Vikifontaro eowikisource https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikifontaro Vikifontaro diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Aŭtoro Aŭtoro-Diskuto Paĝo Paĝo-Diskuto Indekso Indekso-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 104 16569 115374 114246 2026-05-14T09:47:47Z Ciampix 3284 115374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AGLOMERATO|- 4 -|AKLAMI}}</noinclude><section begin="Aglomerato"/><nowiki /> '''Aglomerato'''. Aglomeraĵo. <section end="Aglomerato"/> <section begin="Aglutini"/>'''Aglutini''' ({{VdE-ml|Med}}.). Kunglui : ''aglutini la'' ''randojn de vundo; aglutini leŭkocitojn''. <section end="Aglutini"/> <section begin="Agonio"/>'''Agonio'''. Batalo de la mortanto kontraŭ la morto; la lastaj suferoj de la mortanto. '''Agonii'''. Esti en la stato de l’ agonio. '''Agonianto'''. Persono, kiu agonias. <section end="Agonio"/> <section begin="Agordi"/>'''Agordi'''. Konformigi reciproke la kordojn de instrumento, unu instrumenton al alia. '''Agordo'''. Reciproka, konformigo de l’ kordoj de instrumento, de unu instrumento al alia. <section end="Agordi"/> <section begin="Agrabla"/>'''Agrabla'''. Kiun oni volonte vidas, aŭskultas, k. t. p. : ''agrabla persono, vizaĝo,'' ''voĉo''. '''Malagrabla'''. Kiun oni ne volonte vidas, aŭskultas, k. t. p. <section end="Agrabla"/> <section begin="Agrafo"/>'''Agrafo'''. Metala hoketo kun ringeto, kiu servas por kunigi du randojn de vesto. '''Agrafi'''. Kunigi per agrafo. Komparu : '''{{VdE|Broĉo}}, {{VdE|Buko|buko}}, {{VdE|pinglo}}'''. <section end="Agrafo"/> <section begin="Agregato"/>'''Agregato''' ({{VdE-ml|Filoz}}.). Io formita per kuniĝo de unuspecaj objektoj : ''agregato de molekuloj.'' <section end="Agregato"/> <section begin="Agrikulturo"/>'''Agrikulturo'''. Kulturado de la tero. <section end="Agrikulturo"/> <section begin="Agronomio"/>'''Agronomio'''. Scienco, arto kulturi la teron. <section end="Agronomio"/> <section begin="Agronomo"/>'''Agronomo'''. Persono, kiu konas la agronomion, kiu sin okupas per la agronomio. <section end="Agronomo"/> <section begin="Aĝo"/>'''Aĝo'''. Tempo, pasinta de la naskiĝo : ''Kian aĝon li havas? Li estas kvardekjara.'' '''Aĝa'''. Havanta aĝon : ''Li estas pli aĝa, ol lia'' ''fratino''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn : ''En'' ''tre multaj landoj oni fariĝas plenaĝa post la'' ''dudekunua jaro de la vivo.'' <section end="Aĝo"/> <section begin="Aĝio"/>'''Aĝio'''. Diferenco inter la nominala kaj efektiva (laŭkursa) valoro de la mono. <section end="Aĝio"/> <section begin="Aĝioto"/>'''Aĝioto'''. Spekulacio en la borso per publikaj paperoj. '''Aĝioti'''. Sin okupi per la aĝioto. '''Aĝiotisto'''. Persono, kiu profesie aĝiotas. <section end="Aĝioto"/> <section begin="Ajlo"/>'''Ajlo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo kun forta odoro, uzata kiel spicaĵo (''Allium sativum''). <section end="Ajlo"/> <section begin="Ajn"/>'''Ajn'''. Ĝeneraliga sendifina partikulo, aldonata al pronomoj, adverboj kaj konjunkcioj : ''kiu ajn, kiel ajn, kiam ajn.'' <section end="Ajn"/> <section begin="-Aĵ"/>'''-Aĵ'''. Sufikso por derivi nomon de objekto, afero, farita el tio, devenanta de tio, kion esprimas la radiko; por esprimi ion konkretan : ''porkaĵo'' = porka viando; ''amikaĵo'' = amika ago. '''Aĵo'''. Afero, objekto. <section end="-Aĵ"/> <section begin="Akacio"/>'''Akacio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’mimozacoj (''Acacia''). <section end="Akacio"/> <section begin="Akademio"/>'''Akademio'''. '''- 1'''. Supera lernejo, universitato. '''- 2'''. Societo de scienculoj, literaturistoj, artistoj. <section end="Akademio"/> <section begin="Akanto"/>'''Akanto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Suda dorna vegetaĵo (''Acanthus''). <section end="Akanto"/> <section begin="Akapari"/>'''Akapari'''. '''- 1'''. Aĉeti kiel eble plej grandan kvanton da komercaĵo, por plialtigi la prezon kaj vendi kare. '''- 2'''. Proprigi al si kun malutilo por aliaj. '''Akaparo'''. Ago de tiu, kiu akaparas. <section end="Akapari"/> <section begin="Akaro"/>'''Akaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto el la vico de l’araknoidoj (''Acarina''). <section end="Akaro"/> <section begin="Akceli"/>'''Akceli'''. Plirapidigi kaj samtempe helpi, sukcesigi : ''La aliĝo de famaj scienculoj'' ''forte akcelis la progreson de Esperanto.'' '''Akcelo'''. Ago de tiu, kiu akcelas. <section end="Akceli"/> <section begin="Akcento"/>'''Akcento'''. Plilaŭtigo, plifortigo de la voĉo sur unu silabo de la vorto : ''La'' ''Francoj, parolante esperante, ofte metas la'' ''akcenton sur la lasta silabo''. '''Akcenti'''. Meti la akcenton. <section end="Akcento"/> <section begin="Akcepti"/>'''Akcepti'''. '''- 1'''. Konsenti preni tion, kion oni donas, proponas : ''Ne estas ĝentile ne'' ''akcepti donacon''. '''- 2'''. Esti hejme por la vizitantoj : ''{{Sino|N.}} akceptas ĉiun mardon.'' '''- 3'''. Aprobi, konsenti : ''La propono estis'' ''akceptita per aklamo''. '''Akcepto'''. Ago de tiu, kiu akceptas. '''Akceptebla'''. Kiu povas esti akceptita : ''neakceptebla propono''. Komparu : '''{{VdE|Ricevi}}'''. <section end="Akcepti"/> <section begin="Akcesora"/>'''Akcesora'''. Akompananta la ĉefan aferon; flanka, ne ĉefa. '''Akcesoraĵo'''. Afero, objekto akcesora. <section end="Akcesora"/> <section begin="Akcio"/>'''Akcio'''. Atesto pri partopreno en kompanio komerca aŭ industria : ''La kurso de'' ''la akcioj falas dum milito''. '''Akciulo'''. Posedanto de akcio : ''Oni aranĝas ĉiujare'' ''kunvenon de la akciuloj por decidi la plej'' ''gravajn aferojn de la kompanio.'' <section end="Akcio"/> <section begin="Akcidento"/>'''Akcidento'''. Okazo malfeliĉa, malagrabla kaj neatendita : ''fervoja akcidento; laboristo,'' ''vundita de akcidento''. '''Akcidenta'''. Hazarda kaj malfeliĉa, malagrabla. <section end="Akcidento"/> <section begin="Akcipitro"/>'''Akcipitro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rabobirdo el la familio de l’falkoj (''Astur''). <section end="Akcipitro"/> <section begin="Akcizo"/>'''Akcizo'''. Imposto de la manĝaĵoj, alkoholaĵoj, k. t. p. <section end="Akcizo"/> <section begin="Akiri"/>'''Akiri'''. Fariĝi posedanto per batalo, laboro, aĉeto k. t. p. '''Akiro'''. '''- 1'''. Ago de tiu, kiu akiras. '''- 2'''. Objekto, afero akirita : ''Eksterminte la malamikojn, la taĉmento'' ''revenis kun riĉa akiro''. '''Akirebla'''. Kiu povas esti akirita. <section end="Akiri"/> <section begin="Aklami"/>'''Aklami'''. '''- 1'''. Saluti per laŭtaj krioj. '''- 2'''. Elekti iun, akcepti proponon sen<section end="Aklami"/><noinclude><references/></noinclude> 4ukrauhycq090ectpglrxmqba6y6zef 104 20734 115385 115037 2026-05-14T10:04:51Z Ciampix 3284 115385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" />{{rh|BAKI|- 16 -|BANKROTI}}</noinclude>'''Baki'''. Sekigi kaj malmoligi per la varmego: ''baki panon, brikojn, potojn''. '''Bakisto'''. Homo, kies metio estas baki panon, bulkojn, k. t. p. '''Bakaĵo'''. Pano, bulkoj, k. t. p. '''Bakterio'''. Malsupera vegeta organismo, videbla nur per mikroskopo kaj kaŭzanta diversajn malsanojn, fermentadon, putradon. '''Balo'''. Kunveno kun dancoj. '''Balai'''. Forigi polvon, malpuraĵojn per ilo, farita el vergoj aŭ haregoj: ''balai polvon, balai ĉambron, balai polvon el ĉambro''. '''Balailo'''. Ilo por balai. '''Balaaĵo'''. Malpuraĵo, kiun oni forigas per balaado. '''Balado'''. Epika versaĵo, kies temo estas ĉerpita el legendo. '''Balanci'''. Nerapide kaj egale movi supren kaj returnen: ''knaboj sin balancas sur tabulo; ondoj balancas ŝipon; oni jese balancas la kapon''. '''Balanciĝi'''. Nerapide kaj egale moviĝi supren kaj returnen: ŝipo balanciĝas sur maro. '''Balancilo'''. Ilo por balanci (tabulo, pendigita sur ŝnuro, tabulo sur ŝtipo). Komparu : Svingi, skui, ŝanceli. '''Balasto'''. Pezaj objektoj (ŝtonoj, sablo), per kiuj oni ŝarĝas ŝipojn, aerostatojn por konservi la egalpezon. '''Balbuti'''. Paroli neklare, haltante kaj ripetante silabojn. '''Balbuto'''. Vortoj, parolmaniero de tiu, kiu balbutas. '''Baldakeno'''. Kovrilo, tegmento, portata sur stangoj super la kapo de ĉefa pastro aŭ civila altrangulo dum soleno. '''Baldaŭ'''. Post mallonga tempo: ''Li baldaŭ venos''. '''Baldaŭa'''. Kiu baldaŭ okazos: ''Ĝis baldaŭa revido!'' '''Baleno''' (Zool.). Grandega mambesto, vivanta en la maro (''Balaena''). '''Balenosto'''. Kornaj lamenoj en la buŝego de la balenoj. '''Baleto'''. Teatra danco; spektaklo, kies temo estas esprimata per dancoj kaj mimiko. '''Balisto'''. Antikva milita maŝino, por ĵetado de ŝtonoj, lancoj, k. t. p. '''Balistiko''' - 1. Parto de la meĥaniko pri la movoj de ĵetitaj korpoj. - 2. Milita scienco pri la movoj de kugloj, pri la eksplodo de bomboj, k. t. p. '''Balkono'''. Ekstera, horizontala ebeno el tabuloj, ŝtonplatoj ĉe la superaj etaĝoj, ĉirkaŭita de balustrado kaj komunikiĝanta kun la interno de l’ domo. Komparu: Teraso, verando. '''Balono'''. - 1. Sferforma malplena korpo. - 2. Vitra sferforma vazo. - 3. Aerostato. '''Baloti'''. - 1. Voĉdoni per globetoj. - 2. Voĉdoni pri kandidatoj. '''Balustrado'''. Vico de kolonetoj aŭ palisetoj, kunigitaj supre per horizontalaj traboj, servanta kiel barilo ĉe altaroj, ŝtuparoj, balkonoj, terasoj. Komparu: Barilo, bariero. '''Balzamo'''. - 1. Bonodora rezina substanco de vegetaĵoj. - 2. Tio, kio kvietigas dolorojn, ĉagrenojn: ''La konsolo estas balzamo por doloranta koro''. '''Balzamino''' (Bot.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun belaj floroj (''Impatiens balsamina''). '''Bambuo''' (Bot.). Grandega herba vegetaĵo el la familio de l’ graminacoj, kies trunko estas uzata por konstruaĵoj, mebloj (''Bambusa''). '''Bani'''. Meti korpon en akvon, fluidaĵon kaj tie ĝin lavi: ''bani infanon, sin bani''. '''Banejo'''. Loko, ĉambro, kie oni banas aŭ sin banas. '''Banujo'''. Vazo (marmora, leda, ligna), en kiu oni banas aŭ sin banas. '''Pluvbano'''. Bano, en kiu la akvo falas de supre en multenombraj gutoj, kvazaŭ pluvo. '''Vaporbano'''. Bano en la akva vaporo. '''Banala'''. Ofte, de ĉiuj uzata, kaj tial neoriginala, neeleganta, neinteresa: ''banala vero, banala vesto, banala spritaĵo''. '''Banaleco'''. Eco de tio, kio estas banala. Komparu: Triviala, vulgara. '''Banano''' (Bot.). Frukto de l' bananarbo, '''Bananarbo'''. Tropika arbo el la samnoma familio (''Musa paradisiaca''). '''Bando'''. Aro de rabistoj, vaguloj, friponoj. '''Bandaĝo'''. Longa tola rubando, per kiu oni kovras, ĉirkaŭvolvas kaj senmovigas vunditan membron. '''Bandaĝi'''. Meti bandaĝon. '''Banderolo'''. Papera rubando, anstataŭanta koverton: ''Mi sendas al vi la gazeton en rekomendita banderolo''. '''Bandito'''. Rabisto. '''Banko'''. Institucio, privata aŭ ŝtata, por monaj operacioj: pruntoj, kambioj, ĉekoj k. t. p. '''Banka bileto'''. Papera mono. '''Bankiero'''. Posedanto de privata banko. '''Bankroti'''. Ĉesi pagi siajn komercajn ŝuldojn kaj lasi deklari oficiale pri tio. '''Bankroto'''. Stato de tiu, kiu bankrotas. '''Bankrotinto'''. Persono, kiu bankrotis.<noinclude><references/></noinclude> aj2saslavgmdpnt3m7nue4uajggbsey 104 25602 115372 114187 2026-05-14T09:45:41Z Ciampix 3284 115372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Lepticed7" />{{rh|ABSOLUTISMO|- 2 -|ADRESO}}</noinclude><section begin="Absoluta"/>- '''2'''. Senmiksa, ĥemie pura : ''absoluta'' ''alkoholo''. - '''3'''. Ne relativa : ''absoluta vero''. '''Absoluteco.''' Eco de tio, kio estas absoluta. <section end="Absoluta"/> <section begin="Absolutismo"/>'''Absolutismo'''. Absoluta maniero de regado, de agado. <section end="Absolutismo"/> <section begin="Absolvi"/>'''Absolvi'''. Pardoni la pekojn : ''Post la'' ''konfeso la pastro absolvas la pentantan'' ''pekulon.'' '''Absolvo'''. Pardono de l’ pekoj. <section end="Absolvi"/> <section begin="Absorbi"/>'''Absorbi'''. Tute okupi la pensojn, la atenton : ''La laboro tiel absorbis lin, ke li'' ''forgesis pri la tagmanĝo.'' <section end="Absorbi"/> <section begin="Abstinenco"/>'''Abstinenco'''. Sindetenemo, pro principo, de la uzado de l’ tabako, alkoholaĵoj, amaj ĝuoj. '''Abstinenculo'''. Persono, kiu sin detenas, pro principo, de la uzado de la tabako, alkoholaĵoj, amaj ĝuoj. <section end="Abstinenco"/> <section begin="Abstrakta"/>'''Abstrakta'''. Kio ne estas perceptebla de la sentoj : ''La substantivoj povas esti'' ''dividataj en du grupojn : abstraktaj, ekz.'' ''bono, penso, ideo; kaj konkretaj : ekz. tablo,'' ''hundo.'' '''Abstraktaĵo'''. Io abstrakta. '''Abstrakteco'''. Eco de tio, kio estas abstrakta. <section end="Abstrakta"/> <section begin="Absurda"/>'''Absurda'''. Plene sensenca : ''Absurda estas'' ''la supozo pri la ekzisto de eliksiro de l’ juneco.'' '''Absurdo'''. Io absurda : ''Kia absurdo!'' '''Absurdeco'''. Eco de tio, kio estas absurda. <section end="Absurda"/> <section begin="Abunda"/>'''Abunda'''. Havanta grandan kvanton, bone provizita, pli ol sufiĉa : ''abunda rikolto'', ''abunda programo''. '''Abundeco'''. Eco de tio, kio estas abunda : ''abundeco de fiŝoj en lago.'' <section end="Abunda"/> <section begin="Acero"/>'''Acero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata en multaj metioj (''Acer''). <section end="Acero"/> <section begin="Acetato"/>'''Acetato'''. Salo de la vinagra acido. <section end="Acetato"/> <section begin="Acetileno"/>'''Acetileno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). C₂H₂. Bruligebla gaso, kiun oni produktas el kalcikarbido agante je ĝi per akvo. <section end="Acetileno"/> <section begin="Acida"/>'''Acida'''. Havanta akran guston, kiel tiu de la vinagro : ''acida frukto''. '''Acido.''' '''- l.''' Io acida. '''- 2''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kombinaĵo de la hidrogeno kun metalo, ruĝiganta la bluan lakmuson. '''Acideco.''' Eco de tio, kio estas acida. <section end="Acida"/> <section begin="Aĉeti"/>'''Aĉeti'''. Akiri ion, pagante por ĝi monon : ''aĉeti kare, malkare''. '''Aĉeto'''. Ago de tiu, kiu aĉetas. '''Aĉetanto'''. Persono, kiu aĉetas. '''Aĉetebla'''. Kiu povas esti aĉetita : ''En la nuna'' ''tempo ĉio kaj ĉiu estas aĉetebla''. '''Aĉetisto'''. Persono, kies profesio estas aĉeti. <section end="Aĉeti"/> <section begin="-Ad"/>'''-Ad'''. Sufikso, esprimanta agon ripetatan aŭ longedaŭran : ''pafado, restado.'' <section end="-Ad"/> <section begin="Adapti"/>'''Adapti'''. Konformigi por speciala celo, por specialaj kondiĉoj : ''adapti la rimedojn al la'' ''celo, adapti versaĵon por kanto.'' '''Adapto'''. Ago de tiu, kiu adaptas. Komparu : '''{{VdE|Apliki}}, {{VdE|Uzi|uzi}}.''' <section end="Adapti"/> <section begin="Adepto"/>'''Adepto'''. '''- 1.''' Partiano de doktrino, de sekto : ''adepto de la epikurismo''. '''- 2.''' Persono, konanta arton, sciencon kaj sin okupanta per ili : ''adepto de la pentrarto.'' <section end="Adepto"/> <section begin="Adiaŭ"/>'''Adiaŭ'''. Esprimo de la ĝentileco, kiam oni foriras, disiĝas : ''Adiaŭ kara amiko,'' ''ĝis revido en la plej proksima kongreso!'' '''Adiaŭa'''. Kiu adiaŭas, de adiaŭo : ''adiaŭa'' ''vorto, adiaŭa kunveno.'' <section end="Adiaŭ"/> <section begin="Adicio"/>'''Adicio'''. Aritmetika operacio, per kiu oni aldonas unu nombron al alia, t. e. kunigas du nombrojn en unu, kiu posedas tiom da unuoj, kiom ambaŭ kune. '''Adicii'''. Fari la adicion : ''adicii unu nombron al alia.'' <section end="Adicio"/> <section begin="Adjektivo"/>'''Adjektivo'''. Vorto aldonata al substantivo por montri ĝian econ : ''bona knabo.'' '''Adjektiva'''. De adjektivo ; simila al adjektivo, havanta karakteron de adjektivo : ''adjektiva fleksio, adjektiva esprimo.'' <section end="Adjektivo"/> <section begin="Adjunkto"/>'''Adjunkto'''. Helpanto de supera oficisto. <section end="Adjunkto"/> <section begin="Adjutanto"/>'''Adjutanto'''. Oficiro, konstante akompananta sian ĉefon kaj komunikanta liajn ordonojn al la subuloj. <section end="Adjutanto"/> <section begin="Administri"/>'''Administri'''. Konduki aferojn privatajn aŭ publikajn per persona kunlaboro : ''administri bienon, administri domon,'' ''administri kompanion.'' '''Administranto'''. Persono, kiu administras. Komparu : '''{{VdE|Direkti}}, {{VdE|Regi|regi}}.''' <section end="Administri"/> <section begin="Administracio"/>'''Administracio'''. Administrantaro. <section end="Administracio"/> <section begin="Admiri"/>'''Admiri'''. Rigardi kun miro kunigita kun aprobo, estimo, alta ŝato : ''admiri'' ''heroon, admiri kuraĝon''. '''Admiro'''. Sento de tiu, kiu admiras. '''Admirinda'''. Meritanta admiron : ''admirinda modesteco.'' <section end="Admiri"/> <section begin="Admiralo"/>'''Admiralo'''. Ĉefo de milita ŝiparo. <section end="Admiralo"/> <section begin="Admiralitato"/>'''Admiralitato'''. Estraro de ŝiparo kaj ĝia oficejo. <section end="Admiralitato"/> <section begin="Admoni"/>'''Admoni'''. Instigi per vortoj al la plenumo de devo : ''La patrino admonis la filon al'' ''la diligenteco.'' '''Admono'''. Vortoj de tiu, kiu admonas. <section end="Admoni"/> <section begin="Adopti"/>'''Adopti'''. Kun formala akto preni en sian familion kiel sian propran infanon ; filigi, filinigi : ''adopti orfon''. '''Adopto.''' Ago de tiu, kiu adoptas. <section end="Adopti"/> <section begin="Adori"/>'''Adori'''. '''- 1.''' Respekti kaj ami kiel Dion. '''- 2.''' Forte ami, alte ŝati: ''adori sian edzinon,'' ''adori la poezion.'' '''Adoro'''. Sento de tiu, kiu adoras. '''Adoranto'''. Persono, kiu adoras : ''kantistino, aplaŭdata de la adorantoj.'' <section end="Adori"/> <section begin="Adreso"/>'''Adreso'''. '''- 1.''' Precize difinita loĝloko de persono (lando, urbo, strato, domo) : ''La'' ''adreso de doktoro Zamenhof estas : Varsovio,'' ''str. Dzika {{no|9|min=1}}.'' '''- 2.''' Surskribo sur letero, sur pakaĵo, enhavanta la nomon kaj la loĝlokon de la persono, al kiu ĝi estas<section end="Adreso"/><noinclude><references/></noinclude> 993oswnyvz0pwrfesfj3u6qmjmkznwn 104 28875 115373 114188 2026-05-14T09:47:13Z Ciampix 3284 115373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Lepticed7" />{{rh|ADULTI|- 3 -|AGLOMERI}}</noinclude><section begin="Adreso"/>sendata : ''La adreso devas esti ĉiam skribita'' ''tre legeble''. '''Adresi'''. Skribi adreson sur letero, sur pakaĵo. '''Adresanto'''. Persono, kiu sendas leteron. '''Adresato'''. Persono, al kiu oni sendas leteron : ''Sur la koverto oni'' ''skribas ne sole la nomon de l’ adresato, sed'' ''ankaŭ tiun de la adresanto, por ke la poŝto'' ''povu resendi al li la leteron en okazo de'' ''bezono.'' <section end="Adreso"/> <section begin="Adulti"/>'''Adulti'''. Rompi la geedzan fidelecon per seksa rilato kun alia persono. '''Adulto'''. Ago de tiu, kiu adultas. <section end="Adulti"/> <section begin="Advento"/>'''Advento'''. Kvarsemajna fasto antaŭ la Kristnasko. <section end="Advento"/> <section begin="Adverbo"/>'''Adverbo'''. Neŝanĝebla vorto, esprimanta manieron, lokon aŭ tempon : ''bone, hejme,'' ''vespere''. '''Adverba'''. Havanta karakteron, strukturon de adverbo : ''« Kun ĝojo » estas'' ''adverba esprimo''. <section end="Adverbo"/> <section begin="Advokato"/>'''Advokato'''. '''- 1'''. Juristo, kies specialo estas defendi akuzatojn en juĝejo. '''- 2'''. Defendanto per vortoj : ''Estu mia advokato'' ''antaŭ mia edzino''. <section end="Advokato"/> <section begin="Aero"/>'''Aero'''. Gaso, kiun ni spiras, konsistanta el azoto kaj oksigeno. '''Aera'''. '''- 1'''. El aero : ''aera veziketo''. '''- 2'''. Okazanta, vivanta en la aero : ''aera fenomeno, aera vegetaĵo''. '''Aerumi'''. Refreŝigi, forigi malbonodoron, tralasante aeron : ''aerumi litaĵon, ĉambron''. Komparu : '''{{VdE|Ventoli}}'''. <section end="Aero"/> <section begin="Aerolito"/>'''Aerolito'''. Ŝtono, falanta de la kosma spaco sur la supraĵon de la tero. <section end="Aerolito"/> <section begin="Aerometro"/>'''Aerometro'''. Instrumento por mezuri la densecon de la gasoj. <section end="Aerometro"/> <section begin="Aeronaŭto"/>'''Aeronaŭto'''. Aerveturanto. <section end="Aeronaŭto"/> <section begin="Aerostato"/>'''Aerostato'''. Aparato, plenigita per gaso, pli malpeza ol la aero kaj servanta por sin levi en la aeron. <section end="Aerostato"/> <section begin="Afabla"/>'''Afabla'''. Kondutanta amike kun aliaj, penanta esti agrabla al aliaj : ''afabla homo,'' ''afabla vorto''. '''Afableco'''. Eco de tiu, kiu estas afabla. '''Afablaĵo'''. Afabla ago, vorto. '''Malafabla'''. Kondutanta neamike kun aliaj, tute ne zorganta esti agrabla al aliaj. Komparu : '''{{VdE|Ĝentila}}, {{VdE|Kompleza|kompleza}}'''. <section end="Afabla"/> <section begin="Afekcio"/>'''Afekcio'''. Forta emocio, perdo de la egalpezo de la animo sub la influo de fortaj kaj neatenditaj impresoj : ''malespero,'' ''ravo''. <section end="Afekcio"/> <section begin="Afekti"/>'''Afekti'''. Ŝajnigi ion per nenaturaj manieroj : ''afekti modestecon''. '''Afekto'''. Ŝajnigo per nenaturaj manieroj. '''Afektema'''. Havanta la kutimon afekti. <section end="Afekti"/> <section begin="Afero"/>'''Afero'''. '''- 1'''. Ĉio, kio estas en la mondo reala kaj abstrakta : ''Dum vojaĝo oni vidas'' ''multajn interesajn aferojn''. '''- 2'''. Ĉio, kio estas objekto de okupo, kio estas aŭ devas esti plenumita : ''komerca afero, juĝa afero''. Komparu : '''{{VdE|Objekto}}'''. <section end="Afero"/> <section begin="Afikso"/>'''Afikso'''. Partikulo, almetata antaŭ aŭ post la radiko, por formi novan vorton kun alia signifo : ''prefikso, sufikso''. <section end="Afikso"/> <section begin="Afiŝo"/>'''Afiŝo'''. Presita anonco pri publika spektaklo. '''Afiŝi'''. Anonci per afiŝo. Komparu : '''{{VdE|Avizo}}, {{VdE|Prospekto|prospekto}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Afiŝo"/> <section begin="Aforismo"/>'''Aforismo'''. Penso, principo, koncize esprimita, ĉerpita el verko de fama aŭtoro. Komparu : '''{{VdE|Devizo}}, {{VdE|Maksimo|maksimo}}, {{VdE|Moto|moto}},''' '''{{VdE|Proverbo|proverbo}}, {{VdE|Sentenco|sentenco}}'''. <section end="Aforismo"/> <section begin="Afranki"/>'''Afranki'''. Pagi la poŝtajn spezojn, algluante la necesan kvanton da poŝtmarkoj : ''La adresato pagas punon por neafrankita'' ''letero''. <section end="Afranki"/> <section begin="Afto"/>'''Afto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ŝimaj ulceroj en la buŝo de suĉinfanoj. <section end="Afto"/> <section begin="Afusto"/>'''Afusto'''. Veturilo de kanono. <section end="Afusto"/> <section begin="Agi"/>'''Agi'''. Uzi siajn fizikajn aŭ spiritajn fortojn : ''Ne ploru, sed agu''. '''Ago'''. Uzo de siaj fizikaj aŭ spiritaj fortoj : ''Malpli da'' ''vortoj, pli da agoj!'' Komparu : '''{{VdE|Fari}},''' '''{{VdE|Konduti|konduti}}, {{VdE|Procedi|procedi}}'''. <section end="Agi"/> <section begin="Agaco"/>'''Agaco'''. Malagrabla sento en la dentoj, kiun kaŭzas fortaj acidoj, acidaj fruktoj. <section end="Agaco"/> <section begin="Agapo"/>'''Agapo'''. Festeno de la primitivaj kristanoj post la komunio. <section end="Agapo"/> <section begin="Agariko"/>'''Agariko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de manĝebla fungo (''Agaricus campestris''). <section end="Agariko"/> <section begin="Agato"/>'''Agato'''. Duone diafana speco de kvarco de vivaj variaj koloroj. <section end="Agato"/> <section begin="Agendo"/>'''Agendo'''. Notlibro por tuta jaro kun aparta paĝo por ĉiu tago. <section end="Agendo"/> <section begin="Agento"/>'''Agento'''. Peranto por plenumi aferojn de aliaj personoj : ''borsa agento''. <section end="Agento"/> <section begin="Agiti"/>'''Agiti'''. Instigi aliajn al agado por celoj, havantaj publikan gravecon : ''agiti antaŭ'' ''elektoj''. '''Agito'''. Ago de tiu, kiu agitas. '''Agitanto'''. Persono, kiu agitas. Komparu : '''{{VdE|Propagandi}}'''. <section end="Agiti"/> <section begin="Aglo"/>'''Aglo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’falkoj (''Aquila''). La reĝo de la birdoj. ''La nigra aglo'' = la aglo de la prusaj standardoj. ''Li ne estas aglo'' = li ne estas persono de alta inteligenteco. ''Agla nazo'' = nazo kurbigita, kiel la beko de la aglo. <section end="Aglo"/> <section begin="Aglomeri"/>'''Aglomeri'''. Kunigi ne samspecajn, ne unuformajn objektojn en tuton. '''Aglomeraĵo''' '''- 1'''. Objekto, konsistanta el kunigitaj ne unuspecaj, ne unuformaj partoj. '''- 2'''. Kungluaĵo, konsistanta el nature kunigitaj diversaj mineraloj.<section end="Aglomeri"/><noinclude><references/></noinclude> mr5byw20bv39rbpmn6l7yq7y0k8m3w2 104 29589 115384 115124 2026-05-14T10:02:39Z Ciampix 3284 115384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Lepticed7" />{{rh|AŬTOGRAFO|- 15 -|BAJONETO}}</noinclude><section begin="Aŭtografo"/><nowiki /> '''Aŭtografo'''. Io skribita per la propra mano de aŭtoro, de eminenta persono. '''Aŭtografa'''. Skribita per la propra mano de aŭtoro, de eminenta persono. <section end="Aŭtografo"/> <section begin="Aŭtografio"/>'''Aŭtografio'''. Reproduktado de aŭtografoj per la litografio. <section end="Aŭtografio"/> <section begin="Aŭtokrato"/>'''Aŭtokrato'''. Absoluta reganto. '''Aŭtokrata'''. Reganta absolute. <section end="Aŭtokrato"/> <section begin="Aŭtokratio"/>'''Aŭtokratio'''. Aŭtokrata sistemo de regado. <section end="Aŭtokratio"/> <section begin="Aŭtomato"/>'''Aŭtomato'''. '''- 1'''. Aparato, movata de risorto (precipe imitanta vivantan estaĵon). '''- 2'''. Aparato, kiu elĵetas per sia mekanismo diversajn objektojn (bombonojn, poŝtkartojn, fervojajn biletojn), post kiam oni enmetis moneron de difinita grandeco. '''- 3'''. Persono sen volo, sen energio. '''Aŭtomata'''. Aganta per si mem, sen ekstera kaŭzo, mekanika : ''La batado'' ''de la koro estas aŭtomata.'' '''Aŭtomate'''. En aŭtomata maniero, kiel aŭtomato. <section end="Aŭtomato"/> <section begin="Aŭtomobilo"/>'''Aŭtomobilo'''. Veturilo, kaleŝo, movata de motoro. <section end="Aŭtomobilo"/> <section begin="Aŭtonomio"/>'''Aŭtonomio'''. Sistemo de regado de provinco, sendependa de la centra registaro. '''Aŭtonomia'''. Posedanta aŭtonomion, bazita sur aŭtonomio : ''aŭtonomia provinco,'' ''aŭtonomia administrado.'' <section end="Aŭtonomio"/> <section begin="Aŭtoro"/>'''Aŭtoro'''. Verkisto : ''aŭtoro de poemo, de'' ''scienca verko, de opero.'' <section end="Aŭtoro"/> <section begin="Aŭtoritato"/>'''Aŭtoritato'''. Povo, spirita influo, bazita sur respekto al iu, sur ies saĝo, virtoj : ''patra aŭtoritato, aŭtoritato de scienculo, de'' ''ĉefo.'' '''Aŭtoritata'''. De aŭtoritato, posedanta aŭtoritaton : ''aŭtoritata opinio''. <section end="Aŭtoritato"/> <section begin="Aŭtuno"/>'''Aŭtuno'''. La tria sezono de la jaro, inter la somero kaj vintro, t. e. inter la dua tagnoktegaleco kaj la plej mallonga tago de l’ jaro. '''Aŭtuna'''. De aŭtuno, okazanta en aŭtuno : ''aŭtuna vento''. '''Aŭtune'''. Dum aŭtuno. <section end="Aŭtuno"/> <section begin="Avo"/>'''Avo'''. Patro de patro, patro de patrino. <section end="Avo"/> <section begin="Avanso"/>'''Avanso'''. Progreso en rango, en ofico : ''doni avanson, ricevi avanson''. '''Avansi'''. Progresi en rango, en ofico. <section end="Avanso"/> <section begin="Avara"/>'''Avara'''. Karakterizata de ekstrema deziro kolekti riĉaĵojn, ne volonte elspezanta. '''Avari'''. Ne volonte, ne multe doni : ''avari laŭdojn, helpon''. '''Avareco'''. Eco de tiu, kiu estas avara. '''Avarulo'''. Persono avara. Komparu : '''{{VdE|Avida}}, {{VdE|Ŝparema|ŝparema}}'''. <section end="Avara"/> <section begin="Avelo"/>'''Avelo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kupuliferoj kun manĝeblaj nuksoj (''Corylus avellana''). <section end="Avelo"/> <section begin="Aveno"/>'''Aveno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Greno, uzata kiel paŝtaĵo por la ĉevaloj (''Avena''). <section end="Aveno"/> <section begin="Aventuro"/>'''Aventuro'''. Rimarkinda, eksterordinara okazo en ies vivo; kuraĝa danĝera entrepreno. '''Aventuristo'''. Persono, havanta inklinon al aventuroj. <section end="Aventuro"/> <section begin="Averti"/>'''Averti'''. Antaŭsciigi pri minacanta danĝero, malfeliĉo, malbono, por ke oni ĝin evitu : ''averti iun pri proksimiĝanta fulmotondro''. '''Averto'''. Vortoj de tiu, kiu avertas. <section end="Averti"/> <section begin="Avida"/>'''Avida'''. Forte deziranta posedi ion : ''avida de gloro, avida de mono''. '''Avide'''. En avida maniero. '''Avideco'''. Eco de tiu, kiu estas avida. Komparu : '''{{VdE|Avara}}, {{VdE|Ŝparema|ŝparema}}'''. <section end="Avida"/> <section begin="Avizo"/>'''Avizo'''. Presita sciigo pri estonta fakto : ''avizo pri baldaŭa apero de verko''. '''Avizi'''. Sciigi pri estonta fakto. Komparu : '''{{VdE|Afiŝo}},''' '''{{Vde|Anonco|anonco}}, {{VdE|Prospekto|prospekto}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Avizo"/> <section begin="Azeno"/>'''Azeno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Longorela kvarpiedulo el la gento de l’ ĉevaloj : ''malsaĝa kaj'' ''obstina kiel azeno'' (''Asinus''). <section end="Azeno"/> <section begin="Azilo"/>'''Azilo'''. Rifuĝejo. <section end="Azilo"/> <section begin="Azoto"/>'''Azoto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). N. Ĥemia elemento, senodora, senkolora gaso, el kiu konsistas kvar kvinonoj de la atmosfera aero; ĝi ne brulas, ne subtenas la bruladon, ne taŭgas por la spirado. <section end="Azoto"/> <section begin="Litero B"/>{{f|'''B'''|c|g=150%}} <section end="Litero B"/> <section begin="Babili"/>'''Babili'''. Paroli pri negravaj aferoj, paroli multe kaj precipe por la sola plezuro de parolado. '''Babilo'''. Vortoj de tiu, kiu babilas. '''Babilema'''. Kiu amas babili. '''Babilulo'''. Persono babilema. <section end="Babili"/> <section begin="Babordo"/>'''Babordo'''. Maldekstra flanko de ŝipo (se oni turnas la vizaĝon al la antaŭa parto). <section end="Babordo"/> <section begin="Bacilo"/>'''Bacilo'''. Bakterio, havanta formon de bastoneto : ''bacilo de la olero''. <section end="Bacilo"/> <section begin="Bagatelo"/>'''Bagatelo'''. Negranda objekto, negrava afero. <section end="Bagatelo"/> <section begin="Bajoneto"/>'''Bajoneto'''. Pinta batalilo, kiun oni almetas al la pafiloj : ''Talleyrand diradis :'' ''« Oni povas ĉion fari per la bajonetoj, sed'' ''oni ne povas sidiĝi sur ili »''. <section end="Bajoneto"/><noinclude><references/></noinclude> 927ourghuwz0t8sm53qt67xo0pdzu34 104 32332 115343 105640 2026-05-14T09:13:37Z Ciampix 3284 115343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO VI.}} Petronius estis hejme. La pordisto ne kuraĝis haltigi Viniciuson, kiu enkuris la ''{{Lingvo|la|atrium}}'', kiel fulmotondro, poste, eksciinte, ke oni devas serĉi la mastron en la biblioteko, kun tiu sama impeto enkuris la bibliotekon, kaj trovinte Petroniuson skribanta, elŝiris la kanon el lia mano, rompis ĝin, ĵetegis teren, poste premkaptis liajn brakojn per la fingroj kaj, proksimigante la vizaĝon al via vizaĝo, komencis demandi per raŭka voĉo: — Kion vi faris kun ŝi? Kie ŝi estas? Sed subite okazis io mirindega. La delikatforma kaj malhardita Petronius ekkaptis la manon de la juna atleto, premantan lian brakon, post tio li ekkaptis lian duan manon, kaj tenante ilin ambaŭ en sia unu kun forto de fera premilo: diris: — Mi estas malfortulo nur matene, sed vespere mi reakiras la antaŭan viglecon. Provu liberiĝi. Gimnastikon evidente instruis al vi teksisto, kaj kondukon forĝisto. Sur lia vizaĝo ne vidiĝis eĉ kolero, nur en la okuloj ekflametis ia pala rebrilo de kuraĝo kaj energio. Post momento li lasis la manojn de Vinicius, kiu staris antaŭ li humiligita, hontigita kaj furioza. — Ŝtalan manon vi havas — li diris — sed je ĉiuj dioj de la infero mi ĵuras, ke se vi min perfidis, mi enbatos ponardon en vian gorĝon, eĉ en la ĉambroj de la cezaro. — Ni parolu trankvile — rediris Petronius. — Ŝtalo estas pli forta, ol fero, do kvankam el unu via brako oni povus fari du miajn, mi ne devas vin timi. Aliflanke, doloras min via krudeco, kaj se la homa sendankeco povus min ankoraŭ mirigi, mi mirus vian sendankecon — Kie estas Ligia? — En la malĉastejo, tio estas en la domo de la cezaro. — Petronius! — Trankviliĝu kaj sidiĝu. Mi petis la cezaron pri du aferoj, kiujn li promesis al mi: unue, ke li eligu Ligian el la domo de Aulus, due, ke li donu ŝin al vi. Ĉu vi ne havas ponardon ie en la faldoj de via togo? Eble vi frapos min? Sed mi konsilas al vi atendi kelkajn tagojn, ĉar oni prenus vin en malliberejon, kaj dume Ligia enuus en via domo.<noinclude><references/> {{rh|46||}}</noinclude> 74n1j8f2k7yw80nqrbzml2ny8okdc1v 104 32333 115344 105660 2026-05-14T09:17:00Z Ciampix 3284 115344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Sekvis silento. Vinicius dum certa tempo rigardis Petroniuson per mirplenaj okuloj, post kio li diris: — Pardonu min. Mi ŝin amas, kaj la amo konfuzas mian prudenton. — Admiru min, Marcus. Antaŭhieraŭ mi diris al la cezaro la jenon: mia nevo, Vinicius, tiel ekamegis iun malgrasaĉan knabinon, kiun oni prizorgas ĉe Aulusoj, ke lia domo ŝanĝis sin en vaporbanejon de sopiroj. Vi, cezaro — mi diris — kaj mi, kiuj scias, kio estas la vera beleco, ne donus por ŝi eĉ mil sestercojn, sed la knabo ĉiam ja estis malsaĝa, kiel tripieda tablo, kaj nun li entute malsaĝiĝis. — Petronius! — Se vi ne komprenas, ke mi diris ĉi tion, volante sekurigi Ligian, mi emas ekkredi, ke mi diris la veron. Mi persvadis al la Kuprobarba, ke tia estetikulo, kiel li, ne povas konsideri tian knabinon bela, kaj Nero, kiu ĝis nun ne kuraĝas rigardi alie, ol per miaj okuloj, ne trovos en ŝi belecon, kaj ne trovinte ĝin, li ŝin ne deziros. Oni devis sendanĝerigi la simion kaj bridi ĝin per ŝnuro. Nun Ligian pritaksos ĝuste ne li, sed Poppaea, kaj nature ŝi klopodos kiel eble baldaŭ forigi ŝin el la palaco. Kaj mi parolis, kvazaŭ senintence al la Kupra barbo: „Prenu Ligian kaj donu ŝin al Vinicius. Vi rajtas ĝin fari, ĉar ŝi estas garantiulino, kaj se vi ĝin faros, vi malbonagos kontraŭ Aulus.” Kaj li konsentis. Li havis nenian kaŭzon por malkonsenti, tiom pli, ke mi donis al li okazon suferigi honestajn homojn. Oni faros vin oficiala gardisto de la garantiulino, oni transdonos en viajn manojn tiun ligan trezoron, kaj vi, kiel aliancano de la bravaj ligoj, kaj kune fidela servisto de la {{SIC|c|C}}ezaro, ne nur nenion perdos el tiu trezoro, sed eĉ klopodos ĝin multobligi. La {{SIC|c|C}}ezaro, dezirante konservi la formojn, tenos ŝin dum kelkaj tagoj en sia domo, kaj poste forsendos ŝin en vian ''{{Lingvo|la|insula}}'', feliĉulo! — Ĉu ĝi estas vero? Nenio minacas ŝin en la domo de la {{SIC|c|C}}ezaro? — Se ŝi devus ekloĝi tie por ĉiam, Poppaea parolus pri ŝi kun Locusta, sed dum kelkaj tagoj nenio ŝin minacas. En la cezara palaco estas dek mil homoj. Povas esti, ke Nero tute ŝin ne vidos, tiom pli, ke li tiagrade ĉion konfidis al mi, ke antaŭ momento estis ĉe mi la centuriestro kaj sciigis, ke li forkondukis la knabinon en la palacon kaj transdonis en la manojn de Acte. Acte estas bonkora persono, kaj tial mi ordonis transdoni Ligian al ŝi. Pomponia Graecina videble same<noinclude><references/> {{rh|||47}}</noinclude> a5luingh73c894o4oionae2lke7kk1l 104 32334 115345 105661 2026-05-14T09:18:50Z Ciampix 3284 115345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>opinias, ĉar ŝi skribis al ŝi. Morgaŭ estos festeno ĉe Nero. Mi rezervis por vi lokon apud Ligia. — Pardonu mian koleremon, Caius — diris Vinicius. — Mi kredis, ke vi ordonis forkapti ŝin por vi mem, aŭ por la {{SIC|c|C}}ezaro. — Mi povas pardoni vian koleremon, sed pli malfacile estas al mi pardoni viajn vulgarajn gestojn, krudajn kriojn kaj la voĉon, similan al tiu de morao-ludanto. Tio ĉi ne plaĉas al mi, Marcus, kaj de tio ĉi gardu vin. Sciu, ke la peristo de Nero estas Tigellinus, kaj sciu ankaŭ, ke se mi volus preni la knabinon por mi mem, tiam, rigardante rekte en viajn okulojn, mi dirus al vi la jenon: Vinicius, mi forprenas de vi Ligian, kaj mi tenos ŝin tiel longe, ĝis ŝi enuigos min. Tiel parolante, li komencis rigardi per siaj nuksokoloraj pupiloj rekte en la okulojn de Vinicius, kun esprimo malvarma kaj impertinenta, kaj la juna viro entute konfuziĝis. — La kulpo estas mia — li diris. — Vi estas bona, honesta, kaj mi dankas vin el la tuta animo. Permesu nur fari al vi ankoraŭ unu demandon. Kial vi ne ordonis sendi Ligian rekte en mian domon? — Ĉar la cezaro volas konservi la formojn. Oni parolos pri tio en Romo, kaj ĉar ni forprenis Ligian, kiel garantiulinon, tial, tiel longe, kiel oni parolos, ŝi restos en la cezara palaco. Poste oni senbrue forsendos ŝin al vi, kaj la afero estos finita. La Kuprobarba estas malkuraĝa hundo. Li scias, ke lia potenco estas senlima, tamen li penas trovi pretekston por ĉiu sia ago. Ĉu vi jam kvietiĝis tiom, por povi iomete filozofi? Ofte venis en mian penson la demando, kial krimo, se ĝi eĉ estus potenca, kiel cezaro, kaj kiel li, certa pri senpuneco, ĉiam klopodas pri ŝajnoj de leĝo, de justeco kaj virto? Por kio tiu peno? Mi opinias, ke mortigi sian fraton, patrinon kaj edzinon estas faroj, indaj je iu azia reĝaco, ne je roma cezaro; sed se tio al mi okazus, mi ne skribus pravigajn leterojn al la senato… Sed Nero skribas — Nero serĉas pretekstojn, ĉar Nero estas timulo. Tamen Tiberius, ekzemple, ne estis timulo — malgraŭ tio li pravigadis ĉiujn siajn farojn. Kial tiel estas? Kio estas tiu stranga, pretervola respekto, kiun malbono esprimas al virto? Ĉu vi scias, kio ŝajnas al mi? Nome, ke ĝi okazas tial, ĉar krimo estas malbela, kaj virto estas bela. ''{{Lingvo|la|Ergo}}'', vera estetikulo estas samfakte virtulo. ''{{Lingvo|la|Ergo}}'', mi estas virtulo. Mi devas hodiaŭ verŝi iom da vino al la ombroj de Protagoro, Prodiko kaj Gorgiaso. Montriĝas, ke ankaŭ la sofistoj povas kelkfoje esti utilaj. Aŭskultu min, ĉar mi parolas plu. Mi for-<noinclude><references/> {{rh|48||}}</noinclude> 1ifhmer72gshgvyabcksw4k7tzvz90j 115346 115345 2026-05-14T09:20:39Z Ciampix 3284 115346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>opinias, ĉar ŝi skribis al ŝi. Morgaŭ estos festeno ĉe Nero. Mi rezervis por vi lokon apud Ligia. — Pardonu mian koleremon, Caius — diris Vinicius. — Mi kredis, ke vi ordonis forkapti ŝin por vi mem, aŭ por la {{SIC|c|C}}ezaro. — Mi povas pardoni vian koleremon, sed pli malfacile estas al mi pardoni viajn vulgarajn gestojn, krudajn kriojn kaj la voĉon, similan al tiu de morao-ludanto. Tio ĉi ne plaĉas al mi, Marcus, kaj de tio ĉi gardu vin. Sciu, ke la peristo de Nero estas Tigellinus, kaj sciu ankaŭ, ke se mi volus preni la knabinon por mi mem, tiam, rigardante rekte en viajn okulojn, mi dirus al vi la jenon: Vinicius, mi forprenas de vi Ligian, kaj mi tenos ŝin tiel longe, ĝis ŝi enuigos min. Tiel parolante, li komencis rigardi per siaj nuksokoloraj pupiloj rekte en la okulojn de Vinicius, kun esprimo malvarma kaj impertinenta, kaj la juna viro entute konfuziĝis. — La kulpo estas mia — li diris. — Vi estas bona, honesta, kaj mi dankas vin el la tuta animo. Permesu nur fari al vi ankoraŭ unu demandon. Kial vi ne ordonis sendi Ligian rekte en mian domon? — Ĉar la {{SIC|c|C}}ezaro volas konservi la formojn. Oni parolos pri tio en Romo, kaj ĉar ni forprenis Ligian, kiel garantiulinon, tial, tiel longe, kiel oni parolos, ŝi restos en la cezara palaco. Poste oni senbrue forsendos ŝin al vi, kaj la afero estos finita. La Kuprobarba estas malkuraĝa hundo. Li scias, ke lia potenco estas senlima, tamen li penas trovi pretekston por ĉiu sia ago. Ĉu vi jam kvietiĝis tiom, por povi iomete filozofi? Ofte venis en mian penson la demando, kial krimo, se ĝi eĉ estus potenca, kiel {{SIC|c|C}}ezaro, kaj kiel li, certa pri senpuneco, ĉiam klopodas pri ŝajnoj de leĝo, de justeco kaj virto? Por kio tiu peno? Mi opinias, ke mortigi sian fraton, patrinon kaj edzinon estas faroj, indaj je iu azia reĝaco, ne je roma {{SIC|c|C}}ezaro; sed se tio al mi okazus, mi ne skribus pravigajn leterojn al la senato… Sed Nero skribas — Nero serĉas pretekstojn, ĉar Nero estas timulo. Tamen Tiberius, ekzemple, ne estis timulo — malgraŭ tio li pravigadis ĉiujn siajn farojn. Kial tiel estas? Kio estas tiu stranga, pretervola respekto, kiun malbono esprimas al virto? Ĉu vi scias, kio ŝajnas al mi? Nome, ke ĝi okazas tial, ĉar krimo estas malbela, kaj virto estas bela. ''{{Lingvo|la|Ergo}}'', vera estetikulo estas samfakte virtulo. ''{{Lingvo|la|Ergo}}'', mi estas virtulo. Mi devas hodiaŭ verŝi iom da vino al la ombroj de Protagoro, Prodiko kaj Gorgiaso. Montriĝas, ke ankaŭ la sofistoj povas kelkfoje esti utilaj. Aŭskultu min, ĉar mi parolas plu. Mi for-<noinclude><references/> {{rh|48||}}</noinclude> adc0ftee3n566uq4k5adpnq27wjgo09 104 32337 115348 105663 2026-05-14T09:24:47Z Ciampix 3284 115348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO VII}} Antaŭ Acte, la eksamatino de Nero, iam klinadis sin la plej altaj kapoj en Romo. Sed ŝi eĉ tiam ne volis miksi sin en la publikajn aferojn, kaj se ŝi kelkfoje uzis sian influon je la juna regnestro, ŝi faris ĝin nur por elpeti kompaton por iu. Modesta kaj humila, ŝi gajnis dankemon de multaj, kaj malamikigis kontraŭ si neniun. Eĉ Octavia ne kapablis ŝin ekmalami. Al ĵaluzuloj ŝi ŝajnis nesufiĉe danĝera. Oni sciis, ke ĉiam ŝi amas Neron per amo malgaja kaj suferplena, kiu vivas jam ne plu per espero, sed nur per rememorado de la tempo, en kiu tiu Nero estis ne nur pli juna kaj amanta, sed ankaŭ pli bona. Oni sciis, ke ŝi ne kapablas forŝiri la animon kaj penson de tiuj rememoroj, sed atendas jam nenion, kaj ĉar oni vere ne bezonis timi, ke la {{SIC|c|C}}ezaro revenos al ŝi, oni rigardis ŝin kiel estaĵon tute sendefendan, kaj tial oni lasis ŝin trankvile. Poppaea konsideris ŝin nur kiel humilan servantinon, sendanĝeran ĝis tia grado, ke ŝi eĉ ne postulis ŝian foriĝon el la palaco. Ĉar tamen la {{SIC|c|C}}ezaro iam amis ŝin kaj forlasis sen ofendo, en trankvila, kaj eĉ certagrade amika maniero, oni konservis por ŝi certan respekton. Nero, liberiginte ŝin, donis al ŝi en la palaco loĝejon, en tiu apartan ''{{Lingvo|la|cubiculum}}'' kaj iom da servistoj. Kaj ĉar siatempe Pallas kaj Narcissus, kvankam liberigitoj de Claudius, ne nur partoprenis en festenoj de Claudius, sed eĉ, kiel potencaj ministroj, okupis distingajn lokojn, ankaŭ ŝin oni invitadis iafoje al la tablo de la {{SIC|c|C}}ezaro. Oni ĝin faradis eble tial, ke ŝia belega persono estis vera ornamo de la festeno. Cetere, koncerne la elekton de la societo, la {{SIC|c|C}}ezaro jam delonge forlasis ĉiajn konsiderojn. Ĉe lia tablo sidadis plej diversa miksamaso da homoj de ĉiaj klasoj kaj profesioj. Estis inter ili senatanoj, sed ĉefe tiaj, kiuj konsentis esti kune arlekenoj. Estis patricioj, maljunaj kaj junaj, avidaj je volupto, lukso kaj vivĝuo. Estis virinoj, havantaj grandajn nomojn, sed ne hezitantaj vespere surmetadi flavetajn perukojn kaj distri sin, serĉante aventurojn en mallumaj stratoj. Estis ankaŭ altaj oficistoj kaj pastroj, kiuj ĉe plenaj pokaloj mem volonte mokis la {{sic|propajn|proprajn}} diojn, kaj apud ili — ĉiaspeca ĉifonularo, konsis-<noinclude><references/> {{rh|50||}}</noinclude> cyx026ull8cd604rt7lsvbgel30m824 104 32338 115349 106062 2026-05-14T09:32:39Z Ciampix 3284 115349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>tanta el kantistoj, mimikistoj, muzikistoj, dancistoj kaj dancistinoj, el poetoj, kiuj, deklamante versaĵojn, pensis pri la sestercoj, kiujn ili esperis profiti per laŭdado de versaĵoj de la cezaro, el filozofoj-mizeruloj, sekvantaj per avidaj okuloj la servatajn manĝojn, el famaj veturigistoj, ĵonglistoj, miraklistoj, fabelrakontistoj, komikistoj, fine el diversaj sentaŭguloj, kiujn modo aŭ malsaĝeco kronis kiel unutagajn eminentulojn, kaj inter kiuj ne mankis eĉ tiaj, kiuj per longaj haroj kovris la orelojn, trapikitajn signe de sklaveco. Pli famaj el ili okupis la lokojn rekte ĉe la tabloj, malpli gravaj servis dum la manĝado kiel distristoj, atendante la momenton, en kiu la servistaro permesos al ili ĵeti sin sur la restintajn manĝaĵojn kaj trinkaĵojn. Tiaspecajn gastojn venigadis Tigellinus, Vatinius kaj Vitelius; al la gastoj ili ofte devis havigi vestojn, konvenajn al la ĉambroj de la cezaro, kiu cetere ŝatis tian societon, sentante sin en ĝi plej senĝena. La lukso de la kortego origis ĉion kaj donis sian brilon al ĉio. Grandaj kaj malgrandaj, idoj de eminentaj gentoj kaj strataj ĉifonuloj, potencaj artistoj kaj mizeraj talentaĉuloj premis sin en la palacon, por satigi la ravitajn okulojn per la lukso, superpasanta la homan imagon, kaj proksimiĝi al la disdonanto de ĉiaj favoroj, riĉaĵoj kaj bonoj, kies unu ekplaĉo povis verdire malaltigi, sed povis ankaŭ senmezure altigi. En tiu tago ankaŭ Ligia devis partopreni en simila festeno Timo, necerteco kaj kapturno, ne mirinda post la subita travivaĵo, batalis en ŝi kun la deziro malobei. Ŝi timis la cezaron, ŝi timis la homojn, ŝi timis la palacon, kies svarmobruo preskaŭ senigis ŝin de la konscio, ŝi timis la festenojn, pri kies senhonteco ŝi aŭdis de Aulus, de Pomponia Graecina kaj iliaj amikoj. Estante juna knabino, ŝi ne estis tamen senscia pri la vivo, ĉar la scio pri malbono frue atingadis en tiuj tempoj eĉ infanajn orelojn. Ŝi sciis do, ke en ĉi tiu palaco minacas ŝin pereo, pri kiu cetere avertis ŝin Pomponia en la adiaŭa momento. Havante tamen animon junan, nekutimigitan al malvirto, kaj fervore konfesante la instruon, enradikigitan al ŝi de la kvazaŭ-patrino, ŝi promesis defendi sin kontraŭ tiu pereo: ŝi ĝin promesis al la patrino, al si mem, kaj ankaŭ al tiu Dia instruisto, je kiu ŝi ne nur kredis, sed kiun ŝi ankaŭ ekamis per sia duoninfana koro pro la dolĉeco de lia instruo, pro la maldolĉeco de la morto kaj pro la gloro de l’ leviĝo el mortintoj. Ŝi estis ankaŭ certa, ke nun nek Aulus, nek Pomponia Graecina estos plu respondaj por ŝiaj agoj, ŝi do pripensis, ĉu ne<noinclude><references/> {{rh|||51}}</noinclude> 8u98z93gfio2pxzdtpvsgdvecjxw1le 104 32339 115347 106063 2026-05-14T09:22:57Z Ciampix 3284 115347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>estos pli bone malobei kaj ne iri al la festeno. Unuflanke timo kaj maltrankvilo laŭte parolis en ŝia animo, aliflanke naskiĝis en ŝi la deziro elmontri kuraĝon, persiston, riski torturojn kaj morton. La Dia instruisto ja tiel ordonis. Li ja mem donis la ekzemplon. Pomponia ja rakontis al ŝi, ke la plej fervoraj inter la kredantoj avidas per la tuta animo tian provon kaj preĝas pri ĝi. Ankaŭ Ligian, kiam ŝi estis ankoraŭ infano, ekregadis kelkfoje simila deziro. Ŝi vidis sin martirino, kun vundoj en la manoj kaj piedoj, blanka, kiel neĝo, belega per supertera belegeco, portata de same blankaj anĝeloj en la ĉielbluon, kaj ŝia animo trovis ĝuon en similaj vizioj. Estis en tio multe da infanaj revoj, sed estis ankaŭ iom da memplaĉo, pro kiu Pomponia ŝin admonis. Kaj nun, kiam la malobeo al la volo de la {{SIC|c|C}}ezaro povis sekvigi ian teruran punon, kaj kiam la torturoj, ofte viditaj en revoj, povis iĝi realaĵo, al la belaj vizioj, al la memplaĉo, aliĝis ankoraŭ ia scivolo, miksita kun timo — kiel oni ŝin punos kaj kian specon de torturoj oni elektos por ŝi. Kaj tiel ŝia duoninfana ankoraŭ animo ŝancelis sin en du flankojn. Sed Acte eksciinte pri tiu hezitado ekrigardis ŝin kun tia mirego, kvazaŭ la knabino parolus en deliro. Elmontri malobeon al la volo de la {{SIC|c|C}}ezaro? Riski de la unua momento lian koleron? Por tio oni ja devas esti infano, ne scianta, kion ĝi parolas. El la propraj vortoj de Ligia montriĝas, ke, ĝuste, ŝi ne estas garantiulino, sed knabino, forgesita de sia nacio. Defendas ŝin neniu leĝo de nacioj, kaj se ĝi ŝin eĉ defendus, la {{SIC|c|C}}ezaro estas sufiĉe potenca, por dispremi ĝin per la piedoj en momento de kolero. Ekplaĉis al la {{SIC|c|C}}ezaro ŝin preni, kaj de tiam li ŝin disponas. De tiam ŝi dependas de lia volo, super kiu estas neniu alia en la mondo. — Jes — ŝi parolis plu — mi ankaŭ legis la leterojn de Paŭlo el Tarso, kaj mi scias, ke super la tero estas dio kaj estas la Filo de Dio, kiu leviĝis el {{sic|mortinoj|mortintoj}}, sed sur la tero estas nur la {{SIC|c|C}}ezaro. Memoru ĉi tion, Ligia. Mi scias ankaŭ, ke via instruo ne permesas al vi esti tio, kio mi estis, kaj ke kiam venas elekto inter malhonoro kaj morto, al vi, kiel al la stoikoj, pri kiuj rakontis al mi Epictetus, permesite estas nur la morton elekti. Sed ĉu vi povas antaŭvidi, ke vin atendas morto, ne malhonoro? Ĉu vi ne aŭdis pri la filino de Sejanus, kiu, estante ankoraŭ malgranda infano, devis, laŭ la ordono de Tiberius, suferi malhonorigon antaŭ la morto, por ke respektita estu la leĝo, kiu malpermesas mortpuni virgulinojn! Ligia, Ligia, ne incitu la {{SIC|c|C}}ezaron! Kiam venos la decida momento, kiam vi<noinclude><references/> {{rh|52||}}</noinclude> qqfjyfp7vjubkg0ri1p290yequl3xz2 104 32340 115350 106064 2026-05-14T09:33:45Z Ciampix 3284 115350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>devos elekti inter malhonoro kaj morto, vi agos, kiel via Vero al vi ordonas, sed ne serĉu propravole pereon kaj ne incitu pro malgrava kaŭzo la teran, kaj krom tio kruelan, dion. Acte parolis kun granda kompato, kaj eĉ kun ekscito, kaj estante denature miopa, ŝi alŝovis sian dolĉan vizaĝon al la vizaĝo de Ligia, kvazaŭ volante kontroli, kian impreson faras ŝiaj vortoj. Kaj Ligia, kun fidemo de infano ĵetinte siajn brakojn ĉirkaŭ ŝian kolon, diris: — Vi estas bona, Acte. Acte, kies koron tuŝis la laŭdo kaj fidemo, alpremis ŝin al la brusto, kaj post tio, liberiĝinte el la brakoj de la knabino, respondis: — Mia feliĉo pasis, kaj la ĝojo pasis, sed malbona mi ne estas. Poste ŝi komencis iri per rapidaj paŝoj en la ĉambro kaj paroli al si mem, kvazaŭ kun malespero: — Ne! Li ankaŭ ne estis malbona. Li mem tiam pensis, ke li estas bona, kaj volis esti bona. Mi scias tion plej certe. Ĉio tio venis pli malfrue… kiam li ĉesis ami… Aliaj faris lin tia, kia li estas — aliaj — kaj Poppaea! Tiam larmoj kovris ŝiajn okulharojn. Ligia sekvis ŝin dum ia tempo per siaj bluaj okuloj, kaj fine ŝi diris: — Vi lin bedaŭras, Acte? — Mi bedaŭras — respondis obtuze la grekino. Denove ŝi komencis paŝi kun manoj kunpremitaj, kvazaŭ de doloro, kaj kun senhelpa vizaĝo. Kaj Ligia malkuraĝe demandis plu: — Vi lin ankoraŭ amas, Acte? — Mi amas… Post momento ŝi aldonis: — Lin neniu amas, krom mi… Sekvis silento, dum kiu Acte penis reatingi trankvilecon, konfuzitan de la rememoroj, kaj kiam fine ŝia vizaĝo akiris la kutiman esprimon de silenta malĝojo, ŝi diris: — Ni parolu pri vi, Ligia. Eĉ ne pensu malobei la cezaron. Tio estus frenezaĵo. Trankviliĝu fine. Mi bone konas ĉi tiun domon kaj mi supozas, ke flanke de la {{SIC|c|C}}ezaro nenio al vi minacas. Se Nero ordonus vin forkapti por si mem, oni ne venigus vin sur Palatinon. Ĉi tie regas Poppaea, kaj Nero, de kiam ŝi naskis al li la filinon, estas ankoraŭ pli sub ŝia povo… Ne, Nero ordonis, vere, ke vi ĉeestu la festenon, sed ĝis nun<noinclude><references/> {{rh|||53}}</noinclude> jalfhfln9udnwv3r9mkisfv2libe9tg 104 32341 115351 106065 2026-05-14T09:34:13Z Ciampix 3284 115351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>li vin ne vidis, nek demandis pri vi, do li ne interesas sin pri vi. Eble li forprenis vin de Aulus kaj Pomponia nur pro malamo al ili… Petronius al mi skribis, ke mi zorgu pri vi, kaj ĉar Pomponia, kiel vi scias, ankaŭ skribis, ili verŝajne interkompreniĝis. Eble li faris tion laŭ ŝia peto. Se tiel estas, se ankaŭ li, laŭ la peto de Pomponia, ekzorgus pri vi, nenio vin minacas, kaj eĉ pova esti, ke Nero laŭ lia instigo resendos vin al Aulusoj. Mi ne scias, ĉu Nero lin tre amas, sed mi scias, ke malofte li kuraĝas malkonsenti kun lia opinio. — Ha, Acte! — respondis Ligia. — Petronius estis ĉe ni, antaŭ ol oni min forprenis, kaj mia patrino estis konvinkita, ke Nero ekpostulis la transdonon de mi laŭ lia instigo. — Tio ĉi estus malbona — diris Acte. Sed, enpensiĝinte por momento, ŝi kontinius: — Eble tamen Petronius nur elbabilis antaŭ Nero ĉe iu noktomanĝo, ke li vidis ĉe Aulusoj la garantiulinon de la ligoj, kaj Nero, kiu estas ĵaluza pri sia aŭtoritato, ekpostulis vin tial, ke garantiuloj apartenas al la cezaro. Li cetere ne amas Auluson kaj Pomponian… Ne! Ne ŝajnas al mi, ke Petronius, se li volus forpreni vin de Aulus, uzus tian rimedon… Mi ne scias, ĉu Petronius estas pli bona, ol tiuj, kiuj ĉirkaŭas la cezaron, sed li estas alia… Cetere eble, krom Petronius, vi trovos ankoraŭ iun, kiu volus propeti pri vi. Ĉu vi ne ekkonis ĉe Aulusoj iun proksiman al la cezaro? — Mi vivadis Vespasianon kaj Tituson. — La cezaro ilin ne amas. — Kaj Senecan. — Sufiĉas, se Seneca ion konsilas, ke la cezaro agu kontraŭe. La hela vizaĝo de Ligia komencis kovri sin per ruĝo. — Kaj Viniciuson… — Mi lin ne konas. — Li estas parenco de Petronius, kiu antaŭ nelonge revenis el Armenujo… — Ĉu vi pensas, ke la cezaro rigardas lin favore? — Viniciuson ĉiuj amas. — Kaj li volus propeti pri vi? — Jes. Acte ridetis senteme kaj diris: — Vi certe vidos lin ĉe la festeno. Partopreni ĝin vi devas, unue tial, ke vi devas… Nur tia infano, kiel vi, povus pensi alie. Due, se vi volas reveni la domon de Aulusoj, vi trovos okazon peti Petroniuson kaj Viniciuson, ke ili per sia influo<noinclude><references/> {{rh|54|||}}</noinclude> tiskso63p6n7deimcj1dwgghkw3y2jc 104 32342 115352 106066 2026-05-14T09:34:37Z Ciampix 3284 115352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>akiru por vi permeson de reveno. Se ili estus ĉi tie, ili ambaŭ dirus al vi la samon, kiel mi: ke freneze kaj pereige estus malobei. La cezaro povus, vere, ne rimarki vian foreston, sed se li ĝin rimarkus kaj ekpensus, ke vi kuraĝis malrespekti lian volon, tiam ne estus por vi rimedo de savo. Venu, Ligia. Ĉu vi aŭdas tiun bruon en la domo? La suno jam malleviĝas kaj baldaŭ la gastoj komencos alveni. — Vi estas prava, Acte — respondis Ligia — kaj mi sekvos vian konsilon. Kiom da deziro renkonti Viniciuson kaj Petroniuson estis en ŝia decido, kiom da virina scivolo vidi almenaŭ foje en la vivo tian festenon, kaj en ĝi la cezaron, la kortegon, la faman Poppaean kaj aliajn belulinojn, kaj tiun tutan senegalan lukson, pri kiu oni rakontis mirindaĵojn en Romo, sendube Ligia mem ne povis al si konsciigi. Sed malgraŭ tio Acte estis prava, kaj la knabino bone ĝin sentis. Ŝi devis iri; kiam do la nepreco kaj la simpla prudento subtenis la kaŝitan tenton, ŝi ĉesis heziti. Acte kondukis ŝin tiam en sian propran ''{{Lingvo|la|unctorium}}'', por ŝin pomadi kaj vesti, kaj kvankam en la domo de la cezaro ne mankis sklavinoj, kaj Acte havis sufiĉe da ili por la persona priservado, tamen, pro kompato al la knabino, kies senkulpeco kaj beleco movis ŝian koron, ŝi decidis mem vesti Ligian. Kaj tuj montriĝis, ke en la juna grekino, malgraŭ ŝia malĝojo kaj malgraŭ profunda legado de la leteroj de Paŭlo el Tarso, restis ankoraŭ multe el la greka animo, al kiu korpa beleco parolas pli, ol ĉio alia en la mondo. Nudiginte Ligian, kaj ekvidinte ŝian korpon, kune flekseman kaj plenan, formitan kvazaŭ el perlamoto kaj rozo, ŝi ne povis deteni ekkrion de miro, kaj, foriĝinte je kelkaj paŝoj, rigardis kun admiro tiun senkomparan, printempan figuron. — Ligia! — ŝi ekkriis fine — vi estas milfoje pli bela, ol Poppaea! Sed la knabino, edukita en la severa domo de Pomponia, kie oni gardis modestecon, eĉ kiam virinoj estis nur inter si, staris — belega, kiel belega sonĝo, harmonia, kiel verko de Praksitelo, aŭ kiel kanto, sed konfuzita, roza de honto, kun genuoj kunpremitaj, kun manoj sur la brusto kaj kun okulharoj, mallevitaj sur la okulojn. Fine, levinte per subita movo la brakojn, ŝi eltiris la pinglojn, subtenantaj ŝiajn harojn, kaj en unu momento, per unu kaposkuo, kovriĝis per ili, kiel per mantelo.<noinclude><references/> {{rh|||59}}</noinclude> lls0nbis1is4fcis3867u123jxddk2i 115353 115352 2026-05-14T09:34:50Z Ciampix 3284 115353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>akiru por vi permeson de reveno. Se ili estus ĉi tie, ili ambaŭ dirus al vi la samon, kiel mi: ke freneze kaj pereige estus malobei. La cezaro povus, vere, ne rimarki vian foreston, sed se li ĝin rimarkus kaj ekpensus, ke vi kuraĝis malrespekti lian volon, tiam ne estus por vi rimedo de savo. Venu, Ligia. Ĉu vi aŭdas tiun bruon en la domo? La suno jam malleviĝas kaj baldaŭ la gastoj komencos alveni. — Vi estas prava, Acte — respondis Ligia — kaj mi sekvos vian konsilon. Kiom da deziro renkonti Viniciuson kaj Petroniuson estis en ŝia decido, kiom da virina scivolo vidi almenaŭ foje en la vivo tian festenon, kaj en ĝi la cezaron, la kortegon, la faman Poppaean kaj aliajn belulinojn, kaj tiun tutan senegalan lukson, pri kiu oni rakontis mirindaĵojn en Romo, sendube Ligia mem ne povis al si konsciigi. Sed malgraŭ tio Acte estis prava, kaj la knabino bone ĝin sentis. Ŝi devis iri; kiam do la nepreco kaj la simpla prudento subtenis la kaŝitan tenton, ŝi ĉesis heziti. Acte kondukis ŝin tiam en sian propran ''{{Lingvo|la|unctorium}}'', por ŝin pomadi kaj vesti, kaj kvankam en la domo de la cezaro ne mankis sklavinoj, kaj Acte havis sufiĉe da ili por la persona priservado, tamen, pro kompato al la knabino, kies senkulpeco kaj beleco movis ŝian koron, ŝi decidis mem vesti Ligian. Kaj tuj montriĝis, ke en la juna grekino, malgraŭ ŝia malĝojo kaj malgraŭ profunda legado de la leteroj de Paŭlo el Tarso, restis ankoraŭ multe el la greka animo, al kiu korpa beleco parolas pli, ol ĉio alia en la mondo. Nudiginte Ligian, kaj ekvidinte ŝian korpon, kune flekseman kaj plenan, formitan kvazaŭ el perlamoto kaj rozo, ŝi ne povis deteni ekkrion de miro, kaj, foriĝinte je kelkaj paŝoj, rigardis kun admiro tiun senkomparan, printempan figuron. — Ligia! — ŝi ekkriis fine — vi estas milfoje pli bela, ol Poppaea! Sed la knabino, edukita en la severa domo de Pomponia, kie oni gardis modestecon, eĉ kiam virinoj estis nur inter si, staris — belega, kiel belega sonĝo, harmonia, kiel verko de Praksitelo, aŭ kiel kanto, sed konfuzita, roza de honto, kun genuoj kunpremitaj, kun manoj sur la brusto kaj kun okulharoj, mallevitaj sur la okulojn. Fine, levinte per subita movo la brakojn, ŝi eltiris la pinglojn, subtenantaj ŝiajn harojn, kaj en unu momento, per unu kaposkuo, kovriĝis per ili, kiel per mantelo.<noinclude><references/> {{rh|||55}}</noinclude> 68h3krseu76o88t5gnlwayk9g20d819 104 32343 115387 106302 2026-05-14T10:11:48Z Ciampix 3284 115387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO VIII}} Ursuson neniu haltigis, neniu eĉ demandis, kion li faras. Tiuj el la gastoj, kiuj ne kuŝis sub la tablo, ne gardis plu siajn lokojn, do servistoj, vidante grandegulon, portantan sur la brakoj festenaninon, pensis, ke tio estas sklavo, elportanta sian ebrian sinjorinon. Cetere Acte iris kun ili, kaj ŝia ĉeesto forigis ĉian dubon. Tiamaniere ili eliris el la ''{{Lingvo|la|triclinium}}'' en apudan ĉambron, kaj el tie en galerion, kondukantan al la loĝejo de Acte. La fortoj forlasis Ligian tiagrade, ke ŝi pezis, kiel senviva, sur la brakoj de Ursus. Sed kiam ĉirkaŭblovis ŝin malvarmeta kaj pura aero, ŝi malfermis la okulojn. Tagiĝadis ĉiam pli. Post momento, irante laŭlonge de la galerio, ili enpaŝis flankan portikon, turnitan ne al la korto, sed al palacaj ĝardenoj, kie la pintoj de pinioj kaj cipresoj roznuancis jam de la matenruĝo. Tiu ĉi parto de la grandega konstruaĵo estis senhoma, kaj la resonoj de la muziko, de la festena kriado atingis ilin ĉiam malpli klare. Al Ligia ekŝajnis, ke oni elŝiris ŝin el infero kaj elportis en la luman mondon de Dio. Ekzistis tamen io ekster tiu abomena ''{{Lingvo|la|triclinium}}''. Ekzistis la ĉielo, la matenruĝo, la lumo kaj la trankvilo. La knabinon ekkaptis subita ploro kaj, premante sin al la ŝultro de la grandegulo, ŝi komencis ripeti plorĝeme: — Ni iru hejmen, Ursus! hejmen, Aulusoj! — Ni iros — respondis Ursus. Dume tamen ili troviĝis en malgranda ''{{Lingvo|la|atrium}}'', apartenanta al la loĝejo de Acte. Tie Ursus sidigis Ligian sur marmoran benkon, proksime de la fontano, kaj Acte komencis ŝin trankviligi kaj instigi al dormo, certigante, ke ĉi-momente nenio ŝin minacas, ĉar la ebriaj festenanoj dormos post la festeno ĝis la vespero. Sed Ligia dum longa tempo ne volis trankviliĝi, kaj, preminte la tempiojn per la manoj, ripetadis, kiel infano: — Hejmen! Al Aulusoj! Ursus estis preta. Ĉe la pordegoj staras, vere, pretorianoj, sed li ja iel trairos. La soldatoj ne haltigas elirantojn. Antaŭ la arko svarmas portiloj. Homoj komencos eliri grandare.<noinclude><references/> {{rh|74||}}</noinclude> eiff2c832ismt1kwxvjqp0xifi4ijew 104 32344 115388 106303 2026-05-14T10:12:09Z Ciampix 3284 115388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Neniu ilin haltigos. Ili eliros kune kun la amaso kaj iros rekte hejmen. Cetere, kio gravas pli! Kiel la reĝidino ordonas, tiel devas esti. Por tio li ja estas ĉi tie. Kaj Ligia ripetadis: — Jes, Ursus, ni eliros. Sed Acte devis havi prudenton por ili ambaŭ. Ili eliros! jes! Neniu ilin haltigos. Sed forkuri el la domo de la cezaro estas malpermesite, kaj kiu tion faras, ofendas lian majeston. Ili eliros, sed vespere centuriestro fronte de soldatoj alportos mortverdikton al Aulus, al Pomponia Graecina, Ligian prenos ree en la palacon, kaj tiam restos por ŝi nenia savrimedo. Se Aulusoj akceptos ŝin en sian hejmon, morto atendas ilin sendube. La manoj de Ligia falis. Estis nenia rimedo. Ŝi devis elekti inter la pereo de Plautiusoj kaj la propra. Irante al la festeno, ŝi esperis, ke Vinicius kaj Petronius elpetos ŝin de la cezaro kaj redonos al Pomponia, nun ŝi tamen sciis, ke ĝuste ili instigis la cezaron forpreni ŝin de Aulusoj. Estis nenia rimedo. Nur miraklo povis savi ŝin el tiu abismo. Miraklo kaj la dia potenco. — Acte — ŝi diris malespere — ĉu vi aŭdis, kion diris Vinicius, ke la cezaro min donacis al li kaj ke vespere li alsendos sklavojn kaj prenos min en sian domon? — Mi aŭdis — diris Acte. Kaj dismetinte la manojn, ŝi eksilentis. La malespero, kun kiu Ligia parolis, ne trovis en ŝi ehon. Ŝi mem estis ja amatino de Nero. Ŝia koro, kvankam bona, ne sciis sufiĉe senti la hontindecon de tia rilato. Kiel estinta sklavino, ŝi tro alkutimiĝis al la leĝoj de sklaveco, kaj krom tio ĝis nun ŝi amis Neron. Se li volus al ŝi reveni, ŝi etendus al li la brakojn, kiel al sia feliĉo. Vidante nun klare, ke Ligia devas aŭ iĝi amatino de la juna kaj bela Vinicius, aŭ elmeti sin mem kaj Aulusojn al pereo, ŝi simple ne komprenis, kiel la knabino povis heziti. — En la domo de la cezaro — ŝi diris post momento — vi ne estus pli sekura, ol en la domo de Vinicius. Kaj ne venis al ŝi la penso, ke kvankam ŝi parolis veron ŝiaj vortoj signifis: „paciĝu kun la sorto kaj iĝu konkubino de Vinicius.” Sed al Ligia, kiu sentis ankoraŭ sur la buŝo liajn kisojn, plenajn de besta pasio kaj brulantajn, kiel karbo, la sango ekfluis en la vizaĝon pro honto ĉe la nura rememoro pri ili.<noinclude><references/> {{rh|||75}}</noinclude> 1p6ema2m5krbdxjihf8lpmnvk70p21t 104 32369 115354 106067 2026-05-14T09:35:17Z Ciampix 3284 115354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Acte, proksimiĝinte kaj tuŝante ŝian malhelan hararon, parolis: — Ho, kiajn harojn vi havas!… Mi ne surŝutos ilin per ora pudro, oro jam trabrilas tie kaj ie iliajn ondojn… Nur kelkloke mi eble aldonos oran brilon, sed facile, tiel facile, kvazaŭ radio ilin tralumus… Mirinda estas sendube via liga lando, kie tiaj knabinoj naskiĝas. — Mi ĝin ne memoras — rediris Ligia. — Ursus nur al mi rakontis, ke tie estas arbaroj, arbaroj, arbaroj. — Kaj en la arbaroj floroj floras — parolis Acte, trempante la manojn en vazo, plena de verbeno, kaj verŝetante ĝin sur la harojn de la knabino. Finite tiun ĉi laboron, ŝi komencis laŭvice delikate ŝmiri ŝian korpon per aromaj oleoj el Arabujo, kaj poste kovris ĝin per senmanika, orkolora mola tuniko, sur kiun estis metota neĝblanka ''{{Lingvo|la|peplum}}''. Sed ĉar antaŭe oni devis kombi la harojn, ŝi ĉirkaŭvolvis ŝin dume per speco de vasta vesto, nomata ''{{Lingvo|la|synthesis}}'', kaj, sidiginte sur seĝon, transdonis ŝin por momento en la manojn de sklavinoj, por gardi de malproksime ŝian kombadon. Du sklavinoj komencis samtempe meti sur la malgrandajn piedojn de Ligia blankajn, purpure broditajn ŝuojn, kruce ŝnurante ilin ĉirkaŭ la alabastraj maleoloj. Kiam la kombado estis finita, oni ondigis sur ŝi ''{{Lingvo|la|peplum}}'' en belegajn faldojn, post kio Acte, ferminte ŝnuron da perloj sur la kolo de Ligia kaj tuŝinte per ora polvo ŝiajn harbuklojn, ordonis vesti sin mem, dum la tuta tempo sekvante Ligian per ravitaj okuloj. Sed baldaŭ ŝi estis preta, kaj kiam nur antaŭ la ĉefa pordego komencis aperi la unuaj portiloj, ili ambaŭ eniris en flankan kriptoportikon, el kie oni vidis la ĉefan enirejon, la internajn galeriojn kaj la korton, ĉirkaŭitan per kolonaro el numida marmoro. Iom post iom ĉiam pli da homoj pasis sub la alta arko de la pordego, super kiu grandioza kvadrigo de Liziaso ŝajnis porti en aeron Apolonon kaj Dianon. La okulojn de Ligia frapis mirinda vidaĵo, pri kiu la modesta domo de Aulus povis doni al ŝi nenian imagon. Tio estis la tempo de subiro de la suno, kaj ĝiaj lastaj radioj falis sur la flavan, numidan marmoron de la kolonoj, kiu en tiuj lumoj brilis kiel oro, kaj kune nuancis rozkolore. Inter la kolonoj, apud blankaj statuoj de Danaidoj kaj aliaj, prezentantaj diojn aŭ heroojn, fluis amasoj da homoj, viroj kaj virinoj, ankaŭ similaj al statuoj, ĉar ĉirkaŭfalditaj per togoj, ''{{Lingvo|la|pepla}}'' kaj ''{{Lingvo|la|stolae}}'', gracie fluantaj malsupren<noinclude><references/> {{rh|56|||}}</noinclude> pkp44rntc0zh05onh45a01r0fqqnr2c 104 32370 115355 106069 2026-05-14T09:35:45Z Ciampix 3284 115355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>en molaj ondoj, sur kiuj estingiĝadis la briloj de la subiranta suno. Giganta Herkulo, kies kapo estis ankoraŭ en lumo, de la brusto jam dronanta en ombro, ĵetata de kolono, rigardis de supre la amason. Acte montris al Ligia senatanojn en larĝe borderitaj togoj, en koloraj tunikoj, kun kvaronlunoj sur la ŝuoj, kaj kavalirojn, kaj famajn artistojn, kaj romajn sinjorinojn, vestitajn jen rome, jen greke, jen per fantaziaj, orientaj vestoj, kun haroj, frizitaj turforme aŭ piramide, aŭ kombitaj, simile al diinstatuoj, malalte ĉe la kapo, kaj ornamitaj per floroj. Dirante la nomojn de multaj viroj kaj virinoj, Acte aldonadis al ili mallongajn kaj ofte terurajn historiojn, kiuj inspiris al Ligia timon, admiron, miregon. Tio estis por ŝi nova mondo, kies belecon ĝuis ŝiaj okuloj, sed kies kontrastojn ŝia knabina intelekto ne povis ekkompreni. En tiu vespera ruĝo sur la ĉielo, en tiuj vicoj da senmovaj kolonoj, pereantaj for, malproksime, kaj en tiuj homoj, similaj al statuoj, estis ia grandega paco. Ŝajnis, ke inter tiuj rektliniaj marmoroj devus vivi iaj duondioj, liberaj de zorgoj, lulataj de trankvilo kaj feliĉaj; dume la mallaŭta voĉo de Acte fojon post fojo malkovradis alian, teruran sekreton, tiel de la palaco, kiel de la homoj. Jen tie, for, oni vidas la kriptoportikon, sur kies kolonoj kaj planko ruĝas ankoraŭ sangokoloraj makuloj de la sango, per kiu surŝprucis la blankajn marmorojn Caligula, falante de la ponardo de Cassius Chaerea; tie oni murdis lian edzinon; tie la infanon oni disbatis kontraŭ la ŝtonoj; tie, sub tiu palacflanko, estas la subterejo, kie pro malsato mordis la fingrojn la juna Drusus; tie oni venenis la pli maljunan, tie en teruro tordis sin Gemellus, tie en konvulsio Claudius, tie Germanicus, ĉie tiuj muroj aŭdis ĝemojn kaj stertoradon de agoniantoj, kaj tiuj ĉi homoj, kiuj nun rapidas al la festeno en togoj, en koloraj tunikoj, en floroj kaj juveloj, estas eble morgaŭ kondamnotaj; eble sur pluraj vizaĝoj rideto kovras timon, maltrankvilon, necertecon pri la morgaŭa tago; eble febro, avideco, ĵaluzo mordas ĉi-momente la korojn de tiuj ekstervide senzorgaj, florkronitaj duondioj. La konfuzitaj pensoj de Ligia ne kapablis postkuri la vortojn de Acte, kaj dum tiu belega mondo tiris kun ĉiam pli granda forto ŝiajn okulojn, timo premis ŝian koron, kaj en la animo leviĝis subite nedirebla kaj senlima sopiro al la amata Pomponia Graecina kaj al la trankvila domo de Aulusoj, kie regis amo, ne krimo. Dume de Vicus Apollinis alfluadis novaj ondoj da gastoj. El trans la pordego aŭdiĝadis bruo kaj ekkrioj de klientoj,<noinclude><references/> {{rh|||57}}</noinclude> hmpktr2tocn4uhlbaiw2n2iv3004m3t 104 32371 115356 106287 2026-05-14T09:36:10Z Ciampix 3284 115356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>akompanataj siajn patronojn. Sur la kortego, inter la kolonaroj, eksvarmis amasoj da cezaraj sklavoj, sklavinoj, malgrandaj servoknaboj kaj pretoriaj soldatoj, garde postenantaj en la palaco. Kelkloke inter blankaj kaj brunetaj vizaĝoj eknigris vizaĝo de numido en plumhava kasko kaj kun grandaj oraj ringoj en la oreloj. Oni portis liutojn, citrojn, faskojn da floroj, arte kulturitaj malgraŭ la malfrua aŭtuno, manlampojn arĝentajn, orajn kaj kuprajn. Ĉiam pli laŭta bruo de interparoloj miksis sin kun plaŭdado de fontano, kies gutoŝnuroj, rozaj de la vesperaj briloj, falante de alte sur marmorojn, disbatis sin sur ili kvazaŭ plorĝeme. Acte ĉesis rakonti, sed Ligia rigardis plu, kvazaŭ serĉante iun en la amaso. Kaj subite ŝia vizaĝo kovriĝis per ruĝo. El inter la kolonoj elpaŝis Vinicius kaj Petronius kaj iris al la granda ''{{Lingvo|la|triclinium}}'', belegaj, trankvilaj, similaj en siaj togoj al blankaj duondioj. Al Ligia, kiam ŝi ekvidis inter la fremdaj homoj tiujn du konatajn kaj amikajn vizaĝojn, ekŝajnis, ke granda ŝarĝo defalis de ŝia koro. Ŝi eksentis sin malpli soleca. Tiu granda sopiro al Pomponia kaj al la domo de Aulusoj, kiu leviĝis en ŝi antaŭ momento, subite ĉesis esti dolora. La tento vidi Viniciuson kaj paroli kun li sufokis ĉiujn aliajn voĉojn. Vane ŝi rememorigis al si ĉian malbonon, kiun ŝi aŭdis pri la domo de la cezaro, kaj la vortojn de Acte, kaj la avertojn de Pomponia; malgraŭ tiuj vortoj kaj avertoj ŝi eksentis subite, ke partopreni tiun ĉi festenon ŝi ne nur devas, sed volas: ĉe la penso, ke post momento ŝi ekaŭdos tiun simpatian kaj karan voĉon, kiu parolis al ŝi pri amo kaj pri feliĉo, inda je dioj, kaj kiu ĝis nun sonis en ŝiaj oreloj, kiel kanto, ekregis ŝin simple ĝojo. Sed subite ŝi ektimis tiun ĝojon. Ekŝajnis al ŝi, ke en ĉi tiu momento ŝi perfidas tiun puran instruon, en kiu oni ŝin edukis, kaj Pomponian, kaj sin mem. Alia afero estas iri devigite, kaj alia — ĝoji pro tia nepreco. Ŝi eksentis sin kulpa, malinda kaj perdita. Ekregis ŝin malespero kaj ŝi volis plori. Se ŝi estus sola, ŝi surgenuiĝis kaj komencus bati la bruston, ripetante: mia kulpo, mia kulpo! Acte, preminte ŝin nun je la mano, kondukis ŝin tra internaj ĉambroj en grandegan ''{{Lingvo|la|triclinium}}'', kie devis okazi la festeno, kaj sur ŝiaj okuloj kvazaŭ kuŝis nebulo, en la oreloj sonis bruo de internaj emocioj kaj la korbatado sufokis la spiron. Kiel en sonĝo ŝi ekvidis mil lampojn, flagrantajn sur la tabloj, sur la muroj, kiel en sonĝo ŝi ekaŭdis ekkrion, per kiu oni salutis la cezaron, kiel tra nebulo ŝi<noinclude><references/> {{rh|58|||}}</noinclude> 2jzbeknolwyjve52o7yal2b75fh29sc 104 32406 115357 106288 2026-05-14T09:36:32Z Ciampix 3284 115357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>ekvidis lin mem. La ekkrio ŝin surdigis, blindigis ŝin la brilo, aromoj kapturnigis, kaj perdinte la reston de la konscio, ŝi apenaŭ povis distingi Acten, kiu, lokinte ŝin ĉe la tablo, okupis mem apudan lokon. Sed post momento malalta, konata voĉo aŭdiĝis de la alia flanko: — Saluton al vi, plej bela el fraŭlinoj sur la tero kaj el steloj sur la ĉielo! Saluton al vi, dia Callina! Ligia, rekonsciiĝinte iom, ekrigardis: apud ŝi kuŝis Vinicius. Li ne surhavis togon, ĉar la oportuno kaj kutimo ordonis demeti togojn por festenoj. Lian korpon kovris nur skarlata senmanika tuniko, surbrodita per arĝentaj palmoj. Liaj brakoj estis nudaj, laŭ orienta kutimo ornamitaj per du larĝaj brakringoj, bukitaj super la kubutoj; sube — zorgeme senharigitaj, glataj, sed tro muskolaj, veraj brakoj de soldato, kreitaj por glavo kaj ŝildo. Sur la kapo li portis kronon el rozoj. Kun siaj brovoj, kunkreskantaj super la nazo, kun la mirindaj okuloj kaj bruneta vizaĝo li estis kvazaŭ personigo de juneco kaj forto. Al Ligia li ekŝajnis tiel belega, ke kvankam ŝia komenca svenemo jam pasis, ŝi apenaŭ kapablis respondi: — Saluton al vi, Marcus… Kaj li parolis: — Feliĉaj estas miaj okuloj, kiuj vin vidas, feliĉaj la oreloj, kiuj aŭdis vian voĉon, pli dolĉan al mi, ol la voĉo de flutoj kaj citroj. Se oni lasus min elekti, kiu kuŝu apud mi dum tiu ĉi festeno, ĉu vi, Ligia, aŭ Venuso, mi elektus vin, ho dia! Kaj li komencis rigardi ŝin, kvazaŭ volante satiĝi per ŝia bildo, kaj brulvundis ŝin per la okuloj. Lia rigardo glitis de ŝia vizaĝo sur la kolon kaj sur la malkovritajn brakojn, karesis ŝian belegan figuron, ĝuis ŝin, posedprenis kaj sorbis, sed, krom voluptemo, brilis en ĝi feliĉo kaj amo kaj admiro sen limo. — Mi sciis, ke mi vin renkontos en la domo de la cezaro — li parolis plu — tamen, kiam mi vin ekvidis, tutan mian animon ekskuis tia ĝojo, kvazaŭ neatendita feliĉo min trafus. Ligia, rekonsciiĝinte kaj sentante, ke en ĉi tiu amaso kaj en tiu ĉi domo li estas la sola proksima al ŝi estaĵo, komencis paroli kun li kaj demandi pri ĉio, kio estis por ŝi nekomprenebla kaj kio inspiris al ŝi timon. El kie li sciis, ke li trovis ŝin en la domo de la cezaro, kaj kial ŝi estas ĉi tie? Kial la cezaro forprenis ŝin de Pomponia? Ĉi tie ŝi timas kaj volas reveni al ŝi. Ŝi mortus pro sopiro kaj maltrankvilo, se ŝi ne esperus, ke Petronius kaj li propetos pri ŝi la cezaron.<noinclude><references/> {{rh|||59}}</noinclude> neuxwpiq6v56ji6wa028h6bvxnl1ok7 104 32407 115358 106289 2026-05-14T09:36:52Z Ciampix 3284 115358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Vinicius klarigis al ŝi, ke pri ŝia forkapto li eksciis de Aulus mem. Kial ŝi estas ĉi tie, li ne scias. La cezaro antaŭ neniu pravigas siajn decidojn kaj ordonojn. Ŝi tamen ne timu. Jen li, Vinicius, estas apud ŝi kaj restos apud ŝi. Li preferus perdi la okulojn, ol ŝin ne vidi, li preferus perdi la vivon, ol ŝin forlasi. Ŝi estas lia animo, li do gardos ŝin, kiel la propran animon. Li konstruos al ŝi en sia hejmo altaron, kiel al sia diino, li oferados sur ĝi mirhon kaj aloon, kaj printempe anemonojn kun pomfloroj… Kaj ĉar ŝi timas la domon de la cezaro, li promesas al ŝi, ke en ĉi tiu domo ŝi ne restos. Kvankam li parolis elturniĝeme kaj kelkfoje artifike, en lia voĉo estis sentebla vero, ĉar liaj sentoj estis veraj. Iom post iom ekposedis lin ankaŭ sincera kompato kaj ŝiaj vortoj penetris en lian animon tiel, ke kiam ŝi komencis danki lin kaj certigi, ke Pomponia ekamis lin pro lia boneco kaj ŝi mem estos danka al li dum la tuta vivo, li ne povis ekregi sian kortuŝon kaj ŝajnis al li, ke neniam en la vivo li scios rifuzi ŝian peton. Lia koro komencis degeli. Ŝia beleco ebriigis liajn sentojn kaj li avidis ŝin, sed ankaŭ konsciis, ke ŝi estas al li tre kara kaj ke vere li povas ŝin adori, kiel diinon; li sentis ankaŭ neregeblan bezonon paroli al ŝi pri ŝia beleco kaj pri sia amo al ŝi, kaj ĉar la festena bruo laŭtiĝadis, tial, alŝovinte sin pli proksimen, li komencis flustri al ŝi vortojn bonajn, dolĉajn, fluantajn el la fundo de la animo, sonantajn kiel muziko, kaj ebriigajn kiel vino. Kaj li ebriigadis ŝin. Inter ĉiuj tiuj fremduloj, kiuj ŝin ĉirkaŭis, li ŝajnis al ŝi ĉiam pli proksima, pli aminda, kaj tute certa kaj tutanime sindona. Li trankviligis ŝin, promesis eligi el la domo de la cezaro; li promesis, ke li ŝin ne forlasos, ke li servos al ŝi. Krom tio, antaŭe, en la hejmo de Aulusoj li parolis al ŝi nur ĝenerale pri amo kaj pri feliĉo, kiun ĝi povas doni, kaj nun li diris jam rekte, ke li amas ŝin, ke ŝi estas por li plej kara kaj plej amata. La unuan fojon Ligia aŭdis tiajn vortojn el vira buŝo, kaj dum ŝi aŭskultis, ĉiam pli ŝajnis al ŝi, ke io en ŝi vekiĝas el dormo, ke ekposedas ŝin ia feliĉo, en kiu senlima ĝojo miksas sin kun senlima maltrankvilo. Timo ŝin kaptis, ke tiajn parolojn ŝi aŭskultis, sed por nenio en la mondo ŝi volus preterlasi eĉ unu vorton. Kelkfoje ŝi mallevadis la okulojn, kaj jen levadis al Vinicius rigardon lumplenan, timeman kaj kune demandan, kvazaŭ ŝi dezirus diri al li: „parolu plu!” La bruo, la muziko, la odoro de floroj kaj la odoro de arabaj incensoj denove komencis turnigi ŝian kapon. Estis en<noinclude><references/> {{rh|60|||}}</noinclude> cmea6ghk7mg75o0kxs0bvdjmq072vpa 104 32408 115359 106290 2026-05-14T09:37:11Z Ciampix 3284 115359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Romo kutimo kuŝi ĉe festenoj, sed hejme Ligia okupadis la lokon inter Pomponia kaj la malgranda Aulus, kaj nun kuŝis apud ŝi Vinicius, juna, grandega, amplena, ardanta, kaj ŝi, sentante la brulon, kiu de li radiis, spertis kune honton kaj volupton. Ekregadis ŝin ia senforteco, ia svenemo kaj forgesemo, kvazaŭ dormo estus ŝin kaptanta. Sed ŝia apudesto komencis ankaŭ lin influi. Lia vizaĝo paliĝis. La nazo disblovis sin, kiel tiu de orienta ĉevalo. Videble ankaŭ lia koro batis sub la skarlata tuniko per neordinara ritmo, ĉar lia spiro iĝis mallonga kaj vortoj ŝiris sin en la buŝo. Ankaŭ li la unuan fojon estis tiel senpere apud ŝi. Liaj pensoj komencis miksi sin; en la vejnoj li sentis fajron, kiun vane li volis estingi per vino. Ne la vino ankoraŭ, sed ŝia belega vizaĝo, ŝiaj nudaj brakoj, ŝia knabina brusto, ondanta sub la ora tuniko, kaj ŝia figuro, kaŝita en la blankaj faldoj de la ''{{Lingvo|la|peplum}}'', ebriigadis lin ĉiam pli. Fine li ĉirkaŭprenis ŝian manon super la artiko, kiel li foje jam faris en la domo de Aulusoj, kaj tirante ŝin al si, komencis flustri per tremantaj lipoj: — Mi amas vin, Callina… dia mia!… — Marcus, lasu min — diris Ligia. Kaj li parolis plu kun okuloj, kovritaj de nebulo: — Dia mia! — Amu min!… Sed en la sama momento aŭdiĝis la voĉo de Acte, kiu kuŝis aliflanke de Ligia: — La cezaro vin rigardas. Viniciuson ekkaptis subita kolero tiel kontraŭ la cezaro, kiel kontraŭ Acte. Jen ŝia voĉo dispelis la sorĉon de la ravekscito. Al la juna viro eĉ amika voĉo ŝajnus en tiu ĉi momento trudema, kaj li pensis, ke Acte intence volas malhelpi lian interparolon kun Ligia. Do, levinte la kapon kaj rigardinte la junan liberigitinon super la ŝultroj de Ligia, li diris kolere: — Pasis la tempo, Acte, kiam vi kuŝadis dum festenoj apud la cezaro, kaj oni diras, ke minacas vin blindeco, kiel do vi povas lin vidi? Kaj ŝi respondis, kvazaŭ kun malĝojo: — Mi vidas lin tamen… Li ankaŭ estas miopa kaj rigardas vin tra la smeraldo. Ĉio, kion faris Nero, ekscitadis gardemon eĉ de plej proksimaj al li personoj, tial Vinicius maltrankviliĝis, rekonsciiĝis — kaj komencis nerimarkite rigardi al la cezaro. Ligia, kiu en la komenco de la festeno vidis lin, pro konfuzo, kiel tra<noinclude><references/> {{rh|||61}}</noinclude> 27i7zsc2xm63szxowi5eur7gxhhov7x 104 32409 115360 106291 2026-05-14T09:37:33Z Ciampix 3284 115360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>nebulo, kaj, absorbite per la ĉeesto kaj interparolo de Vinicius, tute lin ne rigardis, nun ankaŭ turnis al li siajn kune scivolajn kaj timigitajn okulojn. Acte diris la veron. La cezaro, klinita super la tablo, duonferminte unu okulon, kaj ĉe la alia tenante per la fingroj rondan, poluritan smeraldon, kiun li konstante uzadis, rigardis ilin. Por momento lia rigardo renkontis la okulojn de Ligia, kaj la koro de la knabino premiĝis de teruro. Kiam, ankoraŭ en la infaneco, ŝi estis en la sicilia bieno de Aulusoj, maljuna egipta sklavino rakontadis al si pri drakoj, loĝantaj en montaraj abismoj, kaj jen nun ekŝajnis al ŝi, ke ekrigardis ŝin subite verdeta okulo de tia drako. Ŝi ekkaptis per la mano la manon de Vinicius, kiel infano, kiu timas, kaj en ŝian kapon ekpremis sin senordaj kaj rapidaj impresoj: do tio estas li? la terura kaj ĉiopova? Neniam ŝi vidis lin antaŭe, kaj ŝi imagis, ke li aspektas alie. Ŝi prezentis al si ian teruran vizaĝon, kun ŝtone fiksita en la trajtoj krueleco; dume ŝi ekvidis grandegan, sur dika nuko bazitan kapon, teruran, vere, sed preskaŭ ridindan, ĉar similan de malproksime al kapo de infano. Tuniko de amestista koloro, malpermesita al simplaj mortemuloj, reflektis bluetan brilon sur lian larĝan kaj mallongan vizaĝon. Li havis harojn malhelajn, frizitajn, laŭ la modo, enkondukita de Otho, en kvar vicojn da bukloj. Barbon li ne havis, ĉar antaŭ nelonge li oferis ĝin al Jovo, pro kio la tuta Romo esprimadis al li dankojn, kvankam kaŝe oni flustris, ke li oferdonis ĝin tial, ke ĝi kreskis, kiel ĉe ĉiuj el lia familio, ruĝahare. En lia frunto, forte elstaranta super la brovoj, estis tamen io olimpa. En la kuntiritaj brovoj oni vidis konscion pri ĉiopovo; sed sub tiu frunto de duondio troviĝis vizaĝo de simio, drinkulo kaj komedianto, vanta, plena de sinŝanĝaj avidoj, ŝvela de graso, kaj tamen malsanema kaj senhonta. Al Ligia li ekŝajnis malbonaŭgura, sed antaŭ ĉio abomena. Post momento li metis la smeraldon kaj ĉesis ŝin rigardi. Tiam ŝi ekvidis liajn konveksajn, bluajn okulojn, fermetiĝantajn pro troo da lumo, vitrosimilajn, sen penso, kiel la okuloj de mortintoj. Kaj li, turninte sin al Petronius, diris: — Ĉu tio estas la garantiulino, kiun amas Vinicius? — Estas ŝi — respondis Petronius. — Kiel nomas sin sia nacio? — Ligoj. — Kaj Vinicius opinias ŝin bela?<noinclude><references/> {{rh|62||}}</noinclude> o4fa2zm0t09p8tyelfpr5ssycb5lhwi 104 32410 115361 106292 2026-05-14T09:37:57Z Ciampix 3284 115361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Vestu per virina ''{{Lingvo|la|peplum}}'' putrintan olivarban ŝtipon, kaj Vinicius trovos ĝin belega. Sed sur via vizaĝo, ho senkompara konanto, mi legas jam verdikton pri ŝi! Vi ne bezonas ĝin anonci! Jes! tro seka, malgrasaĉa, vera papavo sur maldika trunketo, kaj vi, dia estetikulo, ŝatas en virino antaŭ ĉio la trunkon, kaj trioble, kvaroble vi pravas! La nura vizaĝo nenion signifas. Mi multe lernis de vi, sed tiel seneraran juĝon de la okulo mi ankoraŭ ne havas… Kaj mi estas preta veti kun Tulius Senecio je lia amatino, ke kvankam dum la festeno, kiam ĉiuj kuŝas, malfacile estas juĝi pri la tuta figuro, vi jam diris al vi: „tro mallarĝa en la koksoj!” — Tro mallarga en la koksoj — respondis Nero, duonfermante la okulojn. Sur la buŝo de Petronius aperis apenaŭ rimarkebla rideto, kaj Tulius Senecio, kiu ĝis tiu ĉi momento estis okupita per interparolo kun Vestinus, aŭ pli ĝuste per mokado de sonĝoj, je kiuj Vestinus kredis, diris: — Vi eraras! — mi partias kun la cezaro. — Bone — respondis Petronius. — Mi estis ĝuste pruvanta, ke vi havas eron da saĝo, kaj la cezaro asertas, ke vi estas kompleta azeno. — ''{{Lingvo|la|Habet!}}'' — diris Nero, ridante kaj turnante malsupren la grandan fingron de la mano, kiel oni faris en cirkoj, signe, ke gladiatoro ricevis baton kaj ke li estu finmortigita. Kaj Vestinus, kredante, ke oni parolas ĉiam pri sonĝoj, ekkriis: — Mi tamen kredas je sonĝoj, kaj Seneca diris al mi iam, ke li ankaŭ kredas. — La lastan nokton mi {{sic|ŝongis|sonĝis}}, ke mi iĝis vestpatrino — diris, klinante sin super la tablon, Calvia Crispinilla. Je tio ĉi Nero komencis klaki per la manoj, aliaj sekvis lian ekzemplon, kaj dum momento ĉirkaŭe sonis aplaŭdoj, ĉar Crispinilla, kelkfoja eksedzino, estis konata pro sia nekredebla malĉasteco en la tuta Romo. Sed ŝi, tute ne konfuzite, diris: — Kion do! Ili ĉiuj estas maljunaj kaj malbelaj. Sole Rubria similas al homoj, kaj tiel ni estus du, kvankam eĉ Rubria somere ricevas lentugojn. — Konfesu tamen, ĉastega Calvia — diris Petronius — ke iĝi vespastrino vi povis ja nur en sonĝo. — Kaj se la cezaro ordonus? — Mi ekkredus, ke realiĝas sonĝoj eĉ plej strangaj.<noinclude><references/> {{rh|||63}}</noinclude> 94i6smhtpwz1jpuics314a3yb72b559 104 32411 115362 106293 2026-05-14T09:38:19Z Ciampix 3284 115362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Ĉar ili realiĝas — ekkriis Vestinus. — Mi komprenas homojn, kiuj ne kredas je la dioj, sed kiel oni povas ne kredi je sonĝoj! — Kaj aŭguroj? — demandis Nero. — Oni iam aŭguris al mi, ke Romo ĉesos ekzisti, kaj mi regos super la tuta Oriento. — Aŭguroj kaj sonĝoj — tio ligas sin kune — parolis Vestinus. — Foje unu prokonsulo, granda nekredanto, sendis en la templon de Mopsuo sklavon kun sigelita letero, kiun li malpermesis malfermi, por kontroli, ĉu la dio scios respondi al la demando, farita en la letero. La sklavo dormis nokton en la templo, por havi aŭguran sonĝon, post kio li revenis kaj diris la jenon: Mi vidis en sonĝo junulon, helan, kiel la suno, kiu diris al mi nur unu vorton: „nigran”. La prokonsulo, ekaŭdinte ĉi tion, paliĝis — kaj, turnante sin al siaj gastoj, egalaj nekreduloj, diris: „Ĉu vi scias, kio estis en la letero?” En tiu ĉi momento Vestinus interrompis kaj, levinte pokalon kun vino, komencis trinki. — Kio estis en la letero? — demandis Senecio. — En la letero estis la demando: „Kian virbovon mi oferu: blankan, aŭ nigran?” Sed la intereson, ekscititan de la rakonto, interrompis Vitelius, kiu, veninte jam iom ebria al la festeno, sen iu kaŭzo eksplodis subite per senpensa rido. — Kial ridas tiu barelo da sebo? — demandis Nero. — Rido distingas homojn de bestoj — diris Petronius — kaj li ne havas alian pruvon, ke li ne estas porkoviro. Vitelius interrompis en duono de ekrido, kaj, ŝmacante per la lipoj, brilantaj de saŭcoj kaj grasoj, komencis rigardi la ĉeestantojn kun tia mirego, kvazaŭ li neniam antaŭe ilin vidus. Poste, levinte sian kusensimilan manon, li diris per raŭka voĉo: — Mi perdis de la fingro kavaliran ringon, hereditan de la patro. — Kiu estis ŝuisto — aldonis Nero. Sed Vitelius denove eksplodis per neatendita rido kaj komencis serĉi la ringon en la ''{{Lingvo|la|peplum}}'' de Calvia Crispinilla. Je tio ĉi Vatinius komencis ŝajnigi ekkriojn de timigita virino, kaj Nigidia, amikino de Calvia, juna vidvino kun vizaĝo de malĉastistino, diris laŭte: — Li serĉas tion, kion li ne perdis. — Kaj kio neniel al li utilos, se li eĉ ĝin trovos — finis poeto Lucanus.<noinclude><references/> {{rh|64|||}}</noinclude> fx26ofgd1z45docwpuk756rsmkz7sts 104 32412 115363 106294 2026-05-14T09:38:40Z Ciampix 3284 115363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> La festeno iĝadis pli gaja. Amasoj da sklavoj disportadis ĉiam novajn manĝojn; el grandegaj ujoj, plenigitaj per neĝo kaj ĉirkaŭvolvitaj per hedero, oni ĉiumomente eltiradis malpli grandajn kruĉojn kun multspecaj vinoj. Ĉiuj drinkis abunde. Sur la tablon kaj sur la festenanojn de la plafono fojon post fojo faladis rozoj. Petronius komencis tamen peti Neron, ke antaŭ ol la gastoj ebriiĝos, li donu brilon al la festeno per sia kanto. Horo da voĉoj subtenis liajn vortojn, sed Nero komencis rezisti. Tio ne estas nur la afero de kuraĝo, kvankam ĉiam ĝi mankas al li… La dioj scias, kiom kostas al li ĉiaj sinprezentoj… Li, vere, ne deklinas sin de ili, ĉar oni devas ja ion fari por la arto, kaj se Apolono donacis al li certan voĉon, la dian favoron ne decas ja lasi senuze. Li eĉ komprenas, ke ĝi estas lia devo rilate al la regno. Sed hodiaŭ li vere estas raŭka. Nokte li metis sur la bruston plumbajn ŝarĝetojn, sed ankaŭ tio ne helpis… Li eĉ intencas veturi en Antiumon, por spiri iom la maran aeron. Sed Lucanus komencis lin petegi en la nomo de la arto kaj de la homaro. Ĉiuj scias, ke la dia poeto kaj kantisto komponis novan himnon al Venuso, kompare kun kiu tiu de Lucretius estas nur hurletado de jara lupido. Estu ĉi tiu festeno vera festeno. Regnestro bona, kiel li, ne devas tiel suferigi siajn subulojn: „Ne estu kruela, cezaro!” — Ne estu kruela! — ripetis ĉiuj, sidantaj pli proksime. Nero dismetis la manojn, signe, ke li devas cedi. Tiam ĉiuj vizaĝoj alprenis la esprimon de danko, kaj ĉiuj okuloj direktis sin al li. Sed li jam antaŭe ordonis sciigi Poppaean, ke li kantos, kaj diris al la ĉeestantoj, ke ŝi ne venis al la festeno, ĉar ŝi ne sentis sin sana, ĉar tamen neniu kuracilo tiel helpas al ŝi, kiel lia kanto, li ne volus senigi ŝin de la okazo. Poppaea baldaŭ venis, efektive. Ŝi regis ĝis nun Neron, kiel subulon, ŝi tamen sciis, ke kiam estis koncernata lia memamo de kantisto, ĉaristo aŭ poeto, danĝere estus ĝin inciti. Ŝi eniris do, belega, kiel diino, vestita, kiel Nero, per ametistkolora vesto kaj kolĉeno el grandegaj perloj, militrabitaj iam de Massinissa, orhara, dolĉa, kaj kvankam dufoja eksedzino, havanta la vizaĝon kaj aspekton de virgulino. Oni salutis ŝin per ekkrioj kaj per la titolo „dia aŭgustino”. Ligia neniam en la vivo vidis iun egale belan, kaj apenaŭ ŝi kredis la proprajn okulojn, ĉar ŝi sciis, ke Poppaea Sabina estis unu el plej malbonaj virinoj en la mondo. Ŝi sciis de<noinclude><references/> {{rh|||65}}</noinclude> 2937m3b4hdpqrtqkg1sqvddyzmiaxd9 104 32413 115364 106295 2026-05-14T09:39:02Z Ciampix 3284 115364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Pomponia, ke ŝi, Poppaea instigis la cezaron mortigi la patrinon kaj la edzinon, ŝi konis ŝin el rakontoj de gastoj kaj servistoj de Aulus; ŝi aŭdis, ke ŝiajn statuojn oni nokte faligadis en la urbo; ŝi aŭdis pri surskriboj, kies aŭtorojn oni kondamnadis je plej severaj punoj, kaj kiuj tamen reaperadis ĉiumatene sur la urbaj muregoj. Dume nun, ĉe la ekvido de tiu malbonfama Poppaea, konsiderata de la konfesantoj de Kristo kiel enkorpigo de malbono kaj krimo, ekŝajnis al ŝi, ke tiel povas aspekti anĝeloj aŭ iuj ĉielaj spiritoj. Ŝi simple ne povis forturni de ŝi la rigardon, kaj el ŝia buŝo senvole elŝiris sin la demando: — Ha, Marcus, ĉu tio povas esti?… Sed li, ekscitita per vino kaj kvazaŭ senpaciencanta, ke tiom da aferoj malkoncentrigis ŝian atenton kaj forturnis ĝin de li, parolis: — Jes, ŝi estas bela, sed vi estas milfoje pli bela. Vi vin ne konas, alie vi enamiĝus je vi mem, kiel Narcizo… Ŝi banas sin en lakto de azeninoj, sed vin kredeble Venuso banis en la propra. Vi vin ne konas, ''{{Lingvo|la|ocelle mi!}}''… Ne rigardu ŝin. Turnu al mi la okulojn, ''{{Lingvo|la|ocelle mi!}}''… Tuŝu per via buŝo ĉi tiun vinpokalon, kaj mi poste samloken almetos la mian… Li aliĝadis ĉiam pli proksimen, kaj ŝi komencis forŝovi sin al Acte. Sed en tiu ĉi momento oni ordonis silenton, ĉar la cezaro leviĝis. Kantisto Diodorus prezentis al li liuton el la speco, nomata ''{{Lingvo|la|delta}}'', alia, Terpnos, akompanonta lian ludon, proksimiĝis kun instrumento, nomata ''{{Lingvo|la|nablium}}'', kaj Nero, apoginte la ''{{Lingvo|la|delta}}'' kontraŭ la tablo, levis supren la okulojn, kaj post momento en la ''{{Lingvo|la|triclinium}}'' ekregis silento, interrompata sole de la brueto, kiun kaŭzis la rozoj, senĉese falantaj de la plafono. Post tio li komencis kanti, aŭ pli ĝuste deklami kante kaj ritme, ĉe akompano de la du liutoj, sian himnon al Venuso. Nek la voĉo, kvankam iom malklara, nek la versaĵo estis malbonaj, tiel, ke la kompatindan Ligian denove ekkaptis riproĉoj de la konscienco, ĉar la himno, kvankam gloranta la malpuran idolanan Venuson, ŝajnis al ŝi eĉ tre bela, kaj la cezaro mem, kun sia laŭrokrono ĉirkaŭ la frunto kaj levitaj okuloj, prezentis sin al ŝi pli majesta, multe malpli terura kaj malpli abomena, ol en la komenco de la festeno. Sed la festenanoj sonigis tondron de aplaŭdoj. La ekkrioj: „ho ĉiela voĉo!” aŭdiĝis ĉirkaŭe; kelkaj el la virinoj, levinte supren la manojn, restis tiel, signe de ravo, eĉ post la fino de la kanto; aliaj viŝis la larme malsekajn okulojn; en la tuta ĉambrego ekbolis, kiel en abelujo. Poppaea, klininte sian<noinclude><references/> {{rh|66|||}}</noinclude> lp40q1570h5c65hplyt821bnlmu1i3q 104 32414 115365 106296 2026-05-14T09:39:28Z Ciampix 3284 115365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>orharan kapeton, levis al la buŝo la manon de Nero, kaj tenis ĝin longe en silento, kaj juna Pythagoras, mirinde bela greko, tiu sama, kun kiu poste jam duone freneza Nero ordonis al pastroj ligi lin per edziĝa ligo, konforme kun ĉiuj ritoj, surgenuiĝis nun ĉe liaj piedoj. Sed Nero rigardis atente Petroniuson, kies laŭdojn li ĉiam deziris antaŭ ĉio, kaj tiu diris: — Koncerne la muzikon, Orfeo estas nun sendube tiel flava pro envio, kiel la ĉeestanta ĉi tie Lucanus, kaj rilate al la versoj, mi bedaŭras, ke ili ne estas pli malbonaj, ĉar tiam mi trovus eble konvenajn laŭdesprimojn por ili. Sed Lucanus ne koleriĝis je li pro la aludo pri envio, kontraŭe, li rigardis lin dankeme kaj, ŝajnigante malbonan humoron, komencis murmuri: — Malbenita fato, kiu ordonis al mi vivi samtempe kun tia poeto. Mi havus, forgesota homo, lokon en la homa memoro kaj sur Parnaso, kaj nun mi estingiĝos, kiel estingiĝas stumpo ĉe la suno. Petronius tamen, kiu havis mirindan memoron, komencis ripeti fragmentojn el la himno, citi apartajn versojn, glori kaj analizi pli belajn esprimojn. Lucanus, kvazaŭ forgesinte la envion pro la ĉarmo de la poezio, aldonis al liaj vortoj siajn ravesprimojn. Sur la vizaĝo de Nero bildiĝis plezurego kaj senlima vanteco, ne nur parenca al malsaĝeco, sed tute kun ĝi egala. Li mem sufloris al ili la versojn, kiujn li opiniis la plej belaj, kaj fine li komencis konsoli Lucanuson kaj diri al li, ke li ne perdu la kuraĝon, ĉar kvankam kio oni naskiĝis, tio oni estas, tamen la kulto, kiun la homoj montras al Jovo, ne esceptas kulton al aliaj dioj. Poste li leviĝis, por forkonduki Poppaean, kiu efektive nebone fartante, deziris foriri. Al la festenanoj, kiuj restis, li ordonis tamen denove okupi la lokoljn, kaj antaŭdiris, ke li revenos. Vere li revenis post momento, por ebriigadi sin per la fumo de incensoj kaj rigardi la pluajn spektaklojn, kiujn li mem, Petronius aŭ Tigellinus preparis por la festeno. Denove oni legis versaĵojn aŭ aȗskultis dialogojn, en kiuj aĉa strangeco anstataŭis spritecon. Poste fama mimikisto, Paris, prezentis la aventurojn de Iono, la filino de Inaho. Al la gastoj, precipe al Ligia, ne kutiminta al similaj {{sic|spektaloj|spektakloj}}, ŝajnis, ke ili vidas miraklojn kaj sorĉojn. Paris sciis per movoj de la manoj kaj de la korpo esprimi aferojn, ŝajne neesprimeblajn en danco. Liaj manplatoj nebuligis la aeron, formante nubon<noinclude><references/> {{rh|||67}}</noinclude> 05ui3onjfo9n7oegntxioauc98rtuk1 104 32415 115366 106297 2026-05-14T09:39:50Z Ciampix 3284 115366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>luman, vivan, tremantan, volupteman, ĉirkaŭantan duone svenintan knabinan figuron, skuatan de volupta spasmo. Ĝi estis bildo, ne danco, bildo klara, malkaŝanta la misterojn de amo, sorĉa kaj senhonta, kaj kiam post ĝia fino eniris cibelpastroj kaj komencis kun siriaj knabinoj, ĉe akompano de citroj, flutoj, cimbaloj kaj tamburiletoj bakhan dancon, plenan de sovaĝaj krioj kaj de pli sovaĝa ankoraŭ malĉasto, ŝajnis al Ligia, ke viva fajro ŝin bruligos, ke tondro devus frapi ĉi tiun domon, aŭ plafono devus fali sur la kapojn de la festenanoj. Sed el la ora retego, streĉita sub la plafono, faladis nur rozoj, kaj dume la duonebria jam Vinicius parolis al ŝi: — Mi vidis vin en la domo de Aulusoj ĉe la fontano kaj mi ekamis vin. Estis tagiĝo kaj vi pensis, ke neniu rigardas, sed mi vin vidis… Kaj mi vidas vin tia ĝis nun, kvankam la ''{{Lingvo|la|peplum}}'' kovras vin de miaj okuloj. Ĵetu for la ''{{Lingvo|la|peplum}}'', kiel Crispinilla. Vidu! Dioj kaj homoj serĉas amon. Nenio estas, krom ĝi, en la mondo! Metu la kapon sur mian bruston kaj fermu la okulojn! Kaj ŝiaj pulsoj batis peze en la tempioj kaj manoj. Kaptis ŝin la impreso, ke ŝi falas en ian abismon, kaj tiu Vinicius, kiu ŝajnis antaŭe tiel proksima kaj fidinda, anstataŭ savi, tiras ŝin profunden. Kaj ŝia koro premiĝis kontraŭ li. Denove ŝi komencis timi la festenon, kaj lin, kaj sin mem. Iu voĉo, simila al la voĉo de Pomponia, vokis en ŝia animo: Ligia! savu vin! sed io parolis al ŝi ankaŭ, ke jam estas tro malfrue, ke kiun simila fajro ĉirkaŭblovis, kiu vidis ĉion, kio okazis, dum ĉi tiu festeno, en kiu la koro tiel batis, kiel en ŝi ĝi batis, kaj kiun traigis tia tremo, kia ŝin traigis ĉe lia proksimiĝo — tiu estas perdita senrevoke. Ŝi sentis sin svene. Kelkfoje ŝajnis al ŝi, ke ŝi perdos la konscion, kaj poste okazos io terura. Ŝi sciis, ke neniu rajtis, minacate de la cezara kolero, levi sin de la festeno, antaŭ ol la cezaro sin levis, sed se eĉ ne estus tiel, ŝi ne havis jam por tio forton. Dume la fino de la festeno estis ankoraŭ malproksima. Sklavoj alportadis ankoraŭ novajn manĝojn kaj senĉese plenigadis la pokalojn per vino, kaj antaŭ la tabloj, starantaj en la formo de unuflanke malfermita cirklo, aperis du atletoj, por prezenti al la gastoj luktospektaklon. Kaj tuj ili ekbatalis. La potencaj korpoj, brilantaj de olivoleo, faris unu bulegon, iliaj ostoj kraksonis en la feraj brakoj, el la kunpremitaj makzeloj eliĝadis malbonaŭgura grinco. Kelkfoje oni aŭdis rapidajn, obtuzajn frapojn de iliaj<noinclude><references/> {{rh|68|||}}</noinclude> 85vqg2ozk2nbjodudgnyuo8uhhuz602 104 32417 115367 106298 2026-05-14T09:40:22Z Ciampix 3284 115367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>piedoj sur la planko, surŝutita per safrano, jen ili haltadis senmove en silento, kaj al la rigardantoj ŝajnis, ke ili vidas antaŭ si grupon, skulptitan el ŝtono. La okuloj de la romanoj kun plezuro observis la penadon de la terure streĉitaj dorsoj, kruroj kaj brakoj. Sed la lukto ne daŭris longe, ĉar Croto, majstro kaj estro de gladiatora lernejo, ne vane ĝuis la opinion de la plej forta homo en la regno. Lia kontraŭulo komencis spiri ĉiam pli rapide, poste stertori, poste lia vizaĝo iĝis ruĝeblua, fine sango elŝprucis el lia buŝo, kaj li malstreĉiĝis. Tondro de aplaŭdoj salutis la finon de la lukto, kaj Croto, apoginte la piedojn sur la dorso de la kontraŭulo, krucigis la grandegajn brakojn sur la brusto kaj rigardis ĉirkaŭen tra la ĉambrego per la okuloj de triumfanto. Poste eniris imitistoj de bestoj kaj de iliaj voĉoj, ĵonglistoj kaj arlekenoj, sed oni malmulte ilin rigardis, ĉar vino nebuligis jam la okulojn de la rigardantoj. La festeno aliformis sin iom post iom en drinkan kaj diboĉan orgion. La siriaj knabinoj, kiuj antaŭe dancis la bakhan dancon, miksis sin kun la gastoj. La muziko ŝanĝis sin en senordan kaj sovaĝan bruadon de citroj, liutoj, armenaj cimbaloj, egiptaj ''{{Lingvo|la|sistrae}}'', trumpetoj kaj kornoj, kaj ĉar kelkaj el la festenanoj deziris babili, oni komencis krii al la muzikistoj, ke ili iru for. La aero, saturita per odoro de floroj, plena de aromo de oleoj, kiujn belegaj servoknabetoj ŝprucigis dum la festeno sur la piedojn de la gastoj, saturita per safrano kaj per homaj elspiraĵoj, iĝis sufoka; la lampoj brilis per malfortaj flamoj, malrektiĝis la florkronoj sur la fruntoj, la vizaĝoj paliĝis kaj kovriĝis per ŝvitgutoj. Vitelius peze falis sub la tablon. Nigidia, nudiginte sin ĝis duono de la korpo, apogis sian ebrian, infanan kapon sur la bruston de Lucanus, kaj li, egale ebria, komencis forblovi oran pudron de ŝiaj haroj, levante la okulojn supren kun senlima kontenteco. Vestinus kun la obstineco de ebriulo ripetis dekafoje la respondon de Mopsuso al la sigelita letero de la prokonsulo, kaj Tulius, kiu mokis la diojn, parolis per voĉo longiĝema, interrompata de singulto: — Ĉar se la Sferoso de Ksenofano estas sfera, tiam, vidu, tian dion oni povas ruli antaŭ si per la piedo, kiel barelon. Sed Domitius Afer, maljuna ŝtelisto kaj denuncisto, indigniĝis pro tiu ĉi parolo, kaj pro indigno surverŝis per falerno sian tutan tunikon. Li ĉiam kredis je la dioj. Homoj diras, ke Romo pereos, kaj estas eĉ tiaj, kiuj asertas, ke ĝi jam pereas. Certe jes! Sed se tio venos, ĝi estos tial, ke la junularo ne<noinclude><references/> {{rh|||69}}</noinclude> 4ulv3mexxyz8gpim4ulipw8fhc9vs8q 104 32418 115368 106299 2026-05-14T09:40:46Z Ciampix 3284 115368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>havas plu la kredon, kaj sen la kredo ne povas ekzisti virto. Oni forlasis ankaŭ la iamajn severajn morojn, kaj en nenies kapon venas la penso, ke la epikuranoj ne kapablos rezisti al barbaroj. Kaj tio ĉi estas ja senduba! Koncerne lin, li bedaŭras, ke li ĝisvivis tian tempon, kaj ke en ĝuoj li devas serĉi helpon kontraŭ ĉagrenoj, kiuj alie rapide subigus lin. Dirinte ĉi tion, li alpremis al si sirian dancistinon kaj per la sendenta buŝo komencis kisi ŝian nukon kaj dorson, kion vidante, konsulo Memmius Regulus ekridis kaj, levinte sian kalvan kapon, ornamitan per flankeniĝinta florkrono, ekparolis: — Kiu diras, ke Romo pereas?… Sensencaĵo!… Mi, konsulo, scias plej bone… ''{{Lingvo|la|Videant consules}}''… tridek legioj gardas nian ''{{Lingvo|la|pax romana!}}''… Ĉe tiuj ĉi vortoj li almetis la pugnojn al la tempioj kaj komencis krii tra la tuta ĉambrego: — Tridek legioj! — tridek legioj!… de Britujo ĝis la limo de l’ partoj! Sed subite li ekhaltis pripense kaj, almetinte la fingron al la frunto, diris: — Eble eĉ, pli ĝuste, tridek du… Kaj li ruliĝis sub la tablon, kie post momento li komencis vomi fenikopterajn langojn, rostitajn agarikojn, glaciigitajn fungojn, akridojn kun mielo, fiŝojn, viandojn kaj ĉion, kion li manĝis aŭ trinkis. Domitiuson tamen ne trankviligis la nombro de la legioj, gardantaj la roman pacon: „Ne, ne! Romo devas perei, ĉar pereis la kredo je la dioj kaj la severaj moroj! Romo devas perei! Domaĝe, ĉar la vivo tamen estas bona, la cezaro favora, la vino bongusta! Ha, kia domaĝo! Kaj, kaŝinte la kapon inter la skapolojn de la siria bakhistino, li komencis plori: — Kion gravas la estonta vivo!… Ahilo pravis, dirante, ke preferinde estas esti kampservisto en la subsuna mondo, ol reĝo en la kimeriaj landoj. Kaj ankaŭ tio estas demando, ĉu ekzistas iuj dioj, kvankam la nekredo pereigas la junan generacion. Lucanus estis dume disblovinta la tutan oran pudron de la haroj de Nigidia, kiu, ebriiĝinte, endormiĝis. Poste li deprenis hederajn branĉojn de staranta antaŭ li vazo, ĉirkaŭvolvis per ili la dormantinon, kaj, plenuminte tiun ĉi taskon, komencis rigardi la ĉeestantojn per okuloj kontentegaj kaj demandaj.<noinclude><references/> {{rh|70||}}</noinclude> cfll3pospp50ail20w5amereztgaaoi 104 32419 115369 106300 2026-05-14T09:41:12Z Ciampix 3284 115369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Post tio li ornamis sin mem per hedero, ripetante per la tono de profunda konvinko: — Mi tute ne estas homo, sed faŭno. Petronius ne estis ebria, sed Nero, kiu komence trinkis malmulte pro sia „ĉiela” voĉo, ĉe la fino malplenigadis pokalon post pokalo, kaj ebriiĝis. Li volis kanti plu siajn versaĵojn, la grekajn ĉi-foje, sed li forgesis ilin kaj erare ekkantis kanteton de Anakreonto. Akompanis lin ĉe tio Pythagoras, Diodorus kaj Terpnos, sed ĉar neniu el ili sukcesis, tial ili lasis. Nero siavice komencis, kiel konanto kaj estetikulo, admiri la belecon de Pythagoras, kaj pro admiro kisi liajn manojn. Tiel belegajn manojn li vidis iam nur… ĉe kiu? Kaj almetinte la manplaton al la malseka frunto, li komencis rememori. Post momento sur lia vizaĝo speguliĝis timo: — Aha! ĉe la patrino! ĉe Agrippina! Kaj subite ekposedis lin malserenaj vizioj. — Oni diras — li parolis — ke ŝi vagas nokte ĉe lunlumo apud la maro, ĉirkaŭ Bajoj kaj Bauloj… Ŝi nur vagas, kvazaŭ ŝi ion serĉus — nenio pli. Kaj kiam ŝi proksimiĝas al boato, ŝi rigardas iom kaj foriras, sed la fiŝkaptisto, kiun ŝi rigardis, mortas. — Nemalbona temo — diris Petronius. Kaj Vestinus, etendite la kolon, kiel gruo, flustris mistere: — Mi ne kredas je la dioj, sed mi kredas je la spiritoj — ho! Sed Nero ne atentis iliajn vortojn kaj parolis plu: — Mi plenumis ja la ''{{Lingvo|la|lemuralia}}''. Mi ne volas ŝin vidi! Jam estas la kvina jaro. Mi devis, mi devis ŝin kondamni, ĉar ŝi sendis kontraŭ mi mortigiston, kaj se mi ne estus antaŭaginta, vi ne aŭdus hodiaŭ mian kanton. — Dankon, cezaro, en la nomo de la urbo kaj de la mondo — vokis Domitius Afer. — Vinon! Kaj oni sonigu timpanojn! La bruo rekomenciĝis. Lucanus, tuta en hedero, volante ĝin superkrii, leviĝis kaj komencis voki: — Mi ne estas homo, sed faŭno, kaj mi loĝas en arbaro! E… ho…oooo! Fine ebriiĝis la cezaro, ebriiĝis la viroj kaj la virinoj. Vinicius estis ne malpli ebria, ol la aliaj, kaj krom tio ekster la pasio naskiĝis en li inklino al malpaco, kio okazadis ĉiufoje, kiam li drinkis supermezure. Lia nigreta vizaĝo iĝadis ankoraŭ pli pala kaj liaj vortoj jam konfuziĝis, kiam li parolis rapide per laŭta kaj ordona voĉo:<noinclude><references/> {{rh|||71}}</noinclude> br24yhzw5d2j8s8himfbrn8xv0jxyt9 104 32420 115370 106301 2026-05-14T09:41:37Z Ciampix 3284 115370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Donu la buŝon! Hodiaŭ, ĉu morgaŭ, estas egale! Sufiĉe jam! La cezaro prenis vin de Aulusoj, por vin donaci al mi, vi komprenas! Morgaŭ je la krepusko mi sendos sklavojn por vin preni, vi komprenas! La cezaro promesis vin al mi, antaŭ ol li vin prenis… Vi devas esti mia! Donu la buŝon! Mi ne volas atendi ĝis morgaŭ… donu rapide la buŝon! Kaj li ĉirkaŭprenis ŝin, sed Acte komencis ŝin defendi, kaj Ligia mem ankaŭ defendis sin per la lastaj fortoj, ĉar ŝi sentis, ke ŝi pereas. Vane tamen ŝi penis ambaŭmane depreni de si lian senharan brakon; vane per voĉo, en kiu vibris korpremo kaj timo, ŝi petegis, ke li ne estu tia, kia li estas, ke li kompatu ŝin. Lia vinsaturita spiro ĉirkaŭblovadis ŝin ĉiam pli proksime, kaj lia vizaĝo troviĝis tuj apud la ŝia. Li ne estis plu tiu iama, bona kaj preskaŭ kara al ŝia animo Vinicius, sed ebria, malbona satiruso, kiu plenigis ŝin per teruro kaj abomeno. La fortoj tamen forlasadis ŝin ĉiam pli. Vane, forklininte sin, ŝi turnis for la vizaĝon, por eviti liajn kisojn. Li leviĝis, ekkaptis ŝin per ambaŭ brakoj, kaj altirinte ŝian kapon al la brusto, komencis, spiregante, dispremi per la buŝo ŝian paliĝintan buŝon. Sed en la sama momento ia terura forto malvolvis liajn brakojn de ŝia kolo tiel facile, kvazaŭ tio estus brakoj de infano, kaj lin mem ŝovis flanken, kiel sekan branĉeton aŭ velkintan folion. Kio okazis? Vinicius frotis la mirigitajn okulojn kaj subite ekvidis super si la grandegan figuron de la ligo, nomata Ursus, kiun li ekkonis en la domo de Aulusoj. La ligo staris trankvile kaj nur rigardis Viniciuson per siaj bluaj okuloj tiel strange, ke al la juna viro la sango koagulis en la vejnoj, poste li prenis sur la brakojn sian reĝidinon kaj per paŝo egalmezura, mallaŭta, eliris el la ''{{Lingvo|la|triclinium}}''. Acte en la sama momento eliris post li. Vinicius sidis dum sekundo, kiel ŝtoniĝinta, poste li saltleviĝis kaj ekkuris al la elirejo. Sed la pasio, mirego, furiozo kaj vino subhakis liajn piedojn. Li ekŝanceliĝis foje kaj refoje, poste ekkaptis la nudan ŝultron de iu el la bakhantinoj kaj komencis, palpebrumante, demandi: — Kio okazis? Kaj ŝi, preninte pokalon kun vino, transdonis ĝin al li kun rideto en la nebulkovritaj okuloj: — Trinku — ŝi diris.<noinclude><references/> {{rh|72||}}</noinclude> ax9gh4v1o2ujf76j2fw6pfnsbklrnnd 104 37393 115375 114247 2026-05-14T09:48:27Z Ciampix 3284 115375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AKNO|- 5 -|AKVARIO}}</noinclude><section begin="Aklami"/>diskutado, unuvoĉe. '''Aklamo'''. Ago de tiu, kiu aklamas. <section end="Aklami"/> <section begin="Akno"/>'''Akno'''. Patologia ruĝa makuleto de la haŭto. <section end="Akno"/> <section begin="Akolito"/>'''Akolito'''. Preĝeja servisto, helpanta pastron dum la diservo. <section end="Akolito"/> <section begin="Akompani"/>'''Akompani'''. '''- 1'''. Iri kun iu, esti kun iu : ''Mi akompanos vin al la stacidomo''. '''- 2'''. (Muz.). Kunludi. '''Akompano'''. Ago de tiu, kiu akompanas. '''Akomponanto'''. Persono, kiu akompanas. <section end="Akompani"/> <section begin="Akonito"/>'''Akonito''' (Bot.). Venena medicina vegetaĵo el la familio de l’ranunkulacoj (''Aconitum napellus''). <section end="Akonito"/> <section begin="Akordo"/>'''Akordo'''. '''- 1'''. Samtempa harmonia sonado de kelke da tonoj. '''- 2'''. Reciproka konformeco harmonia, adapteco : ''akordo'' ''de la adjektivo kun la substantivo''. '''Akorda'''. Harmonia, konforma al io, adaptita al io. '''Akordigi'''. Fari ion akorda. '''Akordiĝi'''. Fariĝi akorda : ''La predikato akordiĝas kun la'' ''subjekto''. '''Akordigebla'''. Kiu povas esti akordigita. <section end="Akordo"/> <section begin="Akra"/>'''Akra'''. '''- 1'''. Havanta tre maldikan tranĉan randon : ''akra tranĉilo, glavo, tondilo''. '''- 2'''. Kies lateroj (flankoj), kuniĝas je malgranda angulo : ''akra rando''. '''- 3'''. Kiu forte ekscitas la sentojn : ''akra manĝaĵo,'' ''malvarmo, koloro, sono, voĉo, odoro''. '''- 4'''. Severa, neĝentila : ''akraj vortoj''. '''Akreco'''. Eco de tio, kio estas akra. '''Akrigi'''. Fari ion akra : ''akrigi tranĉilon''. '''Akrigilo'''. Ŝtono, objekto por akrigado. Komparu : '''{{VdE|Akuta}}'''. <section end="Akra"/> <section begin="Akrido"/>'''Akrido''' (Zool.). Insekto, detruanta la grenojn (''Pachytylus migratorius, acrididae''). <section end="Akrido"/> <section begin="Akrobato"/>'''Akrobato'''. Cirka gimnastika artisto. <section end="Akrobato"/> <section begin="Akso"/>'''Akso'''. '''- 1'''. Reala aŭ imagata rekta linio, ĉirkaŭ kiu turniĝas korpo : ''akso de la tera'' ''globo, de rado''. '''- 2'''. Centra linio : ''akso de'' ''floro, de vojo''. <section end="Akso"/> <section begin="Akselo"/>'''Akselo''' (Anat.). Kavo sub la artiko de la ŝultro kaj brako. <section end="Akselo"/> <section begin="Aksiomo"/>'''Aksiomo'''. Vero senduba, ne bezonanta pruvon : ''Du nombroj, kiuj egalas trian,'' ''egalas unu la alian.'' <section end="Aksiomo"/> <section begin="Akto"/>'''Akto'''. '''- 1'''. Parto de dramo, de komedio : ''Aktoj estas dividataj en scenojn''. '''- 2'''. Oficiala dokumento, atestanta fakton : ''akto pri la'' ''naskiĝo''. <section end="Akto"/> <section begin="Aktivo"/>'''Aktivo'''. '''- 1'''. Formo de la transitivaj verboj, esprimanta agon : ''La patro amas'' ''la filon, la filo estas amata de la patro;'' ''« amas » estas formo de l’ aktivo, « amata »'' ''de l' pasivo''. '''- 2'''. Pozitiva parto de propraĵo : ''La kompanio ne bankrotis, kvankam ĝiaj pasivoj'' ''preskaŭ egalis la aktivojn''. '''Aktiva'''. '''- 1'''. Kiu apartenas al la aktiva formo. de la verbo : ''La aktiva formo estas pli ofte uzata, ol la'' ''pasiva''. '''- 2'''. Kiu prezentas la pozitivan parton de propraĵo : ''aktivaj sumoj de bilanco''. '''- 3'''. Agema : ''Aktiva homo neniam restas senokupa''. <section end="Aktivo"/> <section begin="Aktoro"/>'''Aktoro'''. Artisto, ludanta rolon en drama spektaklo. <section end="Aktoro"/> <section begin="Aktuala"/>'''Aktuala'''. Efektive ekzistanta en la nuna tempo kaj samtempe grava, interesa. '''Aktualaĵo'''. Io aktuala. '''Aktualeco'''. Eco de tio, kio estas aktuala. <section end="Aktuala"/> <section begin="Akumulatoro"/>'''Akumulatoro'''. Elektra baterio, amasiganta provizon de la elektro : ''Aŭtomobilo'', ''movata de akumulatoroj''. <section end="Akumulatoro"/> <section begin="Akurata"/>'''Akurata'''. '''- 1'''. Kiu plenumas je la interkonsentita tempo : ''akurata tajloro''. '''- 2'''. Kiu venas je la interkonsentita horo. '''Akurateco'''. Eco de tiu, kiu estas akurata. <section end="Akurata"/> <section begin="Akustiko"/>'''Akustiko'''. Parto de la fiziko, pri la sonoj. <section end="Akustiko"/> <section begin="Akuŝi"/>'''Akuŝi'''. Eligi maturan feton : ''La patrino'' ''feliĉe akuŝis belan knabon''. '''- 2'''. Tre malfacile fari, verki ion : ''Fine li akuŝis sian'' ''disertacion''. '''Akuŝo'''. Ago de tiu, kiu akuŝas. '''Akuŝisto'''. Kuracisto, kies specialo estas helpi la akuŝojn. '''Akuŝistino'''. Virino, kies profesio estas helpi la akuŝojn : '''Akuŝantino'''. Virino, kiu akuŝas. <section end="Akuŝi"/> <section begin="Akuta"/>'''Akuta'''. Nelongedaŭra, akompanata de fortaj simptomoj (pri la malsanoj) : ''akuta'' ''kataro''. Komparu : '''{{VdE|Akra}}'''. <section end="Akuta"/> <section begin="Akuzi"/>'''Akuzi'''. Proklami ies kulpon, krimon : ''akuzi iun pri ŝtelo, akuzi iun pri malnobleco.'' '''Akuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu akuzas. <section end="Akuzi"/> <section begin="Akuzativo"/>'''Akuzativo'''. Kazo, kies finiĝo estas ''n''. <section end="Akuzativo"/> <section begin="Akvo"/>'''Akvo'''. H₂O. Komponaĵo de oksigeno kaj hidrogeno; fluidaĵo, kovranta tri kvaronojn de la tero (maroj, lagoj, riveroj). '''Akva'''. '''- 1'''. Konsistanta el akvo : ''akva solvaĵo''. '''- 2'''. Vivanta en akvo : ''akva vegetaĵo''. '''Akvofalo'''. Akvoj de rivero, lago, k. t. p., falantaj de supre : ''la Niagara akvofalo''. '''Akvomelono'''. Speco de melono kun ruĝa molaĵo. '''Superakvego'''. '''- 1'''. Tre granda kvanto da akvo. '''- 2'''. La ĝenerala subakvigo de la tero, laŭ la biblio : ''Noaho kaj lia familio'' ''estis la solaj homaj estaĵoj, kiuj sin savis de'' ''la superakvego''. <section end="Akvo"/> <section begin="Akvaforto"/>'''Akvaforto'''. Desegnaĵo, ĥemie farita sur kupro. <section end="Akvaforto"/> <section begin="Akvarelo"/>'''Akvarelo'''. Pentraĵo, farita per farboj solvitaj en akvo. '''Akvarelisto'''. Pentristo de akvareloj. <section end="Akvarelo"/> <section begin="Akvario"/>'''Akvario'''. Akvujo por kulturi vegetaĵojn kaj fiŝojn.<section end="Akvario"/><noinclude><references/></noinclude> bbqxy2b52alnb3uinst5hgzhz2dfvim 104 37394 115371 114300 2026-05-14T09:44:35Z Ciampix 3284 115371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AKVILEGIO|- 6 -|ALNO}}</noinclude><section begin="Akvilegio"/><nowiki /> '''Akvilegio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ranunkolacoj kun sonorilforma floro (''Aquilegium''). <section end="Akvilegio"/> <section begin="Al"/>'''Al'''. '''- 1'''. Prepozicio, metata antaŭ nomo de persono, objekto, loko, je kiu aŭ kien estas direktata la ago : ''doni, donaci libron'' ''al knabo, amo de la patro al la filo, proksimiĝi'' ''al la urbo''. '''- 2'''. Prefikso, esprimanta kien direktiĝas movo; lokon, kiun atingas movo : ''almeti, alporti''. <section end="Al"/> <section begin="Alabastro"/>'''Alabastro'''. Duone diafana speco de gipso de blanka koloro, similanta marmoron, uzata por malgrandaj artaj objektoj : vazoj, statuetoj. '''Alabastra'''. El alabastro : ''alabastra vazo''. <section end="Alabastro"/> <section begin="Alarmo"/>'''Alarmo'''. '''- 1'''. Alvoko al armiloj : ''La'' ''generalo ordonis trumpeti la alarmon''. '''- 2.''' Sciigo, krioj pri proksimiĝanta danĝero. '''Alarmi'''. Fari alarmon. <section end="Alarmo"/> <section begin="Alaŭdo"/>'''Alaŭdo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantobirdo el la familio de l’paseroj (''Alaŭda arvensis''). <section end="Alaŭdo"/> <section begin="Albinoso"/>'''Albinoso'''. Homo kun kunnaskita anomalio de la pigmento : plena aŭ preskaŭ plena manko de la pigmento en la haŭto, haroj, k. t. p. <section end="Albinoso"/> <section begin="Albumo"/>'''Albumo'''. Libro por enmetado de fotografaĵoj, ilustraĵoj : ''Albumo de konataj'' ''Esperantistoj''. <section end="Albumo"/> <section begin="Albumino"/>'''Albumino'''. Organika substanco, kiu formas la blankon de ovo kaj el kiu grandparte konsistas la korpo de la bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Albumino"/> <section begin="Albuminurio"/>'''Albuminurio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ĉeesto de albumino en la urino (simptomo de la nefrito kaj de aliaj malsanoj). <section end="Albuminurio"/> <section begin="Alciono"/>'''Alciono''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo krianta el la vico de l’paseroj (''Alcedo''). <section end="Alciono"/> <section begin="Aldo"/>'''Aldo'''. La plej malalta voĉo de la virinoj. '''Aldviolono'''. Granda violono : korda instrumento, meza inter la violono kaj violonĉelo. <section end="Aldo"/> <section begin="Aleo"/>'''Aleo'''. Vojo en ĝardeno; vojo kun vico de arboj ĉe ĉiu bordo : ''aleo de tilioj''. <section end="Aleo"/> <section begin="Alegorio"/>'''Alegorio'''. Rakonto, kies temo estas metafore prezentita. '''Alegoria'''. Esprimita per metaforoj, metafore prezentita. <section end="Alegorio"/> <section begin="Aleno"/>'''Aleno'''. Pinta fera peco por fari truojn en ledo : ''La aleno estas ilo de l’ ŝuistoj''. <section end="Aleno"/> <section begin="Alfabeto"/>'''Alfabeto'''. Kolekto de ĉiuj literoj de lingvo en konstanta vico : ''Preskaŭ ĉiuj'' ''civilizitaj popoloj uzas la latinan alfabeton''. <section end="Alfabeto"/> <section begin="Alfenido"/>'''Alfenido'''. Metala komponaĵo, imitanta la arĝenton : ''El alfenido oni faras kulerojn,'' ''forkojn, k. t. p''. '''Alfenida'''. El alfenido : ''alfenida cigarujo''. <section end="Alfenido"/> <section begin="Algo"/>'''Algo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de sensemaj vegetaĵoj, kreskantaj en akvo (''Algae''). <section end="Algo"/> <section begin="Algebro"/>'''Algebro'''. Parto de la matematiko, en kies operacioj estas uzataj literoj : ''La'' ''algebro donas solvojn pli ĝeneralajn, ol la'' ''aritmetiko''. '''Algebra'''. De la algebro, koncernanta la algebron : ''algebra problemo''. <section end="Algebro"/> <section begin="Alĥemio"/>'''Alhemio'''. Ĥemio de la mezaj centjaroj; arto aliigi metalojn, en oron. ''La alĥemio'' ''estas la patrino de la ĥemia scienco.'' <section end="Alĥemio"/> <section begin="Alia"/>'''Alia'''. '''- 1'''. Diferenca, ne egala, malsama : ''Tio estas tute alia afero!'' '''- 2'''. Dua el du : ''Ili disiĝis : unu iris dekstren, la alia maldekstren''. '''Alie'''. '''- 1'''. Alimaniere. '''- 2'''. En kontraŭa okazo, se ne : ''Obeu, alie vi estos'' ''punita''. '''Aliigi'''. Fari ion alia : ''aliigi la voĉon''. '''Aliiĝi'''. Fariĝi alia. <section end="Alia"/> <section begin="Alibio"/>'''Alibio'''. Pruvo, ke akuzito estis en alia loko en la momento de la krimo. <section end="Alibio"/> <section begin="Aligatoro"/>'''Aligatoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amerika krokodilo (''Alligator''). <section end="Aligatoro"/> <section begin="Alineo"/>'''Alineo'''. Linio, kies unua vorto iom foriĝas de la rando de manuskripto aŭ presaĵo : ''En « Vortaro de Esperanto » ĉiu'' ''radiko havas sian alineon.'' <section end="Alineo"/> <section begin="Alko"/>'''Alko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de cervo kun larĝaj plataj kornoj (''Cervus alces''). <section end="Alko"/> <section begin="Alkalio"/>'''Alkalio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Solvebla hidrato de bazo : ''hidrato de kalio, hidrato de natrio''. '''Alkalia'''. Havanta karakteron, ecojn de alkalio : ''alkalia solvaĵo''. <section end="Alkalio"/> <section begin="Alkoholo"/>'''Alkoholo'''. Esenca parto de brandoj, vinoj, likvoroj ({{VdE-ml|Ĥem|ĥem}}. etila alkoholo) : ''La'' ''trouzado de la alkoholo kaŭzas multajn malsanojn''. '''Alkohola'''. El alkoholo, enhavanta alkoholon. '''Alkoholaĵo'''. Alkohola trinkaĵo. <section end="Alkoholo"/> <section begin="Alkoholismo"/>'''Alkoholismo'''. Malsana stato, kaŭzita de la trouzado de alkoholaĵoj. <section end="Alkoholismo"/> <section begin="Alkovo"/>'''Alkovo'''. Ĉambro sen fenestro, por lito : ''La dormado en alkovo estas malutila por la'' ''sano''. Komparu : '''{{VdE|Niĉo}}'''. <section end="Alkovo"/> <section begin="Almanako"/>'''Almanako'''. Libro, enhavanta tabelon de l’ tagoj, monatoj, sezonoj kaj festoj de jaro, kun literaturaĵoj kaj praktikaj informoj. <section end="Almanako"/> <section begin="Almenaŭ"/>'''Almenaŭ'''. '''- 1'''. Ne malpli ol : ''Por lerni'' ''fremdan lingvon oni bezonas almenaŭ du'' ''jarojn''. '''- 2'''. Eble aliaj,… : ''Almenaŭ mi ne'' ''komprenas tion''. <section end="Almenaŭ"/> <section begin="Almozo"/>'''Almozo'''. Kio estas donata senpage al mizeruloj por helpi ilin : ''Blindulo petas'' ''almozon antaŭ la preĝejo''. '''Almozulo'''. Homo, kiu vivas per almozoj. <section end="Almozo"/> <section begin="Alno"/>'''Alno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’betulacoj, uzata de lignaĵistoj (''Alnus'').<section end="Alno"/><noinclude><references/></noinclude> 0u4y4ekid0amsnzl2eihw6a0rv4epy9 104 37396 115376 114302 2026-05-14T09:49:31Z Ciampix 3284 115376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|ALOO|- 7 -|AMIGDALACOJ}}</noinclude><section begin="Aloo"/><nowiki /> '''Aloo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo, liveranta laksigan rezinon, el la familio de l’liliacoj (''Aloe''). <section end="Aloo"/> <section begin="Alopatio"/>'''Alopatio'''. Metodo de kuracado per rimedoj, kontraŭaj al la naturo de l’ malsano : ''La alopatio estas la sola serioza'' ''metodo, la homeopatio estas nur blago''. '''Alopatia'''. De l’ alopatio, bazita sur la alopatio. <section end="Alopatio"/> <section begin="Alpako"/>'''Alpako'''. Ŝtofo el lano de l’ samnomaj ŝafoj, vivantaj sur la montoj de Peruvio. '''Alpaka'''. El alpako : ''alpaka jako''. <section end="Alpako"/> <section begin="Alta"/>'''Alta'''. '''- 1.''' Granda en la vertikala direkto : ''alta domo, monto''. '''- 2.''' Grava, supera :''alta'' ''rango, ofico''. '''- 3.''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Konsistanta el multe da vibroj : ''alta tono''. '''Altaĵo'''. Alta loko. '''Alteco'''. Eco de tio, kio estas alta. '''Plialtigi'''. Pligrandigi la altecon. <section end="Alta"/> <section begin="Altaro"/>'''Altaro'''. Tablo por religiaj oferoj, por diservo. <section end="Altaro"/> <section begin="Alteo"/>'''Alteo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Malvosimila vegetaĵo (''Althaea''). <section end="Alteo"/> <section begin="Alterni"/>'''Alterni'''. Sekvi unu alian kaj reciproke : ''La tagoj kaj noktoj eterne alternas.'' <section end="Alterni"/> <section begin="Alternativo"/>'''Alternativo'''. Decida elekto de unu el du eblaĵoj aŭ aferoj : ''Al la kompanio sin'' ''prezentis la alternativo : aŭ bankroti aŭ'' ''likvidi ĉiujn filiojn.'' <section end="Alternativo"/> <section begin="Altreliefo"/>'''Altreliefo'''. Surmura skulptaĵo, kies figuroj preskaŭ tute foriĝas de la fono. <section end="Altreliefo"/> <section begin="Aludi"/>'''Aludi'''. Paroli pri persono aŭ afero, ne menciante ilian nomon, komprenigante tamen pri kio oni parolas. '''Aludo'''. Vorto aŭ frazo, aludanta pri io. <section end="Aludi"/> <section begin="Alumeto"/>'''Alumeto'''. Ligna peceto, kun ekstremo sulfurita, por ekbruligado. <section end="Alumeto"/> <section begin="Aluminio"/>'''Aluminio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Al. Blanka, tre malpeza metalo de arĝenta brilo. '''Aluminia'''. El aluminio : ''aluminia ŝlosilo''. <section end="Aluminio"/> <section begin="Aluno"/>'''Aluno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Duobla sulfato de aluminio kaj kalio, amonio : ''La kalian alunon oni ordinare nomas simple aluno. Aluno estas uzata por purigi akvon, en fotografado, tanado.'' <section end="Aluno"/> <section begin="Aluvio"/>'''Aluvio'''. Tera tavolo, alportita de la akvo : ''La plej granda parto de Holando'' ''konsistas el maraj aluvioj.'' <section end="Aluvio"/> <section begin="Amo"/>'''Amo'''. '''- 1.''' Pasia inklino al persono de alia sekso : ''amo al virino''. '''- 2.''' Alta grado de inklino : ''amo al la patrino, al la infanoj''. '''Ami'''. Senti amon. '''Aminda'''. Kiu meritas amon, kiu faras agrablan impreson. '''Enamiĝi'''. Eksenti amon al persono de la alia sekso. <section end="Amo"/> <section begin="Amatoro"/>'''Amatoro'''. '''- 1.''' Persono, kiu havas inklinon al io, amas ion ; ''amatoro de pentraĵoj''. '''- 2.''' Persono, kiu ne profesie sin okupas per arto, scienco, metio : ''fotografisto amatoro''. Komparu : '''{{VdE|Diletanto}}'''. <section end="Amatoro"/> <section begin="Amalgamo"/>'''Amalgamo'''. '''- 1''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Miksaĵo de hidrargo kun alia metalo. '''- 2.''' Miksaĵo. <section end="Amalgamo"/> <section begin="Amaso"/>'''Amaso'''. Kolekto, granda kvanto, granda nombro : ''amaso da ŝtonoj, popolamaso''. '''Amasigi'''. Kolekti en granda kvanto : ''amasigi'' ''monon''. <section end="Amaso"/> <section begin="Ambasadoro"/>'''Ambasadoro'''. '''- 1'''. Sendito de unu ŝtato al alia. '''- 2'''. Konstanta reprezentanto de ŝtato ĉe alia regno. <section end="Ambasadoro"/> <section begin="Ambaŭ"/>'''Ambaŭ'''. Unu kaj alia : ''Mi renkontis du'' ''amikojn, mi salutis ilin ambaŭ kaj ĉiu resalutis.'' <section end="Ambaŭ"/> <section begin="Ambicio"/>'''Ambicio'''. Forta deziro de famo, honoroj, k. t. p. : ''Laŭdinda estas ambicio, se ĝi'' ''instigas al la laboro, kondamninda, se ĝi uzas'' ''intrigojn kaj reklamon''. '''Ambicia'''. Kiu havas, montras ambicion : ''ambicia homo, ambicia'' ''projekto''. <section end="Ambicio"/> <section begin="Amblo"/>'''Amblo'''. Maniero de l’ irado de kelkaj kvarpiedaj bestoj, kiuj levas samtempe ambaŭ piedojn de unu flanko : ''La urso,'' ''kamelo, ĝirafo kaj unu speco de ĉevaloj iras'' ''la amblon.'' <section end="Amblo"/> <section begin="Amboso"/>'''Amboso'''. Fera bloko, sur kiu oni forĝas. ''Esti inter martelo kaj amboso'' = esti en malfacila situacio sen eliro. <section end="Amboso"/> <section begin="Ambro"/>'''Ambro'''. Rezina aroma substanco, uzata kiel incenso. <section end="Ambro"/> <section begin="Ambrozio"/>'''Ambrozio'''. '''- 1'''. Manĝaĵo de la grekaj dioj. '''- 2'''. Tre bongusta manĝaĵo. <section end="Ambrozio"/> <section begin="Ambulanco"/>'''Ambulanco'''. Movebla armea hospitalo. <section end="Ambulanco"/> <section begin="Amelo"/>'''Amelo'''. Substanco, formanta la plej grandan parton de ĉiuj farunaj substancoj; ĝi estas fabrike preparata el grenoj, terpomoj kaj uzata por rigidigi la tolaĵon. <section end="Amelo"/> <section begin="Amen"/>'''Amen'''. La lasta vorto de preĝoj; ĝi signifas : ''tiel estu''. <section end="Amen"/> <section begin="Ametisto"/>'''Ametisto'''. Violkolora multekosta ŝtono, konsistanta el speco de kvarco. <section end="Ametisto"/> <section begin="Amfibio"/>'''Amfibio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, vivanta sur la tero kaj en la akvo : ''La krokodilo'' ''estas la plej granda amfibio (Amphibium).'' <section end="Amfibio"/> <section begin="Amfiteatro"/>'''Amfiteatro'''. '''- 1'''. Antikva duonronda konstruaĵo kun pli kaj pli altaj benkoj por spektatoroj. '''- 2'''. Parto de teatro kontraŭ la scenejo. <section end="Amfiteatro"/> <section begin="Amforo"/>'''Amforo'''. Antikva vazo, alta kaj mallarĝa, kun du teniloj; ĝi estis uzata por vino, mielo, oleo, k. t. p. <section end="Amforo"/> <section begin="Amigdalacoj"/>'''Amigdalacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''migdalo,'' ''abrikoto, pruno, persiko.''<section end="Amigdalacoj"/><noinclude><references/></noinclude> l0kw6opdc3g9525xz4zpthaj0rrk717 104 37397 115377 114301 2026-05-14T09:50:21Z Ciampix 3284 115377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AMIKO|- 8 -|ANGULO}}</noinclude><section begin="Amiko"/><nowiki /> '''Amiko'''. Persono, ligita kun alia per inklino, simpatio, akordo de opinioj, gustoj : ''La amikon oni ekkonas en malfeliĉo.'' '''Amika'''. Bazita sur amikeco, inspirita de amikeco; ''amika helpa, amika konsilo''. '''Amikaĵo'''. Amika ago. '''Amikeco'''. Sento, rilato de tiuj, kiuj estas amikoj. <section end="Amiko"/> <section begin="Amindumi"/>'''Amindumi'''. Peni plaĉi al persono de la alia sekso per vortoj kaj konduto : ''amindumi viron, virinon.'' <section end="Amindumi"/> <section begin="Amnestio"/>'''Amnestio'''. Pardono, senkulpigo, proklamita de regnestro al krimuloj. '''Amnestii'''. Doni amnestion. <section end="Amnestio"/> <section begin="Amoniako"/>'''Amoniako''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). NH₃. Gasa alkalio de tre akra odoro, kombinaĵo de azoto kaj hidrogeno; ĝi estas uzata, en akva solvaĵo, de ladistoj, kolorigistoj. <section end="Amoniako"/> <section begin="Amorfa"/>'''Amorfa'''. Kiu ne posedas regulan strukturon : ''Ekzistas du specoj de fosforo :'' ''amorfa kaj kristala.'' <section end="Amorfa"/> <section begin="Amortizi"/>'''Amortizi'''. Nuligi ŝuldon per regulaj partopagoj. <section end="Amortizi"/> <section begin="Amplekso"/>'''Amplekso'''. Dimensioj, grado de vasteco (en figura senco) : ''verko de granda amplekso''. '''Ampleksi'''. Havi en si, teni en si (en figura senco) : ''La programo de la universitato'' ''ampleksas ĉiujn sciencojn.'' '''Multampleksa'''. Ampleksanta multon, havanta grandan amplekson. <section end="Amplekso"/> <section begin="Amputi"/>'''Amputi'''. Fortranĉi per ĥirurgia instrumento membron, organon : ''amputi frakasitan'' ''brakon''. <section end="Amputi"/> <section begin="Amuleto"/>'''Amuleto'''. Objekto havanta miraklan econ antaŭgardi de malsano, de sorĉo la personon, kiu ĝin portas. <section end="Amuleto"/> <section begin="Amuzi"/>'''Amuzi'''. Agrable okupi la pensojn, atenton; gajigi : ''La rakonto forte amuzis'' ''nin''. '''Amuzo'''. Io agrable okupanta la pensojn, atenton; io gajiganta. Komparu : '''{{VdE|Distri}}, {{VdE|Ludo|ludo}}'''. <section end="Amuzi"/> <section begin="-An"/>'''-An'''. Sufikso por esprimi membron, loĝanton, adepton : ''societano, Parizano,'' ''kristano.'' <section end="-An"/> <section begin="Anagramo"/>'''Anagramo'''. Alimeto de la literoj de vorto aŭ frazo, por formi alian vorton aŭ frazon : ''napo, pano''. <section end="Anagramo"/> <section begin="Anakronismo"/>'''Anakronismo'''. '''- 1'''. Eraro kontraŭ la kronologio, konsistanta en kunmetado de nesamtempaj personoj aŭ faktoj. '''- 2'''. Io nekonforma al la moroj de epoko. <section end="Anakronismo"/> <section begin="Analitiko"/>'''Analitiko'''. Teorio de analizo. <section end="Analitiko"/> <section begin="Analizo"/>'''Analizo'''. '''- 1'''. Disigo en elementojn : ''ĥemia, logika, gramatika analizo.'' '''- 2'''. Esploro detala, dividanta la tuton en ĝiajn elementojn. '''Analizi'''. Fari analizon. <section end="Analizo"/> <section begin="Analogio"/>'''Analogio'''. ({{VdE-ml|Filoz}}.). Simileco de du aferoj en unu aŭ kelke da rilatoj, permesanta konkludi pri ilia simileco ankaŭ en aliaj rilatoj : ''analogio de fenomenoj,'' ''analogio de juraj okazoj.'' '''Analogia'''. Havanta analogion. Komparu : '''{{VdE|Egala}}, {{VdE|Simila|simila}},''' '''{{VdE|Parenca|parenca}}.''' <section end="Analogio"/> <section begin="Ananaso"/>'''Ananaso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ananasujo. '''Ananasujo'''. Tropika arbo el la familio de labromeliacoj (''Ananassa sativa''). <section end="Ananaso"/> <section begin="Anapesto"/>'''Anapesto'''. Trisilaba versa mezuro, konsistanta el du mallongaj, aŭ neakcentitaj silaboj kaj tria longa aŭ akcentita. <section end="Anapesto"/> <section begin="Anarĥio"/>'''Anarĥio'''. '''- 1'''. Sistemo politika kaj socia, en kiu ĉiu individuo vivas sendependa, sen iu ajn estraro aŭ registaro. '''- 2'''. Plena senordo. '''Anarĥia'''. De anarĥio, bazita sur anarĥio. <section end="Anarĥio"/> <section begin="Anaso"/>'''Anaso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Korta naĝbirdo (''Anas'' ''domestica''). <section end="Anaso"/> <section begin="Anatemo"/>'''Anatemo'''. Solena malbeno; malbeno. <section end="Anatemo"/> <section begin="Anatomio"/>'''Anatomio'''. Scienco pri la makroskopa strukturo de organismoj : ''La sekcado estas'' ''la ĉefa esplora metodo de la anatomio.'' '''Anatomia'''. De anatomio, koncernanta anatomion. <section end="Anatomio"/> <section begin="Anĉovo"/>'''Anĉovo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla fiŝo, ordinare konservata en oliva oleo, uzata kiel spicaĵo (''Engraulis encassicolis''). <section end="Anĉovo"/> <section begin="Anekdoto"/>'''Anekdoto'''. Mallonga sprita rakonto. <section end="Anekdoto"/> <section begin="Aneksi"/>'''Aneksi'''. Aligi, precipe aligi al regno fremdan provincon : ''aneksi post venka'' ''milito''. '''Anekso'''. Ago de tiu, kiu aneksas. <section end="Aneksi"/> <section begin="Anemono"/>'''Anemono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ranunkulacoj (''Anemone''). <section end="Anemono"/> <section begin="Angeliko"/>'''Angeliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’umbeliferoj (''Angelica''). <section end="Angeliko"/> <section begin="Angio"/>'''Angio'''. Kanalo, tubo, tra kia fluas la sango, nutraj fluidaĵoj de l’ bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Angio"/> <section begin="Angiologio"/>'''Angiologio'''. Parto de la anatomio pri la angioj. <section end="Angiologio"/> <section begin="Angilo"/>'''Angilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Serpentosimila manĝebla fiŝo (''Anguilla vulgaris''). <section end="Angilo"/> <section begin="Angino"/>'''Angino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la gorĝo. <section end="Angino"/> <section begin="Angulo"/>'''Angulo'''. '''- 1'''. Nelimigita spaco inter du sin renkontantaj linioj rektaj. '''- 2'''. Nelimigita spaco inter du aŭ kelke sin renkontantaj reciproke ebenoj. '''- 3'''. Malvasta, kaŝita loko. '''Triangulo'''. Parto de l’ spaco, limigita de tri sin reciproke renkontantaj linioj. '''Multangulo'''. Parto de l’ spaco, limigita inter kvar, kvin, k. t. p. sin reciproke renkontantaj rektaj linioj.<section end="Angulo"/><noinclude><references/></noinclude> 6krnm41le145hs7s16h40386b0rmzsd 104 37399 115378 114257 2026-05-14T09:51:27Z Ciampix 3284 115378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|ANĜELO|- 9 -|ANTIPIRINO}}</noinclude><section begin="Anĝelo"/><nowiki /> '''Anĝelo'''. '''- 1'''. Ĉiela, estaĵo, akompananta kaj servanta Dion; ĉiela sendito. ''Malbona'' ''anĝelo'' = diablo, satano. ''- 2''. Persono tre bonkora, dolĉa, tolerema : ''anĝelo de l’'' ''pacienco''. <section end="Anĝelo"/> <section begin="Anhidra"/>'''Anhidra''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senakva. <section end="Anhidra"/> <section begin="Anilino"/>'''Anilino'''. Olea substanco, produktata el indigo (industrie el nitrobenzolo) kaj uzata por farboj. '''Anilina'''. De anilino, enhavanta anilinon : ''anilina farbo''. <section end="Anilino"/> <section begin="Animo"/>'''Animo'''. '''- 1'''. Spirita kaj senmorta parto de la homo : ''La senmorteco de la animo estas'' ''dogmo de preskaŭ ĉiuj religioj''. '''- 2'''. Sidejo de la sentoj kaj konscio. '''- 3'''. Esenca, ĉefa parto aŭ aganto : ''animo de entrepreno''. '''Anima'''. De animo, koncernanta animon. <section end="Animo"/> <section begin="Anizo"/>'''Anizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la umbeliferoj, kies grajnoj estas uzataj kiel spicaĵo, por likvoroj (''Pimpinella anisum''). <section end="Anizo"/> <section begin="Ankaŭ"/>'''Ankaŭ'''. Same kiel aliaj, kaj, krom tio : ''Ankaŭ mi venos'' = venos aliaj kaj mi. <section end="Ankaŭ"/> <section begin="Ankilozo"/>'''Ankilozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Rigideco de artiko, kaŭzita de malsano. <section end="Ankilozo"/> <section begin="Ankoraŭ"/>'''Ankoraŭ'''. '''- 1'''. Ĝis la nuna tempo : ''La'' ''laboro ne estas ankoraŭ finita. Li ankoraŭ'' ''laboras''. '''- 2'''. Ree : ''Ankoraŭ unu fojon''. <section end="Ankoraŭ"/> <section begin="Ankro"/>'''Ankro'''. Fera ilo, ĵetata en la akvon por fiksi ŝipon : ''La ankro estas emblemo de l’'' ''espero. Ĵeti ankron, levi ankron''. <section end="Ankro"/> <section begin="Anobio"/>'''Anobio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Lignomanĝanta insekto el la vico de l’koleopteroj (''Anobium tesselatum''). <section end="Anobio"/> <section begin="Anomalio"/>'''Anomalio'''. Io nenormala; dekliniĝo de ĝenerala regulo. '''Anomalia'''. Nenormala, dekliniĝanta de ĝenerala regulo. <section end="Anomalio"/> <section begin="Anonci"/>'''Anonci'''. '''- 1'''. Publike sciigi : ''anonci en'' ''gazeto''. '''- 2'''. Diri laŭte la nomon de l’ vizitanto, kiu eniras en la salonon. '''Anonco'''. Vortoj anoncantaj. Komparu : '''{{VdE|Afiŝo}}, {{VdE|Avizo|avizo}},''' '''{{VdE|Prospekto|prospekto}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Anonci"/> <section begin="Anonima"/>'''Anonima'''. Sen nomo de aŭtoro, de posedanto : ''anonima letero, societo''. '''Anonimo'''. Io anonima. <section end="Anonima"/> <section begin="Ansero"/>'''Ansero'''. '''- 1''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Korta naĝbirdo (''Anser domesticus''). '''- 2'''. Malsaĝa persono. <section end="Ansero"/> <section begin="Anstataŭ"/>'''Anstataŭ'''. En la loko de : ''Anstataŭ'' ''ĉapelo surmeti ĉapon. Anstataŭ babili, laboru''. '''Anstataŭi'''. Esti uzata anstataŭ io; okupi la lokon, plenumi devon anstataŭ iu : ''La'' ''mielo anstataŭas la sukeron. Dum la foresto'' ''de la prezidanto anstataŭis lin la sekretario.'' '''Anstataŭo'''. Ago de tiu, kiu anstataŭas. '''Anstataŭigi'''. Uzi anstataŭ io, doni la oficon de iu : ''anstataŭigi mortintan oficiston'' ''per nova.'' <section end="Anstataŭ"/> <section begin="-Ant"/>'''-Ant'''. Finiĝo de la aktiva participo de la estanta tempo : ''saltanta, kantante.'' <section end="-Ant"/> <section begin="Antaŭ"/>'''Antaŭ'''. '''- 1'''. Prepozicio, esprimanta : a) Tempon, momenton pli fruan, ol alia : ''La spektaklo komenciĝis antaŭ la oka horo.'' ''Mi venis antaŭ li''. b) Lokon, pli proksiman, ol alia : ''La puto estas antaŭ la domo''. '''- 2'''. Prefikso, esprimanta agon, staton, okazantan pli proksime, pli frue : ''antaŭiri, antaŭdiri''. '''Antaŭa'''. Estanta antaŭ io : ''antaŭa parto'' ''de domo, antaŭa preparo''. '''Antaŭe'''. '''- 1'''. Pli frue : ''Antaŭe pensu. poste agu''. '''- 2'''. En antaŭa loko : ''Antaŭe iris heroldo kaj post'' ''li dek kavaliroj''. '''Antaŭen'''. Al antaŭa loko, antaŭ sin : ''Antaŭen! — komandis la kolonelo''. <section end="Antaŭ"/> <section begin="Antagonismo"/>'''Antagonismo'''. Kontraŭeco. <section end="Antagonismo"/> <section begin="Antagonisto"/>'''Antagonisto'''. Kontraŭulo. <section end="Antagonisto"/> <section begin="Antarkta"/>'''Antarkta'''. Proksima de la suda poluso. <section end="Antarkta"/> <section begin="Anteno"/>'''Anteno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Movebla korno sur la kapo de insektoj, servanta kiel organo de la palpa kaj aŭda sento. <section end="Anteno"/> <section begin="Anticipi"/>'''Anticipi'''. Akcepti, preni antaŭe : ''anticipi'' ''tezon'' = akcepti tezon, por kiu oni poste liveros pruvojn; ''anticipi monon'' = preni monon, antaŭ kiam estas plene liverita la komercaĵo. <section end="Anticipi"/> <section begin="Antikristo"/>'''Antikristo'''. Kontraŭulo de Kristo kaj de la kristanismo; legenda estaĵo, kiu devas aperi antaŭ la fino de la mondo kaj esti venkita de Kristo. <section end="Antikristo"/> <section begin="Antikva"/>'''Antikva'''. '''- 1'''. Kiu ekzistis antaŭ tre longe kaj ne ekzistas plu : ''antikva Romo,'' ''antikva lingvo''. '''- 2'''. Tre malnova : ''antikva'' ''meblo''. '''Antikvaĵo'''. Antikva objekto : ''vendisto'' ''de antikvaĵoj''. '''Antikveco'''. Eco de tio, kio estas antikva. Komparu : '''{{VdE|Arĥaika}},''' '''{{VdE|Malnova|malnova}}, {{VdE|Maljuna|maljuna}}.''' <section end="Antikva"/> <section begin="Antilopo"/>'''Antilopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rapidkura remaĉbesto. <section end="Antilopo"/> <section begin="Antimono"/>'''Antimono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sb. Blanka blueta metalo, de lamena strukturo; ĝi estas uzata por la fabrikado de diversaj kunfandaĵoj (ekz. presliteroj); en la medicino estas uzataj ĝiaj saloj. <section end="Antimono"/> <section begin="Antinomio"/>'''Antinomio'''. Kontraŭeco de du leĝoj, de du reguloj. <section end="Antinomio"/> <section begin="Antipatio"/>'''Antipatio'''. Malinklino, kiun kaŭzas malagrablaj spiritaj ecoj. '''Antipatia'''. Kiu kaŭzas antipation : ''antipatia homo''. <section end="Antipatio"/> <section begin="Antipirino"/>'''Antipirino'''. C₁₁H₁₂N₂O. Dimetilfenilpirazolono. Blanka kristala pulvoro, uzata en la medicino kontraŭ la kapdoloro kaj febro.<section end="Antipirino"/><noinclude><references/></noinclude> iup2q14lw43kbkz7xduzsef8c9y7rsr 104 37400 115379 114261 2026-05-14T09:53:43Z Ciampix 3284 115379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|ANTIPODO|- 10 -|APOSTROFO}}</noinclude><section begin="Antipodo"/><nowiki /> '''Antipodo'''. Loĝanto de la alia tera duonglobo : ''La Amerikanoj estas antipodoj'' ''de l’ Eŭropanoj''. <section end="Antipodo"/> <section begin="Antisepsa"/>'''Antisepsa'''. Kontraŭputra, kontraŭmikroba : ''La plej ofte uzataj antisepsaj rimedoj'' ''estas : sublimato, fenolo, kloro''. '''Antisepso'''. Antisepsa metodo. <section end="Antisepsa"/> <section begin="Antitezo"/>'''Antitezo'''. Retorika figuro, per kiu oni kontraŭmetas en unu frazo du malajn ideojn : ''La naturo estas granda eĉ en la'' ''malgrandaj aferoj''. <section end="Antitezo"/> <section begin="Antologio"/>'''Antologio'''. Kolekto de versaĵoj aŭ prozaĵoj de diversaj aŭtoroj. <section end="Antologio"/> <section begin="Antracito"/>'''Antracito'''. Supera speco de karbo, kiu brulas kun malgranda flamo kaj sen fumo. <section end="Antracito"/> <section begin="Antrakso"/>'''Antrakso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de hejmaj bestoj, infektanta ankaŭ la homojn, karakterizata de la febro kaj furunkoj. <section end="Antrakso"/> <section begin="Antropologo"/>'''Antropologo'''. Scienculo, kiu sin okupas per la antropologio. <section end="Antropologo"/> <section begin="Antropologio"/>'''Antropologio'''. Naturscienco pri la homo kaj liaj rasoj. <section end="Antropologio"/> <section begin="Anunciacio"/>'''Anunciacio'''. '''- 1'''. Sciigo al Sankta Mario, ke ŝi fariĝos la patrino de Kristo. '''- 2'''. Festo, rememoriganta ĉi tiun fakton. <section end="Anunciacio"/> <section begin="Anuso"/>'''Anuso'''. Ekstremo de la intesta kanalo. <section end="Anuso"/> <section begin="Aorto"/>'''Aorto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). La ĉefa arterio, komenciĝanta de la koro. <section end="Aorto"/> <section begin="Apanaĝo"/>'''Apanaĝo'''. Bienoj, donataj de regnestro al princoj de la reganta familio. <section end="Apanaĝo"/> <section begin="Aparato"/>'''Aparato'''. Kunigo de objektoj aŭ instrumentoj por plenumi iun celon, laboron, eksperimenton : ''fotografia aparato''. Komparu : '''{{VdE|Instrumento}}, {{VdE|Ilo|ilo}}, {{VdE|Maŝino|maŝino}}'''. <section end="Aparato"/> <section begin="Aparta"/>'''Aparta'''. Ne kunigita, ne ligita kun aliaj : ''aparta vojo, aparta eldono''. '''Aparte'''. En aparta maniero; ne kune. '''Apartigi'''. Fari ion aparta : ''apartigi vojon de kampo''. Komparu : '''{{VdE|Flanka}}, {{VdE|Speciala|speciala}}'''. <section end="Aparta"/> <section begin="Apartamento"/>'''Apartamento'''. Granda, luksa loĝejo : ''princa apartamento''. <section end="Apartamento"/> <section begin="Aparteni"/>'''Aparteni'''. '''- 1'''. Esti ies posedaĵo, propraĵo : ''La libro apartenas al mi''. '''- 2'''. Esti parto de tuto, unu el multaj : ''Li apartenas'' ''al miaj amikoj''. <section end="Aparteni"/> <section begin="Apatio"/>'''Apatio'''. Plena indiferenteco, nesentemo. '''Apatia'''. Plene indiferenta, nesentema. <section end="Apatio"/> <section begin="Apelacio"/>'''Apelacio'''. Sin turno, post verdikto de unu tribunalo, al pli alta instanco. <section end="Apelacio"/> <section begin="Apenaŭ"/>'''Apenaŭ'''. '''- 1'''. Ne pli multe ol, nur : ''La'' ''libro kostas apenaŭ tri frankojn''. '''- 2'''. Preskaŭ ne : ''Li apenaŭ scias legi''. '''- 3'''. Antaŭ tre mallonga tempo : ''La nomado, apenaŭ haltinte,'' ''tuj daŭrigas sian migradon.'' <section end="Apenaŭ"/> <section begin="Aperi"/>'''Aperi'''. Fariĝi videbla, sin montri: ''Vintre'' ''la steloj aperas tre frue''. '''Malaperi'''. Fariĝi nevidebla, ĉesi esti ie : ''malaperi kiel'' ''ombro''. <section end="Aperi"/> <section begin="Apetito"/>'''Apetito'''. Deziro manĝi : ''Malsana homo'' ''ne havas apetiton''. <section end="Apetito"/> <section begin="Apio"/>'''Apio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la umbeliferoj, uzata kiel spicaĵo (''Apium'' ''graveolens''). <section end="Apio"/> <section begin="Aplaŭdi"/>'''Aplaŭdi'''. Brubati la manojn por montri la aprobon : ''aplaŭdi aktoron, oratoron''. '''Aplaŭdo'''. Ago de tiu, kiu aplaŭdas. <section end="Aplaŭdi"/> <section begin="Apliki"/>'''Apliki'''. Uzi por speciala celo, en speciala okazo : ''apliki rimedon en malsano; belarto,'' ''aplikita al la industrio''. '''Apliko'''. Uzo por speciala celo, en speciala okazo. Komparu : '''{{VdE|Adapti}}'''. <section end="Apliki"/> <section begin="Aplombo"/>'''Aplombo'''. Memkonfido, memcerteco antaŭ publiko en gestoj kaj manieroj : ''paroli kun aplombo''. Komparu : '''{{VdE|Emfazo}},''' '''{{VdE|Patoso|patoso}}, {{VdE|Vervo|vervo}}'''. <section end="Aplombo"/> <section begin="Apogi"/>'''Apogi'''. Meti objekton sur io aŭ ĉe io, por ĝin fiksi, senmovigi: ''apogi bastonon al muro''. ''« Donu al mi punkton de apogo, kaj mi'' ''ekmovos la teron »''. '''Apogilo'''. Ilo por apogi; parto de seĝo, de benko, sur kiu oni sin apogas. <section end="Apogi"/> <section begin="Apogeo"/>'''Apogeo'''. '''- 1''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de astro, kie ĝi estas en la plej granda distanco de la tero. '''- 2'''. Supro, plej alta grado : ''apogeo de feliĉo, de sukceso''. <section end="Apogeo"/> <section begin="Apokalipso"/>'''Apokalipso'''. Literaturo, precipe ĉe la antikvaj Hebreoj, figure, malklare, desegnanta la estontan sorton de la homaro : ''la'' ''apokalipso de Danielo, de l’ sankta Johano''. '''Apokalipsa'''. Mistera, tre alegoria, malklara. <section end="Apokalipso"/> <section begin="Apokrifo"/>'''Apokrifo'''. '''- 1'''. Rakonto pri la vivo de Kristo kaj Dipatrino, kies aŭtentikecon ne akceptas la eklezio. '''- 2'''. Ne aŭtentika literatura verko. '''Apokrifa'''. Ne aŭtentika. <section end="Apokrifo"/> <section begin="Apologio"/>'''Apologio'''. Defenda parolado, artikolo, literatura verko. <section end="Apologio"/> <section begin="Apopleksio"/>'''Apopleksio'''. Krevo de cerba angio, kaŭzanta perdon de la konscio kaj paralizon. <section end="Apopleksio"/> <section begin="Apostato"/>'''Apostato'''. Homo, kiu forlasis sian religion, principojn, partion. <section end="Apostato"/> <section begin="Apostolo"/>'''Apostolo'''. '''- 1'''. Ĉiu el la dek du adeptoj de Kristo, komisiita disvastigi le Evangelion. '''- 2'''. Varmega propagandisto de ideo, de doktrino. <section end="Apostolo"/> <section begin="Apostrofo"/>'''Apostrofo'''. Signo, anstataŭanta forlasitan vokalon : ''En Esperanto oni povas'' ''anstataŭi per apostrofo nur « a » de la'' ''artikolo kaj « o » de la substantivoj.''<section end="Apostrofo"/><noinclude><references/></noinclude> n56g3cs2ar6boyaee35q1jdf18wj0h7 104 37404 115380 114262 2026-05-14T09:55:29Z Ciampix 3284 115380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|APTEKO|- 11 -|ARĤAISMO}}</noinclude><section begin="Apoteko"/><nowiki /> '''Apoteko'''. Ejo, kie oni preparas kaj vendas medikamentojn. '''Apotekisto'''. Homo posedanta apotekon, laboranta en apoteko, kiel specialisto. <section end="Apoteko"/> <section begin="Apoteozi"/>'''Apoteozi'''. Honori, prezenti, priskribi iun, kvazaŭ dion. '''Apoteozo'''. Ago de tiu, kiu apoteozas. <section end="Apoteozi"/> <section begin="Apozicio"/>'''Apozicio'''. Substantivo, almetita en frazo al alia substantivo kaj ĝin klariganta, difinanta : ''Demosteno, greka oratoro''. Komparu : '''{{VdE|Epiteto}}'''. <section end="Apozicio"/> <section begin="Apro"/>'''Apro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Sovaĝa porko (''Sus aper''). <section end="Apro"/> <section begin="Aprilo"/>'''Aprilo'''. La kvara monato de la jaro. <section end="Aprilo"/> <section begin="Aprobi"/>'''Aprobi'''. '''- 1'''. Opinii ion bona : ''aprobi'' ''agon, konduton''. '''- 2'''. Esprimi opinion, ke io estas bona, rekomendinda : ''kolekto aprobita''. '''Aprobo'''. Opinio, ago de tiu, kiu aprobas. <section end="Aprobi"/> <section begin="Apsido"/>'''Apsido''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punktoj de la plej granda kaj plej malgranda distanco de astro al la suno. <section end="Apsido"/> <section begin="Apud"/>'''Apud'''. Prepozicio kaj prefikso kun la signifo : proksime, najbare, flanke de : ''apud muro, apud domo''. '''Apuda'''. Proksima, najbara : ''apuda ĉambro''. '''Apude'''. Proksime, najbare : ''kuŝi apude''. Komparu : '''{{VdE|Ĉe}}, {{VdE|En|en}}'''. <section end="Apud"/> <section begin="-Ar"/>'''-Ar'''. Sufikso, esprimanta kolekton de objektoj, formantaj unu tuton : ''arbaro,'' ''vortaro''. <section end="-Ar"/> <section begin="Aro"/>'''Aro'''. Kampa mezuro de la metra sistemo = 100 kvadr. metr. <section end="Aro"/> <section begin="Arabesko"/>'''Arabesko'''. Ornamaĵo, imitanta kunplektitajn branĉojn kaj foliojn kun fantaziaj linioj, laŭ la araba gusto. <section end="Arabesko"/> <section begin="Arako"/>'''Arako'''. Alkohola likvoro, produktata el rizo. <section end="Arako"/> <section begin="Araknoidoj"/>'''Araknoidoj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Klaso de l’araneosimilaj artropodoj (''Arachnoidea''). <section end="Araknoidoj"/> <section begin="Araneo"/>'''Araneo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Senflugila insekto, teksanta reton, por kapti aliajn insektojn. '''Araneaĵo'''. Reto de la araneoj. <section end="Araneo"/> <section begin="Aranĝi"/>'''Aranĝi'''. '''- 1'''. Dismeti laŭ ĝusta ordo, ordigi, pretigi : ''aranĝi ekspozicion, aranĝi'' ''aferon, aranĝi kongreson''. '''Aranĝo'''. Ago de tiu, kiu aranĝas. '''Aranĝebla'''. Kiu povas esti aranĝita. Komparu : '''{{VdE|Prepari}}'''. <section end="Aranĝi"/> <section begin="Arbalesto"/>'''Arbalesto'''. Ŝtala pafarko, streĉata per risorto, kun tenilo. <section end="Arbalesto"/> <section begin="Arbo"/>'''Arbo'''. Granda vegetaĵo kun branĉoj kaj folioj : ''kverko, abio, figarbo, pomujo''. '''Arbaro'''. Kolekto de arboj, kreskantaj sur granda areo. '''Arbeto'''. Arba kreskaĵo kun unu radiko kaj kelke da trunkoj, aŭ kies trunko tuj super la tero dividiĝas en branĉojn : ''rozujo''. '''Arbetaro'''. Kolekto de arbetoj. <section end="Arbo"/> <section begin="Arbitro"/>'''Arbitro'''. Persono, elektita de kontraŭuloj por juĝi ilian aferon. '''Arbitra'''. Dependanta sole de ies volo, senkontrola, despota : ''arbitra decido, ago, juĝo''. <section end="Arbitro"/> <section begin="Arĉo"/>'''Arĉo'''. Bastoneto, sur kiu estas streĉitaj ĉevalaj haroj, kaj per kiu oni ludas violonon, violonĉelon, k. t. p, <section end="Arĉo"/> <section begin="Ardeo"/>'''Ardeo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo, similanta cikonion (''Ardea cinerea''). <section end="Ardeo"/> <section begin="Ardezo"/>'''Ardezo'''. Grize-nigra ŝtono, facile dividebla en tavolojn; ĝi estas uzata por kovri tegmentojn, por fari skribtabuletojn kaj krajonojn. '''Ardeza'''. El ardezo : ''ardeza'' ''tegmento, ardeza krajono''. <section end="Ardezo"/> <section begin="Areo"/>'''Areo'''. Tera, kampa supraĵo : ''Nia ekspozicio'' ''okupas areon de 60 mil kvadrat. metroj''. <section end="Areo"/> <section begin="Areno"/>'''Areno'''. '''- 1'''. Centra ronda loko en la cirkoj, por bataloj, ludoj. '''- 2'''. Loko de batalo de politikaj ideoj, partioj : ''politika'' ''areno''. <section end="Areno"/> <section begin="Areometro"/>'''Areometro'''. Instrumento por mezuri la densecon de fluidaĵoj. <section end="Areometro"/> <section begin="Areopago"/>'''Areopago'''. '''- 1'''. Plej alta tribunalo en la antikvaj Atenoj. '''- 2'''. Eminenta senpartia juĝantaro. <section end="Areopago"/> <section begin="Aresti"/>'''Aresti'''. Malliberigi iun antaŭ la juĝo, por lin transdoni al la tribunalo. '''Aresto'''. Ago de tiu, kiu arestas. '''Arestejo'''. Ĉambro, domo por arestitoj. '''Arestito'''. Persono arestita. <section end="Aresti"/> <section begin="Argilo"/>'''Argilo'''. Mola, grasa tero, el kiu oni faras potojn, brikojn. '''Argila'''. El argilo : ''argila vazo''. <section end="Argilo"/> <section begin="Argono"/>'''Argono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senodora, senkolora gaso, antaŭ nelonge trovita en la aero kaj ekzistanta en la atmosfero en tre malgranda kvanto. <section end="Argono"/> <section begin="Argumento"/>'''Argumento'''. Pruvo en diskuto. '''Argumenti'''. Doni argumentojn, pruvi per argumentoj. <section end="Argumento"/> <section begin="Arĝento"/>'''Arĝento'''. Blanka, brila ne rustanta metalo. '''Arĝenta'''. '''- 1'''. El arĝento : ''arĝenta'' ''kulero''. '''- 2'''. Havanta econ de la arĝento : ''arĝenta sono, arĝenta brilo''. '''Arĝenti'''. Kovri per maldika tavolo de arĝento : ''arĝentita'' ''ĉeno''. <section end="Arĝento"/> <section begin="Arĥaika"/>'''Arĥaika'''. Malnoviĝinta, ne uzata plu (pri vortoj kaj esprimoj). <section end="Arĥaika"/> <section begin="Arĥaismo"/>'''Arĥaismo'''. Vorto, esprimo malnoviĝinta, ne uzata plu : ''Esperanto, kiel lingvo'' ''nova, ne posedas arĥaismojn''.<section end="Arĥaismo"/><noinclude><references/></noinclude> dpzvgdv4011zdeu7jo8lln4pmiw1l3x 104 37405 115381 114263 2026-05-14T09:57:11Z Ciampix 3284 115381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|ARĤEOLOGIO|- 12 -|ARTROPODOJ}}</noinclude><section begin="Arĥeologo"/><nowiki /> '''Arĥeologo'''. Persono, kiu sin okupas per la arĥeologio. <section end="Arĥeologo"/> <section begin="Arĥeologio"/>'''Arĥeologio'''. Scienco pri la monumentoj kaj artoj de la antikveco. <section end="Arĥeologio"/> <section begin="Arĥipelago"/>'''Arĥipelago'''. '''- 1'''. La maro inter Grekujo kaj Turkujo. '''- 2'''. Kolekto de najbaraj insuloj : ''la Patagonia arĥipelago''. <section end="Arĥipelago"/> <section begin="Arĥitekto"/>'''Arĥitekto'''. Persono, kiu profesie sin okupas per la konstruado. <section end="Arĥitekto"/> <section begin="Arĥitekturo"/>'''Arĥitekturo'''. Belarto de la konstruado. <section end="Arĥitekturo"/> <section begin="Arĥitravo"/>'''Arĥitravo'''. Trabo sur la kapitelo de kolono. <section end="Arĥitravo"/> <section begin="Arĥivo"/>'''Arĥivo'''. Kolekto de malnovaj aktoj kaj dokumentoj. '''Arĥivisto'''. Persono gardanta, aranĝanta arĥivon. <section end="Arĥivo"/> <section begin="Ario"/>'''Ario'''. Muzikaĵo, adaptita al vortoj. <section end="Ario"/> <section begin="Ariergardo"/>'''Ariergardo'''. Taĉmento, gardanta la postan parton de armeo. <section end="Ariergardo"/> <section begin="Aristokrato"/>'''Aristokrato'''. Ano de alta nobelaro. <section end="Aristokrato"/> <section begin="Aristokratio"/>'''Aristokratio'''. Aristokrataro. <section end="Aristokratio"/> <section begin="Aritmetiko"/>'''Aritmetiko'''. Scienco pri la nombroj kaj kalkulado. <section end="Aritmetiko"/> <section begin="Arko"/>'''Arko'''. Parto de cirklo : ''Fleksita bastono'' ''havas formon de arko''. '''Arkâjo'''. '''- 1'''. Arka supraĵo, kovranta ion : ''la ĉiela arkaĵo''. '''- 2'''. Masonaĵo (tegmento, plafono, ponto), konsistanta el kojnformaj ŝtonoj aŭ brikoj, kiuj sin apogas unu al alia, kovrante liberan spacon sub si. '''Ĉielarko'''. Sepkolora arko sur la ĉielo, kiu aperas, kiam la sunaj radioj refraktiĝas en la pluvaj gutoj. '''Pafarko'''. Arkforma armilo, el ligno aŭ alia fleksebla substanco, servanta por ĵeti sagojn. <section end="Arko"/> <section begin="Arkado"/>'''Arkado'''. Arkaĵo sur kolonoj. <section end="Arkado"/> <section begin="Arkeo"/>'''Arkeo'''. La ŝipo de Noaho. <section end="Arkeo"/> <section begin="Arkta"/>'''Arkta'''. Proksima de la norda poluso. <section end="Arkta"/> <section begin="Arlekeno"/>'''Arlekeno'''. Ludanto en cirka spektaklo, portanta groteskajn diverskolorajn vestojn. Komparu : '''{{VdE|Histriono}}'''. <section end="Arlekeno"/> <section begin="Armi"/>'''Armi'''. Provizi per instrumentoj por atako aŭ defendo : ''armi soldatojn, sin armi''. '''Armilo'''. Instrumento por atako aŭ defendo : ''glavo, lanco, ŝildo. Preni armilojn, remeti'' ''armilojn, al la armiloj!'' '''Senarmigi'''. Liberigi de armiloj, forpreni armilojn : ''Soldatoj,'' ''senarmigu vin! Oni senarmigis la malamikojn.'' '''Armilejo'''. Arsenalo, provizejo de armiloj. <section end="Armi"/> <section begin="Armeo"/>'''Armeo'''. Militistaro. Granda kolekto de armitaj soldatoj, dividitaj en regimentojn, rotojn, k. t. p. kaj komandataj de unu ĉefo. <section end="Armeo"/> <section begin="Arniko"/>'''Arniko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kompozitoj, uzata en la popola medicino, kiel vundsaniga rimedo (''Arnica''). <section end="Arniko"/> <section begin="Aroganta"/>'''Aroganta'''. Malmodesta kaj malŝate kondutanta kun aliaj. <section end="Aroganta"/> <section begin="Aromo"/>'''Aromo'''. Bonodoro de vegetaĵoj. '''Aroma'''. Kiu posedas aromon : ''aromaj herboj, aroma'' ''tabako''. <section end="Aromo"/> <section begin="Aroruto"/>'''Aroruto'''. Amelo el radikoj de kelkaj tropikaj vegetaĵoj, uzata kiel nutraĵo. <section end="Aroruto"/> <section begin="Arpeĝo"/>'''Arpeĝo'''. Akordo, kies sonoj ne sonas samtempe, sed rapide sekvas unu alian. '''Arpeĝi'''. Fari arpeĝojn. <section end="Arpeĝo"/> <section begin="Arsenalo"/>'''Arsenalo'''. Provizejo de armiloj, armilejo. <section end="Arsenalo"/> <section begin="Arŝino"/>'''Arŝino'''. Rusa mezuro de la longeco = 0,71 m. <section end="Arŝino"/> <section begin="Arto"/>'''Arto'''. '''- 1'''. Scio, kapablo fari ion, akirita per studoj, lernado, praktiko : ''arto de'' ''diplomato, de kuracisto, de ĉasisto.'' '''- 2'''. Kontraŭo de la naturo : ''La arto imitas la verkojn'' ''de la naturo''. '''- 3'''. Belarto : ''poezio,'' ''arĥitekturo''. '''Arta'''. Koncernanta arton. '''Artisto'''. Persono, kiu sin okupas per arto : ''pentristo,'' ''drama artisto''. '''Belarto'''. Ĉiu el la kvin artoj : ''arĥitekturo, poezio, muziko, skulpt- kaj pentrarto.'' <section end="Arto"/> <section begin="Arterio"/>'''Arterio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Angio, kiu kondukas sangon de la koro al la partoj de la korpo. <section end="Arterio"/> <section begin="Arteza"/>'''Arteza'''. Arteza puto : borita puto, el kiu la akvo ŝprucas per si mem. <section end="Arteza"/> <section begin="Artifiko"/>'''Artifiko'''. Lerta, ruza, trompa procedo : ''artifiko de ĵonglisto, de advokato''. '''Artikifa'''. Lerta, ruza, trompa. '''Artifikeco'''. Eco de tio, kio estas artifika. <section end="Artifiko"/> <section begin="Artiko"/>'''Artiko'''. Organo, kiu kunigas kaj en kiu moviĝas du membroj de la korpo : ''genua'' ''artiko''. '''Elartikigi'''. Forigi, forpuŝi membron el artiko. <section end="Artiko"/> <section begin="Artikolo"/>'''Artikolo'''. '''- 1'''. Partikulo, per kiu oni esprimas la difinitecon aŭ nedifinitecon : ''Esperanto posedas nur unu artikolon''. '''- 2'''. Raporto, traktato en gazeto : ''La propagandaj'' ''esperantaj gazetoj ne akceptas politikajn'' ''artikolojn''. <section end="Artikolo"/> <section begin="Artilerio"/>'''Artilerio'''. Kanonoj kun la soldatoj, servantaj ilin. '''Artileria'''. De artilerio : ''artileria atako''. <section end="Artilerio"/> <section begin="Artiŝoko"/>'''Artiŝoko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Legomo el la familio de l’ kompozitoj (''Cynara scolymus''). <section end="Artiŝoko"/> <section begin="Artrito"/>'''Artrito'''. Inflamo de artiko. '''Artritulo'''. Persono, malsana je artrito. <section end="Artrito"/> <section begin="Artropodoj"/>'''Artropodoj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Tipo de malsuperaj<section end="Artropodoj"/><noinclude><references/></noinclude> sebppfksustlvox7pus002kikdrjn1y 104 37413 115382 114313 2026-05-14T09:57:48Z Ciampix 3284 115382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AS|- 13 -|ATEISTO}}</noinclude><section begin="Artropodoj"/>bestoj, kies korpo estas dividita en segmentojn : ''krustuloj, araneoj, insektoj''. <section end="Artropodoj"/> <section begin="-As"/>'''-As'''. Fleksio de la tempo estanta de l’ aktivo (por ĉiuj personoj de la unu- kaj multenombro). <section end="-As"/> <section begin="Aso"/>'''Aso'''. Ludkarto, signita per unu sola punkto. <section end="Aso"/> <section begin="Asafetido"/>'''Asafetido'''. Malbonodora rezino, aplikata kontraŭ spasmoj. <section end="Asafetido"/> <section begin="Asbesto"/>'''Asbesto'''. Minerala substanco, konsistanta el fadenoj kaj nebruligebla. <section end="Asbesto"/> <section begin="Asekuri"/>'''Asekuri'''. Certigi al si per speciala pago kompenson de perdoj, kiuj povas esti kaŭzitaj de fajro, ŝippereo, k. t. p. : ''asekuri domon de fajro, kampojn de hajlo,'' ''komercaĵojn de ŝippereo; asekuri sian vivon''. '''Asekuro'''. Ago de tiu, kiu asekuras : ''societo de asekuroj''. <section end="Asekuri"/> <section begin="Asepso"/>'''Asepso'''. Kontraŭputra metodo en la ĥirurgio, sen uzado de ĥemiaj rimedoj. '''Asepsa'''. '''- 1'''. Bazita sur la asepso : ''asepsa'' ''procedo''. '''- 2'''. Libera de mikroboj : ''asepsa'' ''instrumento''. <section end="Asepso"/> <section begin="Aserti"/>'''Aserti'''. Kategorie kaj kun certeco esprimi sian opinion. '''Aserto'''. Opinio, vortoj de tiu, kiu asertas. Komparu : '''{{VdE|Certigi}}'''. <section end="Aserti"/> <section begin="Asesoro"/>'''Asesoro'''. Asistanto, helpanto de juĝisto. <section end="Asesoro"/> <section begin="Asfalto"/>'''Asfalto'''. Terpeĉo, uzata precipe en miksaĵo kun dika sablo, por kovri stratojn kaj vojetojn. '''Asfalti'''. Kovri per asfalto. '''Asfalta'''. El asfalto : ''asfalta'' ''trotuaro''. <section end="Asfalto"/> <section begin="Asfiksio"/>'''Asfiksio'''. Ĉeso de la spirado, sufokiĝo. <section end="Asfiksio"/> <section begin="Asigno"/>'''Asigno'''. Dokumento, ordonanta pagi monon, destinitan por speciala celo, al persono prezentanta la mandaton. '''Asigni'''. Destini kaj pagi monon por speciala celo : ''Por la konstruo de hospitalo la urbo asignis'' ''mil frankojn''. Komparu : '''{{VdE|Ĉeko}}, {{VdE|Mandato|Mandato}}'''. <section end="Asigno"/> <section begin="Asimili"/>'''Asimili'''. '''- 1'''. Proprigi al sia korpo manĝitan nutraĵon : ''La suĉinfano tre bone'' ''asimilas la lakton de sia patrino''. '''- 2'''. Aliigi anojn de alia nacio en anojn de sia : ''Ne'' ''malofta estas la fakto en la historio, ke unuj'' ''popoloj asimilas aliajn''. '''Asimilo'''. Funkcio, ago de tiu, kiu asimilas. Komparu : '''{{VdE|Digesti}}'''. <section end="Asimili"/> <section begin="Asisti"/>'''Asisti'''. Akompani kaj helpi. '''Asisto'''. Akompano kaj helpo. '''Asistanto'''. Persono, kiu asistas : ''asistanto de pastro, de profesoro''. <section end="Asisti"/> <section begin="Askarido"/>'''Askarido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazito vermo, vivanta en la intestoj de l’ homoj kaj porkoj (''Ascaris lumbricoides''). <section end="Askarido"/> <section begin="Asketo"/>'''Asketo'''. Persono, celanta perfektiĝon per piaj procedoj kaj abstinenco. <section end="Asketo"/> <section begin="Asketismo"/>'''Asketismo'''. Asketa vivado. <section end="Asketismo"/> <section begin="Asocio"/>'''Asocio'''. Grava, granda societo : ''Internacia'' ''Scienca Asocio''. '''Asocii'''. Kunigi en asocion. '''Asociito'''. Ano de asocio. Komparu : '''{{VdE|Ligo}}, {{VdE|Kompanio|kompanio}}, {{VdE|Unuiĝo|unuiĝo}}'''. <section end="Asocio"/> <section begin="Asonanco"/>'''Asonanco'''. Neplena rimo, en kiu oni atentas nur la samecon de la akcentitaj vokaloj : ''Asonancoj estas ofte uzataj en la'' ''hispana poezio''. '''Asonanca'''. Bazita sur asonancoj : ''asonanca versaĵo''. <section end="Asonanco"/> <section begin="Asparago"/>'''Asparago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Legomo el la familio de l’ liliacoj (''Asparagus officinalis''). <section end="Asparago"/> <section begin="Aspekto"/>'''Aspekto'''. Maniero, en kiu io sin prezentas al niaj okuloj ; ŝajno ; mieno {{sic|;|:}} ''stranga, bela aspekto; havi aspekton''. <section end="Aspekto"/> <section begin="Aspergi"/>'''Aspergi'''. Delikate surŝprucigi per gutoj: ''La pastro aspergas la preĝantojn. Aspergi'' ''florojn''. '''Aspergo'''. Ago de tiu, kiu aspergas. '''Aspergilo'''. Ilo por aspergi. <section end="Aspergi"/> <section begin="Aspido"/>'''Aspido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Venena serpento. <section end="Aspido"/> <section begin="Aspiri"/>'''Aspiri'''. Celi, deziri oficon, postenon : ''aspiri al la ofico de l’ direktoro; aspiri altajn'' ''honorojn''. '''Aspiranto'''. Persono, kiu aspiras : ''La ofico ne vakas ankoraŭ, kaj jam sin'' ''prezentis dek aspirantoj''. Komparu : '''{{VdE|Kandidato}}'''. <section end="Aspiri"/> <section begin="Asteroidoj"/>'''Asteroidoj'''. Malgrandaj planedoj inter Marso kaj Jupitero. <section end="Asteroidoj"/> <section begin="Astmo"/>'''Astmo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de malfacila spirado. <section end="Astmo"/> <section begin="Astro"/>'''Astro'''. Ĉiela korpo : ''suno, planedo,'' ''kometo''. Komparu : '''{{VdE|Stelo}}'''. <section end="Astro"/> <section begin="Astrologo"/>'''Astrologo'''. Persono, kiu sin okupas per la astrologio. <section end="Astrologo"/> <section begin="Astrologio"/>'''Astrologio'''. Arto, antaŭdiri faktojn el la situacio de la steloj. <section end="Astrologio"/> <section begin="Astronomo"/>'''Astronomo'''. Persono, kiu sin okupas per la astronomio. <section end="Astronomo"/> <section begin="Astronomio"/>'''Astronomio'''. Scienco pri la astroj. <section end="Astronomio"/> <section begin="-At"/>'''-At'''. Finiĝo de la pasiva participo de l’ estanta tempo : ''amata, batate''. <section end="-At"/> <section begin="Ataki"/>'''Ataki'''. '''- 1'''. Sin ĵeti kontraŭ iu por batali : ''ataki malamikon''. '''- 2''' {{VdE-ml|Fig}}. : ''ataki per'' ''parolado, malsano atakas organon''. '''Atako'''. Ago de tiu, kiu atakas. '''Atakema'''. Inklina ataki. '''Atakanto'''. Homo, kiu atakas. <section end="Ataki"/> <section begin="Atavismo"/>'''Atavismo'''. Heredado de malproksimaj antaŭuloj. <section end="Atavismo"/> <section begin="Ateismo"/>'''Ateismo'''. Doktrino, neanta la ekziston de Dio. <section end="Ateismo"/> <section begin="Ateisto"/>'''Ateisto'''. Persono, kiu neas la ekziston de Dio.<section end="Ateisto"/><noinclude><references/></noinclude> eim1plqie17f24n62u7k1we2o1djoms 104 37517 115383 115063 2026-05-14T10:01:40Z Ciampix 3284 115383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" />{{rh|ATENCI|- 14 -|AŬTODIDAKTO}}</noinclude><section begin="Atenci"/>'''Atenci'''. - 1. Krime ataki reganton aŭ alian eminentan personon : ''atenci iun, atenci kontraŭ iu''. - 2 Fig.: ''atenci ies liberecon, rajtojn'' = provi limigi, provi forpreni. '''Atenco'''. Ago de tiu, kiu atencas. <section end="Atenci"/> <section begin="Atendi"/>'''Atendi'''. - 1. Resti, ĝis iu venos, ĝis io okazos : ''atendi amikon, atendi la subiron de la suno.'' - 2. Esperi : ''atendi helpon''. - 3. Esti preta, minaci, esti neevitebla : ''La tagmanĝo atendas nin. La krimulon atendas la ekzekuto''. '''Atendo'''. Stato de tiu, kiu atendas. '''Atendejo'''. Ĉambro, salono por atendi : ''atendejo de stacidomo, de kuracisto''. <section end="Atendi"/> <section begin="Atenta"/>'''Atenta'''. Kies aŭda, vida sento, spirito estas turnita ai io : atenta lernanto, atenla speletatoro. '''Atenti'''. - 1. Havi la aŭdan, vidan senton, spiriton, turnitan al io : ''atenti lecionon''. - 2. Sekvi, obei : ''atenti konsilon, argumentojn''. '''Atento'''. Anima stato de tiu, kiu atentas. '''Senatenta'''. Kiu ne atentas. <section end="Atenta"/> <section begin="Atesti"/>'''Atesti'''. - 1. Doni sciigojn pri fakto aŭ afero, por konfirmi aŭ kontraŭparoli diron de akuzito : ''atesti en juĝejo''. - 2. Pruvi, montri : ''La historiaj monumentoj atestas, ke la antikva Egipto posedis altan civilizacion''. '''Atesto'''. - 1. Vortoj de tiu, kiu atestas. - 2. Atestanta dokumento : ''supera (profesora) esperanta atesto''. '''Atestanto'''. Persono, kiu atestas. <section end="Atesti"/> <section begin="Atingi"/>'''Atingi'''. Sukcesi tuŝi, veni ĝis, sin etendi ĝis : ''atingi la plafonon per etendita mano; atingi celon; atingi urbon antaŭ la nokto; atingi aĝon de dudek jaroj''. '''Atingebla'''. Kiu povas esti atingita : ''neatingebla perfekteco''. <section end="Atingi"/> <section begin="Atlaso"/>'''Atlaso'''. - I. Kolekto de geografiaj kartoj; kolekto de desegnaĵoj aŭ pentraĵoj, ilustrantaj specialan temon : ''atlaso geografia, historia, anatomia, botanika''. - II. Glata brila silka ŝtofo kun nerimarkebla transversaj fadenoj. - III. Filo de Jupitero; giganto, kiu portis sur siaj ŝultroi la ĉielon. <section end="Atlaso"/> <section begin="Atleto"/>'''Atleto'''. - 1. Luktisto. - 2. Homo tre forta. <section end="Atleto"/> <section begin="Atmosfero"/>'''Atmosfero'''. Aero, gasoj, ĉirkaŭantaj la teran globon aŭ alian astron. '''Atmosfera'''. De atmosfero : ''atmosferaj gasoj''. <section end="Atmosfero"/> <section begin="Atomo"/>'''Atomo'''. La plej malgranda, nedividebla parto de materio. Komparu : '''Molekulo'''. <section end="Atomo"/> <section begin="Atomismo"/>'''Atomismo'''. Filozofia sistemo, klariganta la formiĝon de l' universo, kiel kuniĝon de atomoj. <section end="Atomismo"/> <section begin="Atonio"/>'''Atonio''' (Med.). Malforteco de muskolo, de organo. <section end="Atonio"/> <section begin="Atribui"/>'''Atribui'''. Opinii, ke io estas ies ago, eco : ''atribui al iu meriton, pekon, agon''. <section end="Atribui"/> <section begin="Atributo"/>'''Atributo''' (Gram.). Adjektivo aŭ substantivo, kiu kun verbo formas predikaton : ''La rozo estas ruĝa. Kiamaniere vi fariĝis Esperantiston? La popolo proklamis lin reĝo.'' '''Atributa'''. De atributo, havanta karakteron de atributo : ''atributa vorto''. <section end="Atributo"/> <section begin="Atriplo"/>'''Atriplo''' (Bot.). Vegetaĵo herba el la familio de l’ kenopodiacoj (''Atriplex''). <section end="Atriplo"/> <section begin="Atrofio"/>'''Atrofio''' (Med.). Patologia malgrasiĝo, malgrandiĝo de muskolo, de organo. '''Atrofii'''. Patologie malgrasiĝi, malgrandiĝi. <section end="Atrofio"/> <section begin="Atuto"/>'''Atuto'''. Supera koloro en la kartludoj. <section end="Atuto"/> <section begin="Aŭ"/>'''Aŭ'''. - 1. Esceptanta konjunkcio : ''Venki aŭ morti! Prenu frakon aŭ redingoton.'' - 2. Alivorte; tio estas; nomata alie : ''Unuigitaj Ŝtatoj aŭ Usono''. <section end="Aŭ"/> <section begin="Aŭdi"/>'''Aŭdi'''. Percepti per la orelo: aŭdi bruon, muzikon. '''Aŭdado'''. Kapablo aŭdi : ''La aŭdado gvidas la blindulon''. '''Aŭda'''. De l’aŭdado, kiu koncernas la aŭdadon : ''aŭda sento, aŭda organo''. Komparu : '''Aŭskulti'''. <section end="Aŭdi"/> <section begin="Aŭdienco"/>'''Aŭdienco'''. Oficiala akcepto de regnestro aŭ altrangulo, por aŭskulti petojn. <section end="Aŭdienco"/> <section begin="Aŭditorio"/>'''Aŭditorio'''. Ĉambrego por publikaj, universitataj lecionoj. <section end="Aŭditorio"/> <section begin="Aŭguro"/>'''Aŭguro'''. Antikva roma antaŭdiristo. <section end="Aŭguro"/> <section begin="Aŭkcio"/>'''Aŭkcio'''. Publika vendo al persono, kiu proponas la plej altan pagon. <section end="Aŭkcio"/> <section begin="Aŭkcio"/>'''Aŭrantiacoj''' (Bot.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : oranĝo, citrono. <section end="Aŭkcio"/> <section begin="Aŭreolo"/>'''Aŭreolo'''. Luma cirklo, per kiu la pentristoj ordinare ĉirkaŭas la kapon de la sanktuloj; glorkrono. Komparu : '''Nimbo'''. <section end="Aŭreolo"/> <section begin="Aŭskulti"/>'''Aŭskulti'''. Uzi sian aŭdan senton; atenti por aŭdi : ''Ĉiuj atente aŭskultis, sed la bruo estis tiel granda, ke oni aŭdis preskaŭ nenion''. '''Aŭskultanto'''. Persono, kiu aŭskultas Komparu : '''Aŭdi'''. <section end="Aŭskulti"/> <section begin="Aŭspicioj"/>'''Aŭspicioj'''. Protekto, partopreno : La rondo estis fondita sub la aŭspicioj de la tutmonda ligo de instruistoj. <section end="Aŭspicioj"/> <section begin="Aŭtentika"/>'''Aŭtentika'''. Originala, nefalsita, vera : ''aŭtentika verko, dokumento, subskribo''. '''Aŭtentikeco'''. Eco de tio, kio estas aŭtentika : ''La akuzito neis la aŭtentikecon de l’ dokumento''. <section end="Aŭtentika"/> <section begin="Aŭtobiografio"/>'''Aŭtobiografio'''. Priskribo de la propra vivo. <section end="Aŭtobiografio"/> <section begin="Aŭtoĥtona"/>'''Aŭtoĥtona'''. Kies antaŭuloj loĝis en la lando jam de antikvaj tempoj : ''aŭtoĥtona popolo''. <section end="Aŭtoĥtona"/> <section begin="Aŭtodidakto"/>'''Aŭtodidakto'''. Persono, kiu lernas sen instruanto. <section end="Aŭtodidakto"/><noinclude><references/></noinclude> 5mf1570mos24pufscdfsbrjag88bcgr 104 37629 115386 115038 2026-05-14T10:07:30Z Ciampix 3284 115386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" />{{rh|BANTO|- 17 -|BATERIO}}</noinclude>'''Banto'''. Ŝnuro, arkforme fleksita, kies esktremoj estas interligitaj, lasante liberan spacon inter si. Komparu : '''Nodo''', '''maŝo'''. '''Bapti'''. Doni la sakramenton de 1' bapto. '''Bapto'''. Sakramento, kiu forigas la primitivan pekon de niaj prapatroj ; la baptanto (pastro aŭ alia persono) aspergas la baptaton kaj donas al li nomon. '''Baptano'''. Persono, kiu partoprenas la ceremonion de la bapto kaj akompanas la baptalan infanon. '''Baptopatro'''. Persono, kiu prezentas infanon al bapto, tenas ĝin sur siaj manoj dum la ceremonio kaj sciigas al la pastro la nomon, elektitan por la baptato. '''Bari'''. Meli ion sur vojo, por malhelpi la trairon : ''bari al iu la vojon, bari riveron, bari la fluon de rivero''. '''Baro'''. Tio, kio baras, malhelpo. '''Barilo'''. Vico de lignaj palisoj aŭ stangoj, fiksitaj en la tero kaj kunigitaj transverse; muro, kradaro, apartiganta de vojo ĝardenon, korton, konstruaĵon. '''Cirkaŭbaro'''. Barilo, ĉirkaŭanta de ĉiuj flankoj. '''Plektobarilo'''. Barilo el arbetoj, kies branĉoj kunplektiĝas. Komparu : '''Balustrado''', '''bariero'''. '''Barako'''. Simpla, provizora konstruaĵo por soldatoj, laboristoj, malsanuloj. Komparu : '''Budo'''. '''Barakti'''. Kontraŭstari, peni sin liberigi per vivegaj movoj de la membroj : ''La kaptito furioze baraktis''. '''Barakto'''. {{nelegebla}}, movoj de tiu, kiu baraktas. '''Barbo'''. Haroj, kreskantaj sur la mentono kaj vangoj. '''Senbarba'''. Ne havanta barbon. '''Barbara'''. Karakterizata de sovaĝaj moroj, manko de civilizacio, krueleco. '''Barbaro'''. Homo barbara. '''Barbareco'''. Eco de tiu, kiu estas barbara. '''Barbarismo'''. Esprimo, kontraŭa al la spirito de lingvo, precipe ĉerpita el alia lingvo. '''Barbiro'''. Homo, kies profesio estas razi, tondi kaj kombi la harojn. '''Barĉo'''. Supo el betoj. '''Barelo'''. Vazo el lignaj tabuletoj, kunigitaj per ringoj, kun du fundoj. '''Barelisto'''. Metiisto, kiu faras barelojn. Komparu : '''Tino'''. '''Bario''' (Ĥem.). Ba. Ĥemia elemento el la grupo de termetaloj. '''Bariero'''. Transversa trabo, baranta vojon. Komparu : '''Barilo'''. '''Barikado'''. Baro, rapide konstruita sur strato el veturiloj, pavimaj ŝtonoj k. t. p. '''Barikadi'''. Bari per barikado, forte bari : ''barikadi pordon''. '''Baritono'''. Malalta vira voĉo inter la baso kaj tenoro. '''Barko'''. Simpla, nekovrita ŝipo. '''Barometro'''. Instrumento por mezuri la premon de la atmosfero. '''Barono'''. Nomo de nobela terposedanto de malpli alta rango, ol princo kaj grafo. '''Baso'''. La plej malalta vira voĉo. '''Baseno'''. - 1. Granda vazo por akvo. - 2. Sendanĝera loko en haveno por gardi ŝipojn de maraj ventegoj. '''Basko'''. Malsupra pendanta parto de redingoto, de frako. '''Basto'''. Interna parto de la ŝelo de l’ arboj. '''Bastardo'''. Infano naskita ekster edziĝo. '''Bastarda'''. Naskita ekster edziĝo. '''Bastiono'''. Aldona fortikaĵo el tero kaj masonaĵo, konstruita ekstere de ĉefa fortikaĵo. '''Bastono'''. Longa maldika ligna peco, kiun oni portas en la mano kaj sur kiu oni sin apogas. '''Lambastono'''. Bastono kun transversa ligna peco supre, sur kiu sin apogas la lamuloj. '''Baŝliko'''. Speco de kapuĉo kun longaj ekstremoj, kiujn oni ligas ĉirkaŭ la kolo. '''Bati'''. Trafi per rapida forta movo de mano aŭ de objekto, tenata en la mano : ''bati ĉevalon''. '''Mortbati'''. Mortigi per batoj. '''Rebati'''. Respondi baton, atakon per bato, atako : ''rebati atakanton, rebati argumenton''. '''Bato'''. Movo de tiu, kiu batas. Komparu. '''Frapi'''. '''Batali'''. - 1. Malamike uzi siajn fizikajn fortojn kontraŭ iu; peni venki iun korpe (sin defendante aŭ atakante kontraŭulon): ''batali kontraŭ la malamikoj de l’ patrujo''. - 2. Peni per la spiritaj fortoj forigi malhelpon : ''batali por ideo''. '''Batalo'''. Ago de tiu, kiu batalas; agoj de du batalantaj armeoj. '''Batalema'''. Kiu amas batali, kiu havas inklinon al batalo. '''Batalilo'''. Ilo por batali, armilo. '''Bataliono'''. Taĉmento de infanterio, parto de infanteria regimento. '''Baterio'''. - 1. Artileria taĉmento kun la ilaro : ''Franca baterio havas ses kanonojn''. - 2. Elektra baterio : kolekto de boteloj de Leyde.<noinclude><references/></noinclude> s30t94w4wqibiud6u1emrcbrfl5nbf7 104 37729 115342 115199 2026-05-14T02:30:51Z Castelobranco 7 115342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Kando"/>'''Kando'''. Purigita, kristaligita diafana sukero. <section end="Kando"/> <section begin="Kandelo"/>'''Kandelo'''. Vaksa, stearina lumigilo kun meĉo. '''Kandelingo'''. lngo por fiksi kandelon. <section end="Kandelo"/> <section begin="Kandelabro"/>'''Kandelabro'''. Luksa kandelingo kun kelke da brakoj. <section end="Kandelabro"/> <section begin="Kandidato"/>'''Kandidato'''. Deziranta ricevi vakantan oficon, postenon kaj komunikanta pri sia deziro: kandidato je parlamento. '''Kandidati'''. Kiel kandidato klopodi ricevi oficon, postenon. Komparu: Aspiranto. <section end="Kandidato"/> <section begin="Kaneli"/>'''Kaneli'''. Fari neprofundan mallarĝan sulkon sur metalo, ligno, muro. '''Kanelo'''. Neprofunda mallarĝa sulko sur metalo, ligno, muro. <section end="Kaneli"/> <section begin="Kanguro"/>'''Kanguro''' (Zool.). Speco de saltanta sakbesto (''Macropus''). <section end="Kanguro"/> <section begin="Kanibalo"/>'''Kanibalo'''. Hommanĝanta homo. <section end="Kanibalo"/> <section begin="Kanibalismo"/>'''Kanibalismo'''. Hommanĝado: La kanibalismo ekzistas ankoraŭ inter sovaĝaj popoloj de Afriko. <section end="Kanibalismo"/> <section begin="Kankro"/>'''Kankro''' (Zool.). Speco de krustuloj (''Astacus''). <section end="Kankro"/> <section begin="Kanono"/>'''Kanono'''. Granda pulvopafilo, muntita sur speciala veturilo, sur ŝipo k. t. p.: sieĝa, kampa kanono. '''Kanoni'''. Pafi per kanono. '''Kanonado'''. Pafado per kanonoj. <section end="Kanono"/> <section begin="Kanono"/>'''Kanono'''. Eklezia leĝo. <section end="Kanono"/> <section begin="Kanoniko"/>'''Kanoniko'''. Supera pastro de la katolika eklezio. <section end="Kanoniko"/> <section begin="Kanonizi"/>'''Kanonizi'''. Soleneproklami iun sanktulo. <section end="Kanonizi"/> <section begin="Kanti"/>'''Kanti'''. - 1. Eligi voĉe melodiajn sonojn aŭ vortojn: kanti operan arion. - 2. Glori per Aĥilo. kanto: Kantu diino koleron de la Peleido '''Kanto'''. Tio, kion oni kantas. '''Kantado'''. Kantarto. <section end="Kanti"/> <section begin="Kantarido"/>'''Kantarido''' (Zool.). Insekto de aŭreverda koloro; sekigita kaj pulvorigita ĝi estas uzata en la medicino por vezikplastroj (Lytta vesicatoria). <section end="Kantarido"/> <section begin="Kantato"/>'''Kantato'''. Poezia verko kun muziko por glori iun. <section end="Kantato"/> <section begin="Kantino"/>'''Kantino'''. Malgranda butiko, kie oni vendas trinkaĵojn kaj manĝaĵojn al soldatoj, laboristoj, lernantoj. <section end="Kantino"/> <section begin="Kantono"/>'''Kantono'''. Svisa distrikto, posedanta propran registaron kaj prezentanta sendependan federacian regnon. '''Kantoro'''. Preĝeja ĉefa kantisto. <section end="Kantono"/> <section begin="Kanvaso"/>'''Kanvaso'''. Maldensa, retsimila teksaĵo, sur kiu oni brodas. <section end="Kanvaso"/> <section begin="Kapo"/>'''Kapo'''. - 1. Supra parto de la homa korpo kaj antaŭa de la besta, enhavanta la cerbon kaj la organojn de la superaj sentoj. - 2. Supra, kapforma parto de objekto: kapo de pinglo. - 3. Inteligenteco, spiritĉeesto: havi bonan kapon, perdi la kapon. '''Kapturniĝo'''. Sento de manko de la egalpezo en la spaco, kiam al ni ŝajnas, ke ĉiuj objektoj turniĝas ĉirkaŭ ni. <section end="Kapo"/> <section begin="Kapabla"/>'''Kapabla'''. Kiu povas ion fari; kiu havas la ecojn, fortojn necesajn por ion fari. '''Kabablo'''. Forto, eco necesa por ion fari: kapablo por la matematiko. '''Malkapabla'''. Kiu tute ne posedas kapablon: malkapabla administranto. <section end="Kapabla"/> <section begin="Kapitulaci"/>'''Kapitulaci'''. Sin konfesi venkita kaj transdoni la fortikaĵon, urbon al la malamiko. '''Kapitulaco'''. Ago de tiu, kiu kapitulacas. <section end="Kapitulaci"/> <section begin="Kapelo"/>'''Kapelo'''. Malgranda preĝejo aŭ parto de preĝejo, posedanta altaron kaj prezentanta apartan tuton. <section end="Kapelo"/> <section begin="Kapelo"/>'''Kapelo'''. Orkestro. '''Kapelestro'''. Ĉefo, direktanta kapelon. <section end="Kapelo"/> <section begin="Kaperi"/>'''Kaperi'''. Kapti malamikan ŝipon. '''Kaperŝipo'''. Ŝipo por kapti malamikajn ŝipojn. <section end="Kaperi"/> <section begin="Kapitalo"/>'''Kapitalo'''. Mona sumo, donanta renton. '''Kapitalisto'''. Persono, posedanta kapitalon; riĉa homo. <section end="Kapitalo"/> <section begin="Kapitano"/>'''Kapitano'''. - 1. Oficiro, ĉefo de parto de regimento. - 2. Ŝipestro. <section end="Kapitano"/> <section begin="Kapitelo"/>'''Kapitelo'''. Skulptita plivastigita supro de kolono. <section end="Kapitelo"/> <section begin="Kapitolo"/>'''Kapitolo'''. Antikva citadelo de Romo. <section end="Kapitolo"/> <section begin="Kapono"/>'''Kapono'''. Kastrita grasigita koko. <section end="Kapono"/> <section begin="Kaporo"/>'''Kaporo''' (Bot.). Arbeto el la familio de la kaporacoj, kies burĝonoj estas konservataj en vinagro kaj uzataj kiel spicaĵo (''Capparis spinosa''). <section end="Kaporo"/> <section begin="Kaporacoj"/>'''Kaporacoj''' (Bot.). Familio de dukotiledonaj vegetaĝoj: kaporo. <section end="Kaporacoj"/> <section begin="Kaporalo"/>'''Kaporalo'''. Supera infanteria suboficiro. <section end="Kaporalo"/> <section begin="Kapoto"/>'''Kapoto'''. Mantelo kun kapuĉo. <section end="Kapoto"/> <section begin="Kapro"/>'''Kapro''' (Zool.). Duhufa kvarpiedulo kun malgranda barbo (''Capra''). <section end="Kapro"/> <section begin="Kapreolo"/>'''Kapreolo''' (Zool.). Mambesto el la familio de l’ cervoj (''Cervus capreolus''). <section end="Kapreolo"/> <section begin="Kaprico"/>'''Kaprico'''. Subita senkonsidera deziro; subita senmotiva ŝanĝo de opinio: infana kaprico. '''Kaprice'''. En kaprica maniero. '''Kaprica'''. Kiu havas kapricojn. <section end="Kaprico"/> <section begin="Kaprikorno"/>'''Kaprikorno'''. Stelaro de l’ zodiako, kie la suno estas la 22-an de decembro.<section end="Kaprikorno"/><noinclude><references/></noinclude> cn5wzmit4eee98j9l3fnnekna6evobz