Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 4295 72143 72142 2026-04-18T19:40:15Z Tiguliano 53 72143 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro=17.483.326 (2023) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Ekvadoro}}''' estas lando situanta en la nordokcidenta parto de mondoparto [[Sudameriko]], ĉe la marbordo de la [[Pacifiko|pacifika oceano]]. == Regionoj == Administre, Ekvadoro estas dividita en 19 provincojn. Laŭ turisma vidpunkto, Ekvadoro povas esti dividita en tri regionojn, plus la Galapago-insularo: {{Listo de regionoj | mapo= Ecuador regions map.png | titolomapo= La regionoj de Ekvadoro | tekstomapo= | grandecomapo= | nomoregiono1= Marborda regiono | kolororegiono1= #a9ca90 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La marborda regiono laŭlonge de la pacifika marbordo kaj en okcidenta Ekvadoro ampleksas ĉirkaŭ trionon de la areo de la lando, entute 80 000 km². | nomoregiono2= Regiono de la montoĉenoj (''Sierra'') | kolororegiono2= #78abb1 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La centraj altebenaĵoj de la Andoj, kun areo de proksimume 44 000 km², konsistigas iom malpli ol kvinonon de la tuta tersurfaco de Ekvadoro. La regiono konsistas el du montaraj ĉenoj, la Reala Kordilero kaj la Okcidenta Kordilero, apartigitaj de la Inter-Anda Rifta Valo. [[Kito]], la ĉefurbo de la lando, situas nur kelkajn gradojn sude de la ekvatoro ene de la Inter-Anda Rifta Valo. La Sierra estas hejmo al mondfamaj vulkanoj kiel Cotopaxi, Chimborazo, Altar kaj Cayambe. | nomoregiono3= Orienta Ekvadoro | kolororegiono3= #78b080 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= La pluvarbara areo en la oriento de la lando, limanta al la Amazona baseno, kovras proksimume 120 000 km², preskaŭ duonon de la areo de Ekvadoro. | nomoregiono4= Galapago-Insularo | kolororegiono4= #df8a78 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Kvara regiono de Ekvadoro estas la Pacifikaj insuloj, apartenantaj al Ekvadoro kaj hejmo al fascina faŭno. La insularo konsistas el 13 pli grandaj, 6 pli malgrandaj, kaj pluraj dekduoj da malgrandaj insuloj, kun totala areo de 7900 km². }} == Urboj == * Kito (Quito) – La ĉefurbo de la lando, populara turisma celloko, kaj Monda Heredaĵo de UNESKO ekde 1978. * Ambato – Urbo de la Floroj, fama pro siaj karnavalaj paradoj. * Bahia de Caraquez – Marborda urbo kies unika ĉarmo devenas de ĝia alirebleco nur per pramo/malgranda boato. * Baños – Turisma centro ĉe la piedo de la aktiva vulkano Tungurahua. * Kuenko (Cuenca) – La tria plej granda urbo de Ekvadoro, la ĉefurbo de la provinco Azuay en la sudaj Andoj, en sud-centra Ekvadoro, je alteco de ĉirkaŭ 2 500 metroj super marnivelo; ĝi estas Monda Heredaĵo de UNESKO. * Guayaquil – La plej granda urbo de la lando, situanta ĉe la marbordo kaj karakterizita per sia industria bazo. * Latacunga – La provinca ĉefurbo de Cotopaxi, fama pro la "Festivalo Mama Negra", okazanta en novembro. * {{W|Manto}} (Manta) – La provinca ĉefurbo de Manabio (Manabì), grava haveno, komerca urbo konata pro sia tinuskaptado, fiŝprilabora industrio, kafo/kakao-eksportoj kaj turismo. * Otavalo – Urbo norde de Kito. La otavalanoj estas mondfamaj pro siaj metioj (tekstiloj). === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == * Quilotoa - pro la pejzaĝo - La plej okcidenta vulkano de Ekvadoro (alta ĉ. 3.900 m), kun kaldero kaj pitoreska kratera lago. * Nacia Parko Sangay * Ekologia Rezervejo Cotacachi Cayapas * Nacia Parko Cotopaxi * Nacia Parko Machalilla * Nacia Parko Yasuní * Nacia Parko Cayambe Coca * Montañita - urboj [[Puerto Lopez]] kaj [[Canoa]] ĉe la marbordo: surfad-urboj kun multaj strandtrinkejoj, kaj proksime de Puerto Lopez, ekskursoj al la Isla de la Plata kaj pli malgrandaj insuloj. * Vilcabamba - je ĉ. 1 600 m, urbo en suda Ekvadoro, kiu allogas multajn turistojn, ĉefe pro la alta vivdaŭro de ĝiaj loĝantoj kaj la mitoj ĉirkaŭ ĉi tiu fakto. * Cayambe - La urbo ĉe la piedo de la samnoma vulkano estas la perfekta deirpunkto por vulkangrimpadoj kaj ekskursoj al la Nacia Parko Cayambe-Coca. * San Miguel - La vilaĝo estas unu el la deirpunktoj por viziti la Ekologian Rezervejon Cotacachi-Cayapas. * Inka strata sistemo == Komprenu == Ekvadoro estas hejmo al dek procentoj de ĉiuj plantspecioj kaj 18 procentoj de ĉiuj birdospecioj sur la Tero. Ĝi fieras pri pli ol 25.000 plantspecioj, 320 mamulspecioj, 1.550 birdospecioj kaj 375 amfibiaj specioj, igante ĝin unu el la landoj kun la plej alta biodiverseco en la mondo. Biodiversico estas la proporcio de biologia diverseco al specioj po unuo de areo. Ĉirkaŭ 18 procentoj de la tersurfaco de la lando estas protektitaj. === Tereno === === Historio === La historio de Ekvadoro estas antikva kaj ekstreme varia, kun multaj apartaj fazoj klare identigeblaj. La "antaŭinkaa periodo" komenciĝas per la plej malnovaj spuroj de homa loĝado datiĝantaj reen 16,000 ĝis 18,000 jarojn, la plej granda arkeologia loko estas El Inga proksime de Kito. Dum la Forma Periodo (de 3500 ĝis 600 a.K.), la unuaj signifaj kulturoj aperis (la kulturo Valdivia, de 3500 a.K., kaj la kulturoj Machalilla kaj La Tolita, de 1000 a.K.), ampleksante multajn pli malgrandajn kaj sendependajn tribajn teritoriojn situantajn inter la ĉefaj imperioj de la Chimú (de 1250 p.K.) en la sudo kaj la Chibcha en la nordo. [[w:Valdivia kulturo|Valdivia kulturo]] La inkaa periodo komenciĝis en la 12-a jarcento p.K. kaj atingis sian zeniton direkte al la fino de la 15-a jarcento, kiam la loĝantaro de kio nun estas Ekvadoro estis tute kontrolita de la inkaoj. En 1532, Atahualpa renversis sian duonfraton kaj rajtan heredanton, Ŭaskaron, en Kuzko post interna milito kiu malstabiligis la tutan Inkaan Imperion. Ilia patro, Huayna Cápac, mortis ĉirkaŭ 1527 pro variolo, kiun enkondukis eŭropanoj. En la sama jaro, 1532, la Konkero de Sudameriko komenciĝis per la surteriĝo de Francisco Pizarro ĉe la perua marbordo. La Inkaa Imperio, malfortigita de interna milito kaj malsanoj alportitaj de la eŭropanoj, estis konkerita brutale kaj senkompate per rabo, murdo kaj rabado. Atahualpa estis kaptita de la hispanoj la 15-an de novembro 1532, kaj ekzekutita en Kaŝamako la 26-an de julio 1533, post ŝajnproceso. La supera generalo de Atahualpa, kaj la lasta inkao kiu rezistis la hispanojn, estis Rumiñahui. La 17-an de junio 1534, li bruligis Kiton por malhelpi la transdonon de la ĉefurbo de la norda Inkaa Imperio al la atakantaj hispanoj, efike finante la Inkaan Imperion. La jaro 1534, kun la restarigo de Kito la 6-an de decembro sub Sebastián de Benalcázar, ankaŭ estas konsiderata la komenco de la kolonia epoko. De tiam ĝis la frua 19-a jarcento, la eŭropaj hispanoj kontrolis la andan regionon. Kiel antaŭulo de la nuntempa Ekvadoro, la administra distrikto de la Real Audiencia de Quito ekzistis dum la kolonia periodo. Ĝi apartenis, kun diversaj gradoj de statuso kaj limoj, al aŭ la Vicreĝlando de Peruo aŭ la Vicreĝlando de Nueva Granada (Kolombio). La nepontebla disiĝo inter la eŭropaj koloniaj regantoj unuflanke kaj la indiĝena loĝantaro, inkluzive de la privilegiita supera klaso de grandaj terposedantoj, aliflanke, kondukis al la Militoj de Liberigo. La regiono de la nuna Ekvadoro estis la unua lando kiu deklaris sian sendependecon de Hispanio la 10-an de aŭgusto 1809. La ribelo daŭris de 1809 ĝis 1825, gvidata de la sudamerika nacia heroo Simón Bolívar. Kun la venko de la ribeluloj ĉe la fama Batalo de Pichincha la 24-an de majo 1822, sub Antonio José de Sucre, la kolonia epoko en la regiono estas konsiderata finita. Gran Colombia estis fondita la 17-an de decembro 1819. Simón Bolívar fariĝis ĝia prezidanto en 1822. Ĝia teritorio ampleksis la nunajn Venezuelon, Kolombion kaj Ekvadoron. Peruo estis liberigita en 1826. Antaŭ la morto de Bolívar la 17-an de decembro 1830, Gran Colombia dissolviĝis, naskante la modernajn politikajn unuojn. La ĉefurbo de la nove fondita Respubliko Ekvadoro, establita la 23-an de septembro 1830, estis komence Riobamba. La periodo de la Respubliko, komenciĝanta en 1830, estis ankaŭ sufiĉe tumulta kaj karakterizita per interna kaj ekstera malstabileco: Milita diktatoreco estis sekvata de rapidaj ŝanĝoj de registaro, kun milita aŭ civila puĉo proksimume ĉiujn 18 monatojn, kaj 22 prezidantoj sole en la periodo de 1912 ĝis 1932. Eĉ antaŭ ol bananproduktado komenciĝis, Ekvadoro estis proverba banana respubliko. Unu konsekvenco de la malstabilaj potencostrukturoj estis signifa teritoria perdo en la unua duono de la 20-a jarcento post perditaj militoj kun najbaraj ŝtatoj. La jaroj de 1934 ĝis 1972 estis la periodo de la diktatoro José María Velasco Ibarra; ekde 1979, Ekvadoro estis prezidenta demokratio kun federacia strukturo. === Etnoj === La etna konsisto de la loĝantoj de Ekvadoro dividiĝas jene: proksimume 50% mestizoj (miksitaj indiĝenoj kaj blankuloj), 25% indiĝenoj, 7% hispanaj kaj aliaj blankuloj, kaj 3% nigruloj. Ciferoj el malsamaj fontoj iomete varias pro malfacilaĵoj en datenkolektado. Duono de la loĝantaro loĝas en urboj, kun 1.1 milionoj el ili loĝantaj en la ĉefurbo, Kito, kaj 1.7 milionoj en Guayaquil, la plej granda urbo laŭ loĝantaro. Ekvadoro havas la plej altan loĝdenson en Sudameriko je 50 loĝantoj po km², kvankam ĝi estas tre malalta en la regiono Oriente, kun nur 4 loĝantoj po km². La averaĝa aĝo estas 23 jaroj, kaj nur 5% de la loĝantaro estas pli ol 65-jaraĝa. La vivdaŭro estas proksimume 74 jaroj por viroj kaj 80 jaroj por virinoj. Laŭ oficialaj ciferoj, la alfabeteco-procento estas 86%. La loĝantarkresko en 2012 estis 1,4%. Depende de la statistikoj, ĝis proksimume 90% de la loĝantoj de la lando apartenas al la Romkatolika Eklezio, kvankam tre malmultaj efektive praktikas sian katolikan kredon. Inter la intelektuloj de la lando, distancigi sin de la oficiala katolika eklezio estas konsiderata laŭmoda. Proksimume 5-10% de la loĝantaro apartenas al nekatolikaj kristanaj konfesioj, inkluzive de protestantaj sektoj, plejparte de usona origino. Ĉi tiuj sektoj, konataj kiel "Evangelikoj" aŭ "Pentekostaluloj", ĝuas konsiderindan subtenon inter la malaltaj klasoj pro sia foje agresema misiista laboro, kaj sekve ofte havas malbonan reputacion en establitaj sociaj rondoj. Kiel protestanta kristano, eble estas preferinde identigi sin kiel "luterano" por distingi sin de la "Evangelikoj". Kvankam la indiĝenaj popoloj de la Andoj estis kristanigitaj post la Konkero en la 16-a jarcento, ili neniam forlasis siajn proprajn kredojn de tiam, sed prefere miksis ilin kun kristana doktrino (sinkretismo), kaj ĉi tiuj indiĝenaj tradicioj nuntempe spertas reviviĝon. La festivalo de "Paĉamamo" (Patrino Tero kiel la centra forto en ĉio) komence de aŭgusto, kun la sango de oferbestoj, estas la kerno de ĉi tiu reviviĝo de antikvaj tradicioj. Ĉi tion plue plifortigas la kreskanta disvastiĝo de "ŝamanismo" kaj okulfrapa kredo je spiritoj kaj superstiĉoj. Ĝenerale, religio kaj kredo havas tre altan socian statuson inter la loĝantaroj tra Latinameriko, kio speguliĝas en la preskaŭ naiva admiro de sanktuloj kaj bildoj de la Virgulino Maria kaj en la granda partopreno en religiaj procesioj kaj paganaj ritoj. === Klimato === La klimato de Ekvadoro varias konsiderinde tra ĝiaj diversaj regionoj. Vidu la respondajn sekciojn pri klimato en la paĝoj pri la regionoj. == Eniri == Ekvadoro estas atingebla kaj el Peruo kaj el Kolombio per la Tutamerika Ŝoseo. Por detaloj pri teraj landlimaj transirejoj, vidu la respondajn sekciojn en la artikoloj por ĉi tiuj du landoj. Pro la ekstremaj trafikkondiĉoj, ne estas konsilinde por nespertaj eŭropanoj veturi en Sudameriko. Aldone al la malfacilaĵoj de la kaosa sudamerika trafiko, ekzistas ankaŭ la malzorgema veturstilo, kiu eĉ ne respektas duoblajn solidajn liniojn kiel sugeston. La vojaro estas evoluigita kiel aŭtovojo sur la ĉefaj itineroj. La vojoj estas en bonega stato laŭ latinamerikaj normoj. Vidu ankaŭ la sekcion pri moviĝado. === Eniri avie === [[File:EC AP-GYE-Terminal01 2012-10.jpg|eta|[[Flughaveno Guayaquil]]]] La internaciaj flughavenoj servantaj Ekvadoron estas la Flughaveno Guayaquil kaj la Flughaveno Kito. Vojaĝado el Eŭropo implicas konektajn flugojn en Madrido (Iberia, Air Europa), Parizo (Air France), Amsterdamo (KLM), Panamurbo (Lufthansa, Copa), Bogoto (Lufthansa, Avianca), aŭ tra Usono. El Svislando: Flugu kun Lufthansa tra Frankfurto al Bogoto, Karakaso aŭ Venezuelo. Flugoj ankaŭ haveblas kun Iberia tra Madrido aŭ KLM tra Amsterdamo. El Germanio (tuta flugtempo proksimume 15 horoj): * Lufthansa ofertas kunhavajn flugojn al Kito kun konektado en Bogoto aŭ Panamurbo. * Kun United tra Novjorko-Newark, Vaŝingtono aŭ Houston al Kito. * Kun Iberia tra Madrido al Kito (foje kun unu-hora interhalto en la Dominika Respubliko). * Kun KLM tra Amsterdamo al Kito kaj Guayaquil (kun mallonga interhalto en Bonaire). * Kun British Airways tra Londono al Miamo. De tie, American Airlines ofertas rektajn flugojn al Ekvadoro. Aŭ kun Copa Airlines tra Panamo (unu-hora interhalto) aŭ tra Bogoto aŭ Karakaso kun diversaj aviadkompanioj. * Kun Air France tra Parizo kaj Bogoto al Kito. * Kun Condor tra la Dominika Respubliko aŭ Porto-Riko kaj Panamo al Kito. * American Airlines ofertas konektojn tra Miamo. === Eniri trajne === Ne ekzistas fervoja linio al Ekvadoro. === Eniri buse === Ekzistas internaciaj longdistancaj buskonektoj de Peruo, Kolombio kaj Venezuelo al Ekvadoro. Tamen, vojaĝtempoj ofte superas 36 horojn kiam oni vojaĝas rekte al/de Kito. Por busvojaĝantoj, konektoj al/de la limregiono estas ĝenerale rekomendataj (oftaj busŝanĝoj ĉe la limo, limtransirejo piede). === Eniri piede === == Transportiĝi == Enlandajn flugojn al ĉiuj gravaj urboj funkciigas ekvadoraj aviadkompanioj Aerogal, Icaro kaj Tame. Prezoj por flugo komenciĝas je 50 usonaj dolaroj (unudirekte). === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Kamioneto === '''kamioneto''' estas ŝarĝaŭto, kiun oni ankaŭ povas lui kiel taksion kun ŝoforo. Tra Ekvadoro, ekster urboj, ŝarĝaŭtoj estas la plej malmultekostaj kaj plej oftaj transportiloj por homoj kaj varoj, kaj ili ĉiam estas plenaj, ofte troŝarĝitaj aŭ eĉ tre troŝarĝitaj. Kamionetoj estas aparte kapablaj ekster-voje kaj eĉ povas esti uzataj sur sulkiĝintaj vojoj en la montoj. Se vi volas veturon, vi simple etendas vian manon kiel "petveturanto", eniras aŭ eliras de la malantaŭo, frapas la stirkabinon ĉe via celloko, eliras kaj pagas. La prezo ĉiam estas pli malmultekosta ol per buso aŭ taksio. Tiel oni transportas lernantojn, varojn, bestojn kaj turistojn. Luita kamioneto estas ankaŭ malmultekosta maniero atingi malproksimajn mont-regionojn sen busservo. === Taksio === Taksioj en Ekvadoro estas malmultekostaj. Taksioj (preskaŭ neniam! ;-)) uzas taxometron (kio fakte estas deviga) aŭ prezo estas interkonsentita komence. Tamen, la taxometro povas kelkfoje esti la pli bona elekto, ĉar ĝi estas ekstreme malmultekosta (kaj neatendite malrapida). Nokte, veturo (ne gravas kiom mallonga) kostas almenaŭ 2 dolarojn. Sen taxometro, oni povas veturi ĉirkaŭ 1 km por 1 dolaro en gravaj urboj, kaj ĉirkaŭ 2 km ekster ili. Tamen, gravas esti singarda, precipe en taksioj, por eviti esti trompita. Estas plej bone negoci la prezon antaŭ la veturo: kondiĉe ke la ŝoforo konsentas, la prezo estas justa. En Kito, taksiistoj devas uzi la taxometron dumtage. La prezo kutime estas rondigita supren ĉe la fino. ==== Transportiĝi trajne ==== La privata fervoja funkciigisto Tren Crucero bankrotis en 2020 kaj estis likvidita antaŭ 2022. Ekde 2025, post ampleksaj riparoj de la trakoj, mallonga 12,5-kilometra turisma sekcio de la Tren de la Nariz del Diablo (Trajno de la naz-truo de la Diablo) funkciis inter Alausí kaj Sibambe. La tuta 452-kilometra itinero inter Kito kaj Durán/Guayaquil estas planita por remalfermo post la kompletigo de la riparoj. La sekcio inter Ibarra kaj Salinas sur la Norda Fervojo ankaŭ funkcias. [[File:EC MuseumRailway 2012.jpg|eta|Fervoja Muzeo en [[Riobamba]]]] La fervojaj linioj de Ekvadoro suferis severan difektiĝon en la dua duono de la pasinta jarcento, kelkfoje ekzistante nur kiel turismaj allogaĵoj. Tamen, en la lastaj jaroj okazis intensaj klopodoj por restarigi diversajn fervojajn liniojn, inkluzive por industriaj celoj. Ĉiuj sekcioj de la linio Quito-Duran (proksime de Guayaquil) nun estas restaŭritaj kaj denove funkcias. Ekde 2013, la linio de la Anda Fervojo (Transandino) (ĉefa linio, suda linio) estas kontinue servata de la turisma trajno (Tren Crucero) de Guayaquil ĉe la marbordo, tra Riobamba, al Kito, ĝia finstacio en la altebenaĵoj. De Riobamba, trajno veturas dufoje semajne al Alausi. La biletprezo estas nur 11 usonaj dolaroj por kvin horoj da impresa pejzaĝo. Lokomotivaj dereligoj sur krutaj deklivoj pro lozaj reloj ne estas maloftaj. Tamen, la trajna skipo havas ĉion, kion ili bezonas, kaj povas revenigi la trajnon sur la relojn ene de horo. La plej fama sekcio de la linio kuŝas inter Alausi kaj Sibambe, preterpasante Nariz del Diablo. Tie, la trajno veturas laŭ serpentumoj rekte sur la kruta rokfaco. Post nur kelkaj metroj da trako, ĝi grimpas ĉirkaŭ 100 metrojn en alteco. ==== Transportiĝi buse ==== [[Dosiero:EC Bus 2012.jpg|eta|alternative=Buso en Ekvadoro|Buso en Ekvadoro]] [[Dosiero:EC Riobamba Oriente bus terminal 2012.jpg|eta|Riobamba: Orienta bus-terminalo]] La buso estas LA transportilo en Ekvadoro, kaj la busoj estas en bona stato. Vi povas atingi preskaŭ ĉien per buso, kaj estas multaj oftaj konektoj. Busstacidomoj ĝenerale estas sufiĉe grandaj kaj tial komence sufiĉe konfuzaj. Busoj alvenas de ĉie, parkumas ie, kaj poste foriras denove aliloke. Tamen, la lokuloj, kiuj konas la regionon, volonte helpas. Vi ankaŭ povas identigi la ĝustan buson per la cellokoj klare montritaj sur la antaŭa glaco. Ĉiu busa kompanio havas sian propran biletvendejon ĉe la pli grandaj busstacidomoj, foje eĉ apartajn giĉetojn por ĉiu celloko. Pli malgrandaj busstacidomoj, tamen, ofte estas apenaŭ pli ol tera parkejo sen ia ajn infrastrukturo. Kutime estas taksihaltejoj, sed ne ĉiam. Por pli longaj vojaĝoj el pli grandaj urboj, vi aĉetas biletojn ĉe la biletvendejo; alie, vi aĉetas ilin rekte sur la buso. La biletoj kutime inkluzivas numeritajn sidlokojn por la respektiva buso. Tiuj, kiuj serĉas pli trankvilan veturon, neniam elektu la antaŭajn sidlokojn, ĉar kaj lokaj mallongdistancaj vojaĝantoj kaj la multaj stratvendistoj amasiĝas antaŭ kaj inter ili - la fronto de la busoj havas la solan pordon. Busbiletoj: proksimume 1.00 USD por unu-hora vojaĝo, inkluzive de akcidentasekuro. La ĉefaj longdistancaj busitineroj inter najbaraj urboj ofte veturas ĉiuhora aŭ ĉiuduhora dumtage. Pli malgrandaj urboj kaj vilaĝoj estas servataj malpli ofte per longdistancaj busoj, sed regionaj busoj ankaŭ veturas plurajn fojojn tage en ĉi tiuj areoj. Sur interurbaj busitineroj, haltoj estas faritaj laŭbezone, eĉ sen difinita bushaltejo, por permesi al pasaĝeroj eniri aŭ preni pasaĝerojn: petveturado eblas. Tamen, se la buso jam estas plena, ĝi povas simple daŭrigi sian vojon, kaj vi devos atendi la sekvan. Busbiletoj estas proksimume 1.00 USD por unu-hora vojaĝo, inkluzive de asekuro en kazo de akcidento. Pro la multaj malbonaj vojoj, multaj kurboj kaj signifaj altecŝanĝoj renkontataj dum vojaĝado per buso, tiuj emaj al moviĝmalsano devus kunporti pilolojn kontraŭ vojaĝmalsano. Prokrastoj, ekzemple, pro trapikitaj pneŭoj, povas okazi dum busvojaĝoj en Ekvadoro - denove, la kaŭzo estas la ofte malbonaj vojkondiĉoj. Estas rekomendinde eviti vojaĝi per buso nokte, ĉar raboj estis raportitaj. Sekuraj noktaj busoj estas haveblaj por iomete pli alta prezo, sed vi devus vojaĝi sekure; estas plej bone akiri informojn pri ĉi tiuj loke. Ne forgesu vian pasporton (originalan) dum vojaĝado per buso, ĉar kontroloj povas esti faritaj. Publika transporto, kun siaj homamasoj, ĉiam estas populara celo por poŝŝtelistoj. === Transportiĝi aŭte === [[Dosiero:EC Traffic 2012.jpg|eta|Voja trafiko]] [[Dosiero:Bbb EC GasStation 2012.jpg|eta|Benzinstacio]] [[Dosiero:Bbb-EC Road-Illiniza 2012.jpg|eta|Vojo en la altebenaĵoj (al Illiniza)]] [[Dosiero:Bbb EC MemorialPanAmericana 2012.jpg|eta|Memorkrucoj laŭlonge de la Tut-Amerika Ŝoseo]] [[Dosiero:Bbb EC Camioneta 2012.jpg|eta|Kamioneto]] [[Dosiero:EC Taxi 2012.jpg|eta|Taksio]] Veturi per aŭto en Ekvadoro apenaŭ estas rekomendinda por vojaĝantoj. Kvankam aŭtoluigaj kompanioj ekzistas ĉe flughavenoj kaj urboj, la trafikkondiĉoj estas, milde dirite, malfacilaj. Preskaŭ ĉiuj aŭtovojoj estas neasfaltitaj dum longaj partoj kaj plenaj de grandegaj vojtruoj, kiuj povas kaŭzi gravajn damaĝojn al la veturilo se oni veturas ilin senatente. Vojmarkoj, apogiloj kaj similaj sekurecaj rimedoj estas maloftaj, igante veturadon en malbona videbleco serioza aventuro - precipe en la Andoj, kie ofte estas krutaj deklivoj apud la vojo. Krome, lokaj ŝoforoj emas fari riskajn preterpasajn manovrojn sur kurbiĝemaj vojoj, kaj akcidentoj ne estas maloftaj. 2014: Pli kaj pli da ĉefaj vojoj estas vastigitaj, ofte al kvar aŭ ses lenoj. La asertoj en la antaŭa sekcio ankoraŭ validas nokte sur flankaj vojoj aŭ dum veturado tra urboj. Trafikreguloj, kiel ekzemple rajto de vojo ĉe intersekciĝoj, ne ĉiam estas tuj evidentaj, kaj ĉiuj ekzistantaj trafiksignaloj ofte estas interpretataj tre malsame de lokaj ŝoforoj. Ekzemple, se vi veturas tra verda lumo nokte en Kito, vi tamen devus kontroli, ke neniu lokano simple ignoras la ruĝan lumon, eĉ se estas malmulte da trafiko. La korno estas multe pli grava komunikilo ol en Centra Eŭropo. Por vojaĝi al pli malgrandaj urboj, oni rekomendas kvarradmovilajn veturilojn por trakti la eĉ pli malbonajn vojkondiĉojn, deklivojn kaj rivertransiradojn. La riskoj de veturi per propra aŭto estas kompensitaj per la regeblaj kostoj de busvojaĝoj, enlandaj flugoj aŭ taksioj. Ĉi tiuj transportiloj kutime ofertas pli malstreĉan manieron moviĝi. Vojlaboroj, inkluzive de provizoraj fermoj, estas oftaj sur ĉiuj vojoj en Ekvadoro. Povas esti utile kolekti informojn anticipe por temposentemaj vojaĝoj. Vojlaboroj estas oftaj okazoj sur ĉiuj vojoj en Ekvadoro. Por spertaj kaj lertaj ŝoforoj, aŭto certe povas esti eblo sur ĉiuj sufiĉe ireblaj vojoj, ekzemple, en la Andoj kaj la regiono Oriente. La stato de la veturiloj foje harigus la harojn de iu ajn eŭropa veturilinspektisto, sed el la perspektivo de la posedanto, la plej grava afero ofte estas, ke la aŭto funkciu; io pli estas lukso. Gravaj akcidentoj, inkluzive de mortigaj, bedaŭrinde estas sufiĉe oftaj kompare kun Eŭropo pro la nesekuraj veturiloj, ofte sendisciplina veturado kaj malbonaj vojkondiĉoj. Benzino estas malmultekosta en Ekvadoro; la prezo por usona galono (3,8 litroj) estas malpli ol 2 dolaroj, kio tradukiĝas al malpli ol 40 eŭrocendoj por litro. La kialo de la malalta benzinprezo estas la propra naftoproduktado de la lando en la Amazona regiono kaj la najbara lando Venezuelo kun sia naftoindustrio. Energiŝparo ne estas prioritato en Ekvadoro. == Vidi == == Fari == == Komuniki == La oficiala lingvo estas la hispana, sed ankaŭ ekzistas lingvoj parolataj de la indiĝena loĝantaro, ĉefe la kiĉva (variaĵo de la keĉua). Baza angla lingvo estas komprenata de tiuj en turismaj profesioj, sed ne aliloke. Estas granda avantaĝo scii la hispanan, ĉar eĉ en pli grandaj urboj, en flughavenoj aŭ en hoteloj, homoj ofte ne parolas la anglan. Kiel en aliaj landoj tra la mondo, homoj ŝatas esti alparolataj en sia gepatra lingvo, la hispana: "Buenos Días" (matene), "Buenas Tardes" (posttagmeze) kaj "Buenas Noches" (vespere) tuj superas ajnan lingvan baron. Konversacioj rapide fluas, eĉ per nur gestoj: eĉ per kelkaj vortoj en la hispana, homoj ĉiam volonte helpas. Vidu ankaŭ: [[Hispana Frazlibro|Hispana Frazlibro]] == Aĉeti == [[File:0025+Centavos+Ecuador+2000.jpg|eta|La ekvadora "Kvartalo", enkondukita en 2000]] [[Dosiero:Panama Hat factory in Cuenca, Ecuador.jpg|eta|En ĉapelfabriko en Cuenca]] [[File:Lombards Museum 1000.jpg|eta|upright|Manfaritaĵoj faritaj el tagua nukso]] === Vendejaroj === == Manĝi == [[File:EC Alausi Market 2012.jpg|eta|Desertbananoj en merkathalo ([[Alausí]])]] Ekvadoro estas la dua plej malriĉa lando en Sudameriko; laŭ statistikoj, ĉirkaŭ 30% de la loĝantaro estas klasifikita kiel vivanta sub la limo de malriĉeco. La MEP pokape en 2011 estis 4.578 usonaj dolaroj. Antaŭ 1860, kinkona ŝelo kaj pajlaj ĉapeloj (panamaj ĉapeloj) estis la plej gravaj eksportaĵoj de Ekvadoro. En la sekvaj jaroj, ĝis la 1930-aj jaroj, temis pri kakao. Du jardekojn poste, temis pri bananoj, kaj direkte al la fino de la pasinta jarcento, sekvis nafto. Nafto: Nafto estas ekstraktita en la Amazona Malaltebenaĵo de Orienta Ekvadoro ekde 1972. Ekvadoro estas la kvina plej granda naftoeksportanto en Latinameriko post Venezuelo kaj Meksiko, kaj la naftoenspezoj konsistigas 30% de la nacia buĝeto. Tamen, naftoproduktado ankaŭ rezultas en signifaj sociaj kaj mediaj problemoj. '''Ĉio pri bananoj''': Danke al sia ekstreme favora klimato, Ekvadoro estas la plej granda eksportanto de bananoj en la mondo, respondecante pri ĉirkaŭ 17% de la totalaj eksportaĵoj. La bananplanto origine devenas de Malajzio kaj Tajlando kaj estis vaste disvastigita tra Afriko fare de la araboj jam en la unua jarmilo p.K. Fine de la 1940-aj jaroj, la granda usona korporacio United Fruit Company ("Chiquita") enkondukis banankultivadon en Ekvadoron grandskale, kaj ene de la unuaj tri rikoltjaroj, la eksportkvanto altiĝis al duono de la totala ekonomia enspezo de la lando. Hodiaŭ, pli ol kvarono de ĉiuj dungitoj en Ekvadoro estas rekte aŭ nerekte implikitaj en la kultivado kaj eksportado de bananoj, sed la laborkondiĉoj sur la plantejoj estas konsiderataj teruraj. La urbo Machala, sude de Guayaquil, nomas sin la bananĉefurbo de la mondo. Kion en Eŭropo konas estas nur la molaj, manĝeblaj "desertaj bananoj" aŭ fruktaj bananoj (banano estas fakte bero), kiuj konsistigas nur ĉirkaŭ 20% de la tutmonda produktado. La signife pli granda parto, ĉirkaŭ 80%, konsistas el fruktoj, kiuj estas same malmolaj kiel terpomoj kiam manĝataj krudaj kaj estas uzataj por ĉipsoj kaj frititaj terpomoj. Kiel baza nutraĵo, ili servas kiel terpom-anstataŭaĵo. Kakao: Ekvadoro ankaŭ estis la plej granda produktanto de kakao en la mondo dum longa tempo, kaj kakao ankoraŭ rangas kvina inter ĝiaj eksportproduktoj. Ekvadora kakao nomiĝas "Fino y de Aroma", "Nacional" aŭ "Kakao Arriba" kaj estas ĉefe uzata por la produktado de bongustaj ĉokoladoj pro sia escepta aromo. '''Floroj''': Ekvadoro estas la tria plej granda eksportanto de floroj en la mondo, kun spezo de proksimume 211 milionoj da usonaj dolaroj. Ĉirkaŭ 300 entreprenoj dungantaj 39.000 homojn kultivas rozojn (ĉirkaŭ du trionoj de la eksportitaj floroj) en la favora klimato. Longtigaj variaĵoj estas specialaĵo, kaj tulipoj kaj beba spiro ankaŭ estas kultivataj. Laborkondiĉoj en ĉi tiu sektoro estas konsiderataj tre malbonaj: ĉefe virinoj estas dungitaj, kaj malaltaj salajroj inter 40 kaj 50 dolaroj monate estas renkontitaj kun laborsemajnoj de ĝis 80 horoj dum la pinta sezono antaŭ Sankt-Valentena Tago kaj Patrina Tago. Krome, ekzistas alta risko por la sano de laboristinoj pro la uzo de sterkoj, insekticidoj kaj herbicidoj. Ĉirkaŭ duono de ĉiuj laboristinoj montras signojn de veneniĝo. Tamen, Ekvadoro estas ankaŭ unu el la plej gravaj fokusaj areoj por kampanjoj, kiuj antaŭenigas socie kaj ekologie respondecan florkomercon. === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == [[File:EC Machachi Water 2012.jpg|eta|Minerala akvo en [[Machachi]]]] === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Parto de|Sudameriko}} {{Skizo}} a46ttslt9o2xda6t6e4sq2k35jpbi2a 72144 72143 2026-04-18T19:41:23Z Tiguliano 53 /* Urboj */ 72144 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro=17.483.326 (2023) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Ekvadoro}}''' estas lando situanta en la nordokcidenta parto de mondoparto [[Sudameriko]], ĉe la marbordo de la [[Pacifiko|pacifika oceano]]. == Regionoj == Administre, Ekvadoro estas dividita en 19 provincojn. Laŭ turisma vidpunkto, Ekvadoro povas esti dividita en tri regionojn, plus la Galapago-insularo: {{Listo de regionoj | mapo= Ecuador regions map.png | titolomapo= La regionoj de Ekvadoro | tekstomapo= | grandecomapo= | nomoregiono1= Marborda regiono | kolororegiono1= #a9ca90 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La marborda regiono laŭlonge de la pacifika marbordo kaj en okcidenta Ekvadoro ampleksas ĉirkaŭ trionon de la areo de la lando, entute 80 000 km². | nomoregiono2= Regiono de la montoĉenoj (''Sierra'') | kolororegiono2= #78abb1 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La centraj altebenaĵoj de la Andoj, kun areo de proksimume 44 000 km², konsistigas iom malpli ol kvinonon de la tuta tersurfaco de Ekvadoro. La regiono konsistas el du montaraj ĉenoj, la Reala Kordilero kaj la Okcidenta Kordilero, apartigitaj de la Inter-Anda Rifta Valo. [[Kito]], la ĉefurbo de la lando, situas nur kelkajn gradojn sude de la ekvatoro ene de la Inter-Anda Rifta Valo. La Sierra estas hejmo al mondfamaj vulkanoj kiel Cotopaxi, Chimborazo, Altar kaj Cayambe. | nomoregiono3= Orienta Ekvadoro | kolororegiono3= #78b080 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= La pluvarbara areo en la oriento de la lando, limanta al la Amazona baseno, kovras proksimume 120 000 km², preskaŭ duonon de la areo de Ekvadoro. | nomoregiono4= Galapago-Insularo | kolororegiono4= #df8a78 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Kvara regiono de Ekvadoro estas la Pacifikaj insuloj, apartenantaj al Ekvadoro kaj hejmo al fascina faŭno. La insularo konsistas el 13 pli grandaj, 6 pli malgrandaj, kaj pluraj dekduoj da malgrandaj insuloj, kun totala areo de 7900 km². }} == Urboj == * Kito (Quito) – La ĉefurbo de la lando, populara turisma celloko, kaj Monda Heredaĵo de UNESKO ekde 1978. * Ambato – Urbo de la Floroj, fama pro siaj karnavalaj paradoj. * Bahia de Caraquez – Marborda urbo kies unika ĉarmo devenas de ĝia alirebleco nur per pramo/malgranda boato. * Baños – Turisma centro ĉe la piedo de la aktiva vulkano Tungurahua. * {{W|Kuenko}} (Cuenca) – La tria plej granda urbo de Ekvadoro, la ĉefurbo de la provinco Azuay en la sudaj Andoj, en sud-centra Ekvadoro, je alteco de ĉirkaŭ 2 500 metroj super marnivelo; ĝi estas Monda Heredaĵo de UNESKO. * Guayaquil – La plej granda urbo de la lando, situanta ĉe la marbordo kaj karakterizita per sia industria bazo. * Latacunga – La provinca ĉefurbo de Cotopaxi, fama pro la "Festivalo Mama Negra", okazanta en novembro. * {{W|Manto}} (Manta) – La provinca ĉefurbo de Manabio (Manabì), grava haveno, komerca urbo konata pro sia tinuskaptado, fiŝprilabora industrio, kafo/kakao-eksportoj kaj turismo. * Otavalo – Urbo norde de Kito. La otavalanoj estas mondfamaj pro siaj metioj (tekstiloj). === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == * Quilotoa - pro la pejzaĝo - La plej okcidenta vulkano de Ekvadoro (alta ĉ. 3.900 m), kun kaldero kaj pitoreska kratera lago. * Nacia Parko Sangay * Ekologia Rezervejo Cotacachi Cayapas * Nacia Parko Cotopaxi * Nacia Parko Machalilla * Nacia Parko Yasuní * Nacia Parko Cayambe Coca * Montañita - urboj [[Puerto Lopez]] kaj [[Canoa]] ĉe la marbordo: surfad-urboj kun multaj strandtrinkejoj, kaj proksime de Puerto Lopez, ekskursoj al la Isla de la Plata kaj pli malgrandaj insuloj. * Vilcabamba - je ĉ. 1 600 m, urbo en suda Ekvadoro, kiu allogas multajn turistojn, ĉefe pro la alta vivdaŭro de ĝiaj loĝantoj kaj la mitoj ĉirkaŭ ĉi tiu fakto. * Cayambe - La urbo ĉe la piedo de la samnoma vulkano estas la perfekta deirpunkto por vulkangrimpadoj kaj ekskursoj al la Nacia Parko Cayambe-Coca. * San Miguel - La vilaĝo estas unu el la deirpunktoj por viziti la Ekologian Rezervejon Cotacachi-Cayapas. * Inka strata sistemo == Komprenu == Ekvadoro estas hejmo al dek procentoj de ĉiuj plantspecioj kaj 18 procentoj de ĉiuj birdospecioj sur la Tero. Ĝi fieras pri pli ol 25.000 plantspecioj, 320 mamulspecioj, 1.550 birdospecioj kaj 375 amfibiaj specioj, igante ĝin unu el la landoj kun la plej alta biodiverseco en la mondo. Biodiversico estas la proporcio de biologia diverseco al specioj po unuo de areo. Ĉirkaŭ 18 procentoj de la tersurfaco de la lando estas protektitaj. === Tereno === === Historio === La historio de Ekvadoro estas antikva kaj ekstreme varia, kun multaj apartaj fazoj klare identigeblaj. La "antaŭinkaa periodo" komenciĝas per la plej malnovaj spuroj de homa loĝado datiĝantaj reen 16,000 ĝis 18,000 jarojn, la plej granda arkeologia loko estas El Inga proksime de Kito. Dum la Forma Periodo (de 3500 ĝis 600 a.K.), la unuaj signifaj kulturoj aperis (la kulturo Valdivia, de 3500 a.K., kaj la kulturoj Machalilla kaj La Tolita, de 1000 a.K.), ampleksante multajn pli malgrandajn kaj sendependajn tribajn teritoriojn situantajn inter la ĉefaj imperioj de la Chimú (de 1250 p.K.) en la sudo kaj la Chibcha en la nordo. [[w:Valdivia kulturo|Valdivia kulturo]] La inkaa periodo komenciĝis en la 12-a jarcento p.K. kaj atingis sian zeniton direkte al la fino de la 15-a jarcento, kiam la loĝantaro de kio nun estas Ekvadoro estis tute kontrolita de la inkaoj. En 1532, Atahualpa renversis sian duonfraton kaj rajtan heredanton, Ŭaskaron, en Kuzko post interna milito kiu malstabiligis la tutan Inkaan Imperion. Ilia patro, Huayna Cápac, mortis ĉirkaŭ 1527 pro variolo, kiun enkondukis eŭropanoj. En la sama jaro, 1532, la Konkero de Sudameriko komenciĝis per la surteriĝo de Francisco Pizarro ĉe la perua marbordo. La Inkaa Imperio, malfortigita de interna milito kaj malsanoj alportitaj de la eŭropanoj, estis konkerita brutale kaj senkompate per rabo, murdo kaj rabado. Atahualpa estis kaptita de la hispanoj la 15-an de novembro 1532, kaj ekzekutita en Kaŝamako la 26-an de julio 1533, post ŝajnproceso. La supera generalo de Atahualpa, kaj la lasta inkao kiu rezistis la hispanojn, estis Rumiñahui. La 17-an de junio 1534, li bruligis Kiton por malhelpi la transdonon de la ĉefurbo de la norda Inkaa Imperio al la atakantaj hispanoj, efike finante la Inkaan Imperion. La jaro 1534, kun la restarigo de Kito la 6-an de decembro sub Sebastián de Benalcázar, ankaŭ estas konsiderata la komenco de la kolonia epoko. De tiam ĝis la frua 19-a jarcento, la eŭropaj hispanoj kontrolis la andan regionon. Kiel antaŭulo de la nuntempa Ekvadoro, la administra distrikto de la Real Audiencia de Quito ekzistis dum la kolonia periodo. Ĝi apartenis, kun diversaj gradoj de statuso kaj limoj, al aŭ la Vicreĝlando de Peruo aŭ la Vicreĝlando de Nueva Granada (Kolombio). La nepontebla disiĝo inter la eŭropaj koloniaj regantoj unuflanke kaj la indiĝena loĝantaro, inkluzive de la privilegiita supera klaso de grandaj terposedantoj, aliflanke, kondukis al la Militoj de Liberigo. La regiono de la nuna Ekvadoro estis la unua lando kiu deklaris sian sendependecon de Hispanio la 10-an de aŭgusto 1809. La ribelo daŭris de 1809 ĝis 1825, gvidata de la sudamerika nacia heroo Simón Bolívar. Kun la venko de la ribeluloj ĉe la fama Batalo de Pichincha la 24-an de majo 1822, sub Antonio José de Sucre, la kolonia epoko en la regiono estas konsiderata finita. Gran Colombia estis fondita la 17-an de decembro 1819. Simón Bolívar fariĝis ĝia prezidanto en 1822. Ĝia teritorio ampleksis la nunajn Venezuelon, Kolombion kaj Ekvadoron. Peruo estis liberigita en 1826. Antaŭ la morto de Bolívar la 17-an de decembro 1830, Gran Colombia dissolviĝis, naskante la modernajn politikajn unuojn. La ĉefurbo de la nove fondita Respubliko Ekvadoro, establita la 23-an de septembro 1830, estis komence Riobamba. La periodo de la Respubliko, komenciĝanta en 1830, estis ankaŭ sufiĉe tumulta kaj karakterizita per interna kaj ekstera malstabileco: Milita diktatoreco estis sekvata de rapidaj ŝanĝoj de registaro, kun milita aŭ civila puĉo proksimume ĉiujn 18 monatojn, kaj 22 prezidantoj sole en la periodo de 1912 ĝis 1932. Eĉ antaŭ ol bananproduktado komenciĝis, Ekvadoro estis proverba banana respubliko. Unu konsekvenco de la malstabilaj potencostrukturoj estis signifa teritoria perdo en la unua duono de la 20-a jarcento post perditaj militoj kun najbaraj ŝtatoj. La jaroj de 1934 ĝis 1972 estis la periodo de la diktatoro José María Velasco Ibarra; ekde 1979, Ekvadoro estis prezidenta demokratio kun federacia strukturo. === Etnoj === La etna konsisto de la loĝantoj de Ekvadoro dividiĝas jene: proksimume 50% mestizoj (miksitaj indiĝenoj kaj blankuloj), 25% indiĝenoj, 7% hispanaj kaj aliaj blankuloj, kaj 3% nigruloj. Ciferoj el malsamaj fontoj iomete varias pro malfacilaĵoj en datenkolektado. Duono de la loĝantaro loĝas en urboj, kun 1.1 milionoj el ili loĝantaj en la ĉefurbo, Kito, kaj 1.7 milionoj en Guayaquil, la plej granda urbo laŭ loĝantaro. Ekvadoro havas la plej altan loĝdenson en Sudameriko je 50 loĝantoj po km², kvankam ĝi estas tre malalta en la regiono Oriente, kun nur 4 loĝantoj po km². La averaĝa aĝo estas 23 jaroj, kaj nur 5% de la loĝantaro estas pli ol 65-jaraĝa. La vivdaŭro estas proksimume 74 jaroj por viroj kaj 80 jaroj por virinoj. Laŭ oficialaj ciferoj, la alfabeteco-procento estas 86%. La loĝantarkresko en 2012 estis 1,4%. Depende de la statistikoj, ĝis proksimume 90% de la loĝantoj de la lando apartenas al la Romkatolika Eklezio, kvankam tre malmultaj efektive praktikas sian katolikan kredon. Inter la intelektuloj de la lando, distancigi sin de la oficiala katolika eklezio estas konsiderata laŭmoda. Proksimume 5-10% de la loĝantaro apartenas al nekatolikaj kristanaj konfesioj, inkluzive de protestantaj sektoj, plejparte de usona origino. Ĉi tiuj sektoj, konataj kiel "Evangelikoj" aŭ "Pentekostaluloj", ĝuas konsiderindan subtenon inter la malaltaj klasoj pro sia foje agresema misiista laboro, kaj sekve ofte havas malbonan reputacion en establitaj sociaj rondoj. Kiel protestanta kristano, eble estas preferinde identigi sin kiel "luterano" por distingi sin de la "Evangelikoj". Kvankam la indiĝenaj popoloj de la Andoj estis kristanigitaj post la Konkero en la 16-a jarcento, ili neniam forlasis siajn proprajn kredojn de tiam, sed prefere miksis ilin kun kristana doktrino (sinkretismo), kaj ĉi tiuj indiĝenaj tradicioj nuntempe spertas reviviĝon. La festivalo de "Paĉamamo" (Patrino Tero kiel la centra forto en ĉio) komence de aŭgusto, kun la sango de oferbestoj, estas la kerno de ĉi tiu reviviĝo de antikvaj tradicioj. Ĉi tion plue plifortigas la kreskanta disvastiĝo de "ŝamanismo" kaj okulfrapa kredo je spiritoj kaj superstiĉoj. Ĝenerale, religio kaj kredo havas tre altan socian statuson inter la loĝantaroj tra Latinameriko, kio speguliĝas en la preskaŭ naiva admiro de sanktuloj kaj bildoj de la Virgulino Maria kaj en la granda partopreno en religiaj procesioj kaj paganaj ritoj. === Klimato === La klimato de Ekvadoro varias konsiderinde tra ĝiaj diversaj regionoj. Vidu la respondajn sekciojn pri klimato en la paĝoj pri la regionoj. == Eniri == Ekvadoro estas atingebla kaj el Peruo kaj el Kolombio per la Tutamerika Ŝoseo. Por detaloj pri teraj landlimaj transirejoj, vidu la respondajn sekciojn en la artikoloj por ĉi tiuj du landoj. Pro la ekstremaj trafikkondiĉoj, ne estas konsilinde por nespertaj eŭropanoj veturi en Sudameriko. Aldone al la malfacilaĵoj de la kaosa sudamerika trafiko, ekzistas ankaŭ la malzorgema veturstilo, kiu eĉ ne respektas duoblajn solidajn liniojn kiel sugeston. La vojaro estas evoluigita kiel aŭtovojo sur la ĉefaj itineroj. La vojoj estas en bonega stato laŭ latinamerikaj normoj. Vidu ankaŭ la sekcion pri moviĝado. === Eniri avie === [[File:EC AP-GYE-Terminal01 2012-10.jpg|eta|[[Flughaveno Guayaquil]]]] La internaciaj flughavenoj servantaj Ekvadoron estas la Flughaveno Guayaquil kaj la Flughaveno Kito. Vojaĝado el Eŭropo implicas konektajn flugojn en Madrido (Iberia, Air Europa), Parizo (Air France), Amsterdamo (KLM), Panamurbo (Lufthansa, Copa), Bogoto (Lufthansa, Avianca), aŭ tra Usono. El Svislando: Flugu kun Lufthansa tra Frankfurto al Bogoto, Karakaso aŭ Venezuelo. Flugoj ankaŭ haveblas kun Iberia tra Madrido aŭ KLM tra Amsterdamo. El Germanio (tuta flugtempo proksimume 15 horoj): * Lufthansa ofertas kunhavajn flugojn al Kito kun konektado en Bogoto aŭ Panamurbo. * Kun United tra Novjorko-Newark, Vaŝingtono aŭ Houston al Kito. * Kun Iberia tra Madrido al Kito (foje kun unu-hora interhalto en la Dominika Respubliko). * Kun KLM tra Amsterdamo al Kito kaj Guayaquil (kun mallonga interhalto en Bonaire). * Kun British Airways tra Londono al Miamo. De tie, American Airlines ofertas rektajn flugojn al Ekvadoro. Aŭ kun Copa Airlines tra Panamo (unu-hora interhalto) aŭ tra Bogoto aŭ Karakaso kun diversaj aviadkompanioj. * Kun Air France tra Parizo kaj Bogoto al Kito. * Kun Condor tra la Dominika Respubliko aŭ Porto-Riko kaj Panamo al Kito. * American Airlines ofertas konektojn tra Miamo. === Eniri trajne === Ne ekzistas fervoja linio al Ekvadoro. === Eniri buse === Ekzistas internaciaj longdistancaj buskonektoj de Peruo, Kolombio kaj Venezuelo al Ekvadoro. Tamen, vojaĝtempoj ofte superas 36 horojn kiam oni vojaĝas rekte al/de Kito. Por busvojaĝantoj, konektoj al/de la limregiono estas ĝenerale rekomendataj (oftaj busŝanĝoj ĉe la limo, limtransirejo piede). === Eniri piede === == Transportiĝi == Enlandajn flugojn al ĉiuj gravaj urboj funkciigas ekvadoraj aviadkompanioj Aerogal, Icaro kaj Tame. Prezoj por flugo komenciĝas je 50 usonaj dolaroj (unudirekte). === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Kamioneto === '''kamioneto''' estas ŝarĝaŭto, kiun oni ankaŭ povas lui kiel taksion kun ŝoforo. Tra Ekvadoro, ekster urboj, ŝarĝaŭtoj estas la plej malmultekostaj kaj plej oftaj transportiloj por homoj kaj varoj, kaj ili ĉiam estas plenaj, ofte troŝarĝitaj aŭ eĉ tre troŝarĝitaj. Kamionetoj estas aparte kapablaj ekster-voje kaj eĉ povas esti uzataj sur sulkiĝintaj vojoj en la montoj. Se vi volas veturon, vi simple etendas vian manon kiel "petveturanto", eniras aŭ eliras de la malantaŭo, frapas la stirkabinon ĉe via celloko, eliras kaj pagas. La prezo ĉiam estas pli malmultekosta ol per buso aŭ taksio. Tiel oni transportas lernantojn, varojn, bestojn kaj turistojn. Luita kamioneto estas ankaŭ malmultekosta maniero atingi malproksimajn mont-regionojn sen busservo. === Taksio === Taksioj en Ekvadoro estas malmultekostaj. Taksioj (preskaŭ neniam! ;-)) uzas taxometron (kio fakte estas deviga) aŭ prezo estas interkonsentita komence. Tamen, la taxometro povas kelkfoje esti la pli bona elekto, ĉar ĝi estas ekstreme malmultekosta (kaj neatendite malrapida). Nokte, veturo (ne gravas kiom mallonga) kostas almenaŭ 2 dolarojn. Sen taxometro, oni povas veturi ĉirkaŭ 1 km por 1 dolaro en gravaj urboj, kaj ĉirkaŭ 2 km ekster ili. Tamen, gravas esti singarda, precipe en taksioj, por eviti esti trompita. Estas plej bone negoci la prezon antaŭ la veturo: kondiĉe ke la ŝoforo konsentas, la prezo estas justa. En Kito, taksiistoj devas uzi la taxometron dumtage. La prezo kutime estas rondigita supren ĉe la fino. ==== Transportiĝi trajne ==== La privata fervoja funkciigisto Tren Crucero bankrotis en 2020 kaj estis likvidita antaŭ 2022. Ekde 2025, post ampleksaj riparoj de la trakoj, mallonga 12,5-kilometra turisma sekcio de la Tren de la Nariz del Diablo (Trajno de la naz-truo de la Diablo) funkciis inter Alausí kaj Sibambe. La tuta 452-kilometra itinero inter Kito kaj Durán/Guayaquil estas planita por remalfermo post la kompletigo de la riparoj. La sekcio inter Ibarra kaj Salinas sur la Norda Fervojo ankaŭ funkcias. [[File:EC MuseumRailway 2012.jpg|eta|Fervoja Muzeo en [[Riobamba]]]] La fervojaj linioj de Ekvadoro suferis severan difektiĝon en la dua duono de la pasinta jarcento, kelkfoje ekzistante nur kiel turismaj allogaĵoj. Tamen, en la lastaj jaroj okazis intensaj klopodoj por restarigi diversajn fervojajn liniojn, inkluzive por industriaj celoj. Ĉiuj sekcioj de la linio Quito-Duran (proksime de Guayaquil) nun estas restaŭritaj kaj denove funkcias. Ekde 2013, la linio de la Anda Fervojo (Transandino) (ĉefa linio, suda linio) estas kontinue servata de la turisma trajno (Tren Crucero) de Guayaquil ĉe la marbordo, tra Riobamba, al Kito, ĝia finstacio en la altebenaĵoj. De Riobamba, trajno veturas dufoje semajne al Alausi. La biletprezo estas nur 11 usonaj dolaroj por kvin horoj da impresa pejzaĝo. Lokomotivaj dereligoj sur krutaj deklivoj pro lozaj reloj ne estas maloftaj. Tamen, la trajna skipo havas ĉion, kion ili bezonas, kaj povas revenigi la trajnon sur la relojn ene de horo. La plej fama sekcio de la linio kuŝas inter Alausi kaj Sibambe, preterpasante Nariz del Diablo. Tie, la trajno veturas laŭ serpentumoj rekte sur la kruta rokfaco. Post nur kelkaj metroj da trako, ĝi grimpas ĉirkaŭ 100 metrojn en alteco. ==== Transportiĝi buse ==== [[Dosiero:EC Bus 2012.jpg|eta|alternative=Buso en Ekvadoro|Buso en Ekvadoro]] [[Dosiero:EC Riobamba Oriente bus terminal 2012.jpg|eta|Riobamba: Orienta bus-terminalo]] La buso estas LA transportilo en Ekvadoro, kaj la busoj estas en bona stato. Vi povas atingi preskaŭ ĉien per buso, kaj estas multaj oftaj konektoj. Busstacidomoj ĝenerale estas sufiĉe grandaj kaj tial komence sufiĉe konfuzaj. Busoj alvenas de ĉie, parkumas ie, kaj poste foriras denove aliloke. Tamen, la lokuloj, kiuj konas la regionon, volonte helpas. Vi ankaŭ povas identigi la ĝustan buson per la cellokoj klare montritaj sur la antaŭa glaco. Ĉiu busa kompanio havas sian propran biletvendejon ĉe la pli grandaj busstacidomoj, foje eĉ apartajn giĉetojn por ĉiu celloko. Pli malgrandaj busstacidomoj, tamen, ofte estas apenaŭ pli ol tera parkejo sen ia ajn infrastrukturo. Kutime estas taksihaltejoj, sed ne ĉiam. Por pli longaj vojaĝoj el pli grandaj urboj, vi aĉetas biletojn ĉe la biletvendejo; alie, vi aĉetas ilin rekte sur la buso. La biletoj kutime inkluzivas numeritajn sidlokojn por la respektiva buso. Tiuj, kiuj serĉas pli trankvilan veturon, neniam elektu la antaŭajn sidlokojn, ĉar kaj lokaj mallongdistancaj vojaĝantoj kaj la multaj stratvendistoj amasiĝas antaŭ kaj inter ili - la fronto de la busoj havas la solan pordon. Busbiletoj: proksimume 1.00 USD por unu-hora vojaĝo, inkluzive de akcidentasekuro. La ĉefaj longdistancaj busitineroj inter najbaraj urboj ofte veturas ĉiuhora aŭ ĉiuduhora dumtage. Pli malgrandaj urboj kaj vilaĝoj estas servataj malpli ofte per longdistancaj busoj, sed regionaj busoj ankaŭ veturas plurajn fojojn tage en ĉi tiuj areoj. Sur interurbaj busitineroj, haltoj estas faritaj laŭbezone, eĉ sen difinita bushaltejo, por permesi al pasaĝeroj eniri aŭ preni pasaĝerojn: petveturado eblas. Tamen, se la buso jam estas plena, ĝi povas simple daŭrigi sian vojon, kaj vi devos atendi la sekvan. Busbiletoj estas proksimume 1.00 USD por unu-hora vojaĝo, inkluzive de asekuro en kazo de akcidento. Pro la multaj malbonaj vojoj, multaj kurboj kaj signifaj altecŝanĝoj renkontataj dum vojaĝado per buso, tiuj emaj al moviĝmalsano devus kunporti pilolojn kontraŭ vojaĝmalsano. Prokrastoj, ekzemple, pro trapikitaj pneŭoj, povas okazi dum busvojaĝoj en Ekvadoro - denove, la kaŭzo estas la ofte malbonaj vojkondiĉoj. Estas rekomendinde eviti vojaĝi per buso nokte, ĉar raboj estis raportitaj. Sekuraj noktaj busoj estas haveblaj por iomete pli alta prezo, sed vi devus vojaĝi sekure; estas plej bone akiri informojn pri ĉi tiuj loke. Ne forgesu vian pasporton (originalan) dum vojaĝado per buso, ĉar kontroloj povas esti faritaj. Publika transporto, kun siaj homamasoj, ĉiam estas populara celo por poŝŝtelistoj. === Transportiĝi aŭte === [[Dosiero:EC Traffic 2012.jpg|eta|Voja trafiko]] [[Dosiero:Bbb EC GasStation 2012.jpg|eta|Benzinstacio]] [[Dosiero:Bbb-EC Road-Illiniza 2012.jpg|eta|Vojo en la altebenaĵoj (al Illiniza)]] [[Dosiero:Bbb EC MemorialPanAmericana 2012.jpg|eta|Memorkrucoj laŭlonge de la Tut-Amerika Ŝoseo]] [[Dosiero:Bbb EC Camioneta 2012.jpg|eta|Kamioneto]] [[Dosiero:EC Taxi 2012.jpg|eta|Taksio]] Veturi per aŭto en Ekvadoro apenaŭ estas rekomendinda por vojaĝantoj. Kvankam aŭtoluigaj kompanioj ekzistas ĉe flughavenoj kaj urboj, la trafikkondiĉoj estas, milde dirite, malfacilaj. Preskaŭ ĉiuj aŭtovojoj estas neasfaltitaj dum longaj partoj kaj plenaj de grandegaj vojtruoj, kiuj povas kaŭzi gravajn damaĝojn al la veturilo se oni veturas ilin senatente. Vojmarkoj, apogiloj kaj similaj sekurecaj rimedoj estas maloftaj, igante veturadon en malbona videbleco serioza aventuro - precipe en la Andoj, kie ofte estas krutaj deklivoj apud la vojo. Krome, lokaj ŝoforoj emas fari riskajn preterpasajn manovrojn sur kurbiĝemaj vojoj, kaj akcidentoj ne estas maloftaj. 2014: Pli kaj pli da ĉefaj vojoj estas vastigitaj, ofte al kvar aŭ ses lenoj. La asertoj en la antaŭa sekcio ankoraŭ validas nokte sur flankaj vojoj aŭ dum veturado tra urboj. Trafikreguloj, kiel ekzemple rajto de vojo ĉe intersekciĝoj, ne ĉiam estas tuj evidentaj, kaj ĉiuj ekzistantaj trafiksignaloj ofte estas interpretataj tre malsame de lokaj ŝoforoj. Ekzemple, se vi veturas tra verda lumo nokte en Kito, vi tamen devus kontroli, ke neniu lokano simple ignoras la ruĝan lumon, eĉ se estas malmulte da trafiko. La korno estas multe pli grava komunikilo ol en Centra Eŭropo. Por vojaĝi al pli malgrandaj urboj, oni rekomendas kvarradmovilajn veturilojn por trakti la eĉ pli malbonajn vojkondiĉojn, deklivojn kaj rivertransiradojn. La riskoj de veturi per propra aŭto estas kompensitaj per la regeblaj kostoj de busvojaĝoj, enlandaj flugoj aŭ taksioj. Ĉi tiuj transportiloj kutime ofertas pli malstreĉan manieron moviĝi. Vojlaboroj, inkluzive de provizoraj fermoj, estas oftaj sur ĉiuj vojoj en Ekvadoro. Povas esti utile kolekti informojn anticipe por temposentemaj vojaĝoj. Vojlaboroj estas oftaj okazoj sur ĉiuj vojoj en Ekvadoro. Por spertaj kaj lertaj ŝoforoj, aŭto certe povas esti eblo sur ĉiuj sufiĉe ireblaj vojoj, ekzemple, en la Andoj kaj la regiono Oriente. La stato de la veturiloj foje harigus la harojn de iu ajn eŭropa veturilinspektisto, sed el la perspektivo de la posedanto, la plej grava afero ofte estas, ke la aŭto funkciu; io pli estas lukso. Gravaj akcidentoj, inkluzive de mortigaj, bedaŭrinde estas sufiĉe oftaj kompare kun Eŭropo pro la nesekuraj veturiloj, ofte sendisciplina veturado kaj malbonaj vojkondiĉoj. Benzino estas malmultekosta en Ekvadoro; la prezo por usona galono (3,8 litroj) estas malpli ol 2 dolaroj, kio tradukiĝas al malpli ol 40 eŭrocendoj por litro. La kialo de la malalta benzinprezo estas la propra naftoproduktado de la lando en la Amazona regiono kaj la najbara lando Venezuelo kun sia naftoindustrio. Energiŝparo ne estas prioritato en Ekvadoro. == Vidi == == Fari == == Komuniki == La oficiala lingvo estas la hispana, sed ankaŭ ekzistas lingvoj parolataj de la indiĝena loĝantaro, ĉefe la kiĉva (variaĵo de la keĉua). Baza angla lingvo estas komprenata de tiuj en turismaj profesioj, sed ne aliloke. Estas granda avantaĝo scii la hispanan, ĉar eĉ en pli grandaj urboj, en flughavenoj aŭ en hoteloj, homoj ofte ne parolas la anglan. Kiel en aliaj landoj tra la mondo, homoj ŝatas esti alparolataj en sia gepatra lingvo, la hispana: "Buenos Días" (matene), "Buenas Tardes" (posttagmeze) kaj "Buenas Noches" (vespere) tuj superas ajnan lingvan baron. Konversacioj rapide fluas, eĉ per nur gestoj: eĉ per kelkaj vortoj en la hispana, homoj ĉiam volonte helpas. Vidu ankaŭ: [[Hispana Frazlibro|Hispana Frazlibro]] == Aĉeti == [[File:0025+Centavos+Ecuador+2000.jpg|eta|La ekvadora "Kvartalo", enkondukita en 2000]] [[Dosiero:Panama Hat factory in Cuenca, Ecuador.jpg|eta|En ĉapelfabriko en Cuenca]] [[File:Lombards Museum 1000.jpg|eta|upright|Manfaritaĵoj faritaj el tagua nukso]] === Vendejaroj === == Manĝi == [[File:EC Alausi Market 2012.jpg|eta|Desertbananoj en merkathalo ([[Alausí]])]] Ekvadoro estas la dua plej malriĉa lando en Sudameriko; laŭ statistikoj, ĉirkaŭ 30% de la loĝantaro estas klasifikita kiel vivanta sub la limo de malriĉeco. La MEP pokape en 2011 estis 4.578 usonaj dolaroj. Antaŭ 1860, kinkona ŝelo kaj pajlaj ĉapeloj (panamaj ĉapeloj) estis la plej gravaj eksportaĵoj de Ekvadoro. En la sekvaj jaroj, ĝis la 1930-aj jaroj, temis pri kakao. Du jardekojn poste, temis pri bananoj, kaj direkte al la fino de la pasinta jarcento, sekvis nafto. Nafto: Nafto estas ekstraktita en la Amazona Malaltebenaĵo de Orienta Ekvadoro ekde 1972. Ekvadoro estas la kvina plej granda naftoeksportanto en Latinameriko post Venezuelo kaj Meksiko, kaj la naftoenspezoj konsistigas 30% de la nacia buĝeto. Tamen, naftoproduktado ankaŭ rezultas en signifaj sociaj kaj mediaj problemoj. '''Ĉio pri bananoj''': Danke al sia ekstreme favora klimato, Ekvadoro estas la plej granda eksportanto de bananoj en la mondo, respondecante pri ĉirkaŭ 17% de la totalaj eksportaĵoj. La bananplanto origine devenas de Malajzio kaj Tajlando kaj estis vaste disvastigita tra Afriko fare de la araboj jam en la unua jarmilo p.K. Fine de la 1940-aj jaroj, la granda usona korporacio United Fruit Company ("Chiquita") enkondukis banankultivadon en Ekvadoron grandskale, kaj ene de la unuaj tri rikoltjaroj, la eksportkvanto altiĝis al duono de la totala ekonomia enspezo de la lando. Hodiaŭ, pli ol kvarono de ĉiuj dungitoj en Ekvadoro estas rekte aŭ nerekte implikitaj en la kultivado kaj eksportado de bananoj, sed la laborkondiĉoj sur la plantejoj estas konsiderataj teruraj. La urbo Machala, sude de Guayaquil, nomas sin la bananĉefurbo de la mondo. Kion en Eŭropo konas estas nur la molaj, manĝeblaj "desertaj bananoj" aŭ fruktaj bananoj (banano estas fakte bero), kiuj konsistigas nur ĉirkaŭ 20% de la tutmonda produktado. La signife pli granda parto, ĉirkaŭ 80%, konsistas el fruktoj, kiuj estas same malmolaj kiel terpomoj kiam manĝataj krudaj kaj estas uzataj por ĉipsoj kaj frititaj terpomoj. Kiel baza nutraĵo, ili servas kiel terpom-anstataŭaĵo. Kakao: Ekvadoro ankaŭ estis la plej granda produktanto de kakao en la mondo dum longa tempo, kaj kakao ankoraŭ rangas kvina inter ĝiaj eksportproduktoj. Ekvadora kakao nomiĝas "Fino y de Aroma", "Nacional" aŭ "Kakao Arriba" kaj estas ĉefe uzata por la produktado de bongustaj ĉokoladoj pro sia escepta aromo. '''Floroj''': Ekvadoro estas la tria plej granda eksportanto de floroj en la mondo, kun spezo de proksimume 211 milionoj da usonaj dolaroj. Ĉirkaŭ 300 entreprenoj dungantaj 39.000 homojn kultivas rozojn (ĉirkaŭ du trionoj de la eksportitaj floroj) en la favora klimato. Longtigaj variaĵoj estas specialaĵo, kaj tulipoj kaj beba spiro ankaŭ estas kultivataj. Laborkondiĉoj en ĉi tiu sektoro estas konsiderataj tre malbonaj: ĉefe virinoj estas dungitaj, kaj malaltaj salajroj inter 40 kaj 50 dolaroj monate estas renkontitaj kun laborsemajnoj de ĝis 80 horoj dum la pinta sezono antaŭ Sankt-Valentena Tago kaj Patrina Tago. Krome, ekzistas alta risko por la sano de laboristinoj pro la uzo de sterkoj, insekticidoj kaj herbicidoj. Ĉirkaŭ duono de ĉiuj laboristinoj montras signojn de veneniĝo. Tamen, Ekvadoro estas ankaŭ unu el la plej gravaj fokusaj areoj por kampanjoj, kiuj antaŭenigas socie kaj ekologie respondecan florkomercon. === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == [[File:EC Machachi Water 2012.jpg|eta|Minerala akvo en [[Machachi]]]] === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Parto de|Sudameriko}} {{Skizo}} qhe9odw3ezcs2v6i6fd288zvthkjalh 72145 72144 2026-04-18T19:42:08Z Tiguliano 53 /* Urboj */ 72145 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro=17.483.326 (2023) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Ekvadoro}}''' estas lando situanta en la nordokcidenta parto de mondoparto [[Sudameriko]], ĉe la marbordo de la [[Pacifiko|pacifika oceano]]. == Regionoj == Administre, Ekvadoro estas dividita en 19 provincojn. Laŭ turisma vidpunkto, Ekvadoro povas esti dividita en tri regionojn, plus la Galapago-insularo: {{Listo de regionoj | mapo= Ecuador regions map.png | titolomapo= La regionoj de Ekvadoro | tekstomapo= | grandecomapo= | nomoregiono1= Marborda regiono | kolororegiono1= #a9ca90 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La marborda regiono laŭlonge de la pacifika marbordo kaj en okcidenta Ekvadoro ampleksas ĉirkaŭ trionon de la areo de la lando, entute 80 000 km². | nomoregiono2= Regiono de la montoĉenoj (''Sierra'') | kolororegiono2= #78abb1 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La centraj altebenaĵoj de la Andoj, kun areo de proksimume 44 000 km², konsistigas iom malpli ol kvinonon de la tuta tersurfaco de Ekvadoro. La regiono konsistas el du montaraj ĉenoj, la Reala Kordilero kaj la Okcidenta Kordilero, apartigitaj de la Inter-Anda Rifta Valo. [[Kito]], la ĉefurbo de la lando, situas nur kelkajn gradojn sude de la ekvatoro ene de la Inter-Anda Rifta Valo. La Sierra estas hejmo al mondfamaj vulkanoj kiel Cotopaxi, Chimborazo, Altar kaj Cayambe. | nomoregiono3= Orienta Ekvadoro | kolororegiono3= #78b080 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= La pluvarbara areo en la oriento de la lando, limanta al la Amazona baseno, kovras proksimume 120 000 km², preskaŭ duonon de la areo de Ekvadoro. | nomoregiono4= Galapago-Insularo | kolororegiono4= #df8a78 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Kvara regiono de Ekvadoro estas la Pacifikaj insuloj, apartenantaj al Ekvadoro kaj hejmo al fascina faŭno. La insularo konsistas el 13 pli grandaj, 6 pli malgrandaj, kaj pluraj dekduoj da malgrandaj insuloj, kun totala areo de 7900 km². }} == Urboj == * [[Kito]] (Quito) – La ĉefurbo de la lando, populara turisma celloko, kaj Monda Heredaĵo de UNESKO ekde 1978. * Ambato – Urbo de la Floroj, fama pro siaj karnavalaj paradoj. * Bahia de Caraquez – Marborda urbo kies unika ĉarmo devenas de ĝia alirebleco nur per pramo/malgranda boato. * Baños – Turisma centro ĉe la piedo de la aktiva vulkano Tungurahua. * {{W|Kuenko}} (Cuenca) – La tria plej granda urbo de Ekvadoro, la ĉefurbo de la provinco Azuay en la sudaj Andoj, en sud-centra Ekvadoro, je alteco de ĉirkaŭ 2 500 metroj super marnivelo; ĝi estas Monda Heredaĵo de UNESKO. * Guayaquil – La plej granda urbo de la lando, situanta ĉe la marbordo kaj karakterizita per sia industria bazo. * Latacunga – La provinca ĉefurbo de Cotopaxi, fama pro la "Festivalo Mama Negra", okazanta en novembro. * {{W|Manto}} (Manta) – La provinca ĉefurbo de Manabio (Manabì), grava haveno, komerca urbo konata pro sia tinuskaptado, fiŝprilabora industrio, kafo/kakao-eksportoj kaj turismo. * Otavalo – Urbo norde de Kito. La otavalanoj estas mondfamaj pro siaj metioj (tekstiloj). === Esperantaj urboj === == Aliaj cellokoj == * Quilotoa - pro la pejzaĝo - La plej okcidenta vulkano de Ekvadoro (alta ĉ. 3.900 m), kun kaldero kaj pitoreska kratera lago. * Nacia Parko Sangay * Ekologia Rezervejo Cotacachi Cayapas * Nacia Parko Cotopaxi * Nacia Parko Machalilla * Nacia Parko Yasuní * Nacia Parko Cayambe Coca * Montañita - urboj [[Puerto Lopez]] kaj [[Canoa]] ĉe la marbordo: surfad-urboj kun multaj strandtrinkejoj, kaj proksime de Puerto Lopez, ekskursoj al la Isla de la Plata kaj pli malgrandaj insuloj. * Vilcabamba - je ĉ. 1 600 m, urbo en suda Ekvadoro, kiu allogas multajn turistojn, ĉefe pro la alta vivdaŭro de ĝiaj loĝantoj kaj la mitoj ĉirkaŭ ĉi tiu fakto. * Cayambe - La urbo ĉe la piedo de la samnoma vulkano estas la perfekta deirpunkto por vulkangrimpadoj kaj ekskursoj al la Nacia Parko Cayambe-Coca. * San Miguel - La vilaĝo estas unu el la deirpunktoj por viziti la Ekologian Rezervejon Cotacachi-Cayapas. * Inka strata sistemo == Komprenu == Ekvadoro estas hejmo al dek procentoj de ĉiuj plantspecioj kaj 18 procentoj de ĉiuj birdospecioj sur la Tero. Ĝi fieras pri pli ol 25.000 plantspecioj, 320 mamulspecioj, 1.550 birdospecioj kaj 375 amfibiaj specioj, igante ĝin unu el la landoj kun la plej alta biodiverseco en la mondo. Biodiversico estas la proporcio de biologia diverseco al specioj po unuo de areo. Ĉirkaŭ 18 procentoj de la tersurfaco de la lando estas protektitaj. === Tereno === === Historio === La historio de Ekvadoro estas antikva kaj ekstreme varia, kun multaj apartaj fazoj klare identigeblaj. La "antaŭinkaa periodo" komenciĝas per la plej malnovaj spuroj de homa loĝado datiĝantaj reen 16,000 ĝis 18,000 jarojn, la plej granda arkeologia loko estas El Inga proksime de Kito. Dum la Forma Periodo (de 3500 ĝis 600 a.K.), la unuaj signifaj kulturoj aperis (la kulturo Valdivia, de 3500 a.K., kaj la kulturoj Machalilla kaj La Tolita, de 1000 a.K.), ampleksante multajn pli malgrandajn kaj sendependajn tribajn teritoriojn situantajn inter la ĉefaj imperioj de la Chimú (de 1250 p.K.) en la sudo kaj la Chibcha en la nordo. [[w:Valdivia kulturo|Valdivia kulturo]] La inkaa periodo komenciĝis en la 12-a jarcento p.K. kaj atingis sian zeniton direkte al la fino de la 15-a jarcento, kiam la loĝantaro de kio nun estas Ekvadoro estis tute kontrolita de la inkaoj. En 1532, Atahualpa renversis sian duonfraton kaj rajtan heredanton, Ŭaskaron, en Kuzko post interna milito kiu malstabiligis la tutan Inkaan Imperion. Ilia patro, Huayna Cápac, mortis ĉirkaŭ 1527 pro variolo, kiun enkondukis eŭropanoj. En la sama jaro, 1532, la Konkero de Sudameriko komenciĝis per la surteriĝo de Francisco Pizarro ĉe la perua marbordo. La Inkaa Imperio, malfortigita de interna milito kaj malsanoj alportitaj de la eŭropanoj, estis konkerita brutale kaj senkompate per rabo, murdo kaj rabado. Atahualpa estis kaptita de la hispanoj la 15-an de novembro 1532, kaj ekzekutita en Kaŝamako la 26-an de julio 1533, post ŝajnproceso. La supera generalo de Atahualpa, kaj la lasta inkao kiu rezistis la hispanojn, estis Rumiñahui. La 17-an de junio 1534, li bruligis Kiton por malhelpi la transdonon de la ĉefurbo de la norda Inkaa Imperio al la atakantaj hispanoj, efike finante la Inkaan Imperion. La jaro 1534, kun la restarigo de Kito la 6-an de decembro sub Sebastián de Benalcázar, ankaŭ estas konsiderata la komenco de la kolonia epoko. De tiam ĝis la frua 19-a jarcento, la eŭropaj hispanoj kontrolis la andan regionon. Kiel antaŭulo de la nuntempa Ekvadoro, la administra distrikto de la Real Audiencia de Quito ekzistis dum la kolonia periodo. Ĝi apartenis, kun diversaj gradoj de statuso kaj limoj, al aŭ la Vicreĝlando de Peruo aŭ la Vicreĝlando de Nueva Granada (Kolombio). La nepontebla disiĝo inter la eŭropaj koloniaj regantoj unuflanke kaj la indiĝena loĝantaro, inkluzive de la privilegiita supera klaso de grandaj terposedantoj, aliflanke, kondukis al la Militoj de Liberigo. La regiono de la nuna Ekvadoro estis la unua lando kiu deklaris sian sendependecon de Hispanio la 10-an de aŭgusto 1809. La ribelo daŭris de 1809 ĝis 1825, gvidata de la sudamerika nacia heroo Simón Bolívar. Kun la venko de la ribeluloj ĉe la fama Batalo de Pichincha la 24-an de majo 1822, sub Antonio José de Sucre, la kolonia epoko en la regiono estas konsiderata finita. Gran Colombia estis fondita la 17-an de decembro 1819. Simón Bolívar fariĝis ĝia prezidanto en 1822. Ĝia teritorio ampleksis la nunajn Venezuelon, Kolombion kaj Ekvadoron. Peruo estis liberigita en 1826. Antaŭ la morto de Bolívar la 17-an de decembro 1830, Gran Colombia dissolviĝis, naskante la modernajn politikajn unuojn. La ĉefurbo de la nove fondita Respubliko Ekvadoro, establita la 23-an de septembro 1830, estis komence Riobamba. La periodo de la Respubliko, komenciĝanta en 1830, estis ankaŭ sufiĉe tumulta kaj karakterizita per interna kaj ekstera malstabileco: Milita diktatoreco estis sekvata de rapidaj ŝanĝoj de registaro, kun milita aŭ civila puĉo proksimume ĉiujn 18 monatojn, kaj 22 prezidantoj sole en la periodo de 1912 ĝis 1932. Eĉ antaŭ ol bananproduktado komenciĝis, Ekvadoro estis proverba banana respubliko. Unu konsekvenco de la malstabilaj potencostrukturoj estis signifa teritoria perdo en la unua duono de la 20-a jarcento post perditaj militoj kun najbaraj ŝtatoj. La jaroj de 1934 ĝis 1972 estis la periodo de la diktatoro José María Velasco Ibarra; ekde 1979, Ekvadoro estis prezidenta demokratio kun federacia strukturo. === Etnoj === La etna konsisto de la loĝantoj de Ekvadoro dividiĝas jene: proksimume 50% mestizoj (miksitaj indiĝenoj kaj blankuloj), 25% indiĝenoj, 7% hispanaj kaj aliaj blankuloj, kaj 3% nigruloj. Ciferoj el malsamaj fontoj iomete varias pro malfacilaĵoj en datenkolektado. Duono de la loĝantaro loĝas en urboj, kun 1.1 milionoj el ili loĝantaj en la ĉefurbo, Kito, kaj 1.7 milionoj en Guayaquil, la plej granda urbo laŭ loĝantaro. Ekvadoro havas la plej altan loĝdenson en Sudameriko je 50 loĝantoj po km², kvankam ĝi estas tre malalta en la regiono Oriente, kun nur 4 loĝantoj po km². La averaĝa aĝo estas 23 jaroj, kaj nur 5% de la loĝantaro estas pli ol 65-jaraĝa. La vivdaŭro estas proksimume 74 jaroj por viroj kaj 80 jaroj por virinoj. Laŭ oficialaj ciferoj, la alfabeteco-procento estas 86%. La loĝantarkresko en 2012 estis 1,4%. Depende de la statistikoj, ĝis proksimume 90% de la loĝantoj de la lando apartenas al la Romkatolika Eklezio, kvankam tre malmultaj efektive praktikas sian katolikan kredon. Inter la intelektuloj de la lando, distancigi sin de la oficiala katolika eklezio estas konsiderata laŭmoda. Proksimume 5-10% de la loĝantaro apartenas al nekatolikaj kristanaj konfesioj, inkluzive de protestantaj sektoj, plejparte de usona origino. Ĉi tiuj sektoj, konataj kiel "Evangelikoj" aŭ "Pentekostaluloj", ĝuas konsiderindan subtenon inter la malaltaj klasoj pro sia foje agresema misiista laboro, kaj sekve ofte havas malbonan reputacion en establitaj sociaj rondoj. Kiel protestanta kristano, eble estas preferinde identigi sin kiel "luterano" por distingi sin de la "Evangelikoj". Kvankam la indiĝenaj popoloj de la Andoj estis kristanigitaj post la Konkero en la 16-a jarcento, ili neniam forlasis siajn proprajn kredojn de tiam, sed prefere miksis ilin kun kristana doktrino (sinkretismo), kaj ĉi tiuj indiĝenaj tradicioj nuntempe spertas reviviĝon. La festivalo de "Paĉamamo" (Patrino Tero kiel la centra forto en ĉio) komence de aŭgusto, kun la sango de oferbestoj, estas la kerno de ĉi tiu reviviĝo de antikvaj tradicioj. Ĉi tion plue plifortigas la kreskanta disvastiĝo de "ŝamanismo" kaj okulfrapa kredo je spiritoj kaj superstiĉoj. Ĝenerale, religio kaj kredo havas tre altan socian statuson inter la loĝantaroj tra Latinameriko, kio speguliĝas en la preskaŭ naiva admiro de sanktuloj kaj bildoj de la Virgulino Maria kaj en la granda partopreno en religiaj procesioj kaj paganaj ritoj. === Klimato === La klimato de Ekvadoro varias konsiderinde tra ĝiaj diversaj regionoj. Vidu la respondajn sekciojn pri klimato en la paĝoj pri la regionoj. == Eniri == Ekvadoro estas atingebla kaj el Peruo kaj el Kolombio per la Tutamerika Ŝoseo. Por detaloj pri teraj landlimaj transirejoj, vidu la respondajn sekciojn en la artikoloj por ĉi tiuj du landoj. Pro la ekstremaj trafikkondiĉoj, ne estas konsilinde por nespertaj eŭropanoj veturi en Sudameriko. Aldone al la malfacilaĵoj de la kaosa sudamerika trafiko, ekzistas ankaŭ la malzorgema veturstilo, kiu eĉ ne respektas duoblajn solidajn liniojn kiel sugeston. La vojaro estas evoluigita kiel aŭtovojo sur la ĉefaj itineroj. La vojoj estas en bonega stato laŭ latinamerikaj normoj. Vidu ankaŭ la sekcion pri moviĝado. === Eniri avie === [[File:EC AP-GYE-Terminal01 2012-10.jpg|eta|[[Flughaveno Guayaquil]]]] La internaciaj flughavenoj servantaj Ekvadoron estas la Flughaveno Guayaquil kaj la Flughaveno Kito. Vojaĝado el Eŭropo implicas konektajn flugojn en Madrido (Iberia, Air Europa), Parizo (Air France), Amsterdamo (KLM), Panamurbo (Lufthansa, Copa), Bogoto (Lufthansa, Avianca), aŭ tra Usono. El Svislando: Flugu kun Lufthansa tra Frankfurto al Bogoto, Karakaso aŭ Venezuelo. Flugoj ankaŭ haveblas kun Iberia tra Madrido aŭ KLM tra Amsterdamo. El Germanio (tuta flugtempo proksimume 15 horoj): * Lufthansa ofertas kunhavajn flugojn al Kito kun konektado en Bogoto aŭ Panamurbo. * Kun United tra Novjorko-Newark, Vaŝingtono aŭ Houston al Kito. * Kun Iberia tra Madrido al Kito (foje kun unu-hora interhalto en la Dominika Respubliko). * Kun KLM tra Amsterdamo al Kito kaj Guayaquil (kun mallonga interhalto en Bonaire). * Kun British Airways tra Londono al Miamo. De tie, American Airlines ofertas rektajn flugojn al Ekvadoro. Aŭ kun Copa Airlines tra Panamo (unu-hora interhalto) aŭ tra Bogoto aŭ Karakaso kun diversaj aviadkompanioj. * Kun Air France tra Parizo kaj Bogoto al Kito. * Kun Condor tra la Dominika Respubliko aŭ Porto-Riko kaj Panamo al Kito. * American Airlines ofertas konektojn tra Miamo. === Eniri trajne === Ne ekzistas fervoja linio al Ekvadoro. === Eniri buse === Ekzistas internaciaj longdistancaj buskonektoj de Peruo, Kolombio kaj Venezuelo al Ekvadoro. Tamen, vojaĝtempoj ofte superas 36 horojn kiam oni vojaĝas rekte al/de Kito. Por busvojaĝantoj, konektoj al/de la limregiono estas ĝenerale rekomendataj (oftaj busŝanĝoj ĉe la limo, limtransirejo piede). === Eniri piede === == Transportiĝi == Enlandajn flugojn al ĉiuj gravaj urboj funkciigas ekvadoraj aviadkompanioj Aerogal, Icaro kaj Tame. Prezoj por flugo komenciĝas je 50 usonaj dolaroj (unudirekte). === Transportiĝi perpiede === === Publika transporto === === Kamioneto === '''kamioneto''' estas ŝarĝaŭto, kiun oni ankaŭ povas lui kiel taksion kun ŝoforo. Tra Ekvadoro, ekster urboj, ŝarĝaŭtoj estas la plej malmultekostaj kaj plej oftaj transportiloj por homoj kaj varoj, kaj ili ĉiam estas plenaj, ofte troŝarĝitaj aŭ eĉ tre troŝarĝitaj. Kamionetoj estas aparte kapablaj ekster-voje kaj eĉ povas esti uzataj sur sulkiĝintaj vojoj en la montoj. Se vi volas veturon, vi simple etendas vian manon kiel "petveturanto", eniras aŭ eliras de la malantaŭo, frapas la stirkabinon ĉe via celloko, eliras kaj pagas. La prezo ĉiam estas pli malmultekosta ol per buso aŭ taksio. Tiel oni transportas lernantojn, varojn, bestojn kaj turistojn. Luita kamioneto estas ankaŭ malmultekosta maniero atingi malproksimajn mont-regionojn sen busservo. === Taksio === Taksioj en Ekvadoro estas malmultekostaj. Taksioj (preskaŭ neniam! ;-)) uzas taxometron (kio fakte estas deviga) aŭ prezo estas interkonsentita komence. Tamen, la taxometro povas kelkfoje esti la pli bona elekto, ĉar ĝi estas ekstreme malmultekosta (kaj neatendite malrapida). Nokte, veturo (ne gravas kiom mallonga) kostas almenaŭ 2 dolarojn. Sen taxometro, oni povas veturi ĉirkaŭ 1 km por 1 dolaro en gravaj urboj, kaj ĉirkaŭ 2 km ekster ili. Tamen, gravas esti singarda, precipe en taksioj, por eviti esti trompita. Estas plej bone negoci la prezon antaŭ la veturo: kondiĉe ke la ŝoforo konsentas, la prezo estas justa. En Kito, taksiistoj devas uzi la taxometron dumtage. La prezo kutime estas rondigita supren ĉe la fino. ==== Transportiĝi trajne ==== La privata fervoja funkciigisto Tren Crucero bankrotis en 2020 kaj estis likvidita antaŭ 2022. Ekde 2025, post ampleksaj riparoj de la trakoj, mallonga 12,5-kilometra turisma sekcio de la Tren de la Nariz del Diablo (Trajno de la naz-truo de la Diablo) funkciis inter Alausí kaj Sibambe. La tuta 452-kilometra itinero inter Kito kaj Durán/Guayaquil estas planita por remalfermo post la kompletigo de la riparoj. La sekcio inter Ibarra kaj Salinas sur la Norda Fervojo ankaŭ funkcias. [[File:EC MuseumRailway 2012.jpg|eta|Fervoja Muzeo en [[Riobamba]]]] La fervojaj linioj de Ekvadoro suferis severan difektiĝon en la dua duono de la pasinta jarcento, kelkfoje ekzistante nur kiel turismaj allogaĵoj. Tamen, en la lastaj jaroj okazis intensaj klopodoj por restarigi diversajn fervojajn liniojn, inkluzive por industriaj celoj. Ĉiuj sekcioj de la linio Quito-Duran (proksime de Guayaquil) nun estas restaŭritaj kaj denove funkcias. Ekde 2013, la linio de la Anda Fervojo (Transandino) (ĉefa linio, suda linio) estas kontinue servata de la turisma trajno (Tren Crucero) de Guayaquil ĉe la marbordo, tra Riobamba, al Kito, ĝia finstacio en la altebenaĵoj. De Riobamba, trajno veturas dufoje semajne al Alausi. La biletprezo estas nur 11 usonaj dolaroj por kvin horoj da impresa pejzaĝo. Lokomotivaj dereligoj sur krutaj deklivoj pro lozaj reloj ne estas maloftaj. Tamen, la trajna skipo havas ĉion, kion ili bezonas, kaj povas revenigi la trajnon sur la relojn ene de horo. La plej fama sekcio de la linio kuŝas inter Alausi kaj Sibambe, preterpasante Nariz del Diablo. Tie, la trajno veturas laŭ serpentumoj rekte sur la kruta rokfaco. Post nur kelkaj metroj da trako, ĝi grimpas ĉirkaŭ 100 metrojn en alteco. ==== Transportiĝi buse ==== [[Dosiero:EC Bus 2012.jpg|eta|alternative=Buso en Ekvadoro|Buso en Ekvadoro]] [[Dosiero:EC Riobamba Oriente bus terminal 2012.jpg|eta|Riobamba: Orienta bus-terminalo]] La buso estas LA transportilo en Ekvadoro, kaj la busoj estas en bona stato. Vi povas atingi preskaŭ ĉien per buso, kaj estas multaj oftaj konektoj. Busstacidomoj ĝenerale estas sufiĉe grandaj kaj tial komence sufiĉe konfuzaj. Busoj alvenas de ĉie, parkumas ie, kaj poste foriras denove aliloke. Tamen, la lokuloj, kiuj konas la regionon, volonte helpas. Vi ankaŭ povas identigi la ĝustan buson per la cellokoj klare montritaj sur la antaŭa glaco. Ĉiu busa kompanio havas sian propran biletvendejon ĉe la pli grandaj busstacidomoj, foje eĉ apartajn giĉetojn por ĉiu celloko. Pli malgrandaj busstacidomoj, tamen, ofte estas apenaŭ pli ol tera parkejo sen ia ajn infrastrukturo. Kutime estas taksihaltejoj, sed ne ĉiam. Por pli longaj vojaĝoj el pli grandaj urboj, vi aĉetas biletojn ĉe la biletvendejo; alie, vi aĉetas ilin rekte sur la buso. La biletoj kutime inkluzivas numeritajn sidlokojn por la respektiva buso. Tiuj, kiuj serĉas pli trankvilan veturon, neniam elektu la antaŭajn sidlokojn, ĉar kaj lokaj mallongdistancaj vojaĝantoj kaj la multaj stratvendistoj amasiĝas antaŭ kaj inter ili - la fronto de la busoj havas la solan pordon. Busbiletoj: proksimume 1.00 USD por unu-hora vojaĝo, inkluzive de akcidentasekuro. La ĉefaj longdistancaj busitineroj inter najbaraj urboj ofte veturas ĉiuhora aŭ ĉiuduhora dumtage. Pli malgrandaj urboj kaj vilaĝoj estas servataj malpli ofte per longdistancaj busoj, sed regionaj busoj ankaŭ veturas plurajn fojojn tage en ĉi tiuj areoj. Sur interurbaj busitineroj, haltoj estas faritaj laŭbezone, eĉ sen difinita bushaltejo, por permesi al pasaĝeroj eniri aŭ preni pasaĝerojn: petveturado eblas. Tamen, se la buso jam estas plena, ĝi povas simple daŭrigi sian vojon, kaj vi devos atendi la sekvan. Busbiletoj estas proksimume 1.00 USD por unu-hora vojaĝo, inkluzive de asekuro en kazo de akcidento. Pro la multaj malbonaj vojoj, multaj kurboj kaj signifaj altecŝanĝoj renkontataj dum vojaĝado per buso, tiuj emaj al moviĝmalsano devus kunporti pilolojn kontraŭ vojaĝmalsano. Prokrastoj, ekzemple, pro trapikitaj pneŭoj, povas okazi dum busvojaĝoj en Ekvadoro - denove, la kaŭzo estas la ofte malbonaj vojkondiĉoj. Estas rekomendinde eviti vojaĝi per buso nokte, ĉar raboj estis raportitaj. Sekuraj noktaj busoj estas haveblaj por iomete pli alta prezo, sed vi devus vojaĝi sekure; estas plej bone akiri informojn pri ĉi tiuj loke. Ne forgesu vian pasporton (originalan) dum vojaĝado per buso, ĉar kontroloj povas esti faritaj. Publika transporto, kun siaj homamasoj, ĉiam estas populara celo por poŝŝtelistoj. === Transportiĝi aŭte === [[Dosiero:EC Traffic 2012.jpg|eta|Voja trafiko]] [[Dosiero:Bbb EC GasStation 2012.jpg|eta|Benzinstacio]] [[Dosiero:Bbb-EC Road-Illiniza 2012.jpg|eta|Vojo en la altebenaĵoj (al Illiniza)]] [[Dosiero:Bbb EC MemorialPanAmericana 2012.jpg|eta|Memorkrucoj laŭlonge de la Tut-Amerika Ŝoseo]] [[Dosiero:Bbb EC Camioneta 2012.jpg|eta|Kamioneto]] [[Dosiero:EC Taxi 2012.jpg|eta|Taksio]] Veturi per aŭto en Ekvadoro apenaŭ estas rekomendinda por vojaĝantoj. Kvankam aŭtoluigaj kompanioj ekzistas ĉe flughavenoj kaj urboj, la trafikkondiĉoj estas, milde dirite, malfacilaj. Preskaŭ ĉiuj aŭtovojoj estas neasfaltitaj dum longaj partoj kaj plenaj de grandegaj vojtruoj, kiuj povas kaŭzi gravajn damaĝojn al la veturilo se oni veturas ilin senatente. Vojmarkoj, apogiloj kaj similaj sekurecaj rimedoj estas maloftaj, igante veturadon en malbona videbleco serioza aventuro - precipe en la Andoj, kie ofte estas krutaj deklivoj apud la vojo. Krome, lokaj ŝoforoj emas fari riskajn preterpasajn manovrojn sur kurbiĝemaj vojoj, kaj akcidentoj ne estas maloftaj. 2014: Pli kaj pli da ĉefaj vojoj estas vastigitaj, ofte al kvar aŭ ses lenoj. La asertoj en la antaŭa sekcio ankoraŭ validas nokte sur flankaj vojoj aŭ dum veturado tra urboj. Trafikreguloj, kiel ekzemple rajto de vojo ĉe intersekciĝoj, ne ĉiam estas tuj evidentaj, kaj ĉiuj ekzistantaj trafiksignaloj ofte estas interpretataj tre malsame de lokaj ŝoforoj. Ekzemple, se vi veturas tra verda lumo nokte en Kito, vi tamen devus kontroli, ke neniu lokano simple ignoras la ruĝan lumon, eĉ se estas malmulte da trafiko. La korno estas multe pli grava komunikilo ol en Centra Eŭropo. Por vojaĝi al pli malgrandaj urboj, oni rekomendas kvarradmovilajn veturilojn por trakti la eĉ pli malbonajn vojkondiĉojn, deklivojn kaj rivertransiradojn. La riskoj de veturi per propra aŭto estas kompensitaj per la regeblaj kostoj de busvojaĝoj, enlandaj flugoj aŭ taksioj. Ĉi tiuj transportiloj kutime ofertas pli malstreĉan manieron moviĝi. Vojlaboroj, inkluzive de provizoraj fermoj, estas oftaj sur ĉiuj vojoj en Ekvadoro. Povas esti utile kolekti informojn anticipe por temposentemaj vojaĝoj. Vojlaboroj estas oftaj okazoj sur ĉiuj vojoj en Ekvadoro. Por spertaj kaj lertaj ŝoforoj, aŭto certe povas esti eblo sur ĉiuj sufiĉe ireblaj vojoj, ekzemple, en la Andoj kaj la regiono Oriente. La stato de la veturiloj foje harigus la harojn de iu ajn eŭropa veturilinspektisto, sed el la perspektivo de la posedanto, la plej grava afero ofte estas, ke la aŭto funkciu; io pli estas lukso. Gravaj akcidentoj, inkluzive de mortigaj, bedaŭrinde estas sufiĉe oftaj kompare kun Eŭropo pro la nesekuraj veturiloj, ofte sendisciplina veturado kaj malbonaj vojkondiĉoj. Benzino estas malmultekosta en Ekvadoro; la prezo por usona galono (3,8 litroj) estas malpli ol 2 dolaroj, kio tradukiĝas al malpli ol 40 eŭrocendoj por litro. La kialo de la malalta benzinprezo estas la propra naftoproduktado de la lando en la Amazona regiono kaj la najbara lando Venezuelo kun sia naftoindustrio. Energiŝparo ne estas prioritato en Ekvadoro. == Vidi == == Fari == == Komuniki == La oficiala lingvo estas la hispana, sed ankaŭ ekzistas lingvoj parolataj de la indiĝena loĝantaro, ĉefe la kiĉva (variaĵo de la keĉua). Baza angla lingvo estas komprenata de tiuj en turismaj profesioj, sed ne aliloke. Estas granda avantaĝo scii la hispanan, ĉar eĉ en pli grandaj urboj, en flughavenoj aŭ en hoteloj, homoj ofte ne parolas la anglan. Kiel en aliaj landoj tra la mondo, homoj ŝatas esti alparolataj en sia gepatra lingvo, la hispana: "Buenos Días" (matene), "Buenas Tardes" (posttagmeze) kaj "Buenas Noches" (vespere) tuj superas ajnan lingvan baron. Konversacioj rapide fluas, eĉ per nur gestoj: eĉ per kelkaj vortoj en la hispana, homoj ĉiam volonte helpas. Vidu ankaŭ: [[Hispana Frazlibro|Hispana Frazlibro]] == Aĉeti == [[File:0025+Centavos+Ecuador+2000.jpg|eta|La ekvadora "Kvartalo", enkondukita en 2000]] [[Dosiero:Panama Hat factory in Cuenca, Ecuador.jpg|eta|En ĉapelfabriko en Cuenca]] [[File:Lombards Museum 1000.jpg|eta|upright|Manfaritaĵoj faritaj el tagua nukso]] === Vendejaroj === == Manĝi == [[File:EC Alausi Market 2012.jpg|eta|Desertbananoj en merkathalo ([[Alausí]])]] Ekvadoro estas la dua plej malriĉa lando en Sudameriko; laŭ statistikoj, ĉirkaŭ 30% de la loĝantaro estas klasifikita kiel vivanta sub la limo de malriĉeco. La MEP pokape en 2011 estis 4.578 usonaj dolaroj. Antaŭ 1860, kinkona ŝelo kaj pajlaj ĉapeloj (panamaj ĉapeloj) estis la plej gravaj eksportaĵoj de Ekvadoro. En la sekvaj jaroj, ĝis la 1930-aj jaroj, temis pri kakao. Du jardekojn poste, temis pri bananoj, kaj direkte al la fino de la pasinta jarcento, sekvis nafto. Nafto: Nafto estas ekstraktita en la Amazona Malaltebenaĵo de Orienta Ekvadoro ekde 1972. Ekvadoro estas la kvina plej granda naftoeksportanto en Latinameriko post Venezuelo kaj Meksiko, kaj la naftoenspezoj konsistigas 30% de la nacia buĝeto. Tamen, naftoproduktado ankaŭ rezultas en signifaj sociaj kaj mediaj problemoj. '''Ĉio pri bananoj''': Danke al sia ekstreme favora klimato, Ekvadoro estas la plej granda eksportanto de bananoj en la mondo, respondecante pri ĉirkaŭ 17% de la totalaj eksportaĵoj. La bananplanto origine devenas de Malajzio kaj Tajlando kaj estis vaste disvastigita tra Afriko fare de la araboj jam en la unua jarmilo p.K. Fine de la 1940-aj jaroj, la granda usona korporacio United Fruit Company ("Chiquita") enkondukis banankultivadon en Ekvadoron grandskale, kaj ene de la unuaj tri rikoltjaroj, la eksportkvanto altiĝis al duono de la totala ekonomia enspezo de la lando. Hodiaŭ, pli ol kvarono de ĉiuj dungitoj en Ekvadoro estas rekte aŭ nerekte implikitaj en la kultivado kaj eksportado de bananoj, sed la laborkondiĉoj sur la plantejoj estas konsiderataj teruraj. La urbo Machala, sude de Guayaquil, nomas sin la bananĉefurbo de la mondo. Kion en Eŭropo konas estas nur la molaj, manĝeblaj "desertaj bananoj" aŭ fruktaj bananoj (banano estas fakte bero), kiuj konsistigas nur ĉirkaŭ 20% de la tutmonda produktado. La signife pli granda parto, ĉirkaŭ 80%, konsistas el fruktoj, kiuj estas same malmolaj kiel terpomoj kiam manĝataj krudaj kaj estas uzataj por ĉipsoj kaj frititaj terpomoj. Kiel baza nutraĵo, ili servas kiel terpom-anstataŭaĵo. Kakao: Ekvadoro ankaŭ estis la plej granda produktanto de kakao en la mondo dum longa tempo, kaj kakao ankoraŭ rangas kvina inter ĝiaj eksportproduktoj. Ekvadora kakao nomiĝas "Fino y de Aroma", "Nacional" aŭ "Kakao Arriba" kaj estas ĉefe uzata por la produktado de bongustaj ĉokoladoj pro sia escepta aromo. '''Floroj''': Ekvadoro estas la tria plej granda eksportanto de floroj en la mondo, kun spezo de proksimume 211 milionoj da usonaj dolaroj. Ĉirkaŭ 300 entreprenoj dungantaj 39.000 homojn kultivas rozojn (ĉirkaŭ du trionoj de la eksportitaj floroj) en la favora klimato. Longtigaj variaĵoj estas specialaĵo, kaj tulipoj kaj beba spiro ankaŭ estas kultivataj. Laborkondiĉoj en ĉi tiu sektoro estas konsiderataj tre malbonaj: ĉefe virinoj estas dungitaj, kaj malaltaj salajroj inter 40 kaj 50 dolaroj monate estas renkontitaj kun laborsemajnoj de ĝis 80 horoj dum la pinta sezono antaŭ Sankt-Valentena Tago kaj Patrina Tago. Krome, ekzistas alta risko por la sano de laboristinoj pro la uzo de sterkoj, insekticidoj kaj herbicidoj. Ĉirkaŭ duono de ĉiuj laboristinoj montras signojn de veneniĝo. Tamen, Ekvadoro estas ankaŭ unu el la plej gravaj fokusaj areoj por kampanjoj, kiuj antaŭenigas socie kaj ekologie respondecan florkomercon. === Tradiciaj manĝaĵoj === === Vegetarismo kaj veganismo === == Trinki == [[File:EC Machachi Water 2012.jpg|eta|Minerala akvo en [[Machachi]]]] === Alkoholaĵoj === == Loĝi == === Esperanta loĝado === <!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --> === Kampadejoj === === Hosteloj === === Hoteloj === == Sekureco == == Sano == == Respekto == == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === === Esperantaj renkontiĝoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Parto de|Sudameriko}} {{Skizo}} 7zoeir42py9q3wq2rn8ld751xy5zjwh 828 4800 72149 72072 2026-04-19T10:47:12Z RolandUnger 168 Update 72149 Scribunto text/plain -- module variable and administration local vc = { moduleInterface = { suite = 'vCard', serial = '2026-04-12', item = 58187507 }, -- table containing parameters fetched from Wikidata fromWD = {}, -- Wikidata to subtype table subtypeIds = nil, -- complete subtype table including Wikidata subtypes subtypes = {} } -- module import -- require( 'strict' ) local mi = require( 'Module:Marker utilities/i18n' ) local mu = require( 'Module:Marker utilities' ) local vp = require( 'Module:VCard/Params' ) -- parameter lists local vi = require( 'Module:VCard/i18n' ) -- parameter translations local vq = mw.loadData( 'Module:VCard/Qualifiers' ) -- comment tables local cm = require( 'Module:CountryData' ) local er -- modules will be loaded later if needed local hi local hr local lg local lp = require( 'Module:LinkPhone' ) local vs local wu = require( 'Module:Wikidata utilities' ) local function addWdClass( key ) return mu.addWdClass( vc.fromWD[ key ] ) end local function forceFetchFromWikidata( tab ) for key, value in pairs( tab ) do vp.ParMap[ key ] = true end end -- copying frameArgs parameters to args = vp.ParMap parameters local function copyParameters( args, show ) local t, value local exclude = { auto = 1, show = 1, subtype = 1, wikidata = 1 } local copy = { subtype = 1 } vp.ParMap.wikidata = args.wikidata -- force getting data from Wikidata for missing parameters show.inlineDescription = true -- description with div or span tag if vp.ParMap.auto == true then forceFetchFromWikidata( vp.ParWD ) forceFetchFromWikidata( vp.ParWDAdd ) end -- copying args parameters to vp.ParMap parameters for key, v in pairs( vi.p ) do value = args[ key ] if value then value, t = mu.removeCtrls( value, show.inline or key ~= 'description' ) if t then show.inlineDescription = false end if not exclude[ key ] then if value == '' and key ~= 'type' then value = 'y' end t = mu.yesno( value ) if t then if vp.ParMap.wikidata ~= '' then vp.ParMap[ key ] = t == 'y' else vp.ParMap[ key ] = '' end else vp.ParMap[ key ] = value end end if copy[ key ] then vp.ParMap[ key ] = value end end end return vp.ParMap end -- checking subtypes local function checkSubtypes( args, subtypesTable ) if not mu.isSet( args.subtype ) then return {} end local function aliasToSubtype( alias ) if not vc.subtypeAliases then -- alias to subtype table vc.subtypeAliases = mu.getAliases( subtypesTable, 'alias' ) end return vc.subtypeAliases[ alias ] end local function subtypeExists( subtype ) return subtypesTable[ subtype ] and subtype or aliasToSubtype( subtype ) end local subtypes = {} local invalidSubtypes = {} local at, count, invalidCount, item for subtype, v in pairs( mu.split( args.subtype ) ) do invalidCount = false count = '' item = subtype -- split item from count at = item:find( ':', 1, true ) if at then count = tonumber( item:sub( at + 1, #item ) ) or '' item = mw.text.trim( item:sub( 1, at - 1 ) ) if count == '' then invalidCount = true -- ':' without count or not a number else count = math.floor( count ) if count < 2 then count = '' end end end item = subtypeExists( item ) or mu.typeExists( item ) if item then subtypes[ item ] = count end if invalidCount or not item then table.insert( invalidSubtypes, subtype ) end end if #invalidSubtypes > 0 then mu.addMaintenance( 'unknownSubtype', table.concat( invalidSubtypes, mu.commaSeparator ) ) end return subtypes end local function initialParametersCheck( frame, page ) local country, email, entity, param, show, t, v, web, wrongQualifier local frameArgs = mu.checkArguments( frame:getParent().args, vi.p ) -- Using wu.getEntity instead of wu.getEntityId brings a better overall performance frameArgs.wikidata, entity, wrongQualifier = wu.getEntity( frameArgs.wikidata or '' ) if wrongQualifier then mu.addMaintenance( 'wrongQualifier' ) end if mu.isSet( frameArgs.wikidata ) then mu.addMaintenance( 'wikidata' ) v = mu.yesno( frameArgs.auto or '' ) if v then vp.ParMap.auto = v == 'y' else vp.ParMap.auto = vi.options.defaultAuto end else vp.ParMap.auto = false end -- making phone number table t = {} for i, key in ipairs( vp.phones ) do mu.tableInsert( t, frameArgs[ key ] ) end -- making web addresses table web = {} mu.tableInsert( web, frameArgs.url ) email = frameArgs.email or '' email = email:gsub( ',.*$', '' ) -- first email mu.tableInsert( web, email ) -- getting country-specific technical parameters country = cm.getCountryData( entity, t, frameArgs.country, frameArgs.wikidata, web ) if country.fromWD then mu.addMaintenance( 'countryFromWD' ) end if country.unknownCountry then mu.addMaintenance( 'unknownCountry' ) end if country.cc ~= '' then country.trunkPrefix = lp.getTrunkPrefix( country.cc ) end -- for map support country.extra = mi.map.defaultSiteType if mu.isSet( country.iso_3166 ) then country.extra = country.extra .. '_region:' .. country.iso_3166 -- country-specific default show end if mu.isSet( country.show ) then vp.ParMap.show = vp.ParMap.show .. ',' .. country.show end -- handling args table show = mu.getShow( vp.ParMap.show, frameArgs, vp.show ) -- copying frameArgs parameters to args = vp.ParMap parameters local args = copyParameters( frameArgs, show ) -- alternate local language if mu.isSet( args.localLang ) then lg = lg or require( 'Module:Languages' ) args.localLang = args.localLang:lower() if lg.lngProps[ args.localLang ] then cm.setLanguageParams( args.localLang, page.lang, country ) else args.localLang = '' mu.addMaintenance( 'unknownLanguage' ) end end mu.checkStatus( args ) mu.checkStyles( args ) -- checking coordinates and converting DMS to decimal coordinates if necessary mu.checkCoordinates( args ) mu.checkZoom( args ) -- remove namespace from category mu.checkCommonsCategory( args ) mu.checkId( args ) for i, param in ipairs( mi.options.parameters ) do if mu.isSet( args[ param ] ) then mu.addMaintenance( 'parameterUsed', param ) end end args.subtypeAdd = mu.isSet( args.wikidata ) and vp.ParMap.auto -- getting features manually entered if mu.isSet( args.subtype ) then vs = require( 'Module:VCard/Subtypes' ) vc.subtypes = checkSubtypes( args, vs.f ) if mu.isSet( args.wikidata ) then -- y = fetch additional features from Wikidata if vc.subtypes.y then args.subtypeAdd = true -- n = do not show subtypes fetched from Wikidata elseif vc.subtypes.n then args.subtypeAdd = false end end end if type( args.lastedit ) == 'string' and args.lastedit ~= '' and not args.lastedit:match( mi.dates.yyyymmdd.p ) then mu.addMaintenance( 'wrongDate' ) args.lastedit = '' end -- check Google Maps customer id if type( args.googlemaps ) == 'string' and mu.isSet( args.googlemaps ) and not ( mu.checkLength( args.googlemaps, 14, 20 ) and args.googlemaps:match( '^[1-9]%d+$' ) ) then mu.addMaintenance( 'wrongGoogleCid' ) args.googlemaps = '' end if type( args.googlemaps ) == 'string' and mu.isSet( args.googlemaps ) then mu.addMaintenance( 'parameterUsed', 'google-maps' ) if mu.isSet( args.wikidata ) then mu.addMaintenance( 'wdWithGoogleCid' ) end end return args, entity, show, country end local function getQuantity( value, formatter, page ) local a, f, u, unit, unitId if type( value ) == 'number' then return tostring( value ) elseif value.amount == '0' then return '0' else a = mu.formatNumber( value.amount ) u = '' unitId = value.unit unit = cm.getCurrency( unitId ) if mu.isSet( unit ) then if unit.mul then a = mu.formatNumber( string.format( '%.2f', -- 2 decimal places tonumber( value.amount ) * unit.mul ) ) end if mi.noCurrencyConversion.all or mi.noCurrencyConversion[ unit.iso ] then unit = mu.makeSpan( cm.getCurrencyFormatter( unitId ), 'voy-currency voy-currency-' .. unit.iso:lower() ) else er = er or require( 'Module:Exchange rate' ) unit = er.getWrapper( a, unit.iso, '', 2, cm.getCurrencyFormatter ) mu.addMaintenance( 'currencyTooltip' ) end else unit = vq.labels[ unitId ] end if unit and unit:find( '%s', 1, true ) then a = mw.ustring.format( unit, a ) elseif unit then u = unit elseif mw.wikibase.isValidEntityId( unitId ) then -- currency code u = wu.getValue( unitId, mi.properties.iso4217 ) if u == '' then -- unit symbol u = wu.getValuesByLang( unitId, mi.properties.unitSymbol, 1, page.lang ) u = u[ 1 ] or '' end if u ~= '' then mu.addMaintenance( 'unitFromWD' ) else u = unitId mu.addMaintenance( 'unknownUnit' ) end end if a ~= '' and u ~= '' and formatter ~= '' and formatter:find( '$1', 1, true ) and formatter:find( '$2', 1, true ) then a = mw.ustring.gsub( f, '($1)', a ) a = mw.ustring.gsub( a, '($2)', u ) else a = ( u ~= '' ) and a .. '&nbsp;' .. u or a end end return a end local function getHourModules() if not hr then hi = require( 'Module:Hours/i18n' ) hr = require( 'Module:Hours' ) end end local function getLabel( id ) local label = id local tables = { vq.labels } if hi then table.insert( tables, hi.dateIds ) end if type( id ) == 'string' and id:match( '^Q%d+$' ) then for i, tab in ipairs( tables ) do if type( tab[ id ] ) == 'string' then label = tab[ id ] break end end if label == '' then return label elseif label == id then label = mu.getTypeLabel( id ) end if label == '' or label == id then label = wu.getLabel( id ) or '' if label == '' then mu.addMaintenance( 'unknownLabel' ) else mu.addMaintenance( 'labelFromWD' ) end end end return label end local function removeStringDuplicates( ar ) local hash = {} local result = {} local val for i = 1, #ar do val = ar[ i ] if not hash[ val ] then table.insert( result, val ) hash[ val ] = 1 end end return result end -- getting comments for contacts and prizes from Wikidata using tables local function getComments( statement, properties, args, page ) local comments = {} local isMobilephone = false local minAge, maxAge for i, property in ipairs( properties ) do local pType = property .. '-type' if statement[ property ] then if property == mi.properties.minimumAge then minAge = getQuantity( statement[ property ][ 1 ], '', page ) elseif property == mi.properties.maximumAge then maxAge = getQuantity( statement[ property ][ 1 ], '', page ) end for j, id in ipairs( statement[ property ] ) do if statement[ pType ] == 'monolingualtext' then id = id.text elseif statement[ pType ] == 'time' then -- getting last date in case of price/fees id = wu.getDateFromTime( id ) if not mu.isSet( args.asOf ) or args.asOf < id then args.asOf = id end id = '' elseif type( id ) == 'table' then id = '' end if id == mi.qualifiers.mobilePhone then isMobilephone = true else mu.tableInsert( comments, getLabel( id ) ) end end end end comments = removeStringDuplicates( comments ) if minAge and maxAge then mu.tableInsert( comments, mw.ustring.format( mi.texts.fromTo, minAge:gsub( '(%d+).*', '%1' ), maxAge ) ) elseif minAge then mu.tableInsert( comments, mw.ustring.format( mi.texts.from, minAge ) ) elseif maxAge then mu.tableInsert( comments, mw.ustring.format( mi.texts.to, maxAge ) ) end if #comments > 0 then return table.concat( comments, mu.commaSeparator ), isMobilephone else return '', isMobilephone end end local function hasValue( tab, val ) for i = 1, #tab do if tab[ i ] == val then return true end end return false end local function getLngProperty( lng, p ) if not mu.isSet( lng ) then return '' end lg = lg or require( 'Module:Languages' ) local item = lg.lngProps[ lng ] if not item then local hyphen = lng:find( '-', 1, true ) if hyphen and hyphen > 1 then item = lg.lngProps[ lng:sub( 1, hyphen - 1 ) ] end end if item then item = item[ p ] end return item or ( p == 'c' and 0 or '' ) end local function removeTableDuplicates( ar ) local hash = {} local result = {} local hashVal for i, tab in ipairs( ar ) do hashVal = tab.value .. '#' .. tab.comment if not hash[ hashVal ] then table.insert( result, tab ) hash[ hashVal ] = 1 end end return result end local function mergeComments( ar ) if #ar > 1 then for i = #ar, 2, -1 do for j = 1, i - 1, 1 do if ar[ i ].value == ar[ j ].value and ar[ i ].comment ~= '' and ar[ j ].comment ~= '' then ar[ j ].comment = ar[ j ].comment .. '; ' .. ar[ i ].comment table.remove( ar, i ) break end end end end end local function convertTableWithComment( ar ) for i = 1, #ar, 1 do if ar[ i ].comment == '' then ar[ i ] = ar[ i ].value else ar[ i ] = ar[ i ].value .. mu.parentheses( ar[ i ].comment ) end end end --[[ properties are defined in Module:vCard/Params p property or set of properties f formatter string c maximum count of results, default = 1 m concat mode (if c > 1), default concat with ', ' v value type, empty: string value (i.e. default type), id: string value of an id like Q1234567 idl: string value of the label of an id like Q1234567 il: language-dependent string value iq: string value with qualifier ids au: quantity consisting of amount and unit pau: quantity consisting of amount (for P8733) vq: string or table value with qualifiers ids and references l = lang: language dependent wiki / local: monolingual text by wiki or local language le = true: use date for lastedit parameter --]] -- function returns an array in any case local function getWikidataValues( args, propDef, entity, page, country ) local r = '' local ar = {} local a, i, isMobilephone, item, id, langs, q, t, u, w -- setting defaults propDef.v = propDef.v or '' propDef.f = propDef.f or '' propDef.c = propDef.c or 1 -- getting value arrays if propDef.l == 'wiki' then ar = wu.getValuesByLang( entity, propDef.p, propDef.c, page.lang ) elseif propDef.l == 'local' then ar = wu.getValuesByLang( entity, propDef.p, propDef.c, country.lang ) elseif propDef.l == 'lang' and propDef.c == 1 then id = getLngProperty( country.lang, 'q' ) if id == '' then country.unknownLanguage = true else -- using language of work or name ( page.lang, mi.langs, country.lang ) a = wu.getValuesByQualifier( entity, propDef.p, mi.properties.languageOfName, id ) if next( a ) then langs = mu.getLangTable( page.lang, country.lang ) for i, lang in ipairs( langs ) do item = a[ getLngProperty( lang, 'q' ) ] if item then break end end ar = { item or a[ next( a, nil ) ] } -- fallback: first item end end elseif propDef.v == 'iq' or propDef.v == 'iqa' or propDef.v == 'iqp' then q = mi.propTable.quantity if propDef.v == 'iqa' then q = mi.propTable.accessQuantity elseif propDef.v == 'iqp' then q = mi.propTable.policyComments end ar = wu.getValuesWithQualifiers( entity, propDef.p, propDef.q, q, { mi.properties.retrieved }, propDef.c ) if propDef.le then args.lastedit = wu.getLastedit( args.lastedit, ar ) end elseif propDef.v == 'au' or propDef.v == 'vq' then q = propDef.v == 'au' and mi.propTable.feeComments or mi.propTable.contactComments ar = wu.getValuesWithQualifiers( entity, propDef.p, nil, q, { mi.properties.retrieved }, propDef.c ) -- maybe a change of nil to a properties table is useful if propDef.le then args.lastedit = wu.getLastedit( args.lastedit, ar ) end else ar = wu.getValues( entity, propDef.p, propDef.c ) end if #ar == 0 and propDef.p ~= mi.properties.instanceOf then return ar end for i = #ar, 1, -1 do -- amount with unit (for fees) if propDef.v == 'au' then a = getQuantity( ar[ i ].value, propDef.f, page ) if a == '0' then a = vq.labels.gratis end u, isMobilephone = getComments( ar[ i ], mi.propTable.feeComments, args, page ) ar[ i ] = { value = a, comment = u } -- for number of rooms P8733 elseif propDef.v == 'pau' then if ar[ i ].unit == '1' then a = tonumber( ar[ i ].amount ) or 0 else a = 0 end ar[ i ] = {} ar[ i ][ mi.properties.quantity ] = { a } ar[ i ][ mi.properties.quantity .. '-type' ] = 'quantity' ar[ i ].value = mi.qualifiers.roomNumber ar[ i ]['value-type'] = 'wikibase-entityid' -- qualifier ids (for subtypes) elseif propDef.v == 'iq' or propDef.v == 'iqa' or propDef.v == 'iqp' then if ar[ i ][ 'value-type' ] ~= 'wikibase-entityid' then table.remove( ar, i ) end if propDef.v == 'iqa' then local d ar[ i ].policyComment, d = getComments( ar[ i ], mi.propTable.accessibility, args, page ) end if propDef.v == 'iqp' then ar[ i ].policyComment, isMobilephone = getComments( ar[ i ], mi.propTable.policyComments, args, page ) end -- strings with qualifiers (for contacts) elseif propDef.v == 'vq' then if ar[ i ][ 'value-type' ] ~= 'string' then table.remove( ar, i ) else u, isMobilephone = getComments( ar[ i ], mi.propTable.contactComments, args, page ) if vi.options.useMobile and propDef.t then if ( isMobilephone and propDef.t == 'mobile' ) or ( not isMobilephone and propDef.t == 'landline' ) then ar[ i ] = { value = ar[ i ].value, comment = u } else table.remove( ar, i ) end else ar[ i ] = { value = ar[ i ].value, comment = u } end end -- value, monolingual text, identifier else if propDef.v == 'id' then ar[ i ] = ar[ i ].id elseif propDef.v == 'idl' then getHourModules() ar[ i ] = hr.formatTime( getLabel( ar[ i ].id ) ) end if ar[ i ] ~= '' and propDef.f ~= '' then ar[ i ] = mw.ustring.format( propDef.f, ar[ i ] ) end end if propDef.v == 'au' or propDef.v == 'vq' then if ar[ i ] and ar[ i ].value == '' then table.remove( ar, i ) end else if ar[ i ] == '' then table.remove( ar, i ) end end end -- cleanup if propDef.v == 'au' or propDef.v == 'vq' then ar = removeTableDuplicates( ar ) mergeComments( ar ) convertTableWithComment( ar ) else ar = removeStringDuplicates( ar ) end return ar end local function getWikidataItem( args, parWDitem, entity, page, country ) local arr = {} local function singleProperty( propDef ) if #arr == 0 then arr = getWikidataValues( args, propDef, entity, page, country ) else for i, value in ipairs( getWikidataValues( args, propDef, entity, page, country ) ) do table.insert( arr, value ) -- copy to arr end end end local p = parWDitem if not p then return '' end p.c = p.c or 1 -- count local tp = type( p.p ) if tp == 'string' then singleProperty( p ) elseif tp == 'table' then for i, sngl in ipairs( p.p ) do if type( sngl ) == 'table' then singleProperty( sngl ) if p.c == 1 and #arr > 0 then break end end end end if #arr > p.c then for i = #arr, p.c + 1, -1 do -- delete supernumerary values table.remove( arr, i ) end end if p.m == 'no' then return arr else return table.concat( arr, p.m or mu.commaSeparator ) end end local function getAddressesFromWikidata( args, page, country, entity ) local addresses = {} local t, u, w, weight -- getting addresses from Wikidata but only if necessary if args.address == true or type( args.addressLocal ) == 'boolean' then -- P6375: address addresses = wu.getMonolingualValues( entity, mi.properties.streetAddress ) if next( addresses ) then -- sometimes addresses contain <br> tag(s) for key, value in pairs( addresses ) do addresses[ key ] = value:gsub( '</*br%s*/*>', mi.texts.space ) end else return end else return end if args.address == true then args.address = addresses[ page.lang ] -- select address if the same writing system is used if not args.address then weight = -1 u = getLngProperty( page.lang, 'w' ) -- writing entity id for key, value in pairs( addresses ) do -- same writing entity id as page.lang w = getLngProperty( key, 'w' ) if w == '' then country.unknownPropertyLanguage = true else if key and w == u then -- same writing entity id w = getLngProperty( key, 'c' ) -- getting language weight if w > weight then -- compare language weight args.address = value args.addressLang = key weight = w end end end end end if not args.address then for i, lng in ipairs( mi.langs ) do if addresses[ lng ] then args.address = addresses[ lng ] args.addressLang = lng break end end end if not args.address then args.address = '' args.addressLang = '' end vc.fromWD.address = args.address ~= '' end -- removing county name from the end of address -- same with county name in county language and English if type( args.address ) == 'string' then args.address = mw.ustring.gsub( args.address, '[.,;]*%s*' .. country.country .. '$', '' ) end t = true for i, lng in ipairs( mi.langs ) do if country.lang == lng then t = false end end -- keeping local address in any case for html data args.addAddressLocal = addresses[ country.lang ] or '' if t and args.addressLocal == true and country.lang ~= page.lang then if country.lang ~= '' then args.addressLocal = addresses[ country.lang ] or '' else -- unknown language, maybe missing in Module:Languages args.addressLocal = addresses.unknown or '' end vc.fromWD.addressLocal = args.addressLocal ~= '' end end local function getDataFromWikidata( args, page, country, entity ) if args.wikidata == '' then return end mu.getTypeFromWikidata( args, entity ) -- prevent local data if wiki language == country language if page.lang == country.lang then for i, value in ipairs( vp.localData ) do if type( args[ value ] ) == 'boolean' then args[ value ] = '' end end end mu.getNamesFromWikidata( args, vc.fromWD, page, country, entity ) getAddressesFromWikidata( args, page, country, entity ) if args.hours == true then local lastEdit getHourModules() if not mu.typeIds then local dummy = mu.idToType( 'Q1' ) -- dummy call to create mu.typeIds end args.hours, lastEdit = hr.getHoursFromWikidata( entity, page.lang, mi.langs[ 1 ] or '', mi.maintenance.properties, nil, args.lastedit, vq.labels, { typeTable = mu.types, idTable = mu.typeIds } ) vc.fromWD.hours = args.hours ~= '' if vi.options.lasteditHours then args.lastedit = lastEdit end end for key, value in pairs( vp.ParWD ) do if args[ key ] == true then args[ key ] = getWikidataItem( args, vp.ParWD[ key ], entity, page, country ) vc.fromWD[ key ] = args[ key ] ~= '' end end mu.getArticleLink( args, entity, page ) mu.getCommonsCategory( args, entity ) mu.getCoordinatesFromWikidata( args, vc.fromWD, entity ) end local function finalParametersCheck( args, show, page, country, defaultType, entity ) -- remove boolean values from parameters to have only strings for key, value in pairs( args ) do if type( args[ key ] ) == 'boolean' then args[ key ] = '' end end -- create givenName, displayName tables mu.prepareNames( args ) -- analysing addressLocal vs address if args.addressLang and args.addressLang == country.lang then args.addressLocal = '' args.addAddressLocal = '' end if args.addressLocal ~= '' and args.address == '' then args.address = mu.languageSpan( args.addressLocal, mi.texts.hintAddress, page, country ) args.addressLocal = '' args.addAddressLocal = '' vc.fromWD.address = vc.fromWD.addressLocal end show.noCoord = args.lat == '' or args.long == '' if show.noCoord then show.coord = nil show.poi = nil mu.addMaintenance( 'missingCoordVc' ) else mu.prepareCoordinates( args ) end -- getting Marker type, group, and color if not mu.isSet( args.type ) and mu.isSet( defaultType ) then args.type = defaultType end mu.checkTypeAndGroup( args ) -- image check if not vc.fromWD.image or mi.options.WDmediaCheck then mu.checkImage( args, entity ) end mu.checkUrl( args ) args.commonscat = args.commonscat:gsub( ' ', '_' ) -- add final period if not yet exists if mu.isSet( args.description ) then if mw.ustring.match( args.description, '[%w_€$]$' ) then args.description = args.description .. mi.texts.period end if mw.ustring.len( args.description ) > mi.options.contentLimit and mi.options.groupsWithLimit[ args.group ] then args.description = mw.ustring.sub( args.description, 1, mi.options.contentLimit ) .. '…' mu.addMaintenance( 'contentTooLong' ) end end end local function formatText( args, results, key, class ) if not mu.isSet( args[ key ] ) then return end local r local textKey = key local period = mi.texts.period if key == 'hours' then args[ key ], r = mw.ustring.gsub( args[ key ], mi.texts.closedPattern, '' ) textKey = ( r > 0 ) and 'closed' or key end r = mw.ustring.format( mi.texts[ textKey ], args[ key ] ) r = mw.ustring.gsub( r, '^%a', mw.ustring.upper ) -- add period if not yet exists r = r .. ( mw.ustring.sub( r, -1 ) == period and '' or period ) table.insert( results, mu.makeSpan( r, class .. addWdClass( key ) ) ) end local function formatPhone( args, key, country ) if not mu.isSet( args[ key ] ) then return '' end local class local pArgs = { phone = args[ key ], cc = country.cc, isFax = false, isTollfree = false, format = false } if vc.fromWD[ key ] then pArgs.format = true pArgs.size = country.phoneDigits or 2 end if key == 'fax' then class = 'voy-listing-fax p-tel-fax fax' .. addWdClass( key ) pArgs.isFax = true else class = 'p-tel tel' .. addWdClass( key ) if key == 'tollfree' then class = 'voy-listing-tollfree ' .. class pArgs.isTollfree = true elseif key == 'mobile' then class = 'voy-listing-mobile ' .. class else class = 'voy-listing-phone ' .. class end end return mw.ustring.format( mi.texts[ key ], mu.makeSpan( lp.linkPhoneNumbers( pArgs ), class ) ) end local function formatDate( aDate, aFormat ) return mw.getContentLanguage():formatDate( aFormat, aDate, true ) end local function removePeriods( s ) local period = mi.texts.period local _period = '%' .. period -- closing (span) tags between full stops return s:gsub( _period .. '+(</[%l<>/]+>)' .. _period .. '+', '%1' .. period ) :gsub( _period .. _period .. '+', period ) end local function makeMarkerAndName( args, show, page, country, frame ) local result = {} -- adding status icons mu.tableInsert( result, mu.makeStatusIcons( args ) ) -- adding POI marker if show.poi or mu.isSet( args.copyMarker ) then table.insert( result, mu.makeMarkerSymbol( args, show, frame ) ) end mu.makeName( result, args, show, page, country, addWdClass( 'name' ), addWdClass( 'nameLocal' ) ) if #result > 0 then result = { table.concat( result, mi.texts.space ) } end if args.before ~= '' then table.insert( result, 1, mu.makeSpan( args.before, 'voy-listing-before' ) ) end return table.concat( result, mi.texts.space ) end local function makeEvent( args, page ) local isEvent = false local s = {} local count = 0 -- counts from-to statements local startMonth -- month of start date local today = page.langObj:formatDate( 'Y-m-d', 'now', true ) local todayYear = today:sub( 1, 4 ) -- yyyy local todayMonth = today:sub( 6, 7 ) -- mm local lastDate = '' local lastYear = '' local useYMD -- both dates are yyyy-mm-dd local function makePeriod( beginP, endP ) if beginP == endP then endP = '' end if mu.isSet( beginP ) and mu.isSet( endP ) then count = count + 1 return mw.ustring.format( mi.texts.fromTo2, beginP, endP ) elseif mu.isSet( beginP ) then return beginP else return endP end end local function analyseDate( d, m, y ) local success, c, t if useYMD then success, t = pcall( formatDate, d, mi.dates.yyyymmdd.f ) success, c = pcall( formatDate, d, 'Y-m-d' ) if success then lastDate = c > lastDate and c or lastDate d = t end return d, nil end if d:match( mi.dates.yyyymmdd.p ) then y = d:sub( 1, 4 ) d = d:sub( 6 ) end if mu.isSet( y ) then if y:match( mi.dates.yy.p ) then y = ( '2000' ):sub( -#y ) .. y elseif not y:match( mi.dates.yyyy.p ) then y = nil end lastYear = y > lastYear and y or lastYear end if mu.isSet( d ) and mu.isSet( m ) and d:match( mi.dates.dd.p ) and not m:match( mi.dates.mm.p ) then -- try to convert month to number string success, t = pcall( formatDate, m, 'm' ) if success then m = t else for i = 1, 12, 1 do if m == mi.months[ i ] or mw.ustring.match( m, mi.monthAbbr[ i ] ) then m = '' .. i break end end end end if mu.isSet( d ) and mu.isSet( m ) and d:match( mi.dates.dd.p ) and m:match( mi.dates.mm.p ) then d = m:gsub( '%.+$', '' ) .. '-' .. d:gsub( '%.+$', '' ) m = nil elseif mu.isSet( d ) and not mu.isSet( m ) and d:match( mi.dates.dd.p ) then d = ( startMonth or todayMonth ) .. '-' .. d:gsub( '%.+$', '' ) end if mu.isSet( d ) then if d:match( mi.dates.mmdd.p ) then startMonth = d:gsub( '%-%d+', '' ) m = nil c = ( y or todayYear ) .. '-' .. d success, t = pcall( formatDate, c, mi.dates.mmdd.f ) if success then d = t end elseif d:match( mi.dates.dd.p ) and not mu.isSet( m ) and startMonth then c = ( y or todayYear ) .. '-' .. startMonth .. '-' .. d success, t = pcall( formatDate, c, mi.dates.mmdd.f ) if success then d = t end end end if mu.isSet( m ) then d = ( mu.isSet( d ) and ( d .. mi.texts.space ) or '' ) .. m end return d, y end if not mu.groupWithEvents( args.group ) then return '' end -- check if vCard is an event for i, param in ipairs( vp.checkEvent ) do if mu.isSet( args[ param ] ) then isEvent = true break end end if not isEvent then return '' end if mu.isSet( args.frequency ) then table.insert( s, mu.makeSpan( args.frequency, 'voy-listing-frequency' ) ) else if args.date:match( mi.dates.yyyymmdd.p ) and args.endDate:match( mi.dates.yyyymmdd.p ) then useYMD = true if args.date > args.endDate then args.date, args.endDate = args.endDate, args.date end end args.date, args.year = analyseDate( args.date, args.month, args.year ) args.endDate, args.endYear = analyseDate( args.endDate, args.endMonth, args.endYear ) local d = {} mu.tableInsert( d, makePeriod( args.date, args.endDate ) ) mu.tableInsert( d, makePeriod( args.year, args.endYear ) ) mu.tableInsert( s, mu.makeSpan( table.concat( d, count > 1 and mu.commaSeparator or mi.texts.space ), 'voy-listing-date' ) ) if ( lastYear ~= '' and lastYear < todayYear ) or ( lastDate ~= '' and lastDate < today ) then mu.addMaintenance( 'outdated' ) end end if mu.isSet( args.location ) then local locations = mu.textSplit( args.location, ',' ) for i, location in ipairs( locations ) do if location ~= page.subpageText and location ~= page.text and mw.title.new( location, '' ).exists then location = mu.makeSpan( '[[' .. location .. ']]', 'voy-listing-location' ) end table.insert( s, location ) end end s = table.concat( s, mu.commaSeparator ) return ( s ~= '' and ': ' or '' ) .. s end local function makeAddressAndDirections( args, page, country ) local r = '' local p, t if mu.isSet( args.address ) then p = {} if mu.isSet( args.addressLang ) then p.lang = args.addressLang t = mw.language.fetchLanguageName( args.addressLang, page.lang ) if mu.isSet( t ) then p.title = mw.ustring.format( mi.texts.hintAddress2, t ) else country.unknownPropertyLanguage = true end end r = mu.commaSeparator .. mu.makeSpan( args.address, 'voy-listing-address p-adr adr' .. addWdClass( 'address' ), true, p ) end if mi.options.showLocalData and mu.isSet( args.addressLocal ) then r = r .. mu.comma .. mu.languageSpan( args.addressLocal, mi.texts.hintAddress, page, country, 'voy-listing-address-local' .. addWdClass( 'addressLocal' ) ) end t = {} if mu.isSet( args.directions ) then table.insert( t, mu.makeSpan( args.directions, 'voy-listing-directions' .. addWdClass( 'directions' ) ) ) end if mi.options.showLocalData and mu.isSet( args.directionsLocal ) then table.insert( t, mu.languageSpan( args.directionsLocal, mi.texts.hintDirections, page, country, 'voy-listing-directions-local' .. addWdClass( 'directionsLocal' ) ) ) end if #t == 0 then return r end return r .. mi.texts.space .. mu.makeSpan( mu.parentheses( table.concat( t, mu.comma ), true ), 'voy-listing-add-address' ) end local function makeContacts( args, country ) local t = {} local s = '' mu.tableInsert( t, formatPhone( args, 'phone', country ) ) mu.tableInsert( t, formatPhone( args, 'tollfree', country ) ) mu.tableInsert( t, formatPhone( args, 'mobile', country ) ) mu.tableInsert( t, formatPhone( args, 'fax', country ) ) if args.email ~= '' then local lm = require( 'Module:LinkMail' ) s = mu.makeSpan( lm.linkMailSet( { email = args.email, ignoreUnicode = 1 } ), 'voy-listing-email u-email email' .. addWdClass( 'email' ) ) mu.tableInsert( t, mw.ustring.format( mi.texts.email, s ) ) end s = table.concat( t, mu.commaSeparator ) if s ~= '' then -- mi.texts.periodSeparator = '. ' s = mi.texts.periodSeparator .. mw.ustring.gsub( s, '^%a', mw.ustring.upper ) end return s end -- making subtypes string local function makeFeatures( args, tab, show ) vs = vs or require( 'Module:VCard/Subtypes' ) local function getSubtypeParams( subtype ) local r = vs.f[ subtype ] or mu.getTypeParams( subtype ) if not r.n then r.n = r.label or subtype end r.g = r.g or vs.fromTypesGroupNumber return r end vc.fromWD.subtypeAdd = type( args.subtypeAdd ) == 'table' and #args.subtypeAdd > 0 -- merging subtypeAdd (from Wikidata) to manually entered subtypes local unknowWDfeatures = false local count, label, p, t if vc.fromWD.subtypeAdd then -- making translation table from Wikidata ids to feature types if not vc.subtypeIds then vc.subtypeIds = mu.getAliases( vs.f, 'wd' ) end -- adding type if Wikidata id (wd.value) is known -- indexed array prevents multiple identical types for i, wd in ipairs( args.subtypeAdd ) do t = vc.subtypeIds[ wd.value ] or mu.idToType( wd.value ) if not t then -- maybe instance or subclass of wd.value are known local p31ids = wu.getIds( wd.value, mi.properties.instanceOf ) local p279ids = wu.getIds( wd.value, mi.properties.subclassOf ) -- merging both arrays for i = 1, #p279ids, 1 do table.insert( p31ids, p279ids[ i ] ) end for i = 1, #p31ids, 1 do t = vc.subtypeIds[ p31ids[ i ] ] or mu.idToType( p31ids[ i ] ) if t then break end end end -- subtype from WD is not known if not t and not vs.exclude[ wd.value ] then unknowWDfeatures = true -- try to add a new subtype Q... to vs.f subtypes table label = wu.getLabel( wd.value ) if label then vs.f[ wd.value ] = { n = label, wd = wd.value, g = vs.fromWDGroupNumber } t = wd.value end end -- add known subtype if t then vc.subtypes[ t ] = { c = ( wd[ mi.properties.quantity ] and wd[ mi.properties.quantity ][ 1 ] ) or ( wd[ mi.properties.capacity ] and wd[ mi.properties.capacity ][ 1 ] ) or '', p = wd.policyComment } end end end if unknowWDfeatures then mu.addMaintenance( 'unknowWDfeatures' ) end if next( vc.subtypes ) == nil and #args.subtypeTable == 0 then return end -- replace selected subtypes for subtype, count in pairs( vc.subtypes ) do if vs.convert[ subtype ] then if type( count ) == 'table' then p = count.p count = count.c end t = vs.convert[ subtype ][ count ] or vs.convert[ subtype ][ 1 ] vc.subtypes[ t ] = { p = p } vc.subtypes[ subtype ] = nil end end -- make subtypes table sortable local s = {}; for subtype, count in pairs( vc.subtypes ) do if type( count ) == 'table' then table.insert( s, { t = subtype, c = count.c, p = count.p } ) else table.insert( s, { t = subtype, c = count } ) end end -- add subtypes from types table if args.subtypeTable then for i, subtype in ipairs( args.subtypeTable ) do table.insert( s, { t = subtype, c = 1 } ) end end -- sorting subtypes -- by subtype group and then alphabetically by name table.sort( s, function( a, b ) local at = getSubtypeParams( a.t ) local bt = getSubtypeParams( b.t ) local na = mu.convertForSort( at.n ) local nb = mu.convertForSort( bt.n ) return ( at.g < bt.g ) or ( at.g == bt.g and na < nb ) end ) -- make text and data output local data = {} -- for data-subtype attribute in wrapper tag if #s > 0 then local r = {}; local subtype, f, u, u_n, v for i = 1, #s do subtype = s[ i ] -- for data-subtype="..." in wrapper tag u = subtype.t .. ',' .. tostring( i ) if type( subtype.c ) == 'number' and subtype.c > 1 then u = u .. ',' .. subtype.c end table.insert( data, u ) u = getSubtypeParams( subtype.t ) if u.g >= vs.firstGroup then u_n = u.n if not mu.isSet( u_n ) then u_n = subtype.t end u_n = u_n:gsub( '[,;/].*$', '' ) count = ( type( subtype.c ) == 'number' ) and subtype.c or 1 if count > 1 and u_n:find( '%[[^%[%]]*%]' ) then v = mw.ustring.format( mi.texts.subtypeWithCount, subtype.c, u_n:gsub( '%[([^%[%]]*)|([^%[%]]*)%]', '%1' ) :gsub( '%[([^%[%]]*)%]', '%1' ) ) else v = u_n:gsub( '%[([^%[%]]*)|([^%[%]]*)%]', '%2' ) :gsub( '%[([^%[%]]*)%]', '' ) end if mu.isSet( u.t ) then -- string tooltip v = mw.ustring.format( mi.texts.subtypeSpan, u.t, v ) elseif mu.isSet( u.f ) then -- icons f = mw.ustring.format( mi.texts.subtypeFile, u.f, v ) if u.c then f = mw.ustring.rep( f, u.c ) end v = mw.ustring.format( mi.texts.subtypeAbbr, v, f ) end -- adding policy comment if subtype.p and subtype.p ~= '' then v = v .. mu.parentheses( subtype.p ) end end table.insert( r, v ) end if #r > 0 then r = #r == 1 and mw.ustring.format( mi.texts.subtype, r[ 1 ] ) or mw.ustring.format( mi.texts.subtypes, table.concat( r, mu.commaSeparator ) ) if r ~= '' then table.insert( tab, mu.makeSpan( r, 'voy-listing-subtype' .. addWdClass( 'subtypeAdd' ) ) ) end end end -- subtype contains now the value for wrapper tag args.subtype = table.concat( data, ';' ) end local function makePayment( args, results ) if not mu.isSet( args.payment ) then return end local t local class = 'voy-listing-payment p-note note' if type( args.payment ) == 'table' then local vr = mw.loadData( 'Module:VCard/Cards') for i = #args.payment, 1, -1 do -- remove unknown items t = args.payment[ i ] if vr.cards[ t ] then args.payment[ i ] = vr.cards[ t ] else table.remove( args.payment, i ) end end class = class .. mu.addWdClass( #args.payment > 0 ) args.payment = table.concat( args.payment, mu.commaSeparator ) else mu.addMaintenance( 'paymentUsed' ) end formatText( args, results, 'payment', class ) end local function wrapDescription( args, tab, isInline, addText ) if args.description ~= '' then table.insert( tab, tostring( mw.html.create( isInline and 'span' or 'div' ) :addClass( 'voy-listing-content p-note note' ) :wikitext( args.description .. ( addText or '' ) ) ) ) end end local function makeMetadata( args, page ) local outdated = false local s, success, u local t = args.lastedit if t ~='' then success, t = pcall( formatDate, t, mi.dates.lastedit.f ) if not success then mu.addMaintenance( 'wrongDate' ) t = '' else success, s = pcall( formatDate, args.lastedit, 'U' ) -- UNIX seconds success, u = pcall( formatDate, mi.texts.expirationPeriod, 'U' ) if s < u then t = t .. mi.texts.space .. mi.texts.maybeOutdated outdated = true end end end local tag = mw.html.create( 'span' ) :attr( 'class', 'voy-listing-metadata' ) -- add node to save the parent tag :node( mw.html.create( 'span' ) :addClass( 'voy-listing-metadata-item voy-listing-lastedit' ) :addClass( outdated and 'voy-listing-outdated' or nil ) :addClass( t == '' and 'voy-listing-item-dummy' or nil ) :wikitext( mw.ustring.format( mi.texts.lastedit, t == '' and mi.texts.lasteditNone or t ) ) ) if mu.isSet( args.sectionFrom ) then local from = args.sectionFrom:gsub( '_', ' ' ) if from ~= page.subpageText and from ~= page.text then if mu.isSet( args.wikidata ) then from = mw.ustring.format( '%s#' .. mi.texts.anchor, from, args.wikidata ) end tag:node( mw.html.create( 'span' ) :addClass( 'voy-listing-metadata-item voy-listing-toSourcePage' ) :wikitext( mw.ustring.format( '[[%s|%s]]', from, mi.texts.editInSource ) ) ) end end return tostring( tag ) end -- making description, coordinates, and meta data local function makeDescription( args, show, page, country, entity ) local results = {} -- inline description if show.inlineDescription then wrapDescription( args, results, true ) end -- adding features makeFeatures( args, results, show ) -- practicalities formatText( args, results, 'hours', 'voy-listing-hours p-note note' ) formatText( args, results, 'checkin', 'voy-listing-checkin' ) formatText( args, results, 'checkout', 'voy-listing-checkout' ) if mu.isSet( args.asOf ) and mu.isSet( args.price ) then local success success, args.asOf = pcall( formatDate, args.asOf, mi.dates.asOf.f ) args.price = args.price .. mw.ustring.format( mi.texts.asOf, args.asOf ) end formatText( args, results, 'price', 'voy-listing-price p-note note' ) makePayment( args, results ) -- adding Unesco symbol if args.unesco ~= '' and vi.options.showUnesco then local uLink, uTitle = require( 'Module:VCard/Unesco' ).getUnescoInfo( country ) table.insert( results, mu.addLinkIcon( 'voy-listing-unesco', uLink, uTitle, 'unesco' ) ) end local noContent = #results == 0 -- adding DMS coordinates if show.coord then table.insert( results, mu.dmsCoordinates( args, page, country, vc.fromWD.lat ) ) end if mi.options.showSisters == 'atEnd' then table.insert( results, mu.makeIcons( args, page, country, entity, show, vc.fromWD ) ) end local description local space = mi.texts.space -- adding description in block mode if args.description ~= '' and not show.inlineDescription then -- last edit will be inserted at the end of the div tag wrapDescription( args, results, false, makeMetadata( args, page ) ) noContent = false description = table.concat( results, space ) if description ~= '' then description = space .. description end -- adding description in inline mode else description = table.concat( results, space ) if description ~= '' then description = space .. description end end return removePeriods( description ), noContent end -- vCard main function function vc.vCard( frame ) mu.initMaintenance() local page = mu.getPageData() -- getting location (vCard/listing) entity, show options and country data local args, vcEntity, show, country = initialParametersCheck( frame, page ) -- associated Wikivoyage page of the location in current Wikivoyage branch -- possibly modified by mu.getArticleLink() args.wikiPage = '' -- getting data from Wikidata getDataFromWikidata( args, page, country, vcEntity ) -- final check local defaultType = frame.args.type finalParametersCheck( args, show, page, country, defaultType, vcEntity ) -- making output -- leading part for marker mode: only location names and comment -- saving address args.addressOrig = args.address -- creating text parts -- leading part (marker and names) local leading = makeMarkerAndName( args, show, page, country, frame ) .. makeEvent( args, page ) -- additional parts for vCard mode local contacts = '' -- all contacts -- get address and directions local address = makeAddressAndDirections( args, page, country ) -- get all contact information local contacts = makeContacts( args, country ) contacts = removePeriods( address .. contacts ) -- making description, coordinates, and meta data local description, noContent = makeDescription( args, show, page, country, vcEntity ) local r = leading local icons = '' if contacts == '' and noContent then show.inline = true r = r .. mu.makeIcons( args, page, country, vcEntity, show, vc.fromWD ) .. description else if type( mi.options.showSisters ) == 'boolean' then -- could also be 'atEnd', then part of body icons = mu.makeIcons( args, page, country, vcEntity, show, vc.fromWD ) end -- mi.texts.periodSeparator = '. ' r = removePeriods( r .. contacts .. icons .. ( show.noperiod and '' or mi.texts.periodSeparator ) .. description ) :gsub( '%)(</span>)%s*(<span [^>]*>)%s*%(', '%1; %2' ) end -- prevents line break before punctuation mark r = r:gsub( '</span>([,;.:!?])', '%1</span>' ) -- remove space(s) before punctuation marks :gsub( '%s+(<span [^>]*>[,;.:!?])', '%1' ) if show.inlineDescription then r = r:gsub( '%s+$', '' ) .. makeMetadata( args, page ) end -- error handling and maintenance, not in template and module namespaces if country.unknownLanguage then mu.addMaintenance( 'unknownLanguage' ) end if country.unknownPropertyLanguage then mu.addMaintenance( 'unknownPropertyLanguage' ) end r = r .. mu.makeMaintenance( page, { wu, mu, cm, hr } ) -- wrapping tag args.address = args.addressOrig args.template = 'vCard' return mu.makeWrapper( r, args, page, country, show, vp.vcardData, frame ) end return vc 88vmqsa19rco2kdalg73rvwog21djh1 828 4802 72148 72068 2026-04-19T10:47:09Z RolandUnger 168 Update 72148 Scribunto text/plain --[[ This module contains the parameter tables and definitions. Do not modify this module. The translated values are stored in Module:vCard/i18n. Not all parameters given in the ParMap table can be used by authors. They are only for internal usage and will not be shown in the output (for instance booking). Parameters for internal usage will be generated by the program or fetched from Wikidata. --]] -- module import local vi = require( 'Module:VCard/i18n' ) -- additional vCard options return { -- administration moduleInterface = { suite = 'vCard', sub = 'Params', serial = '2026-04-12', item = 65455743 }, -- complete table of parameters -- true: get it from Wikidata in any case -- for parameter translations see Module:VCard/i18n ParMap = { address = '', addressLang = '', addressLocal = '', agoda = true, -- Agoda.com alt = '', applemaps = true, -- Maps.Apple.com auto = '', before = '', booking = true, -- Booking.com checkin = '', checkout = '', color = '', -- internal use comment = '', commonscat = '', content = '', copyMarker = '', country = '', dav = true, -- Alpenverein.de description = '', directions = '', directionsLocal = '', email = '', expedia = true, -- Expedia.com facebook = '', fax = '', flickr = '', foursquare = true, -- Foursquare.com geonames = true, -- Geonames.org googlemaps = '', -- Maps.Google.com group = '', histhotelsAm = true, -- HistoricHotels.org histhotelsEu = true, -- HistoricHotelsOfEurope.com histhotelsWw = true, -- HistoricHotelsWorldwide.com hostelworld = true, -- Hostelworld.com hotels = true, -- Hotels.com hours = '', iata = vi.options.showIata, icao = vi.options.showIcao, id = '', -- used if wikidata is missing image = true, instagram = '', kayak = true, -- Kayak.com lastedit = '', lat = '', leadingHotels = true, -- LHW.com localLang = '', long = '', mapGroup = '', mobile = '', name = true, nameExtra = '', nameLatin = '', nameLocal = '', nameMap = '', oeav = true, -- Alpenverein.at osmNodeId = true, osmRelationId = true, osmWayId = true, payment = '', phone = '', preferredHotels = true, -- PreferredHotels.com price = '', pzs = true, -- PZS.si (Slovenia) recreation = true, -- Recreation.gov relaisChateaux = true, -- RelaisChateaux.com rss = true, -- web feed sac = true, -- SAC-CAS.ch sectionFrom = '', show = vi.options.defaultShow, skyscanner = true, -- Skyscanner.com stationNumber = true, -- Intl. station number status = '', styles = '', subtype = '', subtypeAdd = true, -- internal use symbol = '', -- internal use text = '', -- internal use tiktok = '', tollfree = '', trip = true, -- Trip.com tripadvisor = true, -- Tripadvisor.com type = '', unesco = vi.options.showUnesco, url = '', urlMap = true, -- official map URL urlTimetable = true, -- timetable/schedule URL useIcon = '', -- internal use wikidata = '', wikipedia = '', -- deprecated x = '', youtube = '', zoom = '', date = '', -- for events month = '', year = '', endDate = '', endMonth = '', endYear = '', frequency = '', location = '' }, --[[ Wikidata properties and definitions for vCard parameters p property or set of properties f formatter string c maximum count of results, default = 1 m concat mode (if c > 1), default concat with ', ' v value type, empty: string value (i.e. default type), id: string value of an id like Q1234567 idl: string value of the label of an id like Q1234567 il: language-dependent string value iq: string value with qualifier ids iqa: string value with qualifier ids, for comments in accessibility iqp: string value with qualifier ids, for comments in policies au: quantity consisting of amount and unit pau: quantity consisting of amount (for P8733) vq: string or table value with qualifiers ids and references q table of qualifiers allowed, for value type id l = lang: language dependent wiki / local: monolingual text by wiki or local language le = true: use date for lastedit parameter t = phone type (landline, mobile) --]] ParWD = { agoda = { p = 'P6008' }, applemaps = { p = 'P10046' }, booking = { p = 'P3607' }, checkin = { p = 'P8745', v = 'idl' }, checkout = { p = 'P8746', v = 'idl' }, dav = { p = 'P5757' }, directions = { p = 'P2795', v = 'il', l = 'wiki' }, directionsLocal = { p = 'P2795', v = 'il', l = 'local' }, email = { p = 'P968', v = 'vq', c = 5 }, expedia = { p = 'P5651' }, facebook = { p = { { p = 'P2013', f = 'https://www.facebook.com/%s' }, -- Facebook username { p = 'P1997', f = 'https://www.facebook.com/%s' }, -- Facebook places ID { p = 'P4003', f = 'https://www.facebook.com/pages/%s' }, -- Facebook page ID { p = 'P11705', f = 'https://www.facebook.com/pages/%s' } } }, -- Facebook numeric ID fax = { p = 'P2900', v = 'vq', c = 3 }, flickr = { p = 'P3267', f = 'https://www.flickr.com/photos/%s' }, foursquare = { p = 'P1968' }, geonames = { p = 'P1566' }, googlemaps = { p = 'P3749' }, histhotelsAm = { p = 'P5734' }, histhotelsEu = { p = 'P5774' }, histhotelsWw = { p = 'P5735' }, hostelworld = { p = 'P10442' }, hotels = { p = 'P3898' }, iata = { p = 'P238', c = 3 }, icao = { p = 'P239' }, image = { p = { { p = 'P18' }, { p = 'P3451' }, -- nighttime view { p = 'P8592' }, -- aerial view { p = 'P5775' } } }, -- interior image instagram = { p = { { p = 'P2003', f = 'https://www.instagram.com/%s/' }, { p = 'P4173', f = 'https://www.instagram.com/explore/locations/%s/' } } }, kayak = { p = 'P10547' }, leadingHotels = { p = 'P5834' }, mobile = { p = 'P1329', v = 'vq', c = 5, t = 'mobile' }, oeav = { p = 'P5759' }, osmNodeId = { p = 'P11693' }, osmRelationId = { p = 'P402' }, osmWayId = { p = 'P10689' }, payment = { p = 'P2851', v = 'id', c = 50, m = 'no' }, phone = { p = 'P1329', v = 'vq', c = 5, t = 'landline' }, preferredHotels = { p = 'P5890' }, price = { p = 'P2555', v = 'au', c = 10, le = true }, -- fee pzs = { p = 'P5758' }, recreation = { p = 'P3714' }, relaisChateaux = { p = 'P5836' }, rss = { p = 'P1019' }, sac = { p = 'P5761' }, skyscanner = { p = 'P10487' }, stationNumber = { p = 'P954' }, -- intl station number subtypeAdd = { p = { { p = 'P912', v = 'iqa', c = 50 }, -- has facility { p = 'P166', v = 'iq', c = 5, q = { 'Q2976556', 'Q20824563', 'Q104135230' } }, -- awards received (hotel rating, Michelin etc.) { p = 'P10290', v = 'iq', c = 3 }, -- hotel rating { p = 'P8733', v = 'pau' }, -- number of rooms { p = 'P2012', v = 'iq', c = 50 }, -- cuisine { p = 'P2846', v = 'iq' }, -- wheelchair { p = 'P2848', v = 'iq' }, -- WLAN { p = 'P5023', v = 'iqp', c = 10 } }, c = 100, m = 'no' }, -- activity policies tiktok = { p = { { p = 'P7085', f = 'https://www.tiktok.com/@%s' }, -- TikTok username { p = 'P11559', f = 'https://www.tiktok.com/place/_-%s' } } }, -- TikTok place ID trip = { p = 'P10425' }, tripadvisor = { p = 'P3134' }, x = { p = 'P2002', f = 'https://x.com/%s' }, unesco = { p = { { 'P757' }, -- World Heritage Site ID { p = 'P2614', v = 'id' } } }, -- World Heritage criteria url = { p = { { p = 'P856', l = 'lang' }, -- URL { p = 'P973', l = 'lang' } } }, -- described at URL urlMap = { p = 'P9601' }, urlTimetable = { p = 'P12677' }, youtube = { p = { { p = 'P11245', f = 'https://www.youtube.com/@%s' }, -- Youtube channel @ alias { p = 'P2397', f = 'https://www.youtube.com/channel/%s' } } } -- Youtube channel }, -- additional parameters for auto = y ParWDAdd = { address = 1, addressLocal = 1, directions = 1, directionsLocal = 1, hours = 1, nameLocal = 1 }, -- parameters to save in vCard wrapper tag vcardData = { addressLang = 'data-address-lang', -- language of address addressLocal = 'data-address-local', color = 'data-color', commonscat = 'data-commonscat', directionsLocal = 'data-directions-local', group = 'data-group', image = 'data-image', mapGroup = 'data-map-group', nameLocal = 'data-name-local', rss = 'data-rss', subtype = 'data-subtype', symbol = 'data-symbol', type = 'data-type', url = 'data-url', wikidata = 'data-wikidata', agoda = 'data-agoda-com', applemaps = 'data-apple-maps-id', booking = 'data-booking-com', dav = 'data-alpenverein-de', expedia = 'data-expedia-com', foursquare = 'data-foursquare-id', geonames = 'data-geonames-id', googlemaps = 'data-google-maps-cid', histhotelsAm = 'data-historic-hotels-america', histhotelsEu = 'data-historic-hotels-europe', histhotelsWw = 'data-historic-hotels-worldwide', hostelworld = 'data-hostelworld-com', hotels = 'data-hotels-com', kayak = 'data-kayak-com', leadingHotels = 'data-leading-hotels', oeav = 'data-alpenverein-at', osmNodeId = 'data-osm-node-id', osmRelationId = 'data-osm-relation-id', osmWayId = 'data-osm-way-id', preferredHotels = 'data-preferred-hotels', pzs = 'data-pzs-si', recreation = 'data-recreation-gov', relaisChateaux = 'data-relais-chateaux', sac = 'data-sac-cas-ch', sectionFrom = 'data-section-from', skyscanner = 'data-skyscanner-com', stationNumber = 'data-station-number', trip = 'data-trip-com', tripadvisor = 'data-tripadvisor-com', urlMap = 'data-map-url', urlTimetable = 'data-timetable-url' }, -- check if event checkEvent = { 'date', 'month', 'year', 'endDate', 'endMonth', 'endYear', 'frequency', 'location' }, -- prevent local data if wiki language == country language localData = { 'nameLocal', 'addressLocal', 'directionsLocal' }, -- phone numbers for fetching country data phones = { 'phone', 'fax', 'mobile', 'tollfree' }, -- possible values for show parameter show = { all = 1, coord = 1, copy = 1, inline = 1, noairport = 1, none = 1, noperiod = 1, nositelinks = 1, nosocialmedia = 1, outdent = 1, poi = 1, symbol = 1, wikilink = 1 } } t85lnc3zg0mq7h9nieb6tpuv70qauwp 828 4803 72146 72069 2026-04-19T10:47:03Z RolandUnger 168 Update 72146 Scribunto text/plain -- Qualifier to label table -- please use only quotation marks instead of apostrophs for JSON export return { -- documentation moduleInterface = { suite = "VCard", sub = "VCard/Qualifiers", serial = "2026-04-12", item = 99929816 }, labels = { -- unuoj / units gratis = "senkosta", Q1543615 = "senkosta", Q1092296 = "Aĝojaro", Q24564698 = "Aĝojaro", -- uzado / use (P366) -- parto rilatanta / applies to part (P518) etc. Q5070802 = "Krizostato", Q11028 = "Informo", Q58897583 = "Informo", Q1482145 = "Telefonhelpo", Q256132 = "Telefoncentralo", Q1261521 = "Telefoncentralo", Q589666 = "Telefoncentralo", Q2794937 = "Akceptejo", Q31948 = "Vestiblo", Q862212 = "Fojero", Q4096995 = "Rezervo", Q1029698 = "Gvidata rondiro", Q7673285 = "Seĝa rezervo", Q1162163 = "Direktisto", Q267936 = "Direktisto", Q25713832 = "Estro", Q11964531 = "Manaĝero", Q22132694 = "Muzedirektoro", Q80687 = "Sekretariato", Q859482 = "Sekretariato", Q182060 = "Oficejo", Q5283295 = "Administracio", Q50412353 = "Administracio", Q39809 = "Merkatiko", Q133080 = "Publikrilatoj", Q111148864 = "Kultura oficejo", Q674426 = "Kuratoro", Q2108946 = "Gazetara oficejo", Q1193236 = "Novaĵa amaskomunikilo", Q5196479 = "Klienta subteno", Q1060653 = "Klienta servo", Q955464 = "Pastro", Q7406919 = "Servo", Q51073356 = "Havenestro", Q11735065 = "Havenestro", Q12407563 = "Devigo de parkumejoj", Q1049511 = "WhatsApp", Q15616276 = "Telegram", Q17517 = "Poŝtelefono", Q738621 = "Fiksa telefono", Q2664461 = "Pordisto", Q1735282 = "Kassisto", Q1463565 = "Kassisto", Q551800 = "Biletoj", Q187456 = "Trinkejo", Q777754 = "Manĝlivera servo", Q41958 = "Manĝlivera servo", Q171141 = "Gastronomio", Q43164 = "Kuirejo", Q213441 = "Vendejo", Q11707 = "Restoracio", Q547762 = "Amuzumado", Q133215 = "Kazino", Q1065656 = "Gimnastikejo", Q55187 = "Tondisto", Q31374404 = "Butikcentro", Q179415 = "Masaĝo", Q33506 = "Muzeo", Q2772772 = "Milita muzeo", Q1824143 = "Liverado", Q2048970 = "Ĉambra servo", Q15983979 = "Oficejo pri perditaj posedaĵoj", Q60616546 = "Urba turismo", Q112726458 = "Vizoficejo", Q862761 = "Interne", Q1322786 = "Eksteraĵo", Q121298623 = "Subĉiela areo", Q115156410 = "Montra kolekto", Q464980 = "Ekspozicio", Q5402268 = "Daŭra ekspozicio", Q10426913 = "Daŭra ekspozicio", Q29023906 = "Portempa ekspozicio", -- por homoj / applies to people (P6001) Q5 = "Persono", Q1340307 = "Malgranda infano", Q11370581 = "Beboj kaj infanetoj", Q7569 = "Infano", Q29514218 = "Filo", Q1076052 = "Infanĝardenano", Q11519472 = "Infanĝardenano", Q1902344 = "Infanĝardenano", Q190007 = "Junaĝulo", Q131774 = "Junaĝulo", Q170079 = "Neplenaĝulo", Q1492760 = "Dekkelkjarulo", Q17156455 = "Juna plenkreskulo", Q80994 = "Plenkreskulo", Q18000 = "Plenkreskulo", Q16003605 = "Bazlernejaj studentoj", Q98021727 = "Bazlernejaj studentoj", Q16003532 = "Gimnaziano", Q15360275 = "Mezlernejaj studentoj", Q48942 = "Lernanto", Q68131879 = "Lernanto", Q73229462 = "Lernanto", Q98033936 = "Mezlernejaj studentoj", Q37226 = "Instruisto", Q48282 = "Studento", Q315247 = "Universitata studento", Q110207241 = "Eksterlanda studento", Q253567 = "Metilernanto", Q59263364 = "Metilernanto", Q28790169 = "Senlaborulo", Q59308743 = "Ricevulo de registara asistado", Q109710549 = "Volontulo", Q136806547 = "Volontulo", Q136806565 = "Volontulo", Q24716636 = "Volontulo", Q1454927 = "Soldatservanto", Q47228496 = "Soldatservanto", Q1930187 = "Ĵurnalisto", Q1749879 = "Emerito", Q1358789 = "Maljunuloj", Q191089 = "Maljunuloj", Q2191986 = "Maljunuloj", Q111524907 = "Maljunuloj ekde 60", Q117131136 = "Maljunuloj ekde 65", Q108427775 = "Maljunuloj super 65", Q12131 = "Malkapablo", Q10857933 = "Malkapablo", Q1250414 = "Grave handikapita", Q136806121 = "Grave handikapita (50% aŭ pli)", Q8436 = "Familio", Q1422286 = "Kompaniulo", Q874405 = "Grupo", Q16334295 = "Grupo", Q1605672 = "Junulara gvidanto", Q113191894 = "Egipta studento", Q113191817 = "Araba studento", Q221488 = "Piediranto", Q11442 = "Biciklo", Q42889 = "Rimedo de transporto", Q1420 = "Aŭtomobilo", Q1144312 = "Persona aŭto", Q190578 = "Persona aŭto", Q43193 = "Kamiono", Q5638 = "Buso", Q1373492 = "Buso", Q193234 = "Skotero", Q34493 = "Motorciklo", Q23901795 = "plena kotizo", Q100157294 = "malpliigita kotizo", Q23901802 = "malpliigita kotizo", Q10328277 = "malpliigita enirkotizo", Q10585806 = "Minimumo", Q10578722 = "Maksimumo", Q30079877 = "Monata bileto", Q2024421 = "Enreta bileto", Q59582212 = "Semajna bileto", Q819073 = "Labortago", Q211391 = "Semajnfino", Q22947 = "Loĝanto", Q1020994 = "Civitano", Q70237645 = "Hejmlando", Q473741 = "Eksterlandano", Q1072012 = "Eksterlandano", Q56508363 = "Civitano de Eŭropa Unio aŭ Eŭropa Ekonomia Areo", Q56508358 = "Ne-EU-civitanoj", Q1061510 = "Egipta", Q35323 = "Araba", Q31 = "Belgio", Q4200853 = "Indonezianoj", Q15731961 = "Indonezianoj", Q19840821 = "Singapuranoj", Q126003079 = "Singapuranoj", Q2408569 = "Tajlandanoj", Q7901501 = "Urugvajanoj", Q39201 = "dorlotbesto", Q144 = "hundo", Q62966720 = "parkumeja kotizo", Q1039099 = "ĉiĉerono", Q758877 = "aŭdogvidilo", Q15328 = "kamerao", Q313600 = "fotilo", Q313614 = "filmilo", Q335234 = "filmilo", Q335095 = "filmilo", Q683906 = "stativo", Q24192067 = "atingebla per rulseĝo", Q24192068 = "rulseĝo alirebla kun helpo", Q63731120 = "rulseĝo parte alirebla", Q63731151 = "rulseĝo parte alirebla kun helpo" -- es fehlen Übernachtung, ÜF, EZ, DZ u. ä. (in Wikidata anlegen) } } te27tyiuztnp055mikcw85amylkj4c6 828 4808 72147 72070 2026-04-19T10:47:06Z RolandUnger 168 Update 72147 Scribunto text/plain -- Separating code from internationalization return { -- module administration moduleInterface = { suite = 'Marker utilities', sub = 'i18n', serial = '2026-04-12', item = 65441686 }, dates = { yyyymmdd = { p = '^20[0-5]%d%-[01]?%d%-[0-3]?%d$', f = 'j. M Y' }, yyyy = { p = '^20[0-5]%d$', f = 'Y' }, yy = { p = '^[0-5]%d$', f = 'Y' }, mmdd = { p = '^[01]?%d%-[0-3]?%d$', f = 'j. M' }, dd = { p = '^[0-3]?%d%.?$', f = 'j.' }, mm = { p = '^[01]?%d%.?$', f = 'M' }, lastedit = { f = 'M Y' }, asOf = { f = 'n/Y' } }, fileExtensions = { 'tif', 'tiff', 'gif', 'png', 'jpg', 'jpeg', 'jpe', 'webp', 'xcf', 'ogg', 'ogv', 'svg', 'pdf', 'stl', 'djvu', 'webm', 'mpg', 'mpeg' }, months = { 'Januar', 'Februar', 'März', 'April', 'Mai', 'Juni', 'Juli', 'August', 'September', 'Oktober', 'November', 'Dezember' }, monthAbbr = { 'Jan%.?', 'Feb%.?', 'Mär%.?', 'Apr%.?', 'Mai%.?', 'Jun%.?', 'Jul%.?', 'Aug%.?', 'Sep%.?', 'Okt%.?', 'Nov%.?', 'Dez%.?' }, -- Map related constants map = { coordURLformat = '//%s.wikivoyage.org/w/index.php?title=Special%%3AMapsources&params=%s_%s_%s&locname=%s', defaultDmsFormat = 'f1', -- see: Module:Coordinates/i18n defaultSiteType = 'type:landmark_globe:earth', defaultZoomLevel = 17, maxZoomLevel = 19, -- also to set in Module:GeoData, Module:Mapshape utilities/i18n }, -- Wikidata properties properties = { appliesToJurisdiction = 'P1001', appliesToPart = 'P518', appliesToPeople = 'P6001', capacity = 'P1083', centerCoordinates = 'P5140', commonsCategory = 'P373', coordinates = 'P625', endTime = 'P582', -- time headquartersLoc = 'P159', image = 'P18', instanceOf = 'P31', iso4217 = 'P498', languageOfName = 'P407', mainCategory = 'P910', maximumAge = 'P4135', minimumAge = 'P2899', nameInNativeLang = 'P1559', occupation = 'P106', of = 'P642', officialName = 'P1448', pointInTime = 'P585', propertyScope = 'P5314', -- for fees quantity = 'P1114', retrieved = 'P813', roomNumber = 'P8733', startTime = 'P580', -- time, for fees streetAddress = 'P6375', subclassOf = 'P279', unitSymbol = 'P5061', use = 'P366', validInPeriod = 'P1264' }, -- Groups of Wikidata properties propTable = { accessibility = { 'P2846' }, contactComments = { 'P366', 'P518', 'P642', 'P1001', 'P1559', 'P106' }, feeComments = { 'P5314', 'P518', 'P6001', 'P1264', 'P585', 'P2899', 'P4135', 'P642', 'P580' }, policyComments = { 'P518', 'P1001', 'P6001' }, quantity = { 'P1114', 'P1083' }, accessQuantity = { 'P1114', 'P1083', 'P2846' } }, -- Wikidata properties representing a qualifier qualifiers = { mobilePhone = 'Q17517', P8733 = 'Q180516', roomNumber = 'Q180516' }, -- Languages for fallbacks, except wiki language langs = { 'en', 'fr' }, -- array can be empty -- Display and performance options for vCard / Listing and Marker modules -- additional options in Module:VCard/i18n options = { excludeColorTypes = true, normalizeValues = { 'type', 'subtype', 'show', 'status', 'symbol' }, noStarParams = { 'nameExtra', 'nameLocal', 'alt', 'comment' }, noTypeMsgs = false, -- prevents display of maintenance( typeFromWD, typeIsGroup ) parameters = { 'commonscat', 'country', 'id', 'localLang', 'nameExtra', 'wikipedia' }, -- parameter is used showLocalData = true, -- names, addresses, directions showSisters = true, -- possible values true, false, 'atEnd' usePropertyCateg = true, -- create maintenance categories for Wikidata properties useTypeCateg = true, -- create maintenance categories for marker types markerMetadata = true, -- add metadata at marker templates -- text limit of content/description parameter contentLimit = 1000, groupsWithLimit = { buy = 1, drink = 1, eat = 1, sleep = 1 }, -- Wikidata related constants searchLimit = 4, -- count of levels for P31-P279 search -- useful but not necessary function calls WDmediaCheck = false, -- check file names retrieved from Wikidata mediaCheck = false, -- for better performance, otherwise expensive -- mw.title.new( 'Media:' .. image ) call is used secondaryCoords = false, -- adding listing coordinates to article database -- using #coordinates parser function skipPathCheck = false -- for URL check, see Module:UrlCheck }, -- strings texts = { asOf = '; Stand %s', -- with semicolon separator from = 'ab %s', fromTo = '%s–%s', to = 'bis %s', fromTo2 = '%s bis %s', -- General, i18n -- black x-like cross closeX = '[[File:Close x - black.png|15px|link=|class=noviewer|Unbekanntes Marker-Symbol]]', missingName = 'Name fehlt', -- In case of CJK languages no spaces are used with punctuation -- Enumeration commas. voy-listing-comma is used for alt names only comma = '<span class="voy-listing-comma">, ​</span>', -- with zero-width space commaSeparator = ', ', period = '.', periodSeparator= '. ', -- Space following a punctuation mark space = ' ', nbSpace = '&nbsp;', parentheses = ' (%s)', emph = "''%s''", -- Formatting numbers: replacement patterns decimalPoint = ',', groupSeparator = '.', -- Anchor id anchor = 'vCard_%s', -- Marker CategoryNS = { '[Cc]ategory', '[Kk]ategorie' }, FileNS = { '[Ff]ile', '[Ii]mage', '[Dd]atei', '[Bb]ild' }, latitude = 'Breitengrad', longitude = 'Längengrad', tooltip = 'Click auf den Marker öffnet die Karte direkt.', -- vCard / Listing module checkin = 'Check-in: %s', checkout = 'Check-out: %s', closed = 'Geschlossen: %s', closedPattern = '^[Gg]eschlossen:?%s*', editInSource = 'im Quellartikel bearbeiten', email = 'E-Mail: %s', expirationPeriod = 'now - 3 years', fax = 'Fax: %s', hintName = 'Name in der Landessprache %s', hintLatin = 'Name in lateinischer Umschrift', hintAddress = 'Anschrift in der Landessprache %s', hintAddress2 = 'Anschrift in %s', hintDirections = 'Wegbeschreibung in der Landessprache %s', hours = 'Geöffnet: %s', iata = '[[International Air Transport Association|IATA]]: %s', icao = '[[Internationale Zivilluftfahrt-Organisation|ICAO]]: %s', lastedit = 'letzte Änderung: %s', lasteditNone = 'keine Angabe', maybeOutdated = '(Angaben möglicherweise veraltet)[[Category:VCard: Angaben veraltet]]', mobile = 'Mobil: %s', payment = 'Akzeptierte Zahlungsarten: %s', phone = '<abbr title="Telefon">Tel.</abbr>: %s', price = 'Preis: %s', subtype = 'Merkmal: %s.', subtypes = 'Merkmale: %s.', subtypeAbbr = '<abbr title="%s">%s</abbr>', subtypeFile = '[[File:%s|x14px|link=|class=noviewer voy-listing-subtype-icon|%s]]', -- for subtype icons like Michelin stars subtypeSpan = '<span title="%s">%s</span>', subtypeWithCount = '%d %s', tollfree = '<abbr title="Telefon">Tel.</abbr> gebührenfrei: %s' }, -- format strings for mu.addMaintenance formats = { category = '[[Category:%s]]', error = ' <span class="error">%s</span>', hint = ' <span class="voy-listing-check-recommended" style="display: none;">%s</span>' }, -- maintenance maintenance = { -- general properties = '[[Category:Seiten, die die Wikidata-Eigenschaft %s benutzen]]', type = { category = 'Seiten mit dem Markertyp %s' }, group = { category = 'Seiten mit der Markergruppe %s' }, urlWithIP = { category = 'URL enthält IP-Adresse', hint = 'URL enthält IP-Adresse' }, wrongUrl = { category = 'URL ist ungültig', err = 'URL ist ungültig' }, commonscatWD = { category = 'VCard: Parameter commonscat zusammen mit wikidata benutzt' }, contentTooLong = { category = 'VCard: Beschreibung ist zu lang', err = 'Beschreibung ist zu lang' }, currencyTooltip= { category = 'VCard: Währungstooltips eingesetzt' }, dmsCoordinate = { category = 'VCard: DMS-Koordinate', hint = 'DMS-Koordinate' }, duplicateAliases = { category = 'VCard: Doppelte Aliase', err = 'Doppelte Aliase: %s' }, headquarters = { category = 'VCard: Koordinate der Hauptverwaltung' }, labelFromWD = { category = 'VCard: Label aus Wikidata', hint = 'Label aus Wikidata' }, linkIsRedirect = { category = 'VCard: Artikellink ist Weiterleitung' }, linkToOtherWV = { category = 'VCard: Anderes Wikivoyage verlinkt' }, malformedName = { category = 'VCard: Fehlerhafter Name', err = 'Fehlerhafter Name' }, missingImg = { category = 'VCard: Datei existiert nicht', err = 'Nicht vorhandenes Bild: %s' }, missingNameMsg = { category = 'VCard: Ohne Namen', err = 'Name fehlt' }, missingType = { category = 'VCard: Typ fehlt', err = 'Fehlender Typ' }, nameFromWD = { category = 'VCard: Name aus Wikidata bezogen', err = 'Name aus Wikidata bezogen' }, nameWithStar = { category = 'VCard: Name enthält Stern', err = 'Name enthält Stern' }, outdated = { category = 'VCard: Ereignis veraltet', err = 'Ereignis veraltet' }, parameterUsed = { category = 'VCard: Parameter %s benutzt' }, deleteShowCopy = { category = 'VCard: show=copy gelöscht', hint = 'show=copy gelöscht' }, showInlineUsed = { category = 'VCard: show=inline gesetzt' }, showNoneUsed = { category = 'Marker: show=none gesetzt' }, showPoiUsed = { category = 'VCard: show=poi gesetzt' }, typeFromWDchain= { category = 'VCard: Typ aus Wikidata-Kette bezogen', hint = 'Typ aus Wikidata bezogen' }, typeIsGroup = { category = 'VCard: Typ ist Gruppenbezeichnung', hint = 'Typ ist Gruppenbezeichnung' }, typeIsColor = { category = 'VCard: Typ ist Farbbezeichnung', hint = 'Typ ist Farbbezeichnung' }, -- typeIsColor is not used if excludeColorTypes = true unknownCountry = { category = 'VCard: Unbekannter Ländercode', err = 'Unbekannter Ländercode' }, unknownGroup = { category = 'VCard: Unbekannte Gruppe', err = 'Unbekannte Gruppe' }, unknownLanguage= { category = 'VCard: Unbekannte Landessprache', hint = 'Unbekannte Landessprache' }, unknownParam = { category = 'VCard: Unbekannte Parameter', err = 'Unbekannter Parameter: %s' }, unknownParams = { category = 'VCard: Unbekannte Parameter', err = 'Unbekannte Parameter: %s' }, unknownPropertyLanguage= { category = 'VCard: Unbekannte Sprache für Eigenschaft', hint = 'Unbekannte Sprache für Eigenschaft' }, unknownStatus = { category = 'VCard: Unbekannter Status', err = 'Unbekannter Status' }, unknownType = { category = 'VCard: Unbekannter Typ', err = 'Unbekannter Typ: %s' }, unusedRedirect = { category = 'VCard: Unbenutzter Weiterleitungs-Sitelink' }, urlIsSocialMedia = { category = 'VCard: URL stammt von Social-Media-Dienst', err = 'URL stammt von Social-Media-Dienst' }, wikidata = { category = 'VCard: Einsatz von Wikidata' }, wrongCoord = { category = 'VCard: Fehlerhafte Koordinate', err = 'Fehlerhafte Koordinate' }, wrongImgName = { category = 'VCard: Fehlerhafter Mediendateiname', err = 'Fehlerhafter Mediendateiname' }, wrongQualifier = { category = 'VCard: Fehlerhafter Wikidata-Qualifikator', err = 'Fehlerhafter Wikidata-Qualifikator' }, -- Marker module missingCoord = { category = 'Marker: Ohne Koordinaten', err = 'Länge und/oder Breite fehlt' }, numberUsed = { category = 'Marker: Nummer manuell vergeben' }, unknownIcon = { category = 'Marker: Unbekanntes Symbol' }, -- vCard / Listing module countryFromWD = { category = 'VCard: Länderdaten aus Wikidata' }, missingCoordVc = { category = 'VCard: Ohne Koordinaten' }, paymentUsed = { category = 'VCard: Zahlungsarten spezifiziert' }, socialUrlUsed = { category = 'VCard: Social-Media-URL verwendet', hint = '%s-URL verwendet' }, unitFromWD = { category = 'VCard: Einheit aus Wikidata', hint = 'Einheit aus Wikidata' }, unknownLabel = { category = 'VCard: Unbekanntes Label oder Id' }, unknownMAKI = { category = 'VCard: Unbekanntes MAKI-Symbol', hint = 'Unbekanntes MAKI-Symbol' }, unknownShow = { category = 'VCard: Unbekannter Wert für show', err = 'Wert(e) für show unbekannt: %s' }, unknownSubtype = { category = 'VCard: Unbekannter Wert für subtype', err = 'Wert(e) für subtype unbekannt: %s' }, unknownUnit = { category = 'VCard: Unbekannte Einheit', hint = 'Unbekannte Einheit' }, unknowWDfeatures = { category = 'VCard: Unbekannte Wikidata-Merkmale', hint = 'Unbekannte Wikidata-Merkmale' }, wdWithGoogleCid = { category = 'VCard: Parameter google-maps zusammen mit wikidata benutzt', hint = 'google-maps mit wikidata benutzt' }, wikidataWithId = { category = 'VCard: Parameter id zusammen mit wikidata benutzt', hint = 'id mit wikidata benutzt' }, wrongDate = { category = 'VCard: Fehlerhaftes Datum', err = 'Fehlerhaftes Datum' }, wrongGoogleCid = { category = 'VCard: Fehlerhafte Google-Maps-Kundenkennung', err = 'Fehlerhafte Google-Maps-Kundenkennung' }, wrongId = { category = 'VCard: Fehlerhafte id', err = 'Fehlerhafte id' }, wrongSocialId = { category = 'VCard: Fehlerhafte Social-Media-Id', err = 'Fehlerhafte %s-Id' }, wrongSocialUrl = { category = 'VCard: Fehlerhafte Social-Media-URL', err = 'Fehlerhafte %s-URL' } }, iconTitles = { commons = '%s im Medienverzeichnis Wikimedia Commons', facebook = '%s auf Facebook', flickr = '%s auf Flickr', instagram = '%s auf Instagram', internet = 'Website dieser Einrichtung', maps = '%s auf Karten und Routenplanern', rss = 'RSS-Web-Feed dieser Einrichtung', tiktok = '%s auf TikTok', wikidata = '%s (%s) in der Datenbank Wikidata', wikipedia = '%s in der Enzyklopädie Wikipedia', wikivoyage = '%s im Reiseführer Wikivoyage in einer anderen Sprache', x = '%s auf X', youtube = '%s auf YouTube' }, -- social media services services = { { key = 'facebook', url = 'https://www.facebook.com/%s', pattern = { '^[-.%d%w][-_.%d%w]+$', '^[^%z\1-,/:-?\91-\94{-~]+/[1-9]%d+$' } }, { key = 'flickr', url = 'https://www.flickr.com/photos/%s', pattern = '^%d%d%d%d%d+@N%d%d$' }, { key = 'instagram', url = 'https://www.instagram.com/%s/', pattern = { '^[0-9a-z_][0-9a-z._]+[0-9a-z_]$', '^explore/locations/%d+$' } }, { key = 'tiktok', url = 'https://www.tiktok.com/@%s', pattern = '^[0-9A-Za-z_][0-9A-Za-z_.]+$' }, { key = 'x', url = 'https://x.com/%s', pattern = '^[0-9A-Za-z_]+$' }, { key = 'youtube', url = { 'https://www.youtube.com/channel/%s', 'https://www.youtube.com/%s' }, pattern = { '^UC[-_0-9A-Za-z]+[AQgw]$', '^@[-0-9A-Za-z_.][-0-9A-Za-z_.][-0-9A-Za-z_.]+$' } } }, --[[ status symbols g: successive symbol group number alias: status alias label: image tag title category = 1: add maintenance category --]] statuses = { ['top-hotel'] = { g = 1, label = 'Top-Hotel', category = 1 }, ['top-restaurant'] = { g = 1, label = 'Top-Restaurant', category = 1 }, ['top-sight'] = { g = 1, label = 'Top-Sehenswürdigkeit', category = 1 }, recommendation = { g = 1, label = 'Empfehlung' }, none = { g = 2, alias = 'class-0', label = 'Ohne Einstufung' }, stub = { g = 2, alias = 'class-1', label = 'Stub' }, outline = { g = 2, alias = 'class-2', label = 'Artikelentwurf' }, usable = { g = 2, alias = 'class-3', label = 'Brauchbarer Artikel' }, guide = { g = 2, alias = 'class-4', label = 'Vollständiger Artikel' }, star = { g = 2, alias = 'class-5', label = 'Empfehlenswerter Artikel' } }, -- Marker name styles -- Colors in Template:VCard/styles.css nameStyles = { inherit = 'font-weight: inherit; font-style: inherit;', italic = 'font-weight: normal; font-style: italic;', kursiv = 'font-weight: normal; font-style: italic;', -- de: kursiv = italic normal = 'font-weight: normal; font-style: normal;', station = 'font-weight: normal; white-space: nowrap; padding-left: 2px; padding-right: 2px;' }, -- yes/no variants yesno = { y = 'y', yes = 'y', j = 'y', ja = 'y', n = 'n', no = 'n', nein = 'n' }, -- List of currencies without conversion tooltips noCurrencyConversion = { -- all = 1, -- no rate conversion tooltips are shown -- there is no confusion with (uppercase) ALL = "Q125999" EUR = 1 -- local currency }, -- Language-dependent sorting substitutes substitutes = { { l = 'ä', as = 'a' }, { l = 'ö', as = 'o' }, { l = 'ü', as = 'u' }, { l = 'ß', as = 'ss' } } } hsdj41f9qaqbwf6qirvwajv1rf3n8tr