Vikivojaĝo
eowikivoyage
https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Aŭdvidaĵo
Specialaĵo
Diskuto
Uzanto
Uzanto-Diskuto
Vikivojaĝo
Vikivojaĝo-Diskuto
Dosiero
Dosiero-Diskuto
MediaWiki
MediaWiki-Diskuto
Ŝablono
Ŝablono-Diskuto
Helpo
Helpo-Diskuto
Kategorio
Kategorio-Diskuto
TimedText
TimedText talk
Modulo
Modulo-Diskuto
Event
Event talk
Ĉinio
0
1209
72238
62200
2026-05-02T02:18:14Z
Tmv
290
/* Regionoj */ tradukita el [[:en:Special:Permalink/5270595|la angla versio]]
72238
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|China_Banner_2.jpg}}
{{Informkesto lando
| flago = File:Flag of the People's Republic of China.svg
| bildo=
| bildotitolo=
| monunuo= {{W|renminbio}} (CNY)
| areo= 9 600 000 km²
| loĝantaro= 1 366 milionoj (2014)
| elektro= 220V/50Hz, diversaj kontaktingoj
| antaŭkodo= +86
| horzono= UTC +8
}}
'''{{W|Ĉinio}}''' estas lando en [[Orienta Azio]].
== Regionoj ==
{{ListoRegionoj
| mapo=Map of China.svg
| titolomapo=Regionoj de Ĉinio
| grandecomapo=500px
| nomoregiono1=[[Nordokcidenta Ĉinio]]
| kolororegiono1=#71b37b
| elementojregiono1=[[Ŝenŝjio]], [[Gansuo]], [[Ningŝjao]], [[Ĉinghajo]], [[Ŝinĝjango]]
| priskriboregiono1=Historia landlima regiono, kie herbejoj transiras al dezertoj kaj montoj, kaj kie la antikva Silka Vojo ligis Ĉinion al Eŭropo. Nordokcidenta Ĉinio estas hejmo de multaj islamanoj kaj etnaj malplimultoj, kiuj foje formis sendependajn regnojn.
| nomoregiono2=[[Norda Ĉinio]]
| kolororegiono2=#b383b3
| elementojregiono2=[[Ŝandongo]], [[Ŝanŝio]], [[Interna Mongolio]], [[Henano]], [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]]
| priskriboregiono2=La ebenaĵoj de Norda Ĉinio ĉirkaŭ la fekunda baseno de la [[Along the Yellow River|Flava Rivero]] estis la '''lulilo de ĉina civilizo'''. Ĝi estis la politika centro de ĉinaj imperioj dum jarmiloj, kaj estas hejmo de la moderna ĉefurbo, Pekino.
| nomoregiono3=[[Nordorienta Ĉinio]]
| kolororegiono3=#d5dc76
| elementojregiono3=[[Ljaŭningo]], [[Ĝilinio]], [[Hejlongĝjango]]
| priskriboregiono3=Historie konata en la Okcidento kiel '''Manĉurio''', la nordoriento estas lando de stepoj, vastaj arbaroj kaj longaj neĝaj vintroj. Kulture influita de Rusio, Koreio kaj Japanio, ĝi enhavas miksaĵon de modernaj urboj kaj “rust-zonaj” industriaj urboj, kiuj fariĝis neglektitaj.
| nomoregiono4=[[Sudokcidenta Ĉinio]]
| kolororegiono4=#4da9c4
| elementojregiono4=[[Tibeto]], [[Siĉŭano]], [[Ĉongĉingo]], [[Junano]], [[Gŭiĝoŭo]]
| priskriboregiono4=Etnoj malplimultaj, spektaklaj pejzaĝoj kaj rifuĝejoj por dorsosakuloj.
| nomoregiono5=[[Sud-centra Ĉinio]]
| kolororegiono5=#a78379
| elementojregiono5=[[Anhujo]], [[Hubejo]], [[Hunano]], [[Ĝjangŝjio]]
| priskriboregiono5=Areo de la baseno de la [[Jangzio]], bienoj, montoj, riveraj gorĝoj, mezvarmaj kaj subtropikaj arbaroj.
| nomoregiono6=[[Suda Ĉinio]]
| kolororegiono6=#ffd0d0
| elementojregiono6=[[Gŭangdongo]], [[Gvanŝio]], [[Hajnano]]
| priskriboregiono6=Tradicia komerca centro, fabrikada kaj teknologia potenco.
| nomoregiono7=[[Orienta Ĉinio]]
| kolororegiono7=#d56d76
| elementojregiono7=[[Ĝjangsuo]], [[Ŝanhajo]], [[Ĝeĝjango]], [[Fuĝjano]]
| priskriboregiono7=La "lando de fiŝoj kaj rizoj", tradiciaj akvourboj, kaj la nova kosmopolita ekonomia centro de Ĉinio.
}}
{{Situo sur mapo celloko Ĉinio}}
== Urboj ==
* [[Pekino]] - la ĉefurbo
* [[Honkongo]] - modernega urbo, konata kiel la plej vertikala urbo pro multaj nubskrapuloj
* [[Ŝanhajo]] - la plej granda urbo de la lando
* [[Ŝenĵeno]] - furorurbo apud Honkongo kiu enhavas homojn el ĉiuj partoj de la lando
<gallery>
File:20090530 Beijing Summer Palace 8467.jpg|Pekino
File:GreatWall6.jpg|Granda Ĉina Muro
File:Shanghai yuyuan gardensJPG.jpg|Ŝanhajo
</gallery>
== Dependaj Teritorioj ==
Al Ĉinio apartenas: [[Honkongo]] kaj [[Makao]]. Vidu ''[[:Category:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Teritorioj dependaj de Ĉinio]]''.
== Eksteraj ligiloj ==
* {{W|Ĉinio|Ĉinio ĉe Vikipedio}}.
{{Parto de|Orienta Azio}}
94pnhy6escoum1hyynfh2jnbmwe2uaf
Provenco-Alpoj-Bordo Lazura
0
3117
72240
60468
2026-05-02T02:38:05Z
Tmv
290
/* Urboj */ aldono
72240
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto regiono
| nomo= Provenco-Alpoj-Bordo Lazura<br />(FR-U)
| lando= Francio
| bildo=
| bildotitolo=
| ĉefurbo=
| areo=
| loĝantaro=
| horzono=
}}
{{Vikipedkat|{{SUBPAGENAME}}}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Provenco-Alpoj-Bordo Lazura}}''' estas regiono (france: région) en [[Francio]].
== Urboj ==
* {{listigo|nomo=[[Marsejlo]]|wikidata=Q23482}}
* {{listigo|nomo=[[Aix-en-Provence]]|wikidata=Q47465}}
* {{listigo|nomo=[[Avignon]]|wikidata=Q6397}}
* {{listigo|nomo=[[Cannes]]|wikidata=Q39984}}
* {{listigo|nomo=[[Nico]]|wikidata=Q33959}}
{{Parto de|Francio}}
{{Ĝermo|Francio}}
a6lqdqoj7kp4g5abxal6r2nozxrreyr
Katalunio
0
4419
72249
71644
2026-05-02T11:58:32Z
Rdelre
27
Titoletoj laŭ norma skemo
72249
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto regiono
| nomo= Katalunio
| lando= Hispanio
| bildo=
| bildotitolo= Vido al Barcelono el parko Güell
| ĉefurbo= [[Barcelono]]
| areo=
| loĝantaro=
| horzono=
}}
{{Vikipedkat|Katalunio}}
{{Vikinovkat|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Katalunio|Katalunio}}''' estas aŭtonoma komunumo (subnacia regiono) de [[Hispanio]].
== Subregionoj ==
== Urboj ==
* [[Barcelono]]
=== Esperantaj urboj ===
* [[Tiana]] apud Barcelono – urbo de [[IJK 2026]]
== Kompreni ==
=== Historio ===
=== Klimato ===
== Eniri ==
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
=== Ŝipe ===
=== Aŭte ===
=== Bicikle ===
== Moviĝi ==
== Vidi ==
== Fari ==
== Komuniki ==
== Aĉeti ==
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
== Sekureco ==
== Sano ==
== Esperanto ==
En 2026 en Katalunio, en la urbo [[Tiana]] okazos '''{{W|IJK 2026|la 82-a Internacia Junulara Kongreso (IJK)}}''', inter la 9-a kaj la 16-a de aŭgusto.
== Ambasadejoj kaj konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
== Eksteraj ligiloj ==
* {{W|Katalunio|Katalunio ĉe Vikipedio}}.
{{Parto de|Hispanio}}
{{Ĝermo|Ibera duoninsulo}}
qp6l2kaaufsdwly1jw47jp3lrlsxwq9
Japanio
0
4463
72236
72180
2026-05-01T17:16:32Z
Tmv
290
aldoni urboj
72236
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|Japanese lanterns banner.jpg}}
{{Informkesto lando
| bildo= File:MatsumotoCastle.jpg
| bildotitolo= Kastelo de [[Macumoto]]
| monunuo= {{W|japana eno}} (JPY)
| areo= 377 944 km²
| loĝantaro= 127 288 419 (takso 2008)
| elektro= 100V/50-60Hz, kontaktingo amerika
| antaŭkodo= +81
| horzono= UTC +9
}}
'''{{W|Japanio|Japanio}}''', aŭ '''Nipono''' (japanlingve: ''Nihon'' aŭ ''Nippon'' (日本)), estas insulara lando en [[Orienta Azio]]. La ĉefurbo estas [[Tokio]].
La 3-an kaj 4-an de oktobro 2026, la [https://jek.jei.or.jp/113hejmo-eo/ Japana Esperanta Kongreso] okazos en la urbo Ĉibao (Chiba), en la [[Ĉiba (gubernio)|ĉiba gubernio]] de regiono Kanto, proksime de [[Tokio]].
==Regionoj== <!-- TRADUKENDA -->
Kutime, Japanio estas tranĉita inter naŭ regionoj, jen listigite nord-suden:
{{ListoRegionoj
| mapo=Japan regions map.png
| titolomapo=Regionoj de Japanio
| grandecomapo=401px
| nomoregiono1=[[Hokkaido]]
| kolororegiono1=#4f93c0
| elementojregiono1= [[Central Circuit]], [[Eastern Circuit]], [[Northern Circuit]], [[Southern Circuit]]
| priskriboregiono1=Plej norda insulo kaj ege neĝa ejo. Fama pro siaj larĝaj, malfermaj spacoj kaj malvarmaj vintroj.
| nomoregiono2=[[Tohoku]]
| kolororegiono2=#d5dc76
| elementojregiono2=[[Aomori (gubernio)|Aomori]], [[Iwate (gubernio)|Iwate]], [[Akita (gubernio)|Akita]], [[Miyagi]], [[Yamagata (gubernio)|Yamagata]], [[Fukushima (gubernio)|Fukushima]]
| priskriboregiono2=Ĉefe kampara parto de la ĉefinsulo Honŝu, plej konata pro marmanĝaĵoj, skiado kaj varmfontoj.
| nomoregiono3=[[Kanto]]
| kolororegiono3=#d09440
| elementojregiono3=[[Ibaraki]], [[Tochigi (gubernio)|Tochigi]], [[Gunma]], [[Saitama (gubernio)|Saitama]], [[Ĉiba (gubernio)|Chiba]], [[Tokyo (gubernio)|Tokyo]], [[Kanagawa]]
| priskriboregiono3=Marborda ebenejo de Honŝu, enhavas la urbojn [[Tokio]] kaj [[Jokohamo]].
| nomoregiono4=[[Chubu]]
| kolororegiono4=#b5d29f
| elementojregiono4=[[Niigata (gubernio)|Niigata]], [[Toyama (gubernio)|Toyama]], [[Ishikawa]], [[Fukui (gubernio)|Fukui]], [[Yamanashi]], [[Nagano (gubernio)|Nagano]], [[Shizuoka (gubernio)|Shizuoka]], [[Aichi]], [[Gifu (gubernio)|Gifu]]
| priskriboregiono4=Montara meza regiono de Honŝu, kie troveblas la [[Japanaj Alpoj]] kaj la kvarplejgranda urbo en Japanio, [[Nagoja]].
| nomoregiono5=[[Kansai]]
| kolororegiono5=#d56d76
| elementojregiono5=[[Shiga]], [[Mie]], [[Kyoto (gubernio)|Kyoto]], [[Osaka (gubernio)|Osaka]], [[Nara (gubernio)|Nara]], [[Wakayama (gubernio)|Wakayama]], [[Hyogo]]
| priskriboregiono5=Okcidenta parto de Honŝuo, malnova ĉefurbo pri kulturo kaj komerco, enhavante la urbojn [[Osaka]], [[Kyoto]], [[Nara]] kaj [[Kobe]].
| nomoregiono6=[[Chugoku]]
| kolororegiono6=#71b37b
| elementojregiono6=[[Tottori (gubernio)|Tottori]], [[Shimane]], [[Okayama (gubernio)|Okayama]], [[Hiroshima (gubernio)|Hiroshima]], [[Yamaguchi (gubernio)|Yamaguchi]]
| priskriboregiono6=Plej sudokcidente en Honŝuo, kampara regiono plej konata pro la urboj [[Hiroshima]] kaj [[Okayama]].
| nomoregiono7=[[Shikoku]]
| kolororegiono7=#b383b3
| elementojregiono7=[[Kagawa]], [[Ehime]], [[Tokushima (gubernio)|Tokushima]], [[Kochi (gubernio)|Kochi]]
| priskriboregiono7=La plej malgranda el la kvar ĉefaj insuloj, celo de budhismaj pilgrimuloj kaj la plej bona loko en Japanio por flosado.
| nomoregiono8=[[Kyushu]]
| kolororegiono8=#69999f
| elementojregiono8=[[Fukuoka (gubernio)|Fukuoka]], [[Saga (gubernio)|Saga]], [[Nagasaki (gubernio)|Nagasaki]], [[Oita (gubernio)|Oita]], [[Kumamoto (gubernio)|Kumamoto]], [[Miyazaki (gubernio)|Miyazaki]], [[Kagoshima (gubernio)|Kagoshima]]
| priskriboregiono8=Plej suda el la kvar ĉefaj insuloj, naskejo de la japana civilizacio; plej grandaj urboj estas [[Fukuoka]] kaj [[Kitakyushu]].
| nomoregiono9=[[Okinawa]]
| kolororegiono9=#db3021
| elementojregiono9=
| priskriboregiono9=Duontropikala suda insularo etendiĝante al [[Tajvano]]; antaŭe estis la sendependa [[w:Rjukju-reĝlando|Rjukju-reĝlando]] ĝis ĝia unuiĝo al Japanio en 1879, do siaj tradiciaj kutimoj kaj arkitekturo malsamas el la resto de Japanio.
}}
== Urboj ==
* {{listigo|nomo=[[Tokio]]|wikidata=Q7473516}}
* {{listigo|nomo=[[Osako]]|wikidata=Q35765}}
* {{listigo|nomo=[[Fukuoka]]|wikidata=Q26600}}
* {{listigo|nomo=[[Hiroŝimo]]|wikidata=Q34664}}
{{Parto de|Orienta Azio}}
nmhp03h2votm75vtg2daopwh75fedqe
Dar es salaam
0
5995
72248
71545
2026-05-02T08:23:07Z
Tmv
290
72248
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Daresalamo
| flago =
| flagograndeco =
| bildo =
| bildotitolo =
| lando = Tanzanio
| regiono =
| loĝantaro =
| alto =
}}
'''{{W|Daresalamo|Daresalamo}}''' (Dar-es-Salaam = Haveno de Paco) estas urbo en la samnoma regiono [[Dar es Salaam]] en [[Tanzanio]].
Daresalamo estas la financa kaj politika centro de Tanzanio malgraŭ ĝi perdis sian statuson kiel ĉefurbo de Tanzanio (la nova ĉefurbo estas Dodoma) ekde 1973.
== Kompreni ==
Daresalamo estas la plej granda urbo kaj ekonomia ĉefurbo de Tanzanio, kaj fariĝis unu el la plej gravaj havenoj kaj komerc-centroj de Orientafriko.
Granda haveno kaj flughaveno (La plej multaj vizitantoj al Dar alvenas per Julius K. Nyerere Internacia Flughaveno, proksimume 10 km okcidente de la urbocentro), fronte al ĝi troviĝas la Insularo de Zanzibar, ege turisma allogaĵo en la hinda oceano.
Kun ĝia bonega etoso, miksaĵo de afrikaj, islamaj kaj sud-aziaj influoj, pitoreska haveno, strandoj, kaosaj merkatoj kaj historiaj konstruaĵoj, indas plilongigi onian restadon preter la tempo inter flugoj.
Malgraŭ ke Daresalamo ne estas ĉe la supro de la listo de vidindaj lokoj por plej multaj vizitantoj al Tanzanio, (ofte ĝi estas necesa halto survoje al Zanzibaro, la norda safara cirkvito ktp), Dar havas sian ĉarmon. Promenoj ĉirkaŭ la urbocentro estas bonega maniero por senti la kulturon kaj Kariakoo-merkato povas esti interesa loko por la pli aventuremaj. Ĝi ankaŭ povas esti bona bazo por viziti kelkajn el la proksimaj ejoj kiel Bagamoyo, Bongoyo kaj Mbudja Insuloj, kaj ankaŭ lerni plonĝadon aŭ fiŝkaptadon profundmarajn kun memstara subakva spir-aparato. Por tiuj, kiuj serĉas volontuladon, plej multaj internaciaj organizaĵoj estas bazitaj en Dar kaj povas esti bona deirpunkto se vi volas volontuli.
=== Historio ===
Antikve tie estis la vilaĝo Mzizima loĝata de la Barawa popolo.
Dar es Salaam estis fondita en 1862 fare de sultano Seyyid Majid de Zanzibaro en la loko de la fiŝkaptista vilaĝo de Mzizima.
Post la arabaj sultanoj, alvenis la germanoj, kaj la britoj.
=== Klimato ===
Inter decembro kaj februaro, en la seka sezono, temperaturoj povas altiĝi ĝis la meza 30° C. Pro la alta humideco, malkomforto povas esti tre alta. Vi devus serĉi ŝirmejon kontraŭ la suno dum la tagmeza varmego kaj uzi abundajn kvantojn da sun-protektilo.
Plej bonaj tempoj por viziti estas: junio-septembro, post la pluvsezono, kun pli mildaj temperaturoj kaj pli malalta relativa humideco.
== Eniri ==
=== Eniri avie ===
La plej multaj grandaj hoteloj ofertas reprenan kaj forigon laŭ peto. Taksio de la flughaveno al la urbocentro kostos vin de TSh 30,000 kun pli altaj prezoj nokte. Bajaji-veturiloj ŝargas proksimume duonon de la prezo de normala taksio. Promenante el la flughaveno al la ĉefa vojo estas daladala haltejo, kiu povas konduki vin al la urbo malmultekoste (<TSh 1000). Busoj estas facile troveblaj kaj havas sian celon signita, tamen kelkaj povas preni signifajn kromvojojn antaŭ alveni al sia celloko. Serĉu tiujn markitajn POSTA, kiu estas la ĉefa Poŝtejo en la urbocentro apud la pramterminalo. Estas ankaŭ busoj direktantaj al Mwenge aŭ Ubungo-terminaloj se vi planas iri aliloken per buso rekte. Petveturado estas nekutima, danĝera, kaj plej multaj ŝoforoj atendos ian pagon de eksterlandanoj.
Alveni al/de la flughaveno ofte implicas trafikan koŝmaron, precipe ĉirkaŭ vespera pintohoro (kiu povas daŭri preter 20:00). Estas unu aparta intersekciĝo inter la urbocentro kaj la flughaveno, kiu estas neeble eviti, kaj ofte estas blokita dum pli ol horo. Lasu al vi multe pli da tempo ol vi pensas racia por la vojaĝo; se vi alvenas tro frue por la enregistriĝo de via flugo, estas agrabla restoracio super la terminalo, kiu havas bonan manĝaĵon kaj bonan bieron.
=== Eniri trajne ===
=== Eniri buse ===
== Transportiĝi ==
=== Transportiĝi perpiede ===
Promenado ĉirkaŭ centra Dar estas bela maniero vidi la urbon kaj verŝajne la plej bona maniero ĉirkaŭiri. Ĝenerale homoj lasos vin sola escepte de la okaza saluto. Ne estas multaj trotuaroj en Dar do singardemu promenante laŭ trafikataj vojoj.
=== Publika transporto ===
=== Transportiĝi aŭte ===
== Vidi ==
[[File:Nutcracker Man.jpg|200px|thumb|La Nuks-rompulo, 1.75-milion-jaraĝa kranio ĉe la Nacia Muzeo]]
* Nacia Muzeo - 5 Shaaban Robert St, telefono +255712562397 horaro = 09:30-18:00
wikipedia = National Museum of Tanzania
La nacia muzeo ĉefe montras fotojn kaj ekspoziciojn pri la evoluo de la homa naturo. Nepre iri por vidi la kranion de la Nuksrompulo
*Makumbusho Village Museum http://www.habari.go.tz/ +255 222700437 = 09:00-18:00 Ĉiuj la domoj ene de la vilaĝo estis konstruitaj laŭ la specoj de domoj konstruitaj fare de diversaj etnoj ĉie en Tanzanio. Ngoma dancspektakloj estas okazigitaj de 14:00-18:00 en certaj tagoj.
*Zoological Gardens http://www.daressalaamzoo.com/ wikipedia = Dar es Salaam Zoo
== Fari ==
[[File:DarEsSalaam-KigamboniBeach.jpg|thumb|280px|Kigamboni plaĝo]]
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Sudorienta Tanzanio}}
qfvbzb478em0m2ch60a3lgumdn2w6hu
Provinco Bjelo
0
6128
72247
70936
2026-05-02T08:11:34Z
Tmv
290
+{{[[Ŝablono:Rubando|Rubando]]}}
72247
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto subregiono
| nomo = Provinco Bjelo
| flago =
| flagograndeco =
| lando = Italio
| regiono = Piemonto
| bildo = Dosiero: Lessona-paesaggio.JPG
| bildotitolo = Bjelaj Alpoj
| situo =
| ĉefurbo = Bjelo
| areo =
| loĝantaro =
| horzono =
}}
'''{{W|Provinco Biella|Provinco Bjelo}}''' estas teritorio de la [[Piemonta Alpa arko]], en [[Italio]].
== Kompreni ==
Ĝi estas vasta teritorio, kiu etendiĝas de ebenaj areoj kovritaj de rizkampoj en la sudo, ĝis la altaj alpaj valoj en la nordo. La Bjela areo estas aparte riĉa je historio, precipe la mezepoka, kiun oni povas percepti promenante tra la antikvaj vilaĝoj aŭ vizitante la multnombrajn Sanktajn Montojn. Unu el la ĉefaj fadenoj, kiuj povas gvidi viziton al tiu ĉi areo, estas industria arkeologio: la Biella areo ĉiam estis ligita al teksaĵproduktado, kaj precipe al lano, kiu lasis nekredeblajn atestojn de industria arkitekturo en la urboj. Eĉ el ekskursa vidpunkto ĝi ne mankas proponi belegajn vidojn, kiujn oni povas ĝui per grimpado sur la montoj.
=== Teritorio ===
La Bjela areo estas enfermita okcidente kaj norde per la Bjelaj Alpoj, kun la montoj Marso kaj Bo, kiuj frontas la proksiman [[Monto Rozo]] kaj garantias al la suba teritorio konsiderindajn akvoresursojn kaj la ĉeeston de multnombraj printempaj fontoj. En la sudokcidento, la montet-ĉeno de morena origino nomita "Serra di Ivrea" apartigas la Bjelan areon de tiu de [[Ivreo]]; oriente kaj sude estas ebenaĵoj kultivitaj ĉefe kun rizo kaj maizo.
La maksimuma alteco de la provinca teritorio estas Monto Marso (2600 m); la minimuman altecon estas la komunumo [[Gifflenga]] (187 m super la marnivelo).
La ĉefaj riveretoj estas la Oropa, la Cervo, la Elvo, la Strona di Mosso kaj la Sessera.
=== Komuniki ===
Krom la itala estas ofte parolita en la Bjela areo la piemonta, precipe en la pli internaj vilaĝoj.
=== Urboj ===
[[File:Rosazza castello.jpg|eta|maldekstre|La kastelo de Rosazza]]
[[File:Salussola porta urbica.jpg|eta|Urba pordego de Salussola]]
* [[Bjelo]] - Situanta ĉe la piedo de la Bjelaj Alpoj, ĝi estas antikva urbo kiu kolektas gravajn konstruaĵojn en la historia centro de la "Piazzo", kiel la romanika baptejo kaj la baziliko de Sankta Sebastiano, sen mencii la tre gravajn ekzemplojn de industria arkeologio.
* [[Kandelo]] - Grava urbo konata pro la antikva "ricetto", fortika areo kie la produktoj kaj riĉaĵoj de la urbo estis stokitaj por protekti ilin kontraŭ atakoj. Ĝi estas unu el la plej grandaj en Italio kaj estas perfekte konservita.
* [[Cavaglià]] - Interesa estas la kastelo konstruita ĉe la rando de la urbo kaj tute renovigita en novmezepoka stilo fine de la 19-a jarcento.
* [[Cossato]] - La dua plej granda urbo en la provinco estas karakteriza pro siaj vilaĝetoj disigitaj tra la areo, en kiuj la konstruaĵoj kolektiĝas ĉirkaŭ korto, kiel Fecia kun la bela placeto, kun la palaco de la grafoj.
* [[Crevacuore]] - Legendo diras, ke ĝia nomo devenas de la morto pro "koro rompita" de princino kiu perdis sian filon en la lago, en kies loko la urbo nun staras. Superstaras la urbon la Sanktejo de la Madono de la Fonto tute mergita en la arbaro.
* [[Graglia]] - Antikva urbo kie situas la Sakra Monto de Graglia. Ne malproksime de la sanktejo, en tre specifa punkto, oni povas produkti eĥon de ĝis 11 silaboj!
* [[Magnano]] - Estas bone konservita "ricetto" kie, en aŭgusto, okazas la mezepoka Foiro de Sankta Roko, historia re-surscenigo tra la stratoj de la centro.
* [[Piedicavallo]] - La lasta urbo en la [[Valo Cervo]], ĝi ofertas tre sugestian historian centron kun Walser-karakterizoj.
* [[Rosazza]] -Difinita kiel la plej mistera urbo en Italio, ĝi estis la naskiĝloko de Federico Rosazza, senatano kaj membro de framasonismo, kiu konstruis multajn verkojn en la deknaŭajarcenta stilo: lia kastelo, la urbodomo, la monumenta tombejo kaj preĝejo, kiujn onidiroj sugestas estis utiligita fare de lia Loĝio kiel templo por iliaj ritoj. En la tuta vilaĝo eblas trovi multajn esoterajn kaj framasonajn simbolojn.
* [[Salussola]] - Mezepoka vilaĝo ĉirkaŭita de grava cirklo de muroj. Interesaj estas la paroka preĝejo de Sankta Maria Ĉielprenita kaj la malsupra urba pordego superita de gardturo.
* [[Sordevolo]] - Ĝi fariĝis escepte fama pro la reprezentado de la Pasio de Kristo kiu okazas ĉiujn kvin jarojn. Ĝin reprezentas pli ol tricent neprofesiaj aktoroj ĉiuj devenaj el la vilaĝo.
* [[Valdilana]] - Konstituita el pluraj vilaĝetoj, ĝi estas la enirejo al la [[Oazo Zegna]]. En la vilaĝeto Trivero troviĝas la sanktejo "Nostra Signora della Brughiera", dum en la vilaĝeto Valle di Mosso, bonega panorama punkto, troviĝas grava centro de la teksa industrio.
* [[Zumaglia]] - Tie troviĝas la samnoma kastelo, mezepoka origino, en kiu troviĝas botanika ĝardeno kun ekzotikaj plantoj.
== Eniri ==
=== Per aviadilo ===
La plej proksimaj flughavenoj estas [[Flughaveno Milano-Malpensa]] kaj Torino-Caselle.
=== Per aŭto ===
*El [[Torino]]: aŭtovojo A4, elirejo Santhià, transiru sur provinca vojo 143, direkto [[Biella]].
*El [[Milano]] kaj [[Novaro]]: aŭtovojo A4, elirejo Carisio, transiru sur provinca vojo 230, direkto [[Biella]].
*El [[Ĝenovo]]: aŭtovojo A26, elirejo Vercelli, preterpasu sur provinca vojo 230, direkto [[Biella]].
=== Per trajno ===
Laŭ la linio Torino-Milano foriras respektive du linioj de la stacioj de [[Novara]] kaj [[Santhià]] kiuj atingas Bjelon kaj tuŝas la ĉefajn urbojn de la areo.
<!--=== Per buso ===-->
{{-}}
== Kiel ĉirkaŭiri ==
=== Per aŭto ===
La Bjela areo havas bonan vojaron kiu atingas ĉiujn lokojn. Precipe la panorama vojo SP 232 Zegna rapide ligas la [[Valo Cervo]] kun la [[Valo de Moso]] kun ankaŭ vojpeco je alta altitudo de kiu oni povas ĝui esceptan panoramon super la tuta Bjela areo.
=== Per buso ===
Ĉiuj municipoj de la provinco estas servataj de loka busservo (horaroj en la retejo [http://www.atapspa.it/linee/linee-extraurbane/atap ATAP])
== Vedi ==
[[File:Santuario di Oropa-chiesa nuova-complesso4.jpg|eta|maldekstre|La Sakra monto de Oropo]]
* Sanktejo de Oropo https://www.santuariodioropa.it/ - Atingebla de [[Bjelo]] laŭ vojo kiu supreniras la monton tra la arbaro, la sankta monto, deklarita de Unesko heredaĵloko, estas unu el la plej grandaj tiaspecaj.
=== Itineroj ===
[[Irejo de Oropo]]: pilgrimado kiu de la ebenaĵo de [[Santhià]] atingas la Sakran Monton.
{{-}}
== Fari ==
* Skiado - La Bjela areo, malgraŭ siaj modestaj altitudoj, ofertas kelkajn bonegajn skiinstalaĵojn. La plej gravaj estas tiu de Bielmonte, situanta je 1300 metroj super la marnivelo, kie estas pli ol 10 deklivoj kaj modernaj skiliftoj, kaj tiu de [http://www.funivieoropa.it/ vintro/ Oropa], super la Sakra Monto.
* Ekskursoj - La Bjela areo ofertas al ĉiaspecaj ekskurs-amantoj vastan gamon da itineroj, kiuj trairas la naturan belecon de ĝiaj valoj. [https://www.montagnabiellese.com/attivita/trekking/ Jen] eta gustumado de la eblaj ekskursoj.
{{-}}
== Manĝi ==
La ĉefe monta formo de la teritorio favoras la bredadon de brutaro (eblas ankoraŭ hodiaŭ ĉeesti transmigradon en la printempo-aŭtunaj periodoj); tial rimarkinda estas la produktado de fromaĝoj ('''Toma''' kaj tipa '''Macagn''') kaj kolbasoj ('''paletta biellese''', originale el [[Coggiola]], terpomsalamo, moccetta ...). Inter la lokaj pladoj, la '''ris en cagnon''', la dolĉa palpitòn de Mongrando, la '''polenta concia''' (kondimentita per fandita butero kaj fromaĝo) kaj la '''supa mitunà'''. Kaj inter la desertoj, la '''canestrelli''' el [[Crevacuore]], en Valsessera, en la Bjela varianto, iomete similaj al vafroj, premitaj krak-vafloj kun ĉokolado.
=== Trinki ===
Koncerne alkoholon, elstaras la DOC Erbaluce di Caluso blanka vino (produktita en la areo de [[Viverone]] kaj [[Roppolo]]), kaj la DOC Coste del Sesia ruĝa (produktitaj kun diversaj indiĝenaj vinberoj kiel ekzemple Nebbiolo), Vespolina kaj croatina, en diversaj orientaj municipoj de la provinco), la aprezita Bramaterra (la nura vino produktita per miksado de la nobla Nebbiolo kun maksimume 30% kroatino, en la Bjela municipoj de [[Masserano]], [[Brusnengo] ], [[Villa del Bosco]], [[Sostegno]] kaj [[Curino]]), kaj la renoma Lessona, unu el la plej grandaj kaj malnovaj vinoj en Italio, kiu estis forgesita dum longa tempo kaj nun denove ĉiam pli produktita en la samnoma municipo, el la preskaŭ pura Nebbiolo-rebo. Menciindas ankaŭ Ratafià, nigra ĉeriza likvoro tipa de [[Andorno Micca]] kiu nun ĉeestas ankaŭ kun aliaj aromaj variaĵoj.
{{-}}
{{-}}
{{Parto de|Piemonto}}
m5asrqye5nikptqhn8h95509p52zncw
Provinco Novaro
0
6132
72246
70933
2026-05-02T08:11:20Z
Tmv
290
+{{[[Ŝablono:Rubando|Rubando]]}}
72246
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto subregiono
| nomo = Provinco Novaro
| flago =
| flagograndeco =
| lando = Italio
| regiono = Piemonto
| bildo = Dosiero: Veruno veduta.jpg
| bildotitolo = Placo de Veruno
| situo =
| ĉefurbo = Novaro
| areo =
| loĝantaro =
| horzono =
}}
La '''Provinco Novaro''' estas teritorio de la [[piemonta pada ebenaĵo]].
== Kompreni ==
La Novara areo estas agrikultura kaj industria tero, forte influita de [[Lombardio]] kaj [[Milano]], kun pejzaĝoj kiuj vidas karakterizan sinsekvon de farmdomoj kaj rizkampoj. La centro de la tuta teritorio estas logike [[Novaro]], sed vi estos surprizita malkovri ke multaj aliaj agrikulturaj lokoj en la ĉirkaŭaĵo ankaŭ havas grandajn trezorojn de historio kaj arto por proponi.
=== Geografiaj notoj ===
Ĝin karakterizas vasta ebenaĵo, kiu etendiĝas inter la riveroj Sesia kaj Tiĉino kaj kiu, altiĝante norden, ondetas ĝis ĝi iĝas mildaj montetoj.
=== Cenni storici ===
[[File:Novara-DSCF0948.JPG|eta|maldekstre|Restaĵoj de la romiaj muregoj en la historia centro de Novaro]]
Situante en la ekstrema oriento de Piemonto, ĝi estis loĝita de la Liguroj dum kelkaj jarmiloj antaŭ Kristo kaj poste de la keltoj (4-a jarcento a.K.), kiuj fondis la centron de Aria en la ebenaĵo. La gaŭla tribo kiu ekloĝis en kio nun estas Novara estis la "Vertamokoroj" kiuj, laŭ Plinio la Maljuna, estis la fondintoj de Novara, eĉ se nunaj eltrovaĵoj indikas ke la plej grava centro situis pli norde.
En 196 a.K. la romianoj alvenis kaj konkeris la regionon, kampadante en Aria, kaj renomante ĝin Novaria.
Atingita de kristanismo en la 4-a kaj 5-a jarcentoj kaj precipe post la falo de la Romia Imperio, la teritorio de la nuna provinco (inkluzive de [[Verbano-Cusio-Ossola]]) plurfoje pasis de unu posedanto al alia: unue al la lombardoj, poste al Karlo la Granda kiu dividis la teritorion en komitatojn. Tamen, malgraŭ la fragmentiĝo de la teritorio, la episkopa potenco restis forta kaj relative regula dum la jarcentoj, kaj etendiĝis ĝis la Ossola Valo.
La historio de la teritorio tamen restas proksime ligita al tiu de la nobelgentoj, kiuj tie ekloĝis eĉ en tre antikvaj tempoj kaj influis la ekonomian, politikan, religian kaj socian vivon, precipe la Blanderate, la Gautieri, la Gualone kaj la Tornielli.
Poste, ĉirkaŭ la 15-a jarcento, la internaj konfliktoj en la ĉefurbo igis la tutan teritorion gliti en la posedon de la Visconti-familio de Milano kaj poste en la manojn de la Sforza, periodo al kiu granda parto de la Novara areo ŝuldas sian Insubriko-lombarda (kaj ne piemonta) lingvo.
Poste la Novara areo sekvis la sorton de la ĉirkaŭaj regionoj, spertante hispanan dominadon kiu daŭris kelkajn jarcentojn (kaj al kiu ni ŝuldas la nomon de kelkaj centroj kiel ekzemple Cavaglio san Donnino aŭ Cavaglio d'Agogna) ĝis, komence de la 18-a jarcento, tiuj teroj estis konkeritaj de la Savojoj kun Vittorio Amedeo la 2a, kaj restis tiel dum la napoleona dominado, ĝis la unuigo de la Regno de Italio.
Napoleona regado alportis tre hierarkian ŝtatorganizon al Italio, post la Restarigo la Domo de Savojo do provis adaptiĝi al ĝi establante pli grandajn provincojn sur ĝia teritorio (similaj al la francaj departementoj), gviditaj fare de guberniestro (renomita prefekto en 1860): la la ministro kiu unue efektivigis ĝin estis Urbano Rattazzi, kiu en 1859 dividis Piemonton en 4 provincojn: Torino, Alessandria, Cuneo kaj Novara.
La provinco Novara tiel difinita, tiam okupis tre vastan teritorion, kaj estis dividita inter la distriktoj Biella, Domodossola, Novara, Pallanza, Varallo kaj Verĉelo, tial ĝi tute enhavis la teritoriojn de la hodiaŭaj provincoj Verĉelo, Biella kaj Verbano-Cusio-Ossola.
La ministro de Alessandria kiu dizajnis la distrikton prenis malmulton en konsideron la konsiderindan fierecon de [[Vercelli]], kiu estis longe kutimita esti la provinca ĉefurbo kaj nun estis submetita al Novara. La protestoj de la urbo intensiĝis ĝis Mussolini, en 1927, apartigis la teritorion, kaj poste, en 1992, [[Verbano-Cusio-Ossola]] ankaŭ iĝis aŭtonoma.
=== Komuniki ===
Eĉ se la itala estas kutime parolata, en granda parto de la teritorio estas parolata la Novara dialekto, apartenanta al la okcidenta lombarda grupo, kun piemonteaj influoj kiuj estas ĉiam pli evidentaj kiam oni alproksimiĝas al la orografia maldekstro de la Sesia.
=== Urboj ===
[[File:San Nazzaro Sesia Abbazia facciata.jpg|eta|Abatejo de Sankta Nazaro Sesia]]
*[[Novaro]] - ''Nuara'' en Novara dialekto - La ĉefurbo de la provinco, la centro de ĉiuj turismaj kaj komercaj agadoj, konservas interesajn artajn kaj arkitekturajn trezorojn kiel la aŭdaca kupolo de la Baziliko de Sankta Gaŭdencio, la simbolo mem de la urbo, kaj la frua kristana baptejo de la katedralo, unu el la plej antikvaj el Piemonto.
*[[Bellinzago Novarese]] ''Branzagh'' en lombarda kaj piemonta - Kampara vilaĝo en la parko de la rivero Tiĉino, kie troviĝas la antikva "Badia di Dulzago", nun piedira areo ĉirkaŭita de altaj muroj. La Malnova Muelejo, la nura ankoraŭ funkcianta en la areo, rakontas la historion de agrikultura pasinteco.
*[[Boca]] - ''Bòca'' en la piemonta kaj lombarda - Monteta vilaĝo situanta inter la vinberejoj kiuj produktas la bonegan Boca Doc, tie estas la majesta sanktejo de la Sanktega Krucumito. Parto de la teritorio situas en la [[natura parko Monto Fenera]].
*[[Borgomanero]] - ''Borbané'' en la piemonta, Burbanee en la lombarda - Konektpunkto inter [[Lago de Orta]], [[Majora Lago]] kaj la Novara ebenaĵo, ĝi estas vigla ekonomia kaj turisma centro. La simbolo de la tuta urbo estas la 18-a-jarcenta statuo de la Madono komisiita de Gabrielo la 1a d'Este sur la centra placo de la urbo. La majesta preĝejo de Sankta Bartolomeo Apostolo ankaŭ certe estas vizitinda.
*[[Carpignano Sesia]] - ''Carpignan'' en la piemont, ''Carpigneun'' en la loka varianto - Laŭ la rivero Sesia, ĝi enhavas bone konservitan antikvan kastel-akceptejon, uzatan por protekti la urbon kontraŭ atakoj. Interesa estas la preĝejo de San Pietro, ene de la ŝirmejo.
*[[Castelletto sopra Ticino]] - ''Kasteleto'' en lombarda - Situanta ĉe la punkto kie [[Majora Lago]] mallarĝiĝas por fariĝi rivero, ĝiaj bordoj estas celo por amantoj de naturo kaj trankvilo. En la urbo ekzistas la Castelletto Torriani-Visconti kaj grava arkeologia ejo kun trovaĵoj de la tombejo de la Golasecca civilizo.
*[[Galiate]] - ''Gajà'' en la piemonta, ''Galiaa'' en la lombarda - La Sforzeska Kastelo superstaras la grandan Placon Vittorio Veneto, dua nur post tiu de [[Milano]]. Ĝi estas ĉirkaŭita de grandaj kvarangulaj turoj kaj estas hejmo de gravaj ekspozicioj.
*[[Gattico-Veruno]] - ''Gàtich'' kaj ''Vrum'' en la piemonta kaj lombarda - Norde de la urbo Gattico estas la Paroka Preĝejo de San Martino, masiva ŝtona paroĥa preĝejo, kiu nun restis sentegmenta sed ene de kiu kreskis tavolo de herbo.
*[[Maggiora]] - En Maggiora estas tutmonde fama motokros-trako kaj ĝi estas municipo kie Boca vino estas produktita.
*[[Oleggio]] - ''Vlesch'' en Oleĝa dialekto, Olegg en la piemonta - Estas la Baziliko de San Michele, antikva ekzemplo de romanika arkitekturo en Piemonto. Ĝi ankaŭ estas fama pro sia karnavalo.
*[[San Nazzaro Sesia]] - ''La Badìa'' en la piemonta - Ĝi estas hejmo de la fama benediktana abatejo de Sanktuloj Nazario kaj Celso, kiu, en sia klostro, konservas elegantajn freskojn kaj bone garditajn ĝardenojn.
*[[Garbagna Novarese]] - Malgranda vilaĝo ĉe la vojo al Mortara, ĉe la orienta limo de la teraso Novara-Vespolate. La plej konata monumento estas la Oratorio de Santa Maria, de klara romanika stilo kaj ornamita per multaj malfrumezepokaj freskoj.
== Eniri trajne ==
=== Eniri trajne ===
La Novara-areo havas plurajn staciojn sur la Torino-Milano kaj Domodossola-Novara linioj. La ĉefaj stacioj estas [[Borgomanero]] kaj [[Novaro]].
== Vidi ==
[[File:Barengo castello.jpg|eta|maldekstre|La kastelo de Barengo]]
== Fari ==
[[File:Jira.jpg|eta|Safaro-Parko]]
== Je manĝotablo ==
La provinco Novaro estas fama pro siaj vinoj kiel la "Boca", la "Ghemme" kaj la "Gattinara". En Borgomanero kaj ĉirkaŭaĵoj loka plado tre ŝatata estas la "tapulone".
{{Parto de|Piemonto}}
sr8lxpw7a9lqcdq6kl9bj1vbxiblyty
Provinco Komo
0
6138
72245
70945
2026-05-02T08:10:41Z
Tmv
290
+{{[[Ŝablono:Rubando|Rubando]]}}
72245
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto subregiono
| nomo = Provinco Komo
| flago =
| flagograndeco =
| lando = Italio
| regiono = Lombardio
| bildo = Dosiero: LagoSanPrimo.jpg|thumb|]]]]
| bildotitolo = La lago de Komo vidita de la Monto Sankta Primo
| situo =
| ĉefurbo = Komo
| areo = 1279.04
| loĝantaro = 595.714 (31-8-2023)
| horzono =
}}
La provinco Komo estas itala provinco en regiono Lombardio
=== Klimato ===
Temperaturoj varias de -5/+5°C en januaro al +20/+30°C en julio.
La provinco situas en la antaŭalpa areo kaj estas karakterizita per duonkontinenta klimato. Vintroj estas ĝenerale malvarmaj, precipe en la montoj, dum someroj estas varmaj kaj pli malsekaj. La escepto estas la laria marbordo kiu ĝuas relative pli mildan klimaton. La humideco ĉiam estas tre alta dum la tuta jaro.
=== Urboj ===
*[[Como]] - 82.522 loĝantoj
*[[Kantù]] - 40.007
*[[Erba]] - 16323
{{Parto de|Lombardio}}
6pclm95ihm0wytjlrf0sh0sg07vvip4
Provinco Udino
0
6199
72244
68891
2026-05-02T08:06:54Z
Tmv
290
72244
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|Cremonese banner.jpg}}
{{Informkesto subregiono
| nomo = Provinco Udino
| flago =
| flagograndeco =
| lando = Italio
| regiono = Friulo-Venecio Julia
| bildo = Dosiero: Udine-PalazzoAntoniniBelgradosededellaProvincia2.jpg
| bildotitolo = Palaco Antonini Belgrado, Provinco-domo.
| situo = PREFERU ĈI TIE AŬTOMATAN PLENIGON!
| ĉefurbo = Udino
| areo = 4.969,30
| loĝantaro = 529.940
| horzono =
}}
La provinco Udino (en la friula Provincie di Udin, en la slovena Pokrajina Videm, en la germana Provinz Udine) estas itala provinco de la aŭtonoma regiono Friuli-Venecio Julia kun Udine kiel ĉefurbo.
Notu: La provinco oficiale nuntempe ne plu nomiĝas "provinco" sed io simila al "regiona malcentraliza organo". Tamen, ĝi restas senŝanĝa kiel balotdistrikto de ŝtataj administracioj en la teritorio kaj estas klasifikita fare de la Nacia Instituto de Statistiko kiel "ne-administra super-municipa teritoria unuo".
{{Parto de|Friulo}}
hoh95jddf0b7j403zc160t2o946qf1e
Raveno
0
6209
72239
68943
2026-05-02T02:25:28Z
Tmv
290
ŝanĝo {{parto de}}
72239
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Raveno
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Ravenne piazza del popolo.JPG
| bildotitolo = Raveno — Placo de la Popolo en la centro de Raveno
| lando = Italio
| regiono = Emilio-Romanjo
| loĝantaro = 155.682 <small>(2023)</small>
| alto = 4
}}
'''{{W|Raveno|Raveno}}''' estas urbo en regiono [[Emilio-Romanjo]] en [[Italio]].
== Kompreni ==
La urbocentro situas je 8 km de la Adriatiko, al kiu ĝi estas konektita per la '''Candiano-kanalo'''.
La urbo enhavas ankaŭ multajn vilaĝetojn, pluraj el kiuj estas sur la marbordo kun malsamaj strandoj.
=== Historio ===
[[File:Meister von San Vitale in Ravenna.jpg|thumb|230px|left|Mozaiko en la Ravena baziliko de San Vitale prezentanta la imperiestron Justiniano]]
Kvankam hodiaŭ ĝi estas nenio alia ol mezgranda urbo, sen aparta graveco en la ekonomia kampo, Raveno povas fanfaroni pri pasinteco kiel imperia ĉefurbo ekde la komenco de la 5-a jarcento, kiam ĝi estis elektita pro ĝia pozicio kiel protektita areo kontraŭ barbaraj invadantoj, protekto garantiita de lagunoj kaj marĉoj kiuj ĉirkaŭis la urbon tiutempe kaj la ĉeesto de la haven-urbo ''Classe'', kiu en romia tempo estis la bazo de la floto kiu kontrolis la orientan Mediteraneon.
La Okcident-Romia Imperiestro estis sekvita fare de la gotoj en 476 kaj, en la meza 6-a jarcento, de la bizanca eksarko; la ĉeesto de la imperiaj kaj reĝaj kortegoj igis Ravenon la plej popolriĉa urbo en Italio en tiu periodo, kun la konstruado de grandaj verkoj, precipe bazilikoj kaj maŭzoleoj dizajnitaj por festi la potencajn homojn kiuj sukcedis unu la alian sur la trono kaj ilia kristana kredo, eternigita danke al mozaika arto.
Malgraŭ tre longa periodo de malkresko post la fino de ĝia rolo kiel ĉefurbo, la multaj mozaikoj kiuj postvivis la rabadon alvenis al ni en perfekta stato de konservado, ankaŭ dank'al la laboro de la restaŭristoj, tiel farante Ravenon "la urbo de mozaikoj", agnoskita kiel monda heredaĵo de Unesko.
Oni devas diri, ke la malkresko de la urbo post la bizanca periodo kontribuis al la konservado de la tiamaj konstruaĵoj, kiuj ne estis anstataŭigitaj pro manko de riĉa klaso kapabla elporti la elspezon, nek "retuŝitaj" tro peze en la sekvaj jarcentoj.
Sed estas aliaj heredaĵoj de la malproksima pasinteco. La romianoj kreis la pinarbarojn ĉe la marbordo kiel veran vivantan magazenon por la bezonoj de la havenkonstruejoj de Classe, kaj dum la jarcentoj ili estis prizorgataj kaj pligrandigitaj antaŭ ĉio de la monaĥejoj - la monaĥoj petis al pekuloj buŝelojn da pin-nuksoj en pentofarado. Eĉ [[w:Dante Aligheri|Dante Aligheri]], en la 6-jara ekzilo en la urbo, konis kaj aprezis la "densan kaj vivantan" arbaron, kiu en 1300 havis etendaĵon de 35 km longa kaj 4 km. de larĝo laŭ la marborda strio. Ĝis nun restas nur la ''Pinarbaroj de San Vitale'', norde, kaj tiu de Classe sude, kondiĉigitaj de protekto ene de la ''Parco Regionale del delta del Po''.
{{-}}
=== Klimato ===
La klimato de Raveno estas karakteriza ĉar ĝi estas en la Pada Valo, sed estas influita per la adriatika maro, kun modere malvarmaj vintroj sed varmaj someroj. En kaj somero kaj vintro la aero havas signifan gradon da humideco, (75.3% kaj 86% respektive).
Pro tio la periodoj de plej granda turisma enfluo, estas aŭtuno kaj printempo, sed ĉikaze la ĉefaj monumentoj suferas pro granda homamaso, kio faras viziti la UNESKO-ejojn sufiĉe konfuza. Tial, se la ĉefa intenco estas ĝui la belecon de la mozaikoj, estas konsilinde elekti malaltajn sezonajn periodojn (t.e. somero kaj vintro).
== Aliri ==
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Ebenaĵo de Romanjo}}
jhogkjyhzdizq16fqt46mcyvqfx0nd4
Šventoji
0
6335
72243
69654
2026-05-02T08:05:52Z
Tmv
290
72243
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}{{Informkesto urbo|nomo=Šventoji|lando=🇱🇹 Litovio|regiono=administran distrikton Šventoji|loĝantaro=2631 (2012)}}
'''Šventoji''' (Samogite Švėntuojė ; Latve Sventāja) estas feria urbo ĉe la marbordo de la Balta Maro en [[Litovio]]. Administre ĝi estas parto de Palanga Urba Municipo. La totala populacio de Šventoji aktuale en 2012 estis 2631. La urbo situas proksimume 12 km norde de Palanga centro kaj proksime al la limo kun Latvio. Pli norde de la urbo estas Būtingė kaj ĝia naftoterminalo. Šventoji Rivero fluas en la Baltan maron ĉe la urbo. La urbo ankaŭ havas faman lumturon, kiu situas 780 metrojn de la maro. Ĝia alteco estas 39 metroj. La urbo estas populara somera feriejo por familioj, dum somero ĝi havas multajn kafejojn, restoraciojn kaj diversajn altirojn por la vizitantoj.
Šventoji estas grava arkeologia ejo ĉar la unuaj artefaktoj estas datitaj proksimume 3000 a.K. Fama kano formita kiel alka kapo ankaŭ estis trovita en la urbo. Ĝi estas iama fiŝkaptista vilaĝo nun turnita en turisman urbon. La urbo ĉiam luktis por por havenon, kiu devis konkuri kun proksima Klaipėda kaj Liepāja. Pli granda haveno estis konstruita en la dua duono de la 17-a jarcento, precipe ekde 1679, kiam ĝi estis lizita al anglaj komercistoj. Ĝi estis detruita en 1701 dum la Granda Nordia Milito. Dum la tempoj de la Rusa Imperio (1795-1915) la haveno estis pereiga.
En 1919, post la disrompo de la Rusa Imperio, Šventoji iĝis parto de Latvio, kiel la resto de la Kurlanda Governorate. En 1921 la urbo estis pace translokigita al Litovio laŭ litova-latva traktato.
Post la teritoria translokigo, la urbo iĝis grave grava por Litovio kiel unu el siaj malmultaj punktoj de aliro al la maro. La havenurbo denove komencis formiĝi: du pilastroj estis konstruitaj, sed ili estis ofte kovritaj per sablo.
Tiel, ĝi neniam kreskis en pli grandan havenon, kvankam Šventoji nelonge iĝis decida al Litovio en la mallonga periodo inter la germana okupo de Klaipėda (marto 1939) kaj la enkadrigo de Litovio en Sovet-Union (junio 1940).
== Kompreni ==
=== Historio ===
Dum multaj jarcentoj, kiam la regiono ĉirkaŭ la urbo Klaipėda aŭ germanlingve Memel sude, kaj same la marbordo de la hodiaŭa Latvio en provinco Livonio apartenis al Prusio, la marborda strio ĉirkaŭ la urbo Palanga estis la sola alireblo de Litovio al la maro, kaj frue apud la haveno de Palanga ekestis dua haveno iom norde, en la fiŝista vilaĝo Šventoji. Dum la jaro 1542 la haveno kaj urbeto aperis sur mapo de la kartografo H. Celius.
=== Klimato ===
Dum vintro, temperaturo varias inter -4°c kaj 3°c, averaĝa 1.6°c. Dum somero, inter 14°c kaj 22°c, averaĝa 17.8 °C.
<references />
{{Skizo}}{{Parto de|Litovio}}
n9oxi8ayg5u6jkjpqxe3k0f9n51no6g
IJK 2026
0
6664
72241
72207
2026-05-02T07:41:48Z
Tmv
290
+{{[[Ŝablono:Rubando|Rubando]]}}
72241
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
La '''[https://eventaservo.org/e/IJK2026 82-a Internacia Junulara Kongreso]''' ('''IJK 2026''') okazos en Tiana (Katalunio), de 9-a ĝis la 16-a de aŭgusto 2026,
Ĝin organizas la internacia Kongresa Komisiono (KK) gvidata de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) kaj Kataluna Esperanto-Junularo (KEJ), kiu gastigas la kongreson.
Plej ĉefaj artikoloj:
* [[Katalunio]]
* [[Tiana (Katalunio)]]
* [[Hispana frazlibro]]
Kio okazos dum IJK 2026?
Partoprenu en la 82-a IJK por sperti tre raran plenan suneklipson, ĝui regionon riĉan pri kulturo, historio kaj gastronomio, kaj pasigi varman someron ĉe belaj plaĝoj kaj verdaj arbaroj kun esperantistoj de la tuta mondo!
kaj kompreneble ne mankos:
:Multaj prelegoj, diskutrondoj kaj atelieroj ĉirkaŭ la kongresa temo “Diverseco, solidareco, kaj toleremo“;
:Diverstemaj prelegoj, debatoj, kursoj kaj ludoj dum la tuta tago;
:Malaĉaj koncertoj, la Trinkomanĝa Nokto, kulturaj prezentoj pri Indonezio, kaj aliaj vesperaj programeroj;
:Trankvila gufujo, maltrankvila trinkejo, kaj diversaj ludejoj;
:Specialaj programeroj pri Indonezio kaj Sudorienta Azio;
:Kaj kompreneble la Junulara Movada Foiro, Malferma Horo de la Estraro, kaj la Komitatkunveno de TEJO!
:Ekskursoj okazos por viziti la urbon kaj la naturo, kaj por enprofundiĝi en la loka kulturo
* Ekskursoj: [https://ijk2026.tejo.org/ekskursoj/ je tiu ĉi paĝo] de la retejo de la kongreso
Ĉefaj interesaj turismaj celoj:
* [[Barcelono]]
* '''La marbordo, per boato'''
== Komprenu ==
=== Klimo ===
=== Elektro ===
== Prepariĝu ==
Vizitu la [https://ijk2026.tejo.org/ oficialan retejon] por oficialaj informoj.
=== Biletoj ===
== Alveno ==
=== Vizoj ===
== Loka transporto ==
== Vidi ==
== Fari ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Ekster komuna loko ===
== Resti sekura ==
== Komuniki ==
== Viziti plu ==
* [[UK 2026]] - en [[Graz]], [[Aŭstrio]], 1-a — 8-a de aŭgusto 2026
{{Parto de okazo|Internacia Junulara Kongreso|Katalunio}}
7avkg2xusvvnmq5ckfab7j0it8vp365
UK 2026
0
6665
72242
72210
2026-05-02T07:42:27Z
Tmv
290
+{{[[Ŝablono:Rubando|Rubando]]}}
72242
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
[[Dosiero:Esperanto Statuo en Graz.JPG|eta|Esperanto Statuo en Graz]]
La '''111-a Universala Kongreso de Esperanto''' ('''UK 2026''') okazos ekde la 1-a ĝis la 8-a de aŭgusto 2026 en [[Graz|Graco]], urbo en [[Stirio]], en [[Aŭstrio]].
La tuta programo okazos rekte en la urbocentro, ĉirkaŭ la ĉefplaco de Graz. Estas multaj ĝenerale turisme interesaj konstruaĵoj kaj lokoj en kaj ĉirkaŭ la urbo, sed ankaŭ estas iuj lokoj aparte interesaj por lingvemuloj kiel esperantistoj - ekzemplo por tio estas la Eŭropa Centro por Modernaj Lingvoj en la urbo.
== Viziti plu ==
* [[IJK 2026]]
{{Parto de okazo|Universala Kongreso de Esperanto|Aŭstrio}}
ed3q87hxl81n823gpjkiyfahh98qlgr
La Chaux-de-Fond
0
6667
72237
72223
2026-05-01T18:35:28Z
EmausBot
189
Riparas duoblan alidirekton al [[Ĉaŭdefono]]
72237
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTI [[Ĉaŭdefono]]
fhn5a7u7ksgrzu8xl6yyk30nipgesun