viktimo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] gravas ligi [[Rusio]]n kun la [[Atlantiko|atlantikaj]] landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] jam troviĝas laŭvoje al la statuso de [[superpotenco]]. Dum [[tempo]]j de kresko je 8%, kiuj estas malpli altaj ol ĝi havis en la [[1980-aj jaroj]], indico de la [[malneta enlanda produkto]] en Ĉinio proksimiĝos al la indico de [[Usono]] fine de la dua jardeko de la [[21-a jarcento]]. Longe antaŭe tio [[milito]]-[[Politiko|politika]] [[ombro]] de Ĉinio falos sur la tutan [[Azio]]n kaj [[influo]]s kalkulojn de la aliaj [[potenco]]j, iom ajn sindetena efektive estus la ĉina politiko. La aliaj aziaj landoj ŝajne estos serĉantaj kontraŭpezilon al la ĉiam pli pova Ĉinio, kiel ili jam faras tion rilate [[Japanio]]n. Kvankam landoj de [[Sud-Orienta Azio]] nepre malvalidigos tiun deklaron, sed ili jam inkludis la antaŭe terurintan ilin [[Vjetnamio]]n, en sian grupon ([[ASEAN]]) ĉefe por ekvilibrigi povon de Ĉinio kaj Japanio. Kaj nome pro tio ASEAN petas Usonon konservi implikiĝon je la aferoj de tiu ĉi regiono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam en 1992 oni demandis la tiaman ĉefministron [[Kiichi Miyazawa]] ĉu [[Japanio]] akceptos haveblon de [[Nuklea armilo|nuklea]] potencialo ĉe [[Nord-Koreio]], li respondis kun tre ne-japana rekteco per unu [[vorto]] “ne”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Propono de [[Bill Clinton]] pri pli granda instituciigo de la [[Pacifiko|Pacifika]] komunumo surbaze de [[Eŭropo|eŭropa]] modelo estis traktita kun [[Ĝentileco|ĝentila]] malvarmeco ĉefe pro tio, ke la landoj de [[Azio]] ne konsideras sin komunumo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Japanio]] funkcias surbaze de interkonsento. Neniu aparta [[persono]] – eĉ ne ĉefministro – havas plenrajtojn por fari [[decido]]jn. Ĉiu kiu devos plenumi la decidon, partoprenas en kreado de interkonsento kiu estas konsiderata ne atingita ĝis ĉiuj aprobos ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ grava proksimeco al la [[Ĉinio|ĉina]] [[kulturo]], [[Japanio]] ĉiam estis disŝirata inter [[admiro]] kaj [[timo]], inter [[deziro]] [[Amikeco|amiki]] kaj strebo [[Dominado|domini]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Bonaj longdaŭraj [[Usono|usonaj]] rilatoj kun [[Ĉinio]] do estas premiso de bonaj longdaŭraj rilatoj kun [[Japanio]], cetere same kiel de bonaj ĉino-japanaj rilatoj. Formiĝis triangulo, kiun ĉiu flanko povus forlasi nur kun granda [[risko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El ĉiuj grandaj kaj potenciale grandegaj [[potenco]]j [[Ĉinio]] en plej alta grado troviĝas je la stato de leviĝo. [[Usono]] jam atingis la povon, [[Eŭropo]] [[devo]]s ankoraŭ [[Laboro|labori]] por forĝi pli grandan unuecon, [[Rusio]] estas ŝanceliĝanta [[giganto]] kaj [[Japanio]] estas [[Riĉeco|riĉa]], sed ankoraŭ [[Timo|timema]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Politiko]] de [[konfrontiĝo]] kontraŭ [[Ĉinio]] portas [[risko]]n de izolado de [[Usono]] en [[Azio]]. Neniu azia lando dezirus – aŭ ne povus permesi al si – helpi al Usono en iu ajn [[konflikto]] kontraŭ Ĉinio, kiun ĝi konsiderus rezulto de erara politiko de Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] bonvenigas engaĝiĝon de [[Usono]] je aferoj de [[Azio]] kiel kontraŭpezilo al la timindaj [[najbaro]]j – [[Japanio]] kaj [[Rusio]] kaj ankaŭ – en malpli alta grado – de [[Barato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] konsideras [[Humiligo|humiliga]] por si kondiĉon laŭ kiu ĉino-usonaj rilatoj baziĝas sur ne reciprokaj interesoj, sed sur bonvolemo flanke de [[Usono]], kiu povas esti jen farita, jen ĉesigita laŭ plaĉo de [[Vaŝingtono]]. Tia rilato faras Usonon samtempe malfidinda kaj trudiĝinta je fremdaj aferoj, kaj malfidindeco estas la plej granda [[eraro]] laŭ [[opinio]] de la [[ĉinoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe [[Ĉinio]], lando [[Historio|historie]] ĉiam [[Dominado|dominanta]] en sia regiono – fakte en la konata al ĝi [[mondo]] – ĉia provo trudi de flanke siajn instituciojn kaj internan [[politiko]]n nepre kaŭzos profundegan [[indigno]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Usono]] je ĉiam pli alta grado sin trovas en tia [[mondo]], kiu laŭ multaj parametroj similas al [[Eŭropo]] de la [[19-a jarcento]], kvankam mondskale. Oni povas esperi ke aperos io simila al la [[Klemens von Metternich|Metternich]]-sistemo, en kiu [[povekvilibro]] estos subtenata de komuneco de la [[valoro]]j. En la nuna epoko tiuj ĉi valoroj devas esti [[Demokratio|demokratiaj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[19-a jarcento]] ekzistis du modeloj de sistemo de [[povekvilibro]]: [[Britio|brita]] modelo kies ekzemplo estis aliro de [[Lord Palmerston]] kaj [[Benjamin Disraeli]], kaj la [[Otto von Bismarck|Bismarck]]-modelo. La brita aliro konsistis en atendi ĝis aperos rekta [[minaco]] al la ekzistanta [[povekvilibro]] antaŭ ol sin engaĝi en la afero, tiukaze preskaŭ ĉiam helpante al malpli forta flanko. Aliro de Bismarck konsistis je serĉado de rimedoj por preventi aperon de [[problemo]]j per starigado de proksimaj rilatoj kun maksimuma nombro de la flankoj, kreado de interkruciĝantaj sistemoj de unioj kaj uzado de aperanta sekve de tio [[influo]] por detenado de pretendoj de la konkurantoj. Kiom ajn strange tio aspektu konsiderante usonan sperton de rilatoj kun [[Germanio]] dum la du [[mondmilito]]j, la Bismarck-stilo de traktado de povekvilibro eble plej kongruas al la [[Tradicio|tradicia]] usona aliro al internaciaj aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Verkoj]] [[Kategorio:Ekstera politiko]] [[Kategorio:Henry Kissinger]] 23b5bieuldmgphhrmbfyv63ponhd67g 53064 53022 2026-04-14T12:51:37Z RG72 415 53064 wikitext text/x-wiki {{Verko |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |nomo= Diplomatio |koloro= |dosiero= |vikipedio= |komunejo= |komunejokat= |vikivortaro= |vikinovaĵoj= }} '''Diplomatio''' (angle: Diplomacy) estas unu el ĉefaj verkoj de la [[Usono|usona]] [[diplomato]], [[Politika scienco|politikologo]], [[Geopolitiko|geopolitikisto]] [[Henry Kissinger]], aperinta en 1994. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = En la [[20-a jarcento]] neniu lando havis tiom decidan kaj tiom ambiguan [[influo]]n sur la [[internaciaj rilatoj|internaciajn rilatojn]] kiel [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Historio]] de partopreno de [[Usono]] en [[internacia politiko]] estis la historio de [[triumfo]] de la [[kredo]] super la [[sperto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kolapso de la [[Sovetunio|sovetia]] [[komunismo]] signifis [[Intelekto|intelektan]] konfirmon de supereco de usonaj [[idealo]]j kaj, kiom ajn strange tio estas, ĝi starigis [[Usono]]n fronte al tia [[mondo]], kian ĝi strebis eviti dum sia tuta [[historio]]. En kondiĉoj de formiĝanta internacia ordo [[naciismo]] ekhavis novan [[vivo]]n. Landoj komencis ĉiam pli ofte sekvi proprajn [[Egoismo|egoismajn]] [[intereso]]jn, ne altajn [[principo]]jn, kaj pli konkuri unu kun alia ol [[Kunlaboro|kunlabori]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Vere nova en naskiĝanta monda [[ordo]] estas ke unuafoje [[Usono]] sukcesos nek resti flanke de tiu ĉi [[mondo]], nek domini ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John F. Kennedy]] kun plena konvinko deklaris en 1961, ke [[Usono]] estas forta ĝis tia grado, ke ĝi kapablas “pagi iun ajn [[prezo]]n kaj elteni iun ajn ŝarĝon” por garantii [[venko]]n de [[libereco]]. Post 30 jaroj Usono estas jam ne tiom forta por insisti pri tuja efektivigo de ĉiuj siaj [[deziro]]j. Aliaj landoj atingis nivelon de [[potenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nun antaŭ [[Usono]] staras [[problemo]] je atingado de siaj [[celo]]j, ĉiu el kiuj estas kombino de usonaj [[valoro]]j kaj [[Geopolitiko|geopolitikaj]] bezonoj. Unu el tiuj ĉi novaj bezonoj konsistas en tio, ke la [[mondo]], konsistanta el kelkaj [[ŝtato]]j de komparebla [[povo]], devas konstrui sian [[ordo]]n laŭe al [[koncepto]] de [[povekvilibro]] – ideo kiu neniam speciale kontentigis Usonon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive ja [[Usono|usona]] kaj [[Eŭropo|eŭropa]] aliro al [[ekstera politiko]] iĝis kreitaĵoj de iliaj propraj unikaj cirkonstancoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] tiu [[povekvilibro]], kiun plejparto de la usonanoj traktis malestime, efektive garantiis usonan [[sekureco]]n ĝis kiam ĝi funkciis kiel ĝi estis konceptita. Kaj nome ĝia rompo kaŭzadis aliĝon de [[Usono]] al la [[internacia politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] estis ekde komenco engaĝita je [[politiko]] de [[povekvilibro]], kiam estis detruita ĝia origina elekto – [[Mezepoko|mezepoka]] [[revo]] pri universala [[imperio]], kaj kiam el la cindro de tiu ventoblovita antikva revo estiĝis [[amaso]] de [[ŝtato]]j de pli aŭ malpli sama [[povo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sistemo de [[povekvilibro]] ne supozigas [[ebleco]]n eviti la [[krizo]]jn aŭ eĉ [[milito]]jn. Kaze de normala funkciado ĝi estis destinita por limigado de same eblecoj de la [[ŝtato]]j domini la aliajn, kaj de skalo de la [[konflikto]]j. Ĝia [[celo]] estis ne [[paco]] mem, sed stabileco kaj sindetenemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive sistemoj de [[povekvilibro]] en la [[historio]] de la [[homaro]] estas tre malofta fenomeno. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por plejparto de la [[homaro]] dum plejparto de la historia periodo tipa formo de [[regado]] estis [[imperio]]. La imperioj sentis neniun [[intereso]]n pri agado kadre de iu internacia sistemo. Ili mem strebis iĝi la internacia sistemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[ideo]]j de [[klerismo]]] Estis supozite, ke ĉiu [[ŝtato]], sekvante proprajn [[Egoismo|egoismajn]] [[intereso]]jn iel aŭ tiel servos al [[progreso]] kvazaŭ iu nevidebla mano garantius ke [[libereco]] de elekto, havata de ĉiu ŝtato, garantius bonfarton por ĉiuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] neniam partoprenis en la sistemo de [[povekvilibro]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu alia [[socio]] venis al konkludo ke [[principo]]j de [[Etiko|etika]] [[konduto]] aplikeblas al la internacia konduto same kiel al konduto de apartaj [[individuo]]j – tiu nocio kontraŭas [[raison d`etat]], do la nocion de naciaj interesoj, kies aŭtoreco apartenas al [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La eksa [[Sovetunio]] estis [[Milito|milita]] [[superpotenco]] kaj samtempe [[Ekonomio|ekonomia]] nano. Sed tre probable ke alia [[lando]] povus esti [[Ekonomio|ekonomia]] giganto, sed milite signifi nenion kiel tio okazis al [[Japanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[mondo]] post la fino de la [[Malvarma milito]] diversaj elementoj ŝajne ekhavas ĉiam pli da simileco kaj simetrio. Relativa milita povo de [[Usono]] estos poiomete falanta. Manko de klare difinita [[malamiko]] kaŭzos premon interne de la lando, celantan redirektadon de resursoj de [[defendo]] al aliaj prioritatoj – tiu procezo jam komenciĝis [...] Tiaj tendencoj estos eĉ pli rimarkindaj en la [[Ekonomio|ekonomia]] sfero, en kiu usona [[dominado]] jam komencis fali kaj en kiu estos malpli danĝere defii Usonon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Je nivelo de rilatoj inter la [[ŝtato]]j nova [[ordo]] pli similos al sistemo de eŭropaj ŝtatoj en la [[18-a jarcento|18]]-[[19-a jarcento]]j ol al malfleksa modelo de la tempo de la [[Malvarma milito]]. Ĝin partoprenos almenaŭ ses potencoj, inkluzive de [[Usono]], [[Eŭropo]], [[Ĉinio]], [[Japanio]], [[Rusio]] kaj eble [[Barato]], kaj ankaŭ abundo de mezaj kaj etaj landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum sia tuta [[historio]] [[Rusio]] estis aparta kazo [...] Limante tri diversajn [[Kulturo|kulturajn]] regionojn – [[Eŭropo]]n, [[Azio]]n kaj [[Islama mondo|islaman mondon]] – Rusio laŭ loĝantaro konsistis el reprezentantoj de ĉiu el ili kaj sekve neniam estis nacia ŝtato en la eŭropa senco de tiu ĉi nocio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Analizistoj ofte klarigas la rusian [[ekspansiismo]]n kiel rezulton de sento de sia sendefendeco. Sed rusaj [[verkisto]]j oble pli ofte pravigis eksteran direktiĝon de [[Rusio]] per [[Mesio|mesia]] [[destino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La postkomunisma [[Rusio]] aperis ene de la limoj, kiuj ne spegulas ĝian [[Historio|historian]] evoluon. Simile al [[Eŭropo]] ĝi devos elspezi multe da [[energio]] por rekonsidero de sia identeco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis komenco de la [[19-a jarcento]] [[Ĉinio]] neniam havis najbaron, kapablan konkuri kun ĝia supereco kaj ĝi eĉ ne povis imagi, ke tia [[ŝtato]] povas aperi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nocio de suverena [[egaleco]] de la [[ŝtato]]j ne ekzistis en [[Ĉinio]]. Tiujn, kiuj loĝis ekster Ĉinio, oni konsideris [[barbaroj]] kaj tributuloj. Nome tiel oni akceptis en la [[18-a jarcento]] en Ĉinio la unuan [[Britio|britan]] ambasadoron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum 500 jaroj ĝis sia [[Perforto|perforta]] malfermigo fare de komodoro [[Matthew Perry]] en 1854, [[Japanio]] eĉ ne disdegnis ĝis kreado de ekvilibro inter la [[barbaroj]] kaj ilia kvereligado inter si aŭ, kiel tion faris la [[ĉinoj]], inventado de rilatoj de la [[suvereno]] kaj tributuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncerne [[Barato]]n, ŝtategon en [[Suda Azio]], ĝia ekstera politiko laŭ pluraj parametroj similas al restaĵoj de iama [[Eŭropo|eŭropa]] [[imperiismo]], kreskanta sur gisto de [[tradicio]]j de la antikva [[kulturo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Barato]] estas novulo kiel nacia [[ŝtato]] [...] ĝi ankoraŭ devos ekpreni rolon, konvenan por ĝia grandeco sur la internacia [[Politiko|politika]] scenejo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do eĉ ne unu el la plej gravaj landoj, kiuj devos krei novan mondordon, havas iun sperton de reciproka komunikado en la naskiĝanta sistemo de [[ekzistado]] de pluraj [[ŝtato]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Studado de la [[historio]] de donas gvidilon, aplikeblan aŭtomate. La historio instruas sur ekzemploj, montrante eventualajn sekvojn de similaj situacioj. Sed ĉiu [[generacio]] devas decidi memstare, kiuj el la cirkonstancoj efektive estas similaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la komenco de la [[20-a jarcento]] [[Izolismo|izolismaj]] tendencoj dominis en la [[Ekstera politiko de Usono|usona ekstera politiko]]. Kaj poste du faktoroj lanĉis Usonon sur orbiton de la internaciaj aferoj: ĝia rapidege kreskanta povo kaj poioma kolapso de la internacia sistemo, kies centro estis [[Eŭropo]]. Oficperiodoj de du [[prezidanto]]j markis siaspecan limon de tia evoluo de la aferoj: [[Theodore Roosevelt]] kaj [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Theodore Roosevelt]] estis sperta analizisto rilate la [[povekvilibro]]n. Li insistis je internacia rolo de [[Usono]] pro tio, ke tion postulis ĝiaj naciaj interesoj kaj ĉar tutmonda povekvilibro, laŭ lia opinio, estis neimagebla sen la usona partopreno. Por [[Woodrow Wilson]] kiel pravigo de la internacia rolo de Usono servis [[mesiismo]]: Usono havis [[devo]]n ne nur subteni la povekvilibron, sed ankaŭ disvastigi siajn principojn tra la [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Thomas Jefferson]] nomis la [[Napoleonaj militoj|Napoleonajn militojn]] konkurado inter [[tirano]] de la tero ([[Francio]]) kaj tirano de la oceano ([[Anglio]]) – alivorte la partoprenantoj de la eŭropa lukto de [[Moralo|morala]] vidpunkto estis nediferencigeblaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Usono]] kombino de ĝia propra povo kaj malproksimeco estigis certecon ke iu ajn [[problemo]] povas esti solvita post ĝia apero. La [[Eŭropo|eŭropaj]] landoj kun oble malpli granda [[Individuo|individua]] rezervo de fortoj por [[postvivado]], kreadis koaliciojn por alfronti la [[ebleco]]n mem de la ŝanĝoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ideo]] ke la [[paco]] dependas unuavice de disvastiĝo de [[Demokratio|demokratiaj]] institutoj restas fundamento de la usona [[Filozofio|filozofia]] [[pensado]] ĝis [[nuntempo]]. En [[Usono]] oni kutimas [[Opinio|opinii]], ke la demokratioj ne [[Milito|militas]] unu kontraŭ la alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[izolismo]] kaj [[moraleco]] de la [[ekstera politiko]] de [[Usono]]] Ĉirkaŭ 1820 Usono trovis inter tiuj du aliroj [[kompromiso]]n, kiu donis al ĝi [[ebleco]]n uzi ambaŭ ĝis la fino de la [[Dua mondmilito]]. Ĝi plu kondamnis tion, kio okazis trans la oceanoj kiel kondamnindan rezulton de la [[politiko]] de [[povekvilibro]], traktante sian propran ekspansion laŭ la teritorio de [[Nordameriko]] kiel “Manifeston de la sorto”, do kiel [[Evidenta destino|destino]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la usona [[izolismo]]] [[Doktrino de Monroe]], deklarinta tiun ĉi [[politiko]]n, estiĝis pro la provo de la [[Sankta Alianco]], kies ĉefaj partoprenantoj estis [[Rusio]], [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]], subpremi [[revolucio]]n en [[Hispanio]] en la [[1820-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La deklarita en 1823 [[doktrino de Monroe]] transformis la oceanon, dividantan [[Usono]]n kaj [[Eŭropo]]n, je malfacile supereblan obstaklon [...] ĝi deklaris ke Eŭropo ne devas enmiksiĝi je la usonaj aferoj. Kaj imago de [[James Monroe]] pri la usonaj aferoj – kaj temis pri la tuta [[okcidenta hemisfero]] – havis vere [[Ekspansiismo|ekspansiisman]] karakteron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Strebo de [[Usono]] al [[ekspansiismo]] kaj ĝia [[kredo]] je tio, ke ĝi estas pli sankta kaj principa ol iu ajn alia lando de [[Eŭropo]], neniam alfrontis iun kontraŭdiron. Ĉar Usono ne traktis sian ekspansion kiel aferon de la [[ekstera politiko]], do ĝi povis apliki forton por efektivigo de sia dominado – super la [[indianoj]], [[Meksiko]], en [[Teksaso]] – kaj fari tion sen ajnaj konsciencriproĉoj. Unuvorte la ekstera politiko de Usono konsistis en ne havi la eksteran politikon. Ĝis 1885 Usono superis [[Britio]]n, konsideritan tiutempe la plej granda industria potenco de la [[mondo]], laŭ suma grandeco de la prilabora [[industrio]]. Ĝis la fino de la jarcento ĝi estis konsumanta pli da energio ol [[Germanio]], [[Francio]], [[Aŭstrio-Hungario]], [[Rusio]], [[Japanio]] kaj [[Italio]] kune. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la fino de la [[19-a jarcento]]] Tamen la [[usona senato]] plu konservadis kiel celon internajn prioritatojn kaj fiaskigis ĉiujn ekspansiismajn projektojn. Ĝi tenis etan [[armeo]]n (25 mil homoj) kaj malfortan floton. Ĝis 1890 la usona armeo okupis la 14-an lokon en la mondo post [[Bulgario]] kaj la usona [[Mararmeo|mararmeo]] estis malpli granda ol la itala, kvankam laŭ industria povo Usono estis 13-oble pli granda ol [[Italio]]. Usono ne partoprenis en la internaciaj konferencoj kaj oni traktis ĝin kiel duarangan potencon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[1880-aj jaroj]] [[Usono]] komencis konstruadon de sia milita floto, kiu en 1880 estis malpli granda ol tiuj de [[Ĉilio]], [[Brazilo]] kaj [[Argentino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la tuta [[19-a jarcento]] [[Britio]] estis konsiderata la plej granda problemo por la [[Usono|usonaj]] interesoj kaj la reĝa [[mararmeo]] kiel plej serioza strategia [[minaco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1902 [[Britio]] rezignis je siaj pretendoj pri gvida rolo en [[Centra Ameriko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Theodore Roosevelt]] eliris el premiso, ke [[Usono]] estas potenco same kiel ĉiuj aliaj, ne iu universala enkorpigo de la [[virto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Theodore Roosevelt]]] [...] li traktis la tutmondan [[povekvilibro]]n kun tioma fajneco, kiun montris neniu alia usona prezidanto, krom [[Richard Nixon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Poiomete [[Theodore Roosevelt]] venis al kompreno de tio, ke [[Germanio]] estas [[minaco]] al la [[Eŭropo|eŭropa]] ekvilibro kaj li ekligis [[Nacia intereso|nacian intereson]] de [[Usono]] kun naciaj interesoj de [[Britio]] kaj [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum en [[Eŭropo]] [[Theodore Roosevelt]] konsideris [[Germanio]]n la precipa [[minaco]], en [[Azio]] lin zorgigis streboj de [[Rusio]], pro kio li montris preferon al [[Japanio]], la ĉefa kontraŭulo de Rusio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[rusa-japana milito]]] [[Venko]] de [[Rusio]], kiel li [ [[Theodore Roosevelt]] ] rezonis, estus “la bato kontraŭ la [[civilizacio]]”. Kiam [[Japanio]] ekstermis la rusian floton, li ĝojis: “Mi estis komplete kontenta je la japana venko, ĉar Japanio ludis nian ludon”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Theodore Roosevelt]]-on oni memoros pro liaj atingoj, sed nome [[Woodrow Wilson]] formis la [[Usono|usonan]] [[pensado]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Woodrow Wilson]] komprenis ke la intuicia [[izolismo]] de [[Usono]] povas esti superita nur per alvoko direktita al ĝia [[kredo]] je unika naturo de la [[idealo]]j de la lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte akcento de la [[politiko]] de [[Woodrow Wilson]] havis karakteron tute kontraŭan al [[izolismo]]. Wilson promociis ne retiriĝon de [[Usono]] el la ekstera [[mondo]], sed universalan aplikon de ĝiaj [[valoro]]j kaj post certa [[tempo]] sindevigon de Usono pri ilia disvastigado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nek [[Woodrow Wilson]], nek liaj postaj adeptoj, ĝis la nuntempaj, iam deziris kompreni ke ĉe la eksterlandaj gvidantoj, edukitaj je malpli altaj principoj, pretendo de [[Usono]] pri [[altruismo]] kaŭzas certan aŭreolon de neprognozeblo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Theodore Roosevelt]] [...] estis politikisto-batalanto. [[Woodrow Wilson]] ja estis [[profeto]]-[[pastro]]. Ŝtataj agantoj, eĉ estante batalantoj, koncentras sian tutan atenton je la [[mondo]], en kiu ili vivas. Profetoj ja konsideras “realan mondon” kiel la mondon, kiun ili deziras krei. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[opinio]] de [[Woodrow Wilson]] mankis grava diferenco inter [[libereco]] por [[Usono]] kaj libereco por la tuta [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri kiel [[Woodrow Wilson]] engaĝigis [[Usono]]n en la [[Unua mondmilito]], libere traktante vortojn de [[George Washington]]] Kian teruran [[memfido]]n necesas havi por ricevi aprobon de monda interveno malgraŭ severega [[malpermeso]] de unu el la patroj-fondintoj pri enmiksiĝo je fremdaj aferoj, kaj por ellabori [[filozofio]]n de [[neŭtraleco]], kiu faris neevitebla aliĝon al la [[milito]]! |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La 22-an de januaro 1917 antaŭ aliĝo de [[Usono]] al la [[Unua mondmilito|milito]] [[Woodrow Wilson]] anoncis kiel sian celon atingi "[[paco]]n sen [[venko]]". Tamen tio, kion Wilson proponis post la aliĝo de Usono al la milito evidentiĝis paco, kiun eblis atingi nur per kompleta venko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio, kion [[Woodrow Wilson]] supozis sub “komunumo de fortoj” estis tute nova koncepto, kiu poste iĝis konata kiel la koncepto de "[[kolektiva sekureco]]" [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por laŭleĝigi tiun ĉi konsenton [[Woodrow Wilson]] proponis [[ideo]]n de establo de la [[Ligo de Nacioj]], institucio de pure usona tipo. Sub gvido de tiu ĉi tutmonda organizaĵo la forto devis cedi al [[moralo]] kaj forto de [[armilo]] – al [[ordono]] de [[publika opinio]]. Wilson estis ĉiam substrekanta ke se [[publiko]] estus sufiĉe informita, la [[Unua mondmilito|milito]] neniam okazus, ignorante ardajn [[manifestacio]]jn de ĝoja jubilado kaj senpeziĝo, per kiuj estis bonvenigata en ĉiuj ĉefurboj la komenco de la milito, inkluzive la ĉefurbojn de la [[Demokratio|demokratiaj]] [[Britio]] kaj [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ taksoj de [[Theodore Roosevelt]] nur [[mistikulo]]j, [[Revo|revuloj]] kaj [[intelektulo]]j subtenis la [[opinio]]n ke [[paco]] estas natura stato de la [[homo]] kaj ke ĝin eblas subteni per neprofitcela [[konsento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Wilsonismo]] enkorpigis en si la ĉefan [[dramon]] de [[Usono]] sur la monda scenejo: la usona [[ideologio]] iusence estis [[Revolucio|revolucia]] dum la usonanoj mem hejme konsideris sin [[homo]]j, sufiĉe kontentaj je status quo. La usonanoj, emaj al transformado de eksterpolitikaj aferoj al lukto inter [[bono]] kaj [[malbono]] kutime sentas sin malkomforte kiam ili devas alfronti [[kompromiso]]jn, same kiel kaze de partaj kaj nekonvinkaj rezultoj. La [[fakto]] ke Usono evitas serĉadon de grandskalaj [[Geopolitiko|geopolitikaj]] transformadoj ofte asocias ĝin kun defendado de [[Teritorio|teritoria]] kaj foje ankaŭ politika status quo. Kredante je la [[ordo]] bazita sur [[leĝo]]j, ĝi apenaŭ kapablas interpacigi kredon je pacaj [[ŝanĝo]]j kaj la [[Historio|historian]] fakton ke preskaŭ ĉiuj gravaj ŝanĝoj en la historio estis ligitaj al [[perforto]] kaj renversoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[imperiestro]] de la [[Sankta Romia imperio]] sukcesus starigi centralizitan [[kontrolo]]n super ĉiuj [[teritorio]]j, kiuj formale troviĝis sub lia jurisdikcio, rilatoj de okcidenteŭropaj ŝtatoj al la [[imperio]] similus al la rilatoj de la najbaroj de [[Ĉinio]] al la Meza ŝtato, ĉe tio [[Francio]] similus al [[Vjetnamio]] aŭ [[Koreio]] kaj [[Britio]]n oni povus kompari kun [[Japanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed la plej grava kialo estis ke en la [[Sankta Romia imperio]] [[kontrolo]] super la [[eklezio]] estis apartigita de la kontrolo super la [[registaro]]. Malsame ol iu ajn [[faraono]] aŭ romia [[imperiestro]], la imperiestro de la Sankta Romia imperio posedis neniujn diecajn atributojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Okcidenta Eŭropo]] potenciala kaj foje reala [[konflikto]] inter [[papo]] kaj [[imperiestro]] kreis kondiĉojn por konstituciismo kaj [[disigo de povo]]j, kio estas la fundamento de la nuntempa [[demokratio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam teorie ĉiuj [[Feŭdismo|feŭdaj]] [[reganto]]j ĵuris je [[fideleco]] al la [[imperiestro]] [de la [[Sankta Romia imperio]]], en praktiko ili faris ĉion, kion ili deziris. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Reformacio]] donis al ribelantaj [[princo]]j novan [[libereco]]n de la agoj same en la [[Religio|religia]] kaj [[Politiko|politika]] sferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Principo de [[raison d'État]] supozigis, ke [[bonfarto]] de la [[ŝtato]] pravigas aplikon de ĉiaj rimedoj por garantiado de naciaj interesoj. Dume la nacia intereso anstataŭigis [[Mezepoko|mezepokan]] imagon pri universaleco de [[moralo]]. Anstataŭ sopiro je universala [[monarĥio]] venis principo de [[povekvilibro]], kiu kondolencis per tio ke ĉiu aparta ŝtato, sekvante proprajn [[Egoismo|egoismajn]] interesojn, tiel aŭ alie kontribuos al la [[sekureco]] kaj [[progreso]] de ĉiuj aliaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] estis la [[patro]] de la moderna ŝtata sistemo. Li deklaris la principon de [[raison d'État]] kaj senlace realigis en praktiko koncepton de defendado de naciaj interesoj je la [[bono]] de sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri kontraŭstaro de la [[Habsburgoj]] kaj [[Francio]]] La regantoj el la Habsburgoj estis [[homo]]j principaj. Ili neniam faris [[kompromiso]]n malgraŭ propraj konvinkoj, nur kaze de [[malvenko]]. Pro tio ekde la komenco de tiu ĉi [[Politiko|politika]] odiseado ili estis tute sendefendaj kontraŭ senkompataj maĥinacioj de la [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|kardinalo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]]] Li timis unuiĝintan [[Centra Eŭropo|Centran Eŭropon]] kaj malebligis ke tio okazus al ĝi. Probable li prokrastis [[Unuigo de Germanio|unuigon de Germanio]] kiel la unueca ŝtato por preskaŭ du jarcentoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] kreis obstaklojn por la [[Habsburgoj]] kaj la [[Sankta Romia imperio]] estis dividita inter pli ol 300 suverenoj, ĉe tio ĉiu el ili rajtis efektivigi sendependan [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] estis batalejo de plejparto de la [[Eŭropo|eŭropaj]] [[milito]]j, multaj el kiuj estis iniciataj de [[Francio]], kaj pro tio ĝi maltrafis la unuan ondon de la [[eŭropa koloniado]] de transmaraj [[teritorio]]j. Kiam Germanio finfine tamen [[Unuigo de Germanio|unuiĝis]], ĝi havis tiom etan sperton pri difinado de propra [[nacia intereso]], ke tio kaŭzis abundon da plej teruraj [[tragedio]]j de nia jarcento. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Racio|Raciaj]] ŝtataj agantoj de la [[18-a jarcento]] malaperon de la [[konflikto]] (aŭ de [[ambicio]]j, de [[avideco]]) konsideris [[utopio]]; solvo konsistis en tio ke necesis bridi aŭ neŭtraligi denaskajn mankojn de la [[Homo|homa]] [[naturo]] por atingi laŭeble plej bonajn longdaŭrajn rezultojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio sonas paradokse, sed [[Absolutismo|absolutaj]] [[reganto]]j de la [[18-a jarcento]] ne estis tiom ĉionpovaj por [[Mobilizado|mobilizi]] ĉiujn resursojn por [[milito]] kiel tio okazis, kiam [[religio]], aŭ [[ideologio]], aŭ [[registaro]] elektita de [[popolo]] povis kaŭzi grandegan [[Emocio|emocian]] leviĝon. Ili estis limigitaj per [[tradicio]]j kaj eble per malstabileco de propra stato, ne povis enkonduki [[enspezimposto]]jn kaj multajn aliajn [[imposto]]jn, proprajn al nia [[tempo]]. Tio do limigis volumenon de la naciaj [[riĉaĵo]]j, kiu potenciale povintus esti destinita por defendo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rolo de [[Britio]] kiel stabiligilo spegulis [[Geopolitiko|geopolitikan]] fakton. Postvivado de la negranda insulo ĉe la bordoj de [[Eŭropo]] estus minacata se ĉiuj resursoj de la kontinento estus sub [[regado]] de unusola [[reganto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[17-a jarcento]] [[Britio|brita]] [[publika opinio]] estis [[Izolismo|izolisma]], kio estis grandparte simila al tiu [[Usono|usona]] du jarcentojn poste. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tamen [[Rusio]] estis kaŭzanta ambiguan rilaton al si: parte [[espero]]n kaj parte [[timo]]n, kio iĝis ĝia [[sorto]] ĝis niaj tagoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante fortege influata de [[filozofo]]j de la epoko de [[Klerismo]], [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] imagis sin [[Moralo|morala]] [[konscienco]] de [[Eŭropo]] kaj troviĝis en la lasta etapo de arda entuziasmiĝo pri [[Liberalismo|liberalaj]] institucioj. Estante en tia humorstato, li proponis al [[William Pitt|William Pitt]] nebulan skemon kiel atingi universalan [[paco]]n, konsistantan en alvoko al ĉiuj landoj rekonsideri siajn [[konstitucio]]jn por likvidi [[feŭdismo]]n kaj enkonduki konstitucian [[regado]]n. Post tio la reformitaj ŝtatoj rezignos je aplikado de la forto kaj estos transdonantaj disputojn kun la aliaj ŝtatoj al konsiderado de arbitracio. Tiel la rusa reganto iĝis neatendita antaŭulo de la [[Woodrow Wilson|Wilson]]-ideo pri tio, ke la liberalaj institucioj estas premiso por paco, kvankam li neniam efektivigis tiom tiujn principojn en praktiko kun sia propra [[popolo]]. Post kelkaj jaroj li entute ŝoviĝis al la kontraŭa, [[Konservativismo|konservativisma]] ekstremo de la politika spektro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Povekvilibro]] kreas obstaklojn por apero de eblecoj detrui la internacian ordon; interkonsento rilate komune akceptitajn [[valoro]]jn kreas obstaklojn por [[deziro]] detrui ĝin. La forto, senigita je laŭleĝeco, provokas testi la fortikecon; laŭleĝeco, senigita je forto, provokas malplenan afektadon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Viena kongreso]] [[Eŭropo]] travivis la plej longdaŭran periodon de [[paco]] dum sia tuta [[historio]]. Dum 40 jaroj okazis eĉ ne unu milito kun partopreno de la ĉefaj potencoj kaj post la [[Krimea milito]] en 1854, la [[mondmilito]]j ne okazis dum pliaj 60 jaroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] Konsiderante ke la [[ideo]] de nacia [[memdetermino]] tiam ankoraŭ ne estis inventita, partoprenantoj de la kongreso estis plej malmulte interesitaj pri tajlado de etne homogenaj ŝtatoj el la [[teritorio]]j, forprenitaj disde [[Napoleono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] ekde momento de la fino de la [[Tridekjara milito]] interna aranĝo de [[Germanio]] estis stariganta antaŭ [[Eŭropo]] la saman dilemon: ĉiufoje kiam Germanio estis malforta kaj malunuigita, ĝi estis tento por siaj najbaroj, speciale por [[Francio]], kaj por ilia [[ekspansiismo]]. Samtempe perspektivo de la germana unuiĝo timigis la najbarajn ŝtatojn, kio daŭras ĝis nuntempo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Germanio]]] [[Historio|Historie]] ekde la vidpunkto de la [[Eŭropo|eŭropa]] mondo tiu ĉi lando ĉiam estis tro malforta aŭ tro forta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] Pli ol 300 ŝtatoj de la antaŭ-[[Napoleono|Napoleona]] tempo estis unuigitaj je proksimume 30 landoj kaj interligitaj je nova komunumo, nomita la [[Germana Unio]] kun konfederacia bazo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Puna [[paco]] ostaĝigas la tutan internacian ordon, ĉar ĝi postulas de la venkintoj, elĉerpitaj per militaj malfacilaĵoj, deteni landon, kiu sopiregas subfosi la reguligadon. Ĉiu lando, konsideranta sin [[Ofendo|ofendita]], estas certa ke ĝi povos preskaŭ aŭtomate kalkuli pri subteno de malkontenta venkita flanko. Tio iĝos malbeno de la [[Versajla traktato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[19-a jarcento]] [[Francio]]n oni rigardis kun la sama timo kiel [[Germanio]]n en la [[20-a jarcento]] – kiel al la ĉiam [[Agreso|agresema]] kaj laŭ sia naturo malstabiliga forto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum [[Woodrow Wilson]] konsideris [[demokratio]]jn [[Paco|pacamaj]] kaj [[Racio|raciaj]] pro ilia naturo, [[Klemens von Metternich]] nomis ilin [[Danĝero|danĝeraj]] kaj neprognozeblaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Aŭstrio]], kiu ŝajne post la batoj de [[Napoleono]] estis mortanta, ricevis novan [[vivo]]n danke al sistemo de [[Klemens von Metternich]], kio ebligis al ĝi ekzisti pliajn cent jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante [[kosmopolito]] laŭ sia [[karaktero]], [[Klemens von Metternich]] ĉiam kun pli granda [[deziro]] parolis en la [[franca]] ol en la [[germana]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] [[Britio]] tamen malakceptis sistemon de eŭropa [[registaro]], ĉar tio proksimis al la unuiĝinta [[Eŭropo]] kiun la britoj ĉiam kontraŭis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Viena kongreso]]] Partopreno en eŭropa [[registaro]] estis por la [[Britio|brita]] [[publika opinio]] ne pli alloga ol partopreno de [[Usono|usonanoj]] en la [[Ligo de Nacioj]] post 100 jaroj, kaj ĉefe pro la samaj kialoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[19-a jarcento]]] [[Britio]] flankeniris de la sistemo de kongresoj, kiun elpensis ĝia propra ministro pri eksteraj aferoj [Robert Stewart, Viscount Castlereagh]. Same jarcenton poste [[Usono]] distanciĝos de la [[Ligo de Nacioj]], proponita de ĝia [[Woodrow Wilson|prezidanto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malforteco de la sistemo de [[kolektiva sekureco]] konsistas en tio, ke interesoj malofte estas samaj kaj [[sekureco]] malofte estas senriproĉa. Anoj de komuna sistemo de kolektiva sekureco pro tio plej verŝajne konsentos pri senagado ol interkonsentos pri komunaj agoj; oni detenos ilin kune per belaj ĝeneralaj politikaj alvokoj aŭ ili iĝos atestantoj de renegateco de plej pova el la membroj, kiu sentas sin plej bone protektita kaj pro tio malplej bezonanta tiun ĉi sistemon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Okazis tiel ke la “[[eŭropa koncerto]]” definitive frakasiĝis sur la [[amboso]] de la [[Orienta Demando]]. En 1854 unuafoje ekde la [[tempo]] de [[Napoleono]] ĉefpotencoj partoprenis la [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kialo pro kiu la [[Viena kongreso|Viena reguligado]] funkciis dum 50 jaroj konsistis en tio, ke tri orientaj potencoj – [[Prusio]], [[Rusio]] kaj [[Aŭstrio]] – en sia unueco vidis gravan obstaklon al la [[Revolucio|revolucia]] [[ĥaoso]] kaj [[Francio|franca]] [[dominado]] en [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri sekvoj de la [[Krimea milito]]] Ekde nun [[diplomatio]] sin apogis plejparte sur malkaŝan forton ol sur komunecon de la valoroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[19-a jarcento]] [[Britio]] iĝis la ĉefa lando de [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio|Britaj]] ŝtatestroj neniel konsideris disvastiĝon de reprezentaj institucioj kiel ŝlosilon al [[paco]] kiel tion kutime faris iliaj [[Usono|usonaj]] partneroj, kaj ili tute ne zorgis pri ekzistado de institucioj kiuj diferenciĝis de iliaj propraj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante [[Maro|mara]] [[potenco]], kiu ne havis grandan konstantan [[armeo]]n, [[Britio]] de [[tempo]] al tempo devis kooperi kun iu kontinenta aliancano, kiun ĝi preferis elekti nur tiam, kiam aperis konkreta neceso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] pro sia sena je ĉia [[sentimentaleco]] persistemo kaj egocentra decidemo gajnis por si epiteton “[[Kovardo|kovarda]] [[Albiono]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum granda parto de la [[19-a jarcento]] konservado de [[Aŭstrio]] estis konsiderata grava [[Britio|brita]] celo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Centre de [[politiko]] de [[Anglio]] staris tasko malebligi okupadon de la [[Dardaneloj]] fare de [[Rusio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[19-a jarcento]] neniu povintus imagi ke venos tago kaj [[Britio]] iĝos aliancano de [[Rusio]]. Laŭ opinio de [[Lord Palmerston|Palmerston]], Rusio “sekvis sistemon de ĉiuflanka [[agreso]] en ĉiuj direktoj, parte pro personaj ecoj de [[imperiestro]] [ [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao la 1-a]] ] kaj parte pro senŝanĝa sistemo de [[regado]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Necesos jardekoj da germana militemo kaj sensentemo por transloki la ĉefan maltrankvilecon de [[Britio]] rilate [[sekureco]]n al [[Germanio]] kaj tio finfine okazis nur post la komenco de nia jarcento. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde 1700 [[publika opinio]] ludis gravan [[rolo]]n en la [[Britio|brita]] [[ekstera politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[18-a jarcento]] [[Tory]] kutime reprezentis la [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] de la [[reĝo]], kiu emis al enmiksiĝo en kverelojn sur la [[Eŭropo|kontinento]]; [[Whigs]] ja, simile al siro [[Robert Walpole]], preferis gardi certan distancon rilate la kverelojn sur la kontinento kaj faris oble pli grandan akcenton je transmara ekspansio. Komence de la [[19-a jarcento]] la roloj estis interŝanĝitaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En ĉiuj [[tempo]]j [[Britio]] traktis siajn reprezentajn instituciojn kiel unikajn. Ĝia [[politiko]] sur la [[Eŭropo|kontinento]] ĉiam estis pravigata per la brita [[nacia intereso]], ne per [[ideologio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] estis deklaranta siajn [[Demokratio|demokratiajn]] instituciojn ekzemplo por la tuta [[mondo]]; [[Britio]] traktis siajn [[Parlamento|parlamentajn]] instituciojn kiel senrilatajn al iuj ajn aliaj [[socio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kolapso de sistemo de [[Klemens von Metternich]] baldaŭ post la [[Krimea milito]] estigis proksimume du jardekojn da [[konflikto]]j: [[milito]]n de [[Piemonto]] kaj [[Francio]] kontraŭ [[Aŭstrio]] en 1854, militon por [[Ŝlesvigo-Holstinio]] en 1864, [[Aŭstro-prusa milito|aŭstro-prusan militon en 1866]] kaj la [[Franca-Prusa milito|franca-prusan militon]] en 1870. El tiuj ĉi perturboj en [[Eŭropo]] formiĝis nova [[povekvilibro]]. Francio, partopreninta en tri el tiuj ĉi militoj kaj provokinta la aliajn, perdis [[Dominado|dominantan]] staton, cedinte ĝin al [[Germanio]] [...] anstataŭ la franca termino [[raison d`etat]] venis la germana termino [[Realpolitik]], reala politiko, kio tamen ne ŝanĝis esencon de la afero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Napoleono la 3-a]] iĝis kaptito de [[krizo]]j, kiujn li mem organizadis, ĉar al li mankis interna kompaso, ebliganta al li moviĝi laŭ elektita kurso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Napoleono la 3-a]]] Li havis [[ambicio]]jn de [[Napoleono|sia onklo]], sed ne lian arogantecon, [[Geniulo|geniecon]] aŭ fakte lian praan povegon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] estis komprenanta ke la malforta [[Centra Eŭropo]] estas ŝlosilo al [[sekureco]] de [[Francio]], do [[politiko]] de [[Napoleono la 3-a|Napoleono]], stimulata de soifo de [[gloro]], estis koncentrita je periferio de [[Eŭropo]], la sola loko kie eblis efektivigi akirojn kun minimuma risko. Kaj kiam pezocentro de la eŭropa [[politiko]] ŝoviĝis direkte al [[Germanio]], Francio trovis sin soleca. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ju pli senespera iĝis ĝia [de [[Francio]]] pozicio, des pli despere [[Napoleono la 3-a]] provadis korekti la situacion per iu brila paŝo simile al pasia [[ludanto]], duobliganta vetmonon post ĉiu sia malgajno. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri komenco de la [[Franca-Prusa milito]]] [[Otto von Bismarck]], grave antaŭinta sian [[tempo]]n, uzis tiam trukon, kiun ŝtataj agantoj de postaj [[generacio]]j transformis je siaspeca [[arto]]: li aranĝis likon al [[gazetaro]] de [[teksto]] de la tiel nomata [[Ems-depeŝo]]. Redaktita versio de [[telegramo]] de la [[reĝo]] aspektis kiel reĝa verdikto rilate [[Francio]]n. Furiozinta franca [[publiko]] postulis [[milito]]n kaj [[Napoleono la 3-a]] kontentigis ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Francio]] en la dua duono de la [[19-a jarcento]]] Finfine la internacia [[politiko]] ekbaziĝis sur kruda forto. Kaj en tiu ĉi [[mondo]] aperis interna abismo inter imagoj de Francio pri si mem kiel la dominanta nacio en [[Eŭropo]] kaj ĝiaj eblecoj vivi laŭe al ili – la abismo, kiu plu detruas la francan politikon en niaj tagoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Problemo de [[Napoleono la 3-a]] konsistis en tio, ke li ne estis sufiĉe forta por insisti pri siaj [[deziro]]j kaj ke liaj planoj estis tro radikalaj por esti subtenataj per konsento. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Emo de [[Francio]] al partnereco kun tiaj landoj, kiuj estus pretaj akcepti ĝian gvidan rolon iĝis ĉiama faktoro de la franca [[ekstera politiko]] post la [[Krimea milito]]. Estante malkapabla domini en la alianco kun [[Britio]], [[Germanio]], [[Rusio]] aŭ [[Usono]] kaj konsiderante statuson de malpli grava partnero kiel neakceptebla por si de vidpunkto de imagoj pri sia nacia grandeco kaj [[Mesio|mesia]] [[rolo]] en la [[mondo]], Francio serĉis gvidan rolon en paktoj kun malpli fortaj ŝtategoj. Temis pri [[Sardinio]], [[Rumanio]], mezaj germanaj ŝtatoj en la [[19-a jarcento]], pri [[Ĉeĥoslovakio]], [[Jugoslavio]] kaj Rumanio jam en la [[intermilita periodo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Jarcenton post la [[franca-prusa milito]], problemo de la pli pova [[Germanio]] plu estas [[koŝmaro]] por [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la nuna [[tempo]] [[Francio]] periode ludis [[rolo]]n de iu [[Parlamento|parlamenta]] [[opozicio]] al la [[Usono|usona]] gvida rolo, provante transformi la [[Eŭropa Unio|Eŭropan Ekonomian Komunumon]] je alternativa monda gvidanto kaj aktive subtenante ligojn kun landoj, super kiuj ĝi povas aŭ opinias ke povas domini. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pika stilo de la [[Francio|franca]] [[diplomatio]] grandparte klarigeblas per provoj de estroj de tiu ĉi lando eternigi ĝian [[rolo]]n de centro de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[politiko]] en cirkonstancoj, absolute malkonvenaj al tiaj streboj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Otto von Bismarck]]] Li ankaŭ estis la unua gvidanto, kiu enkondukis [[universala voĉdonrajto|universalan voĉdonrajton]] por [[viro]]j, kune kun sistemo de [[sociala asekuro]], kiu ne havis similaĵojn en la [[mondo]] dum sekvaj 60 jaroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sub [[influo]] de la [[reala politiko]] de [[Otto von Bismarck]], Realpolitik, [[ekstera politiko]] transformiĝis je povkonkuroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Agoj de [[Otto von Bismarck]] estis same neatenditaj kiel lia personeco mem. La [[homo]] de “sango kaj fero” verkis [[prozo]]n ege simplan kaj belan, ŝatis [[poezio]]n kaj plenigis en sia [[taglibro]] tutajn paĝojn el [[George Byron]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kio estas [[revoluciulo]]? Se [[respondo]] al tiu [[demando]] ne ebligus ambiguecon, malmultaj revoluciuloj sukcesus. Necesas memori ke revoluciuloj preskaŭ ĉiam komencas de pozicio de malforteco. Ili atingas [[sukceso]]n pro tio, ke ekzistanta ordo ne kapablas korekti siajn proprajn malfortaĵojn. Tio estas speciale ĝusta, kiam revolucia defio okazas ne forme de [[okupo de la fortreso Bastille]], sed vestiĝas je [[Konservativismo|konservativismaj]] [[vesto]]j. Malmultaj institucioj kapablas defendi sin de tiuj, kiuj elvokas [[espero]]jn pri ilia konservado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Je la persono de [[Otto von Bismarck]] la [[Habsburgoj]] alfrontis la saman defion, kiun prezentis al ili [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] – [[politiko]]n foran de iu ajn sistemo de [[valoro]]j krom la [[gloro]] de sia propra [[ŝtato]]. Kaj ĝuste same kiel tio estis kun Richelieu, la Habsburgoj ne sciis kiel trakti tion kaj eĉ kiel kompreni naturon de tia politiko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[opinio]] de [[Otto von Bismarck]], por [[Prusio]] estis [[Profito|profite]] realigi tian [[politiko]]n, ĉar ĝiaj ĉefaj [[Ekstera politiko|eksterpolitikaj]] interesoj estis en sfero de fortiĝo de propraj pozicioj ene de [[Germanio]], la aliaj aferoj zorgigis ĝin plej malmulte. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sistemo de [[Klemens von Metternich]] spegulis koncepton de la [[18-a jarcento]], kiam la [[universo]] estis traktata kiel grandega [[Horloĝo|horloĝa]] [[mekanismo]] kun elementoj ideale alĝustigitaj unu al alia tiel ke kolapso de unu signifis misfunkciadon ankaŭ de ĉiuj aliaj. [[Otto von Bismarck]] reprezentis novan eraon en [[scienco]] kaj [[politiko]]. Li traktis la universon ne kiel mekanikan ekvilibron, sed en ĝia moderna versio – kiel konsistantan el eroj, troviĝantaj en senĉesa movado kaj reciproka influado, kio kreas por ni [[realo]]n. Lia plej ŝatata [[filozofo]]-[[Biologio|biologia]] doktrino estas la [[Evoluo|evolua]] teorio de [[Darwin]], bazita sur principo de postvivado de plej bone adaptitaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pro majstra kompreno de nuancoj en dispozicio de la fortoj kaj ilia distribuo, kiun havis [[Otto von Bismarck]], li povis dum sia tuta vivo anstataŭigi [[Filozofio|filozofiajn]] limigojn, kaŭzatajn de la sistemo de [[Klemens von Metternich]], per [[politiko]] de sinlimigo. Sed pro tio, ke tiuj ĉi nuancoj estis ne tiom evidentaj por sukcedintoj kaj imitantoj de Bismarck, laŭlitera sekvado al principoj de [[reala politiko]] kondukis ilin al troa dependeco de [[Milito|milita]] forto, kaj de tie iris rekta vojo al [[armilkonkuro]] kaj du [[mondmilito]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam en la internaj aferoj li estis ege [[Konservativismo|konservativisma]], [[Otto von Bismarck]] vidis neniujn obstaklojn por ŝoviĝo de la [[Prusio|prusa]] [[interna politiko]] [[Politika maldekstro|maldekstren]], se tio kongruis al celoj de la [[ekstera politiko]]. Ĉar la interna politiko ankaŭ estis instrumento de lia [[reala politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive la plej grava [[dokumento]] rilata al la [[Krimea milito]], estis depeŝo de [[Otto von Bismarck]] kun analizo de situacio post la fino de la milito en 1856. Rimarkindas ke tiu ĉi depeŝo montris ekstreman fleksecon de [[Diplomatio|diplomatia]] metodo kaj mankon de [[konsciencriproĉo]]j ĉe serĉado de iuj ajn eblecoj. [[Germanio|Germana]] [[historiografio]] donis al la depeŝo de Bismarck trafan nomon: “Prachtbericht” aŭ “ekzemplodona raporto”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Malbeno]] de ĉia stabila internacia sistemo estas ĝia preskaŭ kompleta malkapablo antaŭvidi mortminacan [[defio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Otto von Bismarck]]] Sendube li agis same modere rilate la finon de siaj [[milito]]j, kiel senkompate li tiujn militojn estis komencanta. Tuj post kiam [[Germanio]] akiris limojn, kiujn li konsideris vive gravaj por ĝia [[sekureco]], Bismarck komencis singardan kaj stabiligan [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Germana [[anekso]] de [[Alzaco-Loreno]] elvokis neestingeblan [[malamikeco]]n en [[Francio]], kio ekskludis ĉiujn [[Diplomatio|diplomatiajn]] eblecojn por [[Germanio]] rilate Francion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post [[anekco]] de [[Alzaco-Loreno]] malamikeca rilato al [[Francio]] iĝis “natura manko de nia [[karaktero]]”, kontraŭ kio tiom persiste avertis [[Otto von Bismarck]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo|Eŭropa]] ŝtata aganto, kiu plej rapide komprenis [[influo]]n de la [[Unuigo de Germanio|unuiĝinta]] [[Germanio]] sur mondeventojn, iĝis [[Benjamin Disraeli]], kiu estis sin preparanta por iĝi [[Britio|brita]] ĉefministro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malkapablo de la “[[Otto von Bismarck|fera kanceliero]]” enradikigi sian [[politiko]]n forme de iuj institucioj devigis [[Germanio]]n turniĝi kiel [[sciuro]] en [[rado]] de [[diplomatio]], de kio ĝi sukcesis liberiĝi nur komencinte [[armilkonkuro]]n kaj poste uzinte [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Otto von Bismarck]], soleca persono dum sia [[vivo]], estis eĉ malpli komprenita post foriro de sur scenejo, akirinte [[Mito|mitajn]] konturojn. Liaj sampatrujanoj memoris pri tri [[milito]]j, garantiintaj la [[Unuigo de Germanio|unuigon de Germanio]], sed forgesis pri malfacilegaj preparaj operacioj, kiuj ebligis tiujn ĉi militojn, kaj pri tiu [[modereco]], kiu necesis por profiti iliajn fruktojn. Ili vidis manifestiĝojn de forto, sed malsukcesis penetri profundan analizon, sur kiu tiuj ĉi fortoj baziĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La kanceliero staris al [[imperiestro]] kaj [[Reichstag]] pli proksime ol ili ambaŭ unu al la alia. Pro tio en certaj limoj [[Otto von Bismarck]] povis kvereligi inter si [[Germanio|germanajn]] internajn instituciojn same kiel li faris tion kun eksterlandaj ŝtatoj, realigante sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. Neniu el posteuloj de Bismarck posedis por tio lertecon, nek [[kuraĝo]]n. Rezulto de tio iĝis [[naciismo]], kiu estante ne ekvilibrigita de [[demokratio]], transformiĝis je [[ŝovinismo]], dum senigita je ĉia respondeco demokratio iĝis senfrukta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ambaŭ [[revoluciulo]]j, kiuj staris ĉe [[lulilo]] de la [[Nuntempo|nuntempa]] sistemo de la [[Eŭropo|eŭropaj]] ŝtatoj, enkorpigis plurajn el la dilemoj de la nuntempa periodo. [[Napoleono la 3-a]], pasiva revoluciulo, simbolis tendencon de adaptiĝo de [[politiko]] al [[publika opinio]]. [[Otto von Bismarck]], revoluciulo-[[Konservativismo|konservativisto]], spegulis tendencon de identigado de politiko kun analizo de distribuado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Napoleono la 3-a]] realigis sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] je stilo de [[Nuntempo|nuntempaj]] politikaj gvidantoj, por kiuj mezurilo de [[sukceso]] estis ofteco de mencioj de ili en vesperaj televidnovaĵoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Napoleono la 3-a]] iĝis antaŭveninto de stranga [[Nuntempo|nuntempa]] fenomeno – [[Politiko|politika]] figuro, kiu pasie sopiras difini kion deziras [[publiko]], sed kiu fine estas rifuzata kaj verŝajne eĉ [[Malestimo|malestimata]] de ĝi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[unuigo de Germanio|unuigo]] [[Germanio]] iĝis la plej pova potenco en la kontinento kaj estis akiranta pli da povo kun ĉiu jardeko, per tio [[Revolucio|revoluciigante]] la eŭropan [[diplomatio]]n. Ekde momento de apero de la [[Nuntempo|nuntempa]] sistemo de ŝtatoj en la tempo de [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] potencoj laŭ randoj de [[Eŭropo]] – [[Britio]], [[Francio]], [[Rusio]] – estis premantaj al ĝia centro. Nun ja unuafoje la centro de Eŭropo iĝis sufiĉe pova por okazigi premon sur periferion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [post la [[unuigo de Germanio]] fine de la [[19-a jarcento]]] Sinplenumantaj profetaĵoj iĝis parto de internacia sistemo. Tio, kio plu nomiĝis la “[[eŭropa koncerto]]”, evidentiĝis splitiĝinta je du [[Malamiko|malamikaj]] partoj: [[malamikeco]] inter [[Francio]] kaj [[Germanio]], kaj ankaŭ kreskanta malamikeco inter la [[Aŭstro-Hungara imperio|Aŭstro-Hungara]] kaj [[Rusia imperio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1862 [[Otto von Bismarck]] sugestis al [[Aŭstrio]] transloki centron el [[Vieno]] al [[Budapeŝto]]] Tamen, malgajninte lukton pri [[dominado]] en [[Germanio]], [[Aŭstrio]] estis devigita sekvi la sugeston de [[Otto von Bismarck]]. Budapeŝto iĝis egala kaj foje gvidanta partnero en la novformita dueca Aŭstro-Hungara monarĥio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post foriro el [[Germanio]], sola direkto de ekspansio de la nova [[Aŭstro-Hungara imperio]] restis [[Balkanio]] [...] Tia [[politiko]] jam per si mem minacis [[konflikto]]n kun [[Rusio]]. [[Racio]] devintus averti aŭstriajn gvidantojn pri [[danĝero]] de [[provokado]] de [[naciismo]] en Balkanio aŭ pri tiu de transformiĝo de Rusio je konstanta [[malamiko]]. Sed en Vieno racio estis ne tre disvastiĝinta kaj eĉ malpli da ĝi haveblis en [[Budapeŝto]]. Dominis [[Jingoismo|jingoisma]] naciismo de grandŝtatega, ekspansia [[karaktero]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Germanio]] vidis neniujn [[Nacia intereso|naciajn interesojn]] en [[Balkanio]]. Sed ĝi montris egan interesiĝon pri konservado de la [[Aŭstro-Hungaria imperio]]. Ĉar oni opiniis ke kolapso de tiu ĉi dueca [[monarĥio]] kaŝis en si [[risko]]n de detruo de la tuta germana [[politiko]] de [[Otto von Bismarck]]. Germanlingvaj [[katoliko]]j de la [[imperio]] ekdezirus tiam aliĝi al Germanio, kio endanĝerigus [[dominado]]n de la [[Protestantismo|protestanta]] [[Prusio]] por kiu Bismarck tiom pene luktis. Kaj la disfalo de la Aŭstria imperio senigus Germanion je ĝia sola fidinda aliancano. Aliflanke kvankam Bismarck deziris konservi Aŭstrion, li havis eĉ ne etan deziron defii [[Rusio]]n. Tiun kaprompilon li dum kelkaj jardekoj lerte ŝovis en foran angulon, sed malsukcesis solvi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Otto von Bismarck]] foje diris ke kiam kunsidas kvin ludantoj, oni prefere ludu ĉe la flanko de tri. Sed post kiam el kvinopo de la potencoj – [[Anglio]], [[Francio]], [[Rusio]], [[Aŭstrio]] kaj [[Germanio]] – Francio iĝis [[Malamikeco|malamika]] lando, Britio estis nealirebla pro sia [[politiko]] de "brila izolado", aperis ambigueco en pozicio de Rusio pro ĝia konflikto kun Aŭstrio. En tiu situacio Germanio bezonis aliancanon same kun Rusio kaj kun Aŭstrio por formi triopon [...] Tiel rilatoj inter Germanio kaj Rusio iĝis ŝlosilo al la [[Eŭropo|eŭropa]] [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post kiam [[Rusio]] aperis sur la internacia areno, ĝi kun ŝoka rapideco okupis gvidajn poziciojn. Ankoraŭ dum subskribo de la [[Vestfalia paco]] en 1648 Rusio ne estis konsiderata sufiĉe grava, pro kio ĝi eĉ ne estis iel reprezentita. Tamen ekde 1750 Rusio iĝis aktiva partoprenanto de ĉiu grava eŭropa [[milito]]. Meze de la [[18-a jarcento]] Rusio eĉ komencis kaŭzi ĉe [[Okcidento|okcidentaj]] observantoj malklaran [[maltrankvileco]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[tempo]] de la [[Viena kongreso]] [[Rusio]] evidente estis la plej pova potenco en la kontinento. Meze de la [[20-a jarcento]] ĝi akiris statuson de unu el du tutmondaj [[superpotenco]]j kaj restis en ĝi preskaŭ 40 jarojn antaŭ ol [[Disfalo de Sovetunio|disfali]], perdinte multajn el siaj vastaj akiroj de antaŭaj jarcentoj dum nuraj kelkaj monatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Klemens von Metternich]] diris ke caro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] neniam sekvis la samajn konvinkojn pri ol kvin jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokseco estis la plej karaktera trajto de [[Rusio]]. Konstante militante kaj disvastiĝante je ĉiuj direktoj, ĝi tamen opiniis ke oni konstante minacas ĝin. Ju pli plurlingva iĝis la [[imperio]], des pli vindebla sentis sin Rusio, parte ankaŭ pro neceso izoli abundon de siaj [[etno]]j de iliaj najbaroj. Por fortikigi sian [[regado]]n kaj superi streĉitecon inter diversaj etnoj, enloĝantaj la imperion, ĉiuj [[reganto]]j de Rusio uzis [[mito]]n pri iu pova ekstera [[minaco]], kiu de [[tempo]] al tempo transformiĝadis je sinplenumanta profetaĵo, elprovante stabilecon en [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Rusio]]] [...] ĉirkaŭ 1864 [[sekureco]] kaj senhalta [[ekspansio]] iĝis sinonimoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokse, sed veras ankaŭ tio dum la lastaj 200 jaroj [[Eŭropo|eŭropa]] [[povekvilibro]] estis kelkfoje konservita danke al penoj kaj [[heroeco]] de [[Rusio]]. Sen Rusio [[Napoleono]] kaj [[Hitlero]] preskaŭ tute certe sukcesus krei mondimperiojn. Simile al duvizaĝa [[Jano]], Rusio estis samtempe [[minaco]] al povekvilibro kaj unu el ĝiaj ŝlosilaj komponantoj, grava por ekvilibro kaj tamen ne komplete ĝia parto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel [[Usono|usonanoj]], [[rusoj]] konsideris sian [[socio]]n escepta. Renkontante nur [[Nomado|nomadajn]] aŭ [[Feŭdismo|feŭdajn]] sociojn, [[ekspansio]] de [[Rusio]] direkte al [[Meza Azio]] havis plurajn trajtojn de la usona ekspansio okcidenten, kaj se rememori citaĵon de [[Aleksandr Gorĉakov]], do rusa pravigado de la ekspansio estis analoga al usonaj fundamentadoj de sia propra “manifesto de [[Evidenta destino|destino]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sento]] de propra unikeco ĉe [[Usono]] baziĝis sur koncepto de [[libereco]]; ĉe [[Rusio]] ja ĝi devenis el sperto de komune travivtaj [[sufero]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokso de la [[Rusio|rusa]] [[historio]] konsistas en konstanta dueca kontraŭdireco inter [[mesiismo]] kaj ĉion subpremanta [[sento]] de vundebleco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekscita imago de [[Rusio]] pri si mem malofte estis kundividata de la ĉirkaŭa [[mondo]]. Malgraŭ enormaj atingoj en [[literaturo]] kaj [[muziko]], Rusio neniam estis por la konkeritaj [[popolo]]j siaspeca [[Kulturo|kultura]] magneto, malsame ol metropoloj de kelkaj aliaj koloniaj [[imperio]]j. Kaj la [[Rusia imperio]] neniam estis konsiderata kiel modelo de socia ordo – nek de la aliaj [[socio]]j, nek de siaj propraj civitanoj. Por la ekstera mondo Rusio estis natura forto – enigma ekspansia ĉeesto, kiun necesis timi kaj deteni same per inkludo en aliancojn kaj per [[konfrontiĝo]] kontraŭ ĝi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Benjamin Disraeli]]] Neniam eĉ unu [[judo]] atingis tiom altajn postenojn en la [[Britio|brita]] [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[19-a jarcento]]] El ĉiuj [[Eŭropo|eŭropaj]] potencoj nur [[Britio]] estis zorgita pri la situacio en [[Meza Azio]]. Dum la [[Rusio|rusa]] ekspansio antaŭeniĝis ĉiam pli suden direkte al [[Barato]], protestoj de [[Londono]] estis rifuzataj de kanceliero princo [[Aleksandr Gorĉakov]], kiu ofte eĉ ne imagis kion faras rusiaj trupoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[rusa-turka milito en 1877-1878]]] Subestre de la brila, sed brulkapa generalo kaj diplomato Nikolaj Ignatjev rusiaj trupoj aperis ĉe la pordegoj de [[Konstantinopolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Orienta Rumelio]]] [...] aŭtonoma unuo, formale troviĝanta sub [[regado]] de [[Turkio|turka]] guberniestro, sed efektive administrata sub gvidado de eŭropa komisiono (praulo de pacigaj projektoj de [[Unuiĝintaj Nacioj]] en la [[20-a jarcento]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Otto von Bismarck]] kaj [[Benjamin Disraeli]]] Ambaŭ ili iĝis subtenantoj de Realpolitik kaj ne toleris tion, kion ili nomis “morala ĵargono”. Religiaj kromtonoj de [[William Ewart Gladstone|Gladstone]] (homo, kiun malestimis ambaŭ kaj Disraeli kaj Bismarck), estis konsiderataj de ili kompleta stultaĵo. Nek Bismarck, nek Disraeli sentis eĉ etan kompaton al la balkanaj slavoj, kiujn ili konsideris ĉiamaj incitemaj tumultuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Benjamin Disraeli| Disraeli]] estis la sola ŝtata aganto, kiu iam sukcesis superi [[Otto von Bismarck|Bismarck]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[rusa-turka milito (1877-1878)]]] Multaj precipaj rusaj [[politikisto]]j havis [[sento]]n kvazaŭ oni trompe forprenis de ili la [[venko]]n. [[Rusio]] povintus rezigni je [[Teritorio|teritoriaj]] akiroj por laŭleĝeco (kiel tion faris [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] dum [[Greka milito de sendependiĝo|greka ribelo en la 1820-aj jaroj]] kaj [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao la 1-a]] dum [[Franca revolucio de 1848|revolucio]] en 1848), sed Rusio neniam rezignis je la fina celo, nek agnoskis kompromison. Agoj pri detenado de rusa [[ekspansiismo]] ĉiam elvokis koleran grumbladon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed en la [[1880-aj jaroj]] formiĝis senprecedenca situacio. [[Germanio]] iĝis tro forta por resti flanke, ĉar tio povus unuigi [[Eŭropo]]n kontraŭ ĝi. Sed ĝi ne povis ankaŭ plu esperi pri la [[Historio|historia]], preskaŭ aŭtomata subteno de [[Rusio]]. Germanio iĝis giganto, kiu bezonis [[amiko]]jn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La dua “Unio de tri imperiestroj” ne plu ŝajnigis ke ĝi zorgas pri iuj moralaj principoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1882, en la duan jaron post formiĝo de la dua “Unio de tri imperiestroj”, [[Otto von Bismarck]] metis siajn retojn eĉ pli vaste, konvinkinte [[Italio]]n transformi la Duoblan Union inter [[Aŭstrio]] kaj [[Germanio]] je la Triopa Unio, inkludinta Italion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[William Ewart Gladstone]], eble la ĉefa figuro de la [[Britio|brita]] [[politiko]] en la [[19-a jarcento]], traktis la [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] proksimume same kiel [[Usono|usonanoj]] post [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[William Ewart Gladstone]] komencis la vojon, kiun poste sekvis [[Woodrow Wilson]], deklarinte ke ne povas esti diferenco inter [[moralo]] de [[konduto]] de aparta [[individuo]] kaj moralo de la [[ŝtato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rilato de [[Otto von Bismarck]] al [[William Ewart Gladstone]]] Por [[Otto von Bismarck]] tiaj vidpunktoj estis ege malamindaj. Ne mirindas ke tiuj du titanaj figuroj tutkore [[Malamo|malamegis]] unu la alian. Rilato de Bismarck al Gladstone memorigis rilaton de [[Theodore Roosevelt]] al [[Woodrow Wilson]]: li konsideris la grandan viktorianon parte [[fripono]], parte pura [[problemo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pozicio de [[William Ewart Gladstone]] pri sia malamiko estis oble pli rekta, ekzemple kiam li nomis [[Otto von Bismarck]] “enkorpigo de [[malbono]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum jardekoj [[historiisto]]j diskutas pri tio, kiu devas porti respondecon pri la komenco de la [[Unua mondmilito]]. Kaj tamen neniu lando povas esti akuzita pri tiu [[Frenezo|freneza]] salto al [[katastrofo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kvankam ĉiuj [[nacio]]j de [[Eŭropo]] per propra [[politiko]] kontribuis al proksimigo de la [[katastrofo]], nome [[Germanio]] kaj [[Rusio]] pro sia [[naturo]] subfosis [[sento]]n de detenemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Bedaŭrinde post foriro de [[Otto von Bismarck]] sindeteno estis kvalito, kiu plej multe mankis al [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kialo pro kiu germanaj ŝtataj agantoj estis obseditaj je [[ideo]] de kruda forto, estis tio ke [[Germanio]], malsame ol aliaj naciaj ŝtatoj, ne havis integran [[Filozofio|filozofian]] bazon [...] Strikte dirite, Germanio de [[Otto von Bismarck]] tute ne estis efektivigo de [[revo]]j pri kreado de nacia [[ŝtato]], ĉar li intence ekskludis el ĝi la [[Aŭstrio|aŭstriajn]] [[ĝermanoj]]n [...] Manko de [[Intelekto|intelektaj]] radikoj estis la ĉefa kialo de necelkonscieco de la germana [[ekstera politiko]]. [[Memoro]] pri tio ke Germanio dum longa [[tempo]] servis kiel ĉefa militejo de [[Eŭropo]] estigis ĉe la germana [[popolo]] profunde enradikiĝintan [[sento]]n de manko de [[sekureco]]. Kvankam la [[imperio]] de Bismarck estis nun la plej pova ŝtatego en la kontinento, al la germanaj gvidantoj ĉiam ŝajnis ke ilin atendas iu malklara [[minaco]], kion atestas ilia [[obsedo]] je konstanta batalpreteco, ŝarĝita je militema [[retoriko]]. Germanaj militaj strategoj ĉiam eliris el neceso sin defendi kontraŭ kombino de ĉiuj [[najbaro]]j de Germanio samtempe. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sub [[influo]] de [[emocio]]j de momento kaj pro kompleta manko de kompreno de [[psikologio]] de la aliaj, la [[Germanio|germanaj]] gvidantoj post [[Otto von Bismarck|Bismarck]] kombinis furiozon kun maldecidemo, metante la landon unue je izolado, kaj poste je la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)]] Frapfrazoj maskis [[Intelekto|intelektan]] vakuon: malantaŭ militemaj paroladoj sin kaŝis interna malpleneco; grandskalaj [[slogano]]j maskis maldecidemon kaj malkapablon orientiĝi en diversaj situacioj. Fanfaronado kune kun maldecidemo en agoj spegulis heredaĵon de dujarcenta germana provincieco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[ironio]] de la [[sorto]], dum granda parto de la ekzistado de la imperiestra [[Germanio]], la ĉefa [[minaco]] al [[paco]] estis konsiderata ne Germanio, sed [[Rusio]] [...] Efektive estis malmulte da gravaj pruvoj de tio, ke Rusio povintus strebi al kreo de eŭropa [[imperio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La tuta [[Eŭropo]] sendube traktis kiel ion strangan enormajn vastojn kaj obstinecon de [[Rusio]] [...] Kaj tamen Rusio ĉiam preferis [[risko]]n de [[malvenko]] al [[kompromiso]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum marŝo [[Rusio]] malofte spertis komprenon de limo. Kiam oni malhelpis al ĝi, ĝi kaŝis ofendiĝon kaj atendis konvenan momenton por regajno: kontraŭ [[Britio]] – dum plejparto de la [[19-a jarcento]], kontraŭ [[Aŭstrio]] – post la [[Krimea milito]], kontraŭ [[Germanio]] – post la [[Berlina kongreso]] kaj kontraŭ [[Usono]] dum la [[Malvarma milito]]. Restas atendi kiel la postsovetia Rusio reagos al kolapso de sia [[Historio|historia]] [[imperio]] kaj de engaĝitaj je ĝia orbito satelitoj, kiam komplete pasos ŝoko post la [[Disfalo de Sovetunio|disfalo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Rusio]]] Ĝi estis la unua [[Eŭropo|eŭropa]] lando, kiu kontaktis [[Japanio]]n kaj la unua kiu subskribis traktaton kun [[Ĉinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nek la [[Rusia imperio|imperiestra]], nek la [[Komunismo|komunista]] [[Rusio]] naskis grandan ministron pri eksteraj aferoj. Tiaj ekzemple ministroj pri eksteraj aferoj kiel [[Karl Nesselrode|Nesselrode]], [[Aleksandr Gorĉakov|Gorĉakov]], [[Nikolaj Girs|Girs]], [[Vladimir Lamsdorf|Lamsdorf]] aŭ eĉ [[Andrej Gromiko|Gromiko]], estis preparitaj kaj kapablaj homoj, sed ili ne havis [[rajto]]jn plani longdaŭran [[politiko]]n. Ili estis iom pli ol servistoj de malkonstanta kaj facile emociiĝanta [[reganto]], pri kies bonvolemo ili devis konkuri. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ironio]] konsistis en tio, ke je certa etapo [[ekspansiismo]] ne plu kreskigis povon de [[Rusio]], sed kaŭzis ĝian falon. En 1849 Rusio estis konsiderata de ĉiuj kiel plej pova lando de [[Eŭropo]]. Post 70 jaroj dinastio falis kaj ĝi provizore forlasis rondon de la potencoj. Inter 1848 kaj 1914 Rusio estis engaĝita je pli ol ses [[milito]]j (krom tiuj [[Kolonio|koloniaj]]), oble pli ol iu ajn potenco. En ĉiu ĉi [[konflikto]]j, krom la interveno al [[Hungario]] en 1849, financo-politikaj perdoj de Rusio oble superis atendatajn profitojn [...] ĝi pasie sopiris ĉiam pli da teroj, kiujn ĝi ne bezonis kaj kiujn ĝi ne povis uzi [...] [[Ekonomio|Ekonomia]] kaj socio-politika evoluo donus oble pli da utilo por statuso de potenco en la [[Industrio|industria]] epoko ol transformo de [[Bulgario]] je satelito aŭ starigo de protektorato en [[Koreio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, la tria markizo de Salisbury|Salisbury]] insula situo de [[Anglio]] signifis ke [[Idealo|ideala]] [[politiko]] devus esti aktiveco en [[Maro|maraj]] areoj kaj manko de fortaj kaj devigaj rilatoj en la kutimaj kontinentaj unioj. “Ni estas [[fiŝo]]j” diris li foje rekte. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Povekvilibro]] plej bone funkcias, se en ĝia fundamento kuŝas almenaŭ unu el jenaj kondiĉoj. La unua kondiĉo estas ke ĉiu lando havu eblecon libere unuiĝi kun ĉiu alia [[ŝtato]] depende de kurantaj cirkonstancoj. Dum plejparto de la [[18-a jarcento]] ekvilibro estis starigata per konstante ŝanĝiĝantaj unioj; same estis dum la tempo de [[Otto von Bismarck]] ĝis 1890. La dua kondiĉo estas kiam ĉeeste de konstantaj unioj haveblas reguliganto, observanta ke neniu el la jamaj [[koalicio]]j ricevu [[dominado]]n – tia situacio formiĝis post la subskribo de la franca-rusia traktato, kiam [[Britio]] plu agis kiel reguliganto kaj fakte ĝian [[atento]]n sopiris ĉiuj flankoj. La tria kondiĉo estas kiam ĉeeste de malfleksaj unioj kaj manke de reguliganto, interkroĉaj fortoj ene de la unioj estas relative malfortaj tiel ke pro ĉiu preteksto eblas [[kompromiso]]j aŭ regrupiĝoj en uniaj rilatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[19-a jarcento]]] Malgraŭ la tuta [[aŭtokrateco]] de [[Germanio]], ĝia gvidantaro atente aŭskultis [[voĉo]]n de [[publika opinio]] kaj troviĝis sub fortega [[influo]] de [[Naciismo|naciismaj]] influgrupoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu afero povus transformi [[Britio]]n je tiom nepacigebla [[malamiko]] kiel [[minaco]] al ĝia [[dominado]] sur la [[maro]]j. Sed nome tion faris [[Germanio]], ŝajnas eĉ sen kompreni ke tiun [[defio]]n jam ne eblos nuligi. Ekde la mezo de la [[1890-aj jaroj]] ene de Germanio ekkreskis premo pri neceso konstrui grandan [[mararmeo]]n [...] Tiel komenciĝis erara cirklo, finiĝinta per [[konfrontiĝo]]. Kaj ĉio ĉi okazis por konstrui la mararmeon, kiu en estonta [[Unua mondmilito|mondmilito]] nur unufoje renkontiĝos kun la brita en la [[Jutlanda batalo]], kiu donis decidan [[sukceso]]n al neniu flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] brava kaj sentima [...] [[Neville Chamberlain]] estis alvokanta al kreado de "[[Teŭtonoj|teŭtona]] alianco", kiun enirus [[Britio]], [[Germanio]] kaj [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1902 [[Henry Petty-Fitzmaurice, la 5-a markizo de Lansdowne|Henry Petty-Fitzmaurice]] ŝokis [[Eŭropo]]n, farinte [[alianco]]n kun [[Japanio]], unua kazo ekde starigo de [[Komerco|komercaj]] rilatoj de [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] kun [[Otomana imperio|otomanaj]] [[turkoj]], kiam eŭropa lando sin turnu por [[helpo]] ekster la “[[eŭropa koncerto]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Mararmeo|Mararmea]] programo de [[Germanio]], aprobita sur ondo de kontraŭbritaj insultoj dum la [[angla-bura milito]] en 1899-1902, sekvigis ĉiuflankan rekonsideron de la brita [[ekstera politiko]]. Dum unu jarcento kaj duono [[Britio]] konsideris [[Francio]]n la ĉefa [[minaco]] al [[Eŭropo|eŭropa]] ekvilibro, kiun necesis kontraŭstari per subteno de unu el [[Germanio|germanaj]] [[ŝtato]]j, plejparte de [[Aŭstrio]], sed foje ankaŭ de [[Prusio]]. Kaj ĝi traktis [[Rusio]]n kiel ege seriozan [[danĝero]]n por sia [[Brita imperio|imperio]]. Sed tuj post kiam estis farita alianco kun [[Japanio]], Britio komencis rekonsideri siajn [[Historio|historie]] formiĝintajn prioritatojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[1910-aj jaroj]]] Dum nura jardeko [[Rusio]], antaŭe ligita al [[Germanio]] per la Traktatro pri Reciproka Sekurigado, transformiĝis je milita [[aliancano]] de [[Francio]], dum [[Britio]], objekto de konstantaj provoj de Germanio transformi ĝin je sia [[partnero]], aliĝis al franca [[Diplomatio|diplomatia]] tendaro. Germanio montris ŝokan [[arto]]n, izolinte sin kaj interproksimiginte tri eksajn [[malamiko]]jn en celita nome kontraŭ ĝi mem kaj malamika al ĝi [[koalicio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ebleco por [[Germanio]] [[Unua maroka krizo|testi fortikecon]] de [[Antanto]] aperis en [[Maroko]], kie [[Francio|francaj]] planoj prezentis rompon de traktato, fiksinta [[sendependeco]]n de Maroko kaj kie Germanio havis gravajn [[Komerco|komercajn]] interesojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua maroka krizo]]] [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 2-a]] kaj liaj konsilistoj estis pravaj en siaj taksoj de tio, ke [[Francio]] ne pretas al [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post apero de la angla-franca-rusia bloko en 1907, en ludo de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]] restis nur du fortoj: [[Antanto|Triopa konsento]] kaj alianco inter [[Germanio]] kaj [[Aŭstrio]]. Ĉirkaŭigo de Germanio iĝis kompleta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la “Memorando de [[Eyre Crowe]] haveblas tiom alta grado de [[analizo]], kiun antaŭe atingis neniu [[dokumento]] de la post-[[Otto von Bismarck|Bismarcka]] [[Germanio]]. [[Konflikto]] estiĝis inter [[strategio]] kaj kruda forto [...] Agnoskante [[ekzistado]]n de grave malsamaj [[opinio]]j ĉe [[Britio]], [[Francio]] kaj [[Rusio]], Crowe tamen taksis ilin kiel tiajn pri kiuj oni povus atingi [[kompromiso]]n, ĉar tiuj malsamaj opinioj rilatas al difineblaj, do limigitaj [[celo]]j. La [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] de Germanio faris [[Danĝero|danĝera]] nome manko de rekonebla [[Racio|racia]] kerno, staranta malantaŭ senfinaj tutmondaj [[atako]]j, kiuj etendiĝis eĉ ĝis tiom foraj regionoj kiel [[Sud-Afriko]], [[Maroko]] kaj [[Proksima Oriento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante fidela al la ĉefaj reguloj de la reala politiko, [[Realpolitik]], [[Eyre Crowe|Crowe]] asertis ke ne motivoj, sed strukturo determinas stabilecon: intencoj de [[Germanio]] havas neniun signifon, gravas nur ĝiaj eblecoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Landoj de [[Eŭropo]] permesis al si iĝi [[ostaĝo]]j de siaj senpensaj [[Balkanio|balkanaj]] satelitoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Bosnio kaj Hercegovino]] ĉiam estis [[Urso|ursa]] angulo de [[Eŭropo]], ĝia [[sorto]] estis en ambigua stato dum la [[Berlina kongreso]], ĉar neniu fakte imagis kion fari je ĝi. Tiu ĉi tero, kuŝanta inter la [[Otomana imperio|Otomana]] kaj [[Habsburga imperio]]j, kie loĝis [[katolikoj]], [[ortodoksuloj]] kaj [[islamanoj]], kaj loĝantaro konsistis el [[kroatoj]], [[serboj]] kaj islamaj [[popolo]]j, neniam estis ne nur [[ŝtato]], sed eĉ memrega teritorio. Ĝi nur ŝajnis esti administrata, sed neniu el la grupoj necesis subiĝi al la aliaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[konduto]] de [[Germanio]] rilate la [[Rusia imperio|Rusian imperion]] komence de la [[20-a jarcento]]] Humiligi grandan landon, ĉe tio ne malfortiginte ĝin, ĉiam [[Danĝero|danĝera]] [[ludo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Inter [[Germanio]] kaj [[Rusio]] okazis neniuj grandaj [[konflikto]]j; [[konfrontiĝo]] inter ili okazadis kvazaŭ per perantoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De la [[Historio|historia]] vidpunkto aliancoj estis farataj por fortigi pozicion de tiu aŭ alia lando kaze de [[milito]]; dum proksimiĝo de la [[Unua mondmilito]] la ĉefa motivo de partopreno en la milito estis strebo fortigi aliancojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] [[Milito|Milita]] planado fakte iĝis aŭtonoma. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Neceso de samtempa [[mobilizado]] de ĉiuj membroj de [[alianco]] firme enradikiĝis en la [[cerbo]]j de la [[Eŭropo|eŭropaj]] gvidantoj, kio iĝis la ĉefa principo de solenaj [[Diplomatio|diplomatiaj]] interagoj. Celo de la aliancoj nun estis jam ne garantio de subteno post komenco de la [[milito]], sed garantio de tio, ke ĉiu el la aliancanoj okazigos mobilizadon laŭeble plej rapide kaj, kiel oni atendis, pli frue ol iu ajn [[malamiko]] [...] Tiu proceduro de la [[Lasta juĝo]] efike eligis [[casus belli]] el sub iu ajn [[Politiko|politika]] [[kontrolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Laŭ [[vorto]]j de [[Nikolaj Obruĉev]] nome en interesoj de [[Rusio]] estis fari tiel, ke ĉiu [[milito]] iĝu totala. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[20-a jarcento]]] Kiom ajn [[Grotesko|groteske]] tio aspektus, sed la rusia ĝenerala stabo preferis [[Milito|militi]] kontraŭ [[Germanio]] kaj [[Aŭstrio-Hungario]] samtempe, ne aparte. Milita konvencio, realiginta [[ideo]]jn de [[Nikolaj Obruĉev]], estis subskribita la 4-an de januaro 1894. [[Francio]] kaj Rusio interkonsentis okazigi samtempan [[mobilizado]]n, se mobilizadon okazigos iu ajn el la membroj de la [[Antanto|Triopa Unio]] pro iu ajn kialo. [[Maŝino]] de la [[Lasta Juĝo]] estis preta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel posteuloj de [[Otto von Bismarck]] rezignis je lia komplika [[diplomatio]], ankaŭ [[Alfred von Schlieffen]] forĵetis kiel balaston strategiajn [[koncepto]]jn de [[Helmuth von Moltke]], [[Milito|milita]] [[arkitekto]] de tri rapidaj [[venko]]j de Bismarck dum la periodo inter 1864 kaj 1870. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaze de [[milito]] je du [[fronto]]j, [[Helmuth von Moltke]] planis dividi la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n je pli aŭ malpli egalajn partojn en [[oriento]] kaj [[okcidento]] kaj okazigi [[Defendo|defendajn]] agojn ĉe ambaŭ frontoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Alfred von Schlieffen]] ellaboris planon de decida kaj rapida [[venko]] en unu [[fronto]] kun posta translokado de la fortoj kontraŭ alia [[malamiko]], tiel atingante konvinkan rezulton ĉe ambaŭ frontoj. Ĉar rapida kaj decida [[atako]] en [[oriento]] ne eblis pro malrapida [[ritmo]] de la [[Rusio|rusia]] [[mobilizado]], kiu kiel oni supozis povus okupi ses semajnojn, kaj pro vasteco de la rusia teritorio, Schlieffen decidis venki la [[Francio|francan]] [[armeo]]n la unuan eĉ ĝis kiam la rusia armeo estos komplete mobilizita. Por ĉirkaŭiri pezajn francajn [[fortikaĵo]]jn ĉe la germana limo, Schlieffen proponis rompi [[neŭtraleco]]n de [[Belgio]], kondukinte germanajn trupojn flanke tra ĝia teritorio [...] La plano estis same brila kaj senracia. Minimuma kono de la [[historio]] povus sugesti al li, ke [[Britio]] nepre ekmilitos se okazos invado al Belgio – tiun fakton ŝajne komplete malatentis la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|kaiser]] kaj la germana ĝenerala stabo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝuste [[sendependeco]] de [[Nederlando]] estis tio, por kio [[Britio]] ĉiam [[Batalo|batalis]] obstine kaj senkompromise [...] Ekbatalinte Britio militus ĝis la fino eĉ kaze de [[malvenko]] de [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kie ajn okazus [[milito]] (kaj plej verŝajna loko de ĝia komenco estis [[Balkanio]]) la plano de [[Alfred von Schlieffen]] antaŭvidis ke [[batalo]]j de la komenca etapo okazu en [[okcidento]], ĉe tio inter landoj, kiuj havas preskaŭ neniujn interesojn en tiu ĉi [[krizo]]. La [[ekstera politiko]] estis oferita al la milita [[strategio]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Ekzistis eĉ ne unu konkreta [[akuzo]] fare de [[Rusio]] kontraŭ [[Germanio]] aŭ eĉ unusola postulo flanke de Germanio al Rusio, kiuj meritus komencon de loka [[milito]], jam sen paroli pri la milito totala. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Aŭdiĝis mirinde malmulte da avertoj kaj honorinda escepto estis deklaro de [[Pjotr Durnovo]], eksa rusia ministro pri internaj aferoj, kiu iĝis membro de la Ŝtata Konsilio. En februaro 1914 – duonjaron antaŭ la komenco de la milito – li sendis al la caro politikan memorandon:</br> "La ĉefa pezo de la [[milito]] sendube trafos nin, ĉar [[Anglio]] apenaŭ kapablas grave partopreni en la kontinenta milito kaj [[Francio]], malriĉa je homa materialo, ĉe tiuj kolosaj perdoj kiuj akompanos la militon en modernaj kondiĉoj de la milittekniko verŝajne sekvos strikte [[Defendo|defendan]] [[taktiko]]n. Rolo de ramo, trabatanta la plejan kernon de la [[Germanio|germana]] defendo, estos destinita por ni [...]". |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj eĉ se [[Rusio]] realigos plurjarcentan [[revo]]n pri konkero de la [[Dardaneloj]], do kiel substrekas [eksa rusia ministro pri internaj aferoj] [[Pjotr Durnovo]], tiu sukceso estos strategie nula: </br> "Eliron al la malferma [[maro]] la markoloj al ni ne donas, ĉar post ili sekvas maro preskaŭ komplete konsistanta el [[Teritorio|teritoriaj]] akvejoj, maro kovrita je abundo da [[insulo]]j, kie ekzemple [[Britio|angla]] [[floto]] povus facile fermi por ni ĉiujn enirejojn kaj elirejojn, sendepende de la markoloj". |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Unua mondmilito]] komenciĝis ne pro tio, ke apartaj landoj rompis subskribitajn de ili [[traktato]]jn, sed pro tio ke ili plenumis ilin tro laŭlitere. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Aŭstrio-Hungario]] komence de la [[Unua mondmilito]]] Do [[Mobilizo|mobilizaj]] planoj, kiuj faris la [[milito]]n neevitebla, estis lanĉitaj ĝuste de tiu lando, kies [[armeo]] reale ekbatalis nur post kiam jam okazis la plej grandaj [[batalo]]j en [[okcidento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kaj la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|caro]] kaj la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|imperiestro]] dezirus iri laŭeble for de senpera [[minaco]] de [[milito]], sed neniu el ili sciis kiel tion fari – la caro pro tio ke oni malebligis al li aranĝi partan [[mobilizado]]n, la kaiser ĉar li ne povis fari mobilizadon nur kontraŭ [[Rusio]]. Ambaŭ estis dispremitaj de milita [[maŝino]], kiun ili mem helpis konstrui kaj kiu, estinte ekfunkciigita, jam estis nerenversebla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Laŭ [[ironio]] de la [[sorto]], [[Germanio]] malgajnis en [[Ofensivo|ofensivaj]] [[batalo]]j en [[okcidento]] kaj gajnis [[Defendo|defendajn]] batalojn en [[oriento]], ĝuste kiel prognozis maljunulo [[Helmuth von Moltke]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Tiutempe kiam ĉiuj [[evento]]j jam finiĝis, 20 milionoj da homoj kuŝis mortaj; la [[Aŭstro-Hungara imperio]] malaperis de surtere; tri el kvar dinastioj engaĝiĝintaj en la [[milito]] – la [[Germanio|germana]], aŭstria kaj [[Rusia imperio|rusia]] – estis desurtronigitaj. Postvivis nur la [[Britio|brita]] reĝa domo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Antanto]] specialiĝis je proponado de tiaj sloganoj de [[Moralo|morala]] karaktero kiel “[[milito]] por fini ĉiujn militojn” aŭ “fari tiun ĉi [[mondo]]n [[Sekureco|sekura]] por [[demokratio]]” – speciale post kiam en la militon engaĝiĝis [[Usono]]. La unua el tiuj ĉi [[celo]]j estis komprenebla kaj eĉ alloga por landoj, mil jarojn militintaj unu kontraŭ alia en diversaj kombinoj. Ĝia praktika interpretado estis senarmigo de [[Germanio]]. La dua deklaro – disvastigo de demokratio – postulis [[detruado]]n de germanaj kaj [[Aŭstrio|aŭstriaj]] internaj institucioj. Ambaŭ sloganoj de Antanto do postulis militon ĝis la fino. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] [[Germanio|Germanaj]] kondiĉoj estis oble pli konkretaj laŭ enhavo kaj havis [[Geopolitiko|geopolitikan]] karakteron. Kaj tamen kun propra al germanaj ŝtataj agantoj manko de limsento ili postulis tion, kio fakte estis senkondiĉa [[kapitulaco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] [[Germanio]] esperis ke promesado de [[Pollando|pola]] [[sendependeco]] helpos al ĝi garantii nombron de polaj volontuloj sufiĉan por kvin divizioj; kiel evidentiĝis sin anoncis nur 3000 rekrutoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Tuj post kiam la [[milito]] estis deklarita, kaj [[strato]]jn de [[Eŭropo|eŭropaj]] ĉefurboj plenigis jubilantaj homamasoj, la [[konflikto]] ĉesis esti interregistara kaj transformiĝis je la lukto de [[amaso]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Inter [[ruino]]j kaj [[fiasko]] de [[iluzio]]j rezulte de daŭrinta tri jarojn sanga buĉado sur la internacian scenejon eniris [[Usono]] kun sia certeco, kun sia povo kaj [[idealismo]], neimageblaj eĉ por ĝiaj malfortiĝintaj [[Eŭropo|eŭropaj]] aliancanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] De vidpunkto de [[Usono]] ne [[memdeterminado]] kaŭzis [[milito]]jn, sed ĝia manko; ne manko de [[povekvilibro]] naskis malstabilecon, sed strebo atingi ĝin. [[Woodrow Wilson]] proponis kiel fundamenton de [[paco]] la principon de [[kolektiva sekureco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Bresta paco]] montris kion preparis [[Germanio]] por malgajnintoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] La [[venko]] igis [[Francio]]n kun kompleta klareco kompreni, ke regajno estis atingita de ĝi kontraŭ tro alta prezo kaj ke ĝi jam preskaŭ jarcenton vivas danke al sia ĉefa [[kapitalo]]. Nur Francio sciis ĝis kiom malforta ĝi iĝis kompare al [[Germanio]], kvankam neniu alia, kaj speciale [[Usono]], estis preta kredi al ĝi. Tiel antaŭ la venko komenciĝis franca-usona dialogo, rapidiginta procezon de senmoraligo de Francio. Same kiel [[Israelo]] en niaj tagoj, Francio maskis sian vundeblecon per pika incitemo kaj kreskantan [[paniko]]n ĝi kaŝis malantaŭ nepacigeblo. Kaj same kiel Israelo en niaj tagoj, ĝi ĉiam sentis [[timo]]n de [[izolado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1880 en [[Francio]] loĝis 15,7% loĝantaro de [[Eŭropo]]. En 1900 tiu cifero malaltiĝis ĝis 9,7%. En 1920 loĝantaro de Francio konsistigis 41 milionojn da [[homo]]j dum tiu de [[Germanio]] – 65 milionojn, kio devigis francan ŝtatan aganton [[Aristide Briand]] respondi al kritikistoj riproĉintaj lin pri [[politiko]] de pacigado rilate Germanion, ke li realigas [[Ekstera politiko|eksteran politikon]], kiu kongruas al [[fekundindico]] en Francio. Falo de [[Ekonomio|ekonomia]] povo de Francio en komparaj indicoj estis eĉ pli rimarkinda. En 1850 Francio estis la plej granda [[Industrio|industria]] evoluinta lando en la kontinento. En 1880 produktado de [[ŝtalo]], [[karbo]] kaj [[fero]] fare de Germanio superis la francan. En 1913 Francio elminis 41 milionojn da tunoj da karbo kompare al 279 milionoj da tunoj, elminataj de Germanio; fine de la [[1930-aj]] diferenco kreskis ĝis 47 milionoj da tunoj elminitaj de Francio kompare al 351 milionoj da tunoj ĉe Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj nur en la post-[[Versajla paco|Versajla periodo]] [[Francio]] venis al klara kompreno de tio, ke [[malvenko]] farita al ĝi de [[Germanio]] en 1871, ne estis [[devio]] de la [[normo]]. Sola vojo por Francio konservi [[povekvilibro]]n kun Germanio povus esti divido de Germanio je konsistigantaj ĝin ŝtatoj, eble per restarigo de la [[Germana konfederacio]] de la [[19-a jarcento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam en 1989 falis la [[Berlina muro]], prezidanto de [[Francio]] [[François Mitterrand]] iun tempon promociis [[ideo]]n de kunlaboro kun [[Miĥail Gorbaĉov]] je la afero de kontraŭstarado al la [[unuiĝo de Germanio]]. Sed Gorbaĉov, tro okupita je internaj problemoj, ne tre deziris komenci tiun ĉi aventuron dum Francio estis nesufiĉe forta por sukcesi pri tio sola. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Fine neniu el la landoj atingis siajn [[celo]]jn: [[Germanio]] ne estis pacigita, [[Francio]] ne atingis garantiojn de propra [[sekureco]] kaj [[Usono]] forlasis la reguligadon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] por ŝtatestroj estas preskaŭ ĉiam granda eraro profundiĝi je detaloj de [[Intertraktoj|intertrakta]] procezo. Ili tiukaze devas lerni detalojn, pri kiuj kutime zorgas [[ministro]]j pri eksteraj aferoj, kaj deflankiĝi je detala pridiskutado de aferoj, pli konvenaj al iliaj subuloj, do mankas al ili [[tempo]] por okupiĝi pri tiuj [[problemo]]j, kiujn povas solvi nur ŝtatestroj. Kaj ĉar neniu homo sen evoluinta [[egoo]] atingas gvidajn postenojn, [[kompromiso]] iĝas malfacile atingebla kaj sakstratoj iĝas [[Danĝero|danĝeraj]]. Konsiderante ke fortikeco de interna pozicio de intertraktanto ofte dependas de almenaŭ ŝajnigo de [[sukceso]], tiaj intertraktoj plej ofte koncentriĝas je kaŝado de kontraŭdiroj ol je la esenco de la problemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol en la [[Viena kongreso]], en la [[Pariza paca konferenco]] la venkitoj ne estis reprezentitaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pariza paca konferenco]]] [[Rusio]] de [[Lenin]], kiu ankaŭ ne estis invitita, kritikis tiun aranĝon kiel [[Kapitalismo|kapitalisman]] [[orgio]]n, iniciitan de landoj kies fina [[celo]] estis enmiksiĝo je la [[enlanda milito en Rusio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pariza paca konferenco]]] Estis invititaj 27 ŝtatoj. La konferenco, konceptita kiel forumo de ĉiuj [[popolo]]j de la [[mondo]], fine transformiĝis je malferman diskutklubon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Pariza paca konferenco|Pariza konferenco]] finiĝis, havante 58 diversajn komisionojn. Plejparto de ili okupiĝis pri [[Teritorio|teritoriaj]] [[problemo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pariza paca konferenco]]] [[Usono]]n protektis ĝia [[Geografio|geografia]] situo, kapitulaco de la [[Germanio|germana]] [[floto]] kaj ĝia transdono al la venkintoj nuligis [[dubo]]jn de [[Anglio]] rilate [[minaco]]n al ĝia [[dominado]] sur la [[maro]]j. El la venkintoj nur [[Francio]]n oni petis bazi propran [[sekureco]]n sur la monda [[publika opinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte [[ideo]]j de [[Woodrow Wilson]] transformiĝis je institucioj, ekvivalentaj al [[monda registaro]], al kio la [[Usono|usona]] [[popolo]] estis preta eĉ malpli ol al plenumo de funkcio de la tutmonda [[Polico|polica]] forto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Unua mondmilito]] [[Britio]] kaj [[Usono]] efektive ne kredis je la [[Germanio|germana]] [[minaco]]; ili proponis sian garantion sen esti konvinkitaj je ĝia neceso kaj sen havi firman decidemon efektivigi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Garantioj daŭris nelonge. Rifuzo de la [usona] [[Usona senato|senato]] ratifiki la [[Versajla traktato|Versajlan traktaton]] faris ilin neaktualaj; kaj [[Britio]] uzis tiun pretekston por ankaŭ liberiĝi de siaj sindevigoj. Rezigno de [[Francio]] de siaj antaŭaj postuloj evidentiĝis ĉiama dum garantioj estis mallongdaŭraj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Versajla traktato]] estis nomita tiel, ĉar ĝi estis subskribita en la Spegula halo de la [[Versajla palaco]]. Le elekto de la loko mem ŝajne aludis al nenecesa [[humiligo]]. Antaŭ 50 jaroj [[Otto von Bismarck]] sentakte elektis tiun ĉi lokon por proklami [[Unuigo de Germanio|unuigon de Germanio]]. Nun la venkintoj respondis per [[ofendo]] al la ofendo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Landoj-aliancanoj fine venis al la tiel nomata "mandata principo", kiu estis same originala kaj [[Hipokriteco|hipokrita]]. La [[Germanio|germanaj]] [[kolonio]]j, same kiel la eksaj teroj de la [[Otomana imperio]] en [[Proksima Oriento]], estis donitaj al diversaj venkintoj laŭ “mandato” sub observado de la [[Ligo de Nacioj]] por rapidigo de ilia [[sendependiĝo]]. Kion konkrete tio signifis neniam estis difinite kaj rezulte de tio haveblo de mandato tute ne rapidigis sendependiĝon de tiuj teritorioj kompare al situacio en la aliaj kolonioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Tio kio aperis rezulte de ĝi estis fragila [[kompromiso]] inter [[Usono|usona]] [[utopiismo]] kaj [[Eŭropo|eŭropa]] [[paranojo]] – tro limigita per diversaj klaŭzoj por efektivigi [[revo]]jn de la unua, tro spekulativa por forigi [[timo]]jn estigitajn de la lasta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Baldaŭ iĝis tute klare, ke de la praktika vidpunkto principo de [[memdetermino]] ne povas esti aplikita iugrade klare kaj ĝuste, kiel tion planis “Dek kvar punktoj”, speciale en la ŝtatoj-sukcedintoj de la [[Aŭstro-Hungaria imperio]] [...] Post la fino de tiu ĉi procezo, realigita cele al memdetermino, sub eksterlanda [[regado]] loĝis preskaŭ sama nombro de homoj kiel en la tempo de la Aŭstro-Hungara imperio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭ la [[Unua mondmilito|milito]] [[Germanio]] havis fortajn [[najbaro]]jn [[Oriento|oriente]] kaj [[Okcidento|okcidente]]. Ĝi ne povis ekspansii en iu ajn direkto sen alfronti [[rezisto]]n de granda ŝtato – [[Francio]], la [[Aŭstrio-Hungara imperio]] aŭ [[Rusio]]. Sed post subskribo de la [[Versajla traktato]] oriente Germanio ne plu havis kontraŭpezon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [[Pollando]] mem estis tro malforta por preni sur sin [[rolo]]n de [[Rusio]] [je detenado de [[Germanio]]]. La [[Versajla traktato]] fakte stimulis Rusion kaj Germanion dividi [[Pollando]]n, ĝuste kion ili faris post 20 jaroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Do stabileco sur la kontinento ekdependis de [[Francio]]. Siatempe por venki [[Germanio]]n necesis unuiĝintaj fortoj de [[Usono]], [[Britio]], Francio kaj [[Rusio]]. El tiuj ĉi landoj Usono denove revenis al [[izolismo]] dum Rusio estis distancigita de [[Eŭropo]] je [[Oktobra revolucio|revolucia]] [[dramo]] kaj la tiel nomata “sanitara kordono” el etaj [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] [[ŝtato]]j, kiuj stariĝis sur vojo de rekta rusa helpo al Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Versajla traktato|Versajla solvo]] estis mortnaskita, ĉar [[valoro]]j kiujn ĝi proklamis kontraŭis stimulojn necesajn por subteni ĝin: plejparto de [[ŝtato]]j, necesaj por garantii defendon de la interkonsento, konsideris ĝin pli aŭ malpli [[Maljusteco|maljusta]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Germanio|germana]] [[iredentismo]], do strebo al unuiĝo de ĉiuj [[germanoj]], estis subtenata de la baza principo de la [[Versajla traktato]], kreskigante [[kulposento]]n ĉe la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En longdaŭra perspektivo [[Germanio]] post la [[Versajla traktato|Versajlo]] estis en oble pli bonaj kondiĉoj por [[Dominado|domini]] en [[Eŭropo]] ol antaŭ la [[Unua mondmilito|milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pasis ne pli ol kvin jaroj kaj ambaŭ potencoj, venkitaj dum la [[Unua mondmilito|milito]] unuiĝis en [[Traktato de Rapallo (1922)|Rapallo]]. Kreskanta [[kunlaboro]] inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] iĝis decida bato kontraŭ la [[Versajla traktato|Versajla sistemo]], kion ne tuj povis kompreni [[demokratio]]j, kiuj estis tro demoralizitaj tiumomente. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncepto de [[kolektiva sekureco]] ne difinas haveblon de iu konkreta [[minaco]], nek donas garantiojn al iu aparta lando, nek [[Diskriminacio|diskriminacias]] iun el ili. Teorie ĝi estas direktita al kontraŭstaro al ĉia minaco al [[paco]], de kie ajn ĝi venus kaj kontraŭ kiu ajn ĝi estus direktita. Unioj ĉiam supozigas haveblon de iu konkreta potenciala [[malamiko]]; kolektiva sekureco defendas [[Internacia juro|internacian juron]] en abstrakta formo kaj ordo helpe de ĝi estas subtenata proksimume same kiel [[Juro|jura]] sistemo de lando subtenas internan kriman kodekson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[kolektiva sekureco]]] Finfine [[koncepto]] de kolektiva sekureco iĝis [[viktimo]] de malforteco de propra ŝlosila [[argumento]] ke ĉiuj landoj samgrade estas interesitaj kontraŭi konkretan [[agreso]]n kaj pretas egale [[Risko|riski]] por kontraŭstari ĝin. Sperto montris ke tiu premiso estas falsa. Eĉ ne unu [[agreso]] partoprenita de granda potenco iam ajn estis venkita per apliko de principo de kolektiva sekureco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[Malvarma milito]] [[Unuiĝintaj Nacioj]] estis samgrade neefika en ĉiu kazo, kiam temis pri [[agreso]] fare de granda potenco. Tion kaŭzis [[Komunismo|komunista]] [[vetoo]] en la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] aŭ maldeziro de ŝtatetoj [[Risko|riski]] pro aferoj, kiuj laŭ ilia [[opinio]]j neniel rilatis al ili. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la “[[Golfa milito]]” en 1991 [[Unuiĝintaj Nacioj]] efektive aprobis [[Usono|usonajn]] [[ago]]jn, sed [[respondo]]n al la [[Irako|iraka]] [[agreso]] oni apenaŭ povus nomi praktika apliko de la doktrino de [[kolektiva sekureco]]. Sen atendi internacian [[konsento]]n, Usono unuflanke sendis grandajn ekspediciajn fortojn. Aliaj landoj povis kreskigi [[influo]]n sur la agojn de Usono nur aliĝinte al tio, kio fakte estis pure usona entrepreno; ili ne povis eviti [[risko]]n de la [[konflikto]] se ili vetous ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[milito en la Persa golfo]] [[kolektiva sekureco]] servis kiel pravigo de la [[Usono|usona]] gvidanteco, sed ne estis ĝia anstataŭigo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ [[Emocio|emocia]] malpleniĝo rezulte de la [[Unua mondmilito|milito]] [[Eŭropo|eŭropaj]] [[gvidanto]]j devintus kompreni ke ĝenerala [[ideo]] pri [[kolektiva sekureco]] ne funkcios eĉ se ĝi superos ĉiujn barojn sur sia [[vojo]] antaŭ ol ĝi koncernos tri plej povajn [[nacio]]jn en la mondo: [[Usono]]n, [[Germanio]]n kaj [[Sovetunio]]n. Ĉar Usono rifuzis membriĝi en la [[Ligo de Nacioj]], al Germanio oni malhelpis tion fari kaj Sovetunio, kiun oni traktis kiel [[pario]]n, rilatis al ĝi disdegne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1924 stabo de la brita terarmeo venis al la sama konkludo [kiel [[Ferdinand Foch]]], kiam ĝi prognozis ke [[Germanio]] denove ekmilitos kontraŭ [[Britio]] pro la samaj [[problemo]]j, kiuj simple “estos ripetiĝo de situacioj, engaĝintaj nin en la [[Unua mondmilito|lastan militon]]”. [[Malpermeso]]j truditaj de la [[Versajla traktato]], kiel asertis stabaj [[militisto]]j, prokrastos rearmadon de Germanio maksimume por naŭ monatoj kaj ĉesos efiki tuj post kiam Germanio eksentos sin sufiĉe [[Politiko|politike]] forta por forĵeti [[kateno]]jn de la Versajlo – la ĝenerala stabo klarvide donis por tio proksimume 10 jarojn. Agante unisone kun analizo de [[Francio|francoj]], la brita ĝenerala stabo ankaŭ antaŭdiris ke Francio estos sendefenda se tiutempe ĝi ne faros union kun “unuarangaj potencoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Ŝtataj agantoj de [[Britio]] traktis la demoralizitan [[Francio]]n kiel potenciale dominantan potencon, kiun necesas kontraŭpezigi dum la revenĝisman [[Germanio]]n ili konsideris la damaĝita flanko, kiu bezonas [[konsolo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Neniam farintaj militan [[alianco]]n kun plej forta lando en [[Eŭropo]], [[Britio|britaj]] [[gvidanto]]j nun traktis [[Francio]]n kiel denove ekflamigantan [[Historio|historian]] [[minaco]]n de sia [[dominado]] en la kontinento. En 1924 la centra departemento de la brita ministerio pri [[eksteraj aferoj]] karakterizis francan okupadon de [[Rejna provinco]] kiel “komencan punkton de salto al [[Centra Eŭropo]]”. Tiu [[opinio]] komplete malkongruis al la franca [[humoro]] en tiu periodo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [...] multaj en [[Britio]] ekkonsideris [[Germanio]]n kiel kontraŭpezon de [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En septembro 1923 laŭ insisto de [[Francio]] kaj [[Britio]] la Konsilio de la [[Ligo de Nacioj|Ligo]] [de Nacioj] ellaboris universalan taktaton pri reciproka helpo [...] la traktato deklaris, ke la [[viktimo]] de la [[agreso]] por ricevi rajton je [[helpo]] devis anticipe subskribi traktaton pri [[senarmiĝo]], aprobitan de la Ligo, kaj reduktadi siajn armitajn fortojn laŭe al interkonsentita plano [...] Kreiĝis [[Absurdo|absurda]] situacio. Kontraŭado al la agreso estis dependigita de anticipa senarmiĝo de la viktimo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En tiuj [[Naiveco|naivaj]] [[tago]]j neniu konsideris stranga proponi al [[Germanio]] inspekti sian propran [[senarmiĝo]]n [...] Ne mirindas ke artikoloj pri senarmiĝo estis plej krude rompataj jam longe antaŭ ol [[Hitlero]] rifuzis ilin plenumi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Finfine postula pozicio de la venkinto dum intertraktoj ĉiam malkreskas kun tempopaso. Kio ne estis ricevita dum la [[ŝoko]] de [[malvenko]], estos oble pli malfacile ricevebla poste – leciono, kiun [[Usono]] devis lerni rilate [[Irako]]n fine de la [[Golfa milito]] en 1991. Ne pli frue ol en 1921 – do nur du jarojn post la subskribo de la [[Versajla traktato]] – estis difinita sumo de [[reparacio]]j. Ĝi estis [[Absurdo|absurde]] alta: 132 miliardoj da oraj markoj (proksimume 40 miliardoj da [[Usona dolaro|usonaj dolaroj]], kio en nuntempaj [[prezo]]j estus proksimume 323 miliardoj da dolaroj), do la sumo kiu neeviteble sekvigus germanajn [[pago]]jn ĝis la fino de la jarcento. Sufiĉe prognozeble [[Germanio]] anoncis sian [[bankroto]]n; eĉ se la internacia [[Financo|financa]] sistemo sukcesus aranĝi tiom grandan ĝiron de [[Banko|bankaj]] aktivoj, neniu germana [[Demokratio|demokratia]] [[registaro]] restus reganta se ĝi akceptus tion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Versajla traktato|Versajlo]] efektive kaŭzis ion pli similan al [[Ekstera politiko|eksterpolitika]] [[Partizano|partizana]] [[milito]] ol la mondordon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[tempo]] de la [[Franca revolucio]] sur horizonto de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]] aperis nenio eĉ proksimume simila al [[Sovetunio]]. Unuafoje dum pli ol 100 jaroj unu el landoj oficiale dediĉis sin al faligo de la ekzistanta [[ordo]]. Francaj [[revoluciulo]]j strebis ŝanĝi [[karaktero]]n de la [[Ŝtato|ŝtata]] sistemo; [[bolŝevisto]]j, farinte plian paŝon, proponis neniigi la ŝtaton mem. Tuj post kiam la ŝtato malaperos, laŭ vortoj de [[Lenin]], ne plu necesos diplomatio, nek [[ekstera politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Principo de kunekzistado estos jen kaj jen proponata de [[Sovetunio]] dum sekvaj 60 jaroj, ĉe tio [[reago]] de la kontraŭa flanko restos konstanta: [[Demokratio|demokratiaj]] landoj ĉiufoje bonvenigos proklamon de principo de [[Paco|paca]] kunekzistado fare de Sovetunio kiel [[signo]]n de transiro al konstanta paca [[politiko]]. Tamen [[komunisto]]j siavice ĉiam pravigis periodojn de paca kunekzistado per tio, ke proporcio de la fortoj nuntempe malfavoras al [[konfrontiĝo]]. De tio sekvis kompreneble konkludo, ke se tiu proporcio de la fortoj ŝanĝiĝos, do ŝanĝiĝos ankaŭ [[fideleco]] de bolŝevistoj al la principo de paca kunekzistado [...] Piko de tia politiko estis certe la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|pakto inter Hitlero kaj Stalino]] en 1939. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [[Pollando]] tiel sukcesis akrigi rilatojn kun du siaj [[historio|historiaj]] [[malamiko]]j: [[Germanio]], ĉe kiu ĝi forprenis [[Supra Silezio|Supran Silezion]] kaj “[[Pola koridoro|polan koridoron]]”, kaj [[Sovetunio]], ĉe kiu ĝi forkaptis [[teritorio]]n oriente de la tiel nomata [[Curzon-linio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Georgij Ĉiĉerin]] dum la [[Traktato de Rapallo (1922)|konferenco en Rapallo en 1922]]] Li proponis agendon tiom ampleksan, ke ĝin eblis nek efektivi, nek ignori flanke de [[Demokratio|demokratiaj]] [[registaro]]j – [[taktiko]], kiu iĝos tipa por la [[Sovetunio|sovetia]] [[diplomatio]]. Tiu agendo inkludis likvidon de [[armiloj de amasa detruo]], alvokon de internacia [[Ekonomio|ekonomia]] konferenco kaj enkondukon de internacia kontrolo je ĉiuj akvovojoj. [[Celo]] de tiu propono estis altiri [[atento]]n de la [[Okcidento|okcidenta]] [[publiko]] kaj krei por [[Moskvo]] [[reputacio]]n de [[Paco|pacama]] internaciismo, kio malhelpus al demokratiaj landoj aranĝi unuiĝintan [[Kontraŭkomunismo|kontraŭkomunistan]] [[krucmilito]]n, kio ĉiam estis koŝmaro de la [[Kremlo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri interproksimiĝo de [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] dum la [[intermilita periodo]]] [...] [[Okcidento|okcidentaj]] aliancanoj kreis kondiĉojn por ĝi, subiginte al [[ostracismo]] la plej grandajn kontinentajn [[potenco]]jn per kreado de zono de malfortaj [[ŝtato]]j malamikaj unu al alia, kaj per dispartigo de Germanio kaj Sovetunio. Ĉio ĉi kreis maksimumon de instigaj [[motivo]]j por Germanio kaj Sovetunio por superi [[Ideologio|ideologian]] [[malamikeco]]n kaj kunlabori pri [[detruado]] de la [[Versajla traktato|Versajlo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Versajla traktato]]] Al [[Hitlero]] kaj [[Stalin]], kiuj ne havis ŝarĝon de [[pasinteco]] kaj estis instigataj de strebo al la [[potenco]], restis nenio krom forblovi tiun ludkartan dometon, kreitan de plenaj je bonaj intencoj, [[Paco|pacemaj]] kaj fakte [[Timo|timemaj]] ŝtataj agantoj de la [[intermilita periodo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vejmara respubliko]]] [[Demokratio|Demokratiaj]] ŝtataj agantoj de la nova [[Germanio]] neniam estis sufiĉe aprezitaj pro tio ke ili konservis fundamenton de sia lando ĉe tiom komplikaj cirkonstancoj. En [[politiko]] cetere malofte okazas [[premio]]j pro malgrandigo de [[damaĝo]], ĉar tre malofte eblas pruvi ke sekvoj povus esti eĉ pli malbonaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] [[Argumento]]j de [[Britio]] por asistado al [[Germanio]] havas certan similecon al [[Usono|usonaj]] proponoj pri [[helpo]] al [[Rusio]] dum la [[regado]] de [[Boris Jelcin]]. Nek en la unua, nek en la dua kazo estis konsiderataj sekvoj de la “[[sukceso]]” de proponata [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono agis]] longvide, proponinte [[helpo]]n al [[Rusio]] post la fino de la [[Malvarma milito]]; sed tuj post kiam Rusio resaniĝos [[Ekonomio|ekonomie]], ĝia premo sur najbarajn landojn sendube kreskos. Eble indus pagi tian [[prezo]]n, sed estus [[eraro]] ne rimarki ke oni tamen devos pagi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Dum sekvaj kvin jaroj [[Germanio]] pagis [[reparacio]]jn je proksimume unu miliardon da [[Usona dolaro|usonaj dolaroj]] kaj ricevis ĉirkaŭ du miliardoj da dolaroj forme de [[prunto]]j, ĉefe de [[Usono]]. Fakte Usono pagis la reparaciojn de Germanio dum Germanio uzis reston de la usonaj pruntoj por modernigi sian [[industrio]]n. [[Francio]] insistis je la reparacioj por konservi Germanion malforta. La devigita elekti inter Germanio malforta kaj Germanio kapabla pagi la reparaciojn, Francio preferis la lastan varianton, ĉe tio ĝi devis ne enmiksiĝi, vidante kiel la reparacioj helpas restarigi le ekonomian kaj fine [[Milito|militan]] povon de Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Lokarna pakto]] estis akceptita kun troiga malpeziĝo kiel alveno de nova mondordo. Tri ministroj pri eksteraj aferoj – [[Aristide Briand]] de [[Francio]], [[Neville Chamberlain]] de [[Britio]] kaj [[Gustav Stresemann]] de [[Germanio]] – ricevis la [[Nobel-premio pri paco|Nobel-premion pri paco]]. Sed inter ĉiuj ĉi jubiloj neniu rimarkis ke la ŝtataj agantoj foriris flanken de la veraj [[problemo]]j; la Lokarno ĉefe ne pacigis [[Eŭropo]]n, sed difinis kampon de estonta [[batalo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Lokarna pakto|Lokarno]], kiu estis laŭdata en 1925 kiel transiranta sojlon al eterna [[paco]], efektive signifis komencon de la fino de la internacia ordo starigita de la [[Versajla traktato|Versajlo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar por la [[Versajla traktato|Versajla ordo]] ne ekzistis [[Geopolitiko|geopolitika]] bazo, ŝtataj agantoj faris personajn rilatojn rimedo por ĝia subtenado – la paŝo tute nekonata al iliaj antaŭuloj [...] Ekde tiam tendenco al personigo de oficialaj rilatoj nur kreskis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la komenco de la [[18-a jarcento]] sekureclimo de [[Britio]] iris laŭ la [[Manika markolo]]. Dum la tuta [[19-a jarcento]] tiu ĉi sekureclinio iris laŭ limo de [[Nederlando]]. [[Neville Chamberlain]] provis ŝovi ĝin al [[Rejno]], kie finfine oni ne subtenis ĝin kiam en 1936 [[Germanio]] ĝin kontestis. Garantioj al [[Pollando]] estis ekster la rondo de interesoj de la britaj ŝtataj agantoj en 1925. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la tempo de [[krizo]]j francoj preferis la firman kaj severan [[Raymond Poincaré]], kiu insistis je strikta plenumo de la postuloj de la [[Versajla traktato]]. Kiam krizoj iĝis tro dolorigaj – kiel dum la okupado de [[Ruhr-regiono]] – denove aperadis [[Aristide Briand]]. [[Problemo]] je tiu konstanta pelmelo konsistis en tio, ke [[Francio]] perdis kapablon efektivigi [[politiko]]n, realigatan de ĉiu el tiuj kontraŭaj figuroj ĝis logika fino: Francio jam ne estis sufiĉe forta por efektivigi politikon de Poincaré, sed la franca [[publika opinio]] donis al Briand malmulte da eblecoj rilate proponon de Germanio pri atingo de ĉiama [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Lokarna traktato]] al [[Germanio]] impetis [[kapitalo]] – ĉefe la [[Usono|usona]] – akcelante moderniĝon de ĝia [[industrio]] [...] Kaŝita rearmiĝo de Germanio estis okazanta kun granda rapideco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] konstruado de la [[Maginot-linio]] pruvis ke [[Francio]] intencas sekvi [[Defendo|defendan]] [[taktiko]]n ene de propraj limoj per tio liberigante la manojn al [[Germanio]] kiu povis libere agi [[Oriento|oriente]]. La [[Politiko|politika]] kaj [[Milito|milita]] [[strategio]]j de Francio definitive disiĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Embarasitaj [[gvidanto]]j tendencas anstataŭigi kapablon orientiĝi per [[Publikaj rilatoj|PR]]-kampanjoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|pakto pri neagreso]] inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]]] Efektive tio signifis ke tiuj du landoj en rilatoj inter si eligis sin el la sistemo de aplikado de [[kolektiva sekureco]] unu rilate la alian. Germanio jam ekskludis sin el la sistemo de [[sankcio]]j kontraŭ iu ajn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] origina motivo de interproksimiĝo de prezidanto [[Anŭar al-Sadat|al-Sadat]] kun [[Israelo]] preskaŭ sendube estis provo detrui imagon de la [[Okcidento]] pri militiemo de la [[araboj]] kaj [[Psikologio|psikologie]] meti Israelon en situacion de sin [[Defendo|defendanta]]. Same kiel [[Gustav Stresemann]], al-Sadat provis enbati kojnon inter sia [[malamiko]] kaj ĝiaj [[amiko]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post jardeko kiam la [[Diplomatio|diplomatia]] agado fokusiĝis je [[Eŭropo]], ĝuste [[Japanio]] – subite – montris malplenecon de la koncepto de [[kolektiva sekureco]] kaj de la [[Ligo de Nacioj]] ĝenerale, komencinte en la [[1930-aj jaroj]] jardekon de kreskado de [[perforto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri reago de la [[Ligo de Nacioj]] al atako de [[Japanio]] kontraŭ [[Manĉurio]] en 1931] Fine estis elpensita mekanismo de kompleta neagado. Ĝi realiĝis forme de la komisiono pri enketado – tipa ilo de [[Diplomatio|diplomatia]] averto pri tio, ke dezirata rezulto estas neagado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eksterlande [[Hitlero]] akiris plej grandan [[sukceso]]n kiam la [[mondo]] [[Opinio|opiniis]] ke li persekutas normalajn, limigitajn [[celo]]jn. Ĉiuj liaj plej grandaj [[triumfo]]j okazis dum la unuaj kvin jaroj de la [[regado]], en 1933-1938, kaj estis bazitaj sur konjektoj de liaj [[viktimo]]j ke lia celo estas konformigi la [[Versajla traktato|Versajlan sistemon]] al la principoj kiujn ĝi mem deklaris. Sed tuj post kiam Hitlero ĉesis ŝajnigi ke li korektas faritajn maljustaĵojn, [[fido]] al li malaperis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Versajla traktato|Versajlo]] kaj [[Lokarna traktato|Lokarno]] pavimis la [[vojo]]n por [[Germanio]] direkte al [[Orienta Eŭropo]], kie pacienca germana estraro kun tempopaso atingus [[dominado]]n per [[Paco|pacaj]] rimedoj aŭ eble la [[Okcidento]] mem donus ĝin al ĝi. Sed [[Despero|despera]] [[megalomanio]] de [[Hitlero]] transformis tion kio povus iĝi paca evoluo je la [[Dua mondmilito|mondmiliton]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Okcidento]] devintus malŝpari malpli da [[tempo]] por pritakso de veraj motivoj de [[Hitlero]] kaj pli da tempo por serĉado de kontraŭpezo al la kreskanta povo de [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] provis trovi [[azilo]]n en aro da malfortaj unioj, transformante la garantiojn unuflanke donitajn en la [[1920-aj jaroj]] al [[Pollando]], [[Ĉeĥoslovakio]] kaj [[Rumanio]], je traktatoj pri reciproka milita [[helpo]] [...] Substrekante malkonvenecon de tiuj ĉi paktoj, Pollando ekvilibrigis siajn sindevigojn rilate [[Francio]]n per traktato pri neagreso kun Germanio, tiel ke kaze de [[atako]] kontraŭ Francio la oficialaj sindevigoj de Pollando reciproke ekskludus unu la alian, pli ĝuste ili donis al Pollando liberecon pri elekto de tia [[alianco]], kiu donus al ĝi pli grandajn avantaĝojn dum la [[krizo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = France sought shelter behind an accumulation of halfhearted alliances by transforming the unilateral guarantees of Czechoslovakia, Poland, and Romania of the 1920s into mutual defense treaties [...] Underscoring the irrelevance of these pacts, Poland balanced its commitments to France with a nonaggression treaty with Germany so that, in case of an attack on France, Poland's formal obligations would cancel each other out—or, more precisely, they would leave Poland free to choose that alignment which promised it the greatest benefit at the moment of crisis. }} {{Citaĵo |teksto = En 1935 [...] [[Francio]] malvolonte subskribis [[Politiko|politikan]] aliancon kun [[Sovetunio]], rezolute rifuzinte [[intertrakto]]jn je nivelo de [[Milito|militaj]] staboj. Eĉ en 1937 Francio ne enlasis sovetiajn observantojn en siaj ĉiujaraj manovroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] aliancanoj de [[Francio]], troviĝintaj inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]], estis malpretaj enlasi sovetiajn trupojn en siaj [[teritorio]]j, obstakligante per tio serĉadon de temo por gravaj [[intertraktoj]] inter la franca kaj sovetiaj militaj staboj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] tiel evidentiĝis esti en [[Milito|milita]] alianco kun landoj tro malfortaj por helpi al ĝi kaj en [[Politiko|politika]] alianco kun [[Sovetunio]], kun kiu ĝi ne kuraĝis kunlabori en milita sfero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua italo-etiopa milito]]] Sub estrado de [[Britio]] estis ekfunkciigita sistemo de [[ekonomiaj sankcioj]] de la [[Ligo de Nacioj|Ligo]]. Samtempe [[Pierre Laval]] private kredigis [[Mussolini]], ke aliro de Italio al [[nafto]] ne estos rompita [...] Vortumo de tiu ĉi [[politiko]] iĝis slogano: "Ĉiuj sankcioj krom [[milito]]". |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Dua italo-etiopa milito]]] Etiopio tiel markis komencon de la neevitebla interproksimiĝo de Italio kaj [[Germanio]], motivita egale de [[avideco]] kaj [[timo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Paniko|panika]] humoro antaŭ la [[Dua mondmilito]]] Altiĝanta [[simbolo]] de tia mensostato estis certe la [[Maginot-linio]], kiun [[Francio]] konstruadis dum dek jaroj, malŝparinte enormajn rimedojn. Per tio Francio kondamnis sin je [[Strategio|strategia]] [[defendo]] en la sama jaro, kiam ĝi garantiis [[sendependeco]]n de [[Pollando]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. [[Signo]] de analoga [[frenezo]] estis nekomprenebla franca [[decido]] haltigi la konstruadon de la Maginot-linio ĉe la belga limo, kio komplete kontraŭis sperton de la [[Unua mondmilito]]. Ĉar se tamen konsideri franca-germanan militon vere ebla, do kial ne eblas germana [[atako]] tra [[Belgio]]? |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam [[Politiko|politikaj]] [[gvidanto]]j faras [[decido]]jn, [[spionservo]]j klopodas serĉi pravigojn por tiuj ĉi decidoj. Amasa [[literaturo]] kaj [[filmo]]j ofte prezentas tute kontraŭan bildon – kreantojn de politika kurso kiel senvolajn ilojn en la [[mano]]j de spionaj ekspertoj. En reala [[mondo]] pritaksoj de spionservoj plej ofte sekvas politikajn decidojn, ne direktigas ilin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la [[Rejna regiono]], lordo [[Edward Frederick Lindley Wood]], estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retreto de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de [[Hitlero]] sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ [[bolŝevismo]]” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed plej multe [[Britio]] deziris eviti [[milito]]n. Ĝia [[registaro]] avertis [[Francio]]n, ke Britio lasas por si rajton konservi [[neŭtraleco]]n, se rezulte de francaj liveroj de [[armilo]]j al la respublika [[Hispanio]] komenciĝos milito – eĉ se laŭ la [[internacia juro]] Francio havis la rajton vendi armilojn al la laŭleĝa hispana registaro. Francio ekdubis kaj poste anoncis [[embargo]]n pri liverado de la armiloj, cetere de [[tempo]] al tempo ignorante ĝian rompon. Tiu [[politiko]] tamen nur malmoralizis la [[amiko]]jn de Francio kaj kostis al ĝi estimon flanke de ĝiaj [[malamiko]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri renkontiĝo de [[Britio|britaj]] kaj [[Francio|francaj]] ŝtatestroj en [[Londono]] en novembro 1937] [[Ĉeĥoslovakio]] estis kondamnita ne en [[Munkeno]], sed en Londono, unu jaron pli frue. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rilate la [[Okcidento|okcidentajn]] [[demokratio]]jn, ili malsukcesis kompreni kia [[Ideologio|ideologia]] [[abismo]] apartigas ilin de la [[Hitlero|germana diktatoro]]. Ili kredis je [[paco]] kiel la fina [[celo]] kaj aplikis ĉiujn rimedojn por eviti [[milito]]n. Hitlero aliflanke [[Timo|timis]] pacon kaj deziregis militon. “La [[homaro]] fortiĝis en eterna lukto, – skribis li en “[[Mein Kampf]]” – kaj ĝi nur pereos de eterna paco”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Anschluss]]] La 12-an de marto 1938 [[Germanio|germanaj trupoj]] eniris [[Aŭstrio]]n. Rezistado mankis kaj la aŭstra loĝantaro, plejparto de kiu ĝojis ekstreme, ŝajne sentis ke seniĝinte je [[imperio]] kaj restinte senpova en [[Centra Eŭropo]], ĝi prefere elektu por si [[estonteco]]n forme de la germana provinco ol kiel duaranga ludanto sur la eŭropa scenejo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ĉeĥoslovakio]] antaŭ la germana invado] El 15 milionoj de ĝia loĝantaro preskaŭ triono estis nek [[ĉeĥoj]], nek [[slovakoj]] kaj slovaka [[fideleco]] al tiu ĉi [[ŝtato]] estis sufiĉe malforta. En konsiston de la nova ŝtato eniris tri kaj duono milionoj da [[germanoj]], preskaŭ miliono da [[hungaroj]] kaj ĉirkaŭ duonmiliono da [[poloj]]. La situacio malboniĝis pro tio ke tiuj ĉi [[malplimulto]]j loĝis en [[teritorio]]j, najbaraj al iliaj [[Etno|etnaj]] [[patrujo]]j, kio faris iliajn postulojn pri unuiĝo kun siaj patrujoj eĉ pli gravaj kadre de la domininta [[Versajla traktato|versajla]] principo de [[memdetermino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ĉeĥoslovakio]] antaŭ la germana invado] Ĉeĥoslovakio [[Politiko|politike]] kaj [[Ekonomio|ekonomie]] estis la plej [[Progreso|progresinta]] el ĉiuj [[ŝtato]]j – sukcedintoj [de la [[Aŭstrio-Hungara imperio]]]. Ĝi estis vere [[Demokratio|demokratia]] lando kaj vivnivelo estis komparebla kun vivnivelo en [[Svislando]]. Ĝi havis grandan [[armeo]]n kaj plejparto de ĝiaj bonegaj militteknikaĵoj estis dezajnita kaj produktita en Ĉeĥoslovakio; ĝi estis ligita per militaj unioj kun [[Francio]] kaj [[Sovetunio]]. Do de vidpunkto de tradicia [[diplomatio]] estus malfacile lasi Ĉeĥoslovakion sen [[helpo]]; de vidpunkto de la principo de [[memdetermino]] estus same malfacile defendi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] sin devigis defendi [[Ĉeĥoslovakio]]n, same kiel [[Sovetunio]], kvankam sovetia [[helpo]] estis kondiĉigita per tio ke unue devas veni helpo de Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Munkena interkonsento|Munkeno]] estis ne [[kapitulaco]], sed mensostato kaj preskaŭ neevitebla sekvo de klopodoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj subteni [[Geopolitiko|geopolitike]] kriplan pacigadon per [[retoriko]] pri [[kolektiva sekureco]] kaj rajto pri [[memdetermino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] [[Neville Chamberlain]] decidis likvidi streĉitecon la 15-an de septembro vizitinte [[Hitlero]]n. Hitlero montris sian incitiĝon, elektinte kiel renkontiĝejon [[Berchtesgaden]] – lokon plej foran de [[Londono]] kaj plej malfacile alireblan. En tiu [[tempo]] [[vojaĝo]] de Londono al Berchtesgaden signifis kvinhoran [[flugo]]n, kiu por la 69 jarojn aĝa Chamberlain estis la unua. Post aŭskulti dum kelkaj [[horo]]j paroladojn de Hitlero pri kvazaŭ malbona traktado de la [[sudetaj germanoj]], Chamberlain akceptis dispartigi Ĉeĥoslovakion. Ĉiuj ĉeĥoslovakaj provincoj, kie germana loĝantaro konsistigis pli ol 50%, estis transdonotaj al Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] [[Neville Chamberlain]] [[Melankolio|melankolie]] rimarkis ke oni alvokis [[Britio]]n ekmiliti por fora lando, pri kiu ĝi scias nenion – kaj tio estis la [[vorto]]j de la [[gvidanto]] de la lando, kiu dum jarcentoj senĝene batalis apud [[Barato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Munkena interkonsento]]] Ĉeĥaj reprezentantoj atendis en akceptejoj dum ilian landon oni dividis je partoj. [[Sovetunio]] entute ne estis invitita. [[Britio]] kaj [[Francio]] trankviligis sian malsanan [[konscienco]]n, proponinte garantiojn al tio, kio restis de la senarmigita [[Ĉeĥoslovakio]] – sensenca [[gesto]] fare de la landoj, kiuj rifuzis estimi garantiojn rilate la tutecan, bone armitan membron de la [[Demokratio|demokratia]] komunumo. Kompreneble tiu ĉi garantio neniam estis realigita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Venkintoj en la [[Napoleonaj militoj]] faris altaniman [[paco]]n, sed ili ankaŭ aranĝis la [[Sankta Alianco|Kvaropan aliancon]] por ke restu neniuj duboj rilate ilian [[decido]]n defendi tiun ĉi pacon. Venkintoj en la [[Unua mondmilito]] faris [[Puno|punan]] pacon kaj post krei propramane maksimumon de stimuloj por ĝia reviziado, ili partoprenis malmuntadon de sia propra reguliga sistemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[Munkena interkonsento]] estis akceptita kun enorma jubilo per plejparto de samtempuloj. Inter gratulintaj [[Neville Chamberlain]] estis [[Franklin D. Roosevelt]]. "Bona bubo" diris li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estas strange, sed ĉiuj atestintoj de tio kiel okazis la [[Munkena interkonsento|Munkena konferenco]], esprimas la saman [[opinio]]n ke [[Hitlero]] tute ne aspektis kiel triumfanto. Li sopiris [[milito]]n, kiun li konsideris necesa por realigo de siaj [[ambicio]]j [...] Hitlero forlasis [[Munkeno]]n kun [[sento]] kvazaŭ li estis [[Trompo|trompita]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Paradokse sed la [[Munkena interkonsento|Munkeno]] transformiĝis je [[Psikologio|psikologia]] fino de la [[strategio]] de [[Hitlero]]. Antaŭ tio li ĉiam povis apelacii al [[kulposento]] rilate maljustaĵojn de la [[Versajla traktato|Versajlo]], kiu haveblis ĉe [[Demokratio|demokratiaj]] landoj; poste lia sola [[armilo]] iĝis kruda povo kaj montriĝis fino de tiu kvanto de [[ĉantaĝo]] al kiu povas cedi eĉ tiuj, kiuj plej multe timis [[milito]]n antaŭ ol preni propran pozicion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Per sia konduto en [[Bad Godesberg]] kaj [[Munkeno]] [[Hitlero]] elĉerpis la lastajn rezervojn de la [[Britio|brita]] bona [[volo]]. Malgraŭ [[Stulteco|stulta]] deklaro, farita post reveno al [[Londono]] pri tio ke li alportis “eternan [[paco]]n”, [[Neville Chamberlain]] estis plena je decidemo neniam denove cedi al [[ĉantaĝo]] kaj ekfunkciigis estimindan programon de rearmiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Demokratio|Demokratia]] [[publiko]] neniam [[Pardono|pardonas]] [[Katastrofo|katastrofajn]] [[malvenko]]jn, eĉ se ili sekvas el plenumo de momentaj [[deziro]]j de la sama publiko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Detruo]] de [[Ĉeĥoslovakio]] havis neniun [[Geopolitiko|geopolitikan]] [[senco]]n; ĝi montris ke [[Hitlero]] forlasis kadron de [[Racio|racia]] kalkulado kaj celas [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] kadre de principoj de la [[Versajla traktato|Versajlo]] okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] estis limo, ĉar ĝi montris ke [[Hitlero]] strebis al [[dominado]] en [[Eŭropo]], nek al [[memdetermino]] aŭ egalaj rajtoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] fare de [[Germanio]]] Ekde tiu ĉi momento [[Britio]] komencis rezisti al [[Hitlero]] ne por sekvi [[Historio|historiajn]] teoriojn pri [[povekvilibro]], sed simple pro tio ke Hitlero ne plu estis [[Fido|fidinda]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la okupado de [[Ĉeĥoslovakio]] fare de [[Germanio]], la [[Britio|brita]] [[publika opinio]] ne plu [[Deziro|deziris]] [[Tolero|toleri]] iujn ajn [[cedo]]jn; ekde tiu momento komenco de la [[Dua mondmilito]] estis nur afero de la [[tempo]], ĝis Hitlero restus trankvila, kio evidentiĝis [[Psikologio|psikologie]] malebla por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome pro sia konvinkiteco je tio ke lia [[ideologio]] enkorpigas [[Historio|historian]] [[vero]]n, [[Stalin]] kun tuta senkompato [[Defendo|defendis]] la [[Sovetunio|sovetian]] [[Nacia intereso|nacian intereson]], estante libera de tio, kion li konsideris [[Hipokriteco|hipokrita]] [[moralo]] aŭ personaj ligitecoj. Stalin estis vera [[monstro]]; sed en la aferoj de [[ekstera politiko]] li estis en pleja grado realisto – [[Pacienco|pacienca]], [[Sagaco|sagaca]] kaj nefleksigebla kiel [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] de sia [[tempo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj tamen malflekseco de [[Stalin]] koncernis nur [[Komunismo|komunisman]] [[ideologio]]n. Lia komunista konvinkiteco donis al li eblecon esti ekstreme fleksa je [[taktiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]], granda [[ideologo]], efektive ne metis sian ideologion je la servo al [[reala politiko]]. [[Armand Jean du Plessis de Richelieu]] aŭ [[Otto von Bismarck|Bismarck]] havus neniujn [[problemo]]jn pri kompreno de lia [[strategio]]. Ideologie okulŝirmitaj estis ĝuste ŝtataj agantoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj; rifuzinte povan [[politiko]]n, ili opiniis ke premiso de bonaj rilatoj inter la landoj estas komuna [[kredo]] je principoj de [[kolektiva sekureco]] kaj ke ideologia [[malamikeco]] ekskludas ĉian ajn praktikan eblecon de [[kunlaboro]] inter [[faŝistoj]] kaj [[komunistoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Stalin]] ne deziris kontraŭstari la [[Germanio|germanan]] [[armeo]]n je la tiama [[Sovetunio|sovetia]] limo, nek ekbatali kontraŭ [[Hitlero]], la kvara dispartigo de [[Pollando]] prezentiĝis sola alternativo (fakte ĝuste sama [[logiko]] kondukis [[Katerina la Granda|Ekaterinon la Grandan]] al neceso kune kun [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]] fari la unuan [[Dispartigoj de Pollando|dispartigon de Pollando]] en 1772). La fakto ke Stalin atendis la tutan jaron antaŭ ol [[Hitlero]] faros la unuan paŝon, atestas liajn ŝtalajn nervojn kun kiuj li efektivigis sian [[Ekstera politiko|eksteran politikon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Siavice [[Pollando]], [[Romantiko|romantike]] supertaksinta siajn militeblecojn, kion evidente kundividis [[Britio]], estis rifuzanta aliĝi al komuna agado kun [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Britio|britaj]] ŝtataj agantoj havis malĝustan komprenon de tio ke [[Pollando]] [[Milito|milite]] estis iel aŭ tiel pli forta ol [[Sovetunio]] kaj ke la [[Ruĝa Armeo]] ne havas [[Ofensivo|ofensivan]] potencialon – sufiĉe versimila aserto fone de ĵus okazinta amasa purigado inter la sovetia milita estraro. Kaj kio plej gravas, la brita estraro sentis profundegan [[malfido]]n al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive britaj garantioj al [[Pollando]] kaj [[Rumanio]] senigis [[Sovetunio]]n je lasta havebla stimulo por komenci seriozajn [[intertraktoj]]n pri unio kun la [[Okcidento|okcidentaj]] [[demokratio]]j [...] unuflankaj britaj garantioj iĝis [[donaco]] por [[Stalin]], ĉar ili provizis lin per maksimumo de tio, kio necesis por iuj ajn intertraktoj, komenciĝantaj ekde nulo. Se [[Hitlero]] direktiĝus [[Oriento|orienten]], Stalin povus kalkuli pri enmiksiĝo de [[Britio]] en la [[milito]] eĉ antaŭ ol li venos al la sovetia limo. Stalin tiel ĝuis [[frukto]]jn de la unio de facto kun Britio, sen doni iujn ajn reciprokajn sindevigojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = In fact the British guarantee to Poland and Romania removed whatever incentive the Soviets might have had to enter into a serious negotiation about an alliance with the Western democracies [...] the unilateral British guarantees were a gift to Stalin because they provided him with the maximum he would have asked for in any negotation which started, as most negotiations do, with an empty slate. If Hitler moved east, Stalin now assured of Great Britain's commitment to go to war well before the Soviet frontier was reached. Stalin thus guaranteed the benefit of a de facto alliance with Great Britain without any need to reciprocate. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pollando]] kondutis [[Heroo|heroece]], sed ĝi ne havis signifan [[Milito|militan]] povon [...] [[Defendo|Defenda]] [[strategio]], kiun efektive sekvis [[Francio]], devigis Pollandon akcepti sur sin la tutan [[furiozo]]n de la [[Germanio|germana]] atako – tasko, kiu, kiel devintus bone scii [[Okcidento|okcidentaj]] [[gvidanto]]j, estis ekster limoj de eblecoj de Pollando. Samtempe oni neniel povis konvinki Pollandon akcepti [[Sovetunio|sovetian]] [[helpo]]n, ĉar ĝiaj gvidantoj estis konvinkitaj ke (kaj kiel evidentiĝis poste estis tiurilate pravaj) ke la sovetia armeo-“liberiganto” transformiĝos je la armeo okupacia. Takso de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj konsistis je tio ke ili povos memstare [[Venko|venki]] en la milito kontraŭ Germanio eĉ kaze de [[malvenko]] de Pollando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]], kiu sentis ke [[milito]] estas neevitebla, [[Espero|esperis]] [[Profito|profiti]] ĝin sen partopreni. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] bonorde turniĝis inter du flankoj. Sed fine mankis iu ajn [[konkurenco]]. Nur unusola [[Hitlero]] povus reale proponi al Stalin [[Teritorio|teritoriajn]] akirojn en [[Orienta Eŭropo]], kiuj interesis lin. Kaj tion li sufiĉe pretus pagi per [[Eŭropo|eŭropa]] [[milito]], kiu ne koncernus [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] ne hastis, malsame ol [[Hitlero]], antaŭ li ne staris iu fina dato kaj li havis fortikajn [[nervo]]jn. Do Stalin atendis, maltrankviligante Hitleron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Elmontro de preteco malofte rapidigas pason de [[intertrakto]]j. Neniu sperta ŝtata aganto akceptas solvon nur pro tio, ke lia kunparolanto sentas neceson hasti; li prefere uzos tiun [[malpacienco]]n por ricevi pli favorajn kondiĉojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri prioritatoj de [[Hitlero]]] [...] de [[Britio]] li deziris neenmiksiĝon je la aferoj en la kontinento kaj de [[Sovetunio]] li deziris akiri Lebensraum aŭ “vivospacon”. Nur danke al siaj atingoj [[Stalin]] sukcesis ŝanĝi prioritatojn de Hitlero, eĉ se provizore. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] [[Stalin]] gajnis marĉandon danke al tio, ke li konservis [[Sovetunio|sovetian]] ludmonon ĝis la lasta momento. Kialo konsistis en tio ke [[Hitlero]] tute evidente estis preta proponi al li senpage tion, kio en iu ajn unio kun [[Britio]] aŭ [[Francio]] li povus ricevi nur post sangoverŝa [[milito]] kontraŭ [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[pakto Ribbentrop-Molotov]]] La jubilanta [[Ribbentrop]] revenis al [[Berlino]], kie en stato de [[eŭforio]] lin salutis [[Hitlero]], nominta lin “la dua [[Otto von Bismarck]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri 1939] La [[Britio|brita]] [[registaro]] sen ĉiaj duboj faris vicon da krudaj [[Psikologio|psikologiaj]] [[eraro]]j. Ne nur eĉ ne unu ministro vizitis [[Moskvo]]n, sed [[Londono]] prokrastis [[intertrakto]]jn pri komuna [[Milito|milita]] planado ĝis komenco de aŭgusto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Realo|Reala]] [[problemo]] konsistis en tio, ke [[Britio]] ne povis akcepti kondiĉojn de [[Stalin]] sen damaĝi siajn principojn, kiujn ĝi [[Defendo|defendis]] ekde la [[tempo]] de la fino de la [[Unua mondmilito]]. Ne havis sencon starigi [[malpermeso]]n pri malaperigado de etaj landoj fare de [[Germanio]], se tio supozis donon de la sama rajto al [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] havis [[strategio]]n, sed ne principojn dum la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj [[Defendo|defendis]] principojn sen krei iun ajn strategion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Okcidento|okcidentaj]] potencoj havis antaŭ si sufiĉe [[Racio|racian]] kaj altmoralan [[Politiko|politikan]] [[celo]]n – haltigi [[Hitlero]]n. Sed ili malsukcesis ellabori [[Milito|militan]] [[strategio]]n por atingi tiun ĉi celon. En 1914 strategoj estis tro kuraĝe senraciaj; en 1939 ili estis tro modestaj. En 1914 [[militisto]]j de ĉiuj landoj sopiris la militon; en 1939 ili havis tiom da [[Malbono|malbonaj]] antaŭsentoj (eĉ en [[Germanio]]) ke ili komplete konfidis al [[opinio]]j de [[Politiko|politikaj]] [[gvidanto]]j. En 1914 haveblis strategio, sed mankis politiko; en 1939 haveblis politiko, sed mankis strategio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis 1941 [[Hitlero]] kaj [[Stalin]] strebis al netradiciaj [[celo]]j per [[Tradicio|tradiciaj]] rimedoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] la [[20-a jarcento]] – jarcento de universala volmontrado kaj de senpersonaj fortoj – estis forĝita de eta nombro de [[persono]]j kaj ĝian plej grandan [[katastrofo]]n oni povus eviti per forigo de iu unu persono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la [[Germanio|germana]] [[armeo]] dispremis [[Pollando]]n en malpli ol unu monato, la [[Francio|francaj]] trupoj, al kiuj kontraŭstaris nur neplene formitaj germanaj divizioj, pasive atendis kaŝinte sin malantaŭ la [[Maginot-linio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[okupado de baltaj landoj]] en 1939] [[Celo]] de [[Stalin]] certe estis krei plian bufrozonon por [[Leningrado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio]] proponis militunion al la [[okupado de baltaj landoj|tri baltaj landetoj]], kune kun rajto krei [[militbazo]]jn en iliaj [[teritorio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Novembre venis tempo de [[Finnlando]]. [[Stalin]] postulis krei [[Sovetunio|sovetiajn]] [[militbazo]]jn en la finna [[teritorio]] kaj transdoni la [[Karelia istmo|Karelian istmon]] apud [[Leningrado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam movebleco de [[Germanio|germana]] militmaŝino tiutempe grave fortikiĝis, la observantojn ŝokis kiom rapide [[Francio]] estis komplete [[Venko|venkita]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Same kiel multaj konkerantoj antaŭ li, [[Hitlero]] ne sciis kiel fini [[milito]]n, kiun li tiom senracie komencis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ ne unu [[Germanio|germana]] [[gvidanto]] penis kompreni [[senco]]n de la [[Britio|brita]] vidpunkto, kiu konsistas je tio, ke se ekzistas en la [[mondo]] [[nacio]] kapabla [[Defendo|defendi]] la [[Brita imperio|imperion]], do la sama nacio kapablas konkeri ĝin [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] reagis preskaŭ ĉiam [[Stereotipo|stereotipe]]. En neniu momento de sia kariero li elmontris [[timo]]n, eĉ kiam li ne povus ne senti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] Ekstreme preciza kiel kalkulilo, li malsukcesis tamen ĝuste konsideri [[Neŭrozo|neŭrozan]] [[karaktero]]n de la [[personeco]] de [[Hitlero]] kaj pro tio li malsukcesis [[Prognozo|prognozi]] eblecon de [[respondo]] de Hitlero al alfrontita de li [[defio]] forme de [[milito]] ĉe du [[fronto]]j, kiom ajn senracia estus tia kurso. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de [[Okcidento|okcidentaj]] [[teritorio]]j en 1939-1941] Kiam tiu procezo finiĝis, [[Stalin]] revenigis la tutan teritorion, kiun [[Rusio]] perdis fine de la [[Unua mondmilito]]; per tio la aliancanoj pagis la lastan kontribuon kiel [[puno]]n pro ekskludo de [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] el partopreno en la [[Paco|paca]] konferenco en 1919. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Stalin]] tamen la plej terura tago iĝis la 27-a de septembro 1940, kiam [[Germanio]], [[Italio]] kaj [[Japanio]] subskribis la [[Antikominterna pakto|Triflankan pakton]], devigantan ĉiun el tiuj ĉi landoj ekmiliti kontraŭ iu ajn alia lando, kiu subtenus [[Britio]]n. Se esti preciza, la pakto speciale ekskludis rilatojn de ĉiu el la subskribintaj ĝin landoj kun [[Sovetunio]] [...] Kaj kvankam la Triflanka pakto estis tute evidente direktita kontraŭ [[Vaŝingtono]], Stalin ne havis kialojn senti sin trankviligita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu sekvis el provoj aranĝi personan renkontiĝon de [[Hitlero]] kaj [[Stalin]] post la subskribo de la [[Antikominterna pakto|Triflanka pakto]]. Ĉiu el la [[gvidanto]]j faris ĉion eblan por eviti ĝin, deklarante ke li ne povas forlasi sian landon kaj ŝajne [[Logiko|logika]] loko de renkontiĝo kiel [[Brest-Litovsko]] ĉe la limo portis en si tro multe da pezaj [[Historio|historiaj]] [[rememoro]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j inter [[Germanio]] kaj [[Sovetunio]] en novembro 1941] [[Molotov]], posedinta [[talento]]n malekvilibrigi oble pli ekvilibrajn [[persono]]jn ol [[Hitlero]], kun duobla forto elmontris firman [[taktiko]]n antaŭ la [[Naziismo|nazia]] [[gvidantaro]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiaj [[intertrakto]]j kun la [[Sovetunio|sovetiaj]] [[diplomato]]j transformiĝis je elprovado de eltenemo; ne eblis atendi iujn ajn [[cedo]]jn ĝis la estro de la sovetia delegacio konvinkiĝis persone – kaj speciale ĝis li konvinkis tiujn, kiuj legis liajn [[telegramo]]jn en [[Moskvo]] – ke estas atingita la lasta limo de flekseco de la alia flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio|Sovetiaj]] intertraktantoj – kaj [[Andrej Gromiko]] estis la [[Vero|vera]] majstro de la [[ludo]] – sciis brile lacigi la oponantojn, kiuj estis ŝarĝitaj je firmaj [[ideo]]j kaj trafitaj de [[senpacienco]] atingi [[solvo]]n de [[problemo]]. Aliflanke, ili havis [[kutimo]]n ne vidi [[arbaro]]n malantaŭ la [[arbo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Molotov]], evidente sufiĉe multe leginte “[[Mein Kampf]]”, estis konscianta ke efektive [[Hitlero]] bezonas “vivospacon” en [[Rusio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri intertraktoj de [[Molotov]] kaj [[Ribbentrop]] en 1940] [[Germanio]] ankoraŭ ne ekregis tion, kion ĝi intencis proponi kaj [[Sovetunio]] ne bezonis Germanion por konkeri tiujn [[teritorio]]jn por si mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pompa akcepto de [[Molotov]] fare de [[Hitlero]] en 1940] Montrinte ke li eĉ iomete ne estis timigita de tia akcepto, evidente prenita el imagoj pri majesto el iu [[Vieno|Viena]] [[opereto]], Molotov ekokupiĝis pri starigado de konkretaj [[demando]]j: je kio konsistas fina [[celo]] de la [[Triflanka pakto]]? Kiel Hitlero difinas deklaritan de li “novan [[ordo]]n”? Kio estas “ampleksigita [[Azio|azia]] influsfero”? Kio estas [[Germanio|germanaj]] intencoj en [[Balkanio]]? Ĉu daŭras kompreno de tio, ke [[Finnlando]] troviĝas en la sovetia influsfero? Neniu ankoraŭ konversaciis kun Hitlero tiel, nek subigis lin al tia kruca pridemandado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Hitlero]] kredis je tio, ke forto de la [[volo]] povas superi ĉiujn obstaklojn. Lia tipa reago al [[rezistado]] estis transigo de ĝi je la formo de persona kontraŭstaro. Hitlero neniam lasis bonajn kondiĉojn komplete maturiĝi jam pro tio, ke la prozeco de atendado mem signifus ke obstakloj povus superi lian volon. [[Stalin]] estis ne nur pli [[Pacienco|pacienca]], sed ankaŭ kiel [[komunisto]] pli [[Estimo|estimis]] [[Historio|historiajn]] fortojn. Dum preskaŭ 30 jaroj de sia [[regado]] li neniam metis je unu [[vetludo]] ĉiujn ludmarkojn kaj erare opiniis ke ankaŭ Hitlero neniam faros tion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ŝajnas ke [[Stalin]] estis certa ke la sekvonta jaro 1942 estos la jaro decidonta la [[demando]]n pri la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] [[Pakto Ribbentrop-Molotov|Pakto Hitlero-Stalin]] donis al li dujaran paŭzon kaj traktato pri neagreso kun [[Japanio]] ebligis post duonjaro transloki armeajn trupojn de [[Rusia Fora Oriento|Fora Oriento]] por partopreni la [[Batalo de Moskvo|batalon ĉe Moskvo]], kiu decidis la rezulton de la [[milito]] favore al li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ĉefa malforteco de [[Stalin]] kiel ŝtata aganto estis ke li tendencis aljŭgi al siaj [[malamiko]]j la saman kapablon je malvarma kalkulado kiun posedis li mem kaj pri kiu li multe [[Fiero|fieris]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tio ke [[Stalin]] estis preta al grandaj [[cedo]]j videblis el reago de [[Molotov]], kiam la 22-an de junio [[Friedrich-Werner Graf von der Schulenburg]] alportis al li [[Germanio|germanan]] militdeklaron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sendube [[Stalin]] estis tiom grave [[Ŝoko|ŝokita]] de tio, ke [[Germanio]] deklaris kontraŭ li [[milito]]n, ke lin trafis io simila al [[depresio]], kio daŭris ĉirkaŭ dek tagojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] [[Espero|esperis]] pri [[racio]] de [[Hitlero]] kaj malgajnis; Hitlero esperis ke Stalin rapide [[Malvenko|malvenkos]] kaj ankaŭ malgajnis. Sed se [[eraro]] de Stalin estis korektebla, do eraro de Hitlero ne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Franklin D. Roosevelt]]] Neniu el la [[Prezidanto de Usono|prezidantoj]], eble escepte de [[Abraham Lincoln]], realigis pli grandajn ŝanĝojn en la [[historio de Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Soleco]] de [[Franklin D. Roosevelt]] estis trudita al li de [[poliomjelito]], je kiu li [[Malsano|malsaniĝis]] en 1921. Danke al escepta [[volo]]forto li sukcesis superi la plagon kaj lernis stari, sin apogante sur karkason el ŝtalaj splintoj, kaj eĉ fari kelkajn paŝojn aperante antaŭ [[publiko]], kvazaŭ li tute ne estus [[Paralizo|paralizita]]. Ĝis raporto al la [[Usona kongreso|kongreso]] pri la [[Jalta konferenco|Jalto]] en 1945, Roosevelt ĉiam faris gravajn [[parolado]]jn stare. kaj ĉar [[amaskomunikilo]]j kunlaboris kun Roosevelt kaj helpis al li ludi lian [[rolo]]n kun [[digno]], plejparto de la usonanoj tute ne sciis pri grado de nemovebleco de Roosevelt kaj al ilia imago pri li neniam almiksiĝis [[sento]] de [[kompato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Li regis pli ofte sekvante [[instinkto]]jn ol sin apogante sur [[analizo]]n kaj elvokis draste kontrastajn [[sento]]jn. Kiel resumis [[Isaiah Berlin]], [[Franklin D. Roosevelt|Roosevelt]] havis seriozajn mankojn kiuj inkluzivis [[senprincipeco]]n, [[senkompato]]n kaj [[cinikeco]]n. Kaj tamen Berlin konkludis ke finfine ili ĉiuj grave estis superataj de liaj pozitivaj trajtoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Woodrow Wilson|Wilson]]-escepteco starigis tiajn kriteriojn, kiujn neniu internacia [[ordo]] povus realigi, kaj tio faris [[elreviĝo]]n parto de ĝia [[ekzistado]] mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1935 speciala komisiono de la [[Usona senato|senato]] subestre de senatano de la ŝtato [[Norda Dakoto]] [[Gerald Nye]] publikigis raporton je 1400 paĝoj, en kiu [[kulpo]] pri aliĝo de [[Usono]] al la [[Unua mondmilito|milito]] estis atribuata al armilfabrikantoj. Baldaŭ post tio aperis furorlibro de [[Walter Millis]] “Vojo al milito”, populariginta tiun ĉi tezon inter [[Amaso|amasaj]] legantoj. Sub [[influo]] de tiu [[ideo]] partopreno de Usono en la milito iĝis klarigata pli per [[Krimo|krima]] [[komploto]] kaj [[perfido]] ol per bazaj aŭ konstantaj interesoj. Por preventi novan engaĝon de Usono je milito, la kongreso akceptis tri tiel nomatajn [[leĝo]]jn pri [[neŭtraleco]] inter 1935 kaj 1937. La sugestitaj de la raporto de Nye, tiuj ĉi leĝoj malpermesis doni [[prunto]]jn kaj alian [[Financo|financan]] [[helpo]]n al militantaj landoj (sendepende de kialoj de la [[milito]]) kaj metis [[embargo]]n je liverado de [[armilo]]j al ĉiuj flankoj de la [[konflikto]] (sendepende de tio, kiu estis [[viktimo]]). Aĉetado de nemilitaj varoj kontraŭ kontanta [[mono]] estis permesata nur se ili estis transportataj je ne-usonaj [[ŝipo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Usono]] en la [[tempo]] de [[Franklin D. Roosevelt]]] Laŭ [[Ĵurnalismo|ĵurnalista]] praktiko de tiu [[tempo]], la [[Prezidanto de Usono|prezidanto]] ĉiam renkontiĝis kun [[gazetaro]] sen registriĝo de [[konversacio]]j, kio signifis ke oni ne povis lin citi aŭ referenci al li, kaj tiuj [[regulo]]j ne estis rompataj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] La [[Munkena interkonsento|Munkeno]] evidente iĝis turnopunkto, deviginta [[Franklin D. Roosevelt]] unuigi [[Usono]]n kun la [[Eŭropo|eŭropaj]] [[demokratio]]j, unue [[Politiko|politike]] kaj poiomete ankaŭ esence. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La granda [[gvidanto]] devas esti ankaŭ [[edukisto]], pleniganta [[abismo]]n inter siaj imagoj pri [[estonteco]] kaj bone konata kaj kutima [[nuntempo]]. Sed li devas ankaŭ esti preta iri sola por ke la [[socio]] poste sekvu vojon elektitan de li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri alparoloj de [[Franklin D. Roosevelt]] al [[Hitlero]] kaj [[Mussolini]] en 1939] Petante garantiojn nur de Hitlero kaj Mussolini, li kondamnis ilin kiel agresintojn ĉe sola aŭskultantaro kiu tiumomente ion signifis por Roosevelt – ĉe la [[Usono|usona]] [[popolo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Multaj agoj fare de [[Franklin D. Roosevelt]] estis rande de [[Konstitucio de Usono|konstitucia]] valideco. Neniu el la [[prezidanto]]j de tiu tempo povus uzi metodojn de [[Franklin D. Roosevelt]] kaj konservi la postenon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Franklin D. Roosevelt]] la [[Atlantiko]] havis la saman signifon kian la [[Manika markolo]] havis por la [[Britio|britaj]] ŝtataj agantoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro fare de [[Franklin D. Roosevelt]] kaj [[Winston Churchill]] en aŭgusto 1941] [...] komuna deklaro de tiuj ĉi du [[gvidanto]]j spegulis ne [[Tradicio|tradiciajn]] [[celo]]jn en la [[milito]], sed planon de tute alia [[mondo]], en kiu ĉio estos farata je sankcio de [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1941] [[Britio]] transformiĝis je malsupera partnero en la angla-[[Usono|usonaj]] rilatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Franklin D. Roosevelt]] imagis la postmilitan [[ordo]]n tiel, ke la tri venkintoj kune kun [[Ĉinio]] agu kiel internacia konsilio de direktoroj, per forto garantiante [[paco]]n kaj [[Defendo|defendante]] ĝin de [[atako]]j de ĉiu potenciala [[maliculo]], kia Roosevelt unuavice konsideris [[Germanio]]n. Tia imago pri la paco iĝis konata kiel plano de “kvar [[policano]]j”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar oni planis ne [[povekvilibro]]n, sed staton de universala [[paco]], [[Franklin D. Roosevelt]] decidis ke post [[malvenko]] de la [[Nazia Germanio]] [[Usono]] devos revoki siajn armitajn fortojn hejmen. Roosevelt havis neniun [[deziro]]n teni usonajn trupojn en [[Eŭropo]], des pli kiel kontraŭpezon al [[Sovetunio]], kion laŭ lia [[opinio]] la usona [[socio]] neniam akceptus. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Franklin D. Roosevelt]] grave supertaksis postmilitajn eblecojn de [[Britio]], proponante al ĝi samtempe [[Defendo|defendi]] kaj rekonstrui [[Eŭropo]]n. Tia supertakso de la [[rolo]] de Britio estis kaŭzita de lia profundega disdegno rilate [[Francio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne estante preta destini por [[Usono]] iun konstantan [[rolo]]n, [[Franklin D. Roosevelt]] [[Deziro|deziris]] ke la [[Venko|venkintaj]] aliancanoj kune kontrolu [[senarmigo]]n kaj dispartigon de [[Germanio]] kaj subigu kelkajn aliajn landojn al propra [[kontrolo]] (mirinde, sed en kategorion de kontrolendaj landoj Roosevelt inkludis ankaŭ [[Francio]]n). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Franklin D. Roosevelt]] decideme intencis fini la [[ekzistado]]n de la [[Britio|brita]] kaj [[Francio|franca]] [[Koloniismo|koloniaj]] [[imperio]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Koncepto de [[Franklin D. Roosevelt]] ne povis esti realigita en praktiko, ĉar rezulte de la [[milito]] formiĝis neniu [[povekvilibro]]. Kaj ĉio ĉi pro tio ke inter la [[Venko|venkintoj]] ekzistis nesuperebla [[Ideologio|ideologia]] [[abismo]] kaj pro tio ke [[Stalin]] tuj post kiam li seniĝis je [[minaco]] flanke de [[Germanio]], ĉesis atenti detenajn faktorojn rilate atingon de [[Sovetunio|sovetiaj]] ideologiaj kaj [[Politiko|politikaj]] interesoj kaj faris tion eĉ koste de [[konfrontiĝo]] kontraŭ siaj antaŭaj aliancanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam iu [[Usono|usona]] [[generalo]] dum la [[Potsdama konferenco]], dezirante [[Flato|flati]] al [[Stalin]], rimarkigis kiom [[Ĝojo|ĝoje]] evidente estas vidi la [[Rusio|rusajn]] trupojn en [[Berlino]], tiu sarkasme respondis: “Caro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]] marŝis ĝis [[Parizo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiel [[komunisto]] [[Stalin]] rifuzis vidi diferencon inter la [[Demokratio|demokratiaj]] kaj [[Faŝismo|faŝistaj]] landoj, kvankam li sendube konsideris la demokratiojn malpli [[Senkompato|senkompataj]] kaj eble malpli [[Danĝero|danĝeraj]] por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Stalin]]] Kunlaboro kun [[Hitlero]] ne [[Simpatio|simpatiigis]] lin al [[naziismo]], same kiel sekvinta alianco kun la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj ne igis lin taksi avantaĝojn de institucioj de la [[Libereco|libera]] [[mondo]]. Li prenis de ĉiu provizora partnero ĉion eblan per [[diplomatio]] kaj okupis per forto ĉion kion oni ne donis al li propravole – ĝis tio minacis [[risko]]n de [[milito]]. Lia gvida [[stelo]] restis la sovetia [[nacia intereso]], refraktata je prismo de [[Komunismo|komunisma]] [[ideologio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] ne ekmilitus tiam kiam tio okazis, [[Britio]] finfine devintus akcepti [[kompromiso]]n kaj esti malvenkinta. [[Atako]] de [[Hitlero]] kontraŭ Sovetunio la 22-an de junio 1941, atako de [[Japanio]] kontraŭ [[Pearl Harbor]] la 7-an de decembro 1941 kaj stranga deklaro de [[milito]] kontraŭ [[Usono]] fare de Hitlero post kelkaj [[tago]]j, garantiis ke [[Britio]] estos inter la [[Venko|venkintoj]], sendepende de tio kiom longa kaj malfacila estos la [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estis klare ke post postulo de senkondiĉa [[kapitulaco]] de [[Germanio]] [[Sovetunio]] iĝos dominanta potenco en la kontinento, speciale se [[Usono]] forkondukos siajn trupojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiom ajn [[Memfido|memfida]] aspektus [[Winston Churchill]], li sciis – pli bone ol liaj [[Usono|usonaj]] [[amiko]]j, kiuj plu [[Kredo|kredis]] ke [[Britio]] povos memstare garantii [[Eŭropo|eŭropan]] [[povekvilibro]]n – ke la [[rolo]], kiun lia lando ludos en la milita [[tempo]], estos la lasta rolo de la vere sendependa tutmonda potenco. Do por Churchill ne ekzistis pli grava aspekto de [[Diplomatio|diplomatiaj]] rilatoj inter la aliancanoj ol kreado de ligoj de amikeco kun Usono tiom fortaj, ke Britio ne restu sola en la postmilita [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉar [[Franklin D. Roosevelt]] ne [[Deziro|deziris]] priparoli [[celo]]jn de la [[milito]] antaŭ la [[Stalingrada batalo|Stalingrado]] kaj ĉar [[Stalin]] opiniis ke frontolinioj difinis [[Politiko|politikan]] rezulton fine de la [[milito]], plejparto de la [[ideo]]j de la milita [[tempo]] rilate la postmilitan agordon de la komuna komunumo devenis de [[Winston Churchill]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rilato de [[Franklin D. Roosevelt]] al [[Winston Churchill]]] Li konsideris Churchill kamarado de la milita periodo; [[Stalin]]on li konsideris partnero pri konservado de la postmilita [[paco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Idealo|ideala]] usona [[universo]] [[diplomato]]j ne okupiĝis pri [[strategio]] kaj militistaro finis plenumon de sia tasko ĝis tiu [[tempo]] kiam diplomatio ekagis – sekvadon je tiu ĉi vidpunkto [[Usono]] devis pagi koste dum la [[Korea milito|Korea]] kaj [[Vjetnama milito|Vjetnama militoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la germana atako en 1941] Komence de la [[milito]] [[Stalin]] evudente estis preta akcepti solvon surbaze de limoj de 1941; kaj li estis tro [[Ciniko|cinika]] por ne atendi proponon de iu quid pro quo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniu [[Konscio|konsciis]] pli bone ol [[Stalin]] [[senco]]n de malnova diro: [[regado]] je naŭ dekonoj difinas rajton de [[posedado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Jalta konferenco|Jalto]] iĝis [[simbolo]] de [[malhonoro]] de vidpunkto de formiĝo de postmilita [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj tamen kiam okazis [[Jalta konferenco|tiu ĉi konferenco]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj jam delonge transiris ĉiujn limojn de 1941 kaj povis unuflanke starigi sovetian [[Politiko|politikan]] kontrolon super la resto de [[Orienta Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1941 la ĉefa zorgo de [[Stalin]] estis limoj; en 1945 tio estis jam [[Politiko|politika]] kontrolo super [[teritorio]]j, situantaj ekster tiuj ĉi limoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Influo]] ĉiam estis difinata de ĉeesto de [[Konkurenco|konkurantaj]] [[armeo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Pretendoj de [[Stalin]] pri la suda parto de [[Saĥaleno]] kaj la [[Kurilaj insuloj]] efektive havis, kvankam iom nebulan, rilaton al la [[Sovetunio|sovetia]] [[sekureco]] kaj la [[Rusio|rusa]] historio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri 1945] Preventi restarigon de [sovetiaj] limoj de 1941 prezentiĝis praktike neebla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Naziismo|Nazia]] plano konsistis je malplenigi [[Sovetunio]]n ĝis linio de [[Arĥangelsko]] ĝis [[Astraĥano]], kiu situis sufiĉe for malantaŭ [[Moskvo]], kaj tiun parton de la loĝantaro kiu sukcesos eviti ekstermon, transformi je [[sklavo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Franklin D. Roosevelt]]] En [[Jalta konferenco|Jalto]] li diris al siaj kolegoj ke [[Usono|usonaj]] trupoj plenumos siajn okupaciajn [[devo]]jn ne pli ol du jarojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Simile al [[Moseo]], [[Franklin D. Roosevelt]] vidis [[Promesita Lando|Promesitan Landon]], sed ne povis atingi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Harry S. Truman]] neniam leviĝis super nivelo de nekompleta [[mezlernejo]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Problemo]], alfrontita de [[Stalin]] en liaj rilatoj kun la [[Usono|usona]] estraro, konsistis je tio ke li kun granda malfacilo estis komprenanta kiom gravan [[rolo]]n por ili ludis [[moralo]] kaj laŭĝeleco en iliaj vidpunktoj pri [[ekstera politiko]]. Stalin efektive ne estis komprenanta kial la usona estraro faras tian bruon rilate internan aranĝon de [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj ŝtatoj]], pri kiuj ĝi havas neniun rimarkindan [[Strategio|strategian]] intereson. [[Fideleco]] de usonanoj al principo ne ligita al konkreta intereso kiu estus tute klara, igis Stalin serĉi kaŝitajn motivojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Joseph E. Davies]]] Kvankam Davis estis [[Investo|investa]] [[bankisto]], do por la [[komunistoj]] [[kapitalisto|superkapitalisto]], li havis inklinon propran al plejparto de la [[Usono|usonaj]] [[ambasadoro]]j – speciale tiuj kiuj ne apartenas en karieraj [[diplomato]]j – transformiĝi je nepetitaj [[propagandisto]]j de tiuj landoj, en kiuj ili servas. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Revo]] de [[Franklin D. Roosevelt]] pri “kvar [[policano]]j” malaperis dum la [[Potsdama konferenco]], daŭrinta de la 17-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1945. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Potsdama konferenco]]] En tiu momento [[Harry S. Truman]] forkondukis [[Stalino]]n flanken kaj informis lin pri [[ekzistado]] de [[atombombo]] en [[Usono]]. Stalin certe jam sciis pri tio de siaj [[Sovetunio|sovetiaj]] [[spiono]]j; fakte li eksciis pri ĝi delonge antaŭ ol Truman mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [opinio de [[H. Freeman Mattews]] en 1946] [[Usono]], kiel li asertis, dominas en la [[maro]]j kaj [[aero]], [[Sovetunio]] ne havas egalulojn surtere. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1946] Dokumento de [[H. Freeman Mattews]] diras ke jenaj landoj aŭ [[teritorio]]j povas iĝi zonoj de [[risko]]: “[[Finnlando]], [[Skandinavio]], [[Orienta Eŭropo|Orienta]], [[Centra Eŭropo|Centra]] kaj [[Sud-Orienta Eŭropo]], [[Irano]], [[Irako]], [[Turki]]o, [[Afganio]], [[Ŝjinĝjiango]] kaj [[Manĉurio]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum sia mallonga kaj senutila [[vivo]] la [[Ligo de Nacioj]] montris praktike kompletan malkapblon pri organizado de [[Kolektivo|kolektivaj]] agoj kontraŭ potencoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pozicio de [[Usono]] rilate [[Sovetunio]]n] Ĝis Sovetunio estis konservanta sian [[ideologio]]n, [[intertrakto]]j estis konsiderataj sensencaj. Post ŝanĝo de kurso [[solvo]] estus atingita aŭtomate. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El miloj da artikoloj, verkitaj post la fino de la [[Dua mondmilito]], “La fontoj de sovetia konduto” de [[George F. Kennan]], estas tute speciala fenomeno. Tiu verkita je klara lingvaĵo, plena je arda argumentado literatura adaptaĵo de la Kennana “Longa telegramo”, levas [[demando]]jn rilatajn al la [[Sovetunio|sovetia]] [[defio]] ĝis nivelo de [[filozofio]] de [[historio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[NATO]] kiel organizaĵo estis la unua en la [[historio de Usono]] milita alianco de [[Paco|paca]] [[tempo]]. Senpera instigo al la kreado de la alianco estis [[Komunismo|komunista]] [[ŝtatrenverso]] en [[Ĉeĥoslovakio]] en februaro 1948. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[NATO]] iĝis senprecedenca devio de la kutima [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]]: usonaj trupoj kune kun la [[Kanado|kanadaj]] aliĝis al [[Eŭropo|eŭropaj]] [[armeo]]j sub internacia komandado de NATO. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la “Diferencoj inter la Nordatlantika traktato kaj tradiciaj militaj unioj” verkita de la [[Ŝtata Departemento]] en 1949] Mirindas, sed [[dokumento]] kreita de la Ŝtata Departemento asertis ke [[NATO]] estis konceptita ne por [[Defendo|defendi]] status quo en [[Eŭropo]], kio certe estis novaĵo por la aliancanoj de [[Usono]]. Ĝi diris ke la Nordatlantika alianco defendas principon, ne [[teritorio]]n; ĝi ne neas ŝanĝojn, sed nur kontraŭas aplikon de forto por ilia realigo. El la analizo la farita de la Ŝtata Departemento sekvis ke la Nordatlantika traktato estas “direktita ne kontraŭ iu ajn konkrete; ĝi estas direktita sole kontraŭ la [[agreso]]. Ĝi ne celas ŝanĝi “[[povekvilibro]]n”, sed estas kreita por konservi “ekvilibron de la principoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la kreado de [[NATO]]] Do la [[Eŭropo|eŭropa]] sistemo de [[povekvilibro]] estis rekonstruita helpe de sendube [[Usono|usona]] [[retoriko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum du jardekoj [[Federacia Respubliko Germanio]] rifuzadis agnoski tion, kio nomiĝis [[Germana Demokratia Respubliko]] kaj minacis rompi [[Diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun ĉiu lando, kiu agnoskus ĝin. Post 1970 Federacia Respubliko Germanio rezignis je la tiel nomata [[Hallstein-doktrino]] de kaj starigis diplomatiajn rilatojn kun la [[Orienta Eŭropo|orienteŭropa]] satelito, kvankam ne rezignis je pretendo reprezenti la tutan [[Germanio|germanan]] [[nacio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Doktrino de la [[Usono|usonaj]] “[[Patroj-fondintoj de Usono|patroj-fondintoj]]” laŭ kiu ilia [[nacio]] estas [[lumturo]] de [[libereco]] por la tuta [[homaro]] trasorbis la tutan usonan filozofion de la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1947] [[Walter Lippmann]] estis substrekanta gravecon ellabori kriteriojn por difini en kiuj areoj kontraŭstaro al la [[Sovetunio|sovetia]] ekspansio estas vive grava por la usonaj interesoj. Sen tia kriterio [[Usono]] devos aranĝi “nehomogenan miksaĵon de satelitoj, [[kliento]]j, [[parazito]]j kaj [[marioneto]]j”, kio ebligos al la novkreitaj aliancanoj de Usono ekspluati la [[politiko de detenado|politikon de detenado]] por siaj propraj interesoj. Usono trafos [[kaptilo]]n, estante devigita subteni nevivkapablajn reĝimojn, kio starigos [[Vaŝingtono]]n antaŭ malĝoja [[elekto]] inter “pacigado kaj [[malvenko]] kun perdo de la [[vizaĝo]] aŭ [...] subteno de ili kontraŭ enorma [[prezo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Aserto pri [[Moralo|morala]] identeco de la [[Usono|usonaj]] kaj [[Sovetunio|sovetiaj]] agoj iĝis karaktera trajto de [[Radikalismo|radikala]] [[kritiko]] dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Malvarma milito]]] [[Usono]] estis engaĝita je [[milito]]j en areoj ne [[Defendo|defendataj]] de aliancanoj, en militoj okazintaj por dubindaj celoj kaj kun neprognozeblaj rezultoj. De [[Koreio]] kaj ĝis [[Vjetnamio]] tiuj entreprenoj iĝis nutra medio por [[Radikalismo|radikala]] [[kritiko]], kiu plu dubigis [[Moralo|moralan]] bazon de la [[politiko de detenado]] [...] Debatoj pri la detenado transformiĝis je lukto por la [[animo]] de Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Malvarma milito]]] Turmentante sin per [[Tradicio|tradicia]] strebo al [[Moralo|morala]] perfekteco, [[Usono]] finis lukton kiun ĝi kondukis dum vivodaŭro de pli ol unu [[generacio]], elĉerpita pro streĉiĝo kaj kontraŭdiroj, sed atinginta preskaŭ ĉion kion ĝi celis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[atako]] de [[Nord-Koreio]] kontraŭ [[Sud-Koreio]]] Sukcesa [[invado]] en [[Koreio]] havus [[Katastrofo|katastrofajn]] sekvojn por [[Japanio]], troviĝanta tuj trans la malvasta [[Japana maro]]. Japanio ĉiam konsideris Koreion [[Strategio|strategia]] [[ŝlosilo]] al [[Nord-Orienta Azio]]. Per nenio detenata [[Komunismo|komunista]] [[kontrolo]] vivigus [[fantomo]]n de proksimiĝanta tutazia komunista monolito kaj subfosus la porokcidentan orientiĝon de Japanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Sovetunio|Sovetia]] malflekseco faciligis al [[Harry S. Truman]] taskon de engaĝo de sia lando je la [[milito]]. Sovetia [[ambasadoro]] en la [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum multaj [[monato]]j [[Bojkoto|bojkotis]] kunsidojn de la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] kaj aliaj institucioj de UN proteste kontraŭ rifuzo de la tutmonda organizaĵo transdoni lokon de [[Ĉinio]] al [[Pekino]]. Se la sovetia ambasadoro malpli timus [[Stalino]]n aŭ povus pli rapide ricevi instrukciojn, li nepre [[Vetoo|vetous]] la proponitan de [[Usono]] rezolucion de la Konsilio pri Sekureco, postulantan de [[Nord-Koreio]] ĉesigi bataladon kaj retreti malantaŭ la 38-an paralelon. Estante ne povinta ĉeesti la kunsidon kaj vetoi, la sovetia ambasadoro ebligis al Truman aranĝi reziston kiel [[decido]]n de la monda komunumo kaj pravigi usonan [[rolo]]n en Koreio per konata [[Woodrow Wilson|Wilson]]-a terminologio de kontraŭstarigo de la [[libereco]] al [[diktaturo]], de la [[bono]] al [[malbono]]. Usono, laŭ la vortoj de Truman, ekmilitis por plenumi [[ordono]]jn de la Konsilio pri Sekureco. Ĝi do tute ne enmiksiĝis je la fora loka [[konflikto]], sed kontraŭstaris la atakon kontraŭ la tuta libera mondo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de la [[Korea milito]] [[Usono]] havis vastan subtenon flanke de tiaj landoj de [[NATO]] kiel [[Britio]] kaj [[Turkio]], kiuj sendis al [[Koreio]] signifajn trupojn. Kvankam tiuj landoj tute indiferentis pri la [[sorto]] de Koreio, ili subtenis la principon de [[Kolektivo|kolektivaj]] [[ago]]j, kiu poste povus esti aplikita por ilia propra [[defendo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] Ĉiuj senescepte [[Ŝlosilo|ŝlosilaj]] figuroj de la [[Harry S. Truman|Truman]]-administracio ekkredis ke okazas tutmonda [[Komunismo|komunista]] [[komploto]] kaj ekkonsideris la [[agreso]]n en [[Koreio]] la unua paŝo de interkonsentita [[Ĉinio|ĉino]]-[[Sovetunio|sovetia]] [[strategio]], kiu povus iĝi preludo de la ĝenerala [[atako]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe kun anonco pri sendo de trupoj al [[Koreio]], estis ordonite al la 7-a floto [[Defendo|defendi]] [[Tajvano]]n de la [[Komunismo|komunista]] [[Ĉinio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] Por [[Mao Zedong]], ĵus venkinta en la [[Ĉina enlanda milito]], deklaroj de [[Harry S. Truman|Truman]] neeviteble aspektis kiel spegulaĵo de la [[timo]] de [[Usono]] antaŭ [[Komunismo|komunista]] [[komploto]]: li traktis ilin kiel unuan paŝon en la usona provo reludi la Ĉinan enlandan militon, finiĝintan per la [[venko]] de komunistoj [...] Mao havis ĉiujn bazojn por konkludi, ke se li ne haltigos Usonon en [[Koreio]], do eble li devos [[Batalo|batali]] kontraŭ Usono en la ĉina [[teritorio]]; almenaŭ li ne havis [[kialo]]jn pensi alie. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komence de januaro 1951 frontlinio pasis proksimume 80 km sude de la 38-a paralelo kaj [[Seulo]] denove trafis la [[mano]]jn de [[komunistoj]]. En tiu momento [[ĉinoj]] ripetis eraron de [[Douglas MacArthur]] faritan antaŭ tri [[monato]]j. Se ili proponus solvon surbaze de la 38-a paralelo, [[Vaŝingtono]] sendube akceptus kaj [[Ĉinio]] estus glorinta pro tio ke ĝi [[Venko|venkis]] la usonan armeon nur unu jaron post deklaro pri la venko en la propra [[Ĉina enlanda milito|enlanda milito]]. Sed same kiel [[Harry S. Truman]] antaŭ duonjaro, [[Mao Zedong]] estis trafita de [[eŭforio]] pro neatenditaj [[sukceso]]j kaj li ekdeziris komplete forpeli la usonajn trupojn el la duoninsulo. Ankaŭ li spertis grandan [[fiasko]]n. Ĉinoj eksuferis gravajn perdojn, kiam ili atakis fortikigitajn usonajn poziciojn sude de Seulo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Veraj [[fanatikulo]]j de tiu ĉi afero sidis en [[Pekino]] kaj [[Pjongjango]]; la [[Korea milito]] tute ne estis [[Moskva Kremlo|Kremla]] [[komploto]] aranĝita por engaĝi [[Usono]]n je [[Azio]] por poste havi eblecon ataki [[Eŭropo]]n [...] Efektive [[helpo]] de [[Stalin]] al [[Ĉinio]] estis sufiĉe [[Avareco|avara]], li postulis pagi ĝin per kontanta [[mono]], kio kreis bazon por la ĉino-[[Sovetunio|sovetia]] [[kverelo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[vorto]]j de [[Harry S. Truman]] dum la [[Korea milito]]] Sed militi por “sekureco de niaj armitaj fortoj” estas [[Strategio|strategie]] sensenca afero. La [[milito]] mem jam estas [[risko]] por ilia sekureco, do transformi “sekurecon de niaj armitaj fortoj” je la [[celo]] signifas trafi [[taŭtologio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Stalin]] ne serĉis pretekston por komenci la totalan [[milito]]n; li plej forte strebis eviti ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En singarda kaj suspektema [[naturo]] de [[Stalin]] estis nenio de senracia [[aventuristo]]; li ĉiam preferis agi kaŝe kaj ĉirkaŭvoje ol iniciati veran [[konfrontiĝo]]n kaj li montris specialan [[singardemo]]n por ne riski militan konfrontiĝon kontraŭ [[Usono]] – kaj ne senbaze. Pro misproporcio rilate [[Nuklea armilo|nukleajn]] eblecojn de la flankoj, ĝuste [[Sovetunio]] perdus ĉion en la totala milito. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Douglas MacArthur]] preskaŭ tutcerte estis prava, asertante ke “[[Ĉinio]] uzas kontraŭ ni maksimumon de siaj fortoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kutime ĝuste premo de rezultoj de [[ago]]j sur batalkampo devigas komenci [[intertrakto]]jn. Kaj forigo de tia premo malaltigas [[stimulo]]jn ĉe la [[malamiko]] intertrakti serioze kaj instigas ĝin al longigo de la intertraktoj espere de eventualaj unuflankaj [[gesto]]j. Nome tio okazis en [[Koreio]] [...] nombro de [[viktimo]]j, spertitaj de [[Usono]] dum periodo de la intertraktoj, superis ilian nombron dum la tuta antaŭa periodo de la grandskala [[milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]], kiun [[Usono]] penis daŭrigi singarde] Sekvo de tia aliro iĝis eksplodo de [[elreviĝo]] kaj serĉado de [[pekokapro]]j. [[George C. Marshall]] kaj speciale [[Dean Acheson]] estis skoldataj ĉiuflanke. Kvazaŭ okazinta enfiltriĝo de [[komunisto]]j je [[Vaŝingtono]] estis sisteme [[Ekspluatado|ekspluatata]] de [[demagogo]]j kiel [[Usona senato|senatano]] [[Joseph McCarthy]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Krizo]] en [[Koreio]] kaŭzis koncentriĝon de la fortoj en [[Eŭropo]] kaj kreadon de la [[Organizaĵo de Nordatlantaika traktato]], ebliginta elteni longan konkuradon pri eltenemo, kia iĝis la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La plej malgajninta flanko en [[Koreio]] iĝis [[Sovetunio]], la lando kiu, kiel pensis usonaj [[gvidanto]]j, organizis la tutan [[entrepreno]]n. Dum du jaroj ekde momento de invado en Koreio, [[Usono]] sukcesis allogi ĉiujn landojn, troviĝintajn je ĝia flanko de la tutmonda dividlinio. Usono triobligis [[Defendo|defendajn]] [[elspezo]]jn kaj transformis la [[NATO|Nordatlantikan aliancon]] el la [[Politiko|politika]] koalicio je la unuiĝinta [[Milito|milita]] [[organizaĵo]] subestre de usona ĉefkomandestro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono|Usonaj]] [[gvidanto]]j vidis en la [[Korea milito]] [[Sovetunio|sovetian]] [[strategio]]n de allogado de [[Usono]] je [[konflikto]]j de la fora [[Azio]] por faciligo de sovetia [[atako]] kontraŭ pozicioj de la aliancanoj en [[Eŭropo]], kio estis plej granda trotakso de sovetia povo kaj [[metodo]]j de [[Stalin]]. En neniu el la etapoj de sia [[kariero]] tiu ĉi skrupula kaj ruza analizisto estis ĵetanta sur [[pesilo]]n ĉion samtempe. Samtempe Stalin traktis kreskigon de la povo fare de la Okcidento ne kiel [[Defendo|defendan]] entreprenon, kia ĝi efektive estis, sed kiel pretekston por [[Milito|milita]] [[konfrontiĝo]], kiun li ĉiam [[Timo|timis]] kaj kiun li sinsekve penis eviti. Ambaŭ flankoj fakte estis sin preparantaj al la evento, kiu spegulis [[intenco]]jn de neniu el ili – al la rekta grandskala [[defio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[GDR]]] [[Stalin]] neniam agnoskis tiun reĝimon kiel plenrajtan [[Suvereneco|suverenan]] [[ŝtato]]n kaj donis al ĝi statuson diferencan de ĉiuj aliaj [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj ĝuste por konservi Orientan Germanion kiel atuton, kiam [[unuiĝo de Germanio]] estos priparolata serioze. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri propono de [[Stalin]] en 1952 [[unuiĝo de Germanio|unuigi Germanion]] kiel [[Neŭtraleco|neŭtralan]] ŝtaton] Dum la usonaj trupoj devintus reveni al [[Usono]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj devintus nur retreti al la [[Pollando|pola]] limo, do 160 km orienten. Koncize dirite, laŭvorta plenumo de la propono de Stalin antaŭvidis malfondon de [[NATO]], ĵus aperinta kiel organizaĵo, interŝanĝe de foriro de la sovetiaj trupoj je distanco je nuraj 160 km. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sento]] de interna memfido de [[Konrad Adenauer]] fontis pli el [[kredo]] ol el [[analizo]]. Li ne estis libroŝatanto aŭ konanto de [[historio]] kiel [[Winston Churchill]] aŭ [[Charles de Gaulle]]. Sed li pasigis [[ekzilo]]n en [[meditado]]; li trapasis la tutan [[vojo]]n de [[Socio|sociaj]] [[katastrofo]]j spertitaj de lia lando kaj akiris unikan [[intuicio]]n rilate la ĉefajn tendencojn de sia [[tempo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Konrad Adenauer]]] Li senkondiĉe elektis la [[Okcidento]]n, eĉ koste de prokrasto de [[unuiĝo de Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[tempo]] de [[Konrad Adenauer]]] [...] la social-demokratoj konsideris unuaranga tasko atingi [[unuiĝo de Germanio|unuecon de Germanio]], ne fortigi [[Atlantiko|atlantikajn]] ligojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Konrad Adenauer]]] Li estis komprenanta oble pli bone ol liaj oponantoj ene de la lando, ke en la [[Historio|historiaj]] cirkonstancoj de lia [[tempo]] la [[unuiĝo de Germanio|unuiĝinta]] [[Neŭtraleco|neŭtrala]] [[Germanio]] povus aperi nur rezulte de [[Paco|paca]] solvo, organizita kontraŭ Germanio. Sur la novan [[ŝtato]]n oni metos striktajn limigojn kaj estos starigita internacia kontrolado. Povaj [[najbaro]]j akiros konstantan [[rajto]]n pri enmiksiĝo. Adenauer konsideris tiun senkondiĉan [[dependeco]]n [[Psikologio|psikologie]] pli [[Danĝero|danĝera]] por Germanio ol dividiteco. Li preferis [[egaleco]]n kaj integriĝon kun la [[Okcidento]] kaj [[estimo]]n al sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posteulo]]j de [[Stalin]] eĉ pli ol ilia eksa estro bezonis ripozpaŭzon en la streĉiteco kun la [[Okcidento]]. Ili tamen ne posedis lian [[aŭtoritato]]n, lian akran percepton, lian [[sagaco]]n kaj kio plej gravas, al ili mankis [[Politiko|politika]] unueco, necesa por sekvi tiom komplikan kurson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam ŝtataj agantoj deziras gajni [[tempo]]n ili proponas [[intertrakto]]jn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deziro de [[Winston Churchill]] intertrakti kun [[Sovetunio]] en la [[1950-aj jaroj]]] [[Usono|Usonaj]] gvidantoj aljuĝis deziron de Winston Churchill intertrakti al proksimiĝanta maljunula [[demenco]]. Efektive Churchill estis absolute sinsekva en siaj [[ago]]j, insistante je intertraktoj same dum la [[Dua mondmilito|milito]] kaj tuj post ĝia fino, kaj ankaŭ en la periodo kiam unuafoje estis vortumita [[politiko de detenado]] [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nova ŝtata sekretario de [[Dwight D. Eisenhower]], [[John Foster Dulles]] traktis konflikton [[Oriento]] – [[Okcidento]] kiel [[Moralo|moralan]] [[problemo]]n kaj strebis eviti [[intertrakto]]jn pri preskaŭ ĉiuj aferoj ĝis okazos radikala transformiĝo de la [[Sovetunio|sovetia]] sistemo [...] |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri rifuzo de [[Dwight D. Eisenhower]] intertrakti kun [[Sovetunio]] en 1953] Intertraktoj ne necesis, kiel diris Dwight D. Eisenhower, venis [[tempo]] de ne [[vorto]]j, sed [[ago]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Problemo]] de enkorpigo de [[Federacia Respubliko Germanio]] je [[Milito|milita]] strukturo de la [[Okcidento]] estis tre komplika. [[Francio|Francoj]] ne tre [[Deziro|deziris]] vidi la komplete rearmiĝintan [[Germanio]]n kaj ne deziris [[Ofero|oferi]] sian nacian [[defendo]]kapablon por integrita defendosistemo de la Okcidento, inkluzivanta Germanion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri enkorpigo de [[Germanio]] je [[NATO]]] [[Parizo]] cedis al [[premo]], tamen insistis ke [[Britio|britaj]] trupoj estu konstante lokitaj en la germana tero. Kaj kiam [[Anthony Eden]] akceptis tiun ĉi proponon, [[Francio]] ricevis konkretan militan garantion kiun post la [[Unua mondmilito]] tiom daŭre rifuzis al ĝi la angloj. Pro tio britaj, francaj kaj [[Usono|usonaj]] trupoj estis lokitaj en Germanio kiel aliancanoj de [[Federacia Respubliko Germanio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la komenco de la [[Malvarma milito]]] [[Diplomatio]] ĉiam pli estis translokiĝanta en sferon de [[kontrolo]] super [[armilo]]j, kio iĝis reversa flanko de la aliro de la “pozicio de forto”. Adeptoj de tia aliro strebis transformi limigon de armiloj aŭ kontrolon super ili je anstataŭaĵo de [[Politiko|politika]] [[dialogo]]; aŭ, se paroli per lingvaĵo de [[politiko de detenado]], ili strebis limigi pozicion de forto je plej malalta nivelo, akceptebla por politiko de detenado forme de [[Timo|timigado]]. Sed same kiel pozicio de forto ne transformiĝas aŭtomate je [[intertrakto]]j, kontrolo super armiloj ne transformiĝas aŭtomate je malfortiĝo de streĉiteco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Nikita Ĥruŝĉov]] estis antaŭulo de [[Miĥail Gorbaĉov]] tiusence ke li ekis procezon de la ŝanĝoj, kies [[senco]]n li ne komprenis kaj kies direkton li poste kondamnus. De tiu ĉi vidpunkto oni povus diri ke [[kolapso]] de [[komunismo]] komenciĝis de Ĥruŝĉov. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Nikita Ĥruŝĉov]]] Li havis [[Kamparo|kamparanan]] [[instinkto]]n palpi [[Nervo|nervajn]] interplektiĝojn ĉe landoj, kiujn lia [[ideologio]] difinis kiel [[Imperiismo|imperiismaj]]. Nikita Ĥruŝĉov disblovis la [[Proksima Oriento|proksimorientan]] [[krizo]]n, starigis serion da [[ultimato]]j pri [[Berlino]], subtenis [[milito]]jn pri nacia [[sendependiĝo]] kaj lokis [[misilo]]jn en [[Kubo]]. Sed, obstakligante planojn de la [[Okcidento]], Nikita Ĥruŝĉov atingis neniujn konstantajn [[profito]]jn por [[Sovetunio]], ĉar li sciis krei krizojn, sed ne sciis kiel solvi ilin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtatestra renkontiĝo en [[Ĝenevo]] en 1955 iĝis deirpunkto de ĉiuj ĉi [[aventuro]]j. Laŭvoje el Ĝenevo hejmen, [[Nikita Ĥruŝĉov]] haltis en [[Berlino|Orienta Berlino]], kie li agnoskis [[suvereneco]]n de la [[GDR|orientgermana]] [[Komunismo|komunista]] reĝimo. Tio estis la paŝo, kiun evitis [[Stalin]]. Por la resta periodo de la [[Malvarma milito]] afero de [[unuiĝo de Germanio]] malaperis el internacia agendo, ĉar [[Moskvo]] transigis ĝin al kompetenco de [[intertrakto]]j inter la du germanaj ŝtatoj. Kaj ĉar [[Politiko|politika]] [[pezo]] de tiuj ĉi ŝtatoj estis nekomparebla kaj neniu el ili planis fari [[suicido]]n, la unuiĝo povis okazi nur kadre de politika kolapso de unu el ili. Do la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]] en 1958-1962 estis naskita de Ĝenevo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] neniam [[Risko|riskis]] sovetian [[aŭtoritato]]n en la “[[tria mondo]]”. Li opiniis ke tiuj [[teritorio]]j troviĝas for de lia lando kaj estas tro malstabilaj, [[gvidanto]]j de tiuj landoj estas malfacile kontroleblaj kaj [[Sovetunio]] estis ankoraŭ ne sufiĉe forta por engaĝiĝi je [[aventuro]]j en malproksimaj distancoj – kvankam eble kun tempopaso kresko de sovetia [[Milito|milita]] povo povus ŝanĝi lian aliron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post kiam [[fumo]] dissolviĝis, la [[Sueza krizo]] senigis je statuso de granda [[potenco]] [[Britio]]n kaj [[Francio]]n. Ekster [[Eŭropo]], ekde nun [[Usono]] [[defendo]]s siajn [[fortikaĵo]]jn dum la [[Malvarma milito]] plejparte sola. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eĉ en tia malfortiĝinta stato senpere post la fino de la [[Dua mondmilito]] [[Britio]] plu konsideris sin [[Dominado|dominanta]] [[potenco]] en [[Proksima Oriento]], ĉe tio ĝia domina pozicio sin bazis sur du [[baleno]]j: sur [[Irano]] liveranta [[nafto]]n tra la kunlabora Brito-Irana naftokompanio kaj sur [[Egiptio]], servinta kiel [[Strategio|strategia]] bazo. En 1945 laŭ iniciato de [[Anthony Eden]] estis fondita la [[Ligo de Arabaj Ŝtatoj]] kiel [[Politiko|politika]] bazo de kontraŭstaro al ekstera penetrado en Proksiman Orienton. Signifa nombro de britaj trupoj restis en Egiptio, [[Irako]] kaj Irano. Brita oficiro generalo [[John Bagot Glubb]] (Glubb Paŝao) komandis la [[Cisjordanio|cisjordanian]] [[Araba Legio|Araban Legion]]. En la [[1950-aj jaroj]] tiu ĉi [[mondo]] komplete disfalis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] iĝis la unua kiu devis adiaŭi [[iluzio]]jn rilate [[Proksima Oriento|Proksiman Orienton]]. Ĝia [[militbazo]] laŭlonge de la [[Sueza kanalo]] estis konsiderata inter la lastaj signifaj [[Imperiismo|imperiistaj]] antaŭpostenoj, kies personaro konsistis el proksimume 80 mil [[militisto]]j. Kaj tamen Britio ne povis teni grandajn trupojn en la zono de la Sueza kanalo en kondiĉoj de opono fare de [[Egiptio]] kaj sen [[Usono|usona]] subteno. En 1954 sub premo de Usono, Britio konsentis forigi siajn trupojn el sia Sueza bazo en 1956. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pozicio de [[araboj]] rilate estiĝon de [[Israelo]]] Por ili la [[Judoj|juda]] [[ŝtato]] estis fremda instalaĵo en la [[Tradicio|tradiciaj]] arabaj [[tero]]j pretekste de pretendoj 2000 jarojn malnovaj kaj forme de elaĉeto de judaj [[sufero]]j pri kiuj kulpis tute ne la araboj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Limo]]j ene de [[Eŭropo]] – escepte de tiuj en [[Balkanio]] – spegulis precipe komunecon de [[historio]] kaj [[kulturo]]. Kontraŭe al tio limoj en [[Proksima Oriento]] estis farataj de eksterlandaj, ofte [[Eŭropo|eŭropaj]] [[ŝtato]]j fine de la [[Unua mondmilito]] por faciligi ilian [[dominado]]n super la regiono. En [[imago]] de la [[Araba naciismo|arabaj naciistoj]] tiuj ĉi limoj kontraŭis interesojn de la araba [[nacio]] kaj estis rifuzantaj komunecon de la araba kulturo. Ilia forigado ne signifis starigon de [[dominado]] de unu nacio super alia; tio estis [[vojo]] al kreado de la araba nacio same kiel [[Camillo Benso di Cavour]] unuigis [[Italio]]n kaj [[Otto von Bismarck]] kreis [[Germanio]]n el abundo de [[Suvereneco|suverenaj]] ŝtatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Aliaj [[Naciismo|naciismaj]] [[gvidanto]]j, formintaj sin laŭ ekzemplo de [[Naser]], ne subiĝis al alloga [[kantado]] de [[politiko de detenado]]. Ilia ĉefa avantaĝo dum [[intertrakto]]j estis la [[Malvarma milito]], kiun ili samtempe [[Ekspluato|ekspluatis]] kaj [[Kondamno|kondamnis]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sufiĉas subosi bildon de la lando kiel [[nacio]] kaj tuj malaperas ĝia preteco ludi gvidan [[rolo]]n en la [[Mondo|monda]] [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Bedaŭrinde emo de [[John Foster Dulles]] [[Edifo|edifi]] al siaj kunparolantoj ofte superis lian bonegan konon de [[internacia politiko]] kaj interalie lian profundan [[analizo]]n de dinamiko de evoluo de la [[Sovetunio|sovetia]] sistemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] Ekde tiam nome [[Usono|usonaj]] aliancanoj komencos rifuzi siajn sindevigojn kadre de [[NATO]] ekster strikte difinitaj limoj kadre de tiu ĉi traktato. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri pozicio de [[Dwight D. Eisenhower]]] [...] li estis tiom arda kontraŭulo de la [[milito]], kia povas esti nur profesia [[militisto]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Dwight D. Eisenhower]] la [[Sueza krizo]] estis ne tiom [[Minaco|minaca]] por meriti aplikon de forto. Sendepende de [[Amikeco|amikeca]] [[rideto]] sur sia [[vizaĝo]], li estis sufiĉe forta persono kaj ne tro afabla kiam oni kontraŭis lin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] Ellaborita de [[Francio]] skemo postulis ke [[Israelo]] invadu [[Egiptio]]n kaj direktiĝu al la [[Sueza kanalo]] dum [[Britio]] kaj Francio insistu ke por [[libereco]] de [[navigado]] Egiptio kaj Israelo retretu de la kanalo je 16 km. Kaze de rifuzo de Egiptio, kion oni atendis, Britio kaj Francio okupus la zonon de la kanalo. Kio estus entreprenota poste, restis malklara. La planon oni devis ekfunkciigi unu semajnon antaŭ [[Prezidanto de Usono|prezidenta]] [[baloto]] en [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] [[Britio]] kaj [[Francio]] dubigis siajn pretendojn je statusoj de grandaj [[potenco]]j, ĉar okazis ke ili bezonis [[helpo]]n de [[Israelo]] por ektrakti [[Egiptio]]n. Israelo perdis [[Moralo|moralan]] avantaĝon, akiritan pro rifuzo de la [[najbaro]] priparoli [[paco]]n, pro tio ke ĝi permesis uzi sin kiel ilon de [[koloniismo]]. Pozicio de Britio en [[Jordanio]] kaj [[Irako]], ŝlosilaj [[fortikaĵo]]j en [[Meza Oriento]], estis malfortigita. [[Dwight D. Eisenhower]] estis profunde [[Ofendo|ofendita]] de tia manovro, kiu klare estis ligita al lia supozata maldeziro agordi kontraŭ si voĉdonantojn-[[judoj]]n en lasta semajno de la antaŭbalota kampanjo. Necesis tre multe klopodi por trovi tian [[Ekstera politiko|eksterpolitikan]] manovron, kiu kombinus mankojn de ĉiu agadmaniero aŭ krei tian koalicion, kiu samtempe farus ĉiun ĝian membron malpli forta. Britio, Francio kaj Israelo sukcesis pri tiu [[heroaĵo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[voĉdono]] en [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum la [[Sueza krizo]]] Unuan kaj solan fojon [[Usono]] voĉdonis kune kun [[Sovetunio]] kontraŭ siaj plej proksimaj aliancanoj [...] Aldone al specifeco de unuiĝo de Usono kun Sovetunio ĉe [[humiligo]] de ĝiaj plej proksimaj aliancanoj, sovetiaj trupoj en la sama tago dispremis [[Hungara revolucio de 1956|hungarajn liberecbatalantojn]], alfrontinte nur [[Simbolo|simbolan]] [[kondamno]]n flanke de Unuiĝintaj Nacioj kiel oni povus tion karakterizi eĉ kun granda troigo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Sueza krizo]]] [[Sovetunio|Sovetiaj]] [[minaco]]j enhavis enorman fanfaronadon, kiu finfine iĝis atributo de la [[Nikita Ĥruŝĉov|Ĥruŝĉov]]-[[diplomatio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Sueza krizo]] ankaŭ unuafoje servis al la [[nealiancitaj landoj]] kiel baza leciono de la [[vero]] de la [[Malvarma milito]]. Ili komprenis ke premo sur [[Usono]]n kutime sekvigis ĝiajn asertojn pri bona rilato kaj provojn forigi fonton de malkontento dum provoj premi sur [[Sovetunio]]n povis esti [[Risko|riskaj]], ĉar la ĉiama respondo de Sovetunio estis forta kontraŭago. Dum jardekoj post la Sueza krizo tiuj tendencoj signife kreskis. Severa [[kondamno]] de la usona [[politiko]] transformiĝis je [[rito]] de konferencoj de la nealiancitaj landoj. Kondamno de sovetiaj [[ago]]j en la finaj deklaracioj de periode okazintaj renkontiĝoj de la nealiancitaj landoj, estis sufiĉe malofta kaj singarda. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Forturniĝinte de la [[Eŭropo|eŭropa]] unueco, [[Britio]] preferis konstantan subiĝon al la [[Usono|usonanoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Plej malbone la [[Sueza krizo]] influis [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Sueza krizo]] iĝis [[bapto]] de [[Usono]] je reala akcepto de sia [[rolo]] kiel tutmonda [[potenco]] [...] Liberiginte [[Britio]]n kaj [[Francio]]n de ilia [[Historio|historia]] rolo en [[Proksima Oriento]], Usono trovis ke nun [[respondeco]] pri [[povekvilibro]] en tiu ĉi regiono kuŝiĝas rekte sur ĝiajn ŝultrojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum [[Dean Acheson]] subtenis [[Tito]] post lia rompo kun [[Moskvo]] surbaze de la principoj de [[Realpolitik]], [[John Foster Dulles]], estante fakte adepto de la sama [[politiko]], aldonis al ĝi elementon de universala [[idealismo]], nominte ĝin “[[liberigo]]”. Efektive la [[teorio]] de “liberigo” de John Foster Dulles estis nura provo igi Moskvon pagi pli altan [[prezo]]n kontraŭ peno unuigi siajn [[konkero]]jn, ne kreskigante ĉe tio [[risko]]n por [[Usono]]. Dulles subtenis [[titoismo]]n, ne [[demokratio]]n kaj diferenco inter liaj [[ideo]]j kaj ideoj de Dean Acheson konsistis fine nur en [[Retoriko|retorika]] nuanco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John Foster Dulles]] estis la ĉefa aŭspicianto de tiaj entreprenoj kiel [[Radio Libera Eŭropo]] kaj [[Radio Libereco]], kies ĉefa tasko estis subteni principojn de [[libereco]] en [[Orienta Eŭropo]], stimulante [[sento]]jn kapablajn ekflamigi [[ribelo]]n. En aliro de la [[radiostacio]] Libera Eŭropo al doloriga [[problemo]] estis nenio fajna. Teorie ĝiaj deklaroj ne havis oficialan [[karaktero]]n, ĝi plendis pri “liberiĝo” en plej laŭvorta kaj militema senco de tiu ĉi [[vorto]]. Bedaŭrine diferencoj inter eldiroj de “privata” kaj “oficiala” karaktero fare de [[Usono|usona]] entrepreno financata de la [[registaro]], estis tro malfacile kapteblaj por ke ilin povus kompreni orieneŭropaj liberecbatalantoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posteulo]]j de [[Stalin]] tamen ne havis lian nehaltigeblan alcelecon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum [[Hungario|hungaraj]] [[studento]]j kaj [[laboristo]]j [[Hungara revolucio de 1956|batalis surstrate]] kontraŭ [[Sovetunio|sovetiaj]] [[tanko]]j, [[Vaŝingtono]] [[Silento|silentis]]. [[Moskvo]] ricevis eĉ ne unu averton ke [[minaco]] aŭ apliko de forto povus fuŝi ĝiajn rilatojn kun Vaŝingtono [...] [[Vakuo]]n plenigis la [[radiostacio]] [[Libera Eŭropo]], kiu sin taskigis pri klarigo de usona traktado de la situacio, alvokante [[hungaroj]]n akceli paŝojn de ilia [[revolucio]] kaj rifuzi ĉiun ajn [[kompromiso]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Hungara revolucio en 1956]]] Malsame ol la [[Poloj|pola]] [[popolo]], [[hungaroj]] postulis ne liberaligon de la [[Komunismo|komunista]] reĝimo, sed ĝian likvidon, ne [[egaleco]]n kun [[Sovetunio]], sed kompletan rompon kun ĝi. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[1950-aj jaroj]] la tiel nomata [[Movado de Nealiancitaj Landoj]] [[Simbolo|simbolis]] novan aliron al internaciaj rilatoj [...] Ili lernis [[Kverelo|kvereligi]] la mondpotencojn unu kontraŭ alia. Kaj ĉar ili [[Timo|timis]] [[Sovetunio]]n pli ol [[Usono]]n, do kutime ili estis ĉe la flanko de la [[komunisto]]j, ne konsiderante ĉe tio necesa apliki al Sovetunio la samajn severajn [[Moralo|moralajn]] kriteriojn kiujn ili aplikis al Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Barato|Barataj]] [[gvidanto]]j [[Lernado|lernis]] en [[Britio|britaj]] [[lernejo]]j kaj [[Legado|legis]] [[Usono|usonajn]] klasikaĵojn. Ili kombinis [[retoriko]]n de [[Woodrow Wilson|Wilson]] kaj [[William Ewart Gladstone]] kun praktiko de [[Benjamin Disraeli]] kaj [[Theodore Roosevelt]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La [[Komunismo|komunistaj]] [[gvidanto]]j povis babiladi pri objektivaj faktoroj iom ajn multe, sed la [[fakto]] restas klara: la solaj [[revolucio]]j, okazintaj en [[evoluintaj landoj]], okazis nur ene de la komunista influsfero. En longdaŭra perspektivo [[Sovetunio]] estus pli [[Sekureco|sekura]] kaj [[Ekonomio|ekonomie]] pli forta, se ĝi ĉirkaŭus sin en [[Orienta Eŭropo]] per [[registaro]]j de la [[Finnlando|finna]] tipo, ĉar tiukaze ĝi ne bezonus preni sur sin [[respondeco]]n pri interna stabileco kaj ekonomia [[progreso]] de tiuj ĉi landoj. Anstataŭe realigado de [[Imperiismo|imperiisma]] politiko en Orienta Eŭropo elĉerpadis sovetiajn resursojn kaj [[Timo|timigadis]] la [[Okcidento|okcidentajn]] [[demokratio]]jn, sen fortikigi la sovetian povon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Hungara revolucio en 1956]]] Malgraŭ ĉio okazinta, post dek jaroj [[Hungario]] iĝos interne oble pli [[Libereco|libera]] ol [[Pollando]] kaj ĝia [[ekstera politiko]] estos pli [[Sendependeco|sendependa]] de [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[1950-aj jaroj]]] Eĉ en la [[Okcidento]] populariĝis aserto ke [[planita ekonomio]] ja estas pli efika ol tiu [[Merkata ekonomio|merkata]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] [[Nikita Ĥruŝĉov]] elektis lokon de [[atako]] ege majstre. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Konsiderante [[Katastrofo|katastrofajn]] sekvojn de la [[nuklea milito]], malnova slogano “pour quoi mourir pour [[Danzig]]? [Por kio morti por Danzig?], ludinta grandan [[rolo]]n en senmoraligo de [[Francio]] en 1940, sendube paliĝus kompare al pli indigna slogano: “Por kio morti pro transita stampaĵo?” |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Proksimume fine de la periodo de la usona [[Nuklea armilo|nuklea]] [[monopolo]] aŭ duonmonopolo [[John Foster Dulles]] ellaboris koncepton de “amasa [[venĝo]]” por rebato de la [[Sovetunio|sovetia]] [[agreso]] kaj ekskludo en [[estonteco]] de longiĝinta stagnoperiodo simila al tiu en [[Koreio]]. Tiukaze anstataŭ rezisti al la agreso en loko de ĝia estiĝo [[Usono]] povus ataki la fonton de rompo de [[trankvilo]] en tia [[tempo]] kaj per tiaj [[armilo]]j, kiujn ĝi preferus. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] [[Charles de Gaulle]] reagis kun propra al li [[kuraĝo]]. [[Francio]] permesos ke [[Germanio]] havu [[Milito|militan]] kaj [[Ekonomio|ekonomian]] povon kaj eĉ permesos ĝian superecon en tiuj sferoj, kaj ankaŭ subtenos [[Unuiĝo de Germanio|unuiĝon de Germanio]] interŝanĝe de [[agnosko]] de Francio fare de [[Bonno]] kiel politika [[gvidanto]] de [[Eŭropo]]. Tio estis malvarma kalkulo, ne granda [[pasio]]; [[Charles de Gaulle]] sendube mortis kun la [[sento]] de plenumita [[devo]], ĉar dum lia [[vivo]] Germanio ne unuiĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[unuiĝo de Germanio]]] Estis sufiĉe strange ke [[Britio]] kaj [[Usono]] devintus instigi [[Germanio]]n al kurso, kiu preskaŭ certe sekvigus kreskon de la [[germana naciismo]] dume [[Konrad Adenauer]], oble malpli [[Fido|fidinta]] al siaj sampatrujanoj, estis konservanta firman decidemon ne tenti ilin tiel. [[Dwight D. Eisenhower]] kaj [[Harold Macmillan]] kredis je ŝanĝo de konvinkoj de la [[germanoj]], Adenauer ja ne povis forgesi pri ilia [[origina peko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Malkapablo de [[Nikita Ĥruŝĉov]] insisti je [[postulo]]j, kiujn li mem starigis, savis la [[NATO|Nordatlantikan aliancon]] de eventuala plej granda [[krizo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Andrej Gromiko]]] [li havis] [...] enorman kapablon krei [[obstaklo]]jn helpe de kiuj li estis [[Turmento|turmentanta]] [[ministro]]jn pri eksteraj aferoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj dum la [[vivo]] de tuta [[generacio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[vojaĝo]] de [[Nikita Ĥruŝĉov]] al [[Usono]]] La [[Sovetunio|sovetia]] [[reganto]] vojaĝadis tra Usono de la 15-a ĝis la 27-a de septembro 1959, kaŭzinte la saman [[Socio|socian]] [[eŭforio]]n, kiun naskis antaŭ kvar jaroj la [[Ĝenevo|Ĝeneva]] ŝtatestra renkontiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Sed kiam ŝajnis ke la [[Berlino|Berlina]] afero trankviliĝas, la administracio de [[John F. Kennedy]] faris malsukcesan provon renversi [[Fidel Castro]] per albordiĝo en la [[Golfo de Porkoj]] kaj ĝia maldecidemo rilate [[Laoso]]n evidente konvinkis [[Nikita Ĥruŝĉov]] ke Kennedy estis neserioza [[malamiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol ĉiuj aliaj [[milito]]j, la [[Dua mondmilito]] ne sekvigis postmilitan aranĝon. Kreiĝis paŝon post paŝo [[Usono|usona]] kaj [[Sovetunio|sovetia]] influsferoj, kaj tio okazis ne per oficialaj interkonsentoj, sed forme de [[Silento|silenta]] agnosko de okazintaj [[fakto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri apero de la [[Berlina muro]]] [[Usono|Usona]] provo ne reagi al la [[konstruado]] de la [[muro]] estis klare konfirmita per tio ke en la [[tago]] de ĝia konstruado [[John F. Kennedy]] konsentis navigi sur [[jaĥto]] kaj la ŝtata sekretario [[Dean Rusk]] ĉeestis [[Basbalo|basbalan]] matĉon. Atmosfero de [[krizo]] mankis al [[Vaŝingtono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri apero de la [[Berlina muro]]] [[Willy Brandt]] devis poste diri, ke lia “[[Oriento|orienta]] [[politiko]]”, kaŭzinta agnoskon de la [[GDR|orientgermana reĝimo]], estis naskita de [[elreviĝo]] je la [[reago]] de [[Usono]] al la [[konstruado]] de la [[muro]]. Tamen supozeble [[ŝoko]] en [[Germanio]] estus eĉ pli granda se klopodoj detrui la muron kaŭzus [[milito]]n. Eĉ [[Konrad Adenauer]] diris al [[Dean Acheson]] ke li ne [[Deziro|dezirus]] ke oni defendus [[Berlino]]n per [[nuklea milito]], bonege konsciante ke ne ekzistas alia rimedo [[Defendo|defendi]] ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] Mirindas ke ĝuste kiam [[Sovetunio|sovetia]] [[sukceso]] ŝajnis neevitebla, [[Nikita Ĥruŝĉov]] ŝanĝis antaŭan kurson. Provante per unu [[ago]] fari trarompon kiun li ne sukcesis fari en la lastaj tri jaroj, Ĥruŝĉov lokis en [[Kubo]] sovetiajn mezdistancajn [[misilo]]jn. Evidente Ĥruŝĉov [[Espero|esperis]] ke se li sukcesis je tiu [[aventuro]], liaj pozicioj dum eventualaj [[intertrakto]]j pri [[Berlino]] estos [[Dominado|dominantaj]]. Pro la sama kialo [[John F. Kennedy]] ne povis lasi sovetian [[Strategio|strategian]] povon disvastiĝi en la [[Okcidento|okcidenta]] hemisfero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]]] La [[Okcidento]] estis bonŝanca ke [[Nikita Ĥruŝĉov]] supertaksis siajn eblecojn, ĉar la [[Nordatlantika alianco]] estis proksima al disfalo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Komuna rezulto de [[fiasko]] de iniciatoj de [[Nikita Ĥruŝĉov]] pri [[Berlino]] kaj [[Kubo]] konsistis en tio, ke [[Sovetunio]] neniam denove [[Risko|riskis]] rekte [[Defio|defii]] [[Usono]]n, escepte de mallonga periodo de la kurta [[Milito de Jom Kippur|militeksplodo]] en [[Proksima Oriento]] en 1973. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Harold Macmillan]] estis la unua [[Britio|brita]] ĉefministro, kiu alfrontis dolorigan [[realo]]n, montrintan ke lia lando ne plu estas mondpotenco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [ekde la [[1950-aj jaroj]]] [[Britio]] ne plu konsideris sin escepte [[Eŭropo|eŭropa]] [[ŝtato]]. Finfine [[Minaco|minacantaj]] ĝin [[danĝero]]j plej ofte estiĝis en Eŭropo dum la [[savo]] venis de la alia [[bordo]] de la [[Atlantiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la [[Sueza krizo]], [[Francio]] kaj [[Britio]] faris tute kontraŭajn konkludojn el la spertita [[humiligo]] fare de [[Usono]]. Francio ekiris la [[vojo]]n de fortiĝo de sia [[sendependeco]]; Britio preferis fortigi partnerecon kun Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio|Britoj]] neniam kundividis [[Usono|usonan]] vidpunkton pri la [[homo]] kiel perfekta kreaĵo kaj tute ne emis [[Propagando|propagandi]] [[Moralo|moralajn]] principojn. De sia [[Filozofio|filozofia]] vidpunkto britaj [[gvidanto]]j plejparte sekvis opiniojn de [[Thomas Hobbes]]. Atendante de la homo plejan [[malbono]]n ili malofte estis elreviĝintaj. En [[ekstera politiko]] Britio ĉiam emis al apliko de oportuna por si mem formo de morala [[egoismo]]: kio estas bona por Britio, tio estis konsiderata ankaŭ bona por la tuta [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Nome ĉe [[Harold Macmillan]] finiĝis transiro de [[Britio]] de povego al [[influo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] kiam [[intertrakto]]j iĝas [[celo]] en si mem, ilin ekregas la flanko, kiu plej pretas ĉesigi ilin aŭ almenaŭ kapablas krei tian impreson. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Charles de Gaulle]]] En la [[1960-aj jaroj]] dum periodo de la pleja akriĝo de liaj kontraŭdiroj kun [[Usono]], iĝis [[Modo|moda]] [[Akuzo|akuzi]] la francan prezidanton je [[megalomanio]]. Efektive [[problemo]], kiu staris antaŭ li, estis tute kontraŭa: kiel restarigi [[sento]]n de propra signifo ĉe la lando, [[Sufero|suferanta]] amaron de [[malvenko]] kaj senton de vundebleco [...] Kvankam formale [[Francio]] finis la [Duan] [[Dua mondmilito|mondmiliton]] kiel unu el la venkintoj, francaj gvidantoj tro bone sciis ke ĝi estis savita ĉefe per penoj de aliaj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Interago de persona [[modesteco]] de usonaj [[gvidanto]]j kaj ilia [[Historio|historia]] [[orgojlo]] unuflanke kaj persona orgojlo de [[Charles de Gaulle]] kaj lia historia modesteco aliflanke iĝis difina faktoro en estiĝo de [[Psikologio|psikologia]] bariero inter Usono kaj Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Charles de Gaulle]] deziris ke [[Bonno]] traktu [[Francio]]n kiel pli fidindan aliancanon ol [[Usono]] kaj poiomete anstataŭigus usonan gvidantecon per tiu franca. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La centra [[Strategio|strategia]] dilemo de la [[superpotenco]]j iĝis ne akumulado de aldona povo, sed limigado de troviĝanta je ilia dispono grandega [[armilaro]]. Neniu el la flankoj sukcesis plenumi tiun ĉi taskon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Neniam antaŭe distanco en [[Milito|milita]] sfero inter [[superpotenco]] kaj [[Nuklea armilo|nenuklea]] [[ŝtato]] estis tiom granda; neniam ĝi estis uzita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Posedado]] de [[atombombo]] fare de unu konkreta lando estis ŝanĝanta [[povekvilibro]]n pli grave ol iuj ajn [[Teritorio|teritoriaj]] konkeroj [[Pasinteco|pasintece]]. Tamen escepte de unusola [[Israelo|israela]] [[atako]] kontraŭ [[Irako|iraka]] [[nuklea reaktoro]] en 1981, eĉ ne unu lando dum la tuta [[historio]] de la [[Malvarma milito]] aplikis forton por preventi tian kreskon de la povo fare de [[malamiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[John F. Kennedy]] nomis la [[Francio|francan]] [[Nuklea armilo|nuklean]] programon “[[Malamiko|malamika]]” al [[NATO]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la periodo de [[Charles de Gaulle]]] [[Francio]] kapablis fuŝi [[Usono|usonajn]] planojn, sed ne estis sufiĉe forta por trudi tiujn proprajn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe [[fiasko]] de [[komunismo]] kaj [[unuiĝo de Germanio]] nuligis plejparton de la [[ideo]]j de [[Charles de Gaulle]]. [[Skeptikeco|Skeptike]] traktinta ĉion krom internacia [[rolo]] de propra lando, Charles de Gaulle supertaksis eblecojn de [[Francio]] memstare regi iron de la [[Historio|historia]] procezo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Tradicio|Tradicia]] elekto de [[Francio]] en la afero de detenado de [[Germanio]] per proksimiĝo al [[Rusio]] estis ekskludita de iu ajn eventuala varianto de evoluo de [[Sovetunio]]: se rezulte sekvos [[ĥaoso]] kaj disfalo, do Rusio iĝos tro malforta por esti kontraŭpezilo de [[Germanio]]; se ekregos la [[rusa naciismo]] kaj okazos recentralizado, do la nova [[ŝtato]], plu posedanta milojn da [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]], povos iĝi tro forta por esti partnero de Francio. Tute ne estas garantiite ke tiu nova ŝtato preferos Francion. Ĝi sendube konsiderus pli alloga por si union kun [[Usono]] aŭ Germanio [...] Do Usono restas la plej fidinda, kvankam koncepte plej malfacila, partnero de Francio kaj ankaŭ ĝia sola garantio en efektivigo de absolute necesa por ĝi [[amikeco]] kun Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] En severa testado ligita al [[Vjetnamio]] [[Usono|usona]] escepteco voris sin mem. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] Malofte sekvoj de [[ago]]j de iu ajn lando estis tiom malproksimaj de originaj [[intenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Efektive tuj post kiam komenciĝis la [[milito en Vjetnamio]], [[Usono]] estis devigita militi kontraŭ similaĵo de similaĵo, ĉiu el kiuj plej profunde malfidis al respektiva supera partnero. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[1950-aj jaroj]]] Multaj en [[Demokratio|demokratiaj]] landoj kaj speciale en antaŭnelonge [[Sendependeco|sendependiĝintaj]] [[ŝtato]]j opiniis ke la [[Komunismo|komunista]] [[mondo]] sendube superos la [[Kapitalismo|kapitalistan]] mondon per [[Industrio|industria]] povo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En ordinaraj [[milito]]j [[sukceso]] je 75% difinus la [[venko]]n. En [[Partizano|partizana]] milito [[defendo]] de loĝantaro dum 75% de la [[tempo]] garantias [[malvenko]]n. 100% [[sekureco]] en 75% de la [[teritorio]] estas oble pli bona ol 75% [[defendo]] en 100% de la teritorio de la lando. Se defendantaj fortoj malkapablas [[Garantio|garantii]] praktike kompletan sekurecon al loĝantaro – almenaŭ en teritorioj kiujn ili konsideras vive gravaj por si – partizanoj pli aŭ malpli frue venkos. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Baza ekvacio de la [[Gerilo|partizana]] [[milito]] estas same simpla kaj malfacile plenumebla en praktiko: partizana [[armeo]] estas venkanta ĝis ĝi estos venkita; ordinara armeo estas venkita se ĝi ne venkos. Preskaŭ neniam okazas sakstrataj situacioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [[Francio]] dufoje suferis [[malvenko]]n same kiel dek jarojn poste [[Usono]]: ĉiufoje kiam ĝi koncentris siajn trupojn ĉirkaŭ grandaj setlejoj, [[komunisto]]j ekposedis preskaŭ tutan [[kamparo]]n; kiam ĝi provis eliri por [[Defendo|defendi]] la kamparon, la komunistoj atakis [[urbo]]jn kaj fortikigitajn areojn unu post alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Dwight D. Eisenhower]] estis viva enkorpigo de stranga fenomeno de [[Usono|usona]] [[politiko]], kiam [[Usona prezidanto|prezidantoj]] kiuj ŝajnis esti la plej simplaj ofte estis la plej malsimplaj. Tiusence Dwight D. Eisenhower estis antaŭulo de [[Ronald Reagan]], ĉar li [[Sukceso|sukcesis]] kaŝi esceptan kapablon [[Manipulado|manipuli]] sub [[masko]] de varma bonvenemo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [[Winston Churchill]] kaj [[Anthony Eden]] [[Opinio|opiniis]] ke la plej bona loko por [[defendo]] de [[Sud-Orienta Azio]] estas limoj de [[Malajzio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [...] plej ofte tiom ambiguaj [[dokumento]]j kiel la [[Ĝenevo|Ĝeneva interkonsento]] [pri [[Vjetnamio]], 1954] estas spegulaĵo de [[realo]]; ili reguligas nur tion kion eblas reguligi kun plena [[konscio]] ke plua perfektigo eblos nur post plia turno de la [[evento]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ngô Đình Diệm]]] Li havis ne makulitan [[reputacio]]n de [[naciisto]]; bedaurinde emo al [[demokratio]] ne estis inter liaj fortaj flankoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Gvidanto]]j de la tiel nomataj liberigaj [[movado]]j kutime estas ne [[demokrato]]j; ili dum multaj jaroj da [[ekzilo]] kaj [[malliberigo]] estis subtenantaj sin per [[imago]] pri [[Estonteco|estontaj]] ŝanĝoj kiujn ili realigos post enpotenciĝo. [[Rezignacio]] malofte estas ilia [[Karaktero|karaktera]] trajto; se estus tiel, ili simple ne estus [[revoluciulo]]j. Kreado de [[registaro]], kies gvidanto estus ŝanĝebla prezentiĝas por plejparto el ili [[Logiko|logika]] kontraŭdiro. Gvidantoj de lukto por [[sendependeco]] strebas esti [[heroo]]j kaj herooj plej ofte ne estas afablaj akompanoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Konfuceismo]] laŭ sia [[esenco]] estas [[hierarĥio|hierarĥia]] kaj [[Elito|eliteca]], ĝi akcentas [[fideleco]]n al la [[familio]], [[estimo]]n al la [[Ŝtato|ŝtataj]] institucioj kaj [[potenco]]. Eĉ ne unu [[socio]], troviĝanta sub [[influo]] de tiu ĉi [[ideologio]], ĝis nun kreis normale funkciantan plurisman sistemon (plej proksime al ĝi en la [[1990-aj jaroj]] aliris [[Tajvano]]). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ ĉiuj atendoj kaj kun serioza [[Usono|usona]] [[Spiono|spiona]] subteno, [[Ngô Đình Diệm]] subpremis [[agado]]n de [[Sekreto|sekretaj]] societoj, stabiligis [[ekonomio]]n kaj sukcesis starigi [[regado]]n de la centra [[potenco]] – impresaj [[sukceso]]j, kiujn oni bonvenigis en Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Supozo de [[Usono]] ke ĝia unika tipo de [[demokratio]] sufiĉe taŭgas por [[eksporto]], evidentiĝis erara. En la [[Okcidento]] [[Politiko|politika]] plurismo atingis sian disfloron en [[Harmonio|harmonie]] evoluintaj [[socio]]j, en kiuj socia interkonsento firme ĉeestas jam dum sufiĉe longa [[tempo]], garantiante [[toleremo]]n al [[opozicio]] kaj ne [[Minaco|minacante]] ĉe tio vivkapablon de la [[ŝtato]]. Sed tie kie [[nacio]] estas ankoraŭ kreota, opozicio povas iĝi minaco al la nacia [[ekzistado]], speciale se mankas [[civila socio]], kiu rolas kiel “sekuriganta reto”. Ĉe tiaj cirkonstancoj forta kaj eĉ dominanta estas [[tento]] egaligi opozicion kaj [[perfido]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[rolo]] de [[Usono]] en la [[Vjetnama milito]]] Ĝi okupiĝis pri kreado de la [[Vjetnamio|vjetnama]] [[armeo]] kiel kopio de la sia [...] Mekanizado kaj divizia strukturo faris la vjetnaman armeon preskaŭ maltaŭga por armila [[defendo]] de sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam [[Dwight D. Eisenhower]] sin preparis al emeritiĝo, lia ĉefa zorgo fakte estis [[Laoso]]. En sia libro “Lukto por [[paco]]” li nomis tiun ĉi landon la ĉefa ĉenero en la “[[domino-teorio]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Dwight D. Eisenhower]] estis prava. Se [[Hindoĉinio]] vere estis angulŝtono de la usona [[sekureco]] en la [[Pacifiko|Pacifika areo]] kiel tion dum jardekoj asertis [[Vaŝingtono|vaŝingtonaj]] [[gvidanto]]j, do [[Laoso]] estis pli konvena loko por ĝia [[defendo]] ol [[Vjetnamio]]; se diri sincere, ĝuste kaj nur tie plej verŝajne necesis defendi Hindoĉinion. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La administracio de [[John F. Kennedy]] ekiris la [[vojo]]n de engaĝiĝo en la [[Vjetnama milito|vjetnama marĉo]] en majo 1961, kiam al [[Sajgono]] direktiĝis vic-prezidanto [[Lyndon B. Johnson]] por “pritaksi la situacion”. Tiaj misioj preskaŭ ĉiam estas [[signo]] de tio ke la [[decido]] jam estas farita [...] Eksterlandaj misioj de la usonaj vic-prezidantoj kutime okazas por konfirmi usonan [[prestiĝo]]n kaj garantii [[konfido]]n al jam faritaj decidoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [[Plezuro]] de [[Paco|paca]] [[laboro]] tute ne allogis harditajn veteranojn de [[Francio|francaj]] solulaj prizonĉeloj kaj jardekoj da [[Gerilo|partizanaj]] [[batalo]]j. Usona versio de [[reformo]]j elvokis ĉe ili [[malestimo]]n. Dum sia tuta [[vivo]] ili luktis kaj [[Sufero|suferis]] nur por krei la unuecan [[Komunismo|komunistan]] [[Vjetnamio]]n kaj seniĝi je eksterlanda [[influo]]. Ilia sola [[profesio]] estis [[Revolucio|revolucia]] [[milito]]. Se [[Usono]] estus serĉinta tra la tuta [[mondo]], ĝi ne trovus pli [[Malobeo|malobeeman]] [[malamiko]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post esti premita inter [[Fanatikismo|fanatikaj]] [[ideologo]]j en [[Hanojo]] kaj malspertaj [[Idealismo|idealistoj]] en [[Vaŝingtono]], la [[registaro]] de [[Ngô Đình Diệm]] dronis je [[krueleco]] kaj fine estis forigita. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Forigo de [[Ngô Đình Diệm]] ne unuigis la popolon ĉirkaŭ la generaloj, pri kio esperis [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la nura jaro 1964 la [[registaro]] [de [[Vjetnama respubliko]]] ŝanĝiĝis pliajn sep fojojn kaj neniu el tiuj ĉi ŝanĝoj sekvigis aperon de io eĉ simila al [[demokratio]] kaj ĉiuj ili estis rezultoj de [[ŝtatrenverso]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Se rigardi reen, do lasta momento kiam [[Usono]] povis foriri el [[Vjetnamio]] paginte tolereblan – kvankam plu sufiĉe kostan – [[prezo]]n, estis tuj antaŭ la forigo de [[Ngô Đình Diệm]] aŭ tuj post tio. La administracio de [[John F. Kennedy]] estis prava en siaj pritaksoj rilate neeblecon de la [[venko]] kun Ngô Đình Diệm. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la “Tonkina rezolucio”, iniciinta engaĝon de [[Usono]] en la [[Vjetnama milito]]] [[Metodo]]j per kiuj iĝis ebla aprobo de la “Tonkina rezolucio”, hodiaŭ estus neeblaj kaj la usona [[demokratio]] garantias tion. En tiu [[tempo]] nek [[taktiko]], nek rekteco de [[Lyndon B. Johnson]] grave diferenciĝis de respektivaj trajtoj de [[Franklin D. Roosevelt]], kiam tiu engaĝis Usonon en la [[Dua mondmilito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Aviado|Aviadaj]] operacoj kontraŭ [[Nord-Vjetnamio]], konceptitaj por krei konstante kreskantan [[doloro]]n, evidentiĝis nekonvinkaj, ĉar [[Transporto|transporta]] sistemo de Nord-Vjetnamio troviĝis en tro primitiva rudimenta stato, do ne eblis [[Detruado|detrui]] ion kaj ĝi havis neniun signifon, do ne povis iĝi dolorpunkto. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Otto von Bismarck]] foje diris ke [[Unuigo de Germanio|germana unueco]] neniam okazos per [[intertrakto]]j, sed sole per “[[sango]] kaj [[fero]]”, kio precize kongruis kun la vidpunkto de [[Hanojo]] pri la [[Vjetnamio|vjetnama]] unueco. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] Defiante bazajn principojn de la dupartia [[ekstera politiko]] dum 20 jaroj, radikala alo de protestantoj pri [[Vjetnamio]] mokis [[kontraŭkomunismo]]n kiel ion arkaikan. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] Okazis polusiĝo de [[objekto]] de nacia [[diskuto]]: de la [[venko]], por kiu mankis [[strategio]], ĝis foriro, rilate kiun mankis respektiva [[politiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] Vera [[elekto]], kiun devis fari [[Usono]], estis ne inter la [[venko]] aŭ [[kompromiso]], sed inter la venko kaj [[malvenko]]. Diferenco inter la [[Nord-Vjetnamio|nordvjetnamanoj]] kaj usonanoj konsistis en tio, ke [[Hanojo]] ĝuste komprenis kio efektive okazas dum nek [[Lyndon B. Johnson]], nek liaj moderaj kritikantoj kapablis igi sin akcepti realan staton de la aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = De la [[Milito|milita]] vidpunkto, kiel estas nun ĝenerale akceptite, la [[Tet-ofensivo]] iĝis la plej granda [[malvenko]] de [[komunisto]]j. Tio estis unua fojo kiam [[partizano]]j forlasis subterejon kaj engaĝiĝis je malkaŝaj bataloj [...] Tamen la Tet-ofensivo transformiĝis je granda [[Psikologio|psikologia]] venko de [[Hanojo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [dum la [[Vjetnama milito]]] [...] limo de elteneblo de [[Hanojo]] estis oble pli alta ol tiu de [[Vaŝingtono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1968, fine de sia [[Prezidanto de Usono|prezidenta]] oficperiodo [[Lyndon B. Johnson]] ne plu povis aperi [[Publiko|publike]], nur en [[militbazo]]j kaj aliaj similaj lokoj, kie adeptoj de [[metodo]]j de aktiva [[protestado]] povis esti fizike forbaritaj. Malgraŭ la [[fakto]] ke Lyndon B. Johnson estis oficanta prezidanto, li eĉ ne trovis ebla aperi en 1968 en la tutlanda kunveno de la propra [[Politika partio|partio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[1970-aj jaroj]] sur scenejon venis nova [[generacio]] de usonanoj, kiu ne plu konsideris [[Usono]]n enkorpigo de [[sankteco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malsame ol [[Lyndon B. Johnson]], [[Richard Nixon]] tre bone orientiĝis en internaciaj aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[1960-aj jaroj]] senbridaj [[protesto]]j de la [[studentaro]] transformiĝis je tutmonda fenomeno, trafinta ankaŭ [[Francio]]n, [[Nederlando]]n kaj [[Germanio]]n, el kiuj neniu alfrontis la situacion kompareblan kun [[Vjetnamio]], nek havis [[Raso|rasajn]] [[problemo]]jn en la usona [[senco]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] La usona [[popolo]] ŝajne postulis de sia [[registaro]] samtempe atingi du nekombineblajn [[celo]]jn: ĝi [[Deziro|deziris]] ke la [[milito]] finiĝu kaj ke [[Usono]] ne [[Kapitulaco|kapitulacu]]. Tiuj ambiguaj [[sento]]j estis kundividitaj ankaŭ de [[Richard Nixon]] kaj de liaj konsilistoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Vjetnama milito]]] [...] ĉiu foriro stimulus [[Hanojo]]n kaj ĉiu adiaŭa [[pafo]] stimulus [[Paco|pacan]] [[movado]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En [[Vaŝingtono]] [[ideo]]j ne funkcias sen [[reklamo]]. Aŭtoroj de memornoticoj ne [[Deziro|dezirantaj]] lukti por ili, plej verŝajne vidos poste en siaj [[vorto]]j pravigon de jam okazintaj aferoj, nek gvidilon en praktikaj [[ago]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Unu el plej popularaj [[mito]]j rilate [[politiko]]n de la administracio de [[Richard Nixon]] en [[Vjetnamio]] estis tezo, laŭ kiu Nixon vane longigis la [[milito]]n je kvar jaroj, ĉar oni povintus interkonsenti je la samaj kondiĉoj kvar jarojn pli frue. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] heredis la landon, troviĝantan en stato proksima al [[enlanda milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malmultaj [[Prezidanto de Usono|prezidantoj]] estis personoj tiom komplikaj kiel [[Richard Nixon]]: sinĝena, sed decidema; malcerta pri si mem, sed neŝanceligebla; malfida rilate [[intelektulo]]jn, sed profunde de sia [[animo]] inklina al [[meditado]]; ofte kategoria en siaj deklaroj, sed [[Pacienco|pacienca]] kaj longvida en sia [[Strategio|strategia]] [[Plano|planado]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Richard Nixon]]] Neniu el la [[Prezidanto de Usono|usonaj prezidantoj]] havis pli da [[scio]]j pri internaciaj aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] ofte uzis la kutiman [[Woodrow Wilson|Wilson]]-[[retoriko]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tute neimageble, sed la [[Prezidanto de Usono|prezidanto]] plej adorata de [[Richard Nixon]] – kvankam liaj propraj principoj estis sufiĉe malproksimaj de [[wilsonismo]] – estis ĝuste [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [doktrino de [[Richard Nixon|Nixon]]] [...] strebis trovi mezan vojon inter troa streĉiĝo kaj retiriĝo per starigo de tri kriterioj de usona engaĝiĝo: * [[Usono]] estos [[Fideleco|fidela]] al siaj sindevigoj laŭ traktatoj; * Usono “garantios ŝildon se iu [[Nuklea armilo|nuklea]] [[potenco]] minacos [[libereco]]n de alianca al ni lando aŭ de lando, kies postvivado estas vive grava de vidpunkto de nia [[sekureco]]”; * Kaze de nenuklea [[agreso]] Usono “klopodos ke lando, trafita de rekta [[minaco]], prenu sur sin la ĉefan [[respondeco]]n pri liverado de vivofortoj por organizado de sia [[defendo]]”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]] grava parto de internaj diskutoj rilate [[politiko de detenado|politikon de detenado]] okazis en klasikaj [[Usono|usonaj]] kategorioj, ekskludantaj [[geopolitiko]]n, kiam unu grupo da oponantoj traktis [[Ekstera politiko|eksteran politikon]] kiel fakon de [[teologio]] dum ĝiaj oponantoj taksis ĝin kiel fakon de [[psikiatrio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en 1959] La [[fakto]] ke [[Nuklea armilo|nukleaj armiloj]] estis [[Transporto|transportataj]] per [[aviadilo]]j koncentritaj en relative malmultaj bazoj, povintus fari teknike ebla ekstermon de la [[Strategio|strategiaj]] fortoj de la [[malamiko]] antaŭ ilia eklanĉo. En tiaj cirkonstancoj atakanta flanko povus minimumigi respondan [[atako]]n ĝis tolerebla nivelo kaj esti en situacio, kiam ĝi povus trudi sian [[volo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri artikolo publikigita en 1959] Laŭ [[Albert Wohlstetter]] [[Nuklea armilo|nuklea]] ekvilibro efektive estis ege malstabila. Supozebla distanco inter la tiel nomataj eblecoj de la unua kaj dua [[atako]]j transformiĝis je [[obsedo]] de analizistoj, okupiĝintaj pri [[Defendo|defendaj]] aferoj kaj de ekspertoj pri kontrolo super [[armilo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tamen dum la tuta periodo de la [[Malvarma milito]] [[Sovetunio]] neniam testis pli ol tri [[misilo]]jn samtempe kaj [[Usono]] eĉ ne unu foje lanĉis misilon el [[ŝaĥto]]j de operacia destino (ĉar la usonaj ŝaĥtoj de operacia destino situis centre de la lando kaj [[Vaŝingtono]] [[Timo|timis]] estiĝon de [[Arbaro|arbaraj]] [[incendio]]j kaze de falo de testata misilo surteren. Kion ja tiukaze diri pri iu ajn certeco). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Do [[danĝero]] de subita [[atako]] fakte estis troigita de ambaŭ grupoj kun kontraŭdiraj [[postulo]]j: tiuj kiuj [[Deziro|deziris]] signifan kreskon de [[Milito|milita]] buĝeto por sin [[Defendo|defendi]] kontraŭ danĝero de subita atako kaj tiuj kiuj timigis per danĝero de subita atako por redukti la militan buĝeton. Ĉar tiuj aferoj estis ege komplikaj, gajnanta estis tiu kiu sciis [[Parolo|paroli]] pli konvinke. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Oni povas nur kompati [[politikisto]]jn, kiuj iĝis [[ostaĝo]]j de konsilioj de [[sciencisto]]j kun ega vasteco de la [[opinio]]j, dediĉintaj pli da jaroj al esplorado de [[Nuklea armilo|nukleaj]] [[problemo]]j ol da horoj havis politikistoj por pritrakti tiujn aferojn. Debatoj pri tiaj [[Mistero|misteraj]] aferoj kiel atakebleco, precizeco de trafo kaj neprognozebleco de rezulto akiris implikan [[karaktero]]n de [[Mezepoko|mezepokaj]] diskutoj pri [[Teologio|teologiaj]] aferoj, estante efektive anstataŭaĵoj de longdaŭraj [[Filozofio|filozofiaj]] diskutoj, estiĝintaj en la unuaj tagoj de la apero de [[Politiko de detenado|koncepto de detenado]]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Erigita je grupoj da konkretaj, foje izolitaj unu de la alia iniciatoj, [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]] sufiĉe malofte estas traktata kadre de iu ĝenerala koncepto. Pli multas reprezentantoj de specialaj [[metodo]]j de apartaj fakoj – ĉiam pli [[Entuziasmo|entuziasmaj]] pri siaj aferoj – ol tiuj de ĝenerala [[strategio]], kiu povas tute ne havi subtenantojn. Necesas kutime neimageble forta kaj decidema [[Prezidanto de Usono|prezidanto]], konanta ĉiujn [[Vaŝingtono|vaŝingtonajn]] [[labirinto]]jn, por rompi tiun ĉi [[tradicio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri usona politiko de izolado de [[Ĉinio]]] Trafa [[simbolo]] de tia humoro estis rifuzo de [[John Foster Dulles]] premi la [[mano]]n de [[Zhou Enlai]] dum la [[Ĝenevo|Ĝeneva]] konferenco pri [[Hindoĉinio]] en 1954 – rememoro pri tio longe restis en la [[memoro]] de la [[Ĉinio|ĉina]] ĉefministro, kiam tiu salutis min en [[Pekino]] 17 jarojn poste kaj demandis, ĉu mi apartenas al la [[Usono|usonanoj]], kiuj rifuzas manpremi la ĉinan [[gvidanto]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sufiĉe interesa estas ke [[gvidanto]]j, unue komprenintaj eblecojn kiuj fontis el la [[Ĉinio|ĉino]]-[[Sovetunio|sovetia]] disiĝo, estis du “veteranoj de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]]” – [[Konrad Adenauer]] kaj [[Charles de Gaulle]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum longa [[tempo]] [[Usono|usonaj]] [[politikisto]]j, [[Blindeco|blindigitaj]] de [[Ideologio|ideologiaj]] [[antaŭjuĝo]]j, ne povis kompreni ke la [[Sovetunio|sovetio]]-[[Ĉinio|ĉina]] disiĝo prezentis [[Strategio|strategiajn]] eblecojn por la [[Okcidento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] grandparte implikiĝis en [[Hindoĉinio]] por detrui [[Komunismo|komunistan]] [[komploto]]n, aranĝitan de [[Ĉinio]], kiel oni supozis, por kapti [[Sud-Orienta Azio|Sud-Orientan Azion]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Printempe de 1969 okazis serio da [[konfrontiĝo]]j inter [[Ĉinio|ĉinaj]] kaj [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj en fora parto de la ĉino-sovetia limo laŭlonge de rivero [[Ussuri]] en [[Siberio]]. Pro sperto de du [[Pasinteco|pasintaj]] jardekoj [[Vaŝingtono]] unue ne dubis ke tiuj konfrontiĝoj estis provokitaj de la [[Fanatikismo|fanatika]] [[Ĉinio|ĉina]] [[gvidantaro]]. Sed nome pezega sovetia [[diplomatio]] dubigis pri tio. Ĉar sovetiaj diplomatoj komencis prezentadi detalajn atestojn de la sovetia versio de la [[evento]]j al [[Vaŝingtono]] kaj interesiĝis pri tio kiel [[Usono]] rilatos al eskaliĝo de tiuj ĉi konfrontiĝoj. La senprecedenca sovetia preteco konsulti Vaŝingtonon rilate la aferon pri kiu Usono ne montris specialan zorgiĝon, igis nin demandi nin, ĉu tiuj ĉi prezentadoj ne estas preparado de grundo por la sovetia [[atako]] kontraŭ Ĉinio. La [[suspekto]]j nur fortiĝis kiam esplorado de la afero fare de la usona [[spionservo]], al kiu ĝin stimulis la sovetiaj prezentadoj, montris ke la konfrontiĝoj ĉiam okazis proksime al grandaj sovetiaj bazoj de milita provizado kaj for de la centroj de ĉinaj [[vojo]]j – tia skemo kongruis al la [[ideo]] ke la [[Agreso|agresinto]] efektive estis ĝuste la sovetiaj trupoj. Plia konfirmo de tiu ĉi konkludo iĝis la fakto de senprecedenca koncentriĝo de sovetiaj trupoj laŭlonge de la tuta sovetio-ĉina limo 650 km longa, kies nombro en mallonga periodo superis 40 diviziojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri restarigo de rilatoj inter [[Usono]] kaj [[Ĉinio]] komence de la [[1970-aj jaroj]]] Tio signifis revenon de [[Usono]] al la [[mondo]] de [[Realpolitik]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Mi ankoraŭ ne renkontis kunparolantojn kiuj estus tiom akceptemaj rilate la [[Richard Nixon|Nixon]]-stilon de la [[diplomatio]] ol la [[Ĉinio|ĉinaj]] [[gvidanto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Mao Zedong]], [[Zhou Enlai]] kaj poste [[Deng Xiaoping]] – ili ĉiuj estis elstaraj [[persono]]j. Mao Zedong estis [[stratego]] kapabla vidi [[estonteco]]n, severa, senkompata, foje sangavida [[revoluciulo]], Zhou Enlai estis eleganta, ĉarma, brila administranto kaj Deng Xiaoping estis [[Reformo|reformisto]] de bazaj konvinkoj. Ĉiuj tri estis enkorpigo de la ĝeneralaj [[tradicio]]j de komplika [[analizo]] kaj transformado de [[sperto]] de la antikva lando surbaze de [[Instinkto|instinkta]] apartigo de io konstanta kaj taktike necesa. Ilia stilo de [[intertrakto]]j grave diferenciĝis de la stilo de la [[Sovetunio|sovetia]] flanko. Sovetiaj [[diplomato]]j preskaŭ neniam priparolas konceptajn aferojn. Ilia [[taktiko]] estas akcento je [[problemo]] interesanta [[Moskvo]]n en tiu konkreta momento kaj ili pretis [[Batalo|batali]] por ĝia solvo kun [[Hundo|hunda]] [[obstino]], celinta ne tiom konvinki la partnerojn pri intertraktoj, sed ĉefe lacigi ilin [...] Kvintesencon de tia aliro al la eksterpolitika diplomatia agado enkorpigis [[Andrej Gromiko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Grave impresita de klareco de [[pensado]] de la ĉinaj [[gvidanto]]j, speciale de ĉefministro [[Zhou Enlai]], [[Richard Nixon]] havis neniun imageblan intereson por sendiskute meti [[Usono]]n al unu el la flankoj de la [[konflikto]] inter [[Ĉinio]] kaj [[Sovetunio]]. La pozicio de Usono dum la [[intertrakto]]j iĝus plej forta se Usono estus pli proksima al ambaŭ [[Komunismo|komunistaj]] [[giganto]]j ol ili mem unu al la alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Mao Zedong]], konvinkita [[komunisto]], ĉerpis la fortojn el [[konscio]] de tio ke li estas heredanto de [[tradicio]] de senĉesa memregado daŭrinta tri jarmilojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] estis tro inteligenta por uzi [[retoriko]]n en la stilo de [[John Foster Dulles]] aŭ [[Ronald Reagan]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Antaŭ ol [[Willy Brandt]] estis elektita kanceliero en septembro 1969, ĉiuj [[FRG|okcidentgermanaj]] [[registaro]]j sinsekve insistis ke la sola laŭleĝa [[Germanio|germana]] registaro troviĝas en [[Bonno]]. Federacia Respubliko Germanio rifuzis agnoski la [[GDR|orientgermanan]] reĝimon kaj rompis [[Diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun ĉiuj registaroj (escepte de [[Rusio]]), kiuj faris tian [[agnosko]]n – surbaze de la tiel nomata [[Hallstein-doktrino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Willy Brandt]] proponis tiam sensacian por sia [[tempo]] tezon ke ĉar [[espero]] pri la [[Okcidento]] venigis la landon al sakstrato, [[unuiĝo de Germanio]] povus esti atingita nur per [[Germanio|germana]] interproksimiĝo kun la [[Komunismo|komunista]] [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [en la [[1960-aj jaroj]]] [[Germanio|Germana]] [[politiko]] de la [[Nordatlantika alianco]] estis fiaskanta. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sekve de komplikegaj [[intertrakto]]j [[Somero|somere]] de 1971 estis subskribita nova interkonsento de la kvar potencoj, garantiinta [[libereco]]n de [[Okcidenta Berlino]] kaj aliron de la [[Okcidento]] al la [[urbo]]. Ekde tiu momento [[Berlino]] malaperis el la listo de internaciaj krizopunktoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Proksima Oriento]] en la [[1960-aj jaroj]]] Eliro el sakstrato povus esti trovita nur se ĉiuj interesitaj flankoj sobre pritaksus la bazan [[Geopolitiko|geopolitikan]] [[realo]]n de Proksima Oriento: [[Israelo]] estis tro forta (aŭ povus iĝi tia) por esti [[Venko|venkita]] eĉ de ĉiuj ĝiaj [[najbaro]]j kune kaj [[Usono]] estos sekvanta [[neŭtraleco]]n kaze de [[Sovetunio|sovetia]] enmiksiĝo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1973 [[Egiptio]] kaj [[Sirio]] komencis [[Milito de Jom Kippur|militon kontraŭ Israelo]]. Tio iĝis kompleta [[surprizo]] same por [[Israelo]] kaj [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Milito de Jom Kippur]]] Mankis konfirmoj de tio ke [[Sovetunio]] aktive instigis [[Egiptio]]n kaj [[Sirio]]n al la [[milito]], kaj [[Anŭar al-Sadat]] poste rakontis al ni ke sovetiaj [[gvidanto]]j ekde komenco alvokis al pafĉesigo. Krome sovetiaj aldonaj liveradoj de [[armilo]]j al siaj [[Araboj|arabaj]] [[amiko]]j tute malsimilis laŭ kvanto kaj kvalito [[Aviado|aviadan]] [[ponto]]n el [[Usono]] al [[Israelo]]. Post la fino de la milito iĝis klare ke la arabaj [[armeo]]j militis oble pli efike ol en iu ajn el la antaŭaj [[konflikto]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[1970-aj jaroj]]] Interproksimiĝo kun [[Ĉinio]] [[Ofendo|ofendis]] la [[Ĉinio|ĉinan]] [[lobio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiuj grandaj deirpunktoj en la [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]] estis rezulto de interago de forta [[Prezidanto de Usono|prezidanto]] kaj aliaj usonaj institucioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne tiom timinda estas [[diablo]] kiom ofendita [[burokrato]] kaj la [[Blanka Domo (Usono)|Blanka Domo]] de [[Richard Nixon]] komplikigis la [[problemo]]n per malsentema traktado de formiĝintaj proceduroj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte laŭ sia [[esenco]] la [[intertrakto]]j estas interŝanĝo de cedoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] konsideris malstreĉiĝon [[taktiko]] en longdaŭra [[Strategio|strategia]] [[konfrontiĝo]]; liaj [[Liberalismo|liberalaj]] kritikantoj traktis la malstreĉiĝon kiel la [[celo]]n per si mem dum la [[Konservativismo|konservativuloj]] kaj [[Novkonservativismo|novkonservativuloj]] rifuzis la [[Geopolitiko|geopolitikan]] aliron kiel, nek pli nek malpli, [[historio|historian]] [[pesimismo]]n, preferante [[politiko]]n de senbrida [[Ideologio|ideologia]] [[konfrontiĝo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Richard Nixon]] atente rezistis [[Geopolitiko|geopolitikajn]] [[minaco]]jn, de [[Kubo]] ĝis [[Proksima Oriento]]. [[Konservativismo|Konservativuloj]] atakis tion kion ili konsideris retiriĝo de [[Usono]] el la [[Ideologio|ideologia]] [[konfrontiĝo]] kaj [[Nuklea armilo|nuklea]] [[strategio]]. Tio kaŭzis aperon de stranga situacio kiam [[Liberalismo|liberaluloj]] atakis la [[Defendo|defendan]] programon de Richard Nixon konsiderante ĝin troigita dum la konservativuloj [[Kondamno|kondamnis]] la [[politiko]]n de Richard Nixon pri kontrolado de [[armilo]]j konsiderante ĝin tro [[Paco|paciga]]. La defendaj programoj estis pasigataj de Nixon tra la [[Usona kongreso|kongreso]] helpe de konservativuloj kun superado de [[opozicio]] flanke de liberaluloj, dum rimedoj pri kontrolado super armiloj estis aprobigataj – se necesis aprobo de la kongreso – helpe de liberaluloj malgraŭ opozicio de iuj konservativuloj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malfacilis kompari [[Misilo|misilajn]] fortojn de ambaŭ flankoj. [[Usono|Usonaj]] misiloj estis malpli grandaj kaj pli precizaj; duono el ili havis divideblajn misilkapojn (do ĉiu misilo povus porti po kelkajn [[Nuklea armilo|nukleajn]] ŝarĝojn). [[Sovetunio|Sovetiaj]] misiloj estis pli grandaj, pli krudaj kaj malpli fleksaj en uzado. Ilia nombro ankaŭ superis nombron de tiuj usonaj proksimume je 300 unuoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Debatoj pri [[homaj rajtoj]] komenciĝis de alvokoj al [[Usono]] premi por plibonigi traktadon de la sovetiaj civitanoj, sed poiomete transformiĝis je [[strategio]] pri organizado de internaj [[Politiko|politikaj]] [[ŝoko]]j en [[Sovetunio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiel [[objekto]] de [[Diplomatio|diplomatiaj]] [[intertrakto]]j la [[Judoj|juda]] [[elmigrado]] el [[Sovetunio]] aperis danke al la administracio de [[Richard Nixon]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En oktobro 1972 [[Henry M. Jackson]] proponis amendon, [[Malpermeso|malpermesantan]] doni statuson de la plej favorata [[nacio]] al ĉiu ajn lando kiu artefarite limigus la [[elmigrado]]n. Tio estis [[Taktiko|taktike]] brila paŝo. Statuso de la plej favorata nacio sonas oble pli grave ol ĝi efektive estas. Ĝi signifas nur mankon de [[diskriminacio]]; tiu ĉi statuso donas neniujn specialajn [[privilegio]]jn, sed ĝi simple donas al sia [[posedanto]] privilegiojn kiujn havas ĉiuj landoj kun kiuj [[Usono]] havas normalajn [[Komerco|komercajn]] rilatojn (tiutempe ili nombris pli ol 100). Statuso de la plej favorata nacio asistas al evoluo de normala komerco surbaze de komerca reciprokeco. Konsiderante staton de la [[Sovetunio|sovetia]] [[ekonomio]] volumeno de tia komerco, kiel oni atendis, ne povus esti pli granda. Danke al la [[Jackson-amendo]] oni sukcesis atingi tion ke la sovetia elmigra praktiko iĝis [[objekto]] de ne malkaŝa [[Diplomatio|diplomatia]] agado, sed de leĝofara agado de la [[usona kongreso]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kaj [[Ronald Reagan]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] kredis je sia fina [[venko]]. Tamen [[Ekzistado|ekzistis]] principa diferenco inter la du tiom neatendeblaj partneroj: Reagan estis komprenanta kiaj fortoj movas lian [[socio]]n dum Gorbaĉov absolute perdis ligon al sia socio. Ambaŭ [[gvidanto]]j alvokis al tio kion ili konsideris la plej bona en siaj sistemoj. Sed se Reagan liberigis [[spirito]]n de sia [[popolo]], malferminte kluzojn de iniciato kaj certeco pri si mem, do Gorbaĉov draste akcelis pereon de la sistemo kiun li reprezentis per alvokoj al [[reformo]]j, al kiuj ĝi evidentiĝis ne kapabla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En iu momento komence de la [[1980-aj]] ŝajnis ke [[komunismo]] akcelis sin kaj ŝajne estis preta forigi ĉion de sur sia [[vojo]]; kaj en sekva momento destinita de la [[historio]] komunismo komencis disfali. Dum jardeko ĉesis ekzisti orbito de la [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj kaj la [[Sovetunio|sovetia]] [[imperio]] disfalis je partoj, perdinte preskaŭ ĉiujn [[Rusio|rusajn]] akirojn ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda]]. Neniu mondpotenco disfalis ĝis tia grado komplete kaj tiom rapide sen malgajni [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Stalin]] eble havis nebulan [[imago]]n pri la vera [[povekvilibro]] kaj pro tio reagis al la [[Usono|usona]] kreskado de la [[Milito|milita]] potencialo dum la periodo de la [[Korea milito]] per “[[Paco|paca]] [[Diplomatio|diplomatia]] noto” de 1952. En la terura transira periodo post la [[morto]] de Stalin liaj [[posteulo]]j malĝuste traktis propran kapablon al postvivado sen ekstera [[defio]] kiel pruvon de malforteco de la [[Okcidento]]. Kaj ili trompis sin konsiderante gravaj iujn [[Sovetunio|sovetiajn]] atingojn en la [[evoluonta mondo]]. [[Nikita Ĥruŝĉov]] kaj liaj posteuloj konkludis ke ili [[sukceso]]s superi la [[tirano]]n. Anstataŭ ol kvereligi la [[Kapitalismo|kapitalistan]] [[mondo]]n, kio estis la ĉefa [[strategio]] de Stalin, ili preferis [[Venko|venki]] ĝin per [[Berlina krizo (1961)|ultimatoj pri Berlino]], lokado de [[Karibia krizo|misiloj en Kubo]] kaj [[aventurismo]] en la tuta evoluonta mondo. Tiu ĉi peno tamen tiomgrade superis la sovetiajn eblecojn ke transformis la [[stagnado]]n je la disfalon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] agis imprese – kaj de la vidpunkto de observantoj-[[sciencisto]]j tute nekompreneble. Reagan preskaŭ tute ne konis la [[historio]]n kaj tion malmultan kion li konis li estis adaptanta, transformante laŭe al siaj personaj [[opinio]]j, kiujn li firme sekvis. Li traktis la [[Biblio|bibliajn]] referencojn al [[Armagedono]] kiel operacian [[prognozado]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Detaloj de la [[ekstera politiko]] estis lacigantaj [[Ronald Reagan]]. Li lernis kelkajn bazajn [[ideo]]jn rilate [[danĝero]]jn de [[pacigado]], [[malbono]] de [[komunismo]] kaj majesteco de propra lando, sed [[analizo]] de la esencaj aferoj estis lia forta flanko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] havis verŝajne nur kelkajn bazajn [[ideo]]jn, sed ĝuste ili iĝis aksaj [[Ekstera politiko|eksterpolitikaj]] [[problemo]]j de tiu periodo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Homo]]j diras ke [[Ronald Reagan]] estis ilo en la [[mano]]j de verkintoj de lia [[parolo]]j, sed tio estas [[iluzio]] kiun havas plejparto de la parolverkantoj. Finfine ja nome Reagan mem elektis homojn, kiuj estis kreantaj liajn parolojn, kaj li elbuŝigis ilin kun escepta konvinkiteco kaj konvinko. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] prezentis [[Ekstera politiko|eksterpolitikan]] doktrinon kiu estis ege laŭsekva kaj havis signifan [[Intelekto|intelektan]] povon. Li posedis esceptan [[Intuicio|intuician]] komprenon de profundaj fontoj de la [[Usono|usona]] motivado. Samtempe li estis komprenanta propran al la [[Sovetunio|sovetia]] sistemo vundeblecon, lia [[sagaco]] kontraŭis [[opinio]]n de plejparto de [[eksperto]]j eĉ en lia propra [[Konservativismo|konservativisma]] tendaro. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Ronald Reagan]]] Li havis nekutime afablan kaj vere [[Amikeco|amikecan]] [[karaktero]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sub ekstera elmontro de mildeco de [[Ronald Reagan]] sin kaŝis neimageble komplika [[karaktero]]. Li estis samtempe proksima al ĉiuj [[Spirito|spirite]] kaj malproksima de ĉiuj, li ĉiam havis bonan humoron, sed fakte teniĝis aparte. [[Amikeco]] servis por li kiel rimedo teni distancon inter si kaj ĉiuj aliaj. Se li traktas ĉiujn egale amikece – kaj regalas per la samaj [[historio]]j – neniu povas pretendi je specialaj rilatoj kun li. Rezervo de [[ŝerco]]j, kiuj cirkulis de unu [[konversacio]] al alia, [[Defendo|defendis]] lin de subitaj [[atako]]j el [[embusko]]. Same kiel multaj [[aktoro]]j, Reagan estis tipa [[solulo]] – same [[Ĉarmo|ĉarma]] kaj egocentra. Unu [[homo]] diris al mi foje ke Reagan estas samtempe la plej amikeca kaj plej malvarma homo, kiun li iam ajn renkontis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ronald Reagan]] estis elektia sur la ondo de [[promeso]]j de militema [[kontraŭkomunismo]] kaj restis [[Fideleco|fidela]] al tio ĝis la fino. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Strategia Defenda Iniciato]]] [[Usono|Usona]] [[scienco]], kiel opiniis [[Ronald Reagan]], farus la [[Nuklea armilo|nuklean armilon]] arkaika. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la renkontiĝo en [[Rejkjaviko]] en 1986] Dum daŭrintaj 48 horojn aktivaj kaj [[Emocio|emociaj]] [[intertrakto]]j kun iliaj supren- kaj malsupreniroj kvazaŭ sur la ondofervojo [[Ronald Reagan]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] ĝenerale interkonsentis redukti dum kvin jaroj ĉiujn [[Strategio|strategiajn]] fortojn je 50% kaj likvidi ĉiujn balistikajn [[misilo]]jn dum 10 jaroj. En iu momento Reagan eĉ estis preskaŭ preta akcepti [[Sovetunio|sovetian]] proponon pri likvido de ĉiuj tipoj de la [[nukleaj armiloj]]. Tiusence Rejkjaviko proksimigis kreadon de la sovetio-[[Usono|usona]] kundominado, kion tiom longe timis aliancanoj kaj [[Neŭtraleco|neŭtralaj]] landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]]] Tre inteligenta kaj [[Ĝentileco|ĝentila]], li similis al iom abstraktaj figuroj el [[Rusio|rusaj]] [[romano]]j de la [[19-a jarcento]] – samtempe [[Kosmopolitismo|kosmopolita]] kaj provincieca, inteligenta kaj tamen iom loza; [[Sagaco|sagaca]], sed sena je [[kompreno]] de la [[esenco]] de [[defio]] staranta antaŭ li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la fino de 1991 [[Miĥail Gorbaĉov]] estis konsiderata en [[Vaŝingtono]] neanstataŭigebla partnero en [[konstruado]] de nova [[Mondo|monda]] ordo – ĝis tia grado, ke [[Usona prezidanto|prezidanto]] [[George H. W. Bush]] elektis la [[Ukrainio|ukrainan]] [[parlamento]]n, kiom ajn neimagebla tio aspektas, kiel konvena loko por nome de sur tiu tribuno laŭdi bonajn flankojn de la sovetia [[gvidanto]] kaj deklari pri graveco de konservado de la unueca [[Sovetunio]]. Konservado de Gorbaĉov ĉe la [[potenco]] transformiĝis je la ĉefa [[celo]] de la [[Okcidento|okcidentaj]] [[politikisto]]j, konvinkitaj ke trakti ĉiun alian estos pli malfacile. Dum stranga, videble kontraŭ-Gorbaĉova [[Aŭgusta puĉo|puĉo en aŭgusto 1991]] ĉiuj gvidantoj de la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj unuiĝis flanke de “laŭleĝeco” subtene de la [[Komunismo|komunista]] [[konstitucio]], enpotenciginta Gorbaĉovon. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]]] Kvin monatojn post la [[Fiasko|fiaskinta]] [[Komunismo|komunista]] [[Aŭgusta puĉo|puĉo]] li estis devigita foriri kaj cedi al [[Boris Jelcin]] per la proceduro same “kontraŭleĝa” kiel tiu, kaŭzinta [[indigno]]n de la [[Okcidento]] antaŭ kvin monatoj. Ĉi-foje la [[Demokratio|demokratiaj]] landoj rapide subtenis Jelcinon, prezentante subtene al siaj [[ago]]j fakte la samajn argumentojn, kiujn ili uzis antaŭnelonge rilate Gorbaĉovon. La ignorita de la ekstera [[mondo]], kiu ĵus estis bonveniganta lin, Gorbaĉov eniris restadejon de fiaskintaj ŝtataj agantoj, persekutintaj [[celo]]jn troviĝantaj ekster limoj de iliaj eblecoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] meritas nek ekzaltitajn [[admiro]]jn, nek [[malhonoro]]n, kiuj alterne lin trafis, ĉar li heredis vere komplikan kaj eble nesupereblan aron da [[problemo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] estis la unua [[Sovetunio|sovetia]] [[gvidanto]], komplete rifuzinta nocion de [[klasa lukto]] kaj proklaminta [[Paco|pacan]] kunekzistadon kiel la memstaran [[celo]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Regado]] de grandega [[ŝtato]] similas al stirado de supergranda [[cisternoŝipo]], centmilojn da tunoj peza kaj havanta turnoradiuson kiu superas dekojn da kilometroj. Ĝiaj [[gvidanto]]j devas ekvilibrigi [[influo]]n, kiun ili planas fari al la ekstera [[mondo]], kaj [[Moralo|moralan]] nivelon de propra [[burokrataro]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro de [[Miĥail Gorbaĉov]] en 1988] En programa parolado en [[Unuiĝintaj Nacioj]] la 7-an de decembro li anoncis samtempan redukton [de [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj] je 500 mil [[homo]]j kaj 10 mil [[tanko]]j, inkluzive duonon de la tankoj kontraŭstarintaj al [[NATO]] [...] Tamen unuflankaj reduktoj de tia skalo atestas esceptan certecon pri si mem aŭ esceptan malfortecon. En tiu etapo de la [[evoluo]] certeco apenaŭ estis propra al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtataj agantoj bezonas [[bonŝanco]]n same kiel sobran kalkulon. [[Fortuno]] ne deziris [[Rideto|rideti]] al [[Miĥail Gorbaĉov]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de [[Miĥail Gorbaĉov]] kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Vjetnamio|vjetnama]] okupacio de [[Kamboĝo]]; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreto de la sovetiaj trupoj de la ĉino-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Espero]] de [[Miĥail Gorbaĉov]] pri liberlaigo devis neeviteble [[Fiasko|fiaski]]. Tuj post kiam la [[Komunismo|komunista]] [[Politika partio|partio]] estis perdinta sian monolitan [[karaktero]]n, ĝi iĝis senmoralizita. Liberaligo evidentiĝis nekombinebla kun la komunista [[regado]] – komunistoj ne povis transformiĝi je [[demokrato]]j sen ĉesi esti la komunistoj. Tiun ekvacion Gorbaĉov neniam komprenis, kvankam komprenis ĝin [[Boris Jelcin]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Antikva Grekio|Helena]] [[filozofo]] kaj [[matematikisto]] [[Arkimedo]] diris: “Donu al mi apogpunkton kaj mi transversos la [[Tero]]n”. La [[revolucio]]j voras siajn idojn, ĉar la revoluciuloj malofte [[Konscio|konscias]] ke post certa momento de [[Socio|socia]] [[detruado]] ne plu restas arkimedaj apogpunktoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Miĥail Gorbaĉov]] komenis de konvinko, ke la reformita [[Komunista partio de Sovetunio|komunista partio]] povos movi la [[Sovetunio|sovetian]] [[socio]]n al la moderna [[mondo]]. Sed li malsukcesis kompreni ke komunismo estas [[problemo]], ne [[solvo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Glasnost]] ĉiam pli [[Konflikto|konfliktis]] kun [[perestrojko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Miĥail Gorbaĉov]]] Dum la lasta jaro de sia ofico li estis trafita de [[koŝmaro]] de [[homo]], kiu vidas proksimiĝantan [[katastrofo]]n, sed malakapblas preventi ĝin aŭ eviti persone. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[mondo]] post la fino de la [[Malvarma milito]] mankas dominanta [[Ideologio|ideologia]] [[defio]] aŭ, [[Nuntempo|nuntempe]], unu geostrategia kontraŭstaro. Preskaŭ ĉiu situacio estas speciala kazo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ordo, estiĝinta el la [[Vestfala paco]], daŭris 150 jarojn; internacia sistemo kreita de la [[Viena kongreso]] daŭris 100 jarojn; internacia ordo propra al la [[Malvarma milito]] finiĝis post 40 jaroj. (La [[Versajla traktato|Versajla reguligado]] neniam funkciis kiel sistemo, akceptebla por grandaj [[potenco]]j, kaj estis io apenaŭ pli granda ol nura armistico inter la du [[mondmilito]]j). |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Milito]]j de la [[tempo]] de la [[Franca revolucio]] signifis transiron al la [[Nacio|naciaj]] [[ŝtato]]j, difinataj per haveblo de komunaj [[lingvo]] kaj [[kulturo]]. Militoj de la [[20-a jarcento]] estis ligitaj al disfaloj de la [[Habsburgoj|Habsburga]] kaj [[Otomana imperio]]j, [[defio]] ligita al pretendoj je [[dominado]] en [[Eŭropo]] kaj la fino de la [[koloniismo]]. En ĉiu el tiuj ĉi transiraj periodoj tio kio antaŭe estis konsiderata normala subite iĝis [[anakronismo]]: plurnaciaj ŝtatoj en la [[19-a jarcento]], koloniismo en la [[20-a jarcento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[Viena kongreso]] [[ekstera politiko]] komencis interrilatigi la [[nacio]]jn unu kun la alia – tiel aperis la termino “internaciaj rilatoj”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estante unuiĝinta, [[Eŭropo]] daŭrigos sian [[ekzistado]]n kiel granda [[potenco]]; apartiĝinte je [[Nacio|naciaj]] [[ŝtato]]j ĝi degeneros ĝis duarangaj [[rolo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [pri] [[Etno|etnaj]] splitaĵoj de disfalintaj [[imperio]]j kiel la [[ŝtato]]j-[[posteulo]]j de [[Jugoslavio]] aŭ [[Sovetunio]]. [[Obsedo|Obseditaj]] je [[Historio|historiaj]] [[ofendo]]j kaj longdaŭra strebo al memstariĝo, ili unuavice strebas ekdomini en siaj malnovaj etnaj disputoj. [[Celo]]j de internacia nivelo troviĝas ekster limoj de iliaj interesoj kaj ofte ekster limoj de ilia [[imago]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = [...] [the] ethnic splinters from disintegrating empires, such as the successor states of Yugoslavia or of the Soviet Union. Obsessed by historic grievances and age-old quests for identity, they strive primarily to prevail in ancient ethnic rivlaries. The goal of international order is beyond their fields of interest and frequently beyond their imaginations. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Koloniismo|postkoloniismaj]] landoj] [...] ĉe multaj el ili la nunaj limoj estas administra solvo, farita por oportuno de [[Imperiismo|imperiismaj]] [[potenco]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Koloniismo|postkoloniismaj]] landoj] Ĉe tiaj cirkonstancoj la [[ŝtato]] ofte signifas [[armeo]], kiu iĝas la sola “[[Nacio|nacia]]” institucio. Kiam okazas kolapso de tia ŝtato, ofte sekvas [[enlanda milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] ekzistas [[ŝtato]]j de kontinenta tipo, kiuj eble iĝos bazaj elementoj de la nova mondordo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] atingis pli grandan [[dominado]]n ol antaŭ 10 jaroj, sed pro [[ironio]] de la [[sorto]] ĝia forto iĝis pli malkoncentrita. Do kapablo de Usono uzi ĝin por ŝanĝi la alian [[mondo]]n laŭ sia [[deziro]] efektive malkreskis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Usono]] plej verŝajne dum plejparto de la venonta jarcento konservos la plej povan en la [[mondo]] [[ekonomio]]n. Tamen bonfarto disvastiĝos oble pli vaste, same kiel [[teknologio]]j ebligantaj ĝin. Do Usono alfrontos ekonomian [[konkurenco]]n, kian ĝi ne spertis dum la [[Malvarma milito]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Leviĝo de aliaj povofortoj – [[Okcidenta Eŭropo]], [[Japanio]] kaj [[Ĉinio]] – ne devas zorgigi la [[Usono|usonanojn]]. Finfine komuna uzado de la [[Mondo|mondaj]] resursoj kaj evoluigo de la aliaj [[socio]]j kaj [[ekonomio]]j estis tipe usona tasko jam ekde la [[tempo]] de la [[Marshall-plano]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Sed [[povekvilibro]], same kiel konsiderado de plej altaj interesoj de la [[ŝtato]], estas produkto de la du lastaj jarcentoj, origine enkondukita de reĝo [[Vilhelmo la 3-a]], kiu penis bridi la [[Ekspansiismo|ekspansiismajn]] aspirojn de [[Francio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En multaj aliaj mondopartoj [[ŝtato]] antaŭis [[nacio]]n; ĝi estis kaj ofte restas la ĉefa elemento de ĝia formiĝo. [[Politika partio|Politikaj partioj]], kie ili ekzistas, spegulas fiksitan, kutime komunuman [[identeco]]n; malplimulto aŭ plimulto kutime havas konstantan [[karaktero]]n. En tiaj [[socio]]j [[Politiko|politika]] procezo konsistas je [[dominado]], ne en alterna [[regado]], kio se entute okazas, do pli ofte per nekonstituciaj renversoj ol sekve de [[Konstitucio|konstituciaj]] proceduroj. Koncepto de lojala [[opozicio]] – esenco de la nuntempa [[demokratio]] – ĉeestas malofte. Plej ofte opozicio estas traktata kiel [[minaco]] al la nacia unueco, egaligata al [[perfido]] kaj senkompate subpremata. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiom ajn povega estas [[Usono]], neniu lando havas eblecojn trudi ĉiujn siajn preferojn al la resta [[homaro]]; devas esti elektitaj prioritatoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Geopolitiko|Geopolitike]] [[Usono]] estas [[insulo]] inter la [[bordo]]j de la giganta [[Eŭrazio]], kies resursoj kaj loĝantaro oble superas tion, kion havas Usono. [[Dominado]] de iu [[potenco]] super iu ajn el la partoj de Eŭrazio – ĉu [[Eŭropo]] aŭ [[Azio]] – restas kriterio de [[Strategio|strategia]] [[danĝero]] por Usono sendepende de tio, ĉu la [[Malvarma milito]] okazas aŭ ne. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Rusio-usonaj rilatoj bezonegas seriozan [[dialogo]]n pri [[Ekstera politiko|eksterpolitikaj]] aferoj. Neniu [[profito]]s se [[Rusio]]n oni konsideros neakceptebla por normala traktado je ekstera politiko, ĉar praktika rezulto de tio estos eĉ pli peza [[pago]] pro tio, ke ĝi estos senrevene enirinta la [[vojo]]n de [[konduto]], de kiu ĝi ne plu revenos. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[generacio]] de usonaj [[gvidanto]]j, famiĝinta dum la lastaj jardeko kaj duono, venis ĉefe de la [[Suda Usono|Sudo]] aŭ [[Okcidenta Usono|Okcidento]] kie [[homo]]j havas malpli da [[Emocio|emociaj]] kaj personaj rilatoj kun [[Eŭropo]] ol [[elito]]j de la malnova [[Nord-Okcidenta Usono|Nord-Okcidento]] de [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Disputoj [de [[Usono]]] kun [[Eŭropo]] similas al hejmaj [[kverelo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[NATO]]] [[Usono]] kontrolas unuiĝintajn armitajn fortojn, kiujn komandas usona [[generalo]] kaj kontraŭas provojn de [[Francio]] doni al [[defendo]] certan eŭropan [[identeco]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En sekvontaj jaroj ŝanĝiĝos ĉiuj [[Tradicio|tradiciaj]] [[Atlantiko|atlantikaj]] rilatoj. [[Eŭropo]] ne bezonos kiel antaŭe usonan [[defendo]]n kaj ĝi komencos insisti je propraj [[Ekonomio|ekonomiaj]] interesoj oble pli [[Agreso|agreseme]]. [[Usono]] ne [[deziro]]s fari gravajn [[ofero]]jn por la eŭropa [[sekureco]] kaj estos [[Tento|tentata]] de [[izolismo]] en ĝiaj diversaj formoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Al interesoj de neniu el la landoj konvenas ke [[Germanio]] kaj [[Rusio]] kroĉiĝu unu al la alia kiel la ĉefa partnero aŭ la ĉefa [[malamiko]]. Se ili tro interproksimiĝos, tio estigos [[timo]]n de ilia kun[[regado]]; se ili [[kverelo]]s, tio implikos [[Eŭropo]]n en akriĝantajn [[krizo]]jn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[parolado]] de [[Bill Clinton]] en januaro 1994] Klarigante kial [[Usono]] ne bonvenigas akcepton de [[Pollando]], [[Hungario]], [[Ĉeĥio]] kaj [[Slovakio]] al [[NATO]], li asertis ke la [[Nordatlantika alianco]] ne povas “fari novan dividlinion inter la [[Oriento]] kaj la [[Okcidento]], kiu per si mem iĝos antaŭsigno de novaj [[konfrontiĝo]]j”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Programo “[[Partnereco por paco]]” estas ne intermeza halto survoje al [[NATO]], kiel oni tion ofte erare asertas, sed alternativo al la membreco en ĝi, same kiel la [[Lokarna traktato]] iĝis alternativo al la [[Britio|brita]] alianco kun [[Francio]], kiun Francio tiom strebis en la [[1920-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = “[[Partnereco por paco]]” alportas [[risko]]n de kreado en [[Eŭropo]] de du tipoj de limoj: protektitaj per [[garantio]]j de [[sekureco]] kaj tiuj al kiuj oni rifuzis tiajn garantiojn – tia stato de la aferoj enhavas [[danĝero]]n de [[tento]] por potencialaj [[agresinto]]j kaj de [[senmoraligo]] por potencialaj [[viktimo]]j. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] gravas ligi [[Rusio]]n kun la [[Atlantiko|atlantikaj]] landoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] jam troviĝas laŭvoje al la statuso de [[superpotenco]]. Dum [[tempo]]j de kresko je 8%, kiuj estas malpli altaj ol ĝi havis en la [[1980-aj jaroj]], indico de la [[malneta enlanda produkto]] en Ĉinio proksimiĝos al la indico de [[Usono]] fine de la dua jardeko de la [[21-a jarcento]]. Longe antaŭe tio [[milito]]-[[Politiko|politika]] [[ombro]] de Ĉinio falos sur la tutan [[Azio]]n kaj [[influo]]s kalkulojn de la aliaj [[potenco]]j, iom ajn sindetena efektive estus la ĉina politiko. La aliaj aziaj landoj ŝajne estos serĉantaj kontraŭpezilon al la ĉiam pli pova Ĉinio, kiel ili jam faras tion rilate [[Japanio]]n. Kvankam landoj de [[Sud-Orienta Azio]] nepre malvalidigos tiun deklaron, sed ili jam inkludis la antaŭe terurintan ilin [[Vjetnamio]]n, en sian grupon ([[ASEAN]]) ĉefe por ekvilibrigi povon de Ĉinio kaj Japanio. Kaj nome pro tio ASEAN petas Usonon konservi implikiĝon je la aferoj de tiu ĉi regiono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Kiam en 1992 oni demandis la tiaman ĉefministron [[Kiichi Miyazawa]] ĉu [[Japanio]] akceptos haveblon de [[Nuklea armilo|nuklea]] potencialo ĉe [[Nord-Koreio]], li respondis kun tre ne-japana rekteco per unu [[vorto]] “ne”. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Propono de [[Bill Clinton]] pri pli granda instituciigo de la [[Pacifiko|Pacifika]] komunumo surbaze de [[Eŭropo|eŭropa]] modelo estis traktita kun [[Ĝentileco|ĝentila]] malvarmeco ĉefe pro tio, ke la landoj de [[Azio]] ne konsideras sin komunumo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Japanio]] funkcias surbaze de interkonsento. Neniu aparta [[persono]] – eĉ ne ĉefministro – havas plenrajtojn por fari [[decido]]jn. Ĉiu kiu devos plenumi la decidon, partoprenas en kreado de interkonsento kiu estas konsiderata ne atingita ĝis ĉiuj aprobos ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Malgraŭ grava proksimeco al la [[Ĉinio|ĉina]] [[kulturo]], [[Japanio]] ĉiam estis disŝirata inter [[admiro]] kaj [[timo]], inter [[deziro]] [[Amikeco|amiki]] kaj strebo [[Dominado|domini]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Bonaj longdaŭraj [[Usono|usonaj]] rilatoj kun [[Ĉinio]] do estas premiso de bonaj longdaŭraj rilatoj kun [[Japanio]], cetere same kiel de bonaj ĉino-japanaj rilatoj. Formiĝis triangulo, kiun ĉiu flanko povus forlasi nur kun granda [[risko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = El ĉiuj grandaj kaj potenciale grandegaj [[potenco]]j [[Ĉinio]] en plej alta grado troviĝas je la stato de leviĝo. [[Usono]] jam atingis la povon, [[Eŭropo]] [[devo]]s ankoraŭ [[Laboro|labori]] por forĝi pli grandan unuecon, [[Rusio]] estas ŝanceliĝanta [[giganto]] kaj [[Japanio]] estas [[Riĉeco|riĉa]], sed ankoraŭ [[Timo|timema]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Politiko]] de [[konfrontiĝo]] kontraŭ [[Ĉinio]] portas [[risko]]n de izolado de [[Usono]] en [[Azio]]. Neniu azia lando dezirus – aŭ ne povus permesi al si – helpi al Usono en iu ajn [[konflikto]] kontraŭ Ĉinio, kiun ĝi konsiderus rezulto de erara politiko de Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] bonvenigas engaĝiĝon de [[Usono]] je aferoj de [[Azio]] kiel kontraŭpezilo al la timindaj [[najbaro]]j – [[Japanio]] kaj [[Rusio]] kaj ankaŭ – en malpli alta grado – de [[Barato]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Ĉinio]] konsideras [[Humiligo|humiliga]] por si kondiĉon laŭ kiu ĉino-usonaj rilatoj baziĝas sur ne reciprokaj interesoj, sed sur bonvolemo flanke de [[Usono]], kiu povas esti jen farita, jen ĉesigita laŭ plaĉo de [[Vaŝingtono]]. Tia rilato faras Usonon samtempe malfidinda kaj trudiĝinta je fremdaj aferoj, kaj malfidindeco estas la plej granda [[eraro]] laŭ [[opinio]] de la [[ĉinoj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ĉe [[Ĉinio]], lando [[Historio|historie]] ĉiam [[Dominado|dominanta]] en sia regiono – fakte en la konata al ĝi [[mondo]] – ĉia provo trudi de flanke siajn instituciojn kaj internan [[politiko]]n nepre kaŭzos profundegan [[indigno]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Usono]] je ĉiam pli alta grado sin trovas en tia [[mondo]], kiu laŭ multaj parametroj similas al [[Eŭropo]] de la [[19-a jarcento]], kvankam mondskale. Oni povas esperi ke aperos io simila al la [[Klemens von Metternich|Metternich]]-sistemo, en kiu [[povekvilibro]] estos subtenata de komuneco de la [[valoro]]j. En la nuna epoko tiuj ĉi valoroj devas esti [[Demokratio|demokratiaj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[19-a jarcento]] ekzistis du modeloj de sistemo de [[povekvilibro]]: [[Britio|brita]] modelo kies ekzemplo estis aliro de [[Lord Palmerston]] kaj [[Benjamin Disraeli]], kaj la [[Otto von Bismarck|Bismarck]]-modelo. La brita aliro konsistis en atendi ĝis aperos rekta [[minaco]] al la ekzistanta [[povekvilibro]] antaŭ ol sin engaĝi en la afero, tiukaze preskaŭ ĉiam helpante al malpli forta flanko. Aliro de Bismarck konsistis je serĉado de rimedoj por preventi aperon de [[problemo]]j per starigado de proksimaj rilatoj kun maksimuma nombro de la flankoj, kreado de interkruciĝantaj sistemoj de unioj kaj uzado de aperanta sekve de tio [[influo]] por detenado de pretendoj de la konkurantoj. Kiom ajn strange tio aspektu konsiderante usonan sperton de rilatoj kun [[Germanio]] dum la du [[mondmilito]]j, la Bismarck-stilo de traktado de povekvilibro eble plej kongruas al la [[Tradicio|tradicia]] usona aliro al internaciaj aferoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉu Usono bezonas eksteran politikon?: Al diplomatio de la 21-a jarcento]] [[Kategorio:Verkoj]] [[Kategorio:Ekstera politiko]] [[Kategorio:Henry Kissinger]] 8z4ofhxj3xwuyxzylrgpjsjhrr3w2ry 0 9484 53038 42773 2026-04-14T12:39:29Z RG72 415 53038 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Sueza krizo | dosiero = | vikipedio = Sueza krizo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Sueza krizo|Sueza krizo]]''' okazis kiam en 1956 surbaze de sekreta interkonsento [[Israelo]] atakis [[Egiptio]]n, kion sekvis invado de [[Britio]] kaj [[Francio]]. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Post kiam [[fumo]] dissolviĝis, la Sueza krizo senigis je statuso de granda [[potenco]] [[Britio]]n kaj [[Francio]]n. Ekster [[Eŭropo]], ekde nun [[Usono]] [[defendo]]s siajn [[fortikaĵo]]jn dum la [[Malvarma milito]] plejparte sola. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] iĝis la unua kiu devis adiaŭi [[iluzio]]jn rilate [[Proksima Oriento|Proksiman Orienton]]. Ĝia [[militbazo]] laŭlonge de la [[Sueza kanalo]] estis konsiderata inter la lastaj signifaj [[Imperiismo|imperiistaj]] antaŭpostenoj, kies personaro konsistis el proksimume 80 mil [[militisto]]j. Kaj tamen Britio ne povis teni grandajn trupojn en la zono de la Sueza kanalo en kondiĉoj de opono fare de [[Egiptio]] kaj sen [[Usono|usona]] subteno. En 1954 sub premo de Usono, Britio konsentis forigi siajn trupojn el sia Sueza bazo en 1956. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ekde tiam nome [[Usono|usonaj]] aliancanoj komencos rifuzi siajn sindevigojn kadre de [[NATO]] ekster strikte difinitaj limoj kadre de tiu ĉi traktato. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Por [[Dwight D. Eisenhower]] la Sueza krizo estis ne tiom [[Minaco|minaca]] por meriti aplikon de forto. Sendepende de [[Amikeco|amikeca]] [[rideto]] sur sia [[vizaĝo]], li estis sufiĉe forta persono kaj ne tro afabla kiam oni kontraŭis lin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ellaborita de [[Francio]] skemo postulis ke [[Israelo]] invadu [[Egiptio]]n kaj direktiĝu al la [[Sueza kanalo]] dum [[Britio]] kaj Francio insistu ke por [[libereco]] de [[navigado]] Egiptio kaj Israelo retretu de la kanalo je 16 km. Kaze de rifuzo de Egiptio, kion oni atendis, Britio kaj Francio okupus la zonon de la kanalo. Kio estus entreprenota poste, restis malklara. La planon oni devis ekfunkciigi unu semajnon antaŭ [[Prezidanto de Usono|prezidanta]] [[baloto]] en [[Usono]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Britio]] kaj [[Francio]] dubigis siajn pretendojn je statusoj de grandaj [[potenco]]j, ĉar okazis ke ili bezonis [[helpo]]n de [[Israelo]] por ektrakti [[Egiptio]]n. Israelo perdis [[Moralo|moralan]] avantaĝon, akiritan pro rifuzo de la [[najbaro]] priparoli [[paco]]n, pro tio ke ĝi permesis uzi sin kiel ilon de [[koloniismo]]. Pozicio de Britio en [[Jordanio]] kaj [[Irako]], ŝlosilaj [[fortikaĵo]]j en [[Meza Oriento]], estis malfortigita. [[Dwight D. Eisenhower]] estis profunde [[Ofendo|ofendita]] de tia manovro, kiu klare estis ligita al lia supozata maldeziro agordi kontraŭ si voĉdonantojn-[[judoj]]n en lasta semajno de la antaŭbalota kampanjo. Necesis tre multe klopodi por trovi tian [[Ekstera politiko|eksterpolitikan]] manovron, kiu kombinus mankojn de ĉiu agadmaniero aŭ krei tian koalicion, kiu samtempe farus ĉiun ĝian membron malpli forta. Britio, Francio kaj Israelo sukcesis pri tiu [[heroaĵo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[voĉdono]] en [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum la Sueza krizo] Unuan kaj solan fojon [[Usono]] voĉdonis kune kun [[Sovetunio]] kontraŭ siaj plej proksimaj aliancanoj… Aldone al specifeco de unuiĝo de Usono kun Sovetunio ĉe [[humiligo]] de ĝiaj plej proksimaj aliancanoj, sovetiaj trupoj en la sama tago dispremis [[Hungara revolucio de 1956|hungarajn liberecbatalantojn]], alfrontinte nur [[Simbolo|simbolan]] [[kondamno]]n flanke de Unuiĝintaj Nacioj kiel oni povus tion karakterizi eĉ kun granda troigo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Sovetunio|Sovetiaj]] [[minaco]]j enhavis enorman fanfaronadon, kiu finfine iĝis atributo de la [[Nikita Ĥruŝĉov|Ĥruŝĉov]]-[[diplomatio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La Sueza krizo ankaŭ unuafoje servis al la [[nealiancitaj landoj]] kiel baza leciono de la [[vero]] de la [[Malvarma milito]]. Ili komprenis ke premo sur [[Usono]]n kutime sekvigis ĝiajn asertojn pri bona rilato kaj provojn forigi fonton de malkontento dum provoj premi sur [[Sovetunio]]n povis esti [[Risko|riskaj]], ĉar la ĉiama respondo de Sovetunio estis forta kontraŭago.</br> Dum jardekoj post la Sueza krizo tiuj tendencoj signife kreskis. Severa [[kondamno]] de la usona [[politiko]] transformiĝis je [[rito]] de konferencoj de la nealiancitaj landoj. Kondamno de sovetiaj [[ago]]j en la finaj deklaracioj de periode okazintaj renkontiĝoj de la nealiancitaj landoj, estis sufiĉe malofta kaj singarda. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Plej malbone la Sueza krizo influis [[Sovetunio]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La Sueza krizo iĝis [[bapto]] de [[Usono]] je reala akcepto de sia [[rolo]] kiel tutmonda [[potenco]]… Liberiginte [[Britio]]n kaj [[Francio]]n de ilia [[Historio|historia]] rolo en [[Proksima Oriento]], Usono trovis ke nun [[respondeco]] pri [[povekvilibro]] en tiu ĉi regiono kuŝiĝas rekte sur ĝiajn ŝultrojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la Sueza krizo, [[Francio]] kaj [[Britio]] faris tute kontraŭajn konkludojn el la spertita [[humiligo]] fare de [[Usono]]. Francio ekiris la [[vojo]]n de fortiĝo de sia [[sendependeco]]; Britio preferis fortigi partnerecon kun Usono. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = Se tiu ĉi [[milito]] ne estos finita, ĝi povos alporti kun si [[danĝero]]n de transformiĝo je la [[Tria mondmilito]]. |aŭtoro= [[Nikolaj Bulganin]] al [[Dwight D. Eisenhower]] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Hodiaŭ en la [[mondo]] estas nur du grandaj [[Superpotenco|potenco]]j – [[Usono]] kaj [[Sovetunio]]… ultimato starigis [[Britio]]n kaj [[Francio]]n je iliaj lokoj kiel [[ŝtato]]j ne grandaj, nek fortaj. |aŭtoro= [[Anŭar al-Sadat]] [la 19-an de novembro 1956] |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] kaj [[Britio]] neniam estos [[Superpotenco|potenco]]j kompareblaj kun [[Usono]] kaj [[Sovetunio]]. Ankaŭ [[Germanio]] ne estos. Por ili restas unusola [[vojo]] ludi certan [[rolo]]n en la [[mondo]] — unuiĝi por ke aperu la unueca [[Eŭropo]]. Britio ankoraŭ ne maturiĝis por tio, sed la [[historio]] de la Suezo [[helpo]]s fortikigi ĝian [[spirito]]n. Ni ne povas perdi [[tempo]]n: Eŭropo iĝos via regajno. |aŭtoro= [[Konrad Adenauer]] al [[Christian Pineau]], la 6-an de novembro 1956 |verko= |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ne forgesu ke se komenciĝos [[milito]], ni per ĉiuj fortoj subtenos [[Egiptio]]n. Se al mi venus mia [[filo]] kaj dirus ke li deziras batali en Egiptio kiel volontulo, mi mem aprobus lian [[decido]]n. |aŭtoro= [[Nikita Ĥruŝĉov]] |verko= al [[Jugoslavio|jugoslava]] [[ambasadoro]] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Ni malkonvene kondutis foje [[Pasinteco|pasintece]]; sed niaj [[amiko]]j ne uzis tion kontraŭ ni. Eĉ pli, sur ni kuŝas peza parto de [[respondeco]] pro tiu [[malespero]], kiu igis la [[Francio|francan]] kaj [[Britio|britan]] [[registaro]]jn je tiu malbone planita kaj kompatinda [[ago]]. |aŭtoro= [[George F. Kennan]] |verko= |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Unuiĝintaj Nacioj]] * [[Paco]] * [[Woodrow Wilson]] * [[Sueza kanalo]] [[Kategorio:Araba-israela konflikto]] [[Kategorio:Malvarma milito]] [[Kategorio:Egiptio]] [[Kategorio:Israelo]] [[Kategorio:Historio de Britio]] [[Kategorio:Historio de Francio]] [[Kategorio:20-a jarcento]] [[Kategorio:Militoj]] 28tf84ytff1sxy2otdrbr5truhy9x6u 0 9495 53041 49930 2026-04-14T12:40:22Z RG72 415 53041 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Germania reunuiĝo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Germania reunuiĝo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Germania reunuiĝo|Germania reunuiĝo]]''' okazis la 3-an de oktobro 1990, kiam [[Germana Demokratia Respubliko]] aliĝis al [[Federacia Respubliko Germanio]]. == Citaĵoj == === Zbigniew Brzeziński === {{Citaĵo |teksto = Reunuiĝo de Germanio okazis en jubila atmosfero pro ĝia foriro el sub kuratorado kaj samtempe kun subtaksado de longdaŭraj sociaj malfacilaĵoj kaj financaj elspezoj. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri renkontiĝo de [[George H. W. Bush]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] apud [[Malto]] en decembro 1989] Renkontiĝo, okazinta nur kelkajn semajnojn post la falo de la [[Berlina muro]], komenciĝis en apenaŭ kaŝata atmosfero de [[kapitulaco]] de la sovetia [[gvidanto]] pri la ĉefa diskutata afero de la [[Malvarma milito]] en [[Eŭropo]] — pri [[estonteco]] de [[Germanio]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri renkontiĝo de [[George H. W. Bush]] kaj [[Miĥail Gorbaĉov]] apud [[Malto]] en decembro 1989] [[Ago]]j de [[George H. W. Bush]] meritas la plej grandan [[laŭdo]]n. [[Admono]]j, [[promeso]]j, [[flatado]], foje [[minaco]]j en milda formo — li ĉion uzis en siaj konversacioj kun la sovetia [[gvidanto]]. Li devis tenti Gorbaĉov, pentrante por li bildojn de la tutmonda partnereco kaj ĉe tio klinante lin al akcepto de la disfalo de la sovetia imperio en [[Eŭropo]]. Samtempe Bush devis konvinki siajn britajn kaj francajn aliancanojn ke [[Germanio]] ne prezentas [[danĝero]]n por iliaj [[intereso]]j, tiucele devigante kancelieron de [[Okcidenta Germanio]] agnoski la [[Odro-Niso-linio]]n (ĝis tiu [[tempo]] defendatan nur de [[Sovetunio]]) kiel okcidentan limon de la denove liberigita [[Pollando]]. |aŭtoro= [[Zbigniew Brzeziński]] |verko= Dua ŝanco: tri prezidentaj oficoj kaj la krizo de usona superpotenco [2007] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Kiam en 1989 falis la [[Berlina muro]], prezidanto de [[Francio]] [[François Mitterrand]] iun tempon promociis [[ideo]]n de kunlaboro kun [[Miĥail Gorbaĉov]] je la afero de kontraŭstarado al la unuiĝo de Germanio. Sed Gorbaĉov, tro okupita je internaj problemoj, ne tre deziris komenci tiun ĉi aventuron dum Francio estis nesufiĉe forta por sukcesi pri tio sola. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[GDR]]] [[Stalin]] neniam agnoskis tiun reĝimon kiel plenrajtan [[Suvereneco|suverenan]] [[ŝtato]]n kaj donis al ĝi statuson diferencan de ĉiuj aliaj [[Orienta Eŭropo|orienteŭropaj]] satelitoj ĝuste por konservi Orientan Germanion kiel atuton, kiam unuiĝo de Germanio estos priparolata serioze. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri propono de [[Stalin]] en 1952 unuigi Germanion kiel [[Neŭtraleco|neŭtralan]] ŝtaton] Dum la usonaj trupoj devintus reveni al [[Usono]], la [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj devintus nur retreti al la [[Pollando|pola]] limo, do 160 km orienten. Koncize dirite, laŭvorta plenumo de la propono de Stalin antaŭvidis malfondon de [[NATO]], ĵus aperinta kiel organizaĵo, interŝanĝe de foriro de la sovetiaj trupoj je distanco je nuraj 160 km. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Konrad Adenauer]]] Li senkondiĉe elektis la [[Okcidento]]n, eĉ koste de prokrasto de unuiĝo de Germanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[tempo]] de [[Konrad Adenauer]]] …la social-demokratoj konsideris unuaranga tasko atingi unuecon de Germanio, ne fortigi [[Atlantiko|atlantikajn]] ligojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Konrad Adenauer]]] Li estis komprenanta oble pli bone ol liaj oponantoj ene de la lando, ke en la [[Historio|historiaj]] cirkonstancoj de lia [[tempo]] la unuiĝinta [[Neŭtraleco|neŭtrala]] [[Germanio]] povus aperi nur rezulte de [[Paco|paca]] solvo, organizita kontraŭ Germanio. Sur la novan [[ŝtato]]n oni metos striktajn limigojn kaj estos starigita internacia kontrolado. Povaj [[najbaro]]j akiros konstantan [[rajto]]n pri enmiksiĝo. Adenauer konsideris tiun senkondiĉan [[dependeco]]n [[Psikologio|psikologie]] pli [[Danĝero|danĝera]] por Germanio ol dividiteco. Li preferis [[egaleco]]n kaj integriĝon kun la [[Okcidento]] kaj [[estimo]]n al sia lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = La ŝtatestra renkontiĝo en [[Ĝenevo]] en 1955 iĝis deirpunkto de ĉiuj ĉi [[aventuro]]j. Laŭvoje el Ĝenevo hejmen, [[Nikita Ĥruŝĉov]] haltis en [[Berlino|Orienta Berlino]], kie li agnoskis [[suvereneco]]n de la [[GDR|orientgermana]] [[Komunismo|komunista]] reĝimo. Tio estis la paŝo, kiun evitis [[Stalin]]. Por la resta periodo de la [[Malvarma milito]] afero de unuiĝo de Germanio malaperis el internacia agendo, ĉar [[Moskvo]] transigis ĝin al kompetenco de [[intertrakto]]j inter la du germanaj ŝtatoj. Kaj ĉar [[Politiko|politika]] [[pezo]] de tiuj ĉi ŝtatoj estis nekomparebla kaj neniu el ili planis fari [[suicido]]n, la unuiĝo povis okazi nur kadre de politika kolapso de unu el ili. Do la [[Berlina krizo (1961)|Berlina krizo]] en 1958-1962 estis naskita de Ĝenevo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Berlina krizo (1961)]]] [[Charles de Gaulle]] reagis kun propra al li [[kuraĝo]]. [[Francio]] permesos ke [[Germanio]] havu [[Milito|militan]] kaj [[Ekonomio|ekonomian]] povon kaj eĉ permesos ĝian superecon en tiuj sferoj, kaj ankaŭ subtenos unuiĝon de Germanio interŝanĝe de [[agnosko]] de Francio fare de [[Bonno]] kiel politika [[gvidanto]] de [[Eŭropo]]. Tio estis malvarma kalkulo, ne granda [[pasio]]; [[Charles de Gaulle]] sendube mortis kun la [[sento]] de plenumita [[devo]], ĉar dum lia [[vivo]] Germanio ne unuiĝis. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Estis sufiĉe strange ke [[Britio]] kaj [[Usono]] devintus instigi [[Germanio]]n al kurso, kiu preskaŭ certe sekvigus kreskon de la [[germana naciismo]] dume [[Konrad Adenauer]], oble malpli [[Fido|fidinta]] al siaj sampatrujanoj, estis konservanta firman decidemon ne tenti ilin tiel. [[Dwight D. Eisenhower]] kaj [[Harold Macmillan]] kredis je ŝanĝo de konvinkoj de la [[germanoj]], Adenauer ja ne povis forgesi pri ilia [[origina peko]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Samtempe [[fiasko]] de [[komunismo]] kaj unuiĝo de Germanio nuligis plejparton de la [[ideo]]j de [[Charles de Gaulle]]. [[Skeptikeco|Skeptike]] traktinta ĉion krom internacia [[rolo]] de propra lando, Charles de Gaulle supertaksis eblecojn de [[Francio]] memstare regi iron de la [[Historio|historia]] procezo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Willy Brandt]] proponis tiam sensacian por sia [[tempo]] tezon ke ĉar [[espero]] pri la [[Okcidento]] venigis la landon al sakstrato, unuiĝo de Germanio povus esti atingita nur per [[Germanio|germana]] interproksimiĝo kun la [[Komunismo|komunista]] [[mondo]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Berlina muro]] * [[Federacia Respubliko Germanio]] * [[Germana Demokratia Respubliko]] * [[Okcidenta Berlino]] * [[Unuigo de Germanio]] [[Kategorio:20-a jarcento]] [[Kategorio:Malvarma milito]] [[Kategorio:Germana Demokratia Respubliko]] [[Kategorio:Federacia Respubliko Germanio]] [[Kategorio:Okcidenta Berlino]] [[Kategorio:Historio de Germanio‎]] 4yrhesq0s5g4oprt27o4ila6lfn85di 0 9509 53034 46617 2026-04-14T12:37:40Z RG72 415 53034 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Unuiĝintaj Nacioj | dosiero = Flag_of_the_United_Nations.svg | vikipedio = Unuiĝintaj Nacioj | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[w:Unuiĝintaj Nacioj|Unuiĝintaj Nacioj]]''' estas la ĉefa internacia organizaĵo de la [[mondo]], fondita en 1945. == Citaĵoj == {{Traduko de vikicitaristo}} <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Dum la [[Malvarma milito]] Unuiĝintaj Nacioj estis samgrade neefika en ĉiu kazo, kiam temis pri [[agreso]] fare de granda potenco. Tion kaŭzis [[Komunismo|komunista]] [[vetoo]] en la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] aŭ maldeziro de ŝtatetoj [[Risko|riski]] pro aferoj, kiuj laŭ ilia [[opinio]]j neniel rilatis al ili. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum la “[[Golfa milito]]” en 1991 ĝi [Unuiĝintaj Nacioj] efektive aprobis [[Usono|usonajn]] [[ago]]jn, sed [[respondo]]n al la [[Irako|iraka]] [[agreso]] oni apenaŭ povus nomi praktika apliko de la doktrino de [[kolektiva sekureco]]. Sen atendi internacian [[konsento]]n, Usono unuflanke sendis grandajn ekspediciajn fortojn. Aliaj landoj povis kreskigi [[influo]]n sur la agojn de Usono nur aliĝinte al tio, kio fakte estis pure usona entrepreno; ili ne povis eviti [[risko]]n de la [[konflikto]] se ili vetous ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Sovetunio|Sovetia]] malflekseco faciligis al [[Harry S. Truman]] taskon de engaĝo de sia lando je la [[milito]]. Sovetia [[ambasadoro]] en la Unuiĝintaj Nacioj dum multaj [[monato]]j [[Bojkoto|bojkotis]] kunsidojn de la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] kaj aliaj institucioj de UN proteste kontraŭ rifuzo de la tutmonda organizaĵo transdoni lokon de [[Ĉinio]] al [[Pekino]]. Se la sovetia ambasadoro malpli timus [[Stalino]]n aŭ povus pli rapide ricevi instrukciojn, li nepre [[Vetoo|vetous]] la proponitan de [[Usono]] rezolucion de la Konsilio pri Sekureco, postulantan de [[Nord-Koreio]] ĉesigi bataladon kaj retreti malantaŭ la 38-an paralelon. Estante ne povinta ĉeesti la kunsidon kaj vetoi, la sovetia ambasadoro ebligis al Truman aranĝi reziston kiel [[decido]]n de la monda komunumo kaj pravigi usonan [[rolo]]n en Koreio per konata [[Woodrow Wilson|Wilson]]-a terminologio de kontraŭstarigo de la [[libereco]] al [[diktaturo]], de la [[bono]] al [[malbono]]. Usono, laŭ la vortoj de Truman, ekmilitis por plenumi [[ordono]]jn de la Konsilio pri Sekureco. Ĝi do tute ne enmiksiĝis je la fora loka [[konflikto]], sed kontraŭstaris la atakon kontraŭ la tuta libera mondo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[voĉdono]] en Unuiĝintaj Nacioj dum la [[Sueza krizo]]] Unuan kaj solan fojon [[Usono]] voĉdonis kune kun [[Sovetunio]] kontraŭ siaj plej proksimaj aliancanoj… Aldone al specifeco de unuiĝo de Usono kun Sovetunio ĉe [[humiligo]] de ĝiaj plej proksimaj aliancanoj, sovetiaj trupoj en la sama tago dispremis [[Hungara revolucio de 1956|hungarajn liberecbatalantojn]], alfrontinte nur [[Simbolo|simbolan]] [[kondamno]]n flanke de Unuiĝintaj Nacioj kiel oni povus tion karakterizi eĉ kun granda troigo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri deklaro de [[Miĥail Gorbaĉov]] en 1988] En programa parolado en Unuiĝintaj Nacioj la 7-an de decembro li anoncis samtempan redukton [de [[Sovetunio|sovetiaj]] armitaj fortoj] je 500 mil [[homo]]j kaj 10 mil [[tanko]]j, inkluzive duonon de la tankoj kontraŭstarintaj al [[NATO]]… Tamen unuflankaj reduktoj de tia skalo atestas esceptan certecon pri si mem aŭ esceptan malfortecon. En tiu etapo de la [[evoluo]] certeco apenaŭ estis propra al Sovetunio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Brent Scowcroft === {{Citaĵo |teksto = En Unuiĝintaj Nacioj ĝuste nun ekzemple senteblas… ke UN estas regata de la [[subevoluintaj landoj]] kaj je iliaj [[intereso]]j. Kaj ĉar ĝuste la subevoluintaj landoj regas la buĝeton kaj personaron, ili kontraŭos ŝanĝojn en UN kiel tio okazis antaŭ du jaroj, kiam [[Kofi Annan]] provis reformi UN, farinte ĝin pli efika. (Certe la ĉefa kulpulo de la fiasko estis [[Usono]], kiu prezentis pli ol 700 amendojn al liaj proponoj kelkajn tagojn antaŭ ilia voĉdonado). |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Eble Unuiĝintaj Nacioj estas malbona modelo, sed nun verŝajne tio estas la sola organizo, kiu kontaktas ĉiujn. Mi serĉus manieron reformi UN, ne komenci ĉion ekde nulo. |aŭtoro= [[Brent Scowcroft]] |verko= [[Usono kaj la mondo: Konversacioj pri la estonteco de la ekstera politiko de Usono]] [2008] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Ligo de Nacioj]] * [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]] [[Kategorio:Internaciaj organizaĵoj]] [[Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj| ]] j3lq4qhirqpyoyo3ob499vgw6123lyj 0 9605 53042 40964 2026-04-14T12:40:38Z RG72 415 53042 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Izolismo | koloro = | dosiero = Taketomi_kusukumui.jpg | vikipedio = Izolismo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Izolismo''' estas [[ekstera politiko]], kiu baziĝas sur principo de neenmiksiĝo je la aferoj de la aliaj landoj kaj rifuzo de ajna ekstera enmiksiĝo je la internaj aferoj de sia lando. == Henry Kissinger == {{Citaĵo |teksto = Ĝis la komenco de la [[20-a jarcento]] izolismaj tendencoj dominis en la [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]]. Kaj poste du faktoroj lanĉis Usonon sur orbiton de la internaciaj aferoj: ĝia rapidege kreskanta povo kaj poioma kolapso de la internacia sistemo, kies centro estis [[Eŭropo]]. Oficperiodoj de du [[prezidanto]]j markis siaspecan limon de tia evoluo de la aferoj: [[Theodore Roosevelt]] kaj [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri izolismo kaj [[moraleco]] de la [[ekstera politiko]] de [[Usono]]] Ĉirkaŭ 1820 Usono trovis inter tiuj du aliroj [[kompromiso]]n, kiu donis al ĝi [[ebleco]]n uzi ambaŭ ĝis la fino de la [[Dua mondmilito]]. Ĝi plu kondamnis tion, kio okazis trans la oceanoj kiel kondamnindan rezulton de la [[politiko]] de [[povekvilibro]], traktante sian propran ekspansion laŭ la teritorio de [[Nordameriko]] kiel “Manifeston de la sorto”, do kiel [[destino]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la usona izolismo] [[Doktrino de Monroe]], deklarinta tiun ĉi [[politiko]]n, estiĝis pro la provo de la [[Sankta Alianco]], kies ĉefaj partoprenantoj estis [[Rusio]], [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]], subpremi [[revolucio]]n en [[Hispanio]] en la [[1820-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Woodrow Wilson]] komprenis ke la intuicia izolismo de [[Usono]] povas esti superita nur per alvoko direktita al ĝia [[kredo]] je unika naturo de la [[idealo]]j de la lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte akcento de la [[politiko]] de [[Woodrow Wilson]] havis karakteron tute kontraŭan al izolismo. Wilson promociis ne retreton de [[Usono]] el la ekstera [[mondo]], sed universalan aplikon de ĝiaj [[valoro]]j kaj post certa [[tempo]] sindevigon de Usono pri ilia disvastigado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[17-a jarcento]] [[Britio|brita]] [[publika opinio]] estis izolisma, kio estis grandparte simila al tiu [[Usono|usona]] du jarcentojn poste. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En sekvontaj jaroj ŝanĝiĝos ĉiuj [[Tradicio|tradiciaj]] [[Atlantiko|atlantikaj]] rilatoj. [[Eŭropo]] ne bezonos kiel antaŭe usonan [[defendo]]n kaj ĝi komencos insisti je propraj [[Ekonomio|ekonomiaj]] interesoj oble pli [[Agreso|agreseme]]. [[Usono]] ne [[deziro]]s fari gravajn [[ofero]]jn por la eŭropa [[sekureco]] kaj estos [[Tento|tentata]] de izolismo en ĝiaj diversaj formoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Imperiismo]] * [[Ekspansiismo]] * [[Doktrino de Monroe]] [[Kategorio:Internaciaj rilatoj]] n148iztk36e5j4wnhx1k16po822af65 53043 53042 2026-04-14T12:40:54Z RG72 415 53043 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Izolismo | koloro = | dosiero = Taketomi_kusukumui.jpg | vikipedio = Izolismo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Izolismo''' estas [[ekstera politiko]], kiu baziĝas sur principo de neenmiksiĝo je la aferoj de la aliaj landoj kaj rifuzo de ajna ekstera enmiksiĝo je la internaj aferoj de sia lando. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Ĝis la komenco de la [[20-a jarcento]] izolismaj tendencoj dominis en la [[Usono|usona]] [[ekstera politiko]]. Kaj poste du faktoroj lanĉis Usonon sur orbiton de la internaciaj aferoj: ĝia rapidege kreskanta povo kaj poioma kolapso de la internacia sistemo, kies centro estis [[Eŭropo]]. Oficperiodoj de du [[prezidanto]]j markis siaspecan limon de tia evoluo de la aferoj: [[Theodore Roosevelt]] kaj [[Woodrow Wilson]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri izolismo kaj [[moraleco]] de la [[ekstera politiko]] de [[Usono]]] Ĉirkaŭ 1820 Usono trovis inter tiuj du aliroj [[kompromiso]]n, kiu donis al ĝi [[ebleco]]n uzi ambaŭ ĝis la fino de la [[Dua mondmilito]]. Ĝi plu kondamnis tion, kio okazis trans la oceanoj kiel kondamnindan rezulton de la [[politiko]] de [[povekvilibro]], traktante sian propran ekspansion laŭ la teritorio de [[Nordameriko]] kiel “Manifeston de la sorto”, do kiel [[destino]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la usona izolismo] [[Doktrino de Monroe]], deklarinta tiun ĉi [[politiko]]n, estiĝis pro la provo de la [[Sankta Alianco]], kies ĉefaj partoprenantoj estis [[Rusio]], [[Prusio]] kaj [[Aŭstrio]], subpremi [[revolucio]]n en [[Hispanio]] en la [[1820-aj jaroj]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Woodrow Wilson]] komprenis ke la intuicia izolismo de [[Usono]] povas esti superita nur per alvoko direktita al ĝia [[kredo]] je unika naturo de la [[idealo]]j de la lando. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fakte akcento de la [[politiko]] de [[Woodrow Wilson]] havis karakteron tute kontraŭan al izolismo. Wilson promociis ne retreton de [[Usono]] el la ekstera [[mondo]], sed universalan aplikon de ĝiaj [[valoro]]j kaj post certa [[tempo]] sindevigon de Usono pri ilia disvastigado. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Fine de la [[17-a jarcento]] [[Britio|brita]] [[publika opinio]] estis izolisma, kio estis grandparte simila al tiu [[Usono|usona]] du jarcentojn poste. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En sekvontaj jaroj ŝanĝiĝos ĉiuj [[Tradicio|tradiciaj]] [[Atlantiko|atlantikaj]] rilatoj. [[Eŭropo]] ne bezonos kiel antaŭe usonan [[defendo]]n kaj ĝi komencos insisti je propraj [[Ekonomio|ekonomiaj]] interesoj oble pli [[Agreso|agreseme]]. [[Usono]] ne [[deziro]]s fari gravajn [[ofero]]jn por la eŭropa [[sekureco]] kaj estos [[Tento|tentata]] de izolismo en ĝiaj diversaj formoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Imperiismo]] * [[Ekspansiismo]] * [[Doktrino de Monroe]] [[Kategorio:Internaciaj rilatoj]] 4bw0ce58si6n19frwe2cff6ic6n9sfa 0 9622 53037 48400 2026-04-14T12:39:11Z RG72 415 53037 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Gerilo | koloro = | dosiero = | vikipedio = Gerilo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Gerilo|Gerilo]]''' estas [[milito]] fare de partizanoj, kun tekniko de malgrandaj, rapidmovaj grupoj, surprize [[Atako|atakantaj]]. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = En ordinaraj [[milito]]j [[sukceso]] je 75% difinus la [[venko]]n. En partizana milito [[defendo]] de loĝantaro dum 75% de la [[tempo]] garantias [[malvenko]]n. 100% [[sekureco]] en 75% de la [[teritorio]] estas oble pli bona ol 75% [[defendo]] en 100% de la teritorio de la lando. Se defendantaj fortoj malkapablas [[Garantio|garantii]] praktike kompletan sekurecon al loĝantaro – almenaŭ en teritorioj kiujn ili konsideras vive gravaj por si – partizanoj pli aŭ malpli frue venkos. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Baza ekvacio de la partizana [[milito]] estas same simpla kaj malfacile plenumebla en praktiko: partizana [[armeo]] estas venkanta ĝis ĝi estos venkita; ordinara armeo estas venkita se ĝi ne venkos. Preskaŭ neniam okazas sakstrataj situacioj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [formulo de la gerila milito] Malamiko avancas — ni retretas; kiam la malamiko laciĝis — ni atakas, li retretas — ni avancas. |aŭtoro= [[Mao Zedong]] |verko= |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Sabotado]] [[Kategorio:Milito]] 5d0r29b1lpo5irvvde4noa83pkvjfk3 0 9628 53039 41918 2026-04-14T12:39:50Z RG72 415 53039 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Ĉeĥoslovakio | koloro = | dosiero = | vikipedio = Ĉeĥoslovakio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Ĉeĥoslovakio|Ĉeĥoslovakio]]''' estis lando, kiu ekzistis en 1920–1939 en [[Eŭropo]]. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la [[Rejna regiono]], lordo [[Edward Frederick Lindley Wood]], estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retreto de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de [[Hitlero]] sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ [[bolŝevismo]]” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj Ĉeĥoslovakio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri renkontiĝo de [[Britio|britaj]] kaj [[Francio|francaj]] ŝtatestroj en [[Londono]] en novembro 1937] Ĉeĥoslovakio estis kondamnita ne en [[Munkeno]], sed en Londono, unu jaron pli frue. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri Ĉeĥoslovakio antaŭ la germana invado] El 15 milionoj de ĝia loĝantaro preskaŭ triono estis nek [[ĉeĥoj]], nek [[slovakoj]] kaj slovaka [[fideleco]] al tiu ĉi [[ŝtato]] estis sufiĉe malforta. En konsiston de la nova ŝtato eniris tri kaj duono milionoj da [[germanoj]], preskaŭ miliono da [[hungaroj]] kaj ĉirkaŭ duonmiliono da [[poloj]]. La situacio malboniĝis pro tio ke tiuj ĉi [[malplimulto]]j loĝis en [[teritorio]]j, najbaraj al iliaj [[Etno|etnaj]] [[patrujo]]j, kio faris iliajn postulojn pri unuiĝo kun siaj patrujoj eĉ pli gravaj kadre de la domininta [[Versajla traktato|versajla]] principo de [[memdetermino]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri Ĉeĥoslovakio antaŭ la germana invado] Ĉeĥoslovakio [[Politiko|politike]] kaj [[Ekonomio|ekonomie]] estis la plej [[Progreso|progresinta]] el ĉiuj [[ŝtato]]j – sukcedintoj [de la [[Aŭstrio-Hungara imperio]]]. Ĝi estis vere [[Demokratio|demokratia]] lando kaj vivnivelo estis komparebla kun vivnivelo en [[Svislando]]. Ĝi havis grandan [[armeo]]n kaj plejparto de ĝiaj bonegaj militteknikaĵoj estis dezajnita kaj produktita en Ĉeĥoslovakio; ĝi estis ligita per militaj unioj kun [[Francio]] kaj [[Sovetunio]]. Do de vidpunkto de tradicia [[diplomatio]] estus malfacile lasi Ĉeĥoslovakion sen [[helpo]]; de vidpunkto de la principo de [[memdetermino]] estus same malfacile defendi ĝin. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Francio]] sin devigis defendi Ĉeĥoslovakion, same kiel [[Sovetunio]], kvankam sovetia [[helpo]] estis kondiĉigita per tio ke unue devas veni helpo de Francio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Detruo]] de Ĉeĥoslovakio havis neniun [[Geopolitiko|geopolitikan]] [[senco]]n; ĝi montris ke [[Hitlero]] forlasis kadron de [[Racio|racia]] kalkulado kaj celas [[milito]]n. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = …kadre de principoj de la [[Versajla traktato|Versajlo]] okupado de Ĉeĥoslovakio estis limo, ĉar ĝi montris ke [[Hitlero]] strebis al [[dominado]] en [[Eŭropo]], nek al [[memdetermino]] aŭ egalaj rajtoj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri okupado de Ĉeĥoslovakio fare de [[Germanio]]] Ekde tiu ĉi momento [[Britio]] komencis rezisti al [[Hitlero]] ne por sekvi [[Historio|historiajn]] teoriojn pri [[povekvilibro]], sed simple pro tio ke Hitlero ne plu estis [[Fido|fidinda]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Post la okupado de Ĉeĥoslovakio fare de [[Germanio]], la [[Britio|brita]] [[publika opinio]] ne plu [[Deziro|deziris]] [[Tolero|toleri]] iujn ajn [[cedo]]jn; ekde tiu momento komenco de la [[Dua mondmilito]] estis nur afero de la [[tempo]], ĝis Hitlero restus trankvila, kio evidentiĝis [[Psikologio|psikologie]] malebla por li. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Senpera instigo al la kreado de la [Nordatlantika] [[NATO|alianco]] estis [[Komunismo|komunista]] [[ŝtatrenverso]] en Ĉeĥoslovakio en februaro 1948. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Aliaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [pri milita unio de [[Francio]] kaj Ĉeĥoslovakio] …tiu ĉi traktato devigas Francion en tiu kazo, se Ĉeĥoslovakio iĝos [[viktimo]] de [[agreso]]. Se okazos [[ribelo]] de [[Sudetaj germanoj|germana loĝantaro]] kaj ĝi estos subtenita de armita interveno fare de [[Germanio]], do la traktato devigas Francion nur en tiu grado, kiu estos difinita depende de seriozeco de la [[fakto]]j. |aŭtoro= [[Yvon Delbos]] |verko= al [[Joseph Chamberlain]] [Novembro 1937] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Munkena interkonsento]] * [[Tomáš Garrigue Masaryk]] * [[Edvard Beneš]] [[Kategorio:Ĉeĥoslovakio| ]] owpr08d455dwtkrowb80by9gfgtbyaj 0 9630 53061 40054 2026-04-14T12:50:10Z RG72 415 53061 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Edward Frederick Lindley Wood | koloro = | dosiero = | vikipedio = Edward Frederick Lindley Wood | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Edward Frederick Lindley Wood''' (1881–1959) estis [[Britio|brita]] politikisto. == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la [[Rejna regiono]], lordo Edward Frederick Lindley Wood, estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retreto de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de [[Hitlero]] sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ [[bolŝevismo]]” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{DEFAŬLTORDIGO:Halifax, Lord}} [[Kategorio:Britaj politikistoj]] [[Kategorio:20-a jarcento]] k4x4phv1z88ijgj0fnbg9zxuz14or1a 0 10127 53066 52166 2026-04-14T13:38:11Z RG72 415 /* Vidu ankaŭ */ 53066 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Nikolao la 2-a (Rusio) | dosiero = | vikipedio = Nikolao la 2-a (Rusio) | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]]''' (naskiĝis la 18-an de majo 1868 – mortis la 17-an de julio 1918) estis la lasta [[Rusio|rusia]] imperiestro (1894–1917). == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == === Aleksandr Solĵenicin === {{Citaĵo |teksto = Kontraŭdoto — altiri al si senvalorulojn kaj teniĝi je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Противодар — притягивать к себе ничтожества и держаться за них<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 25.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post aŭdi pri [[danĝero]] al sia [[familio]] li forlasis la [[armeo]]n, forlasis la Ĉefkomandejon, forlasis la postenon de la Ĉefkomandanto — kaj impetis al la familio. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Едва услышал об опасности своей семье — и бросил армию, бросил Ставку, бросил пост Верховного — и помчался к семье<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 40.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Malforta caro, li perfidis nin. Nin ĉiujn — je '''ĉio''' sekvinta. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Слабый царь, он предал нас. Всех нас — на '''всё''' последующее<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 46.</ref>. }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kaj la caro kaj la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|imperiestro]] dezirus iri laŭeble for de senpera [[minaco]] de [[milito]], sed neniu el ili sciis kiel tion fari – la caro pro tio ke oni malebligis al li aranĝi partan [[mobilizado]]n, la kaiser ĉar li ne povis fari mobilizadon nur kontraŭ [[Rusio]]. Ambaŭ estis dispremitaj de milita [[maŝino]], kiun ili mem helpis konstrui kaj kiu, estinte ekfunkciigita, jam estis nerenversebla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tute malsimilas al la rusa [[caro]] [[Gorbaĉov]]. Absolute! Maldecidema, babilema, al ĉiuj komplezema, malkapabla al kuraĝaj agoj… Ne caro. Kaj lia [[tempo]] ankaŭ estis ne cara. Kaj Nikolao la 2-a estis la sama. Ili kun Gorbaĉov estas similaj. Kaj interalie la sorto de [[Rusio]] similas al la [[karaktero]]j de tiuj ĉi [[homo]]j. Ĉe Nikolao, post lia abdiko, la lando disfalis kaj eksplodis [[Rusa enlanda milito|milito]]. Ĉe Gorbaĉov okazis same. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = Совсем не похож на русского царя Горбачев. Абсолютно! Нерешительный, говорливый, и нашим и вашим, неспособный на какие-то отчаянные поступки… Не царь. И время его не царское было. И Николай II такой же был. Они с Горбачевым похожи. И, кстати, судьба России сходна с характерами этих людей. При Николае, после его отречения от престола, страна развалилась и развязалась война. При Горбачеве случилось то же самое. }} == Vidu ankaŭ == * [[Oktobra revolucio]] * [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]] == Referencoj == [[Kategorio:Imperiestroj]] [[Kategorio:Romanovoj]] [[Kategorio:Historio de Rusio]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1868]] [[Kategorio:Mortintoj en 1918]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de majo]] [[Kategorio:Mortintoj la 17-an de julio]] 5sk1crtssgkww1ltu59pjurp4li7vwl 53067 53066 2026-04-14T13:38:29Z RG72 415 /* Diversaj aŭtoroj */ 53067 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Nikolao la 2-a (Rusio) | dosiero = | vikipedio = Nikolao la 2-a (Rusio) | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]]''' (naskiĝis la 18-an de majo 1868 – mortis la 17-an de julio 1918) estis la lasta [[Rusio|rusia]] imperiestro (1894–1917). == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == === Aleksandr Solĵenicin === {{Citaĵo |teksto = Kontraŭdoto — altiri al si senvalorulojn kaj teniĝi je ili. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Противодар — притягивать к себе ничтожества и держаться за них<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 25.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Tuj post aŭdi pri [[danĝero]] al sia [[familio]] li forlasis la [[armeo]]n, forlasis la Ĉefkomandejon, forlasis la postenon de la Ĉefkomandanto — kaj impetis al la familio. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Едва услышал об опасности своей семье — и бросил армию, бросил Ставку, бросил пост Верховного — и помчался к семье<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 40.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Malforta caro, li perfidis nin. Nin ĉiujn — je '''ĉio''' sekvinta. |aŭtoro = [[Aleksandr Solĵenicin]] |verko = [[Pensoj pri la Februara revolucio]] [1983] |origina teksto = Слабый царь, он предал нас. Всех нас — на '''всё''' последующее<ref>Солженицын А. И. Размышления над Февральской революцией. М., 2007. С. 46.</ref>. }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Unua mondmilito]]] Kaj la caro kaj la [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|imperiestro]] dezirus iri laŭeble for de senpera [[minaco]] de [[milito]], sed neniu el ili sciis kiel tion fari – la caro pro tio ke oni malebligis al li aranĝi partan [[mobilizado]]n, la kaiser ĉar li ne povis fari mobilizadon nur kontraŭ [[Rusio]]. Ambaŭ estis dispremitaj de milita [[maŝino]], kiun ili mem helpis konstrui kaj kiu, estinte ekfunkciigita, jam estis nerenversebla. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Tute malsimilas al la rusa [[caro]] [[Gorbaĉov]]. Absolute! Maldecidema, babilema, al ĉiuj komplezema, malkapabla al kuraĝaj agoj… Ne caro. Kaj lia [[tempo]] ankaŭ estis ne cara. Kaj Nikolao la 2-a estis la sama. Ili kun Gorbaĉov estas similaj. Kaj interalie la sorto de [[Rusio]] similas al la [[karaktero]]j de tiuj ĉi [[homo]]j. Ĉe Nikolao, post lia abdiko, la lando disfalis kaj eksplodis [[Rusa Enlanda milito|milito]]. Ĉe Gorbaĉov okazis same. |aŭtoro= [[Boris Nemcov]] |verko=Provincano [1997] |origina teksto = Совсем не похож на русского царя Горбачев. Абсолютно! Нерешительный, говорливый, и нашим и вашим, неспособный на какие-то отчаянные поступки… Не царь. И время его не царское было. И Николай II такой же был. Они с Горбачевым похожи. И, кстати, судьба России сходна с характерами этих людей. При Николае, после его отречения от престола, страна развалилась и развязалась война. При Горбачеве случилось то же самое. }} == Vidu ankaŭ == * [[Oktobra revolucio]] * [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)]] == Referencoj == [[Kategorio:Imperiestroj]] [[Kategorio:Romanovoj]] [[Kategorio:Historio de Rusio]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1868]] [[Kategorio:Mortintoj en 1918]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de majo]] [[Kategorio:Mortintoj la 17-an de julio]] 1w1vv11anisqytcezdvtscyx54g5ge2 0 10161 53047 41371 2026-04-14T12:42:04Z RG72 415 53047 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Rejna provinco | koloro = | dosiero = | vikipedio = Rejna provinco | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Rejna provinco|Rejna provinco]]''' estis unu el la provincoj de [[Prusio]], establita en 1822 kaj malfondita en 1945. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [pri la [[intermilita periodo]]] Neniam farintaj militan [[alianco]]n kun plej forta lando en [[Eŭropo]], [[Britio|britaj]] [[gvidanto]]j nun traktis [[Francio]]n kiel denove ekflamigantan [[Historio|historian]] [[minaco]]n de sia [[dominado]] en la kontinento. En 1924 la centra departemento de la brita ministerio pri [[eksteraj aferoj]] karakterizis francan okupadon de Rejna provinco kiel “komencan punkton de salto al [[Centra Eŭropo]]”. Tiu [[opinio]] komplete malkongruis al la franca [[humoro]] en tiu periodo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En 1937, unu jaron post remilitiĝo de la Rejna regiono, lordo [[Edward Frederick Lindley Wood]], estante tiutempe lordo-prezidanto de la Privata Konsilio, iĝis [[simbolo]] de [[Moralo|morala]] retreto de la [[demokratio]]j, vizitinte [[domo]]n de [[Hitlero]] sur [[monto]] en [[Berchtesgaden]], li laŭdis la [[Nazia Germanio|nazian Germanion]] kiel “fundamenton de [[Eŭropo]] kontraŭ [[bolŝevismo]]” kaj listigis aferojn rilate kiujn “eventualaj ŝanĝoj povus okazi kun tempopaso”. Konkrete estis menciitaj [[Danzig]], [[Aŭstrio]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} [[Kategorio:Prusio]] [[Kategorio:Geografio de Germanio]] o3col9wl5zq9lpdpskf7oio8fxgao1t 0 10298 53057 42137 2026-04-14T12:47:43Z RG72 415 53057 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Ambasadoro | dosiero = Hans_Holbein_the_Younger_-_The_Ambassadors_-_Google_Art_Project.jpg | vikipedio = Ambasadoro | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = ambasadoro | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Ambasadoro|Ambasadoro]]''' estas oficiala, plej alta reprezentanto, konstanta aŭ ne, de iu [[ŝtato]] ĉe alia. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Nocio de suverena [[egaleco]] de la [[ŝtato]]j ne ekzistis en [[Ĉinio]]. Tiujn, kiuj loĝis ekster Ĉinio, oni konsideris [[barbaroj]] kaj tributuloj. Nome tiel oni akceptis en la [[18-a jarcento]] en Ĉinio la unuan [[Britio|britan]] ambasadoron. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Joseph E. Davies]]] Kvankam Davis estis [[Investo|investa]] [[bankisto]], do por la [[komunistoj]] [[kapitalisto|superkapitalisto]], li havis inklinon propran al plejparto de la [[Usono|usonaj]] ambasadoroj – speciale tiuj kiuj ne apartenas en karieraj [[diplomato]]j – transformiĝi je nepetitaj [[propagandisto]]j de tiuj landoj, en kiuj ili servas. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Korea milito]]] [[Sovetunio|Sovetia]] malflekseco faciligis al [[Harry S. Truman]] taskon de engaĝo de sia lando je la [[milito]]. Sovetia ambasadoro en la [[Unuiĝintaj Nacioj]] dum multaj [[monato]]j [[Bojkoto|bojkotis]] kunsidojn de la [[Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj|Konsilio pri Sekureco]] kaj aliaj institucioj de UN proteste kontraŭ rifuzo de la tutmonda organizaĵo transdoni lokon de [[Ĉinio]] al [[Pekino]]. Se la sovetia ambasadoro malpli timus [[Stalino]]n aŭ povus pli rapide ricevi instrukciojn, li nepre [[Vetoo|vetous]] la proponitan de [[Usono]] rezolucion de la Konsilio pri Sekureco, postulantan de [[Nord-Koreio]] ĉesigi bataladon kaj retreti malantaŭ la 38-an paralelon. Estante ne povinta ĉeesti la kunsidon kaj vetoi, la sovetia ambasadoro ebligis al Truman aranĝi reziston kiel [[decido]]n de la monda komunumo kaj pravigi usonan [[rolo]]n en Koreio per konata [[Woodrow Wilson|Wilson]]-a terminologio de kontraŭstarigo de la [[libereco]] al [[diktaturo]], de la [[bono]] al [[malbono]]. Usono, laŭ la vortoj de Truman, ekmilitis por plenumi [[ordono]]jn de la Konsilio pri Sekureco. Ĝi do tute ne enmiksiĝis je la fora loka [[konflikto]], sed kontraŭstaris la atakon kontraŭ la tuta libera mondo. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} [[Kategorio:Ekstera politiko]] r5kaf1xvn020wey34067b0niz20mmt1 0 10301 53055 46061 2026-04-14T12:46:43Z RG72 415 53055 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Vjetnamio | dosiero = | vikipedio = Vjetnamio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = Kategorio:Vjetnamujo }} '''[[:w:Vjetnamio|Vjetnamio]]''' estas lando en [[Sud-Orienta Azio]]. == Citaĵoj == === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de [[Miĥail Gorbaĉov]] kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la vjetnama okupacio de [[Kamboĝo]]; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreto de la sovetiaj trupoj de la ĉina-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Longe antaŭe tio [[milito]]-[[Politiko|politika]] [[ombro]] de [[Ĉinio]] falos sur la tutan [[Azio]]n kaj [[influo]]s kalkulojn de la aliaj [[potenco]]j, iom ajn sindetena efektive estus la ĉina politiko. La aliaj aziaj landoj ŝajne estos serĉantaj kontraŭpezilon al la ĉiam pli pova Ĉinio, kiel ili jam faras tion rilate [[Japanio]]n. Kvankam landoj de [[Sud-Orienta Azio]] nepre malvalidigos tiun deklaron, sed ili jam inkludis la antaŭe terurintan ilin Vjetnamion, en sian grupon ([[ASEAN]]) ĉefe por ekvilibrigi povon de Ĉinio kaj Japanio. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} === Samuel P. Huntington === {{Citaĵo |teksto = En la 19-a kaj [[20-a jarcento]]j [[Tajlando]] estis konservanta sian [[sendependeco]]n, adaptiĝante al la eŭropa kaj japana [[imperiismo]]j, kaj nun ĝi kondutas simile rilate [[Ĉinio]]n, kaj tiu ĉi tendenco estas kreskanta pro potenciala [[minaco]] al la [[sekureco]], kiu laŭ opinio de ĝiaj [[gvidanto]]j venas de Vjetnamio. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [[Indonezio]] kaj Vjetnamio estas du landoj de [[Sud-Orienta Azio]], kiuj plej multe pretas al kontraŭstaro kaj detenado de [[Ĉinio]]. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Finfine por Vjetnamio “la plej malbona en la malbonaj alternativoj” povus esti konsiderado de la [[intereso]]j de [[Ĉinio]] kaj akcepto de varianto de “[[finlandigo]]”, kio kvankam “vundus [[fiero]]n de la vjetoj, sed… garantius ilian [[postvivado]]n”. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En la [[1990-aj jaroj]] praktike ĉiuj orientaziaj landoj, escepte de [[Ĉinio]] kaj [[Nord-Koreio]], esprimis sian subtenon de la daŭra milita ĉeesto de [[Usono]] en la regiono. Sed fakte, escepte de Vjetnamio, ili tendencis konsideri [[intereso]]jn de Ĉinio. |aŭtoro= [[Samuel P. Huntington]] |verko= [[La kontraŭstaro inter civilizacioj kaj la rearanĝo de mondordo]] [1996] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Vjetnama milito]] [[Kategorio:Vjetnamio| ]] klogd8ebxxdbg4hi3g28xwokltk8v80 0 10302 53044 47421 2026-04-14T12:41:12Z RG72 415 53044 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Kamboĝo | dosiero = | vikipedio = Kamboĝo | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = Kategorio:Kamboĝo }} '''[[:w:Kamboĝo|Kamboĝo]]''' estas lando en [[Sud-Orienta Azio]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de [[Miĥail Gorbaĉov]] kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Vjetnamio|vjetnama]] okupacio de Kamboĝo; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreton de la sovetiaj trupoj de la ĉino-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Vjetnamio]] [[Kategorio:Kamboĝo| ]] 931rnpo75eoyfj8qk8avzcumqo64a57 0 10503 53060 47655 2026-04-14T12:48:57Z RG72 415 53060 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Ĉinio kaj Sovetunio | dosiero = | vikipedio = Ĉinio kaj Sovetunio | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Ĉinio kaj Sovetunio''' ampleksas ĉiujn rilatojn inter [[Ĉinio]] kaj [[Sovetunio]]. == Citaĵoj == === Warren I. Cohen, Nancy Bernkopf Tucker === {{Citaĵo |teksto = [pri [[Zbigniew Brzeziński]] Eĉ pli, li konsilis al la usonanoj ne esperi pri disfalo de la [ĉina-sovetia] bloko. “Malkonsenta, sed solula [[Ĉinio]]” ene de sovetia orbito estas preferinda ol la sendependa Ĉinio, deziranta ekgvidi pli militeman alon de la [[komunista movado]]. |aŭtoro= [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]] |verko= Amiko de Pekino, malamiko de Moskvo // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Zbigniew Brzeziński]] Li malaprobis la [[ideo]]n ke [[Usono]] devas fari ion ajn por fortigi sovetian ŝtatestron [[Nikita Ĥruŝĉov]] en lia kontraŭstaro al [[Mao]] kaj insistis ke [[Sovetunio]] restas la ĉefa [[minaco]]. Eĉ pli, cedoj al Ĥruŝĉov povus radikaligi Mao, kiu traktos ilin kiel [[signo]]n de [[malforteco]] kaj maldecidemo de la okcidentaj [[gvidanto]]j. Ĥruŝĉov ja pro tiaj cedoj povus iĝi pli konfliktema kaj neprognozebla en lukto kontraŭ Mao. |aŭtoro= [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]] |verko= Amiko de Pekino, malamiko de Moskvo // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Krom konversacioj kun [[gvidanto]]j de [[Ĉinio]], [[Zbigniew Brzeziński|Brzeziński]] kaj [[Michel Oksenberg|Oksenberg]] donis al ĉinoj tion, kion [[The New York Times]] nomis senprecedenca kaj detala raporto pri intertraktoj kun [[Sovetunio]] pri [[limigo de strategiaj armiloj]], kaj kundividis sekretan memorandumon de la [[Blanka Domo]] pri tiu temo. |aŭtoro= [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]] |verko= Amiko de Pekino, malamiko de Moskvo // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = En majo 1980 [[Brzeziński]] renkontiĝis en [[Vaŝingtono]] kun la ĉefo de la Pekina Milita Komisiono kaj klarigis ke [[Sovetunio]] ellaboras dudirektan [[strategio]]n de aliro tra [[Afganio]] al la [[Persa golfo]] kaj tra [[Kamboĝo]] al la [[Malaka markolo]]. Kiom ajn dubinda estus tia analizo, ĝi ekplaĉis al la [[ĉinoj]], ili akceptis ĝin kiel uzeblan, kaj [[Deng Xiaoping]] ripetis ĝin al Brzeziński dum lia vizito al [[Pekino]] en 1981. |aŭtoro= [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]] |verko= Amiko de Pekino, malamiko de Moskvo // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Zbigniew Brzeziński]]] Li tiom multe ŝercis pri [[Sovetunio]], ke la [[ĉinoj]] kromnomis lin “Dresanto de blanka urso”. |aŭtoro= [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]] |verko= Amiko de Pekino, malamiko de Moskvo // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} === Henry Kissinger === {{Citaĵo |teksto = Sufiĉe interesa estas ke [[gvidanto]]j, unue komprenintaj eblecojn kiuj fontis el la ĉino-[[Sovetunio|sovetia]] disiĝo, estis du “veteranoj de la [[Eŭropo|eŭropa]] [[diplomatio]]” – [[Konrad Adenauer]] kaj [[Charles de Gaulle]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Dum longa [[tempo]] [[Usono|usonaj]] [[politikisto]]j, [[Blindeco|blindigitaj]] de [[Ideologio|ideologiaj]] [[antaŭjuĝo]]j, ne povis kompreni ke la [[Sovetunio|sovetio]]-ĉina disiĝo prezentis [[Strategio|strategiajn]] eblecojn por la [[Okcidento]]. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Printempe de 1969 okazis serio da [[konfrontiĝo]]j inter ĉinaj kaj [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj en fora parto de la ĉino-sovetia limo laŭlonge de rivero [[Ussuri]] en [[Siberio]]. Pro sperto de du [[Pasinteco|pasintaj]] jardekoj [[Vaŝingtono]] unue ne dubis ke tiuj konfrontiĝoj estis provokitaj de la [[Fanatikismo|fanatika]] ĉina [[gvidantaro]]. Sed nome pezega sovetia [[diplomatio]] dubigis pri tio. Ĉar sovetiaj diplomatoj komencis prezentadi detalajn atestojn de la sovetia versio de la [[evento]]j al [[Vaŝingtono]] kaj interesiĝis pri tio kiel [[Usono]] rilatos al eskaliĝo de tiuj ĉi konfrontiĝoj. La senprecedenca sovetia preteco konsulti Vaŝingtonon rilate la aferon pri kiu Usono ne montris specialan zorgiĝon, igis nin demandi nin, ĉu tiuj ĉi prezentadoj ne estas preparado de grundo por la sovetia [[atako]] kontraŭ Ĉinio. La [[suspekto]]j nur fortiĝis kiam esplorado de la afero fare de la usona [[spionservo]], al kiu ĝin stimulis la sovetiaj prezentadoj, montris ke la konfrontiĝoj ĉiam okazis proksime al grandaj sovetiaj bazoj de milita provizado kaj for de la centroj de ĉinaj [[vojo]]j – tia skemo kongruis al la [[ideo]] ke la [[Agreso|agresinto]] efektive estis ĝuste la sovetiaj trupoj. Plia konfirmo de tiu ĉi konkludo iĝis la fakto de senprecedenca koncentriĝo de sovetiaj trupoj laŭlonge de la tuta sovetio-ĉina limo 650 km longa, kies nombro en mallonga periodo superis 40 diviziojn. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = Grave impresita de klareco de [[pensado]] de la ĉinaj [[gvidanto]]j, speciale de ĉefministro [[Zhou Enlai]], [[Richard Nixon]] havis neniun imageblan intereson por sendiskute meti [[Usono]]n al unu el la flankoj de la [[konflikto]] inter Ĉinio kaj [[Sovetunio]]. La pozicio de Usono dum la [[intertrakto]]j iĝus plej forta se Usono estus pli proksima al ambaŭ [[Komunismo|komunistaj]] [[giganto]]j ol ili mem unu al la alia. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de [[Miĥail Gorbaĉov]] kun Ĉinio en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Vjetnamio|vjetnama]] okupacio de [[Kamboĝo]]; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreto de la sovetiaj trupoj de la ĉina-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Ekstera politiko de Ĉinio]] * [[Ekstera politiko de Sovetunio]] [[Kategorio:Duflankaj rilatoj de Ĉinio|Sovetunio]] [[Kategorio:Duflankaj rilatoj de Sovetunio|Ĉinio]] rr02ib53oat5f2lgb295bvj7ff29v6r 0 12611 53046 47451 2026-04-14T12:41:50Z RG72 415 53046 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Kamboĝa-Vjetnama milito | koloro = | dosiero = December 2 Memorial Monument.jpg | vikipedio = Kamboĝa-Vjetnama milito | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Kamboĝa-Vjetnama milito|Kamboĝa-Vjetnama milito]]''' okazis en 1978 kaj 1989 inter [[Vjetnamio]] kaj [[Kamboĝo]], kaj estis parto de la [[Tria Hindoĉina milito]]. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = [[Brzeziński]] ellaboris formulon, kiu, kiel evidentiĝis poste, estis efika: [[Usono]] kritikas militagojn de [[Ĉinio]] kaj samtempe kondamnas okupadon de Kamboĝo fare de [[Vjetnamio]] — kaj postulas ke ambaŭ landoj forigu siajn trupojn. Li sciis ke vjetnamoj rifuzos plenumi tian [[postulo]]n kaj per tio ili donos al [[Ĉinio]] siaspecan diplomatian ŝirmon, kio ebligos al [[Usono]] “iom kliniĝi” favore al la ĉinoj. [[Gvidanto]]jn de [[Sovetunio]] li ordonis averti ke iu ajn milita [[respondo]] iliaflanke puŝos Usonon eĉ pli proksime al Ĉinio. Brzeziński nomis tian aliron “formale kritikanta, sed fakte helpanta” — tio estis signalo al la ĉinoj, ke ili trovis fidindan [[amiko]]n. |aŭtoro= [[Warren I. Cohen]], [[Nancy Bernkopf Tucker]] |verko= Amiko de Pekino, malamiko de Moskvo // [[Zbig: La strategio kaj politiko de Zbigniew Brzeziński]] [2013] |origina teksto = }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[intertrakto]]j de Miĥail Gorbaĉov kun [[Ĉinio]] en 1986] Ĉinaj [[gvidanto]]j starigis tri kondiĉojn de plibonigo de la rilatoj: ĉesigo de la [[Vjetnamio|vjetnama]] okupacio de [[Kamboĝo]]; foriro de la [[Sovetunio|sovetiaj]] trupoj el [[Afganio]]; kaj retreto de la sovetiaj trupoj de la ĉino-sovetia limo. Tiuj kondiĉoj ne povis esti plenumitaj tuj. |aŭtoro= [[Henry Kissinger]] |verko= [[Diplomatio (libro)|Diplomatio]] [1994] |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Pol Pot]] * [[Ruĝaj Ĥmeroj]] * [[Tria Hindoĉina milito]] [[Kategorio:Militoj]] [[Kategorio:20-a jarcento]] [[Kategorio:Vjetnamio]] [[Kategorio:Kamboĝo]] [[Kategorio:Tria Hindoĉina milito]] p2kzaxu5pnxd1lnchy9k7g9spr3e0yv 0 13061 53065 50844 2026-04-14T13:12:12Z RG72 415 53065 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Pierre Gilliard | dosiero = | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Pierre Gilliard''' (naskiĝis la 16-an de majo 1879 — mortis la 30-an de majo 1962) estis svisa instrustino de la [[franca lingvo]] al la idoj de la Romanov-familio dum [[Ekzilo de la Romanov-familio en Tobolsko|ilia ekzilo]] en [[Tobolsko]] en 1917–1918. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> {{Citaĵo |teksto = Ĝenerale rilate popularan en [[Rusio]] [[opinio]]n ke sub [[tegmento]] de la cara [[palaco]] nestis germanofila partio, mi devas honeste atesti ke dum mia longa restado en la palaco mi eĉ ne unufoje aŭdis, nek rimarkis [[signo]]jn de iu ajn influo de la germana parenceco de la [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)|Imperiestrino]]. [...] Germana parolo kaj la [[germana lingvo]] tute ne estis akceptitaj en la cara familio. [[Aleksej Nikolajeviĉ Romanov|Aleksej Nikolajeviĉ]] tute ne konas la germanan lingvon, grandprincinoj parolis germane tre malbone kaj ne ŝatis ĝin. La [[infano]]j inter si preskaŭ ĉiam parolis ruse. Kun la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Imperiestro]] ili ankaŭ interparolis nur ruse kaj kun la Imperiestrino — ruse kaj angle. |aŭtoro= [[Pierre Gilliard]] |verko= |origina teksto = }} == Vidu ankaŭ == * [[Klavdija Bitner]] * [[Sydney Gibbes]] * [[Ekzilo de la Romanov-familio en Tobolsko]] {{DEFAŬLTORDIGO:Gilliard, Pierre}} [[Kategorio:Ekzilo de la Romanov-familio en Tobolsko]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1879]] [[Kategorio:Mortintoj en 1962]] [[Kategorio:Svisoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 16-an de majo]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de majo]] rvl0osdqj05z87mnei0mstbzfb857w1 0 13182 53049 52946 2026-04-14T12:42:57Z RG72 415 53049 wikitext text/x-wiki {{Temo | dosiero = | vikipedio = Patriota Milito de 1812 | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Patriota Milito de 1812''' okazis en 1812, kiam la Rusia imperio estis invadita de franca armeo gvidata de [[Napoleono]]. == Citaĵoj == === Aleksander Herzen === {{Citaĵo |teksto = Freneza epoko de [[Napoleonaj militoj|absurdaj militoj]], kiun la [[francoj]] ĝis nun nomas periodo de sia [[gloro]], finiĝis per ilia invado al Rusio; tio estis eraro de [[geniulo]], same kiel [[egipta ekspedicio]]. [[Napoleono|Bonaparto]] ekdeziris montri sin al la [[universo]] staranta sur [[amaso]] da [[kadavro]]j. Al fanfaronado pri [[piramido]]j li ekdeziris aldoni fanfaronadon pri [[Moskvo]] kaj la [[Moskva Kremlo|Kremlo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Сумасбродная эпоха нелепых войн, которую французы еще до сих пор называют периодом своей славы, завершилась их нашествием на Россию; то было заблуждением гения, так же как и египетский поход. Бонапарту вздумалось показать себя вселенной стоящим на груде трупов. К хвастовству пирамидами он захотел присоединить хвастовство Москвой и Кремлем. }} {{Citaĵo |teksto = [[Historio de Rusio]] estas nenio alia ol la [[historio]] de embria [[evoluo]] de la slava [[ŝtato]]; ĝis nun [[Rusio]] estis nur ordiĝanta. La tutan [[pasinteco]]n de tiu ĉi lando, ekde la [[9-a jarcento]], necesas trakti kiel la [[vojo]]n al nekonata [[estonteco]], kiu malklare ekvidebliĝas antaŭ ĝi. La veran [[historio]]n de Rusio komencas nur la jaro 1812; ĉio kio estis antaŭe estis nura antaŭparolo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = История России — не что иное, как история эмбрионального развития славянского государства; до сих пор Россия только устраивалась. Все прошлое этой страны, с IX века, нужно рассматривать как путь к неведомому будущему, которое начинает брезжить перед нею. Подлинную историю России открывает собой лишь 1812 год; все, что было до того, — только предисловие. }} {{Citaĵo |teksto = Ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] rusaj [[caro]]j ne interparolis kun la [[popolo]] [...] |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [об Отечественной войне 1812 года] Со времен Петра I русские государи не говорили с народом [...] }} {{Citaĵo |teksto = [...] ses monatojn post forlaso de [[Moskvo]] ĉe [[limo]]j de [[Azio]] aperis [[amaso]]j da armitaj [[homo]]j, hastantaj el la profundaĵoj de [[Siberio]] por defendi la [[ĉefurbo]]n. Sciigo pri ĝia sturmokupo kaj [[incendio]] ŝokis la tutan [[Rusio]]n, ĉar por la [[popolo]] la vera ĉefurbo estis Moskvo. Ĝi elaĉetis, oferinte sin, la endormigan caran [[ordo]]n; ĝi denove leviĝis en aŭreolo de [[gloro]]; la [[forto]] de la [[malamiko]] rompiĝis inter ĝiaj [[muro]]j; en la [[Moskva Kremlo|Kremlo]] komenciĝis retreton de la konkerinto, kiu finiĝos nur en insulo [[Sankta Heleno]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] спустя шесть месяцев после оставления Москвы на границах Азии появились толпы вооруженных людей, спешивших из глубины Сибири на защиту столицы. Весть о ее взятии и пожаре потрясла всю Россию, ибо для народа подлинной столицей была Москва. Она искупила, пожертвовав собой, усыпляющий царский строй; она вновь поднималась в ореоле славы; сила врага сломилась в ее стенах; в Кремле началось отступление завоевателя, которому предстояло закончиться лишь на острове св. Елены. }} === Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov === {{Citaĵo |teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata milito kontraŭ la francoj kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retretis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retreti. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]]. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Vidu ankaŭ == * [[Napoleonaj militoj]] == Referencoj == [[Kategorio:Patriota Milito de 1812| ]] [[Kategorio:Militoj]] [[Kategorio:1812]] ih6fgl9rkmxko4f3yywcpavd7jripy9 0 13226 53053 51467 2026-04-14T12:45:04Z RG72 415 53053 wikitext text/x-wiki {{Verko |nomo= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio |aŭtoro=[[Aleksander Herzen]] |koloro= |dosiero= |vikipedio= |komunejo=|komunejokat=|vikifontaro=|vikinovaĵoj= }} '''Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio''' estas artikolo de [[Aleksander Herzen]], publikigita en 1851. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto = [[Cezaro]] konis [[gaŭloj]]n pli bone ol la nuntempa [[Eŭropo]] konas [[Rusio]]n. Dum ĝi havis [[kredo]]n je si, dum la [[estonteco]] estis imagata de ĝi kiel nura daŭrigo de ĝia [[evoluo]], ĝi povis ne okupiĝi pri la aliaj [[popolo]]j; nun la situacio grave ŝanĝiĝis. Tiu orgojla [[malklereco]] ne plu konvenas al Eŭropo. Kaj ĉiufoje kiam ĝi ekriproĉos la [[rusoj]]n ke ili estas [[sklavo]]j — la rusoj rajtos demandi: "Sed vi, ĉu vi estas liberaj?" |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Цезарь знал галлов лучше, чем современная Европа знает Россию. Пока она имела веру в себя, пока будущее представлялось ей лишь продолжением ее развития, она могла не заниматься другими народами; теперь же положение вещей сильно изменилось. Это высокомерное невежество Европе более не к лицу. И всякий раз, когда она станет упрекать русских за то, что они рабы, — русские вправе будут спросить: «А вы, разве вы свободны?» }} {{Citaĵo |teksto = Freneza epoko de [[Napoleonaj militoj|absurdaj militoj]], kiun la [[francoj]] ĝis nun nomas periodo de sia [[gloro]], finiĝis per ilia [[Franca invado al Rusio|invado al Rusio]]; tio estis eraro de [[geniulo]], same kiel [[egipta ekspedicio]]. [[Napoleono|Bonaparto]] ekdeziris montri sin al la [[universo]] staranta sur [[amaso]] da [[kadavro]]j. Al fanfaronado pri [[piramido]]j li ekdeziris aldoni fanfaronadon pri [[Moskvo]] kaj la [[Moskva Kremlo|Kremlo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Сумасбродная эпоха нелепых войн, которую французы еще до сих пор называют периодом своей славы, завершилась их нашествием на Россию; то было заблуждением гения, так же как и египетский поход. Бонапарту вздумалось показать себя вселенной стоящим на груде трупов. К хвастовству пирамидами он захотел присоединить хвастовство Москвой и Кремлем. }} {{Citaĵo |teksto = [pri rusa armeo en [[Eŭropo]] en 1813] La [[sorto]] de tiu ĉi mondoparto kelkajn monatojn estis en la [[mano]]j de imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]], sed li sukcesis profiti nek sian [[venko]]n, nek sian pozicion; li starigis [[Rusio]]n sub unu [[standardo]]n kun [[Aŭstrio]], kvazaŭ tiu ĉi komplete putrinta kaj mortanta [[imperio]] kaj la juna [[ŝtato]], ĵus aperinta en sia tuta brilo, havis ion komunan, kvazaŭ la plej agema reprezentanto de la slava mondo povus havi la samajn [[intereso]]jn kiel la plej fervora subpremanto de la [[slavoj]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [о русской армии в Европе в 1813 году] Судьба этой части мира несколько месяцев находилась в руках императора Александра, но он не сумел воспользоваться ни своей победой, ни своим положением; он поставил Россию под одно знамя с Австрией, как будто между этой прогнившей и умирающей империей и юным государством, только что появившимся во всем своим великолепии, было что-нибудь общее, как будто самый деятельный представитель славянского мира мог иметь те же интересы, что и самый яростный притеснитель славян. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉiufoje, renkontante [[polo]]n, ni ne havis kuraĝon levi la [[okulo]]jn antaŭ li. Sed tamen mi ne scias, ĉu estas juste kulpigi la tutan [[popolo]]n kaj konsideri sole ĝin respondeca pri tio, kion faris ĝia [[registaro]]. Ĉu [[Aŭstrio]] kaj [[Prusio]] ne helpis ĉi tie? Ĉu [[Francio]], kies kovarda [[amikeco]] kaŭzis al [[Pollando]] same multe da [[malbono]] kiel malkaŝa [[malamikeco]] de la aliaj popoloj, ĉu ĝi samtempe ne petegis per ĉiuj rimedoj [[favoro]]n de la Peterburga kortego; ĉu [[Germanio]] ne okupis jam tiam propravole rilate [[Rusio]]n la pozicion, en kiu nun devigite troviĝas [[Moldavio]] kaj [[Valaĥio (Rumanio)|Valaĥio]], ĉu ĝi ne estis regata tiam, same kiel nun, de rusaj aferkomisiitoj kaj de la cara prokonsulo, kiu portas titolon de la [[reĝo]] de [[Prusio]]? |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Всякий раз, встречая поляка, мы не имели мужества поднять на него глаза. И все же я не знаю, справедливо ли обвинять целый народ и считать его одного ответственным за то, что совершило его правительство. Разве Австрия и Пруссия не оказали тут помощи? Разве Франция, вероломная дружба которой причинила Польше столько же зла, сколько открытая ненависть других народов, разве она в то же время всеми средствами не вымаливала благосклонность петербургского двора; разве Германия не заняла уже тогда добровольно по отношению к России того положения, в котором теперь вынужденно находятся Молдавия и Валахия, не управлялась ли она тогда, как и теперь, русскими поверенными в делах и тем царским проконсулом, который носит титул короля Пруссии? }} {{Citaĵo |teksto = Insultu iom ajn longe kaj superŝutu per [[riproĉo]]j la Peterburgan [[aŭtokratio]]n kaj bedaŭrindan konstatecon de nia [[obeemo]], sed insultu la [[despotismo]]n ĉie kaj rekonu ĝin en iu ajn formo ĝi. Optika [[trompo]], helpe de kiu oni ŝajnigis [[sklaveco]]n esti [[libereco]], dissolviĝis. Mi diru plian fojon: se estas terure vivi en [[Rusio]], do same terure estas vivi en [[Eŭropo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Поносите сколько вам будет угодно, и осыпайте упреками, петербургское самодержавие и печальное постоянство нашей безропотности, но поносите деспотизм повсюду и распознавайте его, в какой бы форме он ни проявлялся. Оптический обман, при помощи которого рабству придавали видимость свободы, рассеялся. Скажу еще раз: если ужасно жить в России, то столь же ужасно жить и в Европе. }} {{Citaĵo |teksto = Ne eraru! Nek [[ĝojo]]n, nek malstreĉiĝon, nek [[ripozo]]n, nek eĉ personan [[sekureco]]n trovis mi ĉi tie, kaj mi ne scias kiu povas trovi nun en [[Eŭropo]] ĝojon kaj ripozon. </br>Mi nenion kredas ĉi tie krom la [[movado]]n; mi neniun kompatas ĉi tie krom la [[viktimo]]j; mi amas neniun krom la persekutataj; mi estimas neniun krom la ekzekutataj, sed tamen mi restas. Mi restas suferi duoble — pro nia [[malfeliĉo]] kaj pro malfeliĉo, kiun mi trovas ĉi tie, perei eble dum la totala [[malvenko]]. Mi restas ĉar lukto ĉi tie estas malkaŝa, ĉar ĝi estas ĉi tie publika. </br>Malfeliĉa estas la venkito ĉi tie! Sed li ne pereas antaŭ ol li diris la [[vorto]]n, antaŭ ol li elprovis siajn [[forto]]jn en lukto kaj ĝuste pro tiu ĉi [[voĉo]], pro tiu ĉu malkaŝa lukto, pro tiu ĉi publikeco mi restas ĉi tie. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= [Adiaŭa letero al amikoj] [la 1-an de marto 1849] // Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Не ошибитесь! Ни радости, ни рассеяния, ни отдыха, ни даже личной безопасности не нашел я здесь, да и не знаю, кто может находить теперь в Европе радость и отдых. </br>Я ни во что не верю здесь, кроме как в движение; я не жалею здесь никого, кроме жертв; не люблю никого, кроме тех, которых преследуют; никого не уважаю, кроме тех, кого казнят, и, однако, остаюсь. Я остаюсь страдать вдвойне — от нашего горя и от горя, которое нахожу здесь, погибнуть, быть может, при всеобщем разгроме. Я остаюсь, потому что борьба здесь открытая, потому что она здесь гласная.</br>Горе побежденному здесь! Но он не погибает, прежде чем вымолвил слово, прежде чем испытал свои силы в борьбе, и именно за этот голос, за эту открытую борьбу, за эту гласность я остаюсь здесь. }} {{Citaĵo |teksto = [[Privilegio]] esti aŭskultita kaj malkaŝe batali malkreskas ĉiutage; [[Eŭropo]] ĉiutage iĝas pli simila al [[Peterburgo]]; estas eĉ landoj pli similaj al Peterburgo ol [[Rusio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Привилегия быть выслушанным и открыто сражаться уменьшается с каждым днем; Европа с каждым днем становится все более похожей на Петербург; есть даже страны, более похожие на Петербург, чем сама Россия. }} {{Citaĵo |teksto = [[Historio de Rusio]] estas nenio alia ol la [[historio]] de embria [[evoluo]] de la slava [[ŝtato]]; ĝis nun [[Rusio]] estis nur ordiĝanta. La tutan [[pasinteco]]n de tiu ĉi lando, ekde la [[9-a jarcento]], necesas trakti kiel la [[vojo]]n al nekonata [[estonteco]], kiu malklare ekvidebliĝas antaŭ ĝi. La veran [[historio]]n de Rusio komencas nur la jaro 1812; ĉio kio estis antaŭe estis nura antaŭparolo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = История России — не что иное, как история эмбрионального развития славянского государства; до сих пор Россия только устраивалась. Все прошлое этой страны, с IX века, нужно рассматривать как путь к неведомому будущему, которое начинает брезжить перед нею. Подлинную историю России открывает собой лишь 1812 год; все, что было до того, — только предисловие. }} {{Citaĵo |teksto = En [[Slavoj|slava]] [[karaktero]] estas io ina; al tiu ĉi saĝa, fortika [[raso]], riĉe dotita je diversaj kapabloj, malsufiĉas iniciatemo kaj [[energio]]. Al la slava [[naturo]] kvazaŭ mankas io por vekiĝi memstare, ĝi kvazaŭ atendas puŝon de ekstere. Por ĝi ĉiam malfacilas la unua paŝo, sed plej eta puŝo aktivigas la [[forto]]n, kapablan al eksterordinara disvolviĝo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = В славянском характере есть что-то женственное; этой умной, крепкой расе, богато одаренной разнообразными способностями, не хватает инициативы и энергии. Славянской натуре как будто недостает чего-то, чтобы самой пробудиться, она как бы ждет толчка извне. Для нее всегда труден первый шаг, но малейший толчок приводит в действие силу, способную к необыкновенному развитию. }} {{Citaĵo |teksto = Sed se la [[Rusio|rusa ŝtato]] eĉ diferencis tiom grave de la aliaj [[ŝtato]]j de [[Eŭropo]], tio tute ne donas bazon supozi ke ĝi staris pli malalte ol ili ĝis la [[14-a jarcento]]. La [[rusa popolo]] ankaŭ en tiu [[tempo]] estis pli libera ol la [[popolo]]j de la feŭda [[Okcidento]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Но если русское государство и отличалось столь существенным образом от других государств Европы, это отнюдь не дает права предполагать, что оно стояло ниже их до XIV века. Русский народ и в те времена был свободнее народов феодального Запада. }} {{Citaĵo |teksto = De vidpunkto de [[Eŭropo]], [[Rusio]] estis lando azia, de vidpunkto de [[Azio]] ĝi estis lando eŭropa; tiu ĉi ambigueco sufiĉe kongruis al ĝia [[karaktero]] kaj al ĝia [[sorto]], kiu interalie konsistas je iĝi granda [[karavanejo]] de [[civilizacio]] inter Eŭropo kaj Azio. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = На взгляд Европы, Россия была страной азиатской, на взгляд Азии — страной европейской; эта двойственность вполне соответствовала ее характеру и ее судьбе, которая, помимо всего прочего, заключается и в том, чтобы стать великим караван-сараем цивилизации между Европой и Азией. }} {{Citaĵo |teksto = [[Karaktero]] de la rusaj [[slavoj]] estas tre simila al la karaktero de ĉiuj aliaj slavoj, ekde [[iliroj]] kaj [[montenegranoj]] kaj ĝis la [[poloj]] kontraŭ kiuj [[rusoj]] luktis tiel longe. La plej distinga trajto de la rusaj slavoj (sen konsideri fremdan [[influo]]n, kiun spertis diversaj slavaj [[tribo]]j) estis seninterrompa obstina strebo iĝi sendependa forta [[ŝtato]]. Tiu socia plasteco en pli aŭ malpli alta grado malsufiĉas al la aliaj slavaj [[popolo]]j, eĉ al la poloj. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Характер русских славян очень сходен с характером всех других славян, начиная от иллирийцев и черногорцев и кончая поляками, с которыми русские вели столь долгую борьбу. Самой отличительной чертой русских славян (не считая иноземного влияния, которому подвергались различные славянские племена) было непрерывное упорное стремление стать независимым сильным государством. Этой социальной пластичности в большей или меньшей степени не хватает другим славянским народам, даже полякам. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu influis ĉi tie [[instinkto]] aŭ heredita [[spirito]] de la [[normanoj]], kaj eble ambaŭ, sed ĉi tie estas [[kialo]] de nediskutebla [[fakto]] ke [[Rusio]], la sola el ĉiuj slavaj landoj, sukcesis formiĝi je bone organizita, pova [[ŝtato]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Сыграл ли здесь роль инстинкт или унаследованный дух норманнов, а быть может, то и другое вместе, но здесь причина того неоспоримого факта, что Россия, единственная среди всех славянских стран, могла сложиться в стройное, могучее государство. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[konkero]] de [[Konstantinopolo]] fare de [[turkoj]] savis ĝin de la [[Papo|papa]] [[regado]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] завоевание Константинополя турками спасло его от папского владычества. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[mongola invado al Rusio]]] [[Tataroj]] flugis super [[Rusio]] simile al malhela [[nubo]] de [[lokusto]]j, simile al [[uragano]] detruanta ĉion kio renkonteblis sur ĝia [[vojo]]. Ili disrabadis la [[urbo]]jn, bruligadis la [[vilaĝo]]jn, rabadis unu la alian kaj post ĉiuj ĉi teruraĵoj ili malaperadis post la [[Kaspia maro]], de [[tempo]] al tempo sendante de tie siajn ferocajn [[hordo]]jn por memorigi al la konkeritaj [[popolo]]j pri sia [[dominado]]. La internan ŝtatan sistemon, ĝian administradon kaj [[registaro]]n la [[nomado]]j-venkintoj ne tuŝis. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [о монгольском нашествии в Россию] Татары пронеслись над Россией подобно туче саранчи, подобно урагану, сокрушавшему все, что встречалось на его пути. Они разоряли города, жгли деревни, грабили друг друга и после всех этих ужасов исчезали за Каспийским морем, время от времени посылая оттуда свои свирепые орды, чтобы напомнить покоренным народам о своем господстве. Внутреннего же строя государства, его администрации и правительства кочевники-победители не трогали. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[mongola invado al Rusio]]] Ĝuste en tiu ĉi malfeliĉa [[tempo]], daŭrinta proksimume du jarcentojn, [[Rusio]] ebligis al [[Eŭropo]] avanci sin. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [о монгольском нашествии в Россию] Именно в это злосчастное время, длившееся около двух столетий, Россия и дала обогнать себя Европе. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[mongola invado al Rusio]]] [[Rusio]] povis esti savita per evoluigo de komunumaj institucioj aŭ per starigo de aŭtokratia [[potenco]] de unu [[persono]]. La [[evento]]j formiĝis favore al la [[aŭtokratio]]. Rusio estis savita; ĝi iĝis forta, granda — sed kontraŭ kiu [[prezo]]? Tio estas la plej malfeliĉa, la plej sklavigita el la landoj de la [[terglobo]]; [[Moskvo]] savis Rusion, sufokinte ĉion kio estis libera en la rusa [[vivo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [о монгольском нашествии в Россию] Россия могла быть спасена путем развития общинных учреждений или установлением самодержавной власти одного лица. События сложились в пользу самодержавия, Россия была спасена; она стала сильной, великой — но какой ценою? Это самая несчастная, самая порабощенная из стран земного шара; Москва спасла Россию, задушив все, что было свободного в русской жизни. }} {{Citaĵo |teksto = [[Bizancismo]] estas [[maljuneco]], [[laceco]], senprotesta [[obeemo]] de [[agonio]] [...] |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Византизм — это старость, усталость, безропотная покорность агонии [...] }} {{Citaĵo |teksto = Buĉisto el [[Niĵnij Novgorod]] [[Kuzma Minin|Minin]] kaj princo [[Dmitrij Poĵarskij|Poĵarskij]] savis la [[patrujo]]n, sed ili savis ĝin nur de [[eksterlandano]]j. La [[popolo]], laciĝinta pro [[Granda Malordo (Rusio)|malordo]], pro pretendantoj je la [[trono]], pro la [[milito]], pro la [[rabado]], deziris [[kvieto]]n kontraŭ iu ajn [[prezo]]. Do en tiu [[tempo]] estis aranĝita tiu hasta [[elekto]], kontraŭ la tuta leĝeco kaj sen [[konsento]] de la popolo; kiel [[caro]]n de la tuta [[Rusio]] oni proklamis junan [[Romanovoj|Romanovon]]. La elekto trafis lin, ĉar danke al juna [[aĝo]] li elvokis [[suspekto]]jn ĉe neniu partio. Tio estis elekto, kaŭzita de [[laceco]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Нижегородский мясник Минин и князь Пожарский спасли отчизну, но спасли ее только от иностранцев. Народ, уставший от смуты, от претендентов на престол, от войны, от грабежа, хотел покоя любой ценой. Тогда-то и было проведено это поспешное избрание, вопреки всякой законности и без согласия на то народа; царем всея Руси провозгласили молодого Романова. Выбор пал на него потому, что благодаря юному возрасту он не внушал подозрений ни одной партии. То было избрание, продиктованное усталостью. }} {{Citaĵo |teksto = Sed simile al tio kiel [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] simbolis samtempe [[carismo]]n kaj [[revolucio]]n, la [[bienulo]] iĝis [[simbolo]] de maljusta [[potenco]] kaj samtempe la vera revolucia fermentaĵo. Petro la 1-a ekmovigis la [[ŝtato]]n, kaj la bienulo rekte aŭ malrekte ekmovigos senageman, malmoviĝeman [[Kampara komunumo|kamparan komunumo]]n al la [[revolucio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Но подобному тому, как Петр I представлял собою и царизм, и революцию, помещик стал олицетворением несправедливой власти и одновременной подлинной революционной закваской. Петр I привел государство в движение, а помещик прямо или косвенно приведет бездеятельную, тяжелую на подъем общину к революции. }} {{Citaĵo |teksto = Definitive apartiginte la [[Rusia nobelaro|nobelaron]] disde la [[popolo]], kaj donacinte al ĝi teruran [[potenco]]n super la [[kamparano]]j, [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] semis en la popolo profundan antagonismon, kiu ne ekzistis antaŭe, kaj se ĝi ekzistis, do en malforta grado. Tiu ĉi antagonismo kaŭzos socian [[revolucio]]n, kaj ne troveblos en la Vintra palaco [[dio]], kiu evitigus tiun ĉi kalikon de la [[sorto]] for de [[Rusio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Тем, что Петр I окончательно оторвал дворянство от народа и пожаловал ему страшную власть над крестьянами, он поселил в народе глубокий антагонизм, которого раньше не было, а если и был, то в слабой степени. Этот антагонизм приведет к социальной революции, и не найдется в Зимнем дворце такого бога, который отвел бы сию чашу судьбы от России. }} {{Citaĵo |teksto = [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] estis nek orienta [[caro]], nek dinastiulo; li estis [[despoto]] simila al la [[Komitato por Publika Savado]] — despoto kaj laŭ sia pozicio kaj je la [[nomo]] de granda [[ideo]], asertinta lian nediskuteblan superecon rilate ĉion kio ĉirkaŭis lin. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Петр I не был ни восточным царем, ни династом; то был деспот наподобие Комитета общественного спасения, — деспот и по своему положению и во имя великой идеи, утверждавшей неоспоримое его превосходство над всем, что его окружало. }} {{Citaĵo |teksto = [[Petro la Granda]] aperas antaŭ sia [[popolo]] kvazaŭ simpla karnulo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Петр I предстает перед своим народом словно простой смертный. }} {{Citaĵo |teksto = [[Petro la Granda]] estis la unua libera [[persono]] en [[Rusio]] kaj jam pro tio li estis la kronita [[revoluciulo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] Петр Великий был первой свободной личностью в России и уже по одному этому коронованным революционером. }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] ĝenerale kreis por si troigitan imagon pri spirita [[potenco]] de la rusaj [[imperiestro]]j. [...] La [[Rusa Ortodoksa Eklezio|rusa eklezio]] havis propran jurisdikcion, sin apogintan sur la grekan [[Nomokanono]]n. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Вообще Европа составила себе преувеличенное представление о духовной власти русских императоров. [...] Русская церковь имела собственную юрисдикцию, опиравшуюся на греческий Номоканон. }} {{Citaĵo |teksto = Unusola [[penso]] servis kiel ligo inter la Peterburga periodo kaj la Moskva — la penso pri vastigo de la [[ŝtato]]. Ĉio estis oferita al ĝi: [[digno]] de la [[reganto]]j, [[sango]] de la regatoj, justa traktado de la [[najbaro]]j, bonstato de la lando. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Одна-единственная мысль служила связью между петербургским периодом и московским, — мысль о расширении государства. Все было принесено ей в жертву: достоинство государей, кровь подданных, справедливое отношение к соседям, благосостояние всей страны. }} {{Citaĵo |teksto = Sub imperiestra porfiro en [[Petro la Granda|Petro]] ĉiam senteblis [[revoluciulo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Под императорской порфирой в Петре всегда чувствовался революционер. }} {{Citaĵo |teksto = Inter [[homo]] en [[ĉemizo]] super [[pantalono]], nenion komunan havanta kun la [[registaro]], kaj la homo razita, kiu estas vestita germanmaniere kaj fremda al la [[kampara komunumo]], ekzistis nur unu viva ligo — [[soldato]]. La registaro komprenis tion kaj, timante ke la soldato iĝos denove [[kamparano]], aplikis terurajn rimedojn, difininte teruran tempolimon de la soldatservo: 22 jarojn komence de la jarcento kaj 15 ĝis 17 jarojn en niaj tagoj. Pretekste de [[edukado]] de la soldataj [[infano]]j ĝi kreis veran [[kasto]]n de barataj [[kŝatrijoj]], alkroĉinte ilin al la militistaro kaj, kvazaŭ ne kontentiĝinte per tio, ĝi devigis la [[veterano]]jn, sub [[timo]] de severaj [[puno]]j, razi la [[barbo]]n kaj neniam surporti naciajn [[vesto]]jn. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Между человеком в рубахе поверх штанов, ничего не имеющим общего с правительством, и человеком бритым, который одет на немецкий лад и чужд общине, существовала лишь одна живая связь — солдат. Правительство поняло это и, боясь, чтобы солдат не стал снова крестьянином, прибегло к ужасным мерам, определив чудовищный срок военной службы: 22 года в начале столетия и от 15 до 17 лет — в наши дни. Под предлогом воспитания солдатских детей оно создало настоящую касту индийских кшатриев, прикрепив их к военному сословию, и, словно не удовольствовавшись этим, обязало ветеранов, под страхом суровых наказаний, брить бороду и никогда не носить национальной одежды. }} {{Citaĵo |teksto = Dume la tuta intelekta kaj politika movado koncentriĝis sole en la [[Rusia nobelaro|nobelaro]]. Escepte de la [[Pugaĉov-ribelo]] kaj [[Patriota Milito de 1812|vekiĝo de la popolo en 1812]], la [[historio de Rusio]] estas nenio alia ol la historio de la rusa registaro kaj rusa nobelaro. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = А пока все умственное и политическое движение сосредоточилось лишь в дворянстве. Исключая пугачевский эпизод и пробуждение народа в 1812 году, история России — не что иное, как история русского правительства и русского дворянства. }} {{Citaĵo |teksto = Ne necesas ignori ke la [[Rusia nobelaro|nobelaro]], kreita de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]], ne estas fermita [[kasto]]; inverse, senhalte enkorpigante ĉion, kio forlasas demokratian grundon, ĝi renoviĝas danke al sia bazo. [[Soldato]], ricevinta oficiran rangon, iĝas ''hereda'' nobelo; [[Prikazo|prikazulo]], skribisto, servinta por la [[ŝtato]] kelkajn [[jaro]]jn, iĝas ''persona'' nobelo; se oni altigas lian rangon, li akiras heredan nobelstatuson. [[Filo]] de [[kamparano]], liberigita de [[kampara komunumo]] aŭ de [[bienulo]], post fini [[gimnazio]]n iĝas nobelo. [[Persono]], ricevinta [[ordeno]]n, [[pentristo]] akceptita je [[akademio]], iĝas nobeloj. Do kiel la [[Rusa nobelaro|rusan nobelaron]] necesas konsideri ĉiujn, kiuj ne estas anoj de la kampara aŭ urba komunumoj kaj estas [[ŝtatoficisto]]. [[Rajto]]j kaj [[privilegio]]j estas la samaj por posteuloj de malnovaj [[princo]]j kaj [[bojaro]]j kaj por la filoj de iu duaranga ŝtatoficisto, ricevinta heredan nobelstatuson. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Не нужно упускать из виду, что созданное Петром I дворянство — не замкнутая каста; напротив, непрерывно вбирая в себя все, что покидает демократическую почву, оно обновляется благодаря своей основе. Солдат, получив офицерский чин, становится ''потомственным'' дворянином; приказный, писарь, прослуживший несколько лет государству, становится ''личным'' дворянином; если его повышают в чине, он приобретает потомственное дворянство. Сын крестьянина, освобожденный общиной или помещиком, после окончания гимназии делается дворянином. Лицо, получившее орден, живописец, принятый в академию, становятся дворянами. Стало быть, под русским дворянством нужно разуметь всех тех, кто не входит в состав сельской или городской общины и является чиновником. Права и привилегии одинаковы для потомков владетельных князей и бояр и для сыновей какого-нибудь второстепенного чиновника, пожалованного потомственным дворянством. }} {{Citaĵo |teksto = [[Rusa nobelaro]] estas socitavolo, subpremanta alian socitavolon, kiu estis venkita kvankam ĝi ne batalis. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Русское дворянство — это сословие, угнетающее другое сословие, которое было побеждено, хотя и не сражалось. }} {{Citaĵo |teksto = Germana partio ne simbolis la [[klereco]]n, same kiel tiu rusa ne simbolis la [[malklereco]]n. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Немецкая партия не олицетворяла просвещения, как русская не олицетворяла невежества. }} {{Citaĵo |teksto = Kvankam el la [[slavoj]] la [[rusoj]] plej malmulte malamas la [[germanoj]]n, tamen la [[sento]] de natura [[abomeno]], ekzistanta inter ili, ne povas malaperi. Je la bazo de tiu ĉi sento kuŝas malsameco de la [[karaktero]]j, manifestiĝanta en iu ajn malgravaĵo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Хотя среди славян русские меньше всех ненавидят немцев, все же чувство естественного отвращения, существующее между ними, не может исчезнуть. В основе этого чувства лежит несходство характеров, проявляющееся в любой мелочи. }} {{Citaĵo |teksto = "Ni ne ŝatas la [[rusoj]]n" diris al mi foje en [[Rigo]] fama en [[Baltio|Balta regiono]] [[homo]], "sed en la tuta [[Rusia imperio|imperio]] ne ekzistas regatoj pli fidelaj al la imperiestra [[familio]] ol ni". La [[registaro]] scias pri tiu ĉi [[fideleco]] kaj ĝi inundas per [[germanoj]] [[ministerio]]jn kaj centrajn administraciojn. Tio estas nek [[favoro]], nek [[maljusteco]]. Je germanaj [[oficiro]]j kaj [[ŝtatoficisto]]j la rusa registaro trovas ĝuste tion, kion ĝi bezonas: [[precizeco]]n kaj senemociecon de la [[maŝino]], silentemon de surdomutuloj, [[stoikismo]]n de [[obeemo]] ĉe iu ajn cirkonstancoj, asiduecon ĉe [[laboro]], ne konantan [[laceco]]n. Aldonu al tio ĉi certan [[honesteco]]n (tre maloftan inter la rusoj) kaj ĝuste tiom da [[edukado]], kiom postulas ilia ofico, sed tute malsufiĉe por kompreni ke tute ne estas [[merito]] esti senriproĉaj kaj nekorupteblaj iloj de [[despotismo]]; aldonu al tio ĉi kompletan [[indiferenteco]]n al la [[sorto]] de tiuj kiujn ili regas, profundegan [[malestimo]]n rilate la [[popolo]]n, kompletan nescion de la [[nacia karaktero]], kaj vi komprenos kial la popolo malamas la germanojn kaj kial la registaro tiom amas ilin. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = «Мы не любим русских, — сказал мне как-то в Риге один известный в Прибалтийском крае человек, — но во всей империи нет более верных императорской фамилии поданных, чем мы». Правительству известно об этой преданности, и оно наводняет немцами министерства и центральные управления. Это и не благоволение, и не несправедливость. В немецких офицерах и чиновниках русское правительство находит именно то, что ему надобно: точность и бесстрастие машины, молчаливость глухонемых, стоицизм послушания при любых обстоятельствах, усидчивость в работе, не знающая усталости. Добавьте к этому известную честность (очень редкую среди русских) и как раз столько образования, сколько требует их должность, но совсем не достаточного для понимания того, что вовсе нет заслуги быть безукоризненными и неподкупными орудиями деспотизма; добавьте к этому полнейшей равнодушие к участи тех, которыми они управляют, глубочайшее презрение к народу, совершенное незнание национального характера, и вам станет понятно, почему народ ненавидит немцев и почему правительство так любит их. }} {{Citaĵo |teksto = [[Katerina la 2-a (Rusio)|Katerina la 2-a]] ne konis la [[popolo]]n kaj faris al ĝi nur [[malbono]]n; ĝia vera popolo estis [[Rusa nobelaro|nobelaro]] kaj ĝi perfekte konis tiun ĉi medion. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Екатерина II не знала народа и причинила ему только зло; истинным ее народом было дворянство, и она превосходно знала эту среду. }} {{Citaĵo |teksto = Kiom ajn strange tio estas, sed eĉ ne unu el la [[caro]]j de la [[Romanov-familio]] faris ion por la [[popolo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Как ни странно, но ни один из государей дома Романовых ничего не сделал для народа. }} {{Citaĵo |teksto = [[Racio]] kaj praktika [[saĝo]] de la [[Rusoj|rusa homo]] rifuzas kombineblon de klara [[penso]] kun [[mistikismo]]. La ruso kapablas longe estis piema ĝis [[bigoteco]], sed nur ĉe kondiĉo neniam mediti pri [[religio]]; li ne povas iĝi [[Raciismo|raciisto]], ĉar [[liberigo]] de [[malklereco]] por li estas egala al liberigo de religio. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Здравый смысл и практический ум русского человека отвергают совместимость ясной мысли с мистицизмом. Русский способен долго быть набожным до ханжества, но только при условии никогда не размышлять о религии; он не может стать рационалистом, ибо освобождение от невежественности для него равнозначно освобождению от религии. }} {{Citaĵo |teksto = Inter la [[Rusa nobelaro|nobelaro]] kaj la [[popolo]] staris ŝtatoficista kanajlaro el la personaj [[nobelo]]j — la [[klaso]] koruptita kaj sena je ĉia homa [[digno]]. [[Ŝtelisto]]j, [[turmentisto]]j, [[denuncanto]]j, [[ebriulo]]j kaj [[kartludemulo]]j, ili estis kaj ankoraŭ plu estas la plej videbla enkorpigo de la [[Sklaveco|sklavemo]] en la [[Rusia imperio|imperio]]. Tiu ĉi klaso estis kreita per kruta juĝeja [[reformo]] ĉe [[Petro la Granda|Petro la 1-a]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Между дворянством и народом стоял чиновный сброд из личных дворян — продажный и лишенный всякого человеческого достоинства класс. Воры, мучители, доносчики, пьяницы и картежники, они были и являются еще и теперь самым ярким воплощением раболепства в империи. Класс этот был вызван к жизни крутой реформой суда при Петре I. }} {{Citaĵo |teksto = [...] kaj [[kamparano]], kaj [[ŝtatoficisto]], tute ne kredas je la [[leĝo]]j. La unua estimas ilin pro [[timo]], la dua konsideras ilin sia nutristino-trinkistino. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] и крестьянин, как чиновник, совершенно не верит в законы. Первый почитает их из страха, второй видит в них свою кормилицу-поилицу. }} {{Citaĵo |teksto = Ĝis la [[18-a jarcento]] neniu moviĝo en la [[literaturo]] okazis. Kelkaj [[kroniko]]j, [[poemo]] de la [[12-a jarcento]] (''[[Parolo pri la militiro de Igor|Militiro de Igor]]''), sufiĉe granda nombro de [[fabelo]]j kaj popolaj [[kanto]]j, plejparte buŝaj — jen ĉio kion donis dek [[jarcento]]j en la sfero de literaturo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = До XVIII столетия никакого движения в литературе не было. Несколько летописей, поэма XII века (''Поход Игоря''), довольно большое количество сказок и народных песен, по большей части устных, — вот и все, что дали десять веков в области литературы. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Patriota milito de 1812]]] Ekde la [[tempo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] rusaj [[caro]]j ne interparolis kun la [[popolo]] [...] |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [об Отечественной войне 1812 года] Со времен Петра I русские государи не говорили с народом [...] }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Patriota milito de 1812]]] [...] ses monatojn post forlaso de [[Moskvo]] ĉe [[limo]]j de [[Azio]] aperis [[amaso]]j da armitaj [[homo]]j, hastantaj el la profundaĵoj de [[Siberio]] por defendi la [[ĉefurbo]]n. Sciigo pri ĝia sturmokupo kaj [[incendio]] ŝokis la tutan [[Rusio]]n, ĉar por la [[popolo]] la vera ĉefurbo estis Moskvo. Ĝi elaĉetis, oferinte sin, la endormigan caran [[ordo]]n; ĝi denove leviĝis en aŭreolo de [[gloro]]; la [[forto]] de la [[malamiko]] rompiĝis inter ĝiaj [[muro]]j; en la [[Moskva Kremlo|Kremlo]] komenciĝis retreto de la konkerinto, kiu finiĝos nur en insulo [[Sankta Heleno]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] спустя шесть месяцев после оставления Москвы на границах Азии появились толпы вооруженных людей, спешивших из глубины Сибири на защиту столицы. Весть о ее взятии и пожаре потрясла всю Россию, ибо для народа подлинной столицей была Москва. Она искупила, пожертвовав собой, усыпляющий царский строй; она вновь поднималась в ореоле славы; сила врага сломилась в ее стенах; в Кремле началось отступление завоевателя, которому предстояло закончиться лишь на острове св. Елены. }} {{Citaĵo |teksto = [[Registaro de Rusio|Rusa registaro]], simile al ĉio sena je historiaj radikoj, estas ne nur ne konservativa, sed tute inverse, ĝi ĝis [[frenezo]] ŝatas novigojn. Ĝi nenion lasas en [[kvieto]] kaj, se ĝi malofte ion plibonigas, do almenaŭ ĝi konstante ŝanĝas. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Русское правительство, подобному всему, что лишено исторических корней, не только не консервативно, но, совсем напротив, оно до безумия любит нововведения. Оно ничего не оставляет в покое и, если редко что-нибудь улучшает, зато постоянно изменяет. }} {{Citaĵo |teksto = Plenaj je [[indiferenteco]] ĝis al ili mankas instigoj al [[agado]], la [[rusoj]] ebligas facile entuziasmigi sin. Kaj entuziasmiĝinte, ili akceptas ĉiujn sekvojn kaj ne serĉas iun ajn kompromison. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Полные безразличия, пока у них отсутствует побуждение к действию, русские легко дают себя увлечь. А увлекшись, они идут на все последствия и не ищут какого-либо соглашения. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pavel Pestel|Pestel]] estis proponanta al la [[nobelo]]j postuli, eĉ se koste de la [[vivo]], eksproprietigon de iliaj propraj [[bieno]]j. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Пестель предлагал этим дворянам добиваться, пусть даже ценою жизни, экспроприации их собственных имений. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pavel Pestel|Pestel]] ne estis [[revulo]], nek [[utopiisto]]: tute inverse, li komplete apartenis al [[realo]], li konis [[spirito]]n de sia [[nacio]]. Lasi la [[tero]]jn al [[nobelo]]j signifus krei [[oligarĥio]]n, la [[popolo]] eĉ ne komprenus sian [[liberigo]]n, ĉar la rusa [[kamparano]] deziras esti libera nur posedante propran teron. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Пестель не был ни мечтателем, ни утопистом: совсем напротив, он весь принадлежал действительности, он знал дух своей нации. Оставить земли дворянам, значило бы создать олигархию, народ даже не понял бы своего освобождения, ибо русский крестьянин хочет быть свободным не иначе, как владея собственной землей. }} {{Citaĵo |teksto = Nome [[Pavel Pestel|Pestel]] la unua elpensis allogi la [[popolo]]n al partopreno en la [[revolucio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Именно Пестель первый задумал привлечь народ к участию в революции. }} {{Citaĵo |teksto = Ne malpli decida estis efiko de la [[Decembrista ribelo|komploto de la 14-a de decembro]] sur la [[registaro]]n: de [[Petro la Granda|Petro]] ĝis [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao]] la registaro alte tenis [[standardo]]n de [[progreso]] kaj [[civilizacio]]: ekde 1825 estis nenio simila: la [[potenco]] pensas nur pri kiel malrapidigi intelektan [[movado]]n; jam ne la [[vorto]] "progreso" skribiĝas sur la imperiestra standardo, sed la vortoj "[[aŭtokratio, ortodoksismo kaj popoleco]]" — tiu mane, fares, tacel de [[despotismo]], ĉe tio la lastaj du vortoj staris tie nur formale. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Не менее решительным было действие заговора 14 декабря на правительство; от Петра до Николая правительство высоко держало знамя прогресса и цивилизации: с 1825 года — ничего похожего: власть только о том и думает, как бы замедлить умственное движение; уже не слово «прогресс» пишется на императорском штандарте, а слова «самодержавие, православие и народность» — это mane, fares, tacel деспотизма, причем последние два слова стояли там только для проформы. }} {{Citaĵo |teksto = En medio de mezkapabluloj, paradaj [[soldato]]j, [[baltaj germanoj]] kaj sovaĝaj [[konservativulo]]j videblis [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao]], suspektema, malvarma, obstina, senkompata, sena je animalteco — la sama mezkapablulo kiel ĉiuj kiuj ĉirkaŭis lin. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = В окружении посредственностей, солдат для парадов, балтийских немцев и диких консерваторов виден был Николай, подозрительный, холодный, упрямый, безжалостный, лишенный величия души, — такая же посредственность, как и те, что его окружали. }} {{Citaĵo |teksto = [[Decembrista ribelo|Ĝis 1825]] ĉiuj, kiuj surportis civilajn [[vesto]]jn, agnoskadis superecon de [[epoleto]]j. Por esti konsiderata monduma [[homo]], necesis servi proksimume du jarojn en [[gvardio]] aŭ almenaŭ en [[kavalerio]]. [[Oficiro]]j estis [[animo]] de la [[socio]], [[heroo]]j de la [[festo]]j, [[balo]]j kaj, se diri la [[vero]]n, tiu prefero havis siajn bazojn. La [[militisto]]j estis pli sendependaj kaj teniĝis pli digne ol subiĝantaj, timemaj [[ŝtatoficisto]]j. La cirkonstancoj ŝanĝiĝis, la gvardio kundividis la [[sorto]]n de la [[aristokratio]]; la plej bonaj el la oficiroj estis ekzilitaj, multaj forlasis la [[servo]]n ne kapablaj elteni krudan kaj arogan etoson, enkondukitan de [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao]]. Liberiĝintaj lokoj haste pleniĝadis per fervoraj servaĉuloj aŭ adeptoj de [[kazerno]] kaj rajdejo. La oficiroj falis en la [[okulo]]j de la socio, venkis la [[frako]] — la [[uniformo]] dominis nur en provincaj urbetoj kaj ĉe la [[kortego]] — tiu unua militpunejo de la [[imperio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = До 1825 года все, кто носил штатское платье, признавали превосходство эполет. Чтобы слыть светским человеком, надо было прослужить года два в гвардии или хотя бы в кавалерии. Офицеры являлись душою общества, героями праздников, балов, и, говоря правду, это предпочтение имело свои основания. Военные были более независимы и держались более достойно, чем пресмыкавшиеся, трусливые чиновники. Обстоятельства изменились, гвардия разделила судьбу аристократии; лучшие из офицеров были сосланы, многие оставили службу, не в силах выносить грубый и наглый тон, введенный Николаем. Освободившиеся места поспешно заполнялись усердными служаками или столпами казармы и манежа. Офицеры упали в глазах общества, победил фрак, — мундир преобладал лишь в провинциальных городишках да при дворе — этой первой гауптвахте империи. }} {{Citaĵo |teksto = [[Decembrista ribelo|Post 1825]] la tuta administracio, antaŭe aristokratia kaj malklera, iĝis harsplitema kaj lerta pri burokrataj artifikoj. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = После 1825 года вся администрация, ранее аристократическая и невежественная, стала мелочной и искусной в крючкотворстве. }} {{Citaĵo |teksto = Longaj [[sufero]]j devigas al specifa [[digno]]sento; la [[rusa popolo]] tro multe suferis kaj pro tio ne havis [[rajto]]n emociiĝi pro mizera plibonigo de sia stato — prefere resti simple [[mizerulo]] en siaj [[ĉifono]]j ol alivesti sin je flikita [[frako]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Долгие страдания обязывают к своеобразному чувству достоинства; русский народ слишком много выстрадал и поэтому не имел права волноваться из-за ничтожного улучшения в своей участи, — лучше попросту остаться нищим в лохмотьях. чем переодеться в заштопанный фрак. }} {{Citaĵo |teksto = En profundaĵoj de gubernioj, kaj ĉefe en [[Moskvo]], rimarkinde kreskas tavolo de sendependaj [[homo]]j, kiuj, rezigninte je la ŝtata [[servo]], memstare regas siajn [[bieno]]jn, okupiĝas pri [[scienco]], [[literaturo]]; se ili petas pri io la [[registaro]]n, tio estas lasi ilin kviete. Tio estis kompleta kontraŭo al la Peterburga [[Rusia nobelaro|nobelaro]], ligita al la ŝtata servo, al la [[kortego]] kaj konsumata de maldigna [[honoramo]]; esperante pri ĉio je la registaro, ĝi vivis nur danke al ĝiaj [[favoro]]j. Peti nenion, gardi sian [[sendependeco]]n, ne serĉi [[posteno]]n — ĉio ĉi ĉe la despota reĝimo nomiĝas esti je [[opozicio]]. La registaro suspekteme rigardis tiujn ĉi senokupajn homojn kaj estis malkontenta pri ili. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = В недрах губерний, а главным образом в Москве, заметно увеличивается прослойка независимых людей, которые, отказавшись от государственной службы, сами управляют своими имениями, занимаются наукой, литературой; если они и просят о чем-либо правительство, то разве только оставить их в покое. То была полная противоположность петербургскому дворянству, связанному с государственной службой, с двором и снедаемому низким честолюбием; уповая во всем на правительство, оно жило только его милостями. Не домогаться ничего, беречь свою независимость, не искать места — все это при деспотическом режиме, называется быть в оппозиции. Правительство косилось на этих праздных людей и было ими недовольно. }} {{Citaĵo |teksto = [...] havi ĉe si malpermesitajn [[libro]]jn estis konsiderata specimeno de bona [[konduto]]. Mi konas eĉ ne unu bonordan [[hejmo]]n, kie ne troviĝus verko de [[Astolphe de Custine|Custine]] pri [[Rusio]], kiu estis malpermesita per speciala [[ordono]] de [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] иметь у себя запрещенные книги считалось образцом хорошего тона. Я не знаю ни одного приличного дома, где бы не нашлось сочинения Кюстина о России, которое было запрещено специальным приказом Николая. }} {{Citaĵo |teksto = [[Tempo]] de [[reakcio]] kontraŭ [[reformo]] de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] venis ne nur por la [[registaro]], retiriĝinta de sia propra principo kaj rezigninta je la [[okcidenta civilizaci]]o, je la nomo de kiu Petro la 1-a subpremadis la popolecon, sed ankaŭ por la [[homo]]j kiujn la registaro forŝiris de la [[popolo]] sub preteksto de [[civilizacio]] kaj kiujn ĝi komencis pendumi, kiam ili iĝis civilizitaj. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Пора реакции против реформы Петра I настала не только для правительства, отступавшего от своего же принципа и отрекавшегося от западной цивилизации, во имя коей Петр I попирал национальность, но и для тех людей, которых правительство оторвало от народа под предлогом цивилизации и принялось вешать, когда они стали цивилизованными. }} {{Citaĵo |teksto = La plej granda [[eraro]] de la [[slavemuloj]] konsistas je tio, ke ili en la [[demando]] ekvidis [[respondo]]n kaj konfuzis [[ebleco]]n kun [[realo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Наибольшее заблуждение славянофилов заключается в том, что они в самом вопросе увидели ответ и спутали возможность с действительностью. }} {{Citaĵo |teksto = Ekzaltitaj ''[[slavemuloj]]'' atakis feroce la tutan Peterburgan periodon, ĉion kion faris [[Petro la Granda]] kaj fine ĉion kio estis eŭropigita, civilizita. Oni povas kompreni kaj pravigi tian [[entuziasmo]]n kiel [[opozicio]]n, sed malfeliĉe tiu ĉi opozicio iris tro for kaj ekvidis ke per nekomprenebla por si mem maniero ĝis ektrovis sin flanke de la [[registaro]], malgraŭ propraj streboj al [[libereco]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Экзальтированные ''славянофилы'' накинулись с остервенением на весь петербургский период, на все, что сделал Петр Великий, и, наконец, на все, что было европеизировано, цивилизовано. Можно понять и оправдать такое увлечение как оппозицию, но, к несчастью, оппозиция эта зашла слишком далеко и увидела, что непонятным для себя образом она очутилась на стороне правительства, наперекор собственным стремлениям к свободе. }} {{Citaĵo |teksto = Decidinte a priori ke ĉio, veninta de la ''[[germanoj]]'', valoras nenion, ke ĉio enkondukita de [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] estas abomena, la [[slavemuloj]] venis ĝis tio ke ili komencis admiri malvastajn formojn de la [[Moskva carlando|Moskva ŝtato]] kaj, rezigninte je propra [[racio]] kaj propraj [[scio]]j, impetis sub la [[kruco]]n de la greka eklezio. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Решив a priori, что все, пришедшее от ''немцев'', ничего не стоит, что все, введенное Петром I, отвратительно, славянофилы дошли до того, что стали восхищаться узкими формами Московского государства и, отрекшись от собственного разума и собственных знаний, устремились под сень креста греческой церкви. }} {{Citaĵo |teksto = Se la formoj kaj [[spirito]] de la [[Okcidento]] estis malkovenaj por [[Rusio]], do kion komunan havis ĝi kaj la [[ordo]] de la [[Bizanca imperio|Orienta Romia imperio]]? Je kio montriĝis organika ligo inter la [[slavoj]] — [[barbaroj]] pro sia [[juneco]], kaj la [[grekoj]] — barbaroj pro sia [[kadukeco]]? Kaj fine kio estas tiu ĉi Bizanco se ne [[Romio]] — Romio de la tempo de [[degrado]], Romio sen gloraj [[rememoro]]j, sen [[konsciencriproĉo]]j? Kiujn novajn principojn Bizanco alportis al la [[historio]]? Ĉu grekan [[ortodoksismo]]n? Sed ĝi estas nura apatia [[katolikismo]]; la principoj estas tiomgrade la samaj, ke necesis sep jarcentoj de [[diskuto]]j kaj [[kverelo]]j por kredigi ilian diferencon. Eble socia ordo? Sed en la Orienta imperio ĝi estis bazita sur nelimigita [[potenco]], sur sendiskuta [[obeemo]], sur kompleta absorbo de la [[personeco]] fare de la [[ŝtato]] kaj de la ŝtato fare de [[imperiestro]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Если формы и дух Запада не подходили России, то что же было общего между нею и устройством Восточной Римской империи? В чем сказалась органическая связь между славянами — варварами по своей молодости, и греками — варварами по своей дряхлости? И, наконец, что иное представляет собою эта Византия, как не Рим, — Рим времен упадка, Рим без славных воспоминаний, без угрызений совести? Какие новые принципы внесла Византия в историю? Быть может, греческое православие? Но ведь оно — всего только апатичный католицизм; принципы их настолько одинаковы, что потребовалось семь веков споров и разногласий, чтобы заставить поверить в их различие. Быть может, общественный строй? Но в Восточной империи он основывался на неограниченной власти, на безропотном послушании, на полном поглощении личности государством, а государства — императором. }} {{Citaĵo |teksto = ''[[Okcidentemuloj|Eŭropanoj]]'', kiel nomis ilin la [[slavemuloj]], ne deziris ŝanĝi kolrimenon de germana [[sklaveco]] al tiu ortodoksa-slava, ili deziris liberiĝi de ĉiuj eblaj kolrimenoj. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = ''Европейцы'', как называли их славянофилы, не хотели менять ошейник немецкого рабства на православно-славянский, они хотели освободиться от всех возможных ошейников. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[slavemuloj]]] Adeptoj de historia principo, ili konstante forgesadis ke ĉio okazinta post [[Petro la Granda|Petro la 1-a]] ankaŭ estas la [[historio]] kaj ke neniu viva forto, jam sen paroli pri venintoj de la [[transa mondo]], povus forstreki la okazintajn [[fakto]]jn, nek forigi iliajn sekvojn. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [о славянофилах] Поклонники исторического принципа, они постоянно забывали, что все, происшедшее после Петра I, — тоже история, и что никакая живая сила, не говоря уже о выходцах с того света, не могла ни вычеркнуть совершившиеся факты, ни устранить их последствия. }} {{Citaĵo |teksto = Konsciado de [[degrado]] de la nuntempa [[socio]] estas [[socialismo]] [...] |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Сознание упадка современного общества — это социализм [...] }} {{Citaĵo |teksto = Oni komencis aprezi la slavan kamparan komunumon kiam ekdisvastiĝis [[socialismo]]. Ni defias la [[slavemuloj]]n, ili pruvu malon. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Славянскую общину начали ценить, когда стал распространяться социализм. Мы бросаем вызов славянофилам, пусть они докажут обратное. }} {{Citaĵo |teksto = [[Eŭropo]] ne solvis kontraŭdiron inter la [[personeco]] kaj la [[ŝtato]], sed ĝi almenaŭ starigis tiun ĉi [[demando]]n. [[Rusio]] venas al la [[problemo]] de kontraŭa flanko, sed ankaŭ ĝi ne solvis ĝin. Ekde apero de tiu ĉi [[demando]] antaŭ ni komenciĝas nia [[egaleco]]. Ni havas pli da [[espero]]j, ĉar ni ankoraŭ nur komencas, sed la espero estas nur pro tio la espero, ke ĝi povas ne efektiviĝi. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Европа не разрешила противоречия между личностью и государством, но она хотя бы поставила этот вопрос. Россия подходит к проблеме с противоположной стороны, но и она ее не решила. С появления перед нами этого вопроса и начинается наше равенство. У нас больше надежд, ибо мы только еще начинаем, но надежда — лишь потому надежда, что она может не осуществиться. }} {{Citaĵo |teksto = Se [[Rusio]] povos akcepti la ekzistantan staton de la aferoj, ĝi ne havas antaŭ si la [[estonteco]]n, pri kiu ni esperas. Se ĝi ankaŭ plu sekvos la Peterburgan kurson aŭ revenos al la Moskva [[tradicio]], ĝi ne havos alian [[vojo]]n krom ataki Eŭropon simile al [[hordo]], duonbarbara, duonkoruptita, malplenigi la civilizitajn landojn kaj perei inter totala [[detruo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Если Россия способна примириться с существующим порядком вещей, то нет у нее впереди будущего, на которое мы возлагаем надежды. Если она и дальше будет следовать петербургскому курсу или вернется к московской традиции, то у нее не окажется иного пути, как ринуться на Европу, подобно орде, полуварварской, полуразвращенной, опустошить цивилизованные страны и погибнуть среди всеобщего разрушения. }} {{Citaĵo |teksto = Iu ajn [[tago]] povas faligi kadukan socian konstruaĵon de [[Eŭropo]] kaj engaĝi [[Rusio]]n je rapidega fluo de grandega [[revolucio]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Любой день может опрокинуть ветхое социальное здание Европы и увлечь Россию в бурный поток огромной революции. }} {{Citaĵo |teksto = Nek la [[registaro]], nek la [[nobelaro]], nek la [[popolo]] pensis pri [[liberigo]] de la [[kamparano]]j ''sen [[tero]]''. Oni senfine ŝanĝadis difinon de la parto, kiun oni devos cedi al la kamparanoj, kaj kondiĉojn kiujn oni devos starigi antaŭ ili, sed neniu serioze parolis pri liberigo je ''[[proletaro]]'', eble nur iu nekorektebla adepto de malnova [[politika ekonomiko]]. Krei dudek milionojn da proletoj — tio estis perspektivo, deviganta, kaj ne senbaze, paliĝi la registaron kaj la [[ŝtatoficisto]]jn. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Ни правительство, ни дворянство, ни народ не думали об освобождении крестьян без земли. Бесконечно меняли определение доли, которую предстояло уступить крестьянам, и условия, которые предстояло им поставить, но никто всерьез не говорил об освобождении в пролетариат, разве только какой-нибудь неисправимый последователь старой политической экономии. Создать миллионов двадцать пролетариев — это была перспектива, заставлявшая, и не без основания, бледнеть правительство и чиновников. }} {{Citaĵo |teksto = [[Rusa popolo]] vivis nur per la komunuma [[vivo]], siajn [[rajto]]jn kaj [[devo]]jn ĝi komprenas nur rilate la [[Kampara komunumo|kamparan komunumon]]. Ekster ĝi, ĝi ne agnoskas la devojn kaj vidas nur [[perforto]]n. Subiĝante al ĝi, ĝi subiĝas nur al la [[forto]]; ekstrema [[maljusteco]] de unu parto de la [[leĝo]]j elvokis ĉe li [[malestimo]]n al la alia. Kompleta [[malegaleco]] rilate la [[juĝejo]]n mortigis en ĝi la burĝonon de [[estimo]] al la leĝeco. La ruso, apartenanta al iu ajn [[klaso]], rompas la [[leĝo]]n ĉie kie li povas fari tion senpune, same kondutas la [[registaro]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Русский народ жил только общинной жизнью, свои права и обязанности он понимает лишь по отношению к общине. Вне ее он не признает обязанностей и видит только насилие. Подчиняясь ему, он подчиняется лишь силе; вопиющая несправедливость одной части законов вызвала в нем презрение к другой. Полное неравенство перед судом убило в нем в самом зародыше уважение к законности. Русский, к какому бы классу он ни принадлежал, нарушает закон всюду, где он может сделать это безнаказанно, точно так же поступает правительство. }} {{Citaĵo |teksto = [[Demando]] pri [[ebleco]] de [[revolucio]] en [[Rusio]] reduktiĝas ĝis la demando pri materiala [[forto]]. Jen kial, sen konsideri la aliajn kialojn, krom la menciitaj de ni, tiu ĉi lando iĝas grundo, plej bone preparita por socia renaskiĝo. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Вопрос о возможности революции в России сводится к вопросу о материальной силе. Вот почему, не считая иных причин, помимо упомянутых нами, эта страна становится почвой, наилучшим образом подготовленной для социального возрождения. }} {{Citaĵo |teksto = La [[germanoj]] povis esti profunde radikalaj en [[scienco]], restante konservativaj en siaj [[ago]]j, [[poeto]]j surpapere kaj [[burĝo]]j en la [[vivo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Немцы могли быть глубоко радикальными в науке, оставаясь консервативными в своих поступках, поэтами — на бумаге и буржуа — в жизни. }} {{Citaĵo |teksto = [[Falanstero]] estas nenio alia ol la [[rusa kampara komunumo]] kaj laborista [[kazerno]], militsetlejo en civila formo, [[regimento]] de fabrikuloj. Estas rimarkite, ke la [[opozicio]], kiu luktas kontraŭ la [[registaro]], ĉiam havas ion de ĝia [[karaktero]], sed je inversa direkto. Kaj mi certas ke ekzistas certa bazo por la [[timo]], kiun eksentas la rusa [[registaro]] rilate [[komunismo]]n: la komunismo estas la rusa [[aŭtokratio]] inverse. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Фаланстер — не что иное, как русская община и рабочая казарма, военное поселение на гражданский лад, полк фабричных. Замечено, что у оппозиции, которая открыто борется с правительством, всегда есть что-то от его характера, но в обратном смысле. И я уверен, что существует известное основание для страха, который начинает испытывать русское правительство перед коммунизмом: коммунизм — это русское самодержавие наоборот. }} {{Citaĵo |teksto = [...] rusa [[registaro]] estas ne rusa, sed ĝenerale despota kaj malprogresema. Kiel diras [[slavemuloj]], ĝi estas pli germana ol la rusa — ĝuste tio ĉi klarigas favoron de la aliaj [[ŝtato]]j al ĝi. [[Peterburgo]] estas nova [[Romo]], Romo de la monda [[sklaveco]], ĉefurbo de [[absolutismo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = [...] русское правительство — не русское, но вообще деспотическое и ретроградное. Как говорят славянофилы, оно скорее немецкое, чем русское, — это-то и объясняет расположение и любовь к нему других государств. Петербург — это новый Рим, Рим мирового рабства, столица абсолютизма [...] }} {{Citaĵo |teksto = [[Ŝtato]]j de [[Eŭropo]] evidente eniris sakstraton. Ili devas fari rezolutan salton antaŭen aŭ retiriĝi eĉ pli for ol nun. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Государства Европы явно зашли в тупик. Им необходимо сделать решительный бросок вперед или же отступить еще дальше, чем сейчас. }} {{Citaĵo |teksto = La [[morto]] povas veni per renaskiĝo aŭ putrado, per [[revolucio]] aŭ [[reakcio]]. [[Konservativismo]], ne havanta alian [[celo]]n krom konservado de arkaiĝinta status quo, estas same detruema kiel revolucio. Ĝi detruas malnovan [[ordo]]n ne per arda [[fajro]] de [[kolerego]], sed sur malrapida fajro de [[marasmo]]. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Смерть может прийти через возрождение или разложение, через революцию или реакцию. Консерватизм, не имеющий иной цели, кроме сохранения устаревшего status quo, так же разрушителен, как и революция. Он уничтожает старый порядок не жарким огнем гнева, а на медленном огне маразма. }} {{Citaĵo |teksto = La forto de la Peterburga [[registaro]] estas duone bazita sur [[civilizacio]] kaj sur profunda [[fremdiĝo]], kiun ĝi semis inter la civilizitaj [[klaso]]j kaj [[kamparano]]j. La registaro konstante sin apogas sur la unuaj, ĝuste en nobela medio ĝi trovas rimedojn, [[homo]]jn kaj [[konsilo]]jn. Rompinte per propraj [[mano]]j tiel gravan ilon, la [[imperiestro]] denove iĝas [[caro]], sed por tio estos malsufiĉe kreskigi la [[barbo]]n kaj surhavi [[kaftano]]n. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Сила петербургского правительства наполовину основана на цивилизации и на той глубокой розни, которую оно поселило между цивилизованными классами и крестьянством. Правительство постоянно опирается на первые, именно в дворянской среде оно находит средства, людей и советы. Сломав собственными руками такое важное орудие, император вновь становится царем, но для этого недостаточно будет отпустить бороду и надеть зипун. }} {{Citaĵo |teksto = Do [[Pollando]]n oni povas ekstermi, sed ne konkeri, oni povas plenumi [[minaco]]n de [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao]] postlasi sur loko de [[Varsovio]] nuran [[nomo]]n kaj [[amaso]]n da [[ŝtono]]j, sed fari ĝin [[sklavino]] laŭ ekzemplo de pacaj baltaj provincoj — ne eblas. |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Итак, Польшу можно уничтожить, но не покорить, можно исполнить угрозу Николая оставить на месте Варшавы одно лишь название да груду камней, но сделать ее рабой по образцу мирных балтийских провинций — невозможно. }} {{Citaĵo |teksto = Nek pri [[Pollando]] kaj nek pri [[Rusio]] ni dubas, sed pri [[Eŭropo]]. Se ni havus almenaŭ iun [[fido]]n al la [[popolo]]j de la [[Okcidento]], kiom volonte ni dirus al la [[poloj]]: "[[Frato]]j, via [[sorto]] estas pli malbona ol la nia, vi multe suferas, eltenu pli; vin atendas granda [[estonteco]] post viaj [[malfeliĉo]]j. Via [[venĝo]] estos alta, vi [[helpo]]s al [[liberigo]] de la popolo, per kies [[mano]]j oni forĝis viajn [[ĉeno]]jn. En viaj [[malamiko]]j — je la [[nomo]] de la [[caro]] kaj [[aŭtokratio]] — vi rekonos viajn fratojn — je la nomo de [[sendependeco]] kaj [[libereco]]". |aŭtoro= [[Aleksander Herzen]] |verko= Pri evoluo de la revoluciaj ideoj en Rusio [1851] |origina teksto = Не в Польше и не в России мы сомневаемся, а в Европе. Если бы мы питали какое-либо доверие к народам Запада, с какой охотой сказали бы мы полякам: «Братья, ваша участь хуже нашей, вы много страдаете, потерпите еще; вас ждет великое будущее после ваших несчастий. Ваша месть будет возвышенной, вы поможете освобождению того народа, руками которого выковали ваши цепи. В ваших врагах — во имя царя и самодержавия — вы узнаете своих братьев — во имя независимости и свободы». }} == Vidu ankaŭ == * [[Artikoloj de Aleksander Herzen]] [[Kategorio:Aleksander Herzen]] [[Kategorio:Politiko de Rusio]] [[Kategorio:Revolucioj]] [[Kategorio:Artikoloj]] [[Kategorio:1851]] 38eq10jdh6kvrj8scfi9kulrxr7qmru 0 13369 53052 52961 2026-04-14T12:44:14Z RG72 415 53052 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov | dosiero = Alexander Nikolayevich MuravyovTulov.jpg | vikipedio = | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov''' (ruse: ''Александр Николаевич Муравьёв''; naskiĝis la 10-an (21-an) de oktobro 1792, [[Moskvo]], la Rusia imperio — mortis la 18-an (30-an) de decembro 1863, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia militisto, [[decembristo]], guberniestro, memoraĵisto. == Citaĵoj == {{Citaĵo |teksto= [klarigo kial li ne vizitis la [[Kieva-Peĉjora monaĥejo|Kieva-Peĉjoran monaĥejon]]] [...] tiuj ĉi aferoj tute min ne interesis, kvankam oni asertas ke en tiuj ĉi grotoj kuŝas restaĵoj de [[sanktulo]]j; mi ne fidis al tiaj fabeloj kaj poste firmiĝis je konvinko ke tiaj fenomenoj ne eblas, ĉar ne eblas ke premio de sanktulo konsistus en senputreco de lia materiala korpo. Mi vidis per propraj [[okulo]]j kaj tuŝis per miaj [[mano]]j la senputran korpon en [[Talino|Revelo]] de la ''[[Charles Eugène de Croÿ|duko de Croÿ]]'' kaj en [[Jelgavo|Mitavo]] de la maliculo grafo ''[[Ernst Johann von Biron|Biron]]'', la homoj plej perversaj kaj malestimindaj; iliaj korpoj konserviĝis pro specialaj fizikaj kaj kemiaj kialoj. Adorado ja, farata al la Peĉjoraj tiel nomataj sanktuloj, estas en la plej alta grado abomena, kontraŭa al la spirito de la [[kristanismo]] kaj dia ordono — ''ne fari por si idolojn, nek adori ilin!'' Bedaŭrinde multe da tiaj aferoj kuŝas je la bazo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio|greka-rusia eklezio]], same kiel je tiu [[Romkatolika Eklezio|romkatolika]], kio interne forturnas de ili raciajn homojn kaj verajn kristanojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 157–158.</ref> |originala teksto= [...] эти предметы вовсе меня не интересовали, хотя и утверждают, что в этих пещерах покоятся мощи святых угодников; я не доверял подобным басням и впоследствии утвердился в убеждении, что такие явления невозможны, ибо невозможно, чтобы награда угодника состояла в нетленности материального его тела. Я видел своими глазами и осязал своими руками нетленное тело в Ревеле ''герцога де Круа'' и в Митаве злодея графа ''Бирона'', людей развратнейших и презрительнейших; тела их сохранились по особым физическим и химическим причинам. Поклонение же, воздаваемое печерским, так называемым святым, в высшей степени отвратительно, противно духу христианства и божеской заповеди, повелевающей — ''не творить себе кумиров и не поклоняться им!'' К сожалению, много подобного лежит в основании греко-российской церкви, равно как и в римско-католической, что внутренне отвращает от них благоразумных людей и истинных христиан. }} {{Citaĵo |teksto= [en [[Berdiĉevo]]] Ĉi tie unuafoje mi vidis manieron de varbado, kutiman en multaj eŭropaj ŝtatoj: bonstaturan [[junulo]]n, sendepende de lia socia statuso, sed kutiman al facilanima kaj perversa konduto, regimentaj varbistoj logas al [[drinkejo]], drinkigas lin ĝis ebriiĝo, admonas soldatiĝi, flatas lin kaj kantas al li akompane de malbonaj kantistoj [[kanto]]jn, ekscitantajn liajn sentojn; miajn [[orelo]]jn atingis jena kanto de varbistoj de [[ulano]]j: <br/>Aliĝu, aliĝu al ulanoj,<br/>ulanoj estas bonaj sinjoroj,<br/>la jako blanka, la ĉako nigra,<br/>bubo konvena kaj moviĝema!<br/> Al la ebriulo oni donas iom da [[mono]], vestas lin je milita uniformo, subskribigas lian aprobon se li scias skribi kaj per drinkaĵoj endormigas lin. Matene, vekiĝinte, li vidas sin vestita, ĉirkaŭita de kamaradoj, kaj kiel ajn li rifuzu la servon, tamen li jam estas forkondukata subgarde al regimento, se li ne deziras iri propravole, kaj jen la [[soldato]] jam estas en la servo — Nek petoj de parencoj, larmoj de [[edzino]] kaj [[infano]]j jam estas estimataj, — li estas soldato definitive kaj en militista vico li perdas personan [[libereco]]n kaj subiĝas al ĉiuj sekvoj de la militservo. Certe tio okazas ne al ĉiuj varbatoj senescepte, multaj iras laŭ siaj propraj kalkuloj kaj [[deziro]], sed aliaj estas varbataj je la supre priskribita maniero. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 158.</ref> |originala teksto= Тут в первый раз видел я способ вербования, принятый во многих европейских государствах: казистого молодого человека, какого бы он звания ни был, но поведения легкого и развратного, заманивают полковые вербовщики в трактир, поят его допьяна, уговаривают его вступить в военную службу, льстят его и поют ему в сопровождении нескольких плохих музыкантов песни, возбуждающие его чувства; до слуха моего дошла такая песнь вербовщиков уланов: <br/>Пристань, пристань до уланы,<br/> а уланы добры паны,<br/> куртка бела, кивер черной,<br/> Хлопец годный и моторной!<br/> Пьяному дают немного денег, надевают на него военный мундир, берут с грамотного подписку и напитками усыпляют его. Утром, проснувшись, он видит себя одетым, окруженным товарищами, и как ни отговаривается от службы, но уже уводится под арестом в полк, ежели добровольно идти не хочет, и уже солдат на службе — Ни просьбы родственников, слезы жены и детей уже не уважаются, — он солдат окончательно и в воинском строю теряет личную свободу и подвергается всем последствиям военной службы. Конечно, это случается не со всеми вербуемыми без исключения, многие идут по своим собственным расчетам и желанию, но другие вербуются вышеупомянутым способом. }} {{Citaĵo |teksto= [rusoj kaj [[germanoj]] en [[rusa armeo]]] Societo nia konsistis el sufiĉe bonaj homoj [[rusoj]] kaj germanoj kaj, kvankam ni ĉiuj havis bonajn rilatojn inter ni, tamen la germana partio iom post iom apartiĝis de la rusa tiel ke ambaŭ flankoj komencis kunveni aparte kaj labori en apartaj lokoj de grandaj desegnejoj; tamen ni ĉiuj kunvenis ankaŭ kune kaj ne ĉesis havi la plej bonajn kamaradajn rilatojn. Ĉi tie estiĝas demando: pro kio okazis tia dispartiĝo inter ni kaj pro kiu kialo ĝi rimarkeblas eĉ en pli granda dimensio ĉie ajn kaj ĝis nun inter la rusa kaj germana socioj? |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 161.</ref> |originala teksto= Общество наше состояло из весьма порядочных людей русских и немцев и, хотя все мы были в дружеских между собою отношениях, тем не менее немецкая партия мало-помало отделилась от русской, так что обе стороны стали собираться отдельно каждая и работать в особых местах больших чертежных зал; однако же все мы сходились вместе и не переставали быть в лучших товарищеских расположениях. Здесь представляется вопрос: отчего происходило такое между нами разделение и по какой причине замечается оно еще в сильнейших размерах вообще повсюду и доныне между русским и немецким обществом? }} {{Citaĵo |teksto= [varbado je [[framasonismo en Rusio]]] En la desegnejo estis super ni, junaj oficiroj, starigita estro, sufiĉe estimata kaj digna ulo, kapitano Pavel Jakimoviĉ Sulima. Sekvante ĉiutage niajn [[laboro]]jn, li karesis speciale min kaj komencis inviti al si. Konversaciante pri diversaj aferoj, li venigis la interparolon al la aferoj moralaj kaj, rimarkinte en mi iun, kvankam nebulan, pri ili komprenon kaj akceptemon, li montris al la plej konvena, laŭ lia [[opinio]], rimedo de morala perfektiĝo, je tio ke necesas eviti malplenajn kaj vantajn societumajn konversaciojn kaj aliĝi al tia [[socio]], kiu stimulus sinkonon, okupojn seriozajn kaj tuthomarajn sentojn kaj pensojn. Tio estas preciza enhavo de niaj konversacioj, kiuj tiom plaĉis al mi, ke mi interproksimiĝis kun Sulima, li ja interkonatigis min kun kelkaj aliaj personoj, kies konsilojn mi aprezis. Finfine ĉiuj ĉi interparoloj venigis min al la [[framasonismo]], kaj mi petis tiujn ĉi moralajn [[amiko]]jn enkonduki kin al la Ordeno de la Liberaj Masonistoj (framasonoj). Eterne mi dankas Sinjoron pro malfermo al mi de la framasonismo, la preventa rimedo por forigo de la [[malbono]], de la transira maniero por plibonigi sin kaj proksimiĝi al la [[Vero]] — de la instruo, ekbruliginta en mi strebon al la morala alteco. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 163–164.</ref> |originala teksto= В чертежной был над нами, молодыми офицерами, поставлен начальник работ, весьма почтенный и достойный человек, капитан Павел Якимович Сулима. Следуя каждый день за работами нашими, он ласкал особенно меня и стал приглашать к себе. Беседуя о разных предметах, он наводил разговор на предметы нравственные и, заметив во мне некоторое, хотя туманное, о них понимание и удобоприемлемость, указал на удобнейшее, по мнению его, средство нравственного усовершенствования, на то, чтобы уклоняться от пустых и суетных светских бесед и пристать к такому обществу, которое поощряло бы к самопознанию, занятиям серьезным и общечеловеческим чувствам и мыслям. Это вкратце содержание наших бесед, которые так пришлись мне по сердцу, что я сблизился с Сулимою, он же познакомил меня с некоторыми другими лицами, советы коих я вполне оценил. Наконец все эти разговоры привели меня к масонству, и я просил этих нравственных друзей ввести меня в Орден свободных каменщиков (масонов). Вечно благославляю господа бога за открытие мне масонства, сего предохранительного средства к удалению от зла, сего переходного способа к улучшению себя и приближению к Истине, — сего учения, возжегшего в душе моей стремление к нравственно высокому. }} {{Citaĵo |teksto= Venis la fama jaro 1812. Estis atendata [[Patriota Milito de 1812|milito kontraŭ la francoj]] kaj ne nur kontraŭ ili, sed kontraŭ la tuta [[Eŭropo]]. Trupoj de ĉiuj lokoj en la imperio ekmarŝis al landlimo. Kapoj en la tuta [[Rusio]], speciale en ambaŭ ĉefurboj, estis en la plej alta grado emociiĝintaj kaj ekscititaj; la [[koro]]j de ĉiuj militistoj arde deziris renkontiĝi kaj batali kontraŭ la [[malamiko]]. Spirito de [[patriotismo]] sen iuj ajn specialaj registaraj alvokoj ekflamis per si mem. [[Malamo]] kontraŭ la [[francoj]] kaj la eksterlandanoj ĝenerale progresis en sia tuta forto inter la [[rusoj]] kaj lasis profundajn radikojn en la samtempuloj; multaj el ili, vivantaj ĝis nun, sentas iun abomenon al la eksterlandanoj kaj speciale al la francoj, kiu moderiĝas nur per ilia sinrego, sed ĉe la unua konvena okazo ĝi manifestiĝas je diversaj formoj. Profundaj kaj fortaj estas impresoj de la [[junaĝo]]! Tiu ĉi abomeno manifestiĝis jam en Peterburgo forme de oftaj konfliktoj inter la gvardiaj oficiroj kaj membroj de la franca ambasadejo, kiuj, orgojlaj pro brilaj heroaĵoj de la imperiestro [[Napoleono Bonaparte|Napoleono la 1-a]], sin tenis tre fiere antaŭ ni. Malfacilas priskribi, je kia ekscitiĝo kaj ekstazo estis ĉiuj, kaj kiel arda estis strebo al la milito ne nur de la oficiroj, sed ankaŭ de la soldatoj. Ĉiuj deziris venĝi [[Batalo de Austerlitz|Austerlitz-on]], [[Batalo de Friedland|Friedland-on]] kaj la malsukcesojn, kiuj hontigis nin dum antaŭaj militoj. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 170.</ref> |originala teksto= Наступил знаменитый 1812 год. Ожидалась война с французами, и не только с одними ими, но со всею Европою. Войска со всех концов империи двинулись к границам. Умы во всей России, особенно же в обеих столицах, были в высшей степени взволнованы и возбуждены; сердца всех военных пламенели встретиться и сразиться с неприятелем. Дух патриотизма без всяких особых правительственных воззваний сам собою воспылал. Ненависть к французам и к иностранцам вообще развилась во всей ее силе между русскими и оставила глубокие корни в современниках; многих из них, дожившие до ныне, ощущают какое-то отвращение к иностранцам, и особенно к французам, которое умеряется только усилием над самим собою, но при первом удобном случае проявляется в различных видах. Глубоки и сильны впечатления юности! Это отвращение выразилось еще в Петербурге частными столкновениями между гвардейскими офицерами с членами французского посольства, которые, надмеваясь блистательного подвигами императора Наполеона I, держали себя очень гордо перед нами. Трудно описать, в каком все были одушевлении и восторге и как пламенно было стремление к войне не одних только офицеров, но и солдат. Всем хотелось отмстить за Аустерлиц, Фридланд и за неудачи, которыми мы в прошедших войнах пристыжены были. }} {{Citaĵo |teksto= La [[kontinenta sistemo]] poiomete iĝis rompata, rusaj havenoj komencis malfermiĝi por [[komerco]], ĉe tiu rapida ŝanĝo de la politiko de [[Peterburgo]] foriris paŝon post paŝo multe da eksterlandanoj, kiujn [[rusoj]] tutanime malestimis kaj evitis; la fremda spirito, subpreminta ĝis tiam la rusan popolon, malaperis — eblis spiri pli facile, la tuta [[Rusio]] reviviĝis, vigliĝis kaj ekprenis la [[armilo]]jn por puni la subpremintojn kaj liberigi la subpremitajn popolojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171.</ref> |originala teksto= Континентальная система стала постепенно быть нарушаема, русские гавани начали открываться для торговли, при этой быстрой перемене политики из Петербурга потянулись постепенно множество иностранцев, которых русские от души презирали и убегали; дух иноземный, подавлявший до того времени русскую народность, развеялся — дышать стало легче, вся Россия ожила, встрепенулась и взялась за оружие на кару угнетателей и освобождение подавленных народов. }} {{Citaĵo |teksto= [...] la fama grafo [[Miĥail Miĥajloviĉ Speranskij]], juna sed genia konsilanto de la imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro la 1-a]], lia dekstra mano rilate preparatajn [[reformo]]jn, pro kio li altiris kontraŭ si malamikemon kaj [[envio]]n de malkleraj korteganoj kaj preskaŭ de la tuta nobelaro. Tiu ĉi neordinara homo en unu nokto neatendite, laŭ ordono de Aleksandro, estis kaptita kaj transportita al [[Permo]]. — La imperiestro, konvinkita je lia senkulpeco kaj kompleta pureco de la intencoj, kontraŭvole oferis lin al la komuna [[opinio]]. Tiel forta en kelkaj kazoj estas tiu ĉi levilo, kiu movas la [[koro]]jn de la regantoj, eĉ kontraŭ iliaj propraj [[volo]] kaj opinioj! En la sama nokto estis kaptita kaj forportita [[Miĥail Magnickij|Magnickij]]. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 171–172.</ref> |originala teksto= [...] знаменитый граф Михаил Михайлович Сперанский, молодой, но гениальный советник императора Александра I, правая рука его по готовящимся преобразованиям, чем и навлек на себя недоброжелательство и зависть невежественных сановников и почти всего дворянства. Этот необыкновенный человек в одну ночь нечаянно, по повелению Александра, был схвачен и отвезен в Пермь. — Император, убежденный в его невинности и совершенной чистоте намерений, против воли принес его в жертву общему мнению. Так в некоторых случаях силен этот рычаг, что движет сердцами властителей, вопреки даже воле их и убеждений! В ту же ночь схвачен и увезен был Магницкий. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] [...] ĝenerala opinio de la [[armeo]] pri li estis kiel pri ''germano-perfidulo''; tion kompreneble sekvis malfido al li kaj eĉ malama disdegno ekregis ĉiujn kaj sufiĉe laŭte manifestiĝis. Sed Barclay neŝanceligeble daŭrigis siajn ordonojn kun la sama persisto. Miri necesas firmecon de karaktero de tiu ĉi militestro! |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= Imperiestro [[Aleksandro la 1-a (Rusio)|Aleksandro]] celis konstante montri al [[Rusio]] kaj [[Eŭropo]] ke ne li, sed [[Napoleono]] komencas la militon, li ja nur defendas sin, kaj ke invado de la [[francoj]] estis subita, kvankam jam ekde 1810 estis farataj en Rusio preparoj por rebato de tiu ĉi invado, estis skribataj kaj prikonsiderataj pluraj projektoj pri aranĝo de tiu ĉi milito, li atendis do la lastan momenton por komenci intertraktojn kun Napoleono. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 176.</ref> |originala teksto= Император Александр имел постоянно в виду показать России и Европе, что не он, а Наполеон начинает войну, он же только защищается, и что вторжение французов было внезапное, даром что уж с 1810 г. делались в России нужные приготовления к отвращению нападения сего, писались и рассматривались многие проекты о ведении войны, ожидал потому последнего мгновения, чтобы войти с Наполеоном в переговоры. }} {{Citaĵo |teksto= [[Aleksej Jermolov|Jermolov]] estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retreton necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''<ref>En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.</ref>. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= De [[Polocko]], ankaŭ en ordo kaj ĉiam pretaj por [[batalo]], retretis ni al [[Vitebsko]]. Necesas miri ke ni havis nek malsanulojn, nek postrestintojn, tiel estis entuziasmigitaj ĉiuj trupoj senescepte, sed grumblado forta aŭdiĝis inter oficiroj kaj generaloj pro tio ke ĉiuj deziris bruste renkontiĝi kun la [[malamiko]], sed ĉe tio ĉiuj devis retreti. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 182.</ref> |originala teksto= Из Полоцка, также в порядке и всегда готовые к бою, отступили мы к Витебску. Дивиться должно тому, что не было у нас ни больных, ни отсталых, так были одушевлены все войска без исключения, но ропот сильный был слышен между офицерами и генералами, оттого что все желали грудью встретиться с неприятелем, но притом все должны были отступать. }} {{Citaĵo |teksto= [...] kiom [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], malbeligita per vundoj, estis malvarma, silentema kaj seka kun ĉiuj, tiom [[Pjotr Bagration|Bagration]] konis arton interparoli kun armeo, estis kun ĉiuj subuloj amikema kaj bonvenema. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столько Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= [pri [[Michael Andreas Barclay de Tolly]]] Mi admiras tian karakteron kaj konsideras lin vere granda kaj simila al la famaj antikvaj viroj de [[Plutarĥo]]. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= Trupoj niaj ĉie estis bruligantaj ĉiujn urbojn kaj vilaĝojn, ne nur laŭlonge de la vojo, sed ankaŭ je certa distanco flanke de ĝi por senigi la [[francoj]]n de ĉiuj ripozmanieroj. Lokanoj ĉie estis fuĝantaj de siaj domoj, sin kaŝis en arbaroj, lasante en ili nur [[maljunulo]]jn, etulojn kaj malsanulojn ĝis aŭtuna sezono, ĝis kiam ĉiu laŭeble sin armis por ataki kaj ekstermi la malamikon. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 189.</ref> |originala teksto= Войска наши повсюду жгли все города и селения, не только по дороге, но и в некотором от нее расстоянии по сторонам, так чтобы французов лишить всех способов покоя. Местные жители повсюду бежали из своих домов, укрывались в лесах, оставляя в них только старых, малых и больных до осеннего времени, к которому всякий чем мог вооружался для нападения и уничтожения неприятеля. }} {{Citaĵo |teksto= Kun alveno de la princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] la tuta armeo subite reviviĝis. Solena estis la alveno lia; ĉiuj [[koro]]j vigliĝis, spirito de la tuta armeo leviĝis, ĉiuj jubilis kaj gloris lin, kaj multaj jubilantaj personoj dankis dion pro tiu ĉi garantio de la savo de la Patrujo. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 191.</ref> |originala teksto= С прибытием князя Кутузова вся армия внезапно ожила. Торжествен был приезд его; все сердца воспрянули, дух всего войска поднялся, все ликовали и славили его, и многие восторженные лица благодарили господа бога за этот залог спасения Отечества. }} {{Citaĵo |teksto= [batalo apud vilaĝo Gridnevo, la 22-an de aŭgusto 1812] En tiu ĉi atako ambaŭ frontoj, rajdinte unu kontraŭ la alia, renkontiĝis kaj, post atingi distancon de pistola pafo, ambaŭ komencis interpafadon, post kio ni impetis kaj la [[francoj]] montris al ni dorsojn kaj rajdis for, ni ja duonverston estis persekutantaj ilin. [...] Plejparte ĉiuj kavaleriaj atakoj havas tian aspekton kaj finon; malofte okazas ke ambaŭ frontoj eniĝas unu je la alia. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 192.</ref> |originala teksto= В этой атаке оба фронта, расскакавшись один против другого, встретились, и, доскакав на пистолетный выстрел, оба начали перестреливаться, после чего мы сделали напор, и французы обратили к нам тыл и ускакали, мы же с полверсты преследовали их. [...] Большею частию все кавалерийские атаки представляют этот вид и исход; редко случается, чтобы оба фронта врубались друг в друга. }} {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la [[batalo de Borodino]]] Sed rimarkinda estis etoso de ambaŭ flankoj: la [[malamiko]], ekscitata de proklamoj de sia gvidanto, ''ekbruligis'' grandajn fajrojn, ebriiĝis per ĉio ajn kaj bolis per kolerego kontraŭ ni; la niaj inverse, ankaŭ koleregaj kontraŭ la [[francoj]] kaj pretaj puni ilin pro la invado al nia Patrujo kaj detruado, kaŭzata de ili, sin detenis tamen de troaĵoj je manĝaĵoj kaj drinkado, kiujn ni havis abunde proksime de [[Moskvo]], kaj preĝis al [[dio]] pri fortigo de ilia [[kuraĝo]] kaj fortoj kaj beno je la venonta ardega batalo. La princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] ordonis laŭ niaj linioj traporti la [[Smolenska ikono de Dipatrino|ikonon de Dipatrino]], savitan de trupoj en Smolensko. Ĉie oni servis antaŭ ĝi diservojn, per kio ekscitiĝis religia sento en la trupoj [...] Mi vidis tiun ĉi teruran batalon, la tutan tagon ĉeestis ĝin, estis aganta persono, estis uzata de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay de Tolly]], ĉe kiu mi troviĝis la tutan tagon, kaj, plenumante liajn ordonojn, mi vidis kaj konvinkiĝis ke sen helpo de supre ne eblis al la armeo 110-mila ne nur elteni, sed en multaj lokoj doni venkan rebaton al la furioza atako de la 140-mila armeo tia, kia estis tiu malamika, gvidata de [[Napoleono]] mem. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянной битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на ней, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [la [[batalo de Borodino]]] [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], apud kiu mi troviĝis, mem serĉis la [[morto]]n, kaj preskaŭ ĉiuj oficiroj servintaj ĉe li estis mortigitaj aŭ vunditaj. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= [[Moskvo]] estis tiutempe en terura kaj ekstreme minaca situacio: alta klaso, komprenante ke la ĉefurbo estos lasita de ni, kaj vidante ke el la ŝtataj institucioj ĉio estas pakata kaj forportata, aplikis laŭeble siajn rimedojn kaj anticipe estis forveturanta el la urbo; malalta klaso ja fidis al ĉiutagaj presitaj afiŝoj de la ĉefkomandanto de la ĉefurbo grafo [[Fjodor Rostopĉin|Rostopĉin]], kiu estis detenanta la [[popolo]]n en la ĉefurbo, kuraĝiganta ĝin kvazaŭ je atendo de la batalo apud Moskvo, en kiu la popolo devis aktive partopreni kaj tiucele sin armi. Ĉiuj ĉi kontraŭdiraj ordonoj kaŭzis diversajn onidirojn, ĥaoson, tumultojn, multajn ili desperigis, aliajn furiozigis; la popolo ĝenerale estis suspektema kaj kolerega, kio manifestiĝis je [la kazo] de la tute senkulpa filo de negocisto Vereŝĉagin, kiun la ruza Rostopĉin akuzis pri [[perfido]], fordonis al la popolo, kaj la popolo tuj disŝiris lin je pecoj. Tion ĉi faris Rostopĉin por ke dum la ĥaoso, kaŭzita de tiu ĉi barbara ago, li mem fuĝu de la popolo kaj kaŝe forveturu el la urbo. Li estis agema, fiera, inteligenta, ruza kaj sen ĉiu ajn [[kompato]] oferis la aliajn por si, trompante ĉiujn por atingi siajn celojn. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 198–199.</ref> |originala teksto= Москва была в это время в страшном и отчаянно грозном положении: высший класс, постигая, что столица будет оставлена нами, и видя, что из присутственных и казенных мест все укладывается и вывозится, принял по возможности свои меры и заблаговременно уезжал из города; низший же класс доверял ежедневным печатным объявлениям главнокомандующего столицы гр. Ростопчина, который удерживал народ в городе, ободряя его в ожидании будто бы сражения под Москвою, в котором народ должен был принять живое участие и для того вооружиться. Все эти противоречивые распоряжения производили разные толки, беспорядки, волнения, многих ввергали в уныние, других же приводили в ярость; народ был вообще в подозревающем и гневном состоянии духа, что выразилось над совершенно невинным сыном купца Верещагина, которого хитрый Ростопчин обвинил в измене, предал народу, а народ тут же разорвал его на части. Это сделал Ростопчин, чтобы во время суматохи, произведенной этим варварским поступком, самому скрыться от народа и тайно уехать из города. Он был деятелен, горд, умен, хитер и без всякой жалости жертвовал другими для себя, обманывая всех для достижения своих целей. }} {{Citaĵo |teksto= La [[batalo de Borodino]] kvnakam ne estis konsiderata de ni kiel la venko, sed ni ne povis konsideri nin ankaŭ la venkitoj, ĉar nia dekstra alo restis en la antaŭa pozicio kaj ĝi eĉ nokte okupis denove la forprenitan de ni baterion de [[Nikolaj Rajevskij|Rajevskij]], kaj samtempe la [[francoj]] en tiu nokto iom retretis. En [[Peterburgo]] laŭ raporto de la ĉefkomandanto la batalo estis konsiderita la venko, kio ĝi efektive estis morale, ĉar spirito de niaj trupoj grave leviĝis [...] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражение хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} {{Citaĵo |teksto= Speciale rimarkindaj estis la partizanoj [[Denis Davidov|Davidov]] kaj [[Aleksandr Figner|Figner]], kiu kelkfoje alivestita estis en [[Moskvo]] kaj en franca tendaro, ĉion ekscianta kaj raportanta al la feldmarŝalo, ekstermante samtempe la [[malamiko]]n kie ajn li povus kaj ĉie armante kontraŭ ĝi la [[kamparano]]jn, kiuj ege damaĝis la [[francoj]]n. Ĉio ĉi estis akompanata ambaŭflanke je kruelaĵoj. La francoj, furaĝante tra vilaĝoj, faris neimageblajn en nia tempo kruelaĵojn: ili turmentis sendefendajn kamparanojn, [[virino]]jn kaj [[junulino]]jn, perfortis ilin, enigis al ili je ĉiuj truoj kandelojn kaj aĵojn, suferigis ilin post perforti; ili profanis la [[preĝejo]]jn kaj iritis la popolon ĝis tia grado, ke ankaŭ al ili kiam eblis ne estis [[kompato]]... Unuvorte, ĉiujn faritajn ambaŭflanke teruraĵojn priskribi ne eblas. [[Homo]]j iĝis pli malbonaj ol ferocaj [[besto]]j kaj pereigis unu la alian kun neimagebla [[krueleco]]. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 202–203.</ref> |originala teksto= В особенности отличались партизаны Давыдов и Фигнер, который несколько раз переодетый был в Москве и в французском лагере, все узнавал и уведомлял фельдмаршала, истребляя вместе с тем неприятеля, где только мог и повсюду вооружая против него крестьян, которые страшно французам вредили. Все это сопровождалось с обеих сторон жестокостями. Французы, фуражируя по деревням, производили неслыханные в нашем веке жестокости: они мучили беззащитных крестьян, баб и девок, насильничали их, вставляли им во все отверстия сальные свечи и вещи, терзали их, наругавшись ими; оскверняли церкви и раздражали народ до такой степени, что и им при удобных случаях не было пощады... Одним словом, всех произведенных с обеих сторон ужасов описать невозможно. Люди сделались хуже лютых зверей и губили друг друга с неслыханною жестокостью. }} {{Citaĵo |teksto= Ĉiuj kamparanoj ĉirkaŭ [[Moskvo]] estis komplete ribelintaj kontraŭ la [[francoj]], kio manifestiĝis je teruraj ambaŭflanke kruelaĵoj, kiujn multaj krom la atestantoj ne povus kredi. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 204.</ref> |originala teksto= Все крестьяне в окрестностях Москвы были в полном восстании против французов, что ознаменовалось страшными с обеих сторон жестокостями, такими, каким многие, кроме свидетелей, не стали бы верить. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Decembrista ribelo]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Muravjov, Aleksandr Nikolajeviĉ}} [[Kategorio:Guberniestroj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Decembrista ribelo]] [[Kategorio:Ekzilo al Siberio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1792]] [[Kategorio:Mortintoj en 1863]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de oktobro]] [[Kategorio:Mortintoj la 30-an de decembro]] r06e99hoxxilhowkjsjf3i96gd8pow0 0 13543 53068 53018 2026-04-14T13:39:06Z RG72 415 53068 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:32, 25 mar. 2026 (UTC) {{Aŭtoro | nomo = Vasilij Ŝulgin | dosiero = | vikipedio = Vasilij Ŝulgin | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Vasilij Ŝulgin|Vasilij Ŝulgin]]''' (naskiĝis la 1-an de januaro (13-an) 1878, Kievo, la Rusia imperio – mortis la 15-an de februaro 1976, Vladimiro, Sovetunio) estis rusia politikisto, socia aganto, kunorganizanto de la Blanka movado, rusa naciisto, monarĥiisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Tagoj === {{Citaĵo |teksto = [reago al la cara manifesto en 1905] Sed kio mirigas min, estas la [[judoj]]. Frenezaj, tute frenezaj homoj. Per siaj manoj ili fosas la [[tombo]]n por si mem... kaj ili hastas, urĝas — timas malfruiĝi... Ili ne komprenas ke en [[Rusio]] ĉiu ajn [[revolucio]] iros laŭ judaj [[kadavro]]j. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто меня поражает — это евреи. Безумные, совершенно безумные люди. Своими руками себе могилу роют... и спешат, торопятся — как бы не опоздать... Не понимают, что в России всякая революция пройдет по еврейским трупам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 77.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo okazis io neimagebla. Ŝajnis ke ĉiuj kapablaj marŝi, estis surstrate. Almenaŭ ĉiuj [[judoj]]. Sed ŝajnis ke ili estis eĉ pli multnombraj ol efektive danke ilia defia konduto. Ili ne kaŝis sian jubilon. [[Homamaso]] akiris ĉiujn kolorojn. De ie aperis damoj kaj fraŭlinoj en ruĝaj jupoj. Kun ili konkuris ruĝaj bantoj, kokardoj, brakbendoj. Ĉio ĉi kriis, bruis, babilis, okulumis unu al alia. Sed ankaŭ [[rusoj]] abundis. Neniu estis bone komprenanta ion. Preskaŭ ĉiuj survestis ruĝajn rozetojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В городе творилось нечто небывалое. Кажется, все, кто мог ходить, были на улицах. Во всяком случае, все евреи. Но их казалось еще больше, чем их было, благодаря их вызывающему поведению. Они не скрывали своего ликования. Толпа расцветилась на все краски. Откуда-то появились дамы и барышни в красных юбках. С ними соперничали красные банты, кокарды, перевязки. Все это кричало, галдело, перекрикивалось, перемигивалось. Но и русских было много. Никто хорошенько ничего не понимал. Почти все надели красные розетки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 78–79.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Kievo post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo oni aktive ĉasis [[oficiro]]jn, klopodante alkroĉi al ili ruĝajn rozetojn. Iuj konsentis, sen kompreni kio okazas, kion fari — ja "konstitucio". Tiukaze oni kaptis ilin ĉe la manoj, portis sur si... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В толпе очень гонялись за офицерами, силясь нацепить им красные розетки. Некоторые согласились, не понимая, в чем дело, не зная, как быть, — раз "конституция". Тогда их хватали за руки, качали, несли на себе...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Kievo post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] Ĉion ĉi oni povas resume tiel:</br>Matene: festa humoro — furioza ĉe la [[judoj]], "laŭ imperiestra ordono" — ĉe la [[rusoj]]; trupoj — konsternitaj.</br>Tage: revoluciaj aranĝoj: paroloj, alvokoj, simbolaj agoj, detruado de caraj portretoj, trupoj ne agas.</br>Krepuske: atako de revoluciuloj kontraŭ trupoj, vekiĝo de la trupoj, salvoj kaj [[fuĝo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Все это можно свести в следующий бюллетень:</br>Утром: праздничное настроение — буйное у евреев, по "высочайшему повелению" — у русских; войска — в недоумении.</br>Днем: революционные выступления: речи, призывы, символические действия, уничтожение царских портретов, войска — в бездействии.</br>К сумеркам: нападение революционеров на войска, пробуждение войск, залпы и бегство<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Sed plej teruraj estas tiuj ĉi blindaj [[domo]]j. Ili plu rigardas per siaj senokulaj kavoj — ili gapas al tiu ĉi absurda kaj mizera [[teruro]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но страшнее всего эти слепые дома. Они все же смотрят своими безглазыми впадинами, — таращат их на весь этот нелепый и убогий ужас...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 89.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Plej multis virinoj. Ili estis forportantaj, kun [[rido]], ŝercoj kaj ŝrikoj. Iuj, foriginte siajn kaptukojn, nodis grandegajn nodsakojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Больше всего было женщин. Они тащили, со смехом, шутками и визгом. Иные, сорвав с себя платки, вязали огромные узлы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 99.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Mi foje estis en [[batalo]] — ĉu timinde? Ne... Timinde estas paroli en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]... Kial? Mi ne scias... Eble ĉar aŭskultas la tuta [[Rusio]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я как-то был в бою, — страшно? Нет... Страшно говорить в Государственной думе... Почему? Не знаю... Может быть, потому, что слушает вся Россия<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Por ni, "[[Kievo|kievanoj]]", "pura rusa parolo" estas nia malforta punkto... Ni parolas malbone, kun [[Suda dialektaro de la rusa lingvo|suda akĉento]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Для нас, "киевлян", "чистая русская речь" наше слабое место... Мы говорим плохо, с южным акцентом...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] mi estas natura [[Kievo|kievano]], do pura [[Nigra Centopo|nigracentopulo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] я, природный киевлянин, а значит, чистой воды черносотенец<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] pagis per sia [[vivo]] pro tio ke li dispremis la [[revolucio]]n kaj precipe pro tio ke li montris la vojon al evolucio. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Столыпин заплатил жизнью за то, что он раздавил революцию, и, главным образом, за то, что он указал путь для эволюции<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 112.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kaj okazis tio, kio devis okazi: [[Germanio|germanaj]] profesoroj pelis la [[Armitaj Fortoj de Germanio|germanan armeon]] kontraŭ [[Rusio]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И произошло то, что должно было произойти: немецкие профессора бросили германскую армию на Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] Tiam okazis miraklo... La sama rusa [[intelektularo]], kiu dum la [[Rusa-japana milito|Japana milito]] trasorbiĝis je slogano "Ju pli malbone, des pli bone" kaj nur en malvenko de la patrujo vidis eblecon efektivigi siajn sonĝojn "pri [[libereco]]", — ĝi subite kvazaŭ transformiĝis. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тут случилось чудо... Та самая русская интеллигенция, которая во время японской войны насквозь пропиталась лозунгом "Чем хуже, тем лучше" и только в поражении родины видела возможность осуществления своих снов "о свободе", — вдруг словно переродилась<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] [...] ne eblis ne vidi diferencon je la nuna konduto de la gvidanta [[Judoj en Rusio|judaro]] kompare al la jaro 1905. Tiam ili subtenis la malvenkismon kaj [[Rusia revolucio de 1905|revolucion]]... Kaj ili malgajnis. Rezulto de tiu ĉi politiko estis pogromoj kaj renovigita severeco de administra praktiko. Nun la gvidanta judaro subtenis "[[patriotismo]]n"... La tuta rusa gazetaro (kaj ĝi je tri kvaronoj estis juda) postulis militon "ĝis la venka fino"... Tion ne eblis ne rimarki kaj al tio necesis respondi per esperiga gesto. Sed, dio mia, kiel tio estis malfacile. En la fronto estiĝis freneza "spionomanio", pro kiu malklariĝis la kapoj ankaŭ en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Homoj ne estis komprenantaj, ke "frontaj judaĉoj" ne ĉesos spioni, se pli forte premi tiujn "malfrontajn". Ili ne estis komprenantaj ankaŭ ke tiuj malfrontaj tenas en siaj manoj gravan armilon — la gazetaron, kiu je la momento de streĉo de ĉiuj fortoj de la ŝtato ne povas esti neglektata. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] нельзя было не видеть разницу в теперешнем поведении руководящего еврейства сравнительно с 1905 годом. Тогда они поставили свою ставку на пораженчество и революцию... И проиграли. Результатом этой политики были погромы и обновленная суровость административной практики. Теперь же руководящее еврейство поставило ставку на "патриотизм"... Вся русская печать (а ведь она на три четверти была еврейская) требовала войны "до победного конца"... Это нельзя было не заметить и на это следовало ответить обнадеживающим жестом. Но, боже мой, как это было трудно. На фронте развилась сумасшедшая "шпиономания", от которой мутились головы и в Государственной думе. Люди не понимали, что "фронтовые жиды" не перестанут шпионить, если крепче поприжать "тыловых". Не понимали и того, что эти тыловые держат в своих руках грозное оружие — прессу, которой в момент напряжения всех сил государства меньше всего можно пренебрегать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 117.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] la monumenta [[Miĥail Vladimiroviĉ Rodzjanko]], de la naturo mem destinita por detruado de ministeria ĝangalo. Rodzjanko tenas sian aŭtoritaton de la prezidanto de la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]] kun neimitebla pezo. Tio estas lia avantaĝo kaj malavantaĝo. "Klaki" ministrojn ekde certa [[tempo]] iĝis lia bezono. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] монументальный Михаил Владимирович Родзянко, самой природой предназначенный для сокрушения министерских джунглей. Родзянко несет свой авторитет председателя Государственной думы с неподражаемым весом. Это его — достоинство и недостаток. "Цукать" министров с некоторого времени сделалось его потребностью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Nikolaj Nikolajeviĉ Lvov]], kun senfine bonkora [[rideto]] kaj [[okulo]]j de [[fanatikulo]] [...]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Николай Николаевич Львов, с бесконечно доброй улыбкой и глазами фанатика [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Pavel Miljukov|Miljukov]], vere rusa [[konstituci-demokrato]], pro ludo de naturo aspektanta kiel germana generalo [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Милюков, истинно русский кадет, по какой-то игре природы имеющий некоторое обличье немецкого генерала [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Dmitrij Ivanoviĉ Ĉiĥaĉjov]], tiom orgojla laŭ aspekto, ke liaj [[amiko]]j diris ke mankas al li unu kola vertebro, dum efektive li simple estas [[homo]] ekstreme honesta [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Дмитрий Николаевич Чихачев, такой высокомерный на вид, что про него его друзья говорили, будто у него не хватает одного шейного позвонка, а на самом деле только обостренно порядочный человек [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120–121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Generalo [[Aleksej Polivanov|Polivanov]], milita ministro, la [[homo]] inteligenta, pensema kaj granda diplomato. Kiam li parolas, li movas la ŝultrojn kaj nervoze movas la kapon — tio estas "tikoj" — fidinda signo de estingiĝo de individuo aŭ gento. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Генерал Поливанов, военный министр, человек умный, вдумчивый и большой дипломат. Когда он говорит, он ежится плечами и нервно поводит головой — это "тики" — верный признак угасания индивидуума или рода<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Incitiĝon de [[Rusio]], kaŭzitan de terura retreto en 1915, oni efektive sukcesis turni al spirtruo, nomita la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Oni sukcesis transformi la ekbolintan revolucian energion kaj vortojn je ardaj paroloj kaj lertaj laŭte sonorantaj "transiroj al sekvaj aferoj". Oni sukcesis anstataŭigi la "[[revolucio]]n", do katastrofon kaj detruadon, per "revolucio", do vorta riproĉo al registaro... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Раздражение России, вызванное страшным отступлением 1915 года, действительно удалось направить в отдушину, именуемую Государственной думой. Удалось перевести накипавшую революционную энергию и слова в пламенные речи и в искусные звонко-звенящие "переходы к очередным делам". Удалось подменить "революцию", т. е. кровь и разрушение, "революцией", т. е. словесным выговором правительству...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 122.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ni ne deziris, nek povis esti [[Thomas Alva Edison|Edison]]-oj, ni malestimis materialan kulturon. Oble pli interese estis krei "mondan" [[literaturo]]n, transcendencan [[baleto]]n kaj [[Anarkiismo|anarĥiajn]] teoriojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы не хотели и не могли быть Эдиссонами, мы презирали материальную культуру. Гораздо веселее было создавать "мировую" литературу, трансцендентальный балет и анархические теории<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 124.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povas ja efektive postuli de la lando senfinajn oferojn kaj samtempe komplete ignori ĝin... Oni povas ignori kiam oni venkas: la venkintojn oni ne juĝas... Sed la "venkatajn" oni juĝas, kaj juĝas ne nur severe, sed ankaŭ ekstreme maljuste, ĉar estas dirite: "Vae victis!" |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нельзя же в самом деле требовать от страны бесконечных жертв и в то же время ни на грош с ней не считаться... Можно не считаться, когда побеждаешь: победителей не судят... Но "побеждаемых" судят, и судят не только строго, а в высшей степени несправедливо, ибо сказано: "Vae victis!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La [[malvenko]]j estas pagendaj. Kiel?.. Per valuto, kiu estas akceptata kiel [[pago]]: necesas pagi per cedo de la [[potenco]]... almenaŭ per ŝajna cedo, almenaŭ per cedo provizora... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = За поражения надо платить. Чем?.. Той валютой, которая принимается в уплату: надо расплачиваться уступкой власти... хотя бы кажущейся, хотя бы временной...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni nomumas "anstataŭ [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] — [[Boris Ŝtjurmer|Ŝtjurmer]], pri kiu [[Peterburgo]] parolas tiel:</br>— Absolute senprincipa homo kaj kompleta neniaĵo...</br>Pro la aspekto oni nomas lin "[[Kristnaska Avo]]"... Sed tiu ĉi "avo" ne "alportos" la ordon al [[Rusio]], sed "forportos" la lastan prestiĝon de la [[potenco]]... Aldone tio estas "Kristnaska Avo" kun germana familinomo... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Назначают "заместо Столыпина" — Штюрмера, о котором Петербург выражается так:</br>— Абсолютно беспринципный человек и полное ничтожество...</br>За внешность его называют "святочным дедом"... Но этот "дед" не "принесет" порядка России, а "унесет" последний престиж власти... К тому же этот "святочный дед" с немецкой фамилией...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 126.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Perfido]]... Tiu ĉi terura [[vorto]] vagadas en la armeo kaj malfronto... Komenciĝis tio ekde [[Sergej Mjasojedov|Mjasojedov]] en 1914, kaj nun kiun oni ankoraŭ ne akuzis? Ĝis la pleja supro kuras tiu ĉi vorto, kaj serĉas eĉ ĉirkaŭ la Kortego enketistoj-volontuloj. Kvazaŭ ne sufiĉe da malbono estis farita al [[Rusio]] nekonscie por aldone akuzi iun pri perfido... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Измена... Это ужасное слово бродит в армии и в тылу... Началось это еще с Мясоедова в 1914 году, а теперь кого только не обвиняют? Вплоть до самых верхов бежит это слово, и рыщут даже вокруг Двора добровольные ищейки. Как будто недостаточно зла причинено России бессознательно, чтобы обвинять еще кого-то в измене...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 127.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La teruro konsistas je tio, ke tiu ĉi [[registaro]] eĉ ne trovas je si fortojn por defendi sin... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ужас в том, что это правительство даже не находит в себе силы защищаться...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 131.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ekzistas terura vermo, kiu ronĝas kvazaŭ kosuso arbotrunkon de [[Rusio]]. Jam la tutan kernon ĝi forronĝis, eble jam mankas la trunko, nura tricentjara ŝelo ankoraŭ teniĝas...</br>Kaj mankas [[kuracilo]] ĉi-kaze...</br>Ĉi-kaze ne eblas lukti... Tio estas mortigilo...</br>La nomo de tiu ĉi mortigilo: [[Rasputin]]!!! |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Есть страшный червь, который точит, словно шашель, ствол России. Уже всю сердцевину изъел, быть может, уже и нет ствола, а только одна трехсотлетня кора еще держится...</br> И тут лекарства нет...</br> Здесь нельзя бороться... Это то, что убивает...</br> Имя этому смертельному: Распутин!!!<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 133.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Grigorij Rasputin]]] La afero estas ke la [[Aleksej Nikolajeviĉ Romanov|tronheredanto]] estas morte malsana... Eterna [[timo]] devigas la imperiestrinon sin ĵeti al tiu ĉi homo. Ŝi kredas ke la tronheredanto vivas nur danke al li... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Дело в том, что наследник смертельно болен... Вечная боязнь заставляет императрицу бросаться к этому человеку. Она верит, что наследник только им живет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Grigorij Rasputin|Rasputin]] estas funkcio de [[volupto]]<ref>Ruse ''rasputnost'', do simile al la familinomo de la priparolata persono.</ref> de certaj damoj, serĉantaj... "[[sento]]jn". La sentojn, perditajn dum degenero. Degenerantaj [[virino]]j ofte suferas mankon de iuj ajn sentoj. Nemalofte ili klarigas ke la [[edzo]] estas "ordinara, griza homo". Foje efektive estas tiel. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин есть функция распутности некоторых дам, ищущих... "ощущений". Ощущений, утраченных вместе с вырождением. Вырождающиеся женщины часто страдают от того, что они ничего не чувствуют. Нередко они объясняют это тем, что муж — "обыкновенный, серый человек". Иногда это действительно так<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 147.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu estas mirinde ke [[Sankt-Peterburgo|Sankt-Peterburga]] girlando — mistika-volupta — altiris al si [[Grigorij Rasputin|Griŝka Rasputin]], tipan rusan "[[Ĥlistoj|ĥliston]]"!.. Jen sur kia grundo okazis delonge atendita kuniĝo de [[intelektularo]] kaj la [[popolo]]!.. Griŝka eniĝis je la ĉeno kaj, tenante je unu mano [[Histerio|histeriulinon]]-mistikulinon, en la alia — histeriulinon-[[Nimfomanio|nimfomaniulinon]], plibeligis la [[baleto]]n de Petrogrado per sia duvizaĝa portreto — de miraklofaranto kaj satiruso... [...] Griŝka bonege sciis al kiu per kiu flanko de sia spirita portreto sin turni... [...] Al la cara familio li turnis sian vizaĝon de "sankta maljunulo", rigardante kiun al la carino ŝajnas ke la spirito dia kuŝas sur la sankta homo... Dume al Rusio li turnis sian voluptan muzelon, ebrian kaj voluptan, la muzelon de koboldo-satiruso en la [[Tobolska gubernio|Tobolska]] tajgo... Kaj de tio devenas ĉio... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Что же удивительного, что санкт-петербургская гирлянда — мистически-распутная — притянула к себе Гришку Распутина, типичного русского "хлыста"!.. Вот на какой почве произошло давно жданное слияние интеллигенции с народом!.. Гришка включился в цепь и, держа в одной руке истеричку-мистичку, а в другой — истеричку-нимфоманку, украсил балет Петрограда своим двуликим фасом — кудесника и сатира... [...] Гришка прекрасно знал, где каким фасом своего духовного обличия поворачиваться... [...] Царской семье он обернул свое лицо "старца", глядя в которое царице кажется, что дух божий почивает на святом человеке... А Росии он повернул свою развратную рожу, пьяную и похотливую, рожу лешего-сатира из тобольской тайги... И из этого — все<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 150–151.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = En kinejoj oni malpermesis prezenti filmon, kie estis montrate kiel la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|imperiestro]] metas sur sin la Krucon de Sankta Georgo. Kial?.. Ĉar tuj post komenco de la filmo, — voĉo el mallumo: "La caro-paĉjo kun Georgo, la [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)|carino-panjo]] kun [[Grigorij Rasputin|Grigorij]]..." |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В кинематографах запретили давать фильму, где показывалось, как государь возлагает на себя Георгиевский крест. Почему?.. Потому что, как только начнут показывать, — из темноты голос: "Царь-батюшка с Егорием, а царица-матушка с Григорием..."<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 153.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В начале ХХ века эти люди стали мельче... На дворцовый переворот их не хватило... вместо этого они убили Распутина... Цели это, конечно, не достигло. Монархию это не могло спасти, потому что распутинский яд уже сделал свое дело... Что толку убивать змею, когда она уже ужалила... Но при всей его бесцельности, убийство Распутина было актом глубоко-монархическим... Как его и поняли... Когда известие о происшедшем дошло до Москвы (это было вечером) и проникло в театры, публика потребовала исполнения гимна<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 154.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Provizora Registaro de Rusio] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я бы позвал Керенского. [...] В качестве министра юстиции, допустим... Сейчас пост этот не имеет никакого значения, но надо вырвать у революции ее главарей... Из них Керенский — все же единственный... Гораздо выгоднее иметь его с собой, чем против себя...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [oficiro en Petrogrado en februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = О настроении Петроградского гарнизона [...] Вы знаете, что это за публика? Это маменькины сынки!.. Это — все те, кто бесконечно уклонялись под всякими предлогами и всякими средствами... Им все равно, лишь бы не идти на войну... Поэтому вести среди них революционную пропаганду — одно удовольствие... Они готовы к восприятию всякой идеи, если за ней стоит мир. А кроме того, и объективные причины есть для неудовольствия. Люди страшно скучены. Коайки помещаются в три ряда, одна над другой, как в вагоне третьего класса.. А ведь все они имеют удобные квартиры здесь. И вот беснуются. Пойдет к себе домой и приходит совершенно красный. Для чего их тут держат? Это самый опасный элемент. Чуть что — они взбунтуются. Вот помяните мое слово. Гнать их надо отсюда как можно скорей<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вспомнилось мне, как еще в 1915 году жаловались мне на одну дивизию, набранную в Петрограде. Ее иначе не называли, как "С.-Петербургское беговое общество". Куда ни пошлют ее в бой, она непременно убежит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Впрочем, слышал я о так называемом "морском" плане. План этот состоял в том, чтобы пригласить государыню на бронносец под каким-нибудь предлогом и увезти ее в Англию как будто по ее собственному желанию. По другой версии — уехать должен был и государь, а наследник должен был быть объявлен императором. Я считал все разговоры болтовней<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 158.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri Pjotr Durnovo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = П. Н. был единственным из министров, который одинаково был любезен и "двору" и "общественности". Он был умен, ловок, очень тактичен, по убеждениям — консерватор, но понимал мудрость латинской поговорки: "Bis dat, qui cito dat". Сделав в сущности пустяковые уступки по своему министерству, он стал весьма популярен и мог претендовать на то, что пользуется "общественным доверием"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 159.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У нас сейчас столько снарядов, сколько ниаогда не было. [...] У нас сейчас на складах тридцать миллионов полевых<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вы знаете, еще хуже стало, когда Распутина убили... Раньше все валили на него... А теперь поняли, что дело вовсе не в Распутине. Его убили, а ничего не изменилось. И теперь все стрелы летят прямо, не застревая в Распутине...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Наша цель была,чтобы массы оставались покойными, так как за них говорит Дума... Таким образом и создавался Прогрессивный блок<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Когда я уезжал с фронта в 1915 году, это был всеобщий голос: "Поезжайте и позаботьтесь, чтобы не было Мясоедовых и Сухомлиновых, а были снаряды... Мы не хотим умирать с палками в руках"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = ...до сих пор ни одного покушения. А помните 105 год? Тогда дождило бомбами... Теперь ни одного бунта — пока... А помните тогда?.. Теперь наиболее бунтарским образом повели себя те, кто убил Распутина: они совершили первый и единственный пока акт террора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162–163.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Заминка с хлебом происходила, по моему мнению, потому, что не повышали цену в то время, когда уже пришел срок ее повысить. [...] Увы, прошло всего несколько дней, совершилась революция, и министр Шингарев первым делом назначил три рубля за пуд хлеба вместо двух пятидесяти... Ибо, несмотря на "сбывшуюся мечту", хлеб не двинулся<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У этих высосанных злостью людей — "левее кадетов" — неистребимая ненависть, бессмысленная и жгучая... к помещикам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Они — революционеры — не были готовы, но она — революция — была готова. Ибо революция только наполовину создается из революционного напора революционеров. Другая ее половина, а может быть три четверти, состоит в ощущении властью своего собственного бессилия. У нас, у многих, это ощущение было вполне<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 165.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] три грозных болезни: Распутин, Штюрмер и Милюков. Последний мог организовать оппозицию Государственной думы. Думы 4-го созыва, законопослушной и монархической, только благодаря concours bienveillant [благосклонному содействию] двух первых. Государственная дума считала своим долгом для спасения армии и России — явно бороться со Штюрмером и тайно с Распутиным. Результат: Штюрмер ушел, Распутин убит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Это ощущение близости революции было так страшно, что кадеты в последнюю минуту стали как-то мягче<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы считали твердые цены источником расстройства госвдарства. Это вообще была киевская точка зрения, которую с особенным упорством отстаивал А. И. Савенко<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 167.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Милюков же был самый умеренный из кадетов и самый умный<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 26-an de februaro] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ни одного тамвая, — трамваи встали, и ни одного извозчика. [...] Вот уже три дня в Петрограде не было хлеба<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но дело было, конечно, не в хлебе... Это была последняя капля... Дело было в том, что во всем этом огромном городе нельзя было найти несколько сотен людей, которые сочувствовали власти... И даже не в этом... Дело было в том, что власть сама себе не сочувствовала<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 173.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В нас уважение к ерпстолу переплелось с протестом против того пути, которым шел государь, ибо мы знали, что это путь к пропасти... Поэтому вся работа Думы прошла под этим знаком... при докладах царю все, кто зависели или были вдохновляемы Думой, всегда твердили одно и то же: этот путь ведет династию к гибели... Открыто же в своих речах в Думе — мы бранили министров... При этой травле, однако, не переходили конституционной грани и не затрагивали монарха...Это было основное требование Родзянко и большинства Думы, которому должны были подчиниться все...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 177.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 27-an de februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я не помню, что говорилось. Но помню решение: "Императорскому указу о роспуске подчиниться — считать Государственную думу не функционирующей, но членам Думы не разъезжаться и немедленно собраться на "частное совещание". Чтобы подчеркнуть, что это частное совещание членов Думы, а не заседание Государственной думы как таковой, решено было собраться не в большом Белом зале, а в "полуциркульном"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 178.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Увы — этот зверь был... его величество русский народ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 182.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = На революционной трясине, привычный к этому делу, танцевал один Керенский... Он вырастал с каждой минутой... Революционное человеческое болото, залившее нас, все же имело какие-то кочки... Эти "кочки опоры", на которых нельзя было стоять, но по которым можно было перебегать — были те революционные связи, которые Керенский имел: это были люди, отчасти связанные в какую-то организацию, отчасти не связанные, но признавшие его авторитет. Вот почему на первых порах революции (помимо его личных качеств, как первоклассного актера) Керенский сыграл такую роль... Были люди, которые его слушались... Но тут требуется некоторое уточнение: я хочу сказать, были вооруженные люди которые его слушались. Ибо в революционное время люди только те, кто держит в руках винтовку. Остальные — это мразь, пыль, по которой ступают эти — "винтовочные"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 185.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский вдруг почувствовал себя "тем, кто приказывает"... Вся внешность его изменилась... Тон стал отрывист и повелителен...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 186.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский остановился против "бывшего сановника" с видом вдохновенным:</br> — Иван Григорьевич Щегловитов — вы арестованы!</br> Властные, грозные слова... "Лик его ужасен".</br> — Иван Григорьевич Щегловитов... ваша жизнь в безопасности... Знайте: Государственная дума не проливает крови.</br> Какое великодушие!.. "Он прекрасен"</br> В этом сказался весь Керенский: актер до мозга костей, но человек с искренним отвращением к крови в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 187.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А "противоположная сторона" не дремала. Во всем городе, во всех казармах и заводах шли "летучие выборы"... От каждой тысячи по одному. Поднятием рук... Выбирали солдатских и рабочих депутатов. "Организовывали" массу... То есть, другими словами, работали над тем, чтобы подчинить ее себе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А я понял, отчего вся эта многотысячная толпа имела одно общее неизреченно-гнусное лицо: ведь это были воры — в прошлом, грабители — в будущем... Мы как раз были на переломе, когда они меняли фазу... Революция и состояла в том,что воришки перешли в следующий класс: стали грабителями<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Человек, слегка растрепанный, бросился к сохранившемуся Милюкову:</br> — Павел Николаевич, что они от меня хотят? Я полгода был в тюрьме, меня вот оттуда вытащили, притащили сюда и требуют, чтобы я стал "во главе движения". Какого движения? Что происходит? Я ведь ничего не знаю... Что такое? Что от меня нужно?</br> Я не слышал, что ответил ему Милюков... Но когда последний проплывал мимо меня, освободившись, я спросил его — кто этот человек?</br> — Разве вы не знаете? Это Хрусталев-Носарь.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Правительство ушло как будто даже раньше,чем кто-либо этого потребовал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 191.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко то и дело вызывали на крыльцо, потому что та или иная "часть" пришла приветствовать Государственную думк... Родзянко выходил, говорил о верности родине и о спасении России. Его слова пропускали мимо ушей, но в Думе видели новую власть — это было ясно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко долго не решался. Он все допытывался, что это будет — бунт или не бунт? — Я не желаю бунтоваться. Я не бунтовщик, никакой революции я не делал и не хочу делать. Если она сделалась, то именно потому, что нас не слушались... Но я не революционер. Против верховной власти я не пойду, не хочу идти. Но, с другой стороны, ведь правительства нет. Ко мне рвутся со всех сторон... Все телефоны обрывают. Спрашивают, что делать? Как же быть?<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Быть может, пожертвовав монархом, удастся спасти монархию... Так, бесформенная, еще сама себя не сознающая, родилась мысль об отречении императора Николая II в пользу малолетнего наследника... Разумеется, родилась не у меня одного...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 194.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин всех съел, всех друзей, все чувства... нет больше верноподданных... Есть скверноподданные и открытые мятежники... Последние пойдут против него, первые спрячутся... Он один... Хуже, чем один... Он с тенью Распутина... Проклятый мужик!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Чтобы спасти... чтобы спасти... надо или разогнать всю эту сволочь (и нас вместе с ними) залпами, или... Или надо отречься от престола... Ценой отречения спасти жизнь государю... и спасти монархию<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Царствовать будет малолетний царь... значит — регент. Регент? Кто? Михаил Александрович? Да, кажется... Потом Верховный Главнокомандующий... Ну, великий князь Николай Николаевич, конечно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195–196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Некоторые начинают уже приветствовать и "Совет солдатских и рабочих депутатов". Его исполнительный комитет сидит у нас под боком... Мы ясно чувствуем, что это вторая власть...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ведь всюду, всюду требовалось, все учреждения умоляли "прислать члена Государственной думы". Авторитет их был высок еще...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Еше одним бедствием были — аресты... Целый рядчленов Думы занят исключительно тем,чтобы освобождать арестованных... Еще слава богу, что дан лозунг: "Тащи в Думу — там разберут"... Дума обратилась в громадный участок... С тою только разницей, что раньше в участок таскали городовые, а теперь тащат городвых... [...] Кабинет Родзянко мы еще удерживаем... Сюда мы стараемся сконцентрировать арестованных, которых можно немедленно освободить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198–199.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тех, кого нельзя было выпустить хотя бы из соображений их собственной безопасности, направляли в так называемый "павильон министров", который гримасничающая судьба сделала "павильоном арестованных министров" [...] Остальных арестованных (таковых было большинство), которых можно было выпустить, мы передерживали вот тут, в кабинете Родзянко. Они обыкновенно сидели несколько часов, пока для них изготовлялись соответственные "документы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 199–200.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Эти — это страшное нашествие неоварваров, столько раз предчувствуемое и наконец сбывшееся... Это — скифы. Правда, они с атрибутами ХХ века — с пулеметами, с дикорычащими автомобилями... Но это внешне... В их груди косматое, звериное, истинно скифское сердце...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 210.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко шел, говорил своим запорожским басом колокольные речи, кричал о родине, о том, что "не позволим врагу, проклятому немцу, погубить нашу матушку-Русь"... — и все такое говорил и вызывал у растроганных (на минуту) людей громове "ура"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 212.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Другие стали по чьему-то приглашению собираться в зал Армии и Флота, на углу Литейного и Кирочной... Стало известно, что около 2000 офицеров собралось там и что идет заседание...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 217.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Князь Львов, о котором я лично не имел никакого понятия, "общественность" твердила, что он замечательный, потому что управлял "Земгором", непререкаемо въехал в милюковском списке на пьедестал премьера...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] министр иностранных дел — Милюков, это не вызывало сомнений. Действительно, Милюков был головой выше других и умом и характером.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Гучков — военный министр. Гучков издавна интересовался военным делом, за ним числились несомненные заслуги. Будучи руководителем III Государственной думы, он очень много сделал для армии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но вот министр финансов не давался как клад... И вдруг каким-то образом в списом вскочил Терещенко. Михаил Иванович Терещенко был очень мил, получил европейское образование, великолепно "лидировал" автомобиль и вообще производил впечатление денди гораздо более, чем присяжные аристократы. Последнее время очень "интересовался революцией", делая что-то в военно-промышленном комитете. Кроме того, был весьма богат<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Так, на кончике стола, в этом диком водовороте полусумасшедших людей, родился этот список из головы Милюкова, причем и голову эту пришлось сжимать обеими руками, чтобы она хотьчто-нибудь могла сообразить. Историки в будущем, да и сам Милюков, вероятно, изобразят это совершенно не так: изобразят как плод глубочайших соображений и результат "соотношения реальных сил". Я же рассказываю как было. Тургенев утверждал, что у русского народа "мозги — набекрень". Все наше революционное движение ясно обнаружило эту мозгобекренность., результатом которой и был этот список полуникчемных людей, как приз за сто лет "борьбы с исторической властью"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224–225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тяжелее и глупее всего было в этой истории положение наше — консервативного лагеря. Ненависть к революции мы всосали если не с молоком матери, то с японской войной. Мы боролись с революцией, сколько хватало наших сил, всю жизнь. В 1905-м мы ее задавили. Но вот в 1915-м, главным образом, потому, что кадеты стали полупатриотами, нам, патриотам, пришлось стать полукадетами. С этого все и пошло. "Мы будем твердить: все для войны, — если вы будете бранить власть"... И вот мы стали ругаться, чтобы воевали. И в результате оказались в одном мешке с революционерами, в одной коллегии с Керенским и Чхеидзе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Вернувшись, Родзянко без конца читал нам бесконечные ленты с прямого провода. Это были телеграммы от Алексеева из Ставки и Рузского из Пскова. Алексеев находил необходимым отречение государя императора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 231.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мысль об отречении созревала в умах и сердцах как-то сама по себе. Она росла из ненависти к монарху, не говоря о всех прочих чувствах, которыми день и ночь хлестала нам в лицо революционная толпа. На третий день революции вопрос о том, может ли царствовать дальше государь, которому безнаказанно брошены в лицо все оскорбления, был уже, очевидно, решен в глубине души каждого из нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 232.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нас было сравнительно немного тогда — членов Государственной думы умеренных воззрений. Отбор был сделан в первый же день "провокационным" с нашей стороны способом. Когда Голубев читал указ об открытии думы, при словах "по указу его императорского величества" — все "порядочные" люди встали. Все "мерзавцы" остались сидеть. "Порядочных" оказалось, кажется, 101, и сто первым был П. Б. Струве<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 236.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государыню узнать было труднее. Она не похожа была на свои портеры<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 237.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государь говорил негромко, но очень явственно и четко. Голос у него был низкий, довольно густой, а выговор чуть-чуть с налетом иностранных языков. Он мало выговаривал "ѣ", почему последнее слово звучало не как "крѣпла", а почти как "крепла". Этот гвардейский акцент — единственное, что показалось мне, провинциалу, чужим. А остальное было близкое, но не величественное, а, наоборот, симпатичное своей застенчивостью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 239–240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто был совершено в себе уверен и в ком одном было больше "величественности", чем в его обоих царственных родителях, — это был маленький мальчик — цесаревич. В белой рубашечке, с белой папахой в руках, ребенок был необычайно красив<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = vizito al Nikolao la 2-a en 1909] Матрос Деревенько, который был дядькой у наследника цесаревича и который услышал, что волынские крестьяне представляются, захотел повидать своих... И вот он тоже — "вышел"... Красивый, совсем как первый любовник из малорусской труппы (коронова крыла волосы, а лицо белое, как будто он употреблял creme Simon), — он, скользя по паркету, вышел, протянув руки — "милостиво":</br> — Здравствуйте, земляки!.. Ну, как же вы там?.. Очень было смешно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 247.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [fervoja vojaĝo kun Guĉkov por abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Станции проносились мимо нас... Иногда мы останавливались... Помню, что А. И. Гучков иногда говорил краткие речи с площадки вагона... это потому, что иначе нельзя было... На перронах стояла толпа, которая все знала... То есть она знала, что мы едем к царю... И с ней надо было говорить...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 249.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a al delegacio dum sia abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я принял решение отречься от престола... До трех часов сегодняшнего дня я думал, что могу отречься в пользу сына Алексея... Но к этому времени я переменил решение в пользу брата Михаила... Надеюсь, вы поймете чувства отца...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Может быть, сейчас еще можно спасти монархию, но надо думать и о том, чтобы спасти хотя бы жизнь членам династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если придется отрекаться и следующему, — то ведь Михаил может отречься от престола... Но малолетний наследник не может отречься — его отречение недействительно<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если что может еще утишить волны, — это если новый государь воцарится, присягнув конституции... Михаил может присягнуть. Малолетний Алексей — нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если здесь юридическая неправительность... Если государь не может отрекаться в пользу брата... Пусть будет неправительность!.. Может быть, этим выиграется время... Некоторое время будет править Михаил, а потом, когда все угомонится, выяснится,что он не может царствовать, и престол перейдет к Алексею Николаевичу...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Отречение в пользу Михаила Александровича не соответствует закону о престолонаследии. Но нельзя не видеть, что этот выход имеет при данных обстоятельствах серьезные удобства. Ибо если на престол взойдет малолетний Алексей, то придется решать очень трудный вопрос: останутся ли родители при нем или им придется разлучиться. В первом случае, т. е. если родители останутся в России, отречение будет в глазах тех, кого оно интересует, как бы фиктивным... В особенности это касается императрицы... Будут говорить, что она так же правит при сыне, как при муже... При том отношении, какое сейчас к ней, — это привело бы к самым невозможным затруднениям. Если же разлучить малолетнего государя с родителями, то, не говоря о трудности этого дела, это может очень вредно отразиться на нем. На троне будет подрастать юноша, ненавидящий все окружающее, как тюремщиков, отнявших у него отца и мать... При болезненности ребенка это будет чувствоваться особенно остро...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 255.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я вдруг почувствовал, что с этой минуты жизнь государя в безопасности... половина шипов, возившихся в сердце его подданных, вырывались этим лоскутком бумаги. Так благородны были эти прощальные слова... И так почувствовалось, что он так же, как и мы, а, может быть, гораздо больше, любит Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Был один пункт, который меня тревожил... Я все думал о том, что, может быть, если Михаил Александрович прямо и до конца объявит "конституционный образ правления", ему легче будет удержаться на троне... Я сказал это государю... И просил его в том месте, где сказано: "...с представителями народа в законодательных учреждениях, на тех началах, кои будут ими установлены...", приписать: "принеся в том всенародную присягу".</br> Государь сейчас же согласился.</br> — Вы думаете, это нужно?</br> И, присев к столу, приписал карандашом: "принеся в том ненарушимую присягу".</br> Он написал не "всенародную", а "ненарушимую", что, конечно, было стилистически гораздо правильнее.</br> Это единственное изменение, которое было внесено...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Затем я просил государя:</br>— Ваше величество... Вы изволили сказать, что пришли к мысли об отречении в пользу великого князя Михаила Александровича сегодня в 3 часа дня. Было бы желательно, чтобы именно это время было обозначено здесь, ибо в эту минуту вы приняли решение...</br>Я не хотел, чтобы когда-нибудь кто-нибудь мог сказать,что манифест "вырван"... Я видел,что государь меня понял, и, по-видимому, это совершенно совпало с его желанием, потому что он сейчас же согласился и написал: "2 марта, 15 часов", то есть 3 часа дня... Часы показывали в это время начало двенадцатого ночи...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257–258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] государь написал при нас указ Правительствующему Сенату о назначении председателя Совета Министров...</br> Это государь писал у другого столика и спросил:</br>— Кого вы думаете?..</br>Мы сказали:</br>dum abdikoКнязя Львова...</br>Государь сказал как-то особой интонацией, — я не могу этого передать:</br> — Ах, Львов? Хорошо — Львова...</br> Он написал и подписал...</br> Время по моей же просьбе было поставлено для действительности акта двумя часами раньше отречения, т. . 13 часов<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я хочу сначала проехать в Ставку... проститься... А потом я хотел бы повидать матушку... Поэтому я думаю или проехать в Киев, или просить ее приехать ко мне... А потом — в Царское...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Часы показывали без двадцати минут двенадцать. Государь отпустил нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Aleksandr Guĉkov]] al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Русские люди... Обнажите головы, перекреститесь, помолитесь богу... Государь имеератор ради спасения России снял с себя... свое царское служение... Царь подписал отречение от престола. Россия вступает на новый путь... Будем просить бога, чтобы он был милостив к нам... Толпа снимала шапки и крестилась... И было страшно тихо...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = 28 февраля был отдал приказ двум бригадам, одной снятой с Северного фронта, другой — с Западного, двинуться на усмирение Петрогада. Генерал-адъютанту Иванову было приказано принять командование над этими частями. Он должен был оставаться в окрестностях Петрограда, но не прпдинимать решительных действий до особого распоряжения. Для непосредственного окружения ему были даны два батальона георгиевских кавалеров, составлявших личную охрану государя в Ставке. С Северного фронта двинулись два полка 38-й пехотной дивизии, которые считались лучшими на фронте. Но где-то между Лугой и Гатчиной эти полки взбунтовались и отказались идти на Петроград. Бригада, взятая с Западного фронта, тоже не дошла. Наконец, и два батальона георгиевцев тоже вышли из повиновения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260–261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Первого марта генерал Алексеев запросил телеграммой всех главнокомандующих фронтами. Телеграммы эти запрашивали у главнокомандующих их мнение о желательности при данных обстоятельствах отречения государя имеератора от престола в пользу сына. К часу дня второго марта все ответы главнокомандующих были получены и сосредоточились в руках генерала Рузского. [...] Все пять главнокомандующих фронтами и генерал Алексеев (ген. Алексеев был начальником штаба при государе) высказались за отречение государя императора от престола. В час дня второго марта генерал Рузский, сопровождаемый своим начальником штаба генералом Даниловым и Савичем — генерал-квартирмейстером, был принят государем. Государь принял их в том же самом вагоне, в котором через несколько часов было ротречение<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = После этого была составлена краткая телеграмма, извещавшая генерала Алексеева о том, что государь принял решение отречься от престола. Генерал Рузский взял телеграмму и удалился, но несколько медлил с отправкой ее, так как он знал, что Гучков и Шульгин утром выехали из Петрограда: он хотел посоветоваться с ними особенно по вопросу о том, кто станет во главе правительства. Генерал Резуский не доверял Львову и препочитал Родзянко. Гучкова и Шульгина ожидали с часу на час. Но уже в три часа дня от государя пришел кто-то с приказанием вернуть телеграмму. Тогда же генерал Рузский узнал, что государь передумал в том смысле, что отречение должно быть не в пользу Алексея Николаевича, а в пользу Михаила Александровича. После повторного приказания вернуть телеграмму, телеграмма была возвращена и, таким образом, послана не была<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Около часу ночи, а может быть двух, принесли второй экземпляр отречения. Оба экземпляра были подписаны государем. Их судьба, насколько я знаю, такова. Один экземпляр мы с Гучковым тогда же оставили генералу Рузскому. Этот экземпляр хранился у его начальника штаба, генерала Данилова. В апреле месяце 1917 года этот экземпляр был доставлен генералом Даниловым главые Временного правительства князю Львову. Другой экземпляр мы повезли с Гучковым в Петроград<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [al homamaso al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государю императору... Михаилу... Второму... провозглашаю — "ура!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 264.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [kunsido pri eventuala abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Говорили о том: следует ли великому князю принять престол или нет... Я не помню всех речей. Но я помню, что только двое высказались за принятие престола. Эти двое были: Милюков и Гучков...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 272.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тонкий, с длинным, почти еще юношеским лицом, он весь был олицетворением хрупкости<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 273.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Много лет тому назад, 14 декабря 1825 года, были, как и теперь, — Николай и Михаил...</br> Николай был государь. Михаил — его брат...</br> Как и теперь...</br> Как и теперь, разразился военный бунт...</br> Бунт декабристов.</br> Что сделал Николай</br>? Николай сказал:</br> — Завтра я или мертв, или император...</br> Завтра он вскочил на коня, бросился на площадь и картечью усмирил бунт...</br> Что сделал Михаил?</br> Он последовал за старшим братом...</br> Как и теперь...</br> Да, как и теперь, потому что и теперь Михаил пошел за братом Николаем...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 274–275.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал:</br> — При этих условиях я не могу принять престола, потому что...</br> Он не договорил, потому что... потому что заплакал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 276.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [sekretario de Miĥail Aleksandroviĉ dum ties abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он передал, что вликий князь просил употреблять от его лица местоимение "я", а не "мы" (у нас всюду было "мы"), потому что великий князь считает, что он престола не принял, императором не был, а потому не должен говорить — "мы". Во-вторых, по этой же причине, вместо слова "повелеваем", как мы написали, — употребить слово "прошу". И наконец, великий князь обратил внимание на то, что нигде в тексте нет слова "бог", а таких актов без упоминания имени божия не бывает<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 278.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он был хрупкий, нежный, рожденный не для таких ужасных минут, но он был искренний и человечный. На нем совсем не было маски. И мне думалось:</br> "Каким хорошим конституционным монархом он был бы..."</br> Увы... Там, в соседней комнате, писали отречение династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал мне:</br> — Мне очень тяжело... Меня мучает, что я не мог посоветоваться со своими. Ведь брат отрекся за себя... А я, выходит так, отрекаюсь за всех...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Набоков взял себе на память перо, которым подписал Михаил Александрович. И помню, что появившийся к этому времени Керенский умчался стремглав в типографию (кто-то еще раз сказал, что могут каждую минуту "ворваться").</br> Через полчаса по всему городу клеили плакаты:</br>"Николай отрекся в пользу Михаила. Михаил отрекся в пользу народа"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 280.</ref>. }} === 1920 === {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun generalo [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] вы сказали тогда, в октябре 1918 года: "Мне иногда кажется, что нужно расстрелять половину армии, чтобы спасти остальную"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 286.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы так же относимся к "жидам", как они к "буржуям". Они кричат: "Смерь буржуям", а мы отвечаем: "Бей жидов"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 298.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] измученные, усталые, опустившиеся, мы почти ненавидели тот народ... за который губли<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 300.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [konkludo de neformala kunsido kun [[Vasilij ALeksandroviĉ Stepanov]] kaj [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Может быть три случая. Генерала Деникина убьют, он застрелится, он совершит "отречение" [...] Преемником ему почитать генерала Врангеля<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 304.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Толпа офицеров. Не знаю почему, на меня всегда офицеры производятсамое тяжелое впечатление, когда они собираются "толпами"... Офицер по существу "одиночка"... Он должен быть окружен солдатами. Тогда понятно, почему он "офицер" [...] И это впечатление особенно ярко, если сравнить "офицерские роты" с "юнкерами"... Казалось бы, "офицерские роты" самые совершенные части... А вот нет... В них какой-то надлом, нет здоровья, нет душевного здоровья... И как это ни странно — не чувствуется дисциплины. А юнкера всегда производят какое-то бодрящее душу впечатление: сжатой пружины, готовой каждую минуту развернуться по знаку своего начальника<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 305.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Конечно, пришли смотреть Веру Холодную. После своего трагического конца она стала "посмертным произведением", тем, чего уж нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 310.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Таких "мест", центров, куда стекала отступающая стихия, было собственно три: Кубань, Крым и район Одессы. В каждом из этих центров было одно несомненное данное: дальше было море. Дойдя до моря, надо было или сдаваться или "драться"... Но был еще третий выход — корабли...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Если бы в Одессе оказался "человек", сопротивление было бы... Но человек этот непременно должен был быть получен "иерархическим" путем, т. е. сверху. Короче говоря, это должен был бы быть назначенный главнокомандующим Деникиным генерал. Естественным ненералом был бы, конечно, главноначальствующий Новороссийской областью генерал Шиллинг. Но генерал Шиллинг ни в какой мере нужным "человеком" быть не мог<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311–312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Возникла мысль почти у всех одновременно такая: если старые части разложились, значит надо формировать новые. В сущности говоря, это было повторение пройденного: ведь когда погибла старая русская армия, генерал Алексеев сейчас же взялся за формирование новой — добровольческой армии. Но существенная разница состояла в том, что тогда во главе стал бывший верховный главнокомандующий, старый техник, хорошо знавший свое ремесло. Теперь же, здесь, в Одессе, за негодностью "генералов", за дела схватились кто как мог, и получилась эпоха одесской "отрядомании"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Владыка митрополит был очень увлечен своим "священным отрядом". И митрополит Платон, как тогда в Одессе было обязательно, тоже "формировал" что-то... Но до меня уже дошли кое-какие сведения о том, что там делалось. Увы, в "священный отряд" вошли каким-то образом... "уголовные элементы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 313.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добираюсь до командира полка. Двигаюсь постепенно из этажа в этаж, из комнаты в комнату. Внизу меня слегка коснулся запах спирта. Затем этот запах все усиливался, по мере того как я двигался выше, по всяким "отросткам" мгновенно сформировавшегося штаба... [...] Запах спирта достиг наивысшего напряжения, когда я достиг командира полка. Этот полковник был пьян<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 314.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В городе по самому скромному счету двадцать пять тысяч одних офицеров<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 315.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы победили в Одессе на городских выборах в декабре 1919 г. Казалось, это было невероятно. В Одессе победить нам — русским... А вот победили. Выборы вели мои друзья,сгруппированные в организацию, привыкшую к дисциплине. Победу дало изобретенное ими в высшей степени удачное название. Как все "гениальное", это было в высшей степени просто: "христианский блок". Никаких программ, никаких угроз и никаких обещаний. Но все, кому нужно было, поняли друг другаref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 316.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia taĉmento en Odeso] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мой "атом" формировался почти исключительно из учащейся молодежи [...] Это были почти сплошь гимназисты<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 318.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Дело становилось окончательно ясным: Одессу сдадут. Я, кстати, заболел, и, лежая в постели, подписывал бесконечное количество "удостоверений" на английские пароходы. На этих удостоверениях английские власти ставили визу, и это служило пропуском на пароход<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 319.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В Киеве мне пришлось сжечь интереснейшие вещи. Но многое я вывез. Для чего? Для того, чтобы утопить в оедсской воде то, что не сжег в киевском огне. В общем от всего, что было написано или записано в течение всей жизни, не осталось ни строчки...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 320.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Зачем генерал Шиллинг, сев на пароход, передал командование неизвестно откуда взявшемуся и не имевшему никаких сил (триста галичан, да и то лежавших в госпиталях) и явно внушавшему всем недоверие генералу Сокире-Яхонтову, — это секрет изобретателя. Однако это было проделано. Полковник Стессель получил от генерала Шиллинга письмо с приказанием подчиниться украинскому спасителю. [...] если можно еще донкихотствовать под трехцветным флагом, то под "живто-блакитным"... покорнейше благодарю...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 321.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В критическую минуту от двадцатипятитысячной "кофейной армии", котооая толкалась по всем "притонам" города, и от всех частей, вновь сформированных и старых, прибившихся в Одессу, — в распоряжении полковника Стесселя, "начальника обороны", оказалось человек триста, считая с нами<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 323.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Эти дымки производили пули, ударявшиеся о штукатурку. По Дерибасовской из-за горки кто-то палил. Попадая в дома под острыми углами, пули рикошетировали, рождая эти желто-сырые дымочки из пыли известкового камня. Ларчик открывался просто, а меж тем сколько раз в гражданской войне оба противника обвиняли мирное население в стрельбе из окон. Это в некоторых случаях, конечно, бывало, но по большей части это были, вероятно, только "штукатурные" дымки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 324.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Большевики стреляли плохо. Они могли бы, выражаясь по-старозаветному, "залить нас свинцом", но в общем ранили несколько человек. Однако этого было совершенно достаточно, чтобы все пароходы "драпанули в два счета" в море<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 325.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Основное правило — не верить очевидцам в бою, ибо людям мерещится бог знает что<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 326.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Этот чай был замечательно вкусным. Уже не в первый раз я делал наблюдение, что средний слой гораздо более отзывчив и смелее, чем высший. То-то большевики и боятся больше "мелких буржуев", чем крупных<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы тщетно разводили какие-то костры, проявляя при этом обычную интеллигентскую никчемность<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Вместе с тем стало известно,что полковнику Стесселю лично было неоднократно предложено сесть на пароход, на что он ответил:</br>— Что, вы меня подлецом считаете!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как люди нелепо эгоистичны. В хатке было трое. Они заявили, что никого не могут впустить, потому что их собственно не трое, а пятнадцать. На это изведенный поручик Л. сказал:</br>— Я подожду полчаса здесь. И если те двенадцать не придут, то я вас расстреляю...</br>Это фантастическое заявление имело то следствие, что и эти трое куда-то скрылись. Разумеется, никаких двенадцати не оказалось</br><ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Льду почти столько, сколько хватает глаз. Почти — потому, что на той сттороне замерзшего лимана виден город. Это — Аккерман. По этому льду в одну колонну движется бесконечный обоз. Туда, к Аккерману, к городу спасения, румынскому городу Аккерману, куда не придут большевики. [...] Идут с белыми флагами, которые несут как знамена<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему все эти люди и повозки были убеждены,что их примут на той стороне с распростертыми объятиями? Потому, очевидно, что был отдан точный и ясный приказ выступить на лед в восемь часов утра. Но несомненно также и то, что на шестой версте на льду стоял столик. У столика сидели румынские офицеры, за столиком стояли румынские солдаты. И совершенно достоверно,что этот столик приказал всем этим людям и повозкам возвращаться обратно. Румыны не пустили никого. Впрочем, нет. Пропустили "польских подданных". В числе их оказался комендант города Одессы, полковник Маглевский, очень мило семенивший вдоль обозоа в весьма приличном штатском платье и с изящным чемоданчиком в руках. Впереди всего шествия шли маленькие кадеты. Они начинались с десяти лет. Жалко было смотреть на эту детвору, замерзавшую на льду. И начался "Анабазис". Великое отсупление от Аккермана<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 333.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня уверяли, что "вывезли всех раненых"... Этому никогда не надо верить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 344.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему-то всегда, когда описываются великие вещи, вроде войн и революций, забывают об этом. Ни у одного писателя вы этого не найдете. А между тем вши, это один из факторов мировой истории, о котором не следует умалчивать. Смейтесь, смейтесь, — но все же надо твердо себе навсегда заметить, что и война и революция процессы... "вшивые"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 362.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun ulo el taĉmento de [[Grigorij Kotovskij]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = — Котовский хороший человек?</br>— Очень хороший... И он строго-настрого приказал... И грабить не разрешает... Меняться — это можно...</br>[...] Не знаю почему, разговор скользнул на Петлюру. Он был очень против него восстановлен.</br> — Отчего вы так против Петлюры?</br> — Так ведь он самостийник.</br> — А вы?</br> — Мы... мы за "Единую Неделимую".</br>Я должен сказать, что у меня, выражаясь деликатно, глаза полезли на лоб. Три дня тому назад я, с двумя сыновьями с правой и левой руки, с друзьями и родственниками, сфиски-эпически дрался за "Единую Неделимую" именно с этой дивизей Котовского. И вот, оказывается, произошло легкое недоразумение: они тоже за "Единую Неделимую"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 372.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Tiraspolo]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Увы, пожалуй, сравнение (а его делали местные жители) было бы не в пользу "белых"; судя по рассказам, наши части, которые стояли здесь раньше, произвели обычной для этой эпохи дебош. А дивизия Котовского никогда не обижала — это нужно засвидетельствовать — ни еврейского, ни христианского населения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 375.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = "Товарищ Котовский не приказал" — это было, можно сказать, лозунгом в районе Тирасполя. Скольким это спасло жизнь...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 376.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мало кто из русских времен борьбы белых с красными избежали того или иного тифа. "Abdominalis", "Exanthematicus" и "Recurrens" были истинными архангелами русской революции. Многие испытали все три тифа<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 384.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[ddum malsaniĝo je tifo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня лечил один врач... Он приходил каждый день и очень хорошо знал, кто я. Это я пишу так, на всякий случай для тех, кто обуян жаждой расстреивать "комиссаров"... Смотрите, не расстреляйте в припадке святой мести тех, кто, ежедневно рискуя головой, спасал жизнь вашим близким и друзьям...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 385.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Одесса с покон веков славилась как гнездо воров и налетчиков. Здесь, по-видимому, с незапамятных времен существовала сильная грабительская организация, с которой более или менее малоуспешно вели борьбу все пятнадцать (нет, их было, кажется, 14), — все четырнадцать правительсв, сменившихся в Одессе за время революции. Но большевики справились весьма быстро. И надо отдать им справедливость, в уголовном отношении Одесса скоро стала совершенно безопасным городом<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 389.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri "sonoriletoj" — bankbiletoj de Denikin je mil rubloj] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] "колокольчики", несмотря на официальное запрещение под страхом расстрела, котировались на подпольной бирже Одессы. Стоимость их, кажется, не падала ниже трехсот советских рублей, но порою подымалась до "al pári". Огромное количество людей в Одессе занималось спекуляцией на деньгих. Да могло би это быть инач? Куда же могли деваться эти "кошмарические" стада всевозможных биржевиков, которые наполняли Фанкони и Робина и густой толпой стояли на углу Дерибасовской и Екатерининской, торгуя кокаином, сахаром и валютой? Одесская чрезвычайка вела с ним борьбу, многих расстреливала, но остальные продолжали работать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 393.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Odeso]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как быстро большевики покончили с грабителями, налетчиками и всякими уголовными<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 395.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Самому человеку очень трудно определить, следят ли за ним. Для этого случая обязательно должен быть сопровождающий, который легко выследит следящих. Это слежка за слежкой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 408.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ни один мужчина, самый скрытный, не так скрытен, как самая откровенная женщина. Это у них в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 409.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ляля, по классическому обычаю, применяемому в таких случаях, лускал семечки. Удивительно, как семечки действуют успокаивающим образом на чрезвычайку. А еще, говорят, верный способ, если кто-нибудь вас подозревает, — пройти мимо и пустить ему дым в лицо. Впрочем, не пробовал — некурящий... Но знаю, что очень хорошо почаще сплевывать... Плевки и до сих служат гарантией демократичности...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 422.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Советские часы переведены на три часа вперед. Три часа обозначают полночь<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 430.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Коса бело-желтая, тянется сколько глаз хватит. Еще бы. Ведь эта коса — знаменитый остров Тендра "чуть заметен". Он имеет семьядесят верст длиной при ширине от полутора до двух. Говорят, что когда господь создал Крым, то черт этому позавидовал. Ночью подкрался и хуватился тащить Крым в преисподнюю. Ангел господен отбил — не дал. Но черт успел, выдирая Крым из рук ангела, вытянуть из полуострова эти две стрелки: Тендру и Арбатскую<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 450.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добиваюсь, чтобы в Крыму, чтобы хотт на этом клочке, сделать жизнь возможной... Ну, словом, чтобы, так сказать, показать остальной России... вот у вас там коммунизм, то есть голод и чрезвычака, а здесь: идет земельная реформа, вводится волостное земство, заводится порядок и возможная свобода... Никто тебя не душит, никто тебя не мучает — живи, как жилось... Ну, словом, опытное поле<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Сейчас нам, конечно, очень помогают поляки... Наше наступление возможно потому, что часть сил обращена на Польшу<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Публика требует, чтобы я ввел твердые цены. Вздор! Это испробовано, от твердых цен цены только растут. Я иду другим путем: правительство выступает как крупный конкурент, выбрасывая на рынок много дешевого хлеба. Этим я понижаю цены<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] я себе представляю Россию в виде целого ряда областей, которым будут предоставлены широкие права. Начало этому — волостное земство, которое я ввожу в Крыму. Потом из волостных земств надо строить уездные, а из уездного земства — областные собрания<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Aleksandr Krivoŝein]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Деникин, помимо всяких других причин, прежде всего, не справился территорией. Мы наступаем сейчас, но помним — memento Деникин. [...] Необходимо держать хлебные районы, то есть северные уезды Таврии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 466.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Обычная русская культурная толпа — "интеллигенция", как говорили во время Чехова, "буржуи", как стали говорить вместе с Максимом Горьким, — поражала своей болезненностью... Редко, редко можно было встретить яркие краски без условности... Обычно это все были лица в "блеклых тонах"... блеклых тонах условного петроградского изящества, — alias вырожденчества... Серо-желтовато-зеленое — вот колорит чеховско-блоковской красоты. Литературность манер, поза на изысканность, неестественная веселость, от которой грустно, — все это только подчеркивало бледную немочь догоревших родов и благоприобретенно-обреченных существ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 468.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мораль сей истории для молодых "расстрельщиков". Когда у вас будут чесаться руки непременно кого-нибудь "вывести в расход", подумайте о том, что, может быть, где-нибудь в другом месте, но с таким же легкомыслием, какой-нибудь из ваших товарищей расправляется с вашей сестрой или невестой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 477.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В летописях 1920 год будет отмечен как год мирного завоевания Константинополя русскими<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri amikemo de la turkoj al la rusaj rifuĝintoj en 1920] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Русские и турки сейчас словно переживают медовый месяц... Случаев удивительно доброго, сердечного отношения — не перечесть... Русским уступают очереди, с русских меньше берут в магазинах и паркимахерских, выказывают всячески знаки внимания и сочувствия, и над всем этим, как песнь торжествующей любви, вместе с минаретами вьется к небу глас народа — глас божий.</br> — Харош урус, харош...</br> [...] Обе нации — русские и турки — почти одинаково несчастны. Обе почти лишены отечества. Обе включены, втоптаны в разряд побежденных "державами-победительницами"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500–501.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но, кажется, все страны "закрылись". Не хотят русских... никто не хочет, и даже великодушные, верные союзники... И только тут, в столице народа, с которым вы воевали века, воевали и в последнюю войну, в столице, на которую мы столько раз и совершенно открыто претендовали, желая взять ее себе, только тут несется неумолчный крик:</br> — Харош, урус, харош...</br> Чудесны дела твои, господи!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 504.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Брусиловское воззвание произвело некоторое впечатление. Оно было написано старым языком и в силу этого действовало на нервы... "За Русскую Землю" — это было уже ак много<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] давно уже наши идеи перескочили через фронт [...] Прежде всего, мы научили их, какая должна быть армия. Когда ничтожная горсточка Корнилова, Алексеева и Динкина била их роды, — била потому, что она была организаована на правильных началах — без "комитетов", без "сознательной дисциплины", то есть организована "по-белому", — они поняли... И они восстановили русскую армию... Это первое... Конечно, они думают, что создали социалистическую армию, которая дерется "во имя Интернационала", — но это вздор. Им только так кажется. На самом деле, они восстановили русскую армию... И это наша заслуга... Мы сыграли роль шведов... Ленин мог бы пить "здоровье учителей", эти учителя — мы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Наш главный, наш действенный лозунг — Единая Россия... Когда ушел Деникин, мы его не то чтобы потеряли, но куда-то на время спрятали... мы свернули знамя... А кто поднял его, кто развернул знамя? Как это ни дико, но это так... Знамя Единой России фактически подняли большевики. Конечно, они этого не говорят... Конечно, Ленин и Троцкий продолжают трубить Интернационал. И будто бы "коммунистическая" армия сражалась за насаждение "советских республик" Но это только так сверху... На самом деле их армия била поляков, как поляков. И именно за то, что они отхватили чисто русские области. [...] В всяком случае, нельзя не видеть, что русский языкво славу Интернационала опять занял шестую часть суши<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 516.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Где соберутся три немца, — там они поют квартет... Но где соберутся четыре русских, там они основывают пять политических партий... Поэтому и в русской действительности героические решения может принимать только один человек... [...] Он будет истинно красным по волевой силе и истинно белоым по задачам, им преследуемым. Он будет большевик по энергии и националист по убеждениям<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 517.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но отчего, скажут, мы все-таки в Галлиполи, а не в Москве? Почему мы не воспользовались тем временем, когда Красные в военном отношении еще не мыслили "по-белому" и потому были бессильны? Потому что нас одолели Серые и Грязные... Первые — прятались и бездельничали, вторые — крали, грабили и убивали не во имя тяжкого долга, а собственно ради садистского, извращенного грязно-кровавого удовольствия...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 527.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Februara revolucio]] * [[Provizora Registaro de Rusio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Ŝulgin, Vasilij}} [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Februara revolucio]] [[Kategorio:Naciistoj]] [[Kategorio:Monarkiistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1878]] [[Kategorio:Mortintoj en 1976]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 13-an de januaro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de februaro]] 6aelxxjmz9tew39z5nbjan82e1l0f83 53069 53068 2026-04-14T13:39:22Z RG72 415 /* Tagoj */ 53069 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:32, 25 mar. 2026 (UTC) {{Aŭtoro | nomo = Vasilij Ŝulgin | dosiero = | vikipedio = Vasilij Ŝulgin | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Vasilij Ŝulgin|Vasilij Ŝulgin]]''' (naskiĝis la 1-an de januaro (13-an) 1878, Kievo, la Rusia imperio – mortis la 15-an de februaro 1976, Vladimiro, Sovetunio) estis rusia politikisto, socia aganto, kunorganizanto de la Blanka movado, rusa naciisto, monarĥiisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Tagoj === {{Citaĵo |teksto = [reago al la cara manifesto en 1905] Sed kio mirigas min, estas la [[judoj]]. Frenezaj, tute frenezaj homoj. Per siaj manoj ili fosas la [[tombo]]n por si mem... kaj ili hastas, urĝas — timas malfruiĝi... Ili ne komprenas ke en [[Rusio]] ĉiu ajn [[revolucio]] iros laŭ judaj [[kadavro]]j. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто меня поражает — это евреи. Безумные, совершенно безумные люди. Своими руками себе могилу роют... и спешат, торопятся — как бы не опоздать... Не понимают, что в России всякая революция пройдет по еврейским трупам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 77.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo okazis io neimagebla. Ŝajnis ke ĉiuj kapablaj marŝi, estis surstrate. Almenaŭ ĉiuj [[judoj]]. Sed ŝajnis ke ili estis eĉ pli multnombraj ol efektive danke ilia defia konduto. Ili ne kaŝis sian jubilon. [[Homamaso]] akiris ĉiujn kolorojn. De ie aperis damoj kaj fraŭlinoj en ruĝaj jupoj. Kun ili konkuris ruĝaj bantoj, kokardoj, brakbendoj. Ĉio ĉi kriis, bruis, babilis, okulumis unu al alia. Sed ankaŭ [[rusoj]] abundis. Neniu estis bone komprenanta ion. Preskaŭ ĉiuj survestis ruĝajn rozetojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В городе творилось нечто небывалое. Кажется, все, кто мог ходить, были на улицах. Во всяком случае, все евреи. Но их казалось еще больше, чем их было, благодаря их вызывающему поведению. Они не скрывали своего ликования. Толпа расцветилась на все краски. Откуда-то появились дамы и барышни в красных юбках. С ними соперничали красные банты, кокарды, перевязки. Все это кричало, галдело, перекрикивалось, перемигивалось. Но и русских было много. Никто хорошенько ничего не понимал. Почти все надели красные розетки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 78–79.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Kievo post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo oni aktive ĉasis [[oficiro]]jn, klopodante alkroĉi al ili ruĝajn rozetojn. Iuj konsentis, sen kompreni kio okazas, kion fari — ja "konstitucio". Tiukaze oni kaptis ilin ĉe la manoj, portis sur si... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В толпе очень гонялись за офицерами, силясь нацепить им красные розетки. Некоторые согласились, не понимая, в чем дело, не зная, как быть, — раз "конституция". Тогда их хватали за руки, качали, несли на себе...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Kievo post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] Ĉion ĉi oni povas resume tiel:</br>Matene: festa humoro — furioza ĉe la [[judoj]], "laŭ imperiestra ordono" — ĉe la [[rusoj]]; trupoj — konsternitaj.</br>Tage: revoluciaj aranĝoj: paroloj, alvokoj, simbolaj agoj, detruado de caraj portretoj, trupoj ne agas.</br>Krepuske: atako de revoluciuloj kontraŭ trupoj, vekiĝo de la trupoj, salvoj kaj [[fuĝo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Все это можно свести в следующий бюллетень:</br>Утром: праздничное настроение — буйное у евреев, по "высочайшему повелению" — у русских; войска — в недоумении.</br>Днем: революционные выступления: речи, призывы, символические действия, уничтожение царских портретов, войска — в бездействии.</br>К сумеркам: нападение революционеров на войска, пробуждение войск, залпы и бегство<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Sed plej teruraj estas tiuj ĉi blindaj [[domo]]j. Ili plu rigardas per siaj senokulaj kavoj — ili gapas al tiu ĉi absurda kaj mizera [[teruro]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но страшнее всего эти слепые дома. Они все же смотрят своими безглазыми впадинами, — таращат их на весь этот нелепый и убогий ужас...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 89.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Plej multis virinoj. Ili estis forportantaj, kun [[rido]], ŝercoj kaj ŝrikoj. Iuj, foriginte siajn kaptukojn, nodis grandegajn nodsakojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Больше всего было женщин. Они тащили, со смехом, шутками и визгом. Иные, сорвав с себя платки, вязали огромные узлы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 99.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Mi foje estis en [[batalo]] — ĉu timinde? Ne... Timinde estas paroli en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]... Kial? Mi ne scias... Eble ĉar aŭskultas la tuta [[Rusio]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я как-то был в бою, — страшно? Нет... Страшно говорить в Государственной думе... Почему? Не знаю... Может быть, потому, что слушает вся Россия<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Por ni, "[[Kievo|kievanoj]]", "pura rusa parolo" estas nia malforta punkto... Ni parolas malbone, kun [[Suda dialektaro de la rusa lingvo|suda akĉento]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Для нас, "киевлян", "чистая русская речь" наше слабое место... Мы говорим плохо, с южным акцентом...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] mi estas natura [[Kievo|kievano]], do pura [[Nigra Centopo|nigracentopulo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] я, природный киевлянин, а значит, чистой воды черносотенец<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] pagis per sia [[vivo]] pro tio ke li dispremis la [[revolucio]]n kaj precipe pro tio ke li montris la vojon al evolucio. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Столыпин заплатил жизнью за то, что он раздавил революцию, и, главным образом, за то, что он указал путь для эволюции<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 112.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kaj okazis tio, kio devis okazi: [[Germanio|germanaj]] profesoroj pelis la [[Armitaj Fortoj de Germanio|germanan armeon]] kontraŭ [[Rusio]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И произошло то, что должно было произойти: немецкие профессора бросили германскую армию на Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] Tiam okazis miraklo... La sama rusa [[intelektularo]], kiu dum la [[Rusa-japana milito|Japana milito]] trasorbiĝis je slogano "Ju pli malbone, des pli bone" kaj nur en malvenko de la patrujo vidis eblecon efektivigi siajn sonĝojn "pri [[libereco]]", — ĝi subite kvazaŭ transformiĝis. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тут случилось чудо... Та самая русская интеллигенция, которая во время японской войны насквозь пропиталась лозунгом "Чем хуже, тем лучше" и только в поражении родины видела возможность осуществления своих снов "о свободе", — вдруг словно переродилась<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] [...] ne eblis ne vidi diferencon je la nuna konduto de la gvidanta [[Judoj en Rusio|judaro]] kompare al la jaro 1905. Tiam ili subtenis la malvenkismon kaj [[Rusia revolucio de 1905|revolucion]]... Kaj ili malgajnis. Rezulto de tiu ĉi politiko estis pogromoj kaj renovigita severeco de administra praktiko. Nun la gvidanta judaro subtenis "[[patriotismo]]n"... La tuta rusa gazetaro (kaj ĝi je tri kvaronoj estis juda) postulis militon "ĝis la venka fino"... Tion ne eblis ne rimarki kaj al tio necesis respondi per esperiga gesto. Sed, dio mia, kiel tio estis malfacile. En la fronto estiĝis freneza "spionomanio", pro kiu malklariĝis la kapoj ankaŭ en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Homoj ne estis komprenantaj, ke "frontaj judaĉoj" ne ĉesos spioni, se pli forte premi tiujn "malfrontajn". Ili ne estis komprenantaj ankaŭ ke tiuj malfrontaj tenas en siaj manoj gravan armilon — la gazetaron, kiu je la momento de streĉo de ĉiuj fortoj de la ŝtato ne povas esti neglektata. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] нельзя было не видеть разницу в теперешнем поведении руководящего еврейства сравнительно с 1905 годом. Тогда они поставили свою ставку на пораженчество и революцию... И проиграли. Результатом этой политики были погромы и обновленная суровость административной практики. Теперь же руководящее еврейство поставило ставку на "патриотизм"... Вся русская печать (а ведь она на три четверти была еврейская) требовала войны "до победного конца"... Это нельзя было не заметить и на это следовало ответить обнадеживающим жестом. Но, боже мой, как это было трудно. На фронте развилась сумасшедшая "шпиономания", от которой мутились головы и в Государственной думе. Люди не понимали, что "фронтовые жиды" не перестанут шпионить, если крепче поприжать "тыловых". Не понимали и того, что эти тыловые держат в своих руках грозное оружие — прессу, которой в момент напряжения всех сил государства меньше всего можно пренебрегать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 117.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] la monumenta [[Miĥail Vladimiroviĉ Rodzjanko]], de la naturo mem destinita por detruado de ministeria ĝangalo. Rodzjanko tenas sian aŭtoritaton de la prezidanto de la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]] kun neimitebla pezo. Tio estas lia avantaĝo kaj malavantaĝo. "Klaki" ministrojn ekde certa [[tempo]] iĝis lia bezono. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] монументальный Михаил Владимирович Родзянко, самой природой предназначенный для сокрушения министерских джунглей. Родзянко несет свой авторитет председателя Государственной думы с неподражаемым весом. Это его — достоинство и недостаток. "Цукать" министров с некоторого времени сделалось его потребностью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Nikolaj Nikolajeviĉ Lvov]], kun senfine bonkora [[rideto]] kaj [[okulo]]j de [[fanatikulo]] [...]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Николай Николаевич Львов, с бесконечно доброй улыбкой и глазами фанатика [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Pavel Miljukov|Miljukov]], vere rusa [[konstituci-demokrato]], pro ludo de naturo aspektanta kiel germana generalo [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Милюков, истинно русский кадет, по какой-то игре природы имеющий некоторое обличье немецкого генерала [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Dmitrij Ivanoviĉ Ĉiĥaĉjov]], tiom orgojla laŭ aspekto, ke liaj [[amiko]]j diris ke mankas al li unu kola vertebro, dum efektive li simple estas [[homo]] ekstreme honesta [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Дмитрий Николаевич Чихачев, такой высокомерный на вид, что про него его друзья говорили, будто у него не хватает одного шейного позвонка, а на самом деле только обостренно порядочный человек [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120–121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Generalo [[Aleksej Polivanov|Polivanov]], milita ministro, la [[homo]] inteligenta, pensema kaj granda diplomato. Kiam li parolas, li movas la ŝultrojn kaj nervoze movas la kapon — tio estas "tikoj" — fidinda signo de estingiĝo de individuo aŭ gento. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Генерал Поливанов, военный министр, человек умный, вдумчивый и большой дипломат. Когда он говорит, он ежится плечами и нервно поводит головой — это "тики" — верный признак угасания индивидуума или рода<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Incitiĝon de [[Rusio]], kaŭzitan de terura retreto en 1915, oni efektive sukcesis turni al spirtruo, nomita la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Oni sukcesis transformi la ekbolintan revolucian energion kaj vortojn je ardaj paroloj kaj lertaj laŭte sonorantaj "transiroj al sekvaj aferoj". Oni sukcesis anstataŭigi la "[[revolucio]]n", do katastrofon kaj detruadon, per "revolucio", do vorta riproĉo al registaro... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Раздражение России, вызванное страшным отступлением 1915 года, действительно удалось направить в отдушину, именуемую Государственной думой. Удалось перевести накипавшую революционную энергию и слова в пламенные речи и в искусные звонко-звенящие "переходы к очередным делам". Удалось подменить "революцию", т. е. кровь и разрушение, "революцией", т. е. словесным выговором правительству...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 122.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ni ne deziris, nek povis esti [[Thomas Alva Edison|Edison]]-oj, ni malestimis materialan kulturon. Oble pli interese estis krei "mondan" [[literaturo]]n, transcendencan [[baleto]]n kaj [[Anarkiismo|anarĥiajn]] teoriojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы не хотели и не могли быть Эдиссонами, мы презирали материальную культуру. Гораздо веселее было создавать "мировую" литературу, трансцендентальный балет и анархические теории<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 124.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povas ja efektive postuli de la lando senfinajn oferojn kaj samtempe komplete ignori ĝin... Oni povas ignori kiam oni venkas: la venkintojn oni ne juĝas... Sed la "venkatajn" oni juĝas, kaj juĝas ne nur severe, sed ankaŭ ekstreme maljuste, ĉar estas dirite: "Vae victis!" |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нельзя же в самом деле требовать от страны бесконечных жертв и в то же время ни на грош с ней не считаться... Можно не считаться, когда побеждаешь: победителей не судят... Но "побеждаемых" судят, и судят не только строго, а в высшей степени несправедливо, ибо сказано: "Vae victis!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La [[malvenko]]j estas pagendaj. Kiel?.. Per valuto, kiu estas akceptata kiel [[pago]]: necesas pagi per cedo de la [[potenco]]... almenaŭ per ŝajna cedo, almenaŭ per cedo provizora... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = За поражения надо платить. Чем?.. Той валютой, которая принимается в уплату: надо расплачиваться уступкой власти... хотя бы кажущейся, хотя бы временной...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni nomumas "anstataŭ [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] — [[Boris Ŝtjurmer|Ŝtjurmer]], pri kiu [[Peterburgo]] parolas tiel:</br>— Absolute senprincipa homo kaj kompleta neniaĵo...</br>Pro la aspekto oni nomas lin "[[Kristnaska Avo]]"... Sed tiu ĉi "avo" ne "alportos" la ordon al [[Rusio]], sed "forportos" la lastan prestiĝon de la [[potenco]]... Aldone tio estas "Kristnaska Avo" kun germana familinomo... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Назначают "заместо Столыпина" — Штюрмера, о котором Петербург выражается так:</br>— Абсолютно беспринципный человек и полное ничтожество...</br>За внешность его называют "святочным дедом"... Но этот "дед" не "принесет" порядка России, а "унесет" последний престиж власти... К тому же этот "святочный дед" с немецкой фамилией...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 126.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Perfido]]... Tiu ĉi terura [[vorto]] vagadas en la armeo kaj malfronto... Komenciĝis tio ekde [[Sergej Mjasojedov|Mjasojedov]] en 1914, kaj nun kiun oni ankoraŭ ne akuzis? Ĝis la pleja supro kuras tiu ĉi vorto, kaj serĉas eĉ ĉirkaŭ la Kortego enketistoj-volontuloj. Kvazaŭ ne sufiĉe da malbono estis farita al [[Rusio]] nekonscie por aldone akuzi iun pri perfido... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Измена... Это ужасное слово бродит в армии и в тылу... Началось это еще с Мясоедова в 1914 году, а теперь кого только не обвиняют? Вплоть до самых верхов бежит это слово, и рыщут даже вокруг Двора добровольные ищейки. Как будто недостаточно зла причинено России бессознательно, чтобы обвинять еще кого-то в измене...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 127.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La teruro konsistas je tio, ke tiu ĉi [[registaro]] eĉ ne trovas je si fortojn por defendi sin... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ужас в том, что это правительство даже не находит в себе силы защищаться...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 131.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ekzistas terura vermo, kiu ronĝas kvazaŭ kosuso arbotrunkon de [[Rusio]]. Jam la tutan kernon ĝi forronĝis, eble jam mankas la trunko, nura tricentjara ŝelo ankoraŭ teniĝas...</br>Kaj mankas [[kuracilo]] ĉi-kaze...</br>Ĉi-kaze ne eblas lukti... Tio estas mortigilo...</br>La nomo de tiu ĉi mortigilo: [[Rasputin]]!!! |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Есть страшный червь, который точит, словно шашель, ствол России. Уже всю сердцевину изъел, быть может, уже и нет ствола, а только одна трехсотлетня кора еще держится...</br> И тут лекарства нет...</br> Здесь нельзя бороться... Это то, что убивает...</br> Имя этому смертельному: Распутин!!!<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 133.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Grigorij Rasputin]]] La afero estas ke la [[Aleksej Nikolajeviĉ Romanov|tronheredanto]] estas morte malsana... Eterna [[timo]] devigas la imperiestrinon sin ĵeti al tiu ĉi homo. Ŝi kredas ke la tronheredanto vivas nur danke al li... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Дело в том, что наследник смертельно болен... Вечная боязнь заставляет императрицу бросаться к этому человеку. Она верит, что наследник только им живет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Grigorij Rasputin|Rasputin]] estas funkcio de [[volupto]]<ref>Ruse ''rasputnost'', do simile al la familinomo de la priparolata persono.</ref> de certaj damoj, serĉantaj... "[[sento]]jn". La sentojn, perditajn dum degenero. Degenerantaj [[virino]]j ofte suferas mankon de iuj ajn sentoj. Nemalofte ili klarigas ke la [[edzo]] estas "ordinara, griza homo". Foje efektive estas tiel. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин есть функция распутности некоторых дам, ищущих... "ощущений". Ощущений, утраченных вместе с вырождением. Вырождающиеся женщины часто страдают от того, что они ничего не чувствуют. Нередко они объясняют это тем, что муж — "обыкновенный, серый человек". Иногда это действительно так<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 147.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu estas mirinde ke [[Sankt-Peterburgo|Sankt-Peterburga]] girlando — mistika-volupta — altiris al si [[Grigorij Rasputin|Griŝka Rasputin]], tipan rusan "[[Ĥlistoj|ĥliston]]"!.. Jen sur kia grundo okazis delonge atendita kuniĝo de [[intelektularo]] kaj la [[popolo]]!.. Griŝka eniĝis je la ĉeno kaj, tenante je unu mano [[Histerio|histeriulinon]]-mistikulinon, en la alia — histeriulinon-[[Nimfomanio|nimfomaniulinon]], plibeligis la [[baleto]]n de Petrogrado per sia duvizaĝa portreto — de miraklofaranto kaj satiruso... [...] Griŝka bonege sciis al kiu per kiu flanko de sia spirita portreto sin turni... [...] Al la cara familio li turnis sian vizaĝon de "sankta maljunulo", rigardante kiun al la carino ŝajnas ke la spirito dia kuŝas sur la sankta homo... Dume al Rusio li turnis sian voluptan muzelon, ebrian kaj voluptan, la muzelon de koboldo-satiruso en la [[Tobolska gubernio|Tobolska]] tajgo... Kaj de tio devenas ĉio... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Что же удивительного, что санкт-петербургская гирлянда — мистически-распутная — притянула к себе Гришку Распутина, типичного русского "хлыста"!.. Вот на какой почве произошло давно жданное слияние интеллигенции с народом!.. Гришка включился в цепь и, держа в одной руке истеричку-мистичку, а в другой — истеричку-нимфоманку, украсил балет Петрограда своим двуликим фасом — кудесника и сатира... [...] Гришка прекрасно знал, где каким фасом своего духовного обличия поворачиваться... [...] Царской семье он обернул свое лицо "старца", глядя в которое царице кажется, что дух божий почивает на святом человеке... А Росии он повернул свою развратную рожу, пьяную и похотливую, рожу лешего-сатира из тобольской тайги... И из этого — все<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 150–151.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = En kinejoj oni malpermesis prezenti filmon, kie estis montrate kiel la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|imperiestro]] metas sur sin la Krucon de Sankta Georgo. Kial?.. Ĉar tuj post komenco de la filmo, — voĉo el mallumo: "La caro-paĉjo kun Georgo, la [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)|carino-panjo]] kun [[Grigorij Rasputin|Grigorij]]..." |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В кинематографах запретили давать фильму, где показывалось, как государь возлагает на себя Георгиевский крест. Почему?.. Потому что, как только начнут показывать, — из темноты голос: "Царь-батюшка с Егорием, а царица-матушка с Григорием..."<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 153.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В начале ХХ века эти люди стали мельче... На дворцовый переворот их не хватило... вместо этого они убили Распутина... Цели это, конечно, не достигло. Монархию это не могло спасти, потому что распутинский яд уже сделал свое дело... Что толку убивать змею, когда она уже ужалила... Но при всей его бесцельности, убийство Распутина было актом глубоко-монархическим... Как его и поняли... Когда известие о происшедшем дошло до Москвы (это было вечером) и проникло в театры, публика потребовала исполнения гимна<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 154.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Provizora Registaro de Rusio] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я бы позвал Керенского. [...] В качестве министра юстиции, допустим... Сейчас пост этот не имеет никакого значения, но надо вырвать у революции ее главарей... Из них Керенский — все же единственный... Гораздо выгоднее иметь его с собой, чем против себя...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [oficiro en Petrogrado en februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = О настроении Петроградского гарнизона [...] Вы знаете, что это за публика? Это маменькины сынки!.. Это — все те, кто бесконечно уклонялись под всякими предлогами и всякими средствами... Им все равно, лишь бы не идти на войну... Поэтому вести среди них революционную пропаганду — одно удовольствие... Они готовы к восприятию всякой идеи, если за ней стоит мир. А кроме того, и объективные причины есть для неудовольствия. Люди страшно скучены. Коайки помещаются в три ряда, одна над другой, как в вагоне третьего класса.. А ведь все они имеют удобные квартиры здесь. И вот беснуются. Пойдет к себе домой и приходит совершенно красный. Для чего их тут держат? Это самый опасный элемент. Чуть что — они взбунтуются. Вот помяните мое слово. Гнать их надо отсюда как можно скорей<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вспомнилось мне, как еще в 1915 году жаловались мне на одну дивизию, набранную в Петрограде. Ее иначе не называли, как "С.-Петербургское беговое общество". Куда ни пошлют ее в бой, она непременно убежит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Впрочем, слышал я о так называемом "морском" плане. План этот состоял в том, чтобы пригласить государыню на бронносец под каким-нибудь предлогом и увезти ее в Англию как будто по ее собственному желанию. По другой версии — уехать должен был и государь, а наследник должен был быть объявлен императором. Я считал все разговоры болтовней<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 158.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri Pjotr Durnovo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = П. Н. был единственным из министров, который одинаково был любезен и "двору" и "общественности". Он был умен, ловок, очень тактичен, по убеждениям — консерватор, но понимал мудрость латинской поговорки: "Bis dat, qui cito dat". Сделав в сущности пустяковые уступки по своему министерству, он стал весьма популярен и мог претендовать на то, что пользуется "общественным доверием"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 159.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У нас сейчас столько снарядов, сколько ниаогда не было. [...] У нас сейчас на складах тридцать миллионов полевых<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вы знаете, еще хуже стало, когда Распутина убили... Раньше все валили на него... А теперь поняли, что дело вовсе не в Распутине. Его убили, а ничего не изменилось. И теперь все стрелы летят прямо, не застревая в Распутине...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Наша цель была,чтобы массы оставались покойными, так как за них говорит Дума... Таким образом и создавался Прогрессивный блок<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Когда я уезжал с фронта в 1915 году, это был всеобщий голос: "Поезжайте и позаботьтесь, чтобы не было Мясоедовых и Сухомлиновых, а были снаряды... Мы не хотим умирать с палками в руках"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = ...до сих пор ни одного покушения. А помните 105 год? Тогда дождило бомбами... Теперь ни одного бунта — пока... А помните тогда?.. Теперь наиболее бунтарским образом повели себя те, кто убил Распутина: они совершили первый и единственный пока акт террора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162–163.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Заминка с хлебом происходила, по моему мнению, потому, что не повышали цену в то время, когда уже пришел срок ее повысить. [...] Увы, прошло всего несколько дней, совершилась революция, и министр Шингарев первым делом назначил три рубля за пуд хлеба вместо двух пятидесяти... Ибо, несмотря на "сбывшуюся мечту", хлеб не двинулся<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У этих высосанных злостью людей — "левее кадетов" — неистребимая ненависть, бессмысленная и жгучая... к помещикам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Они — революционеры — не были готовы, но она — революция — была готова. Ибо революция только наполовину создается из революционного напора революционеров. Другая ее половина, а может быть три четверти, состоит в ощущении властью своего собственного бессилия. У нас, у многих, это ощущение было вполне<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 165.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] три грозных болезни: Распутин, Штюрмер и Милюков. Последний мог организовать оппозицию Государственной думы. Думы 4-го созыва, законопослушной и монархической, только благодаря concours bienveillant [благосклонному содействию] двух первых. Государственная дума считала своим долгом для спасения армии и России — явно бороться со Штюрмером и тайно с Распутиным. Результат: Штюрмер ушел, Распутин убит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Это ощущение близости революции было так страшно, что кадеты в последнюю минуту стали как-то мягче<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы считали твердые цены источником расстройства госвдарства. Это вообще была киевская точка зрения, которую с особенным упорством отстаивал А. И. Савенко<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 167.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Милюков же был самый умеренный из кадетов и самый умный<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 26-an de februaro] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ни одного тамвая, — трамваи встали, и ни одного извозчика. [...] Вот уже три дня в Петрограде не было хлеба<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но дело было, конечно, не в хлебе... Это была последняя капля... Дело было в том, что во всем этом огромном городе нельзя было найти несколько сотен людей, которые сочувствовали власти... И даже не в этом... Дело было в том, что власть сама себе не сочувствовала<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 173.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В нас уважение к ерпстолу переплелось с протестом против того пути, которым шел государь, ибо мы знали, что это путь к пропасти... Поэтому вся работа Думы прошла под этим знаком... при докладах царю все, кто зависели или были вдохновляемы Думой, всегда твердили одно и то же: этот путь ведет династию к гибели... Открыто же в своих речах в Думе — мы бранили министров... При этой травле, однако, не переходили конституционной грани и не затрагивали монарха...Это было основное требование Родзянко и большинства Думы, которому должны были подчиниться все...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 177.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 27-an de februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я не помню, что говорилось. Но помню решение: "Императорскому указу о роспуске подчиниться — считать Государственную думу не функционирующей, но членам Думы не разъезжаться и немедленно собраться на "частное совещание". Чтобы подчеркнуть, что это частное совещание членов Думы, а не заседание Государственной думы как таковой, решено было собраться не в большом Белом зале, а в "полуциркульном"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 178.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Увы — этот зверь был... его величество русский народ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 182.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = На революционной трясине, привычный к этому делу, танцевал один Керенский... Он вырастал с каждой минутой... Революционное человеческое болото, залившее нас, все же имело какие-то кочки... Эти "кочки опоры", на которых нельзя было стоять, но по которым можно было перебегать — были те революционные связи, которые Керенский имел: это были люди, отчасти связанные в какую-то организацию, отчасти не связанные, но признавшие его авторитет. Вот почему на первых порах революции (помимо его личных качеств, как первоклассного актера) Керенский сыграл такую роль... Были люди, которые его слушались... Но тут требуется некоторое уточнение: я хочу сказать, были вооруженные люди которые его слушались. Ибо в революционное время люди только те, кто держит в руках винтовку. Остальные — это мразь, пыль, по которой ступают эти — "винтовочные"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 185.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский вдруг почувствовал себя "тем, кто приказывает"... Вся внешность его изменилась... Тон стал отрывист и повелителен...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 186.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский остановился против "бывшего сановника" с видом вдохновенным:</br> — Иван Григорьевич Щегловитов — вы арестованы!</br> Властные, грозные слова... "Лик его ужасен".</br> — Иван Григорьевич Щегловитов... ваша жизнь в безопасности... Знайте: Государственная дума не проливает крови.</br> Какое великодушие!.. "Он прекрасен"</br> В этом сказался весь Керенский: актер до мозга костей, но человек с искренним отвращением к крови в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 187.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А "противоположная сторона" не дремала. Во всем городе, во всех казармах и заводах шли "летучие выборы"... От каждой тысячи по одному. Поднятием рук... Выбирали солдатских и рабочих депутатов. "Организовывали" массу... То есть, другими словами, работали над тем, чтобы подчинить ее себе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А я понял, отчего вся эта многотысячная толпа имела одно общее неизреченно-гнусное лицо: ведь это были воры — в прошлом, грабители — в будущем... Мы как раз были на переломе, когда они меняли фазу... Революция и состояла в том,что воришки перешли в следующий класс: стали грабителями<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Человек, слегка растрепанный, бросился к сохранившемуся Милюкову:</br> — Павел Николаевич, что они от меня хотят? Я полгода был в тюрьме, меня вот оттуда вытащили, притащили сюда и требуют, чтобы я стал "во главе движения". Какого движения? Что происходит? Я ведь ничего не знаю... Что такое? Что от меня нужно?</br> Я не слышал, что ответил ему Милюков... Но когда последний проплывал мимо меня, освободившись, я спросил его — кто этот человек?</br> — Разве вы не знаете? Это Хрусталев-Носарь.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Правительство ушло как будто даже раньше,чем кто-либо этого потребовал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 191.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко то и дело вызывали на крыльцо, потому что та или иная "часть" пришла приветствовать Государственную думк... Родзянко выходил, говорил о верности родине и о спасении России. Его слова пропускали мимо ушей, но в Думе видели новую власть — это было ясно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко долго не решался. Он все допытывался, что это будет — бунт или не бунт? — Я не желаю бунтоваться. Я не бунтовщик, никакой революции я не делал и не хочу делать. Если она сделалась, то именно потому, что нас не слушались... Но я не революционер. Против верховной власти я не пойду, не хочу идти. Но, с другой стороны, ведь правительства нет. Ко мне рвутся со всех сторон... Все телефоны обрывают. Спрашивают, что делать? Как же быть?<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Быть может, пожертвовав монархом, удастся спасти монархию... Так, бесформенная, еще сама себя не сознающая, родилась мысль об отречении императора Николая II в пользу малолетнего наследника... Разумеется, родилась не у меня одного...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 194.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин всех съел, всех друзей, все чувства... нет больше верноподданных... Есть скверноподданные и открытые мятежники... Последние пойдут против него, первые спрячутся... Он один... Хуже, чем один... Он с тенью Распутина... Проклятый мужик!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Чтобы спасти... чтобы спасти... надо или разогнать всю эту сволочь (и нас вместе с ними) залпами, или... Или надо отречься от престола... Ценой отречения спасти жизнь государю... и спасти монархию<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Царствовать будет малолетний царь... значит — регент. Регент? Кто? Михаил Александрович? Да, кажется... Потом Верховный Главнокомандующий... Ну, великий князь Николай Николаевич, конечно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195–196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Некоторые начинают уже приветствовать и "Совет солдатских и рабочих депутатов". Его исполнительный комитет сидит у нас под боком... Мы ясно чувствуем, что это вторая власть...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ведь всюду, всюду требовалось, все учреждения умоляли "прислать члена Государственной думы". Авторитет их был высок еще...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Еше одним бедствием были — аресты... Целый рядчленов Думы занят исключительно тем,чтобы освобождать арестованных... Еще слава богу, что дан лозунг: "Тащи в Думу — там разберут"... Дума обратилась в громадный участок... С тою только разницей, что раньше в участок таскали городовые, а теперь тащат городвых... [...] Кабинет Родзянко мы еще удерживаем... Сюда мы стараемся сконцентрировать арестованных, которых можно немедленно освободить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198–199.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тех, кого нельзя было выпустить хотя бы из соображений их собственной безопасности, направляли в так называемый "павильон министров", который гримасничающая судьба сделала "павильоном арестованных министров" [...] Остальных арестованных (таковых было большинство), которых можно было выпустить, мы передерживали вот тут, в кабинете Родзянко. Они обыкновенно сидели несколько часов, пока для них изготовлялись соответственные "документы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 199–200.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Эти — это страшное нашествие неоварваров, столько раз предчувствуемое и наконец сбывшееся... Это — скифы. Правда, они с атрибутами ХХ века — с пулеметами, с дикорычащими автомобилями... Но это внешне... В их груди косматое, звериное, истинно скифское сердце...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 210.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко шел, говорил своим запорожским басом колокольные речи, кричал о родине, о том, что "не позволим врагу, проклятому немцу, погубить нашу матушку-Русь"... — и все такое говорил и вызывал у растроганных (на минуту) людей громове "ура"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 212.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Другие стали по чьему-то приглашению собираться в зал Армии и Флота, на углу Литейного и Кирочной... Стало известно, что около 2000 офицеров собралось там и что идет заседание...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 217.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Князь Львов, о котором я лично не имел никакого понятия, "общественность" твердила, что он замечательный, потому что управлял "Земгором", непререкаемо въехал в милюковском списке на пьедестал премьера...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] министр иностранных дел — Милюков, это не вызывало сомнений. Действительно, Милюков был головой выше других и умом и характером.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Гучков — военный министр. Гучков издавна интересовался военным делом, за ним числились несомненные заслуги. Будучи руководителем III Государственной думы, он очень много сделал для армии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но вот министр финансов не давался как клад... И вдруг каким-то образом в списом вскочил Терещенко. Михаил Иванович Терещенко был очень мил, получил европейское образование, великолепно "лидировал" автомобиль и вообще производил впечатление денди гораздо более, чем присяжные аристократы. Последнее время очень "интересовался революцией", делая что-то в военно-промышленном комитете. Кроме того, был весьма богат<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Так, на кончике стола, в этом диком водовороте полусумасшедших людей, родился этот список из головы Милюкова, причем и голову эту пришлось сжимать обеими руками, чтобы она хотьчто-нибудь могла сообразить. Историки в будущем, да и сам Милюков, вероятно, изобразят это совершенно не так: изобразят как плод глубочайших соображений и результат "соотношения реальных сил". Я же рассказываю как было. Тургенев утверждал, что у русского народа "мозги — набекрень". Все наше революционное движение ясно обнаружило эту мозгобекренность., результатом которой и был этот список полуникчемных людей, как приз за сто лет "борьбы с исторической властью"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224–225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тяжелее и глупее всего было в этой истории положение наше — консервативного лагеря. Ненависть к революции мы всосали если не с молоком матери, то с японской войной. Мы боролись с революцией, сколько хватало наших сил, всю жизнь. В 1905-м мы ее задавили. Но вот в 1915-м, главным образом, потому, что кадеты стали полупатриотами, нам, патриотам, пришлось стать полукадетами. С этого все и пошло. "Мы будем твердить: все для войны, — если вы будете бранить власть"... И вот мы стали ругаться, чтобы воевали. И в результате оказались в одном мешке с революционерами, в одной коллегии с Керенским и Чхеидзе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Вернувшись, Родзянко без конца читал нам бесконечные ленты с прямого провода. Это были телеграммы от Алексеева из Ставки и Рузского из Пскова. Алексеев находил необходимым отречение государя императора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 231.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мысль об отречении созревала в умах и сердцах как-то сама по себе. Она росла из ненависти к монарху, не говоря о всех прочих чувствах, которыми день и ночь хлестала нам в лицо революционная толпа. На третий день революции вопрос о том, может ли царствовать дальше государь, которому безнаказанно брошены в лицо все оскорбления, был уже, очевидно, решен в глубине души каждого из нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 232.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нас было сравнительно немного тогда — членов Государственной думы умеренных воззрений. Отбор был сделан в первый же день "провокационным" с нашей стороны способом. Когда Голубев читал указ об открытии думы, при словах "по указу его императорского величества" — все "порядочные" люди встали. Все "мерзавцы" остались сидеть. "Порядочных" оказалось, кажется, 101, и сто первым был П. Б. Струве<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 236.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государыню узнать было труднее. Она не похожа была на свои портеры<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 237.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государь говорил негромко, но очень явственно и четко. Голос у него был низкий, довольно густой, а выговор чуть-чуть с налетом иностранных языков. Он мало выговаривал "ѣ", почему последнее слово звучало не как "крѣпла", а почти как "крепла". Этот гвардейский акцент — единственное, что показалось мне, провинциалу, чужим. А остальное было близкое, но не величественное, а, наоборот, симпатичное своей застенчивостью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 239–240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто был совершено в себе уверен и в ком одном было больше "величественности", чем в его обоих царственных родителях, — это был маленький мальчик — цесаревич. В белой рубашечке, с белой папахой в руках, ребенок был необычайно красив<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = vizito al Nikolao la 2-a en 1909] Матрос Деревенько, который был дядькой у наследника цесаревича и который услышал, что волынские крестьяне представляются, захотел повидать своих... И вот он тоже — "вышел"... Красивый, совсем как первый любовник из малорусской труппы (коронова крыла волосы, а лицо белое, как будто он употреблял creme Simon), — он, скользя по паркету, вышел, протянув руки — "милостиво":</br> — Здравствуйте, земляки!.. Ну, как же вы там?.. Очень было смешно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 247.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [fervoja vojaĝo kun Guĉkov por abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Станции проносились мимо нас... Иногда мы останавливались... Помню, что А. И. Гучков иногда говорил краткие речи с площадки вагона... это потому, что иначе нельзя было... На перронах стояла толпа, которая все знала... То есть она знала, что мы едем к царю... И с ней надо было говорить...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 249.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a al delegacio dum sia abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я принял решение отречься от престола... До трех часов сегодняшнего дня я думал, что могу отречься в пользу сына Алексея... Но к этому времени я переменил решение в пользу брата Михаила... Надеюсь, вы поймете чувства отца...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Может быть, сейчас еще можно спасти монархию, но надо думать и о том, чтобы спасти хотя бы жизнь членам династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если придется отрекаться и следующему, — то ведь Михаил может отречься от престола... Но малолетний наследник не может отречься — его отречение недействительно<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если что может еще утишить волны, — это если новый государь воцарится, присягнув конституции... Михаил может присягнуть. Малолетний Алексей — нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если здесь юридическая неправительность... Если государь не может отрекаться в пользу брата... Пусть будет неправительность!.. Может быть, этим выиграется время... Некоторое время будет править Михаил, а потом, когда все угомонится, выяснится,что он не может царствовать, и престол перейдет к Алексею Николаевичу...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Отречение в пользу Михаила Александровича не соответствует закону о престолонаследии. Но нельзя не видеть, что этот выход имеет при данных обстоятельствах серьезные удобства. Ибо если на престол взойдет малолетний Алексей, то придется решать очень трудный вопрос: останутся ли родители при нем или им придется разлучиться. В первом случае, т. е. если родители останутся в России, отречение будет в глазах тех, кого оно интересует, как бы фиктивным... В особенности это касается императрицы... Будут говорить, что она так же правит при сыне, как при муже... При том отношении, какое сейчас к ней, — это привело бы к самым невозможным затруднениям. Если же разлучить малолетнего государя с родителями, то, не говоря о трудности этого дела, это может очень вредно отразиться на нем. На троне будет подрастать юноша, ненавидящий все окружающее, как тюремщиков, отнявших у него отца и мать... При болезненности ребенка это будет чувствоваться особенно остро...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 255.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я вдруг почувствовал, что с этой минуты жизнь государя в безопасности... половина шипов, возившихся в сердце его подданных, вырывались этим лоскутком бумаги. Так благородны были эти прощальные слова... И так почувствовалось, что он так же, как и мы, а, может быть, гораздо больше, любит Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Был один пункт, который меня тревожил... Я все думал о том, что, может быть, если Михаил Александрович прямо и до конца объявит "конституционный образ правления", ему легче будет удержаться на троне... Я сказал это государю... И просил его в том месте, где сказано: "...с представителями народа в законодательных учреждениях, на тех началах, кои будут ими установлены...", приписать: "принеся в том всенародную присягу".</br> Государь сейчас же согласился.</br> — Вы думаете, это нужно?</br> И, присев к столу, приписал карандашом: "принеся в том ненарушимую присягу".</br> Он написал не "всенародную", а "ненарушимую", что, конечно, было стилистически гораздо правильнее.</br> Это единственное изменение, которое было внесено...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Затем я просил государя:</br>— Ваше величество... Вы изволили сказать, что пришли к мысли об отречении в пользу великого князя Михаила Александровича сегодня в 3 часа дня. Было бы желательно, чтобы именно это время было обозначено здесь, ибо в эту минуту вы приняли решение...</br>Я не хотел, чтобы когда-нибудь кто-нибудь мог сказать,что манифест "вырван"... Я видел,что государь меня понял, и, по-видимому, это совершенно совпало с его желанием, потому что он сейчас же согласился и написал: "2 марта, 15 часов", то есть 3 часа дня... Часы показывали в это время начало двенадцатого ночи...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257–258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] государь написал при нас указ Правительствующему Сенату о назначении председателя Совета Министров...</br> Это государь писал у другого столика и спросил:</br>— Кого вы думаете?..</br>Мы сказали:</br>dum abdikoКнязя Львова...</br>Государь сказал как-то особой интонацией, — я не могу этого передать:</br> — Ах, Львов? Хорошо — Львова...</br> Он написал и подписал...</br> Время по моей же просьбе было поставлено для действительности акта двумя часами раньше отречения, т. . 13 часов<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я хочу сначала проехать в Ставку... проститься... А потом я хотел бы повидать матушку... Поэтому я думаю или проехать в Киев, или просить ее приехать ко мне... А потом — в Царское...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Часы показывали без двадцати минут двенадцать. Государь отпустил нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Aleksandr Guĉkov]] al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Русские люди... Обнажите головы, перекреститесь, помолитесь богу... Государь имеератор ради спасения России снял с себя... свое царское служение... Царь подписал отречение от престола. Россия вступает на новый путь... Будем просить бога, чтобы он был милостив к нам... Толпа снимала шапки и крестилась... И было страшно тихо...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = 28 февраля был отдал приказ двум бригадам, одной снятой с Северного фронта, другой — с Западного, двинуться на усмирение Петрогада. Генерал-адъютанту Иванову было приказано принять командование над этими частями. Он должен был оставаться в окрестностях Петрограда, но не прпдинимать решительных действий до особого распоряжения. Для непосредственного окружения ему были даны два батальона георгиевских кавалеров, составлявших личную охрану государя в Ставке. С Северного фронта двинулись два полка 38-й пехотной дивизии, которые считались лучшими на фронте. Но где-то между Лугой и Гатчиной эти полки взбунтовались и отказались идти на Петроград. Бригада, взятая с Западного фронта, тоже не дошла. Наконец, и два батальона георгиевцев тоже вышли из повиновения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260–261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Первого марта генерал Алексеев запросил телеграммой всех главнокомандующих фронтами. Телеграммы эти запрашивали у главнокомандующих их мнение о желательности при данных обстоятельствах отречения государя имеератора от престола в пользу сына. К часу дня второго марта все ответы главнокомандующих были получены и сосредоточились в руках генерала Рузского. [...] Все пять главнокомандующих фронтами и генерал Алексеев (ген. Алексеев был начальником штаба при государе) высказались за отречение государя императора от престола. В час дня второго марта генерал Рузский, сопровождаемый своим начальником штаба генералом Даниловым и Савичем — генерал-квартирмейстером, был принят государем. Государь принял их в том же самом вагоне, в котором через несколько часов было ротречение<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = После этого была составлена краткая телеграмма, извещавшая генерала Алексеева о том, что государь принял решение отречься от престола. Генерал Рузский взял телеграмму и удалился, но несколько медлил с отправкой ее, так как он знал, что Гучков и Шульгин утром выехали из Петрограда: он хотел посоветоваться с ними особенно по вопросу о том, кто станет во главе правительства. Генерал Резуский не доверял Львову и препочитал Родзянко. Гучкова и Шульгина ожидали с часу на час. Но уже в три часа дня от государя пришел кто-то с приказанием вернуть телеграмму. Тогда же генерал Рузский узнал, что государь передумал в том смысле, что отречение должно быть не в пользу Алексея Николаевича, а в пользу Михаила Александровича. После повторного приказания вернуть телеграмму, телеграмма была возвращена и, таким образом, послана не была<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Около часу ночи, а может быть двух, принесли второй экземпляр отречения. Оба экземпляра были подписаны государем. Их судьба, насколько я знаю, такова. Один экземпляр мы с Гучковым тогда же оставили генералу Рузскому. Этот экземпляр хранился у его начальника штаба, генерала Данилова. В апреле месяце 1917 года этот экземпляр был доставлен генералом Даниловым главые Временного правительства князю Львову. Другой экземпляр мы повезли с Гучковым в Петроград<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [al homamaso al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государю императору... Михаилу... Второму... провозглашаю — "ура!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 264.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [kunsido pri eventuala abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Говорили о том: следует ли великому князю принять престол или нет... Я не помню всех речей. Но я помню, что только двое высказались за принятие престола. Эти двое были: Милюков и Гучков...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 272.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тонкий, с длинным, почти еще юношеским лицом, он весь был олицетворением хрупкости<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 273.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Много лет тому назад, 14 декабря 1825 года, были, как и теперь, — Николай и Михаил...</br> Николай был государь. Михаил — его брат...</br> Как и теперь...</br> Как и теперь, разразился военный бунт...</br> Бунт декабристов.</br> Что сделал Николай</br>? Николай сказал:</br> — Завтра я или мертв, или император...</br> Завтра он вскочил на коня, бросился на площадь и картечью усмирил бунт...</br> Что сделал Михаил?</br> Он последовал за старшим братом...</br> Как и теперь...</br> Да, как и теперь, потому что и теперь Михаил пошел за братом Николаем...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 274–275.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал:</br> — При этих условиях я не могу принять престола, потому что...</br> Он не договорил, потому что... потому что заплакал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 276.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [sekretario de Miĥail Aleksandroviĉ dum ties abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он передал, что вликий князь просил употреблять от его лица местоимение "я", а не "мы" (у нас всюду было "мы"), потому что великий князь считает, что он престола не принял, императором не был, а потому не должен говорить — "мы". Во-вторых, по этой же причине, вместо слова "повелеваем", как мы написали, — употребить слово "прошу". И наконец, великий князь обратил внимание на то, что нигде в тексте нет слова "бог", а таких актов без упоминания имени божия не бывает<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 278.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он был хрупкий, нежный, рожденный не для таких ужасных минут, но он был искренний и человечный. На нем совсем не было маски. И мне думалось:</br> "Каким хорошим конституционным монархом он был бы..."</br> Увы... Там, в соседней комнате, писали отречение династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал мне:</br> — Мне очень тяжело... Меня мучает, что я не мог посоветоваться со своими. Ведь брат отрекся за себя... А я, выходит так, отрекаюсь за всех...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Набоков взял себе на память перо, которым подписал Михаил Александрович. И помню, что появившийся к этому времени Керенский умчался стремглав в типографию (кто-то еще раз сказал, что могут каждую минуту "ворваться").</br> Через полчаса по всему городу клеили плакаты:</br>"Николай отрекся в пользу Михаила. Михаил отрекся в пользу народа"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 280.</ref>. }} === 1920 === {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun generalo [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] вы сказали тогда, в октябре 1918 года: "Мне иногда кажется, что нужно расстрелять половину армии, чтобы спасти остальную"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 286.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы так же относимся к "жидам", как они к "буржуям". Они кричат: "Смерь буржуям", а мы отвечаем: "Бей жидов"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 298.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] измученные, усталые, опустившиеся, мы почти ненавидели тот народ... за который губли<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 300.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [konkludo de neformala kunsido kun [[Vasilij ALeksandroviĉ Stepanov]] kaj [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Может быть три случая. Генерала Деникина убьют, он застрелится, он совершит "отречение" [...] Преемником ему почитать генерала Врангеля<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 304.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Толпа офицеров. Не знаю почему, на меня всегда офицеры производятсамое тяжелое впечатление, когда они собираются "толпами"... Офицер по существу "одиночка"... Он должен быть окружен солдатами. Тогда понятно, почему он "офицер" [...] И это впечатление особенно ярко, если сравнить "офицерские роты" с "юнкерами"... Казалось бы, "офицерские роты" самые совершенные части... А вот нет... В них какой-то надлом, нет здоровья, нет душевного здоровья... И как это ни странно — не чувствуется дисциплины. А юнкера всегда производят какое-то бодрящее душу впечатление: сжатой пружины, готовой каждую минуту развернуться по знаку своего начальника<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 305.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Конечно, пришли смотреть Веру Холодную. После своего трагического конца она стала "посмертным произведением", тем, чего уж нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 310.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Таких "мест", центров, куда стекала отступающая стихия, было собственно три: Кубань, Крым и район Одессы. В каждом из этих центров было одно несомненное данное: дальше было море. Дойдя до моря, надо было или сдаваться или "драться"... Но был еще третий выход — корабли...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Если бы в Одессе оказался "человек", сопротивление было бы... Но человек этот непременно должен был быть получен "иерархическим" путем, т. е. сверху. Короче говоря, это должен был бы быть назначенный главнокомандующим Деникиным генерал. Естественным ненералом был бы, конечно, главноначальствующий Новороссийской областью генерал Шиллинг. Но генерал Шиллинг ни в какой мере нужным "человеком" быть не мог<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311–312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Возникла мысль почти у всех одновременно такая: если старые части разложились, значит надо формировать новые. В сущности говоря, это было повторение пройденного: ведь когда погибла старая русская армия, генерал Алексеев сейчас же взялся за формирование новой — добровольческой армии. Но существенная разница состояла в том, что тогда во главе стал бывший верховный главнокомандующий, старый техник, хорошо знавший свое ремесло. Теперь же, здесь, в Одессе, за негодностью "генералов", за дела схватились кто как мог, и получилась эпоха одесской "отрядомании"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Владыка митрополит был очень увлечен своим "священным отрядом". И митрополит Платон, как тогда в Одессе было обязательно, тоже "формировал" что-то... Но до меня уже дошли кое-какие сведения о том, что там делалось. Увы, в "священный отряд" вошли каким-то образом... "уголовные элементы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 313.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добираюсь до командира полка. Двигаюсь постепенно из этажа в этаж, из комнаты в комнату. Внизу меня слегка коснулся запах спирта. Затем этот запах все усиливался, по мере того как я двигался выше, по всяким "отросткам" мгновенно сформировавшегося штаба... [...] Запах спирта достиг наивысшего напряжения, когда я достиг командира полка. Этот полковник был пьян<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 314.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В городе по самому скромному счету двадцать пять тысяч одних офицеров<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 315.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы победили в Одессе на городских выборах в декабре 1919 г. Казалось, это было невероятно. В Одессе победить нам — русским... А вот победили. Выборы вели мои друзья,сгруппированные в организацию, привыкшую к дисциплине. Победу дало изобретенное ими в высшей степени удачное название. Как все "гениальное", это было в высшей степени просто: "христианский блок". Никаких программ, никаких угроз и никаких обещаний. Но все, кому нужно было, поняли друг другаref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 316.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia taĉmento en Odeso] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мой "атом" формировался почти исключительно из учащейся молодежи [...] Это были почти сплошь гимназисты<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 318.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Дело становилось окончательно ясным: Одессу сдадут. Я, кстати, заболел, и, лежая в постели, подписывал бесконечное количество "удостоверений" на английские пароходы. На этих удостоверениях английские власти ставили визу, и это служило пропуском на пароход<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 319.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В Киеве мне пришлось сжечь интереснейшие вещи. Но многое я вывез. Для чего? Для того, чтобы утопить в оедсской воде то, что не сжег в киевском огне. В общем от всего, что было написано или записано в течение всей жизни, не осталось ни строчки...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 320.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Зачем генерал Шиллинг, сев на пароход, передал командование неизвестно откуда взявшемуся и не имевшему никаких сил (триста галичан, да и то лежавших в госпиталях) и явно внушавшему всем недоверие генералу Сокире-Яхонтову, — это секрет изобретателя. Однако это было проделано. Полковник Стессель получил от генерала Шиллинга письмо с приказанием подчиниться украинскому спасителю. [...] если можно еще донкихотствовать под трехцветным флагом, то под "живто-блакитным"... покорнейше благодарю...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 321.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В критическую минуту от двадцатипятитысячной "кофейной армии", котооая толкалась по всем "притонам" города, и от всех частей, вновь сформированных и старых, прибившихся в Одессу, — в распоряжении полковника Стесселя, "начальника обороны", оказалось человек триста, считая с нами<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 323.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Эти дымки производили пули, ударявшиеся о штукатурку. По Дерибасовской из-за горки кто-то палил. Попадая в дома под острыми углами, пули рикошетировали, рождая эти желто-сырые дымочки из пыли известкового камня. Ларчик открывался просто, а меж тем сколько раз в гражданской войне оба противника обвиняли мирное население в стрельбе из окон. Это в некоторых случаях, конечно, бывало, но по большей части это были, вероятно, только "штукатурные" дымки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 324.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Большевики стреляли плохо. Они могли бы, выражаясь по-старозаветному, "залить нас свинцом", но в общем ранили несколько человек. Однако этого было совершенно достаточно, чтобы все пароходы "драпанули в два счета" в море<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 325.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Основное правило — не верить очевидцам в бою, ибо людям мерещится бог знает что<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 326.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Этот чай был замечательно вкусным. Уже не в первый раз я делал наблюдение, что средний слой гораздо более отзывчив и смелее, чем высший. То-то большевики и боятся больше "мелких буржуев", чем крупных<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы тщетно разводили какие-то костры, проявляя при этом обычную интеллигентскую никчемность<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Вместе с тем стало известно,что полковнику Стесселю лично было неоднократно предложено сесть на пароход, на что он ответил:</br>— Что, вы меня подлецом считаете!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как люди нелепо эгоистичны. В хатке было трое. Они заявили, что никого не могут впустить, потому что их собственно не трое, а пятнадцать. На это изведенный поручик Л. сказал:</br>— Я подожду полчаса здесь. И если те двенадцать не придут, то я вас расстреляю...</br>Это фантастическое заявление имело то следствие, что и эти трое куда-то скрылись. Разумеется, никаких двенадцати не оказалось</br><ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Льду почти столько, сколько хватает глаз. Почти — потому, что на той сттороне замерзшего лимана виден город. Это — Аккерман. По этому льду в одну колонну движется бесконечный обоз. Туда, к Аккерману, к городу спасения, румынскому городу Аккерману, куда не придут большевики. [...] Идут с белыми флагами, которые несут как знамена<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему все эти люди и повозки были убеждены,что их примут на той стороне с распростертыми объятиями? Потому, очевидно, что был отдан точный и ясный приказ выступить на лед в восемь часов утра. Но несомненно также и то, что на шестой версте на льду стоял столик. У столика сидели румынские офицеры, за столиком стояли румынские солдаты. И совершенно достоверно,что этот столик приказал всем этим людям и повозкам возвращаться обратно. Румыны не пустили никого. Впрочем, нет. Пропустили "польских подданных". В числе их оказался комендант города Одессы, полковник Маглевский, очень мило семенивший вдоль обозоа в весьма приличном штатском платье и с изящным чемоданчиком в руках. Впереди всего шествия шли маленькие кадеты. Они начинались с десяти лет. Жалко было смотреть на эту детвору, замерзавшую на льду. И начался "Анабазис". Великое отсупление от Аккермана<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 333.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня уверяли, что "вывезли всех раненых"... Этому никогда не надо верить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 344.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему-то всегда, когда описываются великие вещи, вроде войн и революций, забывают об этом. Ни у одного писателя вы этого не найдете. А между тем вши, это один из факторов мировой истории, о котором не следует умалчивать. Смейтесь, смейтесь, — но все же надо твердо себе навсегда заметить, что и война и революция процессы... "вшивые"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 362.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun ulo el taĉmento de [[Grigorij Kotovskij]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = — Котовский хороший человек?</br>— Очень хороший... И он строго-настрого приказал... И грабить не разрешает... Меняться — это можно...</br>[...] Не знаю почему, разговор скользнул на Петлюру. Он был очень против него восстановлен.</br> — Отчего вы так против Петлюры?</br> — Так ведь он самостийник.</br> — А вы?</br> — Мы... мы за "Единую Неделимую".</br>Я должен сказать, что у меня, выражаясь деликатно, глаза полезли на лоб. Три дня тому назад я, с двумя сыновьями с правой и левой руки, с друзьями и родственниками, сфиски-эпически дрался за "Единую Неделимую" именно с этой дивизей Котовского. И вот, оказывается, произошло легкое недоразумение: они тоже за "Единую Неделимую"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 372.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Tiraspolo]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Увы, пожалуй, сравнение (а его делали местные жители) было бы не в пользу "белых"; судя по рассказам, наши части, которые стояли здесь раньше, произвели обычной для этой эпохи дебош. А дивизия Котовского никогда не обижала — это нужно засвидетельствовать — ни еврейского, ни христианского населения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 375.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = "Товарищ Котовский не приказал" — это было, можно сказать, лозунгом в районе Тирасполя. Скольким это спасло жизнь...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 376.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мало кто из русских времен борьбы белых с красными избежали того или иного тифа. "Abdominalis", "Exanthematicus" и "Recurrens" были истинными архангелами русской революции. Многие испытали все три тифа<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 384.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[ddum malsaniĝo je tifo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня лечил один врач... Он приходил каждый день и очень хорошо знал, кто я. Это я пишу так, на всякий случай для тех, кто обуян жаждой расстреивать "комиссаров"... Смотрите, не расстреляйте в припадке святой мести тех, кто, ежедневно рискуя головой, спасал жизнь вашим близким и друзьям...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 385.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Одесса с покон веков славилась как гнездо воров и налетчиков. Здесь, по-видимому, с незапамятных времен существовала сильная грабительская организация, с которой более или менее малоуспешно вели борьбу все пятнадцать (нет, их было, кажется, 14), — все четырнадцать правительсв, сменившихся в Одессе за время революции. Но большевики справились весьма быстро. И надо отдать им справедливость, в уголовном отношении Одесса скоро стала совершенно безопасным городом<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 389.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri "sonoriletoj" — bankbiletoj de Denikin je mil rubloj] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] "колокольчики", несмотря на официальное запрещение под страхом расстрела, котировались на подпольной бирже Одессы. Стоимость их, кажется, не падала ниже трехсот советских рублей, но порою подымалась до "al pári". Огромное количество людей в Одессе занималось спекуляцией на деньгих. Да могло би это быть инач? Куда же могли деваться эти "кошмарические" стада всевозможных биржевиков, которые наполняли Фанкони и Робина и густой толпой стояли на углу Дерибасовской и Екатерининской, торгуя кокаином, сахаром и валютой? Одесская чрезвычайка вела с ним борьбу, многих расстреливала, но остальные продолжали работать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 393.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Odeso]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как быстро большевики покончили с грабителями, налетчиками и всякими уголовными<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 395.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Самому человеку очень трудно определить, следят ли за ним. Для этого случая обязательно должен быть сопровождающий, который легко выследит следящих. Это слежка за слежкой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 408.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ни один мужчина, самый скрытный, не так скрытен, как самая откровенная женщина. Это у них в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 409.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ляля, по классическому обычаю, применяемому в таких случаях, лускал семечки. Удивительно, как семечки действуют успокаивающим образом на чрезвычайку. А еще, говорят, верный способ, если кто-нибудь вас подозревает, — пройти мимо и пустить ему дым в лицо. Впрочем, не пробовал — некурящий... Но знаю, что очень хорошо почаще сплевывать... Плевки и до сих служат гарантией демократичности...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 422.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Советские часы переведены на три часа вперед. Три часа обозначают полночь<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 430.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Коса бело-желтая, тянется сколько глаз хватит. Еще бы. Ведь эта коса — знаменитый остров Тендра "чуть заметен". Он имеет семьядесят верст длиной при ширине от полутора до двух. Говорят, что когда господь создал Крым, то черт этому позавидовал. Ночью подкрался и хуватился тащить Крым в преисподнюю. Ангел господен отбил — не дал. Но черт успел, выдирая Крым из рук ангела, вытянуть из полуострова эти две стрелки: Тендру и Арбатскую<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 450.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добиваюсь, чтобы в Крыму, чтобы хотт на этом клочке, сделать жизнь возможной... Ну, словом, чтобы, так сказать, показать остальной России... вот у вас там коммунизм, то есть голод и чрезвычака, а здесь: идет земельная реформа, вводится волостное земство, заводится порядок и возможная свобода... Никто тебя не душит, никто тебя не мучает — живи, как жилось... Ну, словом, опытное поле<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Сейчас нам, конечно, очень помогают поляки... Наше наступление возможно потому, что часть сил обращена на Польшу<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Публика требует, чтобы я ввел твердые цены. Вздор! Это испробовано, от твердых цен цены только растут. Я иду другим путем: правительство выступает как крупный конкурент, выбрасывая на рынок много дешевого хлеба. Этим я понижаю цены<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] я себе представляю Россию в виде целого ряда областей, которым будут предоставлены широкие права. Начало этому — волостное земство, которое я ввожу в Крыму. Потом из волостных земств надо строить уездные, а из уездного земства — областные собрания<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Aleksandr Krivoŝein]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Деникин, помимо всяких других причин, прежде всего, не справился территорией. Мы наступаем сейчас, но помним — memento Деникин. [...] Необходимо держать хлебные районы, то есть северные уезды Таврии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 466.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Обычная русская культурная толпа — "интеллигенция", как говорили во время Чехова, "буржуи", как стали говорить вместе с Максимом Горьким, — поражала своей болезненностью... Редко, редко можно было встретить яркие краски без условности... Обычно это все были лица в "блеклых тонах"... блеклых тонах условного петроградского изящества, — alias вырожденчества... Серо-желтовато-зеленое — вот колорит чеховско-блоковской красоты. Литературность манер, поза на изысканность, неестественная веселость, от которой грустно, — все это только подчеркивало бледную немочь догоревших родов и благоприобретенно-обреченных существ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 468.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мораль сей истории для молодых "расстрельщиков". Когда у вас будут чесаться руки непременно кого-нибудь "вывести в расход", подумайте о том, что, может быть, где-нибудь в другом месте, но с таким же легкомыслием, какой-нибудь из ваших товарищей расправляется с вашей сестрой или невестой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 477.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В летописях 1920 год будет отмечен как год мирного завоевания Константинополя русскими<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri amikemo de la turkoj al la rusaj rifuĝintoj en 1920] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Русские и турки сейчас словно переживают медовый месяц... Случаев удивительно доброго, сердечного отношения — не перечесть... Русским уступают очереди, с русских меньше берут в магазинах и паркимахерских, выказывают всячески знаки внимания и сочувствия, и над всем этим, как песнь торжествующей любви, вместе с минаретами вьется к небу глас народа — глас божий.</br> — Харош урус, харош...</br> [...] Обе нации — русские и турки — почти одинаково несчастны. Обе почти лишены отечества. Обе включены, втоптаны в разряд побежденных "державами-победительницами"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500–501.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но, кажется, все страны "закрылись". Не хотят русских... никто не хочет, и даже великодушные, верные союзники... И только тут, в столице народа, с которым вы воевали века, воевали и в последнюю войну, в столице, на которую мы столько раз и совершенно открыто претендовали, желая взять ее себе, только тут несется неумолчный крик:</br> — Харош, урус, харош...</br> Чудесны дела твои, господи!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 504.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Брусиловское воззвание произвело некоторое впечатление. Оно было написано старым языком и в силу этого действовало на нервы... "За Русскую Землю" — это было уже ак много<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] давно уже наши идеи перескочили через фронт [...] Прежде всего, мы научили их, какая должна быть армия. Когда ничтожная горсточка Корнилова, Алексеева и Динкина била их роды, — била потому, что она была организаована на правильных началах — без "комитетов", без "сознательной дисциплины", то есть организована "по-белому", — они поняли... И они восстановили русскую армию... Это первое... Конечно, они думают, что создали социалистическую армию, которая дерется "во имя Интернационала", — но это вздор. Им только так кажется. На самом деле, они восстановили русскую армию... И это наша заслуга... Мы сыграли роль шведов... Ленин мог бы пить "здоровье учителей", эти учителя — мы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Наш главный, наш действенный лозунг — Единая Россия... Когда ушел Деникин, мы его не то чтобы потеряли, но куда-то на время спрятали... мы свернули знамя... А кто поднял его, кто развернул знамя? Как это ни дико, но это так... Знамя Единой России фактически подняли большевики. Конечно, они этого не говорят... Конечно, Ленин и Троцкий продолжают трубить Интернационал. И будто бы "коммунистическая" армия сражалась за насаждение "советских республик" Но это только так сверху... На самом деле их армия била поляков, как поляков. И именно за то, что они отхватили чисто русские области. [...] В всяком случае, нельзя не видеть, что русский языкво славу Интернационала опять занял шестую часть суши<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 516.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Где соберутся три немца, — там они поют квартет... Но где соберутся четыре русских, там они основывают пять политических партий... Поэтому и в русской действительности героические решения может принимать только один человек... [...] Он будет истинно красным по волевой силе и истинно белоым по задачам, им преследуемым. Он будет большевик по энергии и националист по убеждениям<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 517.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но отчего, скажут, мы все-таки в Галлиполи, а не в Москве? Почему мы не воспользовались тем временем, когда Красные в военном отношении еще не мыслили "по-белому" и потому были бессильны? Потому что нас одолели Серые и Грязные... Первые — прятались и бездельничали, вторые — крали, грабили и убивали не во имя тяжкого долга, а собственно ради садистского, извращенного грязно-кровавого удовольствия...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 527.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Februara revolucio]] * [[Provizora Registaro de Rusio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Ŝulgin, Vasilij}} [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Februara revolucio]] [[Kategorio:Naciistoj]] [[Kategorio:Monarkiistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1878]] [[Kategorio:Mortintoj en 1976]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 13-an de januaro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de februaro]] dg8b9cdh31ye63hhzr1myg016ntijs8 53070 53069 2026-04-14T13:39:58Z RG72 415 /* Tagoj */ 53070 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:32, 25 mar. 2026 (UTC) {{Aŭtoro | nomo = Vasilij Ŝulgin | dosiero = | vikipedio = Vasilij Ŝulgin | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Vasilij Ŝulgin|Vasilij Ŝulgin]]''' (naskiĝis la 1-an de januaro (13-an) 1878, Kievo, la Rusia imperio – mortis la 15-an de februaro 1976, Vladimiro, Sovetunio) estis rusia politikisto, socia aganto, kunorganizanto de la Blanka movado, rusa naciisto, monarĥiisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Tagoj === {{Citaĵo |teksto = [reago al la cara manifesto en 1905] Sed kio mirigas min, estas la [[judoj]]. Frenezaj, tute frenezaj homoj. Per siaj manoj ili fosas la [[tombo]]n por si mem... kaj ili hastas, urĝas — timas malfruiĝi... Ili ne komprenas ke en [[Rusio]] ĉiu ajn [[revolucio]] iros laŭ judaj [[kadavro]]j. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто меня поражает — это евреи. Безумные, совершенно безумные люди. Своими руками себе могилу роют... и спешат, торопятся — как бы не опоздать... Не понимают, что в России всякая революция пройдет по еврейским трупам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 77.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo okazis io neimagebla. Ŝajnis ke ĉiuj kapablaj marŝi, estis surstrate. Almenaŭ ĉiuj [[judoj]]. Sed ŝajnis ke ili estis eĉ pli multnombraj ol efektive danke ilia defia konduto. Ili ne kaŝis sian jubilon. [[Homamaso]] akiris ĉiujn kolorojn. De ie aperis damoj kaj fraŭlinoj en ruĝaj jupoj. Kun ili konkuris ruĝaj bantoj, kokardoj, brakbendoj. Ĉio ĉi kriis, bruis, babilis, okulumis unu al alia. Sed ankaŭ [[rusoj]] abundis. Neniu estis bone komprenanta ion. Preskaŭ ĉiuj survestis ruĝajn rozetojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В городе творилось нечто небывалое. Кажется, все, кто мог ходить, были на улицах. Во всяком случае, все евреи. Но их казалось еще больше, чем их было, благодаря их вызывающему поведению. Они не скрывали своего ликования. Толпа расцветилась на все краски. Откуда-то появились дамы и барышни в красных юбках. С ними соперничали красные банты, кокарды, перевязки. Все это кричало, галдело, перекрикивалось, перемигивалось. Но и русских было много. Никто хорошенько ничего не понимал. Почти все надели красные розетки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 78–79.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo oni aktive ĉasis [[oficiro]]jn, klopodante alkroĉi al ili ruĝajn rozetojn. Iuj konsentis, sen kompreni kio okazas, kion fari — ja "konstitucio". Tiukaze oni kaptis ilin ĉe la manoj, portis sur si... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В толпе очень гонялись за офицерами, силясь нацепить им красные розетки. Некоторые согласились, не понимая, в чем дело, не зная, как быть, — раз "конституция". Тогда их хватали за руки, качали, несли на себе...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] Ĉion ĉi oni povas resume tiel:</br>Matene: festa humoro — furioza ĉe la [[judoj]], "laŭ imperiestra ordono" — ĉe la [[rusoj]]; trupoj — konsternitaj.</br>Tage: revoluciaj aranĝoj: paroloj, alvokoj, simbolaj agoj, detruado de caraj portretoj, trupoj ne agas.</br>Krepuske: atako de revoluciuloj kontraŭ trupoj, vekiĝo de la trupoj, salvoj kaj [[fuĝo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Все это можно свести в следующий бюллетень:</br>Утром: праздничное настроение — буйное у евреев, по "высочайшему повелению" — у русских; войска — в недоумении.</br>Днем: революционные выступления: речи, призывы, символические действия, уничтожение царских портретов, войска — в бездействии.</br>К сумеркам: нападение революционеров на войска, пробуждение войск, залпы и бегство<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Sed plej teruraj estas tiuj ĉi blindaj [[domo]]j. Ili plu rigardas per siaj senokulaj kavoj — ili gapas al tiu ĉi absurda kaj mizera [[teruro]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но страшнее всего эти слепые дома. Они все же смотрят своими безглазыми впадинами, — таращат их на весь этот нелепый и убогий ужас...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 89.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Plej multis virinoj. Ili estis forportantaj, kun [[rido]], ŝercoj kaj ŝrikoj. Iuj, foriginte siajn kaptukojn, nodis grandegajn nodsakojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Больше всего было женщин. Они тащили, со смехом, шутками и визгом. Иные, сорвав с себя платки, вязали огромные узлы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 99.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Mi foje estis en [[batalo]] — ĉu timinde? Ne... Timinde estas paroli en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]... Kial? Mi ne scias... Eble ĉar aŭskultas la tuta [[Rusio]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я как-то был в бою, — страшно? Нет... Страшно говорить в Государственной думе... Почему? Не знаю... Может быть, потому, что слушает вся Россия<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Por ni, "[[Kievo|kievanoj]]", "pura rusa parolo" estas nia malforta punkto... Ni parolas malbone, kun [[Suda dialektaro de la rusa lingvo|suda akĉento]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Для нас, "киевлян", "чистая русская речь" наше слабое место... Мы говорим плохо, с южным акцентом...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] mi estas natura [[Kievo|kievano]], do pura [[Nigra Centopo|nigracentopulo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] я, природный киевлянин, а значит, чистой воды черносотенец<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] pagis per sia [[vivo]] pro tio ke li dispremis la [[revolucio]]n kaj precipe pro tio ke li montris la vojon al evolucio. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Столыпин заплатил жизнью за то, что он раздавил революцию, и, главным образом, за то, что он указал путь для эволюции<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 112.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kaj okazis tio, kio devis okazi: [[Germanio|germanaj]] profesoroj pelis la [[Armitaj Fortoj de Germanio|germanan armeon]] kontraŭ [[Rusio]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И произошло то, что должно было произойти: немецкие профессора бросили германскую армию на Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] Tiam okazis miraklo... La sama rusa [[intelektularo]], kiu dum la [[Rusa-japana milito|Japana milito]] trasorbiĝis je slogano "Ju pli malbone, des pli bone" kaj nur en malvenko de la patrujo vidis eblecon efektivigi siajn sonĝojn "pri [[libereco]]", — ĝi subite kvazaŭ transformiĝis. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тут случилось чудо... Та самая русская интеллигенция, которая во время японской войны насквозь пропиталась лозунгом "Чем хуже, тем лучше" и только в поражении родины видела возможность осуществления своих снов "о свободе", — вдруг словно переродилась<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] [...] ne eblis ne vidi diferencon je la nuna konduto de la gvidanta [[Judoj en Rusio|judaro]] kompare al la jaro 1905. Tiam ili subtenis la malvenkismon kaj [[Rusia revolucio de 1905|revolucion]]... Kaj ili malgajnis. Rezulto de tiu ĉi politiko estis pogromoj kaj renovigita severeco de administra praktiko. Nun la gvidanta judaro subtenis "[[patriotismo]]n"... La tuta rusa gazetaro (kaj ĝi je tri kvaronoj estis juda) postulis militon "ĝis la venka fino"... Tion ne eblis ne rimarki kaj al tio necesis respondi per esperiga gesto. Sed, dio mia, kiel tio estis malfacile. En la fronto estiĝis freneza "spionomanio", pro kiu malklariĝis la kapoj ankaŭ en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Homoj ne estis komprenantaj, ke "frontaj judaĉoj" ne ĉesos spioni, se pli forte premi tiujn "malfrontajn". Ili ne estis komprenantaj ankaŭ ke tiuj malfrontaj tenas en siaj manoj gravan armilon — la gazetaron, kiu je la momento de streĉo de ĉiuj fortoj de la ŝtato ne povas esti neglektata. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] нельзя было не видеть разницу в теперешнем поведении руководящего еврейства сравнительно с 1905 годом. Тогда они поставили свою ставку на пораженчество и революцию... И проиграли. Результатом этой политики были погромы и обновленная суровость административной практики. Теперь же руководящее еврейство поставило ставку на "патриотизм"... Вся русская печать (а ведь она на три четверти была еврейская) требовала войны "до победного конца"... Это нельзя было не заметить и на это следовало ответить обнадеживающим жестом. Но, боже мой, как это было трудно. На фронте развилась сумасшедшая "шпиономания", от которой мутились головы и в Государственной думе. Люди не понимали, что "фронтовые жиды" не перестанут шпионить, если крепче поприжать "тыловых". Не понимали и того, что эти тыловые держат в своих руках грозное оружие — прессу, которой в момент напряжения всех сил государства меньше всего можно пренебрегать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 117.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] la monumenta [[Miĥail Vladimiroviĉ Rodzjanko]], de la naturo mem destinita por detruado de ministeria ĝangalo. Rodzjanko tenas sian aŭtoritaton de la prezidanto de la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]] kun neimitebla pezo. Tio estas lia avantaĝo kaj malavantaĝo. "Klaki" ministrojn ekde certa [[tempo]] iĝis lia bezono. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] монументальный Михаил Владимирович Родзянко, самой природой предназначенный для сокрушения министерских джунглей. Родзянко несет свой авторитет председателя Государственной думы с неподражаемым весом. Это его — достоинство и недостаток. "Цукать" министров с некоторого времени сделалось его потребностью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Nikolaj Nikolajeviĉ Lvov]], kun senfine bonkora [[rideto]] kaj [[okulo]]j de [[fanatikulo]] [...]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Николай Николаевич Львов, с бесконечно доброй улыбкой и глазами фанатика [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Pavel Miljukov|Miljukov]], vere rusa [[konstituci-demokrato]], pro ludo de naturo aspektanta kiel germana generalo [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Милюков, истинно русский кадет, по какой-то игре природы имеющий некоторое обличье немецкого генерала [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Dmitrij Ivanoviĉ Ĉiĥaĉjov]], tiom orgojla laŭ aspekto, ke liaj [[amiko]]j diris ke mankas al li unu kola vertebro, dum efektive li simple estas [[homo]] ekstreme honesta [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Дмитрий Николаевич Чихачев, такой высокомерный на вид, что про него его друзья говорили, будто у него не хватает одного шейного позвонка, а на самом деле только обостренно порядочный человек [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120–121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Generalo [[Aleksej Polivanov|Polivanov]], milita ministro, la [[homo]] inteligenta, pensema kaj granda diplomato. Kiam li parolas, li movas la ŝultrojn kaj nervoze movas la kapon — tio estas "tikoj" — fidinda signo de estingiĝo de individuo aŭ gento. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Генерал Поливанов, военный министр, человек умный, вдумчивый и большой дипломат. Когда он говорит, он ежится плечами и нервно поводит головой — это "тики" — верный признак угасания индивидуума или рода<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Incitiĝon de [[Rusio]], kaŭzitan de terura retreto en 1915, oni efektive sukcesis turni al spirtruo, nomita la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Oni sukcesis transformi la ekbolintan revolucian energion kaj vortojn je ardaj paroloj kaj lertaj laŭte sonorantaj "transiroj al sekvaj aferoj". Oni sukcesis anstataŭigi la "[[revolucio]]n", do katastrofon kaj detruadon, per "revolucio", do vorta riproĉo al registaro... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Раздражение России, вызванное страшным отступлением 1915 года, действительно удалось направить в отдушину, именуемую Государственной думой. Удалось перевести накипавшую революционную энергию и слова в пламенные речи и в искусные звонко-звенящие "переходы к очередным делам". Удалось подменить "революцию", т. е. кровь и разрушение, "революцией", т. е. словесным выговором правительству...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 122.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ni ne deziris, nek povis esti [[Thomas Alva Edison|Edison]]-oj, ni malestimis materialan kulturon. Oble pli interese estis krei "mondan" [[literaturo]]n, transcendencan [[baleto]]n kaj [[Anarkiismo|anarĥiajn]] teoriojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы не хотели и не могли быть Эдиссонами, мы презирали материальную культуру. Гораздо веселее было создавать "мировую" литературу, трансцендентальный балет и анархические теории<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 124.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povas ja efektive postuli de la lando senfinajn oferojn kaj samtempe komplete ignori ĝin... Oni povas ignori kiam oni venkas: la venkintojn oni ne juĝas... Sed la "venkatajn" oni juĝas, kaj juĝas ne nur severe, sed ankaŭ ekstreme maljuste, ĉar estas dirite: "Vae victis!" |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нельзя же в самом деле требовать от страны бесконечных жертв и в то же время ни на грош с ней не считаться... Можно не считаться, когда побеждаешь: победителей не судят... Но "побеждаемых" судят, и судят не только строго, а в высшей степени несправедливо, ибо сказано: "Vae victis!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La [[malvenko]]j estas pagendaj. Kiel?.. Per valuto, kiu estas akceptata kiel [[pago]]: necesas pagi per cedo de la [[potenco]]... almenaŭ per ŝajna cedo, almenaŭ per cedo provizora... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = За поражения надо платить. Чем?.. Той валютой, которая принимается в уплату: надо расплачиваться уступкой власти... хотя бы кажущейся, хотя бы временной...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni nomumas "anstataŭ [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] — [[Boris Ŝtjurmer|Ŝtjurmer]], pri kiu [[Peterburgo]] parolas tiel:</br>— Absolute senprincipa homo kaj kompleta neniaĵo...</br>Pro la aspekto oni nomas lin "[[Kristnaska Avo]]"... Sed tiu ĉi "avo" ne "alportos" la ordon al [[Rusio]], sed "forportos" la lastan prestiĝon de la [[potenco]]... Aldone tio estas "Kristnaska Avo" kun germana familinomo... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Назначают "заместо Столыпина" — Штюрмера, о котором Петербург выражается так:</br>— Абсолютно беспринципный человек и полное ничтожество...</br>За внешность его называют "святочным дедом"... Но этот "дед" не "принесет" порядка России, а "унесет" последний престиж власти... К тому же этот "святочный дед" с немецкой фамилией...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 126.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Perfido]]... Tiu ĉi terura [[vorto]] vagadas en la armeo kaj malfronto... Komenciĝis tio ekde [[Sergej Mjasojedov|Mjasojedov]] en 1914, kaj nun kiun oni ankoraŭ ne akuzis? Ĝis la pleja supro kuras tiu ĉi vorto, kaj serĉas eĉ ĉirkaŭ la Kortego enketistoj-volontuloj. Kvazaŭ ne sufiĉe da malbono estis farita al [[Rusio]] nekonscie por aldone akuzi iun pri perfido... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Измена... Это ужасное слово бродит в армии и в тылу... Началось это еще с Мясоедова в 1914 году, а теперь кого только не обвиняют? Вплоть до самых верхов бежит это слово, и рыщут даже вокруг Двора добровольные ищейки. Как будто недостаточно зла причинено России бессознательно, чтобы обвинять еще кого-то в измене...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 127.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La teruro konsistas je tio, ke tiu ĉi [[registaro]] eĉ ne trovas je si fortojn por defendi sin... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ужас в том, что это правительство даже не находит в себе силы защищаться...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 131.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ekzistas terura vermo, kiu ronĝas kvazaŭ kosuso arbotrunkon de [[Rusio]]. Jam la tutan kernon ĝi forronĝis, eble jam mankas la trunko, nura tricentjara ŝelo ankoraŭ teniĝas...</br>Kaj mankas [[kuracilo]] ĉi-kaze...</br>Ĉi-kaze ne eblas lukti... Tio estas mortigilo...</br>La nomo de tiu ĉi mortigilo: [[Rasputin]]!!! |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Есть страшный червь, который точит, словно шашель, ствол России. Уже всю сердцевину изъел, быть может, уже и нет ствола, а только одна трехсотлетня кора еще держится...</br> И тут лекарства нет...</br> Здесь нельзя бороться... Это то, что убивает...</br> Имя этому смертельному: Распутин!!!<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 133.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Grigorij Rasputin]]] La afero estas ke la [[Aleksej Nikolajeviĉ Romanov|tronheredanto]] estas morte malsana... Eterna [[timo]] devigas la imperiestrinon sin ĵeti al tiu ĉi homo. Ŝi kredas ke la tronheredanto vivas nur danke al li... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Дело в том, что наследник смертельно болен... Вечная боязнь заставляет императрицу бросаться к этому человеку. Она верит, что наследник только им живет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Grigorij Rasputin|Rasputin]] estas funkcio de [[volupto]]<ref>Ruse ''rasputnost'', do simile al la familinomo de la priparolata persono.</ref> de certaj damoj, serĉantaj... "[[sento]]jn". La sentojn, perditajn dum degenero. Degenerantaj [[virino]]j ofte suferas mankon de iuj ajn sentoj. Nemalofte ili klarigas ke la [[edzo]] estas "ordinara, griza homo". Foje efektive estas tiel. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин есть функция распутности некоторых дам, ищущих... "ощущений". Ощущений, утраченных вместе с вырождением. Вырождающиеся женщины часто страдают от того, что они ничего не чувствуют. Нередко они объясняют это тем, что муж — "обыкновенный, серый человек". Иногда это действительно так<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 147.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu estas mirinde ke [[Sankt-Peterburgo|Sankt-Peterburga]] girlando — mistika-volupta — altiris al si [[Grigorij Rasputin|Griŝka Rasputin]], tipan rusan "[[Ĥlistoj|ĥliston]]"!.. Jen sur kia grundo okazis delonge atendita kuniĝo de [[intelektularo]] kaj la [[popolo]]!.. Griŝka eniĝis je la ĉeno kaj, tenante je unu mano [[Histerio|histeriulinon]]-mistikulinon, en la alia — histeriulinon-[[Nimfomanio|nimfomaniulinon]], plibeligis la [[baleto]]n de Petrogrado per sia duvizaĝa portreto — de miraklofaranto kaj satiruso... [...] Griŝka bonege sciis al kiu per kiu flanko de sia spirita portreto sin turni... [...] Al la cara familio li turnis sian vizaĝon de "sankta maljunulo", rigardante kiun al la carino ŝajnas ke la spirito dia kuŝas sur la sankta homo... Dume al Rusio li turnis sian voluptan muzelon, ebrian kaj voluptan, la muzelon de koboldo-satiruso en la [[Tobolska gubernio|Tobolska]] tajgo... Kaj de tio devenas ĉio... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Что же удивительного, что санкт-петербургская гирлянда — мистически-распутная — притянула к себе Гришку Распутина, типичного русского "хлыста"!.. Вот на какой почве произошло давно жданное слияние интеллигенции с народом!.. Гришка включился в цепь и, держа в одной руке истеричку-мистичку, а в другой — истеричку-нимфоманку, украсил балет Петрограда своим двуликим фасом — кудесника и сатира... [...] Гришка прекрасно знал, где каким фасом своего духовного обличия поворачиваться... [...] Царской семье он обернул свое лицо "старца", глядя в которое царице кажется, что дух божий почивает на святом человеке... А Росии он повернул свою развратную рожу, пьяную и похотливую, рожу лешего-сатира из тобольской тайги... И из этого — все<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 150–151.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = En kinejoj oni malpermesis prezenti filmon, kie estis montrate kiel la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|imperiestro]] metas sur sin la Krucon de Sankta Georgo. Kial?.. Ĉar tuj post komenco de la filmo, — voĉo el mallumo: "La caro-paĉjo kun Georgo, la [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)|carino-panjo]] kun [[Grigorij Rasputin|Grigorij]]..." |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В кинематографах запретили давать фильму, где показывалось, как государь возлагает на себя Георгиевский крест. Почему?.. Потому что, как только начнут показывать, — из темноты голос: "Царь-батюшка с Егорием, а царица-матушка с Григорием..."<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 153.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В начале ХХ века эти люди стали мельче... На дворцовый переворот их не хватило... вместо этого они убили Распутина... Цели это, конечно, не достигло. Монархию это не могло спасти, потому что распутинский яд уже сделал свое дело... Что толку убивать змею, когда она уже ужалила... Но при всей его бесцельности, убийство Распутина было актом глубоко-монархическим... Как его и поняли... Когда известие о происшедшем дошло до Москвы (это было вечером) и проникло в театры, публика потребовала исполнения гимна<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 154.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la Provizora Registaro de Rusio] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я бы позвал Керенского. [...] В качестве министра юстиции, допустим... Сейчас пост этот не имеет никакого значения, но надо вырвать у революции ее главарей... Из них Керенский — все же единственный... Гораздо выгоднее иметь его с собой, чем против себя...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [oficiro en Petrogrado en februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = О настроении Петроградского гарнизона [...] Вы знаете, что это за публика? Это маменькины сынки!.. Это — все те, кто бесконечно уклонялись под всякими предлогами и всякими средствами... Им все равно, лишь бы не идти на войну... Поэтому вести среди них революционную пропаганду — одно удовольствие... Они готовы к восприятию всякой идеи, если за ней стоит мир. А кроме того, и объективные причины есть для неудовольствия. Люди страшно скучены. Коайки помещаются в три ряда, одна над другой, как в вагоне третьего класса.. А ведь все они имеют удобные квартиры здесь. И вот беснуются. Пойдет к себе домой и приходит совершенно красный. Для чего их тут держат? Это самый опасный элемент. Чуть что — они взбунтуются. Вот помяните мое слово. Гнать их надо отсюда как можно скорей<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вспомнилось мне, как еще в 1915 году жаловались мне на одну дивизию, набранную в Петрограде. Ее иначе не называли, как "С.-Петербургское беговое общество". Куда ни пошлют ее в бой, она непременно убежит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Впрочем, слышал я о так называемом "морском" плане. План этот состоял в том, чтобы пригласить государыню на бронносец под каким-нибудь предлогом и увезти ее в Англию как будто по ее собственному желанию. По другой версии — уехать должен был и государь, а наследник должен был быть объявлен императором. Я считал все разговоры болтовней<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 158.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri Pjotr Durnovo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = П. Н. был единственным из министров, который одинаково был любезен и "двору" и "общественности". Он был умен, ловок, очень тактичен, по убеждениям — консерватор, но понимал мудрость латинской поговорки: "Bis dat, qui cito dat". Сделав в сущности пустяковые уступки по своему министерству, он стал весьма популярен и мог претендовать на то, что пользуется "общественным доверием"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 159.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У нас сейчас столько снарядов, сколько ниаогда не было. [...] У нас сейчас на складах тридцать миллионов полевых<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вы знаете, еще хуже стало, когда Распутина убили... Раньше все валили на него... А теперь поняли, что дело вовсе не в Распутине. Его убили, а ничего не изменилось. И теперь все стрелы летят прямо, не застревая в Распутине...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Наша цель была,чтобы массы оставались покойными, так как за них говорит Дума... Таким образом и создавался Прогрессивный блок<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Когда я уезжал с фронта в 1915 году, это был всеобщий голос: "Поезжайте и позаботьтесь, чтобы не было Мясоедовых и Сухомлиновых, а были снаряды... Мы не хотим умирать с палками в руках"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = ...до сих пор ни одного покушения. А помните 105 год? Тогда дождило бомбами... Теперь ни одного бунта — пока... А помните тогда?.. Теперь наиболее бунтарским образом повели себя те, кто убил Распутина: они совершили первый и единственный пока акт террора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162–163.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Заминка с хлебом происходила, по моему мнению, потому, что не повышали цену в то время, когда уже пришел срок ее повысить. [...] Увы, прошло всего несколько дней, совершилась революция, и министр Шингарев первым делом назначил три рубля за пуд хлеба вместо двух пятидесяти... Ибо, несмотря на "сбывшуюся мечту", хлеб не двинулся<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У этих высосанных злостью людей — "левее кадетов" — неистребимая ненависть, бессмысленная и жгучая... к помещикам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Они — революционеры — не были готовы, но она — революция — была готова. Ибо революция только наполовину создается из революционного напора революционеров. Другая ее половина, а может быть три четверти, состоит в ощущении властью своего собственного бессилия. У нас, у многих, это ощущение было вполне<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 165.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] три грозных болезни: Распутин, Штюрмер и Милюков. Последний мог организовать оппозицию Государственной думы. Думы 4-го созыва, законопослушной и монархической, только благодаря concours bienveillant [благосклонному содействию] двух первых. Государственная дума считала своим долгом для спасения армии и России — явно бороться со Штюрмером и тайно с Распутиным. Результат: Штюрмер ушел, Распутин убит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Это ощущение близости революции было так страшно, что кадеты в последнюю минуту стали как-то мягче<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы считали твердые цены источником расстройства госвдарства. Это вообще была киевская точка зрения, которую с особенным упорством отстаивал А. И. Савенко<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 167.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Милюков же был самый умеренный из кадетов и самый умный<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 26-an de februaro] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ни одного тамвая, — трамваи встали, и ни одного извозчика. [...] Вот уже три дня в Петрограде не было хлеба<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но дело было, конечно, не в хлебе... Это была последняя капля... Дело было в том, что во всем этом огромном городе нельзя было найти несколько сотен людей, которые сочувствовали власти... И даже не в этом... Дело было в том, что власть сама себе не сочувствовала<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 173.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В нас уважение к ерпстолу переплелось с протестом против того пути, которым шел государь, ибо мы знали, что это путь к пропасти... Поэтому вся работа Думы прошла под этим знаком... при докладах царю все, кто зависели или были вдохновляемы Думой, всегда твердили одно и то же: этот путь ведет династию к гибели... Открыто же в своих речах в Думе — мы бранили министров... При этой травле, однако, не переходили конституционной грани и не затрагивали монарха...Это было основное требование Родзянко и большинства Думы, которому должны были подчиниться все...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 177.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 27-an de februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я не помню, что говорилось. Но помню решение: "Императорскому указу о роспуске подчиниться — считать Государственную думу не функционирующей, но членам Думы не разъезжаться и немедленно собраться на "частное совещание". Чтобы подчеркнуть, что это частное совещание членов Думы, а не заседание Государственной думы как таковой, решено было собраться не в большом Белом зале, а в "полуциркульном"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 178.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Увы — этот зверь был... его величество русский народ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 182.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = На революционной трясине, привычный к этому делу, танцевал один Керенский... Он вырастал с каждой минутой... Революционное человеческое болото, залившее нас, все же имело какие-то кочки... Эти "кочки опоры", на которых нельзя было стоять, но по которым можно было перебегать — были те революционные связи, которые Керенский имел: это были люди, отчасти связанные в какую-то организацию, отчасти не связанные, но признавшие его авторитет. Вот почему на первых порах революции (помимо его личных качеств, как первоклассного актера) Керенский сыграл такую роль... Были люди, которые его слушались... Но тут требуется некоторое уточнение: я хочу сказать, были вооруженные люди которые его слушались. Ибо в революционное время люди только те, кто держит в руках винтовку. Остальные — это мразь, пыль, по которой ступают эти — "винтовочные"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 185.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский вдруг почувствовал себя "тем, кто приказывает"... Вся внешность его изменилась... Тон стал отрывист и повелителен...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 186.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский остановился против "бывшего сановника" с видом вдохновенным:</br> — Иван Григорьевич Щегловитов — вы арестованы!</br> Властные, грозные слова... "Лик его ужасен".</br> — Иван Григорьевич Щегловитов... ваша жизнь в безопасности... Знайте: Государственная дума не проливает крови.</br> Какое великодушие!.. "Он прекрасен"</br> В этом сказался весь Керенский: актер до мозга костей, но человек с искренним отвращением к крови в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 187.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А "противоположная сторона" не дремала. Во всем городе, во всех казармах и заводах шли "летучие выборы"... От каждой тысячи по одному. Поднятием рук... Выбирали солдатских и рабочих депутатов. "Организовывали" массу... То есть, другими словами, работали над тем, чтобы подчинить ее себе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А я понял, отчего вся эта многотысячная толпа имела одно общее неизреченно-гнусное лицо: ведь это были воры — в прошлом, грабители — в будущем... Мы как раз были на переломе, когда они меняли фазу... Революция и состояла в том,что воришки перешли в следующий класс: стали грабителями<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Человек, слегка растрепанный, бросился к сохранившемуся Милюкову:</br> — Павел Николаевич, что они от меня хотят? Я полгода был в тюрьме, меня вот оттуда вытащили, притащили сюда и требуют, чтобы я стал "во главе движения". Какого движения? Что происходит? Я ведь ничего не знаю... Что такое? Что от меня нужно?</br> Я не слышал, что ответил ему Милюков... Но когда последний проплывал мимо меня, освободившись, я спросил его — кто этот человек?</br> — Разве вы не знаете? Это Хрусталев-Носарь.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Правительство ушло как будто даже раньше,чем кто-либо этого потребовал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 191.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко то и дело вызывали на крыльцо, потому что та или иная "часть" пришла приветствовать Государственную думк... Родзянко выходил, говорил о верности родине и о спасении России. Его слова пропускали мимо ушей, но в Думе видели новую власть — это было ясно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко долго не решался. Он все допытывался, что это будет — бунт или не бунт? — Я не желаю бунтоваться. Я не бунтовщик, никакой революции я не делал и не хочу делать. Если она сделалась, то именно потому, что нас не слушались... Но я не революционер. Против верховной власти я не пойду, не хочу идти. Но, с другой стороны, ведь правительства нет. Ко мне рвутся со всех сторон... Все телефоны обрывают. Спрашивают, что делать? Как же быть?<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Быть может, пожертвовав монархом, удастся спасти монархию... Так, бесформенная, еще сама себя не сознающая, родилась мысль об отречении императора Николая II в пользу малолетнего наследника... Разумеется, родилась не у меня одного...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 194.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин всех съел, всех друзей, все чувства... нет больше верноподданных... Есть скверноподданные и открытые мятежники... Последние пойдут против него, первые спрячутся... Он один... Хуже, чем один... Он с тенью Распутина... Проклятый мужик!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Чтобы спасти... чтобы спасти... надо или разогнать всю эту сволочь (и нас вместе с ними) залпами, или... Или надо отречься от престола... Ценой отречения спасти жизнь государю... и спасти монархию<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Царствовать будет малолетний царь... значит — регент. Регент? Кто? Михаил Александрович? Да, кажется... Потом Верховный Главнокомандующий... Ну, великий князь Николай Николаевич, конечно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195–196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Некоторые начинают уже приветствовать и "Совет солдатских и рабочих депутатов". Его исполнительный комитет сидит у нас под боком... Мы ясно чувствуем, что это вторая власть...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ведь всюду, всюду требовалось, все учреждения умоляли "прислать члена Государственной думы". Авторитет их был высок еще...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Еше одним бедствием были — аресты... Целый рядчленов Думы занят исключительно тем,чтобы освобождать арестованных... Еще слава богу, что дан лозунг: "Тащи в Думу — там разберут"... Дума обратилась в громадный участок... С тою только разницей, что раньше в участок таскали городовые, а теперь тащат городвых... [...] Кабинет Родзянко мы еще удерживаем... Сюда мы стараемся сконцентрировать арестованных, которых можно немедленно освободить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198–199.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тех, кого нельзя было выпустить хотя бы из соображений их собственной безопасности, направляли в так называемый "павильон министров", который гримасничающая судьба сделала "павильоном арестованных министров" [...] Остальных арестованных (таковых было большинство), которых можно было выпустить, мы передерживали вот тут, в кабинете Родзянко. Они обыкновенно сидели несколько часов, пока для них изготовлялись соответственные "документы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 199–200.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Эти — это страшное нашествие неоварваров, столько раз предчувствуемое и наконец сбывшееся... Это — скифы. Правда, они с атрибутами ХХ века — с пулеметами, с дикорычащими автомобилями... Но это внешне... В их груди косматое, звериное, истинно скифское сердце...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 210.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко шел, говорил своим запорожским басом колокольные речи, кричал о родине, о том, что "не позволим врагу, проклятому немцу, погубить нашу матушку-Русь"... — и все такое говорил и вызывал у растроганных (на минуту) людей громове "ура"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 212.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Другие стали по чьему-то приглашению собираться в зал Армии и Флота, на углу Литейного и Кирочной... Стало известно, что около 2000 офицеров собралось там и что идет заседание...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 217.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Князь Львов, о котором я лично не имел никакого понятия, "общественность" твердила, что он замечательный, потому что управлял "Земгором", непререкаемо въехал в милюковском списке на пьедестал премьера...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] министр иностранных дел — Милюков, это не вызывало сомнений. Действительно, Милюков был головой выше других и умом и характером.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Гучков — военный министр. Гучков издавна интересовался военным делом, за ним числились несомненные заслуги. Будучи руководителем III Государственной думы, он очень много сделал для армии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но вот министр финансов не давался как клад... И вдруг каким-то образом в списом вскочил Терещенко. Михаил Иванович Терещенко был очень мил, получил европейское образование, великолепно "лидировал" автомобиль и вообще производил впечатление денди гораздо более, чем присяжные аристократы. Последнее время очень "интересовался революцией", делая что-то в военно-промышленном комитете. Кроме того, был весьма богат<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Так, на кончике стола, в этом диком водовороте полусумасшедших людей, родился этот список из головы Милюкова, причем и голову эту пришлось сжимать обеими руками, чтобы она хотьчто-нибудь могла сообразить. Историки в будущем, да и сам Милюков, вероятно, изобразят это совершенно не так: изобразят как плод глубочайших соображений и результат "соотношения реальных сил". Я же рассказываю как было. Тургенев утверждал, что у русского народа "мозги — набекрень". Все наше революционное движение ясно обнаружило эту мозгобекренность., результатом которой и был этот список полуникчемных людей, как приз за сто лет "борьбы с исторической властью"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224–225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тяжелее и глупее всего было в этой истории положение наше — консервативного лагеря. Ненависть к революции мы всосали если не с молоком матери, то с японской войной. Мы боролись с революцией, сколько хватало наших сил, всю жизнь. В 1905-м мы ее задавили. Но вот в 1915-м, главным образом, потому, что кадеты стали полупатриотами, нам, патриотам, пришлось стать полукадетами. С этого все и пошло. "Мы будем твердить: все для войны, — если вы будете бранить власть"... И вот мы стали ругаться, чтобы воевали. И в результате оказались в одном мешке с революционерами, в одной коллегии с Керенским и Чхеидзе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Вернувшись, Родзянко без конца читал нам бесконечные ленты с прямого провода. Это были телеграммы от Алексеева из Ставки и Рузского из Пскова. Алексеев находил необходимым отречение государя императора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 231.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мысль об отречении созревала в умах и сердцах как-то сама по себе. Она росла из ненависти к монарху, не говоря о всех прочих чувствах, которыми день и ночь хлестала нам в лицо революционная толпа. На третий день революции вопрос о том, может ли царствовать дальше государь, которому безнаказанно брошены в лицо все оскорбления, был уже, очевидно, решен в глубине души каждого из нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 232.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нас было сравнительно немного тогда — членов Государственной думы умеренных воззрений. Отбор был сделан в первый же день "провокационным" с нашей стороны способом. Когда Голубев читал указ об открытии думы, при словах "по указу его императорского величества" — все "порядочные" люди встали. Все "мерзавцы" остались сидеть. "Порядочных" оказалось, кажется, 101, и сто первым был П. Б. Струве<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 236.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государыню узнать было труднее. Она не похожа была на свои портеры<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 237.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государь говорил негромко, но очень явственно и четко. Голос у него был низкий, довольно густой, а выговор чуть-чуть с налетом иностранных языков. Он мало выговаривал "ѣ", почему последнее слово звучало не как "крѣпла", а почти как "крепла". Этот гвардейский акцент — единственное, что показалось мне, провинциалу, чужим. А остальное было близкое, но не величественное, а, наоборот, симпатичное своей застенчивостью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 239–240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто был совершено в себе уверен и в ком одном было больше "величественности", чем в его обоих царственных родителях, — это был маленький мальчик — цесаревич. В белой рубашечке, с белой папахой в руках, ребенок был необычайно красив<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = vizito al Nikolao la 2-a en 1909] Матрос Деревенько, который был дядькой у наследника цесаревича и который услышал, что волынские крестьяне представляются, захотел повидать своих... И вот он тоже — "вышел"... Красивый, совсем как первый любовник из малорусской труппы (коронова крыла волосы, а лицо белое, как будто он употреблял creme Simon), — он, скользя по паркету, вышел, протянув руки — "милостиво":</br> — Здравствуйте, земляки!.. Ну, как же вы там?.. Очень было смешно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 247.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [fervoja vojaĝo kun Guĉkov por abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Станции проносились мимо нас... Иногда мы останавливались... Помню, что А. И. Гучков иногда говорил краткие речи с площадки вагона... это потому, что иначе нельзя было... На перронах стояла толпа, которая все знала... То есть она знала, что мы едем к царю... И с ней надо было говорить...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 249.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a al delegacio dum sia abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я принял решение отречься от престола... До трех часов сегодняшнего дня я думал, что могу отречься в пользу сына Алексея... Но к этому времени я переменил решение в пользу брата Михаила... Надеюсь, вы поймете чувства отца...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Может быть, сейчас еще можно спасти монархию, но надо думать и о том, чтобы спасти хотя бы жизнь членам династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если придется отрекаться и следующему, — то ведь Михаил может отречься от престола... Но малолетний наследник не может отречься — его отречение недействительно<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если что может еще утишить волны, — это если новый государь воцарится, присягнув конституции... Михаил может присягнуть. Малолетний Алексей — нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если здесь юридическая неправительность... Если государь не может отрекаться в пользу брата... Пусть будет неправительность!.. Может быть, этим выиграется время... Некоторое время будет править Михаил, а потом, когда все угомонится, выяснится,что он не может царствовать, и престол перейдет к Алексею Николаевичу...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Отречение в пользу Михаила Александровича не соответствует закону о престолонаследии. Но нельзя не видеть, что этот выход имеет при данных обстоятельствах серьезные удобства. Ибо если на престол взойдет малолетний Алексей, то придется решать очень трудный вопрос: останутся ли родители при нем или им придется разлучиться. В первом случае, т. е. если родители останутся в России, отречение будет в глазах тех, кого оно интересует, как бы фиктивным... В особенности это касается императрицы... Будут говорить, что она так же правит при сыне, как при муже... При том отношении, какое сейчас к ней, — это привело бы к самым невозможным затруднениям. Если же разлучить малолетнего государя с родителями, то, не говоря о трудности этого дела, это может очень вредно отразиться на нем. На троне будет подрастать юноша, ненавидящий все окружающее, как тюремщиков, отнявших у него отца и мать... При болезненности ребенка это будет чувствоваться особенно остро...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 255.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я вдруг почувствовал, что с этой минуты жизнь государя в безопасности... половина шипов, возившихся в сердце его подданных, вырывались этим лоскутком бумаги. Так благородны были эти прощальные слова... И так почувствовалось, что он так же, как и мы, а, может быть, гораздо больше, любит Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Был один пункт, который меня тревожил... Я все думал о том, что, может быть, если Михаил Александрович прямо и до конца объявит "конституционный образ правления", ему легче будет удержаться на троне... Я сказал это государю... И просил его в том месте, где сказано: "...с представителями народа в законодательных учреждениях, на тех началах, кои будут ими установлены...", приписать: "принеся в том всенародную присягу".</br> Государь сейчас же согласился.</br> — Вы думаете, это нужно?</br> И, присев к столу, приписал карандашом: "принеся в том ненарушимую присягу".</br> Он написал не "всенародную", а "ненарушимую", что, конечно, было стилистически гораздо правильнее.</br> Это единственное изменение, которое было внесено...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Затем я просил государя:</br>— Ваше величество... Вы изволили сказать, что пришли к мысли об отречении в пользу великого князя Михаила Александровича сегодня в 3 часа дня. Было бы желательно, чтобы именно это время было обозначено здесь, ибо в эту минуту вы приняли решение...</br>Я не хотел, чтобы когда-нибудь кто-нибудь мог сказать,что манифест "вырван"... Я видел,что государь меня понял, и, по-видимому, это совершенно совпало с его желанием, потому что он сейчас же согласился и написал: "2 марта, 15 часов", то есть 3 часа дня... Часы показывали в это время начало двенадцатого ночи...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257–258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] государь написал при нас указ Правительствующему Сенату о назначении председателя Совета Министров...</br> Это государь писал у другого столика и спросил:</br>— Кого вы думаете?..</br>Мы сказали:</br>dum abdikoКнязя Львова...</br>Государь сказал как-то особой интонацией, — я не могу этого передать:</br> — Ах, Львов? Хорошо — Львова...</br> Он написал и подписал...</br> Время по моей же просьбе было поставлено для действительности акта двумя часами раньше отречения, т. . 13 часов<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я хочу сначала проехать в Ставку... проститься... А потом я хотел бы повидать матушку... Поэтому я думаю или проехать в Киев, или просить ее приехать ко мне... А потом — в Царское...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Часы показывали без двадцати минут двенадцать. Государь отпустил нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Aleksandr Guĉkov]] al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Русские люди... Обнажите головы, перекреститесь, помолитесь богу... Государь имеератор ради спасения России снял с себя... свое царское служение... Царь подписал отречение от престола. Россия вступает на новый путь... Будем просить бога, чтобы он был милостив к нам... Толпа снимала шапки и крестилась... И было страшно тихо...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = 28 февраля был отдал приказ двум бригадам, одной снятой с Северного фронта, другой — с Западного, двинуться на усмирение Петрогада. Генерал-адъютанту Иванову было приказано принять командование над этими частями. Он должен был оставаться в окрестностях Петрограда, но не прпдинимать решительных действий до особого распоряжения. Для непосредственного окружения ему были даны два батальона георгиевских кавалеров, составлявших личную охрану государя в Ставке. С Северного фронта двинулись два полка 38-й пехотной дивизии, которые считались лучшими на фронте. Но где-то между Лугой и Гатчиной эти полки взбунтовались и отказались идти на Петроград. Бригада, взятая с Западного фронта, тоже не дошла. Наконец, и два батальона георгиевцев тоже вышли из повиновения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260–261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Первого марта генерал Алексеев запросил телеграммой всех главнокомандующих фронтами. Телеграммы эти запрашивали у главнокомандующих их мнение о желательности при данных обстоятельствах отречения государя имеератора от престола в пользу сына. К часу дня второго марта все ответы главнокомандующих были получены и сосредоточились в руках генерала Рузского. [...] Все пять главнокомандующих фронтами и генерал Алексеев (ген. Алексеев был начальником штаба при государе) высказались за отречение государя императора от престола. В час дня второго марта генерал Рузский, сопровождаемый своим начальником штаба генералом Даниловым и Савичем — генерал-квартирмейстером, был принят государем. Государь принял их в том же самом вагоне, в котором через несколько часов было ротречение<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = После этого была составлена краткая телеграмма, извещавшая генерала Алексеева о том, что государь принял решение отречься от престола. Генерал Рузский взял телеграмму и удалился, но несколько медлил с отправкой ее, так как он знал, что Гучков и Шульгин утром выехали из Петрограда: он хотел посоветоваться с ними особенно по вопросу о том, кто станет во главе правительства. Генерал Резуский не доверял Львову и препочитал Родзянко. Гучкова и Шульгина ожидали с часу на час. Но уже в три часа дня от государя пришел кто-то с приказанием вернуть телеграмму. Тогда же генерал Рузский узнал, что государь передумал в том смысле, что отречение должно быть не в пользу Алексея Николаевича, а в пользу Михаила Александровича. После повторного приказания вернуть телеграмму, телеграмма была возвращена и, таким образом, послана не была<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Около часу ночи, а может быть двух, принесли второй экземпляр отречения. Оба экземпляра были подписаны государем. Их судьба, насколько я знаю, такова. Один экземпляр мы с Гучковым тогда же оставили генералу Рузскому. Этот экземпляр хранился у его начальника штаба, генерала Данилова. В апреле месяце 1917 года этот экземпляр был доставлен генералом Даниловым главые Временного правительства князю Львову. Другой экземпляр мы повезли с Гучковым в Петроград<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [al homamaso al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государю императору... Михаилу... Второму... провозглашаю — "ура!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 264.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [kunsido pri eventuala abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Говорили о том: следует ли великому князю принять престол или нет... Я не помню всех речей. Но я помню, что только двое высказались за принятие престола. Эти двое были: Милюков и Гучков...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 272.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тонкий, с длинным, почти еще юношеским лицом, он весь был олицетворением хрупкости<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 273.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Много лет тому назад, 14 декабря 1825 года, были, как и теперь, — Николай и Михаил...</br> Николай был государь. Михаил — его брат...</br> Как и теперь...</br> Как и теперь, разразился военный бунт...</br> Бунт декабристов.</br> Что сделал Николай</br>? Николай сказал:</br> — Завтра я или мертв, или император...</br> Завтра он вскочил на коня, бросился на площадь и картечью усмирил бунт...</br> Что сделал Михаил?</br> Он последовал за старшим братом...</br> Как и теперь...</br> Да, как и теперь, потому что и теперь Михаил пошел за братом Николаем...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 274–275.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал:</br> — При этих условиях я не могу принять престола, потому что...</br> Он не договорил, потому что... потому что заплакал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 276.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [sekretario de Miĥail Aleksandroviĉ dum ties abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он передал, что вликий князь просил употреблять от его лица местоимение "я", а не "мы" (у нас всюду было "мы"), потому что великий князь считает, что он престола не принял, императором не был, а потому не должен говорить — "мы". Во-вторых, по этой же причине, вместо слова "повелеваем", как мы написали, — употребить слово "прошу". И наконец, великий князь обратил внимание на то, что нигде в тексте нет слова "бог", а таких актов без упоминания имени божия не бывает<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 278.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он был хрупкий, нежный, рожденный не для таких ужасных минут, но он был искренний и человечный. На нем совсем не было маски. И мне думалось:</br> "Каким хорошим конституционным монархом он был бы..."</br> Увы... Там, в соседней комнате, писали отречение династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал мне:</br> — Мне очень тяжело... Меня мучает, что я не мог посоветоваться со своими. Ведь брат отрекся за себя... А я, выходит так, отрекаюсь за всех...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Набоков взял себе на память перо, которым подписал Михаил Александрович. И помню, что появившийся к этому времени Керенский умчался стремглав в типографию (кто-то еще раз сказал, что могут каждую минуту "ворваться").</br> Через полчаса по всему городу клеили плакаты:</br>"Николай отрекся в пользу Михаила. Михаил отрекся в пользу народа"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 280.</ref>. }} === 1920 === {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun generalo [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] вы сказали тогда, в октябре 1918 года: "Мне иногда кажется, что нужно расстрелять половину армии, чтобы спасти остальную"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 286.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы так же относимся к "жидам", как они к "буржуям". Они кричат: "Смерь буржуям", а мы отвечаем: "Бей жидов"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 298.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] измученные, усталые, опустившиеся, мы почти ненавидели тот народ... за который губли<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 300.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [konkludo de neformala kunsido kun [[Vasilij ALeksandroviĉ Stepanov]] kaj [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Может быть три случая. Генерала Деникина убьют, он застрелится, он совершит "отречение" [...] Преемником ему почитать генерала Врангеля<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 304.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Толпа офицеров. Не знаю почему, на меня всегда офицеры производятсамое тяжелое впечатление, когда они собираются "толпами"... Офицер по существу "одиночка"... Он должен быть окружен солдатами. Тогда понятно, почему он "офицер" [...] И это впечатление особенно ярко, если сравнить "офицерские роты" с "юнкерами"... Казалось бы, "офицерские роты" самые совершенные части... А вот нет... В них какой-то надлом, нет здоровья, нет душевного здоровья... И как это ни странно — не чувствуется дисциплины. А юнкера всегда производят какое-то бодрящее душу впечатление: сжатой пружины, готовой каждую минуту развернуться по знаку своего начальника<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 305.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Конечно, пришли смотреть Веру Холодную. После своего трагического конца она стала "посмертным произведением", тем, чего уж нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 310.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Таких "мест", центров, куда стекала отступающая стихия, было собственно три: Кубань, Крым и район Одессы. В каждом из этих центров было одно несомненное данное: дальше было море. Дойдя до моря, надо было или сдаваться или "драться"... Но был еще третий выход — корабли...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Если бы в Одессе оказался "человек", сопротивление было бы... Но человек этот непременно должен был быть получен "иерархическим" путем, т. е. сверху. Короче говоря, это должен был бы быть назначенный главнокомандующим Деникиным генерал. Естественным ненералом был бы, конечно, главноначальствующий Новороссийской областью генерал Шиллинг. Но генерал Шиллинг ни в какой мере нужным "человеком" быть не мог<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311–312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Возникла мысль почти у всех одновременно такая: если старые части разложились, значит надо формировать новые. В сущности говоря, это было повторение пройденного: ведь когда погибла старая русская армия, генерал Алексеев сейчас же взялся за формирование новой — добровольческой армии. Но существенная разница состояла в том, что тогда во главе стал бывший верховный главнокомандующий, старый техник, хорошо знавший свое ремесло. Теперь же, здесь, в Одессе, за негодностью "генералов", за дела схватились кто как мог, и получилась эпоха одесской "отрядомании"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Владыка митрополит был очень увлечен своим "священным отрядом". И митрополит Платон, как тогда в Одессе было обязательно, тоже "формировал" что-то... Но до меня уже дошли кое-какие сведения о том, что там делалось. Увы, в "священный отряд" вошли каким-то образом... "уголовные элементы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 313.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добираюсь до командира полка. Двигаюсь постепенно из этажа в этаж, из комнаты в комнату. Внизу меня слегка коснулся запах спирта. Затем этот запах все усиливался, по мере того как я двигался выше, по всяким "отросткам" мгновенно сформировавшегося штаба... [...] Запах спирта достиг наивысшего напряжения, когда я достиг командира полка. Этот полковник был пьян<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 314.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В городе по самому скромному счету двадцать пять тысяч одних офицеров<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 315.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы победили в Одессе на городских выборах в декабре 1919 г. Казалось, это было невероятно. В Одессе победить нам — русским... А вот победили. Выборы вели мои друзья,сгруппированные в организацию, привыкшую к дисциплине. Победу дало изобретенное ими в высшей степени удачное название. Как все "гениальное", это было в высшей степени просто: "христианский блок". Никаких программ, никаких угроз и никаких обещаний. Но все, кому нужно было, поняли друг другаref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 316.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia taĉmento en Odeso] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мой "атом" формировался почти исключительно из учащейся молодежи [...] Это были почти сплошь гимназисты<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 318.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Дело становилось окончательно ясным: Одессу сдадут. Я, кстати, заболел, и, лежая в постели, подписывал бесконечное количество "удостоверений" на английские пароходы. На этих удостоверениях английские власти ставили визу, и это служило пропуском на пароход<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 319.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В Киеве мне пришлось сжечь интереснейшие вещи. Но многое я вывез. Для чего? Для того, чтобы утопить в оедсской воде то, что не сжег в киевском огне. В общем от всего, что было написано или записано в течение всей жизни, не осталось ни строчки...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 320.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Зачем генерал Шиллинг, сев на пароход, передал командование неизвестно откуда взявшемуся и не имевшему никаких сил (триста галичан, да и то лежавших в госпиталях) и явно внушавшему всем недоверие генералу Сокире-Яхонтову, — это секрет изобретателя. Однако это было проделано. Полковник Стессель получил от генерала Шиллинга письмо с приказанием подчиниться украинскому спасителю. [...] если можно еще донкихотствовать под трехцветным флагом, то под "живто-блакитным"... покорнейше благодарю...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 321.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В критическую минуту от двадцатипятитысячной "кофейной армии", котооая толкалась по всем "притонам" города, и от всех частей, вновь сформированных и старых, прибившихся в Одессу, — в распоряжении полковника Стесселя, "начальника обороны", оказалось человек триста, считая с нами<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 323.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Эти дымки производили пули, ударявшиеся о штукатурку. По Дерибасовской из-за горки кто-то палил. Попадая в дома под острыми углами, пули рикошетировали, рождая эти желто-сырые дымочки из пыли известкового камня. Ларчик открывался просто, а меж тем сколько раз в гражданской войне оба противника обвиняли мирное население в стрельбе из окон. Это в некоторых случаях, конечно, бывало, но по большей части это были, вероятно, только "штукатурные" дымки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 324.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Большевики стреляли плохо. Они могли бы, выражаясь по-старозаветному, "залить нас свинцом", но в общем ранили несколько человек. Однако этого было совершенно достаточно, чтобы все пароходы "драпанули в два счета" в море<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 325.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Основное правило — не верить очевидцам в бою, ибо людям мерещится бог знает что<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 326.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Этот чай был замечательно вкусным. Уже не в первый раз я делал наблюдение, что средний слой гораздо более отзывчив и смелее, чем высший. То-то большевики и боятся больше "мелких буржуев", чем крупных<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы тщетно разводили какие-то костры, проявляя при этом обычную интеллигентскую никчемность<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Вместе с тем стало известно,что полковнику Стесселю лично было неоднократно предложено сесть на пароход, на что он ответил:</br>— Что, вы меня подлецом считаете!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как люди нелепо эгоистичны. В хатке было трое. Они заявили, что никого не могут впустить, потому что их собственно не трое, а пятнадцать. На это изведенный поручик Л. сказал:</br>— Я подожду полчаса здесь. И если те двенадцать не придут, то я вас расстреляю...</br>Это фантастическое заявление имело то следствие, что и эти трое куда-то скрылись. Разумеется, никаких двенадцати не оказалось</br><ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Льду почти столько, сколько хватает глаз. Почти — потому, что на той сттороне замерзшего лимана виден город. Это — Аккерман. По этому льду в одну колонну движется бесконечный обоз. Туда, к Аккерману, к городу спасения, румынскому городу Аккерману, куда не придут большевики. [...] Идут с белыми флагами, которые несут как знамена<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему все эти люди и повозки были убеждены,что их примут на той стороне с распростертыми объятиями? Потому, очевидно, что был отдан точный и ясный приказ выступить на лед в восемь часов утра. Но несомненно также и то, что на шестой версте на льду стоял столик. У столика сидели румынские офицеры, за столиком стояли румынские солдаты. И совершенно достоверно,что этот столик приказал всем этим людям и повозкам возвращаться обратно. Румыны не пустили никого. Впрочем, нет. Пропустили "польских подданных". В числе их оказался комендант города Одессы, полковник Маглевский, очень мило семенивший вдоль обозоа в весьма приличном штатском платье и с изящным чемоданчиком в руках. Впереди всего шествия шли маленькие кадеты. Они начинались с десяти лет. Жалко было смотреть на эту детвору, замерзавшую на льду. И начался "Анабазис". Великое отсупление от Аккермана<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 333.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня уверяли, что "вывезли всех раненых"... Этому никогда не надо верить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 344.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему-то всегда, когда описываются великие вещи, вроде войн и революций, забывают об этом. Ни у одного писателя вы этого не найдете. А между тем вши, это один из факторов мировой истории, о котором не следует умалчивать. Смейтесь, смейтесь, — но все же надо твердо себе навсегда заметить, что и война и революция процессы... "вшивые"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 362.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun ulo el taĉmento de [[Grigorij Kotovskij]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = — Котовский хороший человек?</br>— Очень хороший... И он строго-настрого приказал... И грабить не разрешает... Меняться — это можно...</br>[...] Не знаю почему, разговор скользнул на Петлюру. Он был очень против него восстановлен.</br> — Отчего вы так против Петлюры?</br> — Так ведь он самостийник.</br> — А вы?</br> — Мы... мы за "Единую Неделимую".</br>Я должен сказать, что у меня, выражаясь деликатно, глаза полезли на лоб. Три дня тому назад я, с двумя сыновьями с правой и левой руки, с друзьями и родственниками, сфиски-эпически дрался за "Единую Неделимую" именно с этой дивизей Котовского. И вот, оказывается, произошло легкое недоразумение: они тоже за "Единую Неделимую"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 372.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Tiraspolo]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Увы, пожалуй, сравнение (а его делали местные жители) было бы не в пользу "белых"; судя по рассказам, наши части, которые стояли здесь раньше, произвели обычной для этой эпохи дебош. А дивизия Котовского никогда не обижала — это нужно засвидетельствовать — ни еврейского, ни христианского населения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 375.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = "Товарищ Котовский не приказал" — это было, можно сказать, лозунгом в районе Тирасполя. Скольким это спасло жизнь...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 376.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мало кто из русских времен борьбы белых с красными избежали того или иного тифа. "Abdominalis", "Exanthematicus" и "Recurrens" были истинными архангелами русской революции. Многие испытали все три тифа<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 384.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[ddum malsaniĝo je tifo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня лечил один врач... Он приходил каждый день и очень хорошо знал, кто я. Это я пишу так, на всякий случай для тех, кто обуян жаждой расстреивать "комиссаров"... Смотрите, не расстреляйте в припадке святой мести тех, кто, ежедневно рискуя головой, спасал жизнь вашим близким и друзьям...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 385.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Одесса с покон веков славилась как гнездо воров и налетчиков. Здесь, по-видимому, с незапамятных времен существовала сильная грабительская организация, с которой более или менее малоуспешно вели борьбу все пятнадцать (нет, их было, кажется, 14), — все четырнадцать правительсв, сменившихся в Одессе за время революции. Но большевики справились весьма быстро. И надо отдать им справедливость, в уголовном отношении Одесса скоро стала совершенно безопасным городом<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 389.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri "sonoriletoj" — bankbiletoj de Denikin je mil rubloj] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] "колокольчики", несмотря на официальное запрещение под страхом расстрела, котировались на подпольной бирже Одессы. Стоимость их, кажется, не падала ниже трехсот советских рублей, но порою подымалась до "al pári". Огромное количество людей в Одессе занималось спекуляцией на деньгих. Да могло би это быть инач? Куда же могли деваться эти "кошмарические" стада всевозможных биржевиков, которые наполняли Фанкони и Робина и густой толпой стояли на углу Дерибасовской и Екатерининской, торгуя кокаином, сахаром и валютой? Одесская чрезвычайка вела с ним борьбу, многих расстреливала, но остальные продолжали работать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 393.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Odeso]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как быстро большевики покончили с грабителями, налетчиками и всякими уголовными<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 395.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Самому человеку очень трудно определить, следят ли за ним. Для этого случая обязательно должен быть сопровождающий, который легко выследит следящих. Это слежка за слежкой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 408.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ни один мужчина, самый скрытный, не так скрытен, как самая откровенная женщина. Это у них в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 409.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ляля, по классическому обычаю, применяемому в таких случаях, лускал семечки. Удивительно, как семечки действуют успокаивающим образом на чрезвычайку. А еще, говорят, верный способ, если кто-нибудь вас подозревает, — пройти мимо и пустить ему дым в лицо. Впрочем, не пробовал — некурящий... Но знаю, что очень хорошо почаще сплевывать... Плевки и до сих служат гарантией демократичности...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 422.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Советские часы переведены на три часа вперед. Три часа обозначают полночь<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 430.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Коса бело-желтая, тянется сколько глаз хватит. Еще бы. Ведь эта коса — знаменитый остров Тендра "чуть заметен". Он имеет семьядесят верст длиной при ширине от полутора до двух. Говорят, что когда господь создал Крым, то черт этому позавидовал. Ночью подкрался и хуватился тащить Крым в преисподнюю. Ангел господен отбил — не дал. Но черт успел, выдирая Крым из рук ангела, вытянуть из полуострова эти две стрелки: Тендру и Арбатскую<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 450.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добиваюсь, чтобы в Крыму, чтобы хотт на этом клочке, сделать жизнь возможной... Ну, словом, чтобы, так сказать, показать остальной России... вот у вас там коммунизм, то есть голод и чрезвычака, а здесь: идет земельная реформа, вводится волостное земство, заводится порядок и возможная свобода... Никто тебя не душит, никто тебя не мучает — живи, как жилось... Ну, словом, опытное поле<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Сейчас нам, конечно, очень помогают поляки... Наше наступление возможно потому, что часть сил обращена на Польшу<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Публика требует, чтобы я ввел твердые цены. Вздор! Это испробовано, от твердых цен цены только растут. Я иду другим путем: правительство выступает как крупный конкурент, выбрасывая на рынок много дешевого хлеба. Этим я понижаю цены<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] я себе представляю Россию в виде целого ряда областей, которым будут предоставлены широкие права. Начало этому — волостное земство, которое я ввожу в Крыму. Потом из волостных земств надо строить уездные, а из уездного земства — областные собрания<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Aleksandr Krivoŝein]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Деникин, помимо всяких других причин, прежде всего, не справился территорией. Мы наступаем сейчас, но помним — memento Деникин. [...] Необходимо держать хлебные районы, то есть северные уезды Таврии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 466.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Обычная русская культурная толпа — "интеллигенция", как говорили во время Чехова, "буржуи", как стали говорить вместе с Максимом Горьким, — поражала своей болезненностью... Редко, редко можно было встретить яркие краски без условности... Обычно это все были лица в "блеклых тонах"... блеклых тонах условного петроградского изящества, — alias вырожденчества... Серо-желтовато-зеленое — вот колорит чеховско-блоковской красоты. Литературность манер, поза на изысканность, неестественная веселость, от которой грустно, — все это только подчеркивало бледную немочь догоревших родов и благоприобретенно-обреченных существ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 468.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мораль сей истории для молодых "расстрельщиков". Когда у вас будут чесаться руки непременно кого-нибудь "вывести в расход", подумайте о том, что, может быть, где-нибудь в другом месте, но с таким же легкомыслием, какой-нибудь из ваших товарищей расправляется с вашей сестрой или невестой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 477.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В летописях 1920 год будет отмечен как год мирного завоевания Константинополя русскими<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri amikemo de la turkoj al la rusaj rifuĝintoj en 1920] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Русские и турки сейчас словно переживают медовый месяц... Случаев удивительно доброго, сердечного отношения — не перечесть... Русским уступают очереди, с русских меньше берут в магазинах и паркимахерских, выказывают всячески знаки внимания и сочувствия, и над всем этим, как песнь торжествующей любви, вместе с минаретами вьется к небу глас народа — глас божий.</br> — Харош урус, харош...</br> [...] Обе нации — русские и турки — почти одинаково несчастны. Обе почти лишены отечества. Обе включены, втоптаны в разряд побежденных "державами-победительницами"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500–501.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но, кажется, все страны "закрылись". Не хотят русских... никто не хочет, и даже великодушные, верные союзники... И только тут, в столице народа, с которым вы воевали века, воевали и в последнюю войну, в столице, на которую мы столько раз и совершенно открыто претендовали, желая взять ее себе, только тут несется неумолчный крик:</br> — Харош, урус, харош...</br> Чудесны дела твои, господи!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 504.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Брусиловское воззвание произвело некоторое впечатление. Оно было написано старым языком и в силу этого действовало на нервы... "За Русскую Землю" — это было уже ак много<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] давно уже наши идеи перескочили через фронт [...] Прежде всего, мы научили их, какая должна быть армия. Когда ничтожная горсточка Корнилова, Алексеева и Динкина била их роды, — била потому, что она была организаована на правильных началах — без "комитетов", без "сознательной дисциплины", то есть организована "по-белому", — они поняли... И они восстановили русскую армию... Это первое... Конечно, они думают, что создали социалистическую армию, которая дерется "во имя Интернационала", — но это вздор. Им только так кажется. На самом деле, они восстановили русскую армию... И это наша заслуга... Мы сыграли роль шведов... Ленин мог бы пить "здоровье учителей", эти учителя — мы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Наш главный, наш действенный лозунг — Единая Россия... Когда ушел Деникин, мы его не то чтобы потеряли, но куда-то на время спрятали... мы свернули знамя... А кто поднял его, кто развернул знамя? Как это ни дико, но это так... Знамя Единой России фактически подняли большевики. Конечно, они этого не говорят... Конечно, Ленин и Троцкий продолжают трубить Интернационал. И будто бы "коммунистическая" армия сражалась за насаждение "советских республик" Но это только так сверху... На самом деле их армия била поляков, как поляков. И именно за то, что они отхватили чисто русские области. [...] В всяком случае, нельзя не видеть, что русский языкво славу Интернационала опять занял шестую часть суши<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 516.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Где соберутся три немца, — там они поют квартет... Но где соберутся четыре русских, там они основывают пять политических партий... Поэтому и в русской действительности героические решения может принимать только один человек... [...] Он будет истинно красным по волевой силе и истинно белоым по задачам, им преследуемым. Он будет большевик по энергии и националист по убеждениям<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 517.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но отчего, скажут, мы все-таки в Галлиполи, а не в Москве? Почему мы не воспользовались тем временем, когда Красные в военном отношении еще не мыслили "по-белому" и потому были бессильны? Потому что нас одолели Серые и Грязные... Первые — прятались и бездельничали, вторые — крали, грабили и убивали не во имя тяжкого долга, а собственно ради садистского, извращенного грязно-кровавого удовольствия...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 527.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Februara revolucio]] * [[Provizora Registaro de Rusio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Ŝulgin, Vasilij}} [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Februara revolucio]] [[Kategorio:Naciistoj]] [[Kategorio:Monarkiistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1878]] [[Kategorio:Mortintoj en 1976]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 13-an de januaro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de februaro]] 7ji6qqdp1wta6lyra6ubf3owx7kg93a 53071 53070 2026-04-15T05:53:16Z RG72 415 53071 wikitext text/x-wiki '''Redaktata!''' [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:32, 25 mar. 2026 (UTC) {{Aŭtoro | nomo = Vasilij Ŝulgin | dosiero = | vikipedio = Vasilij Ŝulgin | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Vasilij Ŝulgin|Vasilij Ŝulgin]]''' (naskiĝis la 1-an de januaro (13-an) 1878, Kievo, la Rusia imperio – mortis la 15-an de februaro 1976, Vladimiro, Sovetunio) estis rusia politikisto, socia aganto, kunorganizanto de la Blanka movado, rusa naciisto, monarĥiisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> === Tagoj === {{Citaĵo |teksto = [reago al la cara manifesto en 1905] Sed kio mirigas min, estas la [[judoj]]. Frenezaj, tute frenezaj homoj. Per siaj manoj ili fosas la [[tombo]]n por si mem... kaj ili hastas, urĝas — timas malfruiĝi... Ili ne komprenas ke en [[Rusio]] ĉiu ajn [[revolucio]] iros laŭ judaj [[kadavro]]j. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто меня поражает — это евреи. Безумные, совершенно безумные люди. Своими руками себе могилу роют... и спешат, торопятся — как бы не опоздать... Не понимают, что в России всякая революция пройдет по еврейским трупам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 77.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo okazis io neimagebla. Ŝajnis ke ĉiuj kapablaj marŝi, estis surstrate. Almenaŭ ĉiuj [[judoj]]. Sed ŝajnis ke ili estis eĉ pli multnombraj ol efektive danke ilia defia konduto. Ili ne kaŝis sian jubilon. [[Homamaso]] akiris ĉiujn kolorojn. De ie aperis damoj kaj fraŭlinoj en ruĝaj jupoj. Kun ili konkuris ruĝaj bantoj, kokardoj, brakbendoj. Ĉio ĉi kriis, bruis, babilis, okulumis unu al alia. Sed ankaŭ [[rusoj]] abundis. Neniu estis bone komprenanta ion. Preskaŭ ĉiuj survestis ruĝajn rozetojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В городе творилось нечто небывалое. Кажется, все, кто мог ходить, были на улицах. Во всяком случае, все евреи. Но их казалось еще больше, чем их было, благодаря их вызывающему поведению. Они не скрывали своего ликования. Толпа расцветилась на все краски. Откуда-то появились дамы и барышни в красных юбках. С ними соперничали красные банты, кокарды, перевязки. Все это кричало, галдело, перекрикивалось, перемигивалось. Но и русских было много. Никто хорошенько ничего не понимал. Почти все надели красные розетки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 78–79.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] En la urbo oni aktive ĉasis [[oficiro]]jn, klopodante alkroĉi al ili ruĝajn rozetojn. Iuj konsentis, sen kompreni kio okazas, kion fari — ja "konstitucio". Tiukaze oni kaptis ilin ĉe la manoj, portis sur si... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В толпе очень гонялись за офицерами, силясь нацепить им красные розетки. Некоторые согласились, не понимая, в чем дело, не зная, как быть, — раз "конституция". Тогда их хватали за руки, качали, несли на себе...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [ [[Kievo]] post la [[Oktobra manifesto]] en 1905] Ĉion ĉi oni povas resume tiel:</br>Matene: festa humoro — furioza ĉe la [[judoj]], "laŭ imperiestra ordono" — ĉe la [[rusoj]]; trupoj — konsternitaj.</br>Tage: revoluciaj aranĝoj: paroloj, alvokoj, simbolaj agoj, detruado de caraj portretoj, trupoj ne agas.</br>Krepuske: atako de revoluciuloj kontraŭ trupoj, vekiĝo de la trupoj, salvoj kaj [[fuĝo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Все это можно свести в следующий бюллетень:</br>Утром: праздничное настроение — буйное у евреев, по "высочайшему повелению" — у русских; войска — в недоумении.</br>Днем: революционные выступления: речи, призывы, символические действия, уничтожение царских портретов, войска — в бездействии.</br>К сумеркам: нападение революционеров на войска, пробуждение войск, залпы и бегство<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 82.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Sed plej teruraj estas tiuj ĉi blindaj [[domo]]j. Ili plu rigardas per siaj senokulaj kavoj — ili gapas al tiu ĉi absurda kaj mizera [[teruro]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но страшнее всего эти слепые дома. Они все же смотрят своими безглазыми впадинами, — таращат их на весь этот нелепый и убогий ужас...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 89.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [juda pogromo en [[Kievo]] en 1905] Plej multis virinoj. Ili estis forportantaj, kun [[rido]], ŝercoj kaj ŝrikoj. Iuj, foriginte siajn kaptukojn, nodis grandegajn nodsakojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Больше всего было женщин. Они тащили, со смехом, шутками и визгом. Иные, сорвав с себя платки, вязали огромные узлы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 99.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Mi foje estis en [[batalo]] — ĉu timinde? Ne... Timinde estas paroli en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]... Kial? Mi ne scias... Eble ĉar aŭskultas la tuta [[Rusio]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я как-то был в бою, — страшно? Нет... Страшно говорить в Государственной думе... Почему? Не знаю... Может быть, потому, что слушает вся Россия<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Por ni, "[[Kievo|kievanoj]]", "pura rusa parolo" estas nia malforta punkto... Ni parolas malbone, kun [[Suda dialektaro de la rusa lingvo|suda akĉento]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Для нас, "киевлян", "чистая русская речь" наше слабое место... Мы говорим плохо, с южным акцентом...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] mi estas natura [[Kievo|kievano]], do pura [[Nigra Centopo|nigracentopulo]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] я, природный киевлянин, а значит, чистой воды черносотенец<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 110.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] pagis per sia [[vivo]] pro tio ke li dispremis la [[revolucio]]n kaj precipe pro tio ke li montris la vojon al evolucio. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Столыпин заплатил жизнью за то, что он раздавил революцию, и, главным образом, за то, что он указал путь для эволюции<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 112.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kaj okazis tio, kio devis okazi: [[Germanio|germanaj]] profesoroj pelis la [[Armitaj Fortoj de Germanio|germanan armeon]] kontraŭ [[Rusio]]... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И произошло то, что должно было произойти: немецкие профессора бросили германскую армию на Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] Tiam okazis miraklo... La sama rusa [[intelektularo]], kiu dum la [[Rusa-japana milito|Japana milito]] trasorbiĝis je slogano "Ju pli malbone, des pli bone" kaj nur en malvenko de la patrujo vidis eblecon efektivigi siajn sonĝojn "pri [[libereco]]", — ĝi subite kvazaŭ transformiĝis. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тут случилось чудо... Та самая русская интеллигенция, которая во время японской войны насквозь пропиталась лозунгом "Чем хуже, тем лучше" и только в поражении родины видела возможность осуществления своих снов "о свободе", — вдруг словно переродилась<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 113.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [reago al la [[Unua mondmilito]]] [...] ne eblis ne vidi diferencon je la nuna konduto de la gvidanta [[Judoj en Rusio|judaro]] kompare al la jaro 1905. Tiam ili subtenis la malvenkismon kaj [[Rusia revolucio de 1905|revolucion]]... Kaj ili malgajnis. Rezulto de tiu ĉi politiko estis pogromoj kaj renovigita severeco de administra praktiko. Nun la gvidanta judaro subtenis "[[patriotismo]]n"... La tuta rusa gazetaro (kaj ĝi je tri kvaronoj estis juda) postulis militon "ĝis la venka fino"... Tion ne eblis ne rimarki kaj al tio necesis respondi per esperiga gesto. Sed, dio mia, kiel tio estis malfacile. En la fronto estiĝis freneza "spionomanio", pro kiu malklariĝis la kapoj ankaŭ en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Homoj ne estis komprenantaj, ke "frontaj judaĉoj" ne ĉesos spioni, se pli forte premi tiujn "malfrontajn". Ili ne estis komprenantaj ankaŭ ke tiuj malfrontaj tenas en siaj manoj gravan armilon — la gazetaron, kiu je la momento de streĉo de ĉiuj fortoj de la ŝtato ne povas esti neglektata. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] нельзя было не видеть разницу в теперешнем поведении руководящего еврейства сравнительно с 1905 годом. Тогда они поставили свою ставку на пораженчество и революцию... И проиграли. Результатом этой политики были погромы и обновленная суровость административной практики. Теперь же руководящее еврейство поставило ставку на "патриотизм"... Вся русская печать (а ведь она на три четверти была еврейская) требовала войны "до победного конца"... Это нельзя было не заметить и на это следовало ответить обнадеживающим жестом. Но, боже мой, как это было трудно. На фронте развилась сумасшедшая "шпиономания", от которой мутились головы и в Государственной думе. Люди не понимали, что "фронтовые жиды" не перестанут шпионить, если крепче поприжать "тыловых". Не понимали и того, что эти тыловые держат в своих руках грозное оружие — прессу, которой в момент напряжения всех сил государства меньше всего можно пренебрегать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 117.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] la monumenta [[Miĥail Vladimiroviĉ Rodzjanko]], de la naturo mem destinita por detruado de ministeria ĝangalo. Rodzjanko tenas sian aŭtoritaton de la prezidanto de la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]] kun neimitebla pezo. Tio estas lia avantaĝo kaj malavantaĝo. "Klaki" ministrojn ekde certa [[tempo]] iĝis lia bezono. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] монументальный Михаил Владимирович Родзянко, самой природой предназначенный для сокрушения министерских джунглей. Родзянко несет свой авторитет председателя Государственной думы с неподражаемым весом. Это его — достоинство и недостаток. "Цукать" министров с некоторого времени сделалось его потребностью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Nikolaj Nikolajeviĉ Lvov]], kun senfine bonkora [[rideto]] kaj [[okulo]]j de [[fanatikulo]] [...]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Николай Николаевич Львов, с бесконечно доброй улыбкой и глазами фанатика [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Pavel Miljukov|Miljukov]], vere rusa [[Konstitucia Demokratia Partio|konstituci-demokrato]], pro ludo de naturo aspektanta kiel germana generalo [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Милюков, истинно русский кадет, по какой-то игре природы имеющий некоторое обличье немецкого генерала [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] [[Dmitrij Ivanoviĉ Ĉiĥaĉjov]], tiom orgojla laŭ aspekto, ke liaj [[amiko]]j diris ke mankas al li unu kola vertebro, dum efektive li simple estas [[homo]] ekstreme honesta [...] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Дмитрий Николаевич Чихачев, такой высокомерный на вид, что про него его друзья говорили, будто у него не хватает одного шейного позвонка, а на самом деле только обостренно порядочный человек [...]<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 120–121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Generalo [[Aleksej Polivanov|Polivanov]], milita ministro, la [[homo]] inteligenta, pensema kaj granda diplomato. Kiam li parolas, li movas la ŝultrojn kaj nervoze movas la kapon — tio estas "tikoj" — fidinda signo de estingiĝo de individuo aŭ gento. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Генерал Поливанов, военный министр, человек умный, вдумчивый и большой дипломат. Когда он говорит, он ежится плечами и нервно поводит головой — это "тики" — верный признак угасания индивидуума или рода<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 121.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Incitiĝon de [[Rusio]], kaŭzitan de terura retreto en 1915, oni efektive sukcesis turni al spirtruo, nomita la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Ŝtata Dumao]]. Oni sukcesis transformi la ekbolintan revolucian energion kaj vortojn je ardaj paroloj kaj lertaj laŭte sonorantaj "transiroj al sekvaj aferoj". Oni sukcesis anstataŭigi la "[[revolucio]]n", do katastrofon kaj detruadon, per "revolucio", do vorta riproĉo al registaro... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Раздражение России, вызванное страшным отступлением 1915 года, действительно удалось направить в отдушину, именуемую Государственной думой. Удалось перевести накипавшую революционную энергию и слова в пламенные речи и в искусные звонко-звенящие "переходы к очередным делам". Удалось подменить "революцию", т. е. кровь и разрушение, "революцией", т. е. словесным выговором правительству...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 122.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ni ne deziris, nek povis esti [[Thomas Alva Edison|Edison]]-oj, ni malestimis materialan kulturon. Oble pli interese estis krei "mondan" [[literaturo]]n, transcendencan [[baleto]]n kaj [[Anarkiismo|anarĥiajn]] teoriojn. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы не хотели и не могли быть Эдиссонами, мы презирали материальную культуру. Гораздо веселее было создавать "мировую" литературу, трансцендентальный балет и анархические теории<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 124.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni ne povas ja efektive postuli de la lando senfinajn oferojn kaj samtempe komplete ignori ĝin... Oni povas ignori kiam oni venkas: la venkintojn oni ne juĝas... Sed la "venkatajn" oni juĝas, kaj juĝas ne nur severe, sed ankaŭ ekstreme maljuste, ĉar estas dirite: "Vae victis!" |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нельзя же в самом деле требовать от страны бесконечных жертв и в то же время ни на грош с ней не считаться... Можно не считаться, когда побеждаешь: победителей не судят... Но "побеждаемых" судят, и судят не только строго, а в высшей степени несправедливо, ибо сказано: "Vae victis!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La [[malvenko]]j estas pagendaj. Kiel?.. Per valuto, kiu estas akceptata kiel [[pago]]: necesas pagi per cedo de la [[potenco]]... almenaŭ per ŝajna cedo, almenaŭ per cedo provizora... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = За поражения надо платить. Чем?.. Той валютой, которая принимается в уплату: надо расплачиваться уступкой власти... хотя бы кажущейся, хотя бы временной...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 125.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Oni nomumas "anstataŭ [[Pjotr Stolipin|Stolipin]] — [[Boris Ŝtjurmer|Ŝtjurmer]], pri kiu [[Peterburgo]] parolas tiel:</br>— Absolute senprincipa homo kaj kompleta neniaĵo...</br>Pro la aspekto oni nomas lin "[[Kristnaska Avo]]"... Sed tiu ĉi "avo" ne "alportos" la ordon al [[Rusio]], sed "forportos" la lastan prestiĝon de la [[potenco]]... Aldone tio estas "Kristnaska Avo" kun germana familinomo... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Назначают "заместо Столыпина" — Штюрмера, о котором Петербург выражается так:</br>— Абсолютно беспринципный человек и полное ничтожество...</br>За внешность его называют "святочным дедом"... Но этот "дед" не "принесет" порядка России, а "унесет" последний престиж власти... К тому же этот "святочный дед" с немецкой фамилией...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 126.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Perfido]]... Tiu ĉi terura [[vorto]] vagadas en la armeo kaj malfronto... Komenciĝis tio ekde [[Sergej Mjasojedov|Mjasojedov]] en 1914, kaj nun kiun oni ankoraŭ ne akuzis? Ĝis la pleja supro kuras tiu ĉi vorto, kaj serĉas eĉ ĉirkaŭ la Kortego enketistoj-volontuloj. Kvazaŭ ne sufiĉe da malbono estis farita al [[Rusio]] nekonscie por aldone akuzi iun pri perfido... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Измена... Это ужасное слово бродит в армии и в тылу... Началось это еще с Мясоедова в 1914 году, а теперь кого только не обвиняют? Вплоть до самых верхов бежит это слово, и рыщут даже вокруг Двора добровольные ищейки. Как будто недостаточно зла причинено России бессознательно, чтобы обвинять еще кого-то в измене...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 127.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La teruro konsistas je tio, ke tiu ĉi [[registaro]] eĉ ne trovas je si fortojn por defendi sin... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ужас в том, что это правительство даже не находит в себе силы защищаться...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 131.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ekzistas terura vermo, kiu ronĝas kvazaŭ kosuso arbotrunkon de [[Rusio]]. Jam la tutan kernon ĝi forronĝis, eble jam mankas la trunko, nura tricentjara ŝelo ankoraŭ teniĝas...</br>Kaj mankas [[kuracilo]] ĉi-kaze...</br>Ĉi-kaze ne eblas lukti... Tio estas mortigilo...</br>La nomo de tiu ĉi mortigilo: [[Rasputin]]!!! |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Есть страшный червь, который точит, словно шашель, ствол России. Уже всю сердцевину изъел, быть может, уже и нет ствола, а только одна трехсотлетня кора еще держится...</br> И тут лекарства нет...</br> Здесь нельзя бороться... Это то, что убивает...</br> Имя этому смертельному: Распутин!!!<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 133.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Grigorij Rasputin]]] La afero estas ke la [[Aleksej Nikolajeviĉ Romanov|tronheredanto]] estas morte malsana... Eterna [[timo]] devigas la imperiestrinon sin ĵeti al tiu ĉi homo. Ŝi kredas ke la tronheredanto vivas nur danke al li... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Дело в том, что наследник смертельно болен... Вечная боязнь заставляет императрицу бросаться к этому человеку. Она верит, что наследник только им живет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 146.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Grigorij Rasputin|Rasputin]] estas funkcio de [[volupto]]<ref>Ruse ''rasputnost'', do simile al la familinomo de la priparolata persono.</ref> de certaj damoj, serĉantaj... "[[sento]]jn". La sentojn, perditajn dum degenero. Degenerantaj [[virino]]j ofte suferas mankon de iuj ajn sentoj. Nemalofte ili klarigas ke la [[edzo]] estas "ordinara, griza homo". Foje efektive estas tiel. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин есть функция распутности некоторых дам, ищущих... "ощущений". Ощущений, утраченных вместе с вырождением. Вырождающиеся женщины часто страдают от того, что они ничего не чувствуют. Нередко они объясняют это тем, что муж — "обыкновенный, серый человек". Иногда это действительно так<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 147.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ĉu estas mirinde ke [[Sankt-Peterburgo|Sankt-Peterburga]] girlando — mistika-volupta — altiris al si [[Grigorij Rasputin|Griŝka Rasputin]], tipan rusan "[[Ĥlistoj|ĥliston]]"!.. Jen sur kia grundo okazis delonge atendita kuniĝo de [[intelektularo]] kaj la [[popolo]]!.. Griŝka eniĝis je la ĉeno kaj, tenante je unu mano [[Histerio|histeriulinon]]-mistikulinon, en la alia — histeriulinon-[[Nimfomanio|nimfomaniulinon]], plibeligis la [[baleto]]n de Petrogrado per sia duvizaĝa portreto — de miraklofaranto kaj satiruso... [...] Griŝka bonege sciis al kiu per kiu flanko de sia spirita portreto sin turni... [...] Al la cara familio li turnis sian vizaĝon de "sankta maljunulo", rigardante kiun al la carino ŝajnas ke la spirito dia kuŝas sur la sankta homo... Dume al Rusio li turnis sian voluptan muzelon, ebrian kaj voluptan, la muzelon de koboldo-satiruso en la [[Tobolska gubernio|Tobolska]] tajgo... Kaj de tio devenas ĉio... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Что же удивительного, что санкт-петербургская гирлянда — мистически-распутная — притянула к себе Гришку Распутина, типичного русского "хлыста"!.. Вот на какой почве произошло давно жданное слияние интеллигенции с народом!.. Гришка включился в цепь и, держа в одной руке истеричку-мистичку, а в другой — истеричку-нимфоманку, украсил балет Петрограда своим двуликим фасом — кудесника и сатира... [...] Гришка прекрасно знал, где каким фасом своего духовного обличия поворачиваться... [...] Царской семье он обернул свое лицо "старца", глядя в которое царице кажется, что дух божий почивает на святом человеке... А Росии он повернул свою развратную рожу, пьяную и похотливую, рожу лешего-сатира из тобольской тайги... И из этого — все<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 150–151.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = En [[kinejo]]j oni malpermesis prezenti [[filmo]]n, kie estis montrate kiel la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|imperiestro]] metas sur sin la Krucon de Sankta Georgo. Kial?.. Ĉar tuj post komenco de la filmo, — voĉo el mallumo: "La caro-paĉjo kun Georgo, la [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)|carino-panjo]] kun [[Grigorij Rasputin|Grigorij]]..." |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В кинематографах запретили давать фильму, где показывалось, как государь возлагает на себя Георгиевский крест. Почему?.. Потому что, как только начнут показывать, — из темноты голос: "Царь-батюшка с Егорием, а царица-матушка с Григорием..."<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 153.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Komence de la [[20-a jarcento]] tiuj ĉi [[homo]]j malgrandiĝis... Ili ne kapablis fari kortegan renverson... anstataŭe ili murdis [[Grigorij Rasputin|Rasputin]]... La celon tio certe ne atingis. La [[monarĥio]]n savi tio ne povus, ĉar la Rasputin-veneno jam efikis... Kiun sencon havas mortigi [[serpento]]n, se ĝi jam mordis... Sed malgraŭ tuta sia sensenceco, la murdo de Rasputin estis la ago profunde monarĥia... Tiel oni komprenis ĝin... Kiam sciigo pri la okazintaĵo atingis [[Moskvo]]n (tio okazis vespere) kaj penetris [[teatro]]jn, publiko postulis plenumi la [[himno]]n. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В начале ХХ века эти люди стали мельче... На дворцовый переворот их не хватило... вместо этого они убили Распутина... Цели это, конечно, не достигло. Монархию это не могло спасти, потому что распутинский яд уже сделал свое дело... Что толку убивать змею, когда она уже ужалила... Но при всей его бесцельности, убийство Распутина было актом глубоко-монархическим... Как его и поняли... Когда известие о происшедшем дошло до Москвы (это было вечером) и проникло в театры, публика потребовала исполнения гимна<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 154.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri la [[Provizora Registaro de Rusio]]] Mi vokus [[Kerenskij]] [...] Kiel ministron de justico, ekzemple... Nun tiu ĉi posteno havas neniun signifon, sed necesas forŝiri de la [[revolucio]] ĝiajn [[gvidanto]]jn... Inter ili Kerenskij estas la sola... Oble pli utilas havi lin kun si ol kontraŭ si... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я бы позвал Керенского. [...] В качестве министра юстиции, допустим... Сейчас пост этот не имеет никакого значения, но надо вырвать у революции ее главарей... Из них Керенский — все же единственный... Гораздо выгоднее иметь его с собой, чем против себя...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [oficiro en [[Petrogrado]] en februaro 1917] Pri humoro de la Petrograda garnizono [...] Ĉu vi scias kio estas tiu publiko? Tio estas panjaj filĉjoj!.. Tio estas uloj, kiuj senhalte evitadis sub ĉiuj ajn pretekstoj kaj rimedoj militservon... Por ili ĉio estas egale, nur ke ili ne iru al la [[milito]]... Pro tio fari inter ili revolucian [[propagando]]n estas nura [[plezuro]]... Ili pretas akcepti iun ajn [[ideo]]n, se malantaŭ ĝi estas [[paco]]. Krome ekzistas objektivaj kialoj por malkontento. La homoj estas terure amasigitaj. Litoj staras je tri vicoj, unu super alia kiel en vagono de la tria klaso. Dume ili ĉiuj havas ĉi tie komfortajn apartamentojn. Do ili furiozas. Oni venas al si hejmen kaj revenas tute ruĝa<ref>Temas pri la ruĝa koloro kiel simbolo de la revolucio.</ref>. Kiucele oni tenas ilin ĉi tie? Tio estas la plej danĝera elemento. Se okazos io ajn — ili ribelos. Memoru miajn vortojn. Necesas peli ilin de ĉi tie laŭeble plej rapide. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = О настроении Петроградского гарнизона [...] Вы знаете, что это за публика? Это маменькины сынки!.. Это — все те, кто бесконечно уклонялись под всякими предлогами и всякими средствами... Им все равно, лишь бы не идти на войну... Поэтому вести среди них революционную пропаганду — одно удовольствие... Они готовы к восприятию всякой идеи, если за ней стоит мир. А кроме того, и объективные причины есть для неудовольствия. Люди страшно скучены. Койки помещаются в три ряда, одна над другой, как в вагоне третьего класса. А ведь все они имеют удобные квартиры здесь. И вот беснуются. Пойдет к себе домой и приходит совершенно красный. Для чего их тут держат? Это самый опасный элемент. Чуть что — они взбунтуются. Вот помяните мое слово. Гнать их надо отсюда как можно скорей<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kaj mi rememoris kiel ankoraŭ en 1915 oni plendis al mi pri divizio, formita en [[Petrogrado]]. Oni nomis ĝin nur "Sankt-Peterburga Kura Societo". Kien ajn oni sendu ĝin al la batalo, ĝi nepre forkuros. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вспомнилось мне, как еще в 1915 году жаловались мне на одну дивизию, набранную в Петрограде. Ее иначе не называли, как "С.-Петербургское беговое общество". Куда ни пошлют ее в бой, она непременно убежит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 156.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Cetere mi aŭdis pri la tiel nomata "mara" plano. La plano estis inviti la [[Aleksandra Fjodorovna (Alix de Hesio-Darmstadt)|imperiestrinon]] sur kirasŝipon sub iu preteksto kaj forporti ŝin al [[Anglio]] kvazaŭ laŭ ŝia propra deziro. Laŭ alia versio forveturi devus ankaŭ la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|imperiestro]], dume la [[Aleksej Nikolajeviĉ Romanov|tronheredanto]] devus esti deklarita imperiestro. Mi konsideris ĉiujn ĉi parolojn babilado. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Впрочем, слышал я о так называемом "морском" плане. План этот состоял в том, чтобы пригласить государыню на бронносец под каким-нибудь предлогом и увезти ее в Англию как будто по ее собственному желанию. По другой версии — уехать должен был и государь, а наследник должен был быть объявлен императором. Я считал все разговоры болтовней<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 158.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri [[Pjotr Durnovo]]] P.N. estis la sola inter la ministroj, kiu estis egale ŝatata de la "kortego" kaj de la "publiko". Li estis inteligenta, lerta, tre delikata, laŭ ideoj — [[konservativulo]], sed li estis komprenanta saĝecon de latina proverbo: "Bis dat, qui cito dat". Farinte fakte bagatelajn cedojn rilate sian ministerion, li iĝis sufiĉe populara kaj povus pretendi je posedo de "publika konfido"... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = П. Н. был единственным из министров, который одинаково был любезен и "двору" и "общественности". Он был умен, ловок, очень тактичен, по убеждениям — консерватор, но понимал мудрость латинской поговорки: "Bis dat, qui cito dat". Сделав в сущности пустяковые уступки по своему министерству, он стал весьма популярен и мог претендовать на то, что пользуется "общественным доверием"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 159.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ni havas nun tiom da obusoj, kiom ni havis neniam. [...] Nun en stokejoj estas tridek milionoj de la kampaj [obusoj]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У нас сейчас столько снарядов, сколько никогда не было. [...] У нас сейчас на складах тридцать миллионов полевых<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kaj vi scias, iĝis eĉ pli malbone post kiam oni murdis [[Rasputin]]on... Antaŭe oni pri ĉio kulpigis lin... Kaj nun oni komprenis ke la problemo estas tute ne Rasputin. Oni murdis lin, sed nenio ŝanĝiĝis. Kaj nun ĉiuj sagoj flugas rekte, sen fiksiĝi je Rasputin... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = И вы знаете, еще хуже стало, когда Распутина убили... Раньше все валили на него... А теперь поняли, что дело вовсе не в Распутине. Его убили, а ничего не изменилось. И теперь все стрелы летят прямо, не застревая в Распутине...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 161.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Nia celo estis ke la [[amasoj]] restu trankvilaj, ĉar anstataŭ ili parolas la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Dumao]]... Tiel formiĝis la [[Progresa Bloko]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Наша цель была, чтобы массы оставались покойными, так как за них говорит Дума... Таким образом и создавался Прогрессивный блок<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Kiam mi estis forveturanta de la fronto en 1915, tio estis komuna voĉo: "Veturu kaj klopodu ke ne estus [[Sergej Mjasojedov|Mjasojedov]]-oj kaj [[Vladimir Suĥomlinov|Suĥomlinov]]-oj, sed estis obusoj... Ni ne deziras morti kun bastonoj enmane". |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Когда я уезжал с фронта в 1915 году, это был всеобщий голос: "Поезжайте и позаботьтесь, чтобы не было Мясоедовых и Сухомлиновых, а были снаряды... Мы не хотим умирать с палками в руках"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = ...ĝis nun eĉ ne unu [[atenco]]. Ĉu vi memoras la [[Rusia revolucio de 1905|jaron 1905]]? Tiam pluvis per [[bombo]]j... Nun eĉ ne unu [[ribelo]] — ankoraŭ... Ĉu vi memoras tiam?.. Nun plej ribele kondutis tiuj, kiuj murdis [[Rasputin]]on: ili faris la unuan kaj la solan ĝis nun agon de [[teroro]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = ...до сих пор ни одного покушения. А помните 1905 год? Тогда дождило бомбами... Теперь ни одного бунта — пока... А помните тогда?.. Теперь наиболее бунтарским образом повели себя те, кто убил Распутина: они совершили первый и единственный пока акт террора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 162–163.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Prokrasto kun [[greno]] okazis, laŭ mia opinio, ĉar oni ne altigis la prezon kiam jam venis tempo ĝin altigi. [...] Ve, pasis nur kelkaj tagoj, okazis la [[Februara revolucio|revolucio]], kaj ministro [[Andrej Ŝingarjov|Ŝingarjov]] kiel unua paŝo preskribis tri rublojn kontraŭ pudo<ref>16 kg.</ref> da greno anstataŭ du kvindek... Ĉar, malgraŭ "efektiviĝinta revo", la greno ne ekmoviĝis. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Заминка с хлебом происходила, по моему мнению, потому, что не повышали цену в то время, когда уже пришел срок ее повысить. [...] Увы, прошло всего несколько дней, совершилась революция, и министр Шингарев первым делом назначил три рубля за пуд хлеба вместо двух пятидесяти... Ибо, несмотря на "сбывшуюся мечту", хлеб не двинулся<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Tiuj ĉi elsuĉitaj de malico personoj — "pli maldekstre ol [[Konstitucia Demokratia Partio|konstituci-demokratoj]]" — havas neekstermeblan [[malamo]]n, sensencan kaj brulantan... al la [[bienulo]]j. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = У этих высосанных злостью людей — "левее кадетов" — неистребимая ненависть, бессмысленная и жгучая... к помещикам<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 164.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ili — revoluciuloj — ne estis pretaj, sed ĝi — la [[revolucio]] — estis preta. Ĉar la revolucio nur duone kreiĝas per revolucia premo de la revoluciuloj. La alia ĝia duono, kaj eble eĉ tri kvaronoj, konsistas el [[sento]] de sia propra senpovo flanke de la [[potenco]]. Ĉe ni, ĉe multaj, tiu ĉi sento haveblis sufiĉe. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Они — революционеры — не были готовы, но она — революция — была готова. Ибо революция только наполовину создается из революционного напора революционеров. Другая ее половина, а может быть три четверти, состоит в ощущении властью своего собственного бессилия. У нас, у многих, это ощущение было вполне<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 165.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [...] tri danĝeraj malsanoj: [[Rasputin]], [[Boris Ŝtjurmer|Ŝtjurmer]] kaj [[Pavel Miljukov|Miljukov]]. La lasta sukcesis krei opozicion en la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Dumao]]. En la Dumao de la 4-a kunvoko, leĝobeema kaj monarĥia, nur danke al concours bienveillant [bonvola asisto] de la du unuaj. La Ŝtata Dumao konsideris sia devo por savi la [[armeo]]n kaj [[Rusio]]n — malkaŝe lukti kontraŭ Ŝtjurmer kaj kaŝe kontraŭ Rasputin. Rezulto: Ŝtjurmer foriris, Rasputin estas murdita. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] три грозных болезни: Распутин, Штюрмер и Милюков. Последний мог организовать оппозицию Государственной думы. Думы 4-го созыва, законопослушной и монархической, только благодаря concours bienveillant [благосклонному содействию] двух первых. Государственная дума считала своим долгом для спасения армии и России — явно бороться со Штюрмером и тайно с Распутиным. Результат: Штюрмер ушел, Распутин убит<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = La sento de proksimeco de la [[revolucio]] estis tiel terura, ke la [[Konstitucia Demokratia Partio|konstituci-demokratoj]] je la lasta minuto iĝis iom pli mildaj. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Это ощущение близости революции было так страшно, что кадеты в последнюю минуту стали как-то мягче<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 166.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Ni konsideris firmajn prezojn la fonto de la ŝtata malordo. Tio ĝenerale estis la [[Kievo|Kieva]] vidpunkto, kiun kun speciala obstineco estis defendanta [[Anatolij Savenko|A. I. Savenko]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мы считали твердые цены источником расстройства государства. Это вообще была киевская точка зрения, которую с особенным упорством отстаивал А. И. Савенко<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 167.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Pavel Miljukov|Miljukov]] estis la plej modera inter la [[Konstitucia Demokratia Partio|konstituci-demokratoj]] kaj la plej inteligenta. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Милюков же был самый умеренный из кадетов и самый умный<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 26-an de februaro 1917] Eĉ ne unu [[tramo]] — la tramoj ĉesis veturi, kaj eĉ ne unu [[veturigisto]]. [...] Jam tri tagojn en [[Petrogrado]] mankis [[pano]]. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ни одного трамвая, — трамваи встали, и ни одного извозчика. [...] Вот уже три дня в Петрограде не было хлеба<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 168.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Sed la problemo certe ne estis la [[pano]]... Tio estis la lasta guto... La problemo estis ke en la tuta granda urbo ne eblis trovi kelkcent homojn, kiuj simpatius al la [[potenco]]... Kaj eĉ ne tio estis la problemo... La problemo estis ke la potenco mem ne simpatiis al si. |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но дело было, конечно, не в хлебе... Это была последняя капля... Дело было в том, что во всем этом огромном городе нельзя было найти несколько сотен людей, которые сочувствовали власти... И даже не в этом... Дело было в том, что власть сама себе не сочувствовала<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 173.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = En ni [[estimo]] al la trono intermiksiĝis kun protesto kontraŭ la vojo, kiun sekvis la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|imperiestro]], ĉar ni sciis ke tio estas la vojo al abismo... Pro tio la tuta laboro de la [[Ŝtata Dumao (Rusia imperio)|Dumao]] pasis sub tiu ĉi signo... dum raportoj al la caro ĉiuj, kiuj dependis de la Dumao aŭ estis inspirataj de ĝi, ĉiam gurdis la samon: tiu ĉi vojo kondukas la dinastion al pereo... Malkaŝe ja en niaj paroloj en la Dumao — ni kritikis la ministrojn... Dum tiu ĉi persekutado ni tamen ne estis transirantaj la konstitucian limon kaj ne tuŝis la monarĥon... Tio estis la ĉefa postulo de [[Miĥail Rodzjanko|Rodzjanko]] kaj de plejparto de la Dumao, al kiu devis subiĝi ĉiuj... |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = В нас уважение к престолу переплелось с протестом против того пути, которым шел государь, ибо мы знали, что это путь к пропасти... Поэтому вся работа Думы прошла под этим знаком... при докладах царю все, кто зависели или были вдохновляемы Думой, всегда твердили одно и то же: этот путь ведет династию к гибели... Открыто же в своих речах в Думе — мы бранили министров... При этой травле, однако, не переходили конституционной грани и не затрагивали монарха... Это было основное требование Родзянко и большинства Думы, которому должны были подчиниться все...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 177.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 27-an de februaro 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я не помню, что говорилось. Но помню решение: "Императорскому указу о роспуске подчиниться — считать Государственную думу не функционирующей, но членам Думы не разъезжаться и немедленно собраться на "частное совещание". Чтобы подчеркнуть, что это частное совещание членов Думы, а не заседание Государственной думы как таковой, решено было собраться не в большом Белом зале, а в "полуциркульном"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 178.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Увы — этот зверь был... его величество русский народ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 182.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = На революционной трясине, привычный к этому делу, танцевал один Керенский... Он вырастал с каждой минутой... Революционное человеческое болото, залившее нас, все же имело какие-то кочки... Эти "кочки опоры", на которых нельзя было стоять, но по которым можно было перебегать — были те революционные связи, которые Керенский имел: это были люди, отчасти связанные в какую-то организацию, отчасти не связанные, но признавшие его авторитет. Вот почему на первых порах революции (помимо его личных качеств, как первоклассного актера) Керенский сыграл такую роль... Были люди, которые его слушались... Но тут требуется некоторое уточнение: я хочу сказать, были вооруженные люди которые его слушались. Ибо в революционное время люди только те, кто держит в руках винтовку. Остальные — это мразь, пыль, по которой ступают эти — "винтовочные"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 185.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский вдруг почувствовал себя "тем, кто приказывает"... Вся внешность его изменилась... Тон стал отрывист и повелителен...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 186.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Керенский остановился против "бывшего сановника" с видом вдохновенным:</br> — Иван Григорьевич Щегловитов — вы арестованы!</br> Властные, грозные слова... "Лик его ужасен".</br> — Иван Григорьевич Щегловитов... ваша жизнь в безопасности... Знайте: Государственная дума не проливает крови.</br> Какое великодушие!.. "Он прекрасен"</br> В этом сказался весь Керенский: актер до мозга костей, но человек с искренним отвращением к крови в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 187.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А "противоположная сторона" не дремала. Во всем городе, во всех казармах и заводах шли "летучие выборы"... От каждой тысячи по одному. Поднятием рук... Выбирали солдатских и рабочих депутатов. "Организовывали" массу... То есть, другими словами, работали над тем, чтобы подчинить ее себе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = А я понял, отчего вся эта многотысячная толпа имела одно общее неизреченно-гнусное лицо: ведь это были воры — в прошлом, грабители — в будущем... Мы как раз были на переломе, когда они меняли фазу... Революция и состояла в том,что воришки перешли в следующий класс: стали грабителями<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 189.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Человек, слегка растрепанный, бросился к сохранившемуся Милюкову:</br> — Павел Николаевич, что они от меня хотят? Я полгода был в тюрьме, меня вот оттуда вытащили, притащили сюда и требуют, чтобы я стал "во главе движения". Какого движения? Что происходит? Я ведь ничего не знаю... Что такое? Что от меня нужно?</br> Я не слышал, что ответил ему Милюков... Но когда последний проплывал мимо меня, освободившись, я спросил его — кто этот человек?</br> — Разве вы не знаете? Это Хрусталев-Носарь.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Правительство ушло как будто даже раньше,чем кто-либо этого потребовал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 191.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко то и дело вызывали на крыльцо, потому что та или иная "часть" пришла приветствовать Государственную думк... Родзянко выходил, говорил о верности родине и о спасении России. Его слова пропускали мимо ушей, но в Думе видели новую власть — это было ясно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 190.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко долго не решался. Он все допытывался, что это будет — бунт или не бунт? — Я не желаю бунтоваться. Я не бунтовщик, никакой революции я не делал и не хочу делать. Если она сделалась, то именно потому, что нас не слушались... Но я не революционер. Против верховной власти я не пойду, не хочу идти. Но, с другой стороны, ведь правительства нет. Ко мне рвутся со всех сторон... Все телефоны обрывают. Спрашивают, что делать? Как же быть?<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 192.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Быть может, пожертвовав монархом, удастся спасти монархию... Так, бесформенная, еще сама себя не сознающая, родилась мысль об отречении императора Николая II в пользу малолетнего наследника... Разумеется, родилась не у меня одного...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 194.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Распутин всех съел, всех друзей, все чувства... нет больше верноподданных... Есть скверноподданные и открытые мятежники... Последние пойдут против него, первые спрячутся... Он один... Хуже, чем один... Он с тенью Распутина... Проклятый мужик!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Чтобы спасти... чтобы спасти... надо или разогнать всю эту сволочь (и нас вместе с ними) залпами, или... Или надо отречься от престола... Ценой отречения спасти жизнь государю... и спасти монархию<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Царствовать будет малолетний царь... значит — регент. Регент? Кто? Михаил Александрович? Да, кажется... Потом Верховный Главнокомандующий... Ну, великий князь Николай Николаевич, конечно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 195–196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Некоторые начинают уже приветствовать и "Совет солдатских и рабочих депутатов". Его исполнительный комитет сидит у нас под боком... Мы ясно чувствуем, что это вторая власть...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 196.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Ведь всюду, всюду требовалось, все учреждения умоляли "прислать члена Государственной думы". Авторитет их был высок еще...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Еше одним бедствием были — аресты... Целый рядчленов Думы занят исключительно тем,чтобы освобождать арестованных... Еще слава богу, что дан лозунг: "Тащи в Думу — там разберут"... Дума обратилась в громадный участок... С тою только разницей, что раньше в участок таскали городовые, а теперь тащат городвых... [...] Кабинет Родзянко мы еще удерживаем... Сюда мы стараемся сконцентрировать арестованных, которых можно немедленно освободить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 198–199.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тех, кого нельзя было выпустить хотя бы из соображений их собственной безопасности, направляли в так называемый "павильон министров", который гримасничающая судьба сделала "павильоном арестованных министров" [...] Остальных арестованных (таковых было большинство), которых можно было выпустить, мы передерживали вот тут, в кабинете Родзянко. Они обыкновенно сидели несколько часов, пока для них изготовлялись соответственные "документы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 199–200.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Эти — это страшное нашествие неоварваров, столько раз предчувствуемое и наконец сбывшееся... Это — скифы. Правда, они с атрибутами ХХ века — с пулеметами, с дикорычащими автомобилями... Но это внешне... В их груди косматое, звериное, истинно скифское сердце...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 210.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Родзянко шел, говорил своим запорожским басом колокольные речи, кричал о родине, о том, что "не позволим врагу, проклятому немцу, погубить нашу матушку-Русь"... — и все такое говорил и вызывал у растроганных (на минуту) людей громове "ура"...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 212.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Другие стали по чьему-то приглашению собираться в зал Армии и Флота, на углу Литейного и Кирочной... Стало известно, что около 2000 офицеров собралось там и что идет заседание...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 217.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Князь Львов, о котором я лично не имел никакого понятия, "общественность" твердила, что он замечательный, потому что управлял "Земгором", непререкаемо въехал в милюковском списке на пьедестал премьера...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] министр иностранных дел — Милюков, это не вызывало сомнений. Действительно, Милюков был головой выше других и умом и характером.<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Гучков — военный министр. Гучков издавна интересовался военным делом, за ним числились несомненные заслуги. Будучи руководителем III Государственной думы, он очень много сделал для армии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 223.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но вот министр финансов не давался как клад... И вдруг каким-то образом в списом вскочил Терещенко. Михаил Иванович Терещенко был очень мил, получил европейское образование, великолепно "лидировал" автомобиль и вообще производил впечатление денди гораздо более, чем присяжные аристократы. Последнее время очень "интересовался революцией", делая что-то в военно-промышленном комитете. Кроме того, был весьма богат<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Так, на кончике стола, в этом диком водовороте полусумасшедших людей, родился этот список из головы Милюкова, причем и голову эту пришлось сжимать обеими руками, чтобы она хотьчто-нибудь могла сообразить. Историки в будущем, да и сам Милюков, вероятно, изобразят это совершенно не так: изобразят как плод глубочайших соображений и результат "соотношения реальных сил". Я же рассказываю как было. Тургенев утверждал, что у русского народа "мозги — набекрень". Все наше революционное движение ясно обнаружило эту мозгобекренность., результатом которой и был этот список полуникчемных людей, как приз за сто лет "борьбы с исторической властью"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 224–225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тяжелее и глупее всего было в этой истории положение наше — консервативного лагеря. Ненависть к революции мы всосали если не с молоком матери, то с японской войной. Мы боролись с революцией, сколько хватало наших сил, всю жизнь. В 1905-м мы ее задавили. Но вот в 1915-м, главным образом, потому, что кадеты стали полупатриотами, нам, патриотам, пришлось стать полукадетами. С этого все и пошло. "Мы будем твердить: все для войны, — если вы будете бранить власть"... И вот мы стали ругаться, чтобы воевали. И в результате оказались в одном мешке с революционерами, в одной коллегии с Керенским и Чхеидзе<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 225.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Вернувшись, Родзянко без конца читал нам бесконечные ленты с прямого провода. Это были телеграммы от Алексеева из Ставки и Рузского из Пскова. Алексеев находил необходимым отречение государя императора<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 231.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Мысль об отречении созревала в умах и сердцах как-то сама по себе. Она росла из ненависти к монарху, не говоря о всех прочих чувствах, которыми день и ночь хлестала нам в лицо революционная толпа. На третий день революции вопрос о том, может ли царствовать дальше государь, которому безнаказанно брошены в лицо все оскорбления, был уже, очевидно, решен в глубине души каждого из нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 232.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Нас было сравнительно немного тогда — членов Государственной думы умеренных воззрений. Отбор был сделан в первый же день "провокационным" с нашей стороны способом. Когда Голубев читал указ об открытии думы, при словах "по указу его императорского величества" — все "порядочные" люди встали. Все "мерзавцы" остались сидеть. "Порядочных" оказалось, кажется, 101, и сто первым был П. Б. Струве<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 236.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государыню узнать было труднее. Она не похожа была на свои портеры<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 237.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государь говорил негромко, но очень явственно и четко. Голос у него был низкий, довольно густой, а выговор чуть-чуть с налетом иностранных языков. Он мало выговаривал "ѣ", почему последнее слово звучало не как "крѣпла", а почти как "крепла". Этот гвардейский акцент — единственное, что показалось мне, провинциалу, чужим. А остальное было близкое, но не величественное, а, наоборот, симпатичное своей застенчивостью<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 239–240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [la 2-an de marto 1917] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Но кто был совершено в себе уверен и в ком одном было больше "величественности", чем в его обоих царственных родителях, — это был маленький мальчик — цесаревич. В белой рубашечке, с белой папахой в руках, ребенок был необычайно красив<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 240.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = vizito al Nikolao la 2-a en 1909] Матрос Деревенько, который был дядькой у наследника цесаревича и который услышал, что волынские крестьяне представляются, захотел повидать своих... И вот он тоже — "вышел"... Красивый, совсем как первый любовник из малорусской труппы (коронова крыла волосы, а лицо белое, как будто он употреблял creme Simon), — он, скользя по паркету, вышел, протянув руки — "милостиво":</br> — Здравствуйте, земляки!.. Ну, как же вы там?.. Очень было смешно...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 247.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [fervoja vojaĝo kun Guĉkov por abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Станции проносились мимо нас... Иногда мы останавливались... Помню, что А. И. Гучков иногда говорил краткие речи с площадки вагона... это потому, что иначе нельзя было... На перронах стояла толпа, которая все знала... То есть она знала, что мы едем к царю... И с ней надо было говорить...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 249.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a al delegacio dum sia abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я принял решение отречься от престола... До трех часов сегодняшнего дня я думал, что могу отречься в пользу сына Алексея... Но к этому времени я переменил решение в пользу брата Михаила... Надеюсь, вы поймете чувства отца...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Может быть, сейчас еще можно спасти монархию, но надо думать и о том, чтобы спасти хотя бы жизнь членам династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 253.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если придется отрекаться и следующему, — то ведь Михаил может отречься от престола... Но малолетний наследник не может отречься — его отречение недействительно<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если что может еще утишить волны, — это если новый государь воцарится, присягнув конституции... Михаил может присягнуть. Малолетний Алексей — нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Если здесь юридическая неправительность... Если государь не может отрекаться в пользу брата... Пусть будет неправительность!.. Может быть, этим выиграется время... Некоторое время будет править Михаил, а потом, когда все угомонится, выяснится,что он не может царствовать, и престол перейдет к Алексею Николаевичу...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 254.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Отречение в пользу Михаила Александровича не соответствует закону о престолонаследии. Но нельзя не видеть, что этот выход имеет при данных обстоятельствах серьезные удобства. Ибо если на престол взойдет малолетний Алексей, то придется решать очень трудный вопрос: останутся ли родители при нем или им придется разлучиться. В первом случае, т. е. если родители останутся в России, отречение будет в глазах тех, кого оно интересует, как бы фиктивным... В особенности это касается императрицы... Будут говорить, что она так же правит при сыне, как при муже... При том отношении, какое сейчас к ней, — это привело бы к самым невозможным затруднениям. Если же разлучить малолетнего государя с родителями, то, не говоря о трудности этого дела, это может очень вредно отразиться на нем. На троне будет подрастать юноша, ненавидящий все окружающее, как тюремщиков, отнявших у него отца и мать... При болезненности ребенка это будет чувствоваться особенно остро...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 255.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я вдруг почувствовал, что с этой минуты жизнь государя в безопасности... половина шипов, возившихся в сердце его подданных, вырывались этим лоскутком бумаги. Так благородны были эти прощальные слова... И так почувствовалось, что он так же, как и мы, а, может быть, гораздо больше, любит Россию...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Был один пункт, который меня тревожил... Я все думал о том, что, может быть, если Михаил Александрович прямо и до конца объявит "конституционный образ правления", ему легче будет удержаться на троне... Я сказал это государю... И просил его в том месте, где сказано: "...с представителями народа в законодательных учреждениях, на тех началах, кои будут ими установлены...", приписать: "принеся в том всенародную присягу".</br> Государь сейчас же согласился.</br> — Вы думаете, это нужно?</br> И, присев к столу, приписал карандашом: "принеся в том ненарушимую присягу".</br> Он написал не "всенародную", а "ненарушимую", что, конечно, было стилистически гораздо правильнее.</br> Это единственное изменение, которое было внесено...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Затем я просил государя:</br>— Ваше величество... Вы изволили сказать, что пришли к мысли об отречении в пользу великого князя Михаила Александровича сегодня в 3 часа дня. Было бы желательно, чтобы именно это время было обозначено здесь, ибо в эту минуту вы приняли решение...</br>Я не хотел, чтобы когда-нибудь кто-нибудь мог сказать,что манифест "вырван"... Я видел,что государь меня понял, и, по-видимому, это совершенно совпало с его желанием, потому что он сейчас же согласился и написал: "2 марта, 15 часов", то есть 3 часа дня... Часы показывали в это время начало двенадцатого ночи...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 257–258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] государь написал при нас указ Правительствующему Сенату о назначении председателя Совета Министров...</br> Это государь писал у другого столика и спросил:</br>— Кого вы думаете?..</br>Мы сказали:</br>dum abdikoКнязя Львова...</br>Государь сказал как-то особой интонацией, — я не могу этого передать:</br> — Ах, Львов? Хорошо — Львова...</br> Он написал и подписал...</br> Время по моей же просьбе было поставлено для действительности акта двумя часами раньше отречения, т. . 13 часов<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 258.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Я хочу сначала проехать в Ставку... проститься... А потом я хотел бы повидать матушку... Поэтому я думаю или проехать в Киев, или просить ее приехать ко мне... А потом — в Царское...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [Nikolao la 2-a dum abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Часы показывали без двадцати минут двенадцать. Государь отпустил нас<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 259.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Aleksandr Guĉkov]] al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = — Русские люди... Обнажите головы, перекреститесь, помолитесь богу... Государь имеератор ради спасения России снял с себя... свое царское служение... Царь подписал отречение от престола. Россия вступает на новый путь... Будем просить бога, чтобы он был милостив к нам... Толпа снимала шапки и крестилась... И было страшно тихо...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = 28 февраля был отдал приказ двум бригадам, одной снятой с Северного фронта, другой — с Западного, двинуться на усмирение Петрогада. Генерал-адъютанту Иванову было приказано принять командование над этими частями. Он должен был оставаться в окрестностях Петрограда, но не прпдинимать решительных действий до особого распоряжения. Для непосредственного окружения ему были даны два батальона георгиевских кавалеров, составлявших личную охрану государя в Ставке. С Северного фронта двинулись два полка 38-й пехотной дивизии, которые считались лучшими на фронте. Но где-то между Лугой и Гатчиной эти полки взбунтовались и отказались идти на Петроград. Бригада, взятая с Западного фронта, тоже не дошла. Наконец, и два батальона георгиевцев тоже вышли из повиновения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 260–261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Первого марта генерал Алексеев запросил телеграммой всех главнокомандующих фронтами. Телеграммы эти запрашивали у главнокомандующих их мнение о желательности при данных обстоятельствах отречения государя имеератора от престола в пользу сына. К часу дня второго марта все ответы главнокомандующих были получены и сосредоточились в руках генерала Рузского. [...] Все пять главнокомандующих фронтами и генерал Алексеев (ген. Алексеев был начальником штаба при государе) высказались за отречение государя императора от престола. В час дня второго марта генерал Рузский, сопровождаемый своим начальником штаба генералом Даниловым и Савичем — генерал-квартирмейстером, был принят государем. Государь принял их в том же самом вагоне, в котором через несколько часов было ротречение<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 261.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [rakonto de generalo Nikolaj Ruzskij] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = После этого была составлена краткая телеграмма, извещавшая генерала Алексеева о том, что государь принял решение отречься от престола. Генерал Рузский взял телеграмму и удалился, но несколько медлил с отправкой ее, так как он знал, что Гучков и Шульгин утром выехали из Петрограда: он хотел посоветоваться с ними особенно по вопросу о том, кто станет во главе правительства. Генерал Резуский не доверял Львову и препочитал Родзянко. Гучкова и Шульгина ожидали с часу на час. Но уже в три часа дня от государя пришел кто-то с приказанием вернуть телеграмму. Тогда же генерал Рузский узнал, что государь передумал в том смысле, что отречение должно быть не в пользу Алексея Николаевича, а в пользу Михаила Александровича. После повторного приказания вернуть телеграмму, телеграмма была возвращена и, таким образом, послана не была<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dum abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Около часу ночи, а может быть двух, принесли второй экземпляр отречения. Оба экземпляра были подписаны государем. Их судьба, насколько я знаю, такова. Один экземпляр мы с Гучковым тогда же оставили генералу Рузскому. Этот экземпляр хранился у его начальника штаба, генерала Данилова. В апреле месяце 1917 года этот экземпляр был доставлен генералом Даниловым главые Временного правительства князю Львову. Другой экземпляр мы повезли с Гучковым в Петроград<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 262.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [al homamaso al homamaso apud vagono post abdiko de Nikolao la 2-a] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Государю императору... Михаилу... Второму... провозглашаю — "ура!"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 264.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [kunsido pri eventuala abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Говорили о том: следует ли великому князю принять престол или нет... Я не помню всех речей. Но я помню, что только двое высказались за принятие престола. Эти двое были: Милюков и Гучков...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 272.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Тонкий, с длинным, почти еще юношеским лицом, он весь был олицетворением хрупкости<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 273.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Много лет тому назад, 14 декабря 1825 года, были, как и теперь, — Николай и Михаил...</br> Николай был государь. Михаил — его брат...</br> Как и теперь...</br> Как и теперь, разразился военный бунт...</br> Бунт декабристов.</br> Что сделал Николай</br>? Николай сказал:</br> — Завтра я или мертв, или император...</br> Завтра он вскочил на коня, бросился на площадь и картечью усмирил бунт...</br> Что сделал Михаил?</br> Он последовал за старшим братом...</br> Как и теперь...</br> Да, как и теперь, потому что и теперь Михаил пошел за братом Николаем...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 274–275.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [abdiko de Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал:</br> — При этих условиях я не могу принять престола, потому что...</br> Он не договорил, потому что... потому что заплакал<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 276.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [sekretario de Miĥail Aleksandroviĉ dum ties abdiko] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он передал, что вликий князь просил употреблять от его лица местоимение "я", а не "мы" (у нас всюду было "мы"), потому что великий князь считает, что он престола не принял, императором не был, а потому не должен говорить — "мы". Во-вторых, по этой же причине, вместо слова "повелеваем", как мы написали, — употребить слово "прошу". И наконец, великий князь обратил внимание на то, что нигде в тексте нет слова "бог", а таких актов без упоминания имени божия не бывает<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 278.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он был хрупкий, нежный, рожденный не для таких ужасных минут, но он был искренний и человечный. На нем совсем не было маски. И мне думалось:</br> "Каким хорошим конституционным монархом он был бы..."</br> Увы... Там, в соседней комнате, писали отречение династии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [grandprinco Miĥail Aleksandroviĉ] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = Он сказал мне:</br> — Мне очень тяжело... Меня мучает, что я не мог посоветоваться со своими. Ведь брат отрекся за себя... А я, выходит так, отрекаюсь за всех...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 279.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = Tagoj |origina teksto = [...] Набоков взял себе на память перо, которым подписал Михаил Александрович. И помню, что появившийся к этому времени Керенский умчался стремглав в типографию (кто-то еще раз сказал, что могут каждую минуту "ворваться").</br> Через полчаса по всему городу клеили плакаты:</br>"Николай отрекся в пользу Михаила. Михаил отрекся в пользу народа"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 280.</ref>. }} === 1920 === {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun generalo [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] вы сказали тогда, в октябре 1918 года: "Мне иногда кажется, что нужно расстрелять половину армии, чтобы спасти остальную"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 286.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы так же относимся к "жидам", как они к "буржуям". Они кричат: "Смерь буржуям", а мы отвечаем: "Бей жидов"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 298.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] измученные, усталые, опустившиеся, мы почти ненавидели тот народ... за который губли<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 300.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [konkludo de neformala kunsido kun [[Vasilij ALeksandroviĉ Stepanov]] kaj [[Abram Dragomirov]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Может быть три случая. Генерала Деникина убьют, он застрелится, он совершит "отречение" [...] Преемником ему почитать генерала Врангеля<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 304.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Толпа офицеров. Не знаю почему, на меня всегда офицеры производятсамое тяжелое впечатление, когда они собираются "толпами"... Офицер по существу "одиночка"... Он должен быть окружен солдатами. Тогда понятно, почему он "офицер" [...] И это впечатление особенно ярко, если сравнить "офицерские роты" с "юнкерами"... Казалось бы, "офицерские роты" самые совершенные части... А вот нет... В них какой-то надлом, нет здоровья, нет душевного здоровья... И как это ни странно — не чувствуется дисциплины. А юнкера всегда производят какое-то бодрящее душу впечатление: сжатой пружины, готовой каждую минуту развернуться по знаку своего начальника<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 305.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Конечно, пришли смотреть Веру Холодную. После своего трагического конца она стала "посмертным произведением", тем, чего уж нет...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 310.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Таких "мест", центров, куда стекала отступающая стихия, было собственно три: Кубань, Крым и район Одессы. В каждом из этих центров было одно несомненное данное: дальше было море. Дойдя до моря, надо было или сдаваться или "драться"... Но был еще третий выход — корабли...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Если бы в Одессе оказался "человек", сопротивление было бы... Но человек этот непременно должен был быть получен "иерархическим" путем, т. е. сверху. Короче говоря, это должен был бы быть назначенный главнокомандующим Деникиным генерал. Естественным ненералом был бы, конечно, главноначальствующий Новороссийской областью генерал Шиллинг. Но генерал Шиллинг ни в какой мере нужным "человеком" быть не мог<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 311–312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Возникла мысль почти у всех одновременно такая: если старые части разложились, значит надо формировать новые. В сущности говоря, это было повторение пройденного: ведь когда погибла старая русская армия, генерал Алексеев сейчас же взялся за формирование новой — добровольческой армии. Но существенная разница состояла в том, что тогда во главе стал бывший верховный главнокомандующий, старый техник, хорошо знавший свое ремесло. Теперь же, здесь, в Одессе, за негодностью "генералов", за дела схватились кто как мог, и получилась эпоха одесской "отрядомании"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 312.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Владыка митрополит был очень увлечен своим "священным отрядом". И митрополит Платон, как тогда в Одессе было обязательно, тоже "формировал" что-то... Но до меня уже дошли кое-какие сведения о том, что там делалось. Увы, в "священный отряд" вошли каким-то образом... "уголовные элементы"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 313.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добираюсь до командира полка. Двигаюсь постепенно из этажа в этаж, из комнаты в комнату. Внизу меня слегка коснулся запах спирта. Затем этот запах все усиливался, по мере того как я двигался выше, по всяким "отросткам" мгновенно сформировавшегося штаба... [...] Запах спирта достиг наивысшего напряжения, когда я достиг командира полка. Этот полковник был пьян<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 314.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В городе по самому скромному счету двадцать пять тысяч одних офицеров<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 315.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы победили в Одессе на городских выборах в декабре 1919 г. Казалось, это было невероятно. В Одессе победить нам — русским... А вот победили. Выборы вели мои друзья,сгруппированные в организацию, привыкшую к дисциплине. Победу дало изобретенное ими в высшей степени удачное название. Как все "гениальное", это было в высшей степени просто: "христианский блок". Никаких программ, никаких угроз и никаких обещаний. Но все, кому нужно было, поняли друг другаref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 316.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri sia taĉmento en Odeso] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мой "атом" формировался почти исключительно из учащейся молодежи [...] Это были почти сплошь гимназисты<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 318.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Дело становилось окончательно ясным: Одессу сдадут. Я, кстати, заболел, и, лежая в постели, подписывал бесконечное количество "удостоверений" на английские пароходы. На этих удостоверениях английские власти ставили визу, и это служило пропуском на пароход<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 319.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В Киеве мне пришлось сжечь интереснейшие вещи. Но многое я вывез. Для чего? Для того, чтобы утопить в оедсской воде то, что не сжег в киевском огне. В общем от всего, что было написано или записано в течение всей жизни, не осталось ни строчки...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 320.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Зачем генерал Шиллинг, сев на пароход, передал командование неизвестно откуда взявшемуся и не имевшему никаких сил (триста галичан, да и то лежавших в госпиталях) и явно внушавшему всем недоверие генералу Сокире-Яхонтову, — это секрет изобретателя. Однако это было проделано. Полковник Стессель получил от генерала Шиллинга письмо с приказанием подчиниться украинскому спасителю. [...] если можно еще донкихотствовать под трехцветным флагом, то под "живто-блакитным"... покорнейше благодарю...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 321.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В критическую минуту от двадцатипятитысячной "кофейной армии", котооая толкалась по всем "притонам" города, и от всех частей, вновь сформированных и старых, прибившихся в Одессу, — в распоряжении полковника Стесселя, "начальника обороны", оказалось человек триста, считая с нами<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 323.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Эти дымки производили пули, ударявшиеся о штукатурку. По Дерибасовской из-за горки кто-то палил. Попадая в дома под острыми углами, пули рикошетировали, рождая эти желто-сырые дымочки из пыли известкового камня. Ларчик открывался просто, а меж тем сколько раз в гражданской войне оба противника обвиняли мирное население в стрельбе из окон. Это в некоторых случаях, конечно, бывало, но по большей части это были, вероятно, только "штукатурные" дымки<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 324.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Большевики стреляли плохо. Они могли бы, выражаясь по-старозаветному, "залить нас свинцом", но в общем ранили несколько человек. Однако этого было совершенно достаточно, чтобы все пароходы "драпанули в два счета" в море<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 325.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Основное правило — не верить очевидцам в бою, ибо людям мерещится бог знает что<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 326.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Этот чай был замечательно вкусным. Уже не в первый раз я делал наблюдение, что средний слой гораздо более отзывчив и смелее, чем высший. То-то большевики и боятся больше "мелких буржуев", чем крупных<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мы тщетно разводили какие-то костры, проявляя при этом обычную интеллигентскую никчемность<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Вместе с тем стало известно,что полковнику Стесселю лично было неоднократно предложено сесть на пароход, на что он ответил:</br>— Что, вы меня подлецом считаете!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 328.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как люди нелепо эгоистичны. В хатке было трое. Они заявили, что никого не могут впустить, потому что их собственно не трое, а пятнадцать. На это изведенный поручик Л. сказал:</br>— Я подожду полчаса здесь. И если те двенадцать не придут, то я вас расстреляю...</br>Это фантастическое заявление имело то следствие, что и эти трое куда-то скрылись. Разумеется, никаких двенадцати не оказалось</br><ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Льду почти столько, сколько хватает глаз. Почти — потому, что на той сттороне замерзшего лимана виден город. Это — Аккерман. По этому льду в одну колонну движется бесконечный обоз. Туда, к Аккерману, к городу спасения, румынскому городу Аккерману, куда не придут большевики. [...] Идут с белыми флагами, которые несут как знамена<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 332.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему все эти люди и повозки были убеждены,что их примут на той стороне с распростертыми объятиями? Потому, очевидно, что был отдан точный и ясный приказ выступить на лед в восемь часов утра. Но несомненно также и то, что на шестой версте на льду стоял столик. У столика сидели румынские офицеры, за столиком стояли румынские солдаты. И совершенно достоверно,что этот столик приказал всем этим людям и повозкам возвращаться обратно. Румыны не пустили никого. Впрочем, нет. Пропустили "польских подданных". В числе их оказался комендант города Одессы, полковник Маглевский, очень мило семенивший вдоль обозоа в весьма приличном штатском платье и с изящным чемоданчиком в руках. Впереди всего шествия шли маленькие кадеты. Они начинались с десяти лет. Жалко было смотреть на эту детвору, замерзавшую на льду. И начался "Анабазис". Великое отсупление от Аккермана<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 333.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня уверяли, что "вывезли всех раненых"... Этому никогда не надо верить<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 344.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Почему-то всегда, когда описываются великие вещи, вроде войн и революций, забывают об этом. Ни у одного писателя вы этого не найдете. А между тем вши, это один из факторов мировой истории, о котором не следует умалчивать. Смейтесь, смейтесь, — но все же надо твердо себе навсегда заметить, что и война и революция процессы... "вшивые"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 362.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [dialogo kun ulo el taĉmento de [[Grigorij Kotovskij]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = — Котовский хороший человек?</br>— Очень хороший... И он строго-настрого приказал... И грабить не разрешает... Меняться — это можно...</br>[...] Не знаю почему, разговор скользнул на Петлюру. Он был очень против него восстановлен.</br> — Отчего вы так против Петлюры?</br> — Так ведь он самостийник.</br> — А вы?</br> — Мы... мы за "Единую Неделимую".</br>Я должен сказать, что у меня, выражаясь деликатно, глаза полезли на лоб. Три дня тому назад я, с двумя сыновьями с правой и левой руки, с друзьями и родственниками, сфиски-эпически дрался за "Единую Неделимую" именно с этой дивизей Котовского. И вот, оказывается, произошло легкое недоразумение: они тоже за "Единую Неделимую"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 372.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Tiraspolo]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Увы, пожалуй, сравнение (а его делали местные жители) было бы не в пользу "белых"; судя по рассказам, наши части, которые стояли здесь раньше, произвели обычной для этой эпохи дебош. А дивизия Котовского никогда не обижала — это нужно засвидетельствовать — ни еврейского, ни христианского населения<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 375.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = "Товарищ Котовский не приказал" — это было, можно сказать, лозунгом в районе Тирасполя. Скольким это спасло жизнь...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 376.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мало кто из русских времен борьбы белых с красными избежали того или иного тифа. "Abdominalis", "Exanthematicus" и "Recurrens" были истинными архангелами русской революции. Многие испытали все три тифа<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 384.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[ddum malsaniĝo je tifo] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Меня лечил один врач... Он приходил каждый день и очень хорошо знал, кто я. Это я пишу так, на всякий случай для тех, кто обуян жаждой расстреивать "комиссаров"... Смотрите, не расстреляйте в припадке святой мести тех, кто, ежедневно рискуя головой, спасал жизнь вашим близким и друзьям...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 385.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Одесса с покон веков славилась как гнездо воров и налетчиков. Здесь, по-видимому, с незапамятных времен существовала сильная грабительская организация, с которой более или менее малоуспешно вели борьбу все пятнадцать (нет, их было, кажется, 14), — все четырнадцать правительсв, сменившихся в Одессе за время революции. Но большевики справились весьма быстро. И надо отдать им справедливость, в уголовном отношении Одесса скоро стала совершенно безопасным городом<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 389.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri "sonoriletoj" — bankbiletoj de Denikin je mil rubloj] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] "колокольчики", несмотря на официальное запрещение под страхом расстрела, котировались на подпольной бирже Одессы. Стоимость их, кажется, не падала ниже трехсот советских рублей, но порою подымалась до "al pári". Огромное количество людей в Одессе занималось спекуляцией на деньгих. Да могло би это быть инач? Куда же могли деваться эти "кошмарические" стада всевозможных биржевиков, которые наполняли Фанкони и Робина и густой толпой стояли на углу Дерибасовской и Екатерининской, торгуя кокаином, сахаром и валютой? Одесская чрезвычайка вела с ним борьбу, многих расстреливала, но остальные продолжали работать<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 393.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [en [[Odeso]]] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Удивительно, как быстро большевики покончили с грабителями, налетчиками и всякими уголовными<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 395.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Самому человеку очень трудно определить, следят ли за ним. Для этого случая обязательно должен быть сопровождающий, который легко выследит следящих. Это слежка за слежкой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 408.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ни один мужчина, самый скрытный, не так скрытен, как самая откровенная женщина. Это у них в крови<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 409.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Ляля, по классическому обычаю, применяемому в таких случаях, лускал семечки. Удивительно, как семечки действуют успокаивающим образом на чрезвычайку. А еще, говорят, верный способ, если кто-нибудь вас подозревает, — пройти мимо и пустить ему дым в лицо. Впрочем, не пробовал — некурящий... Но знаю, что очень хорошо почаще сплевывать... Плевки и до сих служат гарантией демократичности...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 422.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Советские часы переведены на три часа вперед. Три часа обозначают полночь<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 430.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Коса бело-желтая, тянется сколько глаз хватит. Еще бы. Ведь эта коса — знаменитый остров Тендра "чуть заметен". Он имеет семьядесят верст длиной при ширине от полутора до двух. Говорят, что когда господь создал Крым, то черт этому позавидовал. Ночью подкрался и хуватился тащить Крым в преисподнюю. Ангел господен отбил — не дал. Но черт успел, выдирая Крым из рук ангела, вытянуть из полуострова эти две стрелки: Тендру и Арбатскую<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 450.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Я добиваюсь, чтобы в Крыму, чтобы хотт на этом клочке, сделать жизнь возможной... Ну, словом, чтобы, так сказать, показать остальной России... вот у вас там коммунизм, то есть голод и чрезвычака, а здесь: идет земельная реформа, вводится волостное земство, заводится порядок и возможная свобода... Никто тебя не душит, никто тебя не мучает — живи, как жилось... Ну, словом, опытное поле<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Сейчас нам, конечно, очень помогают поляки... Наше наступление возможно потому, что часть сил обращена на Польшу<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 463.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Публика требует, чтобы я ввел твердые цены. Вздор! Это испробовано, от твердых цен цены только растут. Я иду другим путем: правительство выступает как крупный конкурент, выбрасывая на рынок много дешевого хлеба. Этим я понижаю цены<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[[Pjotr Vrangel]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] я себе представляю Россию в виде целого ряда областей, которым будут предоставлены широкие права. Начало этому — волостное земство, которое я ввожу в Крыму. Потом из волостных земств надо строить уездные, а из уездного земства — областные собрания<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 464.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [[Aleksandr Krivoŝein]] al li] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Деникин, помимо всяких других причин, прежде всего, не справился территорией. Мы наступаем сейчас, но помним — memento Деникин. [...] Необходимо держать хлебные районы, то есть северные уезды Таврии<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 466.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Обычная русская культурная толпа — "интеллигенция", как говорили во время Чехова, "буржуи", как стали говорить вместе с Максимом Горьким, — поражала своей болезненностью... Редко, редко можно было встретить яркие краски без условности... Обычно это все были лица в "блеклых тонах"... блеклых тонах условного петроградского изящества, — alias вырожденчества... Серо-желтовато-зеленое — вот колорит чеховско-блоковской красоты. Литературность манер, поза на изысканность, неестественная веселость, от которой грустно, — все это только подчеркивало бледную немочь догоревших родов и благоприобретенно-обреченных существ...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 468.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Мораль сей истории для молодых "расстрельщиков". Когда у вас будут чесаться руки непременно кого-нибудь "вывести в расход", подумайте о том, что, может быть, где-нибудь в другом месте, но с таким же легкомыслием, какой-нибудь из ваших товарищей расправляется с вашей сестрой или невестой<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 477.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = В летописях 1920 год будет отмечен как год мирного завоевания Константинополя русскими<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = [pri amikemo de la turkoj al la rusaj rifuĝintoj en 1920] |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Русские и турки сейчас словно переживают медовый месяц... Случаев удивительно доброго, сердечного отношения — не перечесть... Русским уступают очереди, с русских меньше берут в магазинах и паркимахерских, выказывают всячески знаки внимания и сочувствия, и над всем этим, как песнь торжествующей любви, вместе с минаретами вьется к небу глас народа — глас божий.</br> — Харош урус, харош...</br> [...] Обе нации — русские и турки — почти одинаково несчастны. Обе почти лишены отечества. Обе включены, втоптаны в разряд побежденных "державами-победительницами"<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 500–501.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но, кажется, все страны "закрылись". Не хотят русских... никто не хочет, и даже великодушные, верные союзники... И только тут, в столице народа, с которым вы воевали века, воевали и в последнюю войну, в столице, на которую мы столько раз и совершенно открыто претендовали, желая взять ее себе, только тут несется неумолчный крик:</br> — Харош, урус, харош...</br> Чудесны дела твои, господи!..<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 504.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Брусиловское воззвание произвело некоторое впечатление. Оно было написано старым языком и в силу этого действовало на нервы... "За Русскую Землю" — это было уже ак много<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = [...] давно уже наши идеи перескочили через фронт [...] Прежде всего, мы научили их, какая должна быть армия. Когда ничтожная горсточка Корнилова, Алексеева и Динкина била их роды, — била потому, что она была организаована на правильных началах — без "комитетов", без "сознательной дисциплины", то есть организована "по-белому", — они поняли... И они восстановили русскую армию... Это первое... Конечно, они думают, что создали социалистическую армию, которая дерется "во имя Интернационала", — но это вздор. Им только так кажется. На самом деле, они восстановили русскую армию... И это наша заслуга... Мы сыграли роль шведов... Ленин мог бы пить "здоровье учителей", эти учителя — мы<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 515.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Наш главный, наш действенный лозунг — Единая Россия... Когда ушел Деникин, мы его не то чтобы потеряли, но куда-то на время спрятали... мы свернули знамя... А кто поднял его, кто развернул знамя? Как это ни дико, но это так... Знамя Единой России фактически подняли большевики. Конечно, они этого не говорят... Конечно, Ленин и Троцкий продолжают трубить Интернационал. И будто бы "коммунистическая" армия сражалась за насаждение "советских республик" Но это только так сверху... На самом деле их армия била поляков, как поляков. И именно за то, что они отхватили чисто русские области. [...] В всяком случае, нельзя не видеть, что русский языкво славу Интернационала опять занял шестую часть суши<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 516.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Где соберутся три немца, — там они поют квартет... Но где соберутся четыре русских, там они основывают пять политических партий... Поэтому и в русской действительности героические решения может принимать только один человек... [...] Он будет истинно красным по волевой силе и истинно белоым по задачам, им преследуемым. Он будет большевик по энергии и националист по убеждениям<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 517.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = |aŭtoro = [[Vasilij Ŝulgin]] |verko = 1920 |origina teksto = Но отчего, скажут, мы все-таки в Галлиполи, а не в Москве? Почему мы не воспользовались тем временем, когда Красные в военном отношении еще не мыслили "по-белому" и потому были бессильны? Потому что нас одолели Серые и Грязные... Первые — прятались и бездельничали, вторые — крали, грабили и убивали не во имя тяжкого долга, а собственно ради садистского, извращенного грязно-кровавого удовольствия...<ref>Шульгин В. В. Дни. 1920: Записки. М., 1989. С. 527.</ref>. }} == Pri la aŭtoro == == Vidu ankaŭ == * [[Februara revolucio]] * [[Provizora Registaro de Rusio]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Ŝulgin, Vasilij}} [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Rusiaj politikistoj]] [[Kategorio:Februara revolucio]] [[Kategorio:Naciistoj]] [[Kategorio:Monarkiistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1878]] [[Kategorio:Mortintoj en 1976]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 13-an de januaro]] [[Kategorio:Mortintoj la 15-an de februaro]] ij18gxugu0mev7x3no8mrp8ctxjatin 0 13595 53051 52970 2026-04-14T12:43:33Z RG72 415 53051 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Michael Andreas Barclay de Tolly | dosiero = | vikipedio = Michael Andreas Barclay de Tolly | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Michael Andreas Barclay de Tolly|Michael Andreas Barclay de Tolly]]''' (naskiĝis la 16-an (27-an) de decembro 1761 — mortis la 14-an (26-an) de majo 1818) estis rusia politikisto kaj militisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == === Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov === {{Citaĵo |teksto= [...] ĝenerala opinio de la [[armeo]] pri li estis kiel pri ''germano-perfidulo''; tion kompreneble sekvis malfido al li kaj eĉ malama disdegno ekregis ĉiujn kaj sufiĉe laŭte manifestiĝis. Sed Barclay neŝanceligeble daŭrigis siajn ordonojn kun la sama persisto. Miri necesas firmecon de karaktero de tiu ĉi militestro! |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 175.</ref> |originala teksto= [...] общее мнение армии выразилось о нем, как о ''немце-изменнике''; за этим естественно последовало недоверие к нему и даже ненавистное презрение овладело всеми и довольно громко выражалось. Но Барклай непоколебимо продолжал свои распоряжения с той же настойчивостью. Дивиться надобно твердости характера сего полководца! }} {{Citaĵo |teksto= [[Aleksej Jermolov|Jermolov]] estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retreton necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de Barclay, do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''<ref>En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.</ref>. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} {{Citaĵo |teksto= [...] kiom Barclay, malbeligita per vundoj, estis malvarma, silentema kaj seka kun ĉiuj, tiom [[Pjotr Bagration|Bagration]] konis arton interparoli kun armeo, estis kun ĉiuj subuloj amikema kaj bonvenema. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 187.</ref> |originala teksto= [...] сколько Барклай, обезображенный ранами, был холоден, молчалив и сух со всеми, столько Багратион обладал искусством говорить с войском, был со всеми подчиненными дружелюбен и приветлив. }} {{Citaĵo |teksto= Mi admiras tian karakteron kaj konsideras lin vere granda kaj simila al la famaj antikvaj viroj de [[Plutarĥo]]. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 188.</ref> |originala teksto= Восхищаюсь таким характером и почитаю его истинно великим и подобным знаменитным древним мужам Плутарха! }} {{Citaĵo |teksto= [la [[batalo de Borodino]]] Barclay, apud kiu mi troviĝis, mem serĉis la [[morto]]n, kaj preskaŭ ĉiuj oficiroj servintaj ĉe li estis mortigitaj aŭ vunditaj. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} == Vidu ankaŭ == * [[Baltaj germanoj]] * [[Rusiaj germanoj]] * [[Patriota Milito de 1812]] * [[Miĥail Kutuzov]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Barclay De Tolly, Michael Andreas}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Rusiaj germanoj]] [[Kategorio:Grafoj]] [[Kategorio:Generaloj]] [[Kategorio:Feldmarŝaloj]] [[Kategorio:Patriota Milito de 1812]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1761]] [[Kategorio:Mortintoj en 1818]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de decembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 26-an de majo]] 50qij6lyzkpfnu7k7jtlkgkmm6f7afq 0 13601 53048 52973 2026-04-14T12:42:23Z RG72 415 53048 wikitext text/x-wiki {{Aŭtoro | nomo = Aleksej Jermolov | dosiero = | vikipedio = Aleksej Jermolov | komunejo = | komunejokat = | vikifontaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Aleksej Jermolov|Aleksej Jermolov]]''' (naskiĝis la 24-an de majo (4-an de junio) 1777 — mortis la 11-an (23-an) de aprilo 1861) estis rusia politikisto, diplomato kaj militisto. == Citaĵoj == <!-- Bv listigi la citaĵojn alfabete --> == Pri la aŭtoro == {{Citaĵo |teksto= Jermolov estis artileria generalo, sufiĉe inteligenta, elokventa, edukita, rezoluta kaj entreprenema, lerta gvidanto amata de ĉiuj subuloj; sed li ne toleris la [[germanoj]]n kaj havis opinion kontraŭan al la ĉefkomandanto: li ne agnoskis la retreton necesa kaj deziris plej arapide kuniĝi kun [[Pjotr Bagration|Bagration]] por kune ataki la [[francoj]]n, venki ilin kaj komenci la militon ofensivan; kaj ĉar tia rigardo al la militado kontraŭis la planojn de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], do Jermolov la [[Patriota Milito de 1812|tutan militon]] forte kontraŭ li persone agadis, konsiderante lin perfidulo aŭ almenaŭ malkapabla troviĝi inter la rusa militistaro. Tiuj ĉi opinioj de Jermolov baldaŭ transiris al opinio de preskaŭ ĉiuj rusaj generaloj kaj plej bonaj oficiroj kaj tuŝis eĉ simplan militiston, kiu malestime referencis la ĉefkomandanton, nomante lin ne ''Barclay de Tolly'', sed ''nur babilu''<ref>En la rusa ''boltaj da i tolko'', kio sonas simile al la nomo de la militestro.</ref>. [...] Sed la imperiestro ŝatis Jermolov kaj ŝajne ne senintence lasis lin apud Barclay, kiun tiu ĉi estis ekstreme malŝatis. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 180.</ref> |originala teksto= Ермолов был артиллерийский генерал, весьма умный, красноречивый, образованный, решительный и предприимчивый, искусный вождь, любимый всеми подчиненными; но он не терпел немцев и был противного с главнокомандующим мнения: он не признавал отступления необходимым и желал скорее соединиться с Багратионом с целью общими силами напасть на французов, разбить их и начать войну наступательную; и как такой взгляд на военные действия был противен видам Барклая, то Ермолов всю войну сильно лично против него действовал, почитая его изменником или, по крайней мере, неспособным находиться в числе русского воинства. Эти убеждения Ермолова скоро перешли в понятия всех почти русских генералов и лучших офицеров и коснулись даже простого ратника, который с пренебрежением отзывался о главнокомандующем, называя его не ''Барклай-де-Толли'', а ''болтай да и только''. [...] Но государь любил Ермолова и, кажется, не без намерения оставлял его при Барклае, которому был до крайности неприятен. }} == Vidu ankaŭ == * [[Kaŭkazia milito]] * [[Patriota Milito de 1812]] * [[Michael Andreas Barclay de Tolly]] * [[Miĥail Kutuzov]] == Referencoj == {{DEFAŬLTORDIGO:Jermolov, Aleksej}} [[Kategorio:Aŭtoroj laŭ nomoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj]] [[Kategorio:Rusoj]] [[Kategorio:Memoraĵistoj]] [[Kategorio:Generaloj]] [[Kategorio:Kaŭkazia milito]] [[Kategorio:Patriota Milito de 1812]] [[Kategorio:Ruslingvaj aŭtoroj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1777]] [[Kategorio:Mortintoj en 1861]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 4-an de junio]] [[Kategorio:Mortintoj la 23-an de aprilo]] cn12snfm9axskpq5yi0ihse3axv34a3 0 13613 53050 52987 2026-04-14T12:43:12Z RG72 415 53050 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Batalo de Borodino | koloro = | dosiero = | vikipedio = Batalo de Borodino | komunejo = | komunejokat = | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''Batalo de Borodino''' estis la plej granda batalo de la [[Patriota Milito de 1812]], dum kiu proksime de Moskvo renkontiĝis rusa armeo subestre de [[Miĥail Kutuzov]] kaj la franca armeo gvidata de [[Napoleono]]; ĝi okazis la 26-an de aŭgusto (7-an de septembro) 1812. == Citaĵoj == === Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov === {{Citaĵo |teksto= [antaŭ la batalo] Sed rimarkinda estis etoso de ambaŭ flankoj: la [[malamiko]], ekscitata de proklamoj de sia gvidanto, ''ekbruligis'' grandajn fajrojn, ebriiĝis per ĉio ajn kaj bolis per kolerego kontraŭ ni; la niaj inverse, ankaŭ koleregaj kontraŭ la [[francoj]] kaj pretaj puni ilin pro la invado al nia Patrujo kaj detruado, kaŭzata de ili, sin detenis tamen de troaĵoj je manĝaĵoj kaj drinkado, kiujn ni havis abunde proksime de [[Moskvo]], kaj preĝis al [[dio]] pri fortigo de ilia [[kuraĝo]] kaj fortoj kaj beno je la venonta ardega batalo. La princo [[Miĥail Kutuzov|Kutuzov]] ordonis laŭ niaj linioj traporti la [[Smolenska ikono de Dipatrino|ikonon de Dipatrino]], savitan de trupoj en Smolensko. Ĉie oni servis antaŭ ĝi diservojn, per kio ekscitiĝis religia sento en la trupoj [...] Mi vidis tiun ĉi teruran batalon, la tutan tagon ĉeestis ĝin, estis aganta persono, estis uzata de [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay de Tolly]], ĉe kiu mi troviĝis la tutan tagon, kaj, plenumante liajn ordonojn, mi vidis kaj konvinkiĝis ke sen helpo de supre ne eblis al la armeo 110-mila ne nur elteni, sed en multaj lokoj doni venkan rebaton al la furioza atako de la 140-mila armeo tia, kia estis tiu malamika, gvidata de [[Napoleono]] mem. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 193.</ref> |originala teksto= Но разительно было расположение духа обеих сторон: неприятель, возбуждаемый прокламациями своего вождя, ''разложил'' большие огни, упивался чем кто мог и кипел против нас яростью; наши же, напротив, также озлобленные на французов и готовые наказать их за нашествие на Отечество наше и разорение, ими причиняемое, воздерживались, однако, от излишества в пище и питье, которого было у нас много поблизости от Москвы, и молили бога о подкреплении их мужества и сил и благословении в предстоявшей отчаянной битве. Кн. Кутузов велел по нашим линиям пронести икону божией матери, спасенную войсками из Смоленска. Повсюду служили пред нею молебны, чем возбуждалось религиозное чувство в войсках [...] Я видел эту ужаснейшую сечу, весь день присутствовал на ней, был действующим лицом, употребляем был Барклаем-де-Толли, при котором весь день находился, и, исполняя его приказания, видел и убедился в том, что без помощи свыше невозможно было 110 000-му войску не только устоять, но во многих местах дать победительный отпор разъяренному нападению 140 000-чной армии, такой, какова была неприятельская, предводительствуемая самим Наполеоном. }} {{Citaĵo |teksto= [[Michael Andreas Barclay de Tolly|Barclay]], apud kiu mi troviĝis, mem serĉis la [[morto]]n, kaj preskaŭ ĉiuj oficiroj servintaj ĉe li estis mortigitaj aŭ vunditaj. |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 194.</ref> |originala teksto= Барклай, при котором я находился, сам искал смерти, и почти все офицеры, при нем состоявшие, были убиты или ранены. }} {{Citaĵo |teksto= La batalo de Borodino kvnakam ne estis konsiderata de ni kiel la venko, sed ni ne povis konsideri nin ankaŭ la venkitoj, ĉar nia dekstra alo restis en la antaŭa pozicio kaj ĝi eĉ nokte okupis denove la forprenitan de ni baterion de [[Nikolaj Rajevskij|Rajevskij]], kaj samtempe la [[francoj]] en tiu nokto iom retretis. En [[Peterburgo]] laŭ raporto de la ĉefkomandanto la batalo estis konsiderita la venko, kio ĝi efektive estis morale, ĉar spirito de niaj trupoj grave leviĝis [...] |aŭtoro= [[Aleksandr Nikolajeviĉ Muravjov]] |verko= Noticoj<ref>Декабристы: Новые материалы. Москва, 1955. С. 199.</ref> |originala teksto= Бородинское сражение хотя не почиталось нами за победу, но мы не могли также считать себя побежденными, потому что правый наш фланг оставался на прежней позиции и даже ночью занял опять отбитую у нас Раевского батарею, и вместе с тем французы в ту же ночь несколько отступили. В Петербурге же по донесению главнокомандующего сражение это признано было за одержанную победу, чем оно действительно и было в отношении нравственном, ибо дух наших войск сильно поднялся [...] }} == Vidu ankaŭ == * [[Batalo de Berezina]] * [[Batalo de Smolensko (1812)]] == Referencoj == [[Kategorio:Bataloj|Borodino]] [[Kategorio:Patriota Milito de 1812]] [[Kategorio:Moskva provinco]] ob9zue0ludju2ikm0zqsnngafmv0ahp