Hamburgo

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="eo">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikivojaĝo</sitename>
    <dbname>eowikivoyage</dbname>
    <base>https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Aŭdvidaĵo</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialaĵo</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskuto</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Uzanto</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Uzanto-Diskuto</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikivojaĝo</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikivojaĝo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosiero</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosiero-Diskuto</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-Diskuto</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Ŝablono</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Ŝablono-Diskuto</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Helpo</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Helpo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorio</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorio-Diskuto</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulo</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hamburgo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3602</id>
    <revision>
      <id>73014</id>
      <parentid>60244</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T12:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <comment>+Manĝi</comment>
      <origin>73014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="3e7bn8oqjjj2t3zmwf4pclmhznl84k6" xml:space="preserve">{{Rubando|Hambourg banner.jpg}}
{{Informkesto regiono
| nomo= Hamburgo&lt;br /&gt;(DE-HH)
| flago= File:Flag of Hamburg.svg
| lando= Germanio
| bildo=
| bildotitolo=
| ĉefurbo= 
| areo=
| loĝantaro=
| horzono=
}}
{{Vikipedkat|Hamburgo}}
'''{{W|Hamburgo}}''' estas [[w:Federacia lando (Germanio)|federacia lando]] kaj urbo en [[Germanio]].

== Manĝi ==
Je [https://www.veggiekarte.de/?lang=eo#map=12/53.5618/9.9797 Veggiekarte.de] oni povas trovi mapon de vegetaraj kaj veganaj restoracioj.

=== Manĝi averaĝe ===
* '''[https://www.vapiano.de/hamburg-gaensemarkt Vapiano Gänsemarkt]''', Gänsemarkt 24. Lu - sa 11:00 - 23:00, di 12:00 - 22:00. Restoracio, kiu vendas ĉefe italajn pastaĵojn. Oni mendas la manĝaĵon kaj trinkaĵon per surloke instalitaj ekranoj.
* '''[https://www.vapiano.de/hamburg-kurze-muehren Vapiano Kurze Mühren]''', Kurze Mühren 20. Lu - ĵa 11:00 - 22:00, ve - sa 11:00 - 23:00, di 12:00 - 22:00.

{{Ĝermo|Germanio}}
{{Parto de|Germanio}}</text>
      <sha1>3e7bn8oqjjj2t3zmwf4pclmhznl84k6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73020</id>
      <parentid>73014</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T18:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>73020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1481" sha1="6515esjnn7q9i9157ylgc6s2bdzc4br" xml:space="preserve">{{Rubando|Hambourg banner.jpg}}
{{Informkesto regiono
| nomo= Hamburgo&lt;br /&gt;(DE-HH)
| flago= File:Flag of Hamburg.svg
| lando= Germanio
| bildo=
| bildotitolo=
| ĉefurbo= 
| areo=
| loĝantaro=
| horzono=
}}
'''{{W|Hamburgo}}''' estas [[w:Federacia lando (Germanio)|federacia lando]] kaj urbo en [[Germanio]].

== Vidi ==
=== Nova Urbo (Neustadt) ===
* '''[[w:Ĉefpreĝejo Sankta Mikaelo (Hamburgo)|Ĉefpreĝejo de Sankta Mikaelo]]''' (germane: ''Hauptkirche Sankt Michaelis'' aŭ mallonge ''Michel'')
* '''Urbodomo''' (germane: ''Rathaus'')
* '''Mahnmal St. Nikolai'''

=== St. Pauli ===
* '''Alter Elbtunnel'''
* '''Placo de Beatles''' (germane: ''Beatles-Platz'')
** '''Beatles-memoraĵo''' (germane: ''Beatles-Denkmal'')

== Manĝi ==
Je [https://www.veggiekarte.de/?lang=eo#map=12/53.5618/9.9797 Veggiekarte.de] oni povas trovi mapon de vegetaraj kaj veganaj restoracioj.

=== Manĝi averaĝe ===
* '''[https://www.vapiano.de/hamburg-gaensemarkt Vapiano Gänsemarkt]''', Gänsemarkt 24. Lu - sa 11:00 - 23:00, di 12:00 - 22:00. Restoracio, kiu vendas ĉefe italajn pastaĵojn. Oni mendas la manĝaĵon kaj trinkaĵon per surloke instalitaj ekranoj.
* '''[https://www.vapiano.de/hamburg-kurze-muehren Vapiano Kurze Mühren]''', Kurze Mühren 20. Lu - ĵa 11:00 - 22:00, ve - sa 11:00 - 23:00, di 12:00 - 22:00.

== Viziti plu ==
* [[Bremeno]]
* [[Schwerin]]
* [[Rostock]]
* [[Berlino]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Vikipedkat|Hamburgo}}

{{Ĝermo|Germanio}}
{{Parto de|Germanio}}</text>
      <sha1>6515esjnn7q9i9157ylgc6s2bdzc4br</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73022</id>
      <parentid>73020</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T18:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidi */</comment>
      <origin>73022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="2hmt1gjuutdnwdytaj0vm9l58ahe6cr" xml:space="preserve">{{Rubando|Hambourg banner.jpg}}
{{Informkesto regiono
| nomo= Hamburgo&lt;br /&gt;(DE-HH)
| flago= File:Flag of Hamburg.svg
| lando= Germanio
| bildo=
| bildotitolo=
| ĉefurbo= 
| areo=
| loĝantaro=
| horzono=
}}
'''{{W|Hamburgo}}''' estas [[w:Federacia lando (Germanio)|federacia lando]] kaj urbo en [[Germanio]].

== Vidi ==
=== Nova Urbo (Neustadt) ===
* '''[[w:Ĉefpreĝejo Sankta Mikaelo (Hamburgo)|Ĉefpreĝejo de Sankta Mikaelo]]''' (germane: ''Hauptkirche Sankt Michaelis'' aŭ mallonge ''Michel'')
* '''Urbodomo''' (germane: ''Rathaus'')
* '''Mahnmal St. Nikolai''' estas kirko detruita dum bombardado dum la 2-a mondmilito. Nun ĝi servas kiel rememorigo pri la detruo kaŭzita de la milito.

=== Hafencity ===
* '''[[w:Elbphilharmonie|Elbphilharmonie]]''' estas konstruaĵo de filharmonio. En ĝi troviĝas ankaŭ senpaga elvidejo. Eblas aĉeti ankaŭ prioritatajn biletojn.

=== St. Pauli ===
* '''Alter Elbtunnel'''
* '''Placo de Beatles''' (germane: ''Beatles-Platz'')
** '''Beatles-memoraĵo''' (germane: ''Beatles-Denkmal'')

== Manĝi ==
Je [https://www.veggiekarte.de/?lang=eo#map=12/53.5618/9.9797 Veggiekarte.de] oni povas trovi mapon de vegetaraj kaj veganaj restoracioj.

=== Manĝi averaĝe ===
* '''[https://www.vapiano.de/hamburg-gaensemarkt Vapiano Gänsemarkt]''', Gänsemarkt 24. Lu - sa 11:00 - 23:00, di 12:00 - 22:00. Restoracio, kiu vendas ĉefe italajn pastaĵojn. Oni mendas la manĝaĵon kaj trinkaĵon per surloke instalitaj ekranoj.
* '''[https://www.vapiano.de/hamburg-kurze-muehren Vapiano Kurze Mühren]''', Kurze Mühren 20. Lu - ĵa 11:00 - 22:00, ve - sa 11:00 - 23:00, di 12:00 - 22:00.

== Viziti plu ==
* [[Bremeno]]
* [[Schwerin]]
* [[Rostock]]
* [[Berlino]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Vikipedkat|Hamburgo}}

{{Ĝermo|Germanio}}
{{Parto de|Germanio}}</text>
      <sha1>2hmt1gjuutdnwdytaj0vm9l58ahe6cr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Germanio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3706</id>
    <revision>
      <id>73024</id>
      <parentid>71692</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T18:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <comment>/* Esperantaj urboj */ +Werder (Havel)</comment>
      <origin>73024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9743" sha1="e2eunqa9xocqhbzmrspbywg6rbr0ng2" xml:space="preserve">{{Rubando|Ötlingen - Panoramaansicht klein banner.jpg}}
{{Informkesto lando
| flago= File:Flag of Germany.svg
| bildo= Image:Aschaffenburger_Schloss,_edit.jpg
| bildotitolo=
| monunuo=
| areo=
| loĝantaro= 83 milionoj (2019)
| ĉeflingvo = Germana
| elektro=
| antaŭkodo=
| horzono=
}}
'''{{W|Germanio}}''' (germane: ''Deutschland'' elp. ''doiĉlant'') estas lando en [[Mezeŭropo]].  Berlino estas ĝia ĉefurbo kaj ankaŭ ĝia plej granda urbo.

Multe gravas en la historio kaj la ekonomio de Germanio la rivero {{W|Rejno}} (germane ''Rhein''), la plej longa rivero en okcidenta Eŭropo (post la {{W|Danubo}}, kiu fluas parte en okcidenta Eŭropo, parte en orienta, kaj en Germanio estas ankoraŭ malgranda).

Germanio estas plejparte ebena, kun montetoj kaj malmultaj montoj.
&lt;!-- {{Situo sur mapo celloko Germanio}} !--&gt;

== Regionoj ==
Germanio estas federacio kunmetita el 16 ŝtatoj (''Bundesländer''), 3 el kiuj estas urboj ([[Berlino]], [[Bremeno]] kaj [[Hamburgo]]).
&lt;br style=&quot;clear:both;&quot; /&gt;
Simpla priskribo kunigas la 16 ŝtatojn en la sekvantajn 5 grandajn regionojn.

{{Listo de regionoj
| mapo= Germany Regions 02.png
| titolomapo= 
| tekstomapo= Regionoj de Germanio (ne oficialaj)
| grandecomapo= 320px

| nomoregiono1= [[Norda Germanio]]
| kolororegiono1= #6ca26c
| elementojregiono1= [[Bremeno]], [[Hamburgo]], [[Malsupra Saksio]], [[Meklenburgo-Antaŭpomerio]], [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
| priskriboregiono1= Norda ebenaĵo, sablejoj kaj havenoj ĉe la Norda Maro kaj la Balta Maro, historiaj urboj anoj de la Hansa Ligo

| nomoregiono2= [[Okcidenta Germanio]]
| kolororegiono2= #cbcc51
| elementojregiono2= [[Nord-Rejno-Vestfalio]], [[Rejnlando-Palatinato]], [[Sarlando]]
| priskriboregiono2= La meza valo de Rejno, riĉa je historiaj urboj (inter kiuj [[Kolonjo]] kaj [[Treviro]]), laborplena pro siaj modernaj fabrikoj, fama pro siaj vinoj kaj la ĉarmaj kurboj de Rejno kaj Mozelo

| nomoregiono3= [[Centra Germanio]]
| kolororegiono3= #8e6c96
| elementojregiono3= [[Hesio]], [[Turingio]]
| priskriboregiono3= La geografia kerno de Germanio, kun la grava urbo [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la mezalta montaro nomata [[Turingia Arbaro]]

| nomoregiono4= [[Orienta Germanio]]
| kolororegiono4= #b17373
| elementojregiono4= [[Berlino]], [[Brandenburgo]], [[Saksio]], [[Saksio-Anhalto]]
| priskriboregiono4= La germana ĉefurbo Berlino kun sia ĉirkaŭaĵo, la historiaj urboj [[Lepsiko]] kaj [[Dresdeno]] (&quot;Florenco ĉe la Elbo&quot;)

| nomoregiono5= [[Suda Germanio]]
| kolororegiono5= #80afdc
| elementojregiono5= [[Baden-Virtembergo]], [[Bavario]]
| priskriboregiono5= altebenaĵo ĉirkaŭ la alta valo de Danubo, ĝis la alta valo de Rejno, kun la plej altaj montoj en Germanio ([[Alpoj]] kaj [[Nigra Arbaro]]) kaj apartaj tradicioj, inter kiuj la Oktobra Bierfestivalo; entenas plurajn historiajn urbojn ([[Munkeno]], [[Stutgarto]], [[Nurenbergo]], [[Aŭgsburgo]], ktp)

}}

== Urboj==
* Plej grandaj urboj:
** [[Berlino]] (''Berlin''), kiu estas la ĉefurbo.
** [[Munkeno]] (''München'')
** [[Hamburgo]] (''Hamburg'')
** [[Kolonjo]] (''Köln'')
** [[Frankfurto ĉe Majno]] (''Frankfurt am Main'')

* Aliaj grandaj urboj (pli ol 500mil loĝantoj):
** [[Stutgarto]] (''Stuttgart'')
** [[Dortmundo]] (''Dortmund'')
** [[Asindo]] (''Essen'')
** [[Duseldorfo]] (''Düsseldorf'')
** [[Bremeno]] (''Bremen'')
** [[Lepsiko]] (''Leipzig'')
** [[Dresdeno]] (''Dresden'')
** [[Hanovro]] (''Hannover'')
** [[Nurenbergo]] (''Nürnberg'')
** [[Duisburgo]] (''Duisburg'')

* Aliaj menciindaj urboj:
** [[Aŭgsburgo]] (''Augsburg'')
** [[Bonno]] (''Bonn'')
** [[Gotingeno]] (''Göttingen'')
** [[Kilo]] (''Kiel'')
** [[Lubeko]] (''Lübeck'')
** [[Majenco]] (''Mainz'')
** [[Osnabruko]] (''Osnabrück'')
** [[Regensburgo]] aŭ Ratisbono (''Regensburg'')
** [[Rothenburg ob der Tauber]]
** [[Sarbrukeno]] (''Saarbrücken'')
** [[Treviro]] (''Trier'')
** [[Ulmo]] (''Ulm'')
** [[Vizbadeno]] (''Wiesbaden'')
** [[Vitenbergo]] (''Wittenberg'')
** [[Waldheim am Brahmsee]]

=== Esperantaj urboj ===
* [[Herzberg am Harz|Hercbergo]] (''Herzberg am Harz'')
* [[Werder (Havel)]] – loko de IJK 2027

== Aliaj cellokoj ==

== Komprenu ==

=== Tereno ===

=== Historio ===

=== Etnoj ===

=== Klimato ===

== Eniri ==
[[Dosiero:Flughäfen_in_Deutschland.png|maldekstre|eta|200px|Flughavenoj en Germanio]]

=== Eniri avie ===
Estas multaj flughavenoj en Germanio kunligataj kun aliaj eŭropaj urboj.

La plej gravaj flughavenoj estas kunligataj ankaŭ kun ekstereŭropaj urboj. Inter ili elstaras la flughaveno de [[Frankfurto ĉe Majno]], kiu estas la 4-a en Eŭropo pri jara kvanto da vojaĝantoj. Pluaj gravaj flughavenoj estas en [[Munkeno]], [[Duseldorfo]], [[Berlino]], [[Hamburgo]].

=== Eniri trajne ===
Estas bonaj fervojoj de ĉiuj najbaraj landoj.

Altrapidaj fervojoj kunligas Germanion kun Francio kaj Nederlando/Belgio. Altrapide, la trajno de Parizo al Frankfurto, Kolonjo aŭ Stutgarto bezonas 3-4 horojn (senŝanĝe). Informoj ekzemple ĉe [https://www.bahn.de/ bahn.de] (en 9 lingvoj).

Rapidaj trajnoj (kvankam ne vere altrapidaj) kunligas aliaj landoj kun Germanio. Ekzemple, de Varsovio al Berlino necesas 6 horoj; de Kopenhago al Hamburgo malpli ol 5 horoj; de Bolonjo al Munkeno ĉ. 7 horoj; de Vieno al Munkeno 4 horoj.

Por sufiĉe longaj vojaĝoj eblas ankaŭ veturi nokte.

=== Eniri ŝipe ===
Estas pramoj kaj ordinaraj ŝipoj kunligantaj la havenojn en Norda Germanio (ĉefe tiujn ĉe la Balta Maro) kun Danio, Svedio kaj aliaj proksimaj landoj. 

=== Eniri buse ===

=== Eniri piede ===

== Transportiĝi ==
[[Dosiero:ICEtracks.svg|maldekstre|200px|eta|Ĉefaj fervojaj kunligoj ene de Germanio]]

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

==== Transportiĝi trajne ====

==== Transportiĝi buse ====

=== Transportiĝi aŭte ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | La plej alta permesita rapideco&lt;ref&gt;[http://www.ceskedalnice.cz/zahranici/nemecko Informace o cestování v Německu] (en la ĉeĥa)&lt;/ref&gt;
|-
| en municipoj
| 50 km/h
|-
| ekster municipoj
| 100 km/h
|-
| aŭtoŝoseoj
| rekomendita 130 km/h
|}

&lt;br style=&quot;clear:both;&quot; /&gt;
== Vidi ==
&lt;gallery&gt;
File:Berlin - Berliner Fernsehturm3.jpg|Televida turo de Berlino
File:Brandenburger Tor morgens.jpg|Brandenburga pordego en Berlino
File:Grainau 3.JPG|Germanaj Alpoj
File:Burg Hohenzollern ak.jpg|Kastelo Hohenzollern
File:Trier_-_Aula_Palatina.JPG|Baziliko de Konstanteno en Treviro
File:Kölner Dom - Westfassade 2022 ohne Gerüst-0968.jpg|Katedralo de Kolonjo
File:080110_wolf_mosel.JPG|La rivero Mozelo
File:Rothenburg_BW_4.JPG|Urba vojo en Rotenburgo (''Rothenburg ob der Tauber'')
File:LuebeckHolstentor.jpg|Holstinia pordego en Lubeko
File:Dresden-Zwinger.courtyard.04.JPG|Zwinger en Dresdeno
File:Stadtansicht_Regensburg.JPG|Regensburgo
File:Putgarten,_Kap_Arkona_(2011-05-21)_3.JPG|Marbordo en la insulo Rugeno (''Rügen'')
&lt;/gallery&gt;

== Fari ==

== Komuniki ==

== Aĉeti ==
En Germanio oni pagas per {{W|Eŭro|eŭroj}} (internacia mallongigo: ''EUR'', simbolo: ''€''). Unu eŭro dividiĝas je 100 {{W|Cendo|cendoj}}.

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==
Germania kuirarto varias tra la federaciaj landoj, sed ĝenerale ĝi havas komunajn trajtojn de la mezeŭropa kuirarto.

=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
[[Dosiero:Schnitzel.JPG|thumb|Eskalopo kun pomfritoj]]
* '''Schnitzel''' ([[w:eo:Eskalopo|eskalopo]]) – viandotranĉo frostita kun kovrilo kun multaj regionaj variantoj; ofte servata kun pomfritoj aŭ terpoma salato
* '''Bratwurst''' (kolbaso) – estas unu el la tipaj manĝaĵoj konataj ankaŭ eksterlande; ekzistas en multaj regionaj variantoj

=== Vegetarismo kaj veganismo ===
En la urboj de Germanio ne estas kutime problemo trovi vegetarajn kaj veganajn restoraciojn. Ankaŭ nevegetaraj restoracioj ofertas senviandajn manĝaĵojn.

== Trinki ==
Aparta senalkohola trinkaĵo estas '''Spezi''' ([ŝpeci]) ~ miksita trinkaĵo de kolao kaj oranĝ-gusta suko. Ĉar la nomo mem estas varmarko, ĝi estas uzata nur de la origina kompanio kaj aliaj versioj de la trinkaĵo estas vendataj sub aliaj nomoj.

=== Alkoholaĵoj ===
Tipa germania alkohola trinkaĵo estas '''biero'''. Eksterlande ĝi estas konata pro sia kvalito, ĉefe tiu de sudaj regionoj kaj de {{Li|Kolonjo}}. Ĉiujare ĝi allogas al Germanio milionojn da turistoj kun la pinto dum la festivalo ''Oktoberfest'' en {{Li|Munekeno}}.

Krom tio estas en Germanio kultivata ankaŭ '''vino''', ĉefe en sudaj kaj centraj regionoj, kiuj havas entute 13 unuopajn vinregionojn.

== Loĝi ==

=== Esperanta loĝado ===
&lt;!-- En (nomo de la lando) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --&gt;

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==

== Sano ==
Apotekoj estas markitaj per vorto ''Apotheke'' kaj per ruĝa litero ''A''.

== Respekto ==
Menciado de aferoj rilataj al naziisma historio kaj demandi pri ĝi al germanoj eblas nur ĉe bonaj amikoj. Montrado aŭ eĉ uzado de naziismaj simboloj estas kontraŭleĝa same kiel neado de holokaŭsto. Tiatemaj ŝercoj estas perceptataj kiel ege malĝentilaj.

Problema povas esti ankaŭ uzado de vortoj aŭ frazoj evokataj tempon de naziisma reĝimo eĉ se ili uzatas en tute alia kunteksto – ekz. ''Endlösung'' (''fina solvo'').

== Esperanto ==
Estas pluraj esperantaj asocioj en Germanio.

La landa asocio de UEA nomiĝas {{W|Germana Esperanto-Asocio}} (GEA) kaj havas multajn lokajn sidejojn. Informoj ĉe [https://www.esperanto.de/eo/enhavo/gea/germana-esperanto-asocio www.esperanto.de].


=== Lokaj esperantistoj ===
* La urbo {{Li|Herzberg am Harz}}, kiu havas la oficialan kromnomon ''la Esperanto-urbo''.

=== Esperantaj renkontiĝoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references /&gt;

== Eksteraj ligiloj ==


{{Parto de|Mezeŭropo}}</text>
      <sha1>e2eunqa9xocqhbzmrspbywg6rbr0ng2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berlino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4191</id>
    <revision>
      <id>73023</id>
      <parentid>69472</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T18:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <comment>/* Viziti plu */ +Werder (Havel)</comment>
      <origin>73023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2490" sha1="rcbtxmeoal004iz8znm9zlxs4gm41qw" xml:space="preserve">{{Rubando|Berlin banner.jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo =Berlino
| flago = Image:Flag of Berlin.svg
| bildo = File:Berlin Brandenburger Tor Abend.jpg
| bildotitolo =
| lando = Germanio
| regiono = [[Berlino]]
| loĝantaro =
| alto =
}}
{{Situo sur mapo celloko Germanio|{{SUBPAGENAME}}}}
'''{{W|Berlino}}''' (germane: ''Berlin'') estas federacia lando (subnacia regiono) kaj ĉefurbo de [[Germanio]].

== Kompreni ==
Berlino estas konata por sia historio, internaciismo kaj toleremo, sia vigla nokta vivo, siaj multaj kafejoj, kluboj kaj trinkejoj, sia strata arto kaj siaj multnombraj muzeoj, palacoj, kaj aliaj lokoj de historia intereso. Arkitekturo de Berlino estas sufiĉe diversa. Kvankam malbone difektita en la finaj jaroj de la Dua Mondmilito kaj disfalinta dum la Malvarma Milito, Berlino estis rekonstruita precipe kun la reunuiĝpuŝo post la falo de la Berlina Muro en 1989.

Nun eblas vidi postsignojn de diversaj historiaj periodoj en mallonga spaco ene de la urbocentro, de kelkaj pluvivaj mezepokaj konstruaĵoj proksime Alexanderplatz, ĝis la modernegaj strukturoj el vitro kaj ŝtalo ĉe Potsdamer Platz. Pro sia tumulta historio, Berlino restas urbo kun multaj karakterizaj kvartaloj. Kaj pro sia longa historio kiel kosmopolita ĉefurbo (unua de Prusio poste de Germanio) ĝi altiris enmigrintojn el la tuta mondo dum pli ol tricent jaroj kaj multaj el ili restis kaj daŭre lasis distingan markon sur la urbo.

=== Historio ===

=== Klimato ===

== Eniri ==

=== Eniri avie ===
'''Flughaveno Berlino-Tegel''' estas la plej granda flughaveno de Berlino.

=== Eniri trajne ===

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==
&lt;mapframe text=&quot;Mapo de Berlino&quot; zoom=&quot;13&quot; latitude=&quot;52.515&quot; longitude=&quot;13.38&quot; width=&quot;450&quot; height=&quot;450&quot;&gt;
&lt;/mapframe&gt;

* '''{{W|Brandenburga pordego}} (1)''' (germane ''Brandenburger Tor'')
* '''{{W|Berliner Dom}}'''
* '''{{W|Televida turo de Berlino}}''' (germane ''Fernsehturm'')
* '''{{W|Checkpoint Charlie}}'''

== Fari ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==
* [[Halbe]]
* [[Potsdam]]
* [[Werder (Havel)]] – loko de IJK 2027
* [[Hamburgo]]
* [[Schwerin]]
* [[Dresdeno]]
* [[Prago]]

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

{{Skizo|Germanio}}
{{Parto de|Germanio}}</text>
      <sha1>rcbtxmeoal004iz8znm9zlxs4gm41qw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kievo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4430</id>
    <revision>
      <id>73015</id>
      <parentid>64574</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T12:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tiguliano</username>
        <id>53</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sekureco */</comment>
      <origin>73015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1339" sha1="l9p3x25bcju90kyvs80uvtgho8q8ihv" xml:space="preserve">{{Rubando|Kiev_banner_Maidan_Nezalezhnosti_(Independence_Square).jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Kievo (aŭ Kijivo)&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Київ'')&lt;/small&gt;
| flago =
| bildo = Dosiero:Lavra_Kyiv.JPG
| bildotitolo =
| lando = Ukrainio 
| regiono =
| loĝantaro = 2 964 448 (2020)
| alto = 180m
}}
'''Kievo''' aŭ '''Kijivo''' (ukraine Київ ''/ˈkɪjɪu̯/'') estas la ĉefurbo de [[Ukrainio]], kaj ankaŭ ĝia plej granda urbo, kun preskaŭ 3 milionoj da loĝantoj.

== Kompreni ==

=== Historio ===

=== Klimato ===

== Eniri ==

=== Eniri avie ===

=== Eniri trajne ===

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==

== Fari ==

== Lerni ==

== Labori ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Esperanta loĝado ===
&lt;!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --&gt;

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==
AVERTO: Intermitaj misilatakoj fare de Rusio daŭras en Kievo. Restu for de militaj instalaĵoj, transportado, energia infrastrukturo kaj ŝlosilaj registaraj instalaĵoj.

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

{{Skizo}}
{{Parto de|Ukrainio}}</text>
      <sha1>l9p3x25bcju90kyvs80uvtgho8q8ihv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73016</id>
      <parentid>73015</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T13:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tiguliano</username>
        <id>53</id>
      </contributor>
      <origin>73016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5184" sha1="kq6fqshl8id2ve6y18k99hf85t6c1hz" xml:space="preserve">{{Rubando|Kiev_banner_Maidan_Nezalezhnosti_(Independence_Square).jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Kievo (aŭ Kijivo)&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Київ'')&lt;/small&gt;
| flago =
| bildo = Dosiero:Lavra_Kyiv.JPG
| bildotitolo =
| lando = Ukrainio 
| regiono =
| loĝantaro = 2 964 448 (2020)
| alto = 180m
}}
[[File:Kiev Opera.jpg|thumb|300px|Nacia Opera Teatro]]
[[File:Maidan Nezalezhnosti.jpg|thumb|300px|Sendependeca Placo]]
'''Kievo''' aŭ '''Kijivo''' (ukraine Київ ''/ˈkɪjɪu̯/'') estas la ĉefurbo de [[Ukrainio]], kaj ankaŭ ĝia plej granda urbo, kun preskaŭ 3 milionoj da loĝantoj.

== Kompreni ==

=== Historio ===
Kievo, unu el la plej malnovaj urboj en Orienta Eŭropo, spuras siajn originojn al almenaŭ la 5-a jarcento, kvankam arkeologiaj pruvoj montras, ke setlejoj en la areo ekzistis multe pli frue. Antaŭ la fino de la 9-a jarcento, Kievo aperis kiel la koro de burĝona orientslava ŝtato. De la 10-a ĝis la komenco de la 13-a jarcentoj, ĝi ĝuis oran epokon kiel ĉefurbo de la ''Kieva Rus'' - potenca mezepoka ŝtato ankaŭ konata kiel Kieva Rutenio aŭ Rus-Ukrainio. Ĉi tiu ento metis la religian kaj kulturan fundamenton por la modernaj orientslavaj nacioj de Ukrainio, Rusio kaj Belorusio.

En 1240, Kievo alfrontis katastrofan detruon fare de la mongoloj, gvidataj de Batu Ĥano de la Ora Hordo. Post brutala sieĝo, la urbo estis detruita, ĝiaj fortikaĵoj detruitaj, kaj granda parto de ĝia loĝantaro masakrita. Ĉi tiu detruo markis la finon de la politika kaj ekonomia eminenteco de Kievo. Fine de la 13-a jarcento, la malfortigita urbo venis sub la kontrolon de la Granda Duklando de Litovio. En 1569, ĝi estis integrigita en la Polan-Litovan Komunumon de Nacioj.

La sorto de Kievo denove ŝanĝiĝis en 1654, kiam Bohdan Ĥmelnickij liberigis la urbon de la Komunuma regado dum kozaka ribelo por sendependeco. Tamen, lia posta decido subskribi la Traktaton de Perejaslav kun Rusio estas vaste rigardata kiel malhela ĉapitro en la ukraina historio, ĉar ĝi iniciatis laŭpaŝan procezon de rusa koloniigo. Plena aneksado fare de Rusio sekvis en 1775, kaj Kievo restis sub rusa regado dum jarcentoj, kun mallonga periodo de ukraina sendependeco de 1918 ĝis 1920 meze de la tumulto post la Rusia Revolucio. Dum ĉi tiu tempo, la klopodoj por rusigo intensiĝis, akompanate de signifa rusa enmigrado.

Post la kolapso de Sovetunio en 1991, Kievo fariĝis la ĉefurbo de sendependa Ukrainio, komencante vojaĝon por redifini sin kiel grava eŭropa urbo. En 2004, protestoj kontraŭ la registaro komencis la tiel-nomatan Oranĝan Rebelon, ankaŭ konatan kiel la Unua Majdano. Jardekon poste, en 2013-2014, denove protesto kontraŭ la registaro kondukia al la ''Duan Majdano'', kiu elpostenigis la registaron de Janukoviĉ. Ambaŭ estis nomitaj laŭ la placo Maidan Nezaleĵnosti (Sendependeca Placo), kie okazis la protestoj.

En 2014, Rusio lanĉis invadon, cele al aneksado de (ĉefe ruslingvaj) Krimeo kaj orienta Ukrainio. Tio iniciatis konflikton kun la kontraŭstaranta ukrainia armeo. Fine la rusoj provis aranĝi grandskalan ofensivon, kun la celo rapide ĉesigi la ukrainia resisto, atingante la antaŭurbojn de Kievo, sed la rezisto de la ukraina armeo devigis la rusoj retiriĝi al la solaj ruslingvaj ukrainiaj regionoj. De tiam, aktiva batalado ŝoviĝis al orienta Ukrainio, ŝparante Kievon de rekta konflikto.

=== Klimato ===
Averaĝaj temperaturoj estas maksimume 26°C, minimume 15°C somere kaj maksimume -2°C, minimume -8°C vintre. Printempo kaj aŭtuno povas esti tre mallongaj. Varmaj ondoj kun temperaturoj ĝis 38°C  ne estas maloftaj en la someraj monatoj, kaj mallongaj sed potencaj malvarmaj periodoj kun temperaturoj ĝis -20°C ne estas maloftaj vintre. Vintra precipitaĵo povas komenciĝi jam en oktobro, kaj neĝado estas plene atendata antaŭ malfrua aŭtuno kaj la vintraj monatoj, kiam ĝi povas fariĝi sufiĉe intensa por influi vojaĝadon. Tamen, neĝkovraĵo ne ĉiam estas konstanta kaj eĉ vintre povas esti periodoj kiam la grundo restas sen-neĝa. Varmaj vestaĵoj estas neceso de novembro ĝis marto, sed vestiĝi en forpreneblajn tavolojn helpos vojaĝantojn resti komfortaj en iu ajn situacio.

== Eniri ==

=== Eniri avie ===
Noto: Pro la milita stato, la aerspaco de Ukrainio restas fermita por civila aviado.

=== Eniri trajne ===
[[File:DPKr3-001 at Kiev-Passenger station (1).pg|thumb|Ukrainia trajno en Kieva Centra Stacidomo]]

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==

== Fari ==

== Lerni ==

== Labori ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Esperanta loĝado ===
&lt;!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --&gt;

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==
AVERTO: Intermitaj misilatakoj fare de Rusio daŭras en Kievo. Restu for de militaj instalaĵoj, transportado, energia infrastrukturo kaj ŝlosilaj registaraj instalaĵoj.

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

{{Skizo}}
{{Parto de|Ukrainio}}</text>
      <sha1>kq6fqshl8id2ve6y18k99hf85t6c1hz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73017</id>
      <parentid>73016</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T13:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tiguliano</username>
        <id>53</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kompreni */</comment>
      <origin>73017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6258" sha1="kna16rau1tq7cjrdivqr4riaaso8yyo" xml:space="preserve">{{Rubando|Kiev_banner_Maidan_Nezalezhnosti_(Independence_Square).jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Kievo (aŭ Kijivo)&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Київ'')&lt;/small&gt;
| flago =
| bildo = Dosiero:Lavra_Kyiv.JPG
| bildotitolo =
| lando = Ukrainio 
| regiono =
| loĝantaro = 2 964 448 (2020)
| alto = 180m
}}
[[File:Kiev Opera.jpg|thumb|300px|Nacia Opera Teatro]]
[[File:Maidan Nezalezhnosti.jpg|thumb|300px|Sendependeca Placo]]
'''Kievo''' aŭ '''Kijivo''' (ukraine Київ ''/ˈkɪjɪu̯/'') estas la ĉefurbo de [[Ukrainio]], kaj ankaŭ ĝia plej granda urbo, kun preskaŭ 3 milionoj da loĝantoj.

== Kompreni ==
Kvankam la plimulto de la loĝantoj identigas sin kiel etnaj ukrainoj, la plej multaj loĝantoj de Kievo ankaŭ parolas la rusan. Multaj loĝantoj de Kievo, kaj eĉ tiuj el proksimaj vilaĝoj, plej ofte parolas dialekton nomatan Surĵiko, kiu esence estas miksaĵo inter la rusa kaj la ukraina. Kiel multaj urboj en la antaŭa Sovetunio, Kievo estas multkultura loko: la rusan lingvon parolas ne nur etnaj ukrainoj, kiuj konsistigas ĉirkaŭ 13% de la loĝantaro de la urbo, sed ankaŭ etnaj armenoj, azerbajĝananoj, belorusanoj, kartveloj kaj tataroj.

Kievo povas ŝajni sufiĉe fremda al okcidentaj turistoj, ĉar la plej multaj ŝildoj estas en la cirila alfabeto. Ĝi ankoraŭ estas urbo, kie malmultaj homoj parolas la anglan. Tamen, multaj kafejoj kaj restoracioj nun ofertas menuojn en la angla, kaj la metroo elsendas ĉiujn anoncojn kaj en la ukraina kaj en la angla.

Estas ankoraŭ konsilinde akiri malgrandan ukrainan frazaro kaj lerni la cirilan alfabeton, kio povas esti amuza kaj facile lernebla. Pasigu iom da tempo praktikante ŝlosilvortojn kaj frazojn.

=== Historio ===
Kievo, unu el la plej malnovaj urboj en Orienta Eŭropo, spuras siajn originojn al almenaŭ la 5-a jarcento, kvankam arkeologiaj pruvoj montras, ke setlejoj en la areo ekzistis multe pli frue. Antaŭ la fino de la 9-a jarcento, Kievo aperis kiel la koro de burĝona orientslava ŝtato. De la 10-a ĝis la komenco de la 13-a jarcentoj, ĝi ĝuis oran epokon kiel ĉefurbo de la ''Kieva Rus'' - potenca mezepoka ŝtato ankaŭ konata kiel Kieva Rutenio aŭ Rus-Ukrainio. Ĉi tiu ento metis la religian kaj kulturan fundamenton por la modernaj orientslavaj nacioj de Ukrainio, Rusio kaj Belorusio.

En 1240, Kievo alfrontis katastrofan detruon fare de la mongoloj, gvidataj de Batu Ĥano de la Ora Hordo. Post brutala sieĝo, la urbo estis detruita, ĝiaj fortikaĵoj detruitaj, kaj granda parto de ĝia loĝantaro masakrita. Ĉi tiu detruo markis la finon de la politika kaj ekonomia eminenteco de Kievo. Fine de la 13-a jarcento, la malfortigita urbo venis sub la kontrolon de la Granda Duklando de Litovio. En 1569, ĝi estis integrigita en la Polan-Litovan Komunumon de Nacioj.

La sorto de Kievo denove ŝanĝiĝis en 1654, kiam Bohdan Ĥmelnickij liberigis la urbon de la Komunuma regado dum kozaka ribelo por sendependeco. Tamen, lia posta decido subskribi la Traktaton de Perejaslav kun Rusio estas vaste rigardata kiel malhela ĉapitro en la ukraina historio, ĉar ĝi iniciatis laŭpaŝan procezon de rusa koloniigo. Plena aneksado fare de Rusio sekvis en 1775, kaj Kievo restis sub rusa regado dum jarcentoj, kun mallonga periodo de ukraina sendependeco de 1918 ĝis 1920 meze de la tumulto post la Rusia Revolucio. Dum ĉi tiu tempo, la klopodoj por rusigo intensiĝis, akompanate de signifa rusa enmigrado.

Post la kolapso de Sovetunio en 1991, Kievo fariĝis la ĉefurbo de sendependa Ukrainio, komencante vojaĝon por redifini sin kiel grava eŭropa urbo. En 2004, protestoj kontraŭ la registaro komencis la tiel-nomatan Oranĝan Rebelon, ankaŭ konatan kiel la Unua Majdano. Jardekon poste, en 2013-2014, denove protesto kontraŭ la registaro kondukia al la ''Duan Majdano'', kiu elpostenigis la registaron de Janukoviĉ. Ambaŭ estis nomitaj laŭ la placo Maidan Nezaleĵnosti (Sendependeca Placo), kie okazis la protestoj.

En 2014, Rusio lanĉis invadon, cele al aneksado de (ĉefe ruslingvaj) Krimeo kaj orienta Ukrainio. Tio iniciatis konflikton kun la kontraŭstaranta ukrainia armeo. Fine la rusoj provis aranĝi grandskalan ofensivon, kun la celo rapide ĉesigi la ukrainia resisto, atingante la antaŭurbojn de Kievo, sed la rezisto de la ukraina armeo devigis la rusoj retiriĝi al la solaj ruslingvaj ukrainiaj regionoj. De tiam, aktiva batalado ŝoviĝis al orienta Ukrainio, ŝparante Kievon de rekta konflikto.

=== Klimato ===
Averaĝaj temperaturoj estas maksimume 26°C, minimume 15°C somere kaj maksimume -2°C, minimume -8°C vintre. Printempo kaj aŭtuno povas esti tre mallongaj. Varmaj ondoj kun temperaturoj ĝis 38°C  ne estas maloftaj en la someraj monatoj, kaj mallongaj sed potencaj malvarmaj periodoj kun temperaturoj ĝis -20°C ne estas maloftaj vintre. Vintra precipitaĵo povas komenciĝi jam en oktobro, kaj neĝado estas plene atendata antaŭ malfrua aŭtuno kaj la vintraj monatoj, kiam ĝi povas fariĝi sufiĉe intensa por influi vojaĝadon. Tamen, neĝkovraĵo ne ĉiam estas konstanta kaj eĉ vintre povas esti periodoj kiam la grundo restas sen-neĝa. Varmaj vestaĵoj estas neceso de novembro ĝis marto, sed vestiĝi en forpreneblajn tavolojn helpos vojaĝantojn resti komfortaj en iu ajn situacio.

== Eniri ==

=== Eniri avie ===
Noto: Pro la milita stato, la aerspaco de Ukrainio restas fermita por civila aviado.

=== Eniri trajne ===
[[File:DPKr3-001 at Kiev-Passenger station (1).pg|thumb|Ukrainia trajno en Kieva Centra Stacidomo]]

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==

== Fari ==

== Lerni ==

== Labori ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Esperanta loĝado ===
&lt;!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --&gt;

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==
AVERTO: Intermitaj misilatakoj fare de Rusio daŭras en Kievo. Restu for de militaj instalaĵoj, transportado, energia infrastrukturo kaj ŝlosilaj registaraj instalaĵoj.

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

{{Skizo}}
{{Parto de|Ukrainio}}</text>
      <sha1>kna16rau1tq7cjrdivqr4riaaso8yyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73018</id>
      <parentid>73017</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T13:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tiguliano</username>
        <id>53</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Eniri */</comment>
      <origin>73018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6158" sha1="srd3a7s4fw5ytlxct97y3j1db46qnto" xml:space="preserve">{{Rubando|Kiev_banner_Maidan_Nezalezhnosti_(Independence_Square).jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Kievo (aŭ Kijivo)&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Київ'')&lt;/small&gt;
| flago =
| bildo = Dosiero:Lavra_Kyiv.JPG
| bildotitolo =
| lando = Ukrainio 
| regiono =
| loĝantaro = 2 964 448 (2020)
| alto = 180m
}}
[[File:Kiev Opera.jpg|thumb|300px|Nacia Opera Teatro]]
[[File:Maidan Nezalezhnosti.jpg|thumb|300px|Sendependeca Placo]]
'''Kievo''' aŭ '''Kijivo''' (ukraine Київ ''/ˈkɪjɪu̯/'') estas la ĉefurbo de [[Ukrainio]], kaj ankaŭ ĝia plej granda urbo, kun preskaŭ 3 milionoj da loĝantoj.

== Kompreni ==
Kvankam la plimulto de la loĝantoj identigas sin kiel etnaj ukrainoj, la plej multaj loĝantoj de Kievo ankaŭ parolas la rusan. Multaj loĝantoj de Kievo, kaj eĉ tiuj el proksimaj vilaĝoj, plej ofte parolas dialekton nomatan Surĵiko, kiu esence estas miksaĵo inter la rusa kaj la ukraina. Kiel multaj urboj en la antaŭa Sovetunio, Kievo estas multkultura loko: la rusan lingvon parolas ne nur etnaj ukrainoj, kiuj konsistigas ĉirkaŭ 13% de la loĝantaro de la urbo, sed ankaŭ etnaj armenoj, azerbajĝananoj, belorusanoj, kartveloj kaj tataroj.

Kievo povas ŝajni sufiĉe fremda al okcidentaj turistoj, ĉar la plej multaj ŝildoj estas en la cirila alfabeto. Ĝi ankoraŭ estas urbo, kie malmultaj homoj parolas la anglan. Tamen, multaj kafejoj kaj restoracioj nun ofertas menuojn en la angla, kaj la metroo elsendas ĉiujn anoncojn kaj en la ukraina kaj en la angla.

Estas ankoraŭ konsilinde akiri malgrandan ukrainan frazaro kaj lerni la cirilan alfabeton, kio povas esti amuza kaj facile lernebla. Pasigu iom da tempo praktikante ŝlosilvortojn kaj frazojn.

=== Historio ===
Kievo, unu el la plej malnovaj urboj en Orienta Eŭropo, spuras siajn originojn al almenaŭ la 5-a jarcento, kvankam arkeologiaj pruvoj montras, ke setlejoj en la areo ekzistis multe pli frue. Antaŭ la fino de la 9-a jarcento, Kievo aperis kiel la koro de burĝona orientslava ŝtato. De la 10-a ĝis la komenco de la 13-a jarcentoj, ĝi ĝuis oran epokon kiel ĉefurbo de la ''Kieva Rus'' - potenca mezepoka ŝtato ankaŭ konata kiel Kieva Rutenio aŭ Rus-Ukrainio. Ĉi tiu ento metis la religian kaj kulturan fundamenton por la modernaj orientslavaj nacioj de Ukrainio, Rusio kaj Belorusio.

En 1240, Kievo alfrontis katastrofan detruon fare de la mongoloj, gvidataj de Batu Ĥano de la Ora Hordo. Post brutala sieĝo, la urbo estis detruita, ĝiaj fortikaĵoj detruitaj, kaj granda parto de ĝia loĝantaro masakrita. Ĉi tiu detruo markis la finon de la politika kaj ekonomia eminenteco de Kievo. Fine de la 13-a jarcento, la malfortigita urbo venis sub la kontrolon de la Granda Duklando de Litovio. En 1569, ĝi estis integrigita en la Polan-Litovan Komunumon de Nacioj.

La sorto de Kievo denove ŝanĝiĝis en 1654, kiam Bohdan Ĥmelnickij liberigis la urbon de la Komunuma regado dum kozaka ribelo por sendependeco. Tamen, lia posta decido subskribi la Traktaton de Perejaslav kun Rusio estas vaste rigardata kiel malhela ĉapitro en la ukraina historio, ĉar ĝi iniciatis laŭpaŝan procezon de rusa koloniigo. Plena aneksado fare de Rusio sekvis en 1775, kaj Kievo restis sub rusa regado dum jarcentoj, kun mallonga periodo de ukraina sendependeco de 1918 ĝis 1920 meze de la tumulto post la Rusia Revolucio. Dum ĉi tiu tempo, la klopodoj por rusigo intensiĝis, akompanate de signifa rusa enmigrado.

Post la kolapso de Sovetunio en 1991, Kievo fariĝis la ĉefurbo de sendependa Ukrainio, komencante vojaĝon por redifini sin kiel grava eŭropa urbo. En 2004, protestoj kontraŭ la registaro komencis la tiel-nomatan Oranĝan Rebelon, ankaŭ konatan kiel la Unua Majdano. Jardekon poste, en 2013-2014, denove protesto kontraŭ la registaro kondukia al la ''Duan Majdano'', kiu elpostenigis la registaron de Janukoviĉ. Ambaŭ estis nomitaj laŭ la placo Maidan Nezaleĵnosti (Sendependeca Placo), kie okazis la protestoj.

En 2014, Rusio lanĉis invadon, cele al aneksado de (ĉefe ruslingvaj) Krimeo kaj orienta Ukrainio. Tio iniciatis konflikton kun la kontraŭstaranta ukrainia armeo. Fine la rusoj provis aranĝi grandskalan ofensivon, kun la celo rapide ĉesigi la ukrainia resisto, atingante la antaŭurbojn de Kievo, sed la rezisto de la ukraina armeo devigis la rusoj retiriĝi al la solaj ruslingvaj ukrainiaj regionoj. De tiam, aktiva batalado ŝoviĝis al orienta Ukrainio, ŝparante Kievon de rekta konflikto.

=== Klimato ===
Averaĝaj temperaturoj estas maksimume 26°C, minimume 15°C somere kaj maksimume -2°C, minimume -8°C vintre. Printempo kaj aŭtuno povas esti tre mallongaj. Varmaj ondoj kun temperaturoj ĝis 38°C  ne estas maloftaj en la someraj monatoj, kaj mallongaj sed potencaj malvarmaj periodoj kun temperaturoj ĝis -20°C ne estas maloftaj vintre. Vintra precipitaĵo povas komenciĝi jam en oktobro, kaj neĝado estas plene atendata antaŭ malfrua aŭtuno kaj la vintraj monatoj, kiam ĝi povas fariĝi sufiĉe intensa por influi vojaĝadon. Tamen, neĝkovraĵo ne ĉiam estas konstanta kaj eĉ vintre povas esti periodoj kiam la grundo restas sen-neĝa. Varmaj vestaĵoj estas neceso de novembro ĝis marto, sed vestiĝi en forpreneblajn tavolojn helpos vojaĝantojn resti komfortaj en iu ajn situacio.

== Eniri ==

=== Eniri avie ===
Noto: Pro la milita stato, la aerspaco de Ukrainio restas fermita por civila aviado.

=== Eniri trajne ===

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==

== Fari ==

== Lerni ==

== Labori ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Esperanta loĝado ===
&lt;!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --&gt;

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==
AVERTO: Intermitaj misilatakoj fare de Rusio daŭras en Kievo. Restu for de militaj instalaĵoj, transportado, energia infrastrukturo kaj ŝlosilaj registaraj instalaĵoj.

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

{{Skizo}}
{{Parto de|Ukrainio}}</text>
      <sha1>srd3a7s4fw5ytlxct97y3j1db46qnto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73019</id>
      <parentid>73018</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T13:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tiguliano</username>
        <id>53</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kompreni */</comment>
      <origin>73019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6164" sha1="r1na76ufpf5h7jkmfly3psg4hchfu7r" xml:space="preserve">{{Rubando|Kiev_banner_Maidan_Nezalezhnosti_(Independence_Square).jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Kievo (aŭ Kijivo)&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Київ'')&lt;/small&gt;
| flago =
| bildo = Dosiero:Lavra_Kyiv.JPG
| bildotitolo =
| lando = Ukrainio 
| regiono =
| loĝantaro = 2 964 448 (2020)
| alto = 180m
}}
[[File:Kiev Opera.jpg|thumb|300px|Nacia Opera Teatro]]
[[File:Maidan Nezalezhnosti.jpg|thumb|300px|Sendependeca Placo]]
'''Kievo''' aŭ '''Kijivo''' (ukraine Київ ''/ˈkɪjɪu̯/'') estas la ĉefurbo de [[Ukrainio]], kaj ankaŭ ĝia plej granda urbo, kun preskaŭ 3 milionoj da loĝantoj.

== Kompreni ==
Kvankam la plimulto de la loĝantoj identigas sin kiel etnaj ukrainoj, la plej multaj loĝantoj de Kievo ankaŭ parolas la rusan. Multaj loĝantoj de Kievo, kaj eĉ tiuj el proksimaj vilaĝoj, plej ofte parolas dialekton nomatan Surĵiko, kiu esence estas miksaĵo inter la rusa kaj la ukraina. Kiel multaj urboj en la antaŭa Sovetunio, Kievo estas multkultura loko: la rusan lingvon parolas ne nur etnaj ukrainaj rusoj, kiuj konsistigas ĉirkaŭ 13% de la loĝantaro de la urbo, sed ankaŭ etnaj armenoj, azerbajĝananoj, belorusanoj, kartveloj kaj tataroj.

Kievo povas ŝajni sufiĉe fremda al okcidentaj turistoj, ĉar la plej multaj ŝildoj estas en la cirila alfabeto. Ĝi ankoraŭ estas urbo, kie malmultaj homoj parolas la anglan. Tamen, multaj kafejoj kaj restoracioj nun ofertas menuojn en la angla, kaj la metroo elsendas ĉiujn anoncojn kaj en la ukraina kaj en la angla.

Estas ankoraŭ konsilinde akiri malgrandan ukrainan frazaro kaj lerni la cirilan alfabeton, kio povas esti amuza kaj facile lernebla. Pasigu iom da tempo praktikante ŝlosilvortojn kaj frazojn.

=== Historio ===
Kievo, unu el la plej malnovaj urboj en Orienta Eŭropo, spuras siajn originojn al almenaŭ la 5-a jarcento, kvankam arkeologiaj pruvoj montras, ke setlejoj en la areo ekzistis multe pli frue. Antaŭ la fino de la 9-a jarcento, Kievo aperis kiel la koro de burĝona orientslava ŝtato. De la 10-a ĝis la komenco de la 13-a jarcentoj, ĝi ĝuis oran epokon kiel ĉefurbo de la ''Kieva Rus'' - potenca mezepoka ŝtato ankaŭ konata kiel Kieva Rutenio aŭ Rus-Ukrainio. Ĉi tiu ento metis la religian kaj kulturan fundamenton por la modernaj orientslavaj nacioj de Ukrainio, Rusio kaj Belorusio.

En 1240, Kievo alfrontis katastrofan detruon fare de la mongoloj, gvidataj de Batu Ĥano de la Ora Hordo. Post brutala sieĝo, la urbo estis detruita, ĝiaj fortikaĵoj detruitaj, kaj granda parto de ĝia loĝantaro masakrita. Ĉi tiu detruo markis la finon de la politika kaj ekonomia eminenteco de Kievo. Fine de la 13-a jarcento, la malfortigita urbo venis sub la kontrolon de la Granda Duklando de Litovio. En 1569, ĝi estis integrigita en la Polan-Litovan Komunumon de Nacioj.

La sorto de Kievo denove ŝanĝiĝis en 1654, kiam Bohdan Ĥmelnickij liberigis la urbon de la Komunuma regado dum kozaka ribelo por sendependeco. Tamen, lia posta decido subskribi la Traktaton de Perejaslav kun Rusio estas vaste rigardata kiel malhela ĉapitro en la ukraina historio, ĉar ĝi iniciatis laŭpaŝan procezon de rusa koloniigo. Plena aneksado fare de Rusio sekvis en 1775, kaj Kievo restis sub rusa regado dum jarcentoj, kun mallonga periodo de ukraina sendependeco de 1918 ĝis 1920 meze de la tumulto post la Rusia Revolucio. Dum ĉi tiu tempo, la klopodoj por rusigo intensiĝis, akompanate de signifa rusa enmigrado.

Post la kolapso de Sovetunio en 1991, Kievo fariĝis la ĉefurbo de sendependa Ukrainio, komencante vojaĝon por redifini sin kiel grava eŭropa urbo. En 2004, protestoj kontraŭ la registaro komencis la tiel-nomatan Oranĝan Rebelon, ankaŭ konatan kiel la Unua Majdano. Jardekon poste, en 2013-2014, denove protesto kontraŭ la registaro kondukia al la ''Duan Majdano'', kiu elpostenigis la registaron de Janukoviĉ. Ambaŭ estis nomitaj laŭ la placo Maidan Nezaleĵnosti (Sendependeca Placo), kie okazis la protestoj.

En 2014, Rusio lanĉis invadon, cele al aneksado de (ĉefe ruslingvaj) Krimeo kaj orienta Ukrainio. Tio iniciatis konflikton kun la kontraŭstaranta ukrainia armeo. Fine la rusoj provis aranĝi grandskalan ofensivon, kun la celo rapide ĉesigi la ukrainia resisto, atingante la antaŭurbojn de Kievo, sed la rezisto de la ukraina armeo devigis la rusoj retiriĝi al la solaj ruslingvaj ukrainiaj regionoj. De tiam, aktiva batalado ŝoviĝis al orienta Ukrainio, ŝparante Kievon de rekta konflikto.

=== Klimato ===
Averaĝaj temperaturoj estas maksimume 26°C, minimume 15°C somere kaj maksimume -2°C, minimume -8°C vintre. Printempo kaj aŭtuno povas esti tre mallongaj. Varmaj ondoj kun temperaturoj ĝis 38°C  ne estas maloftaj en la someraj monatoj, kaj mallongaj sed potencaj malvarmaj periodoj kun temperaturoj ĝis -20°C ne estas maloftaj vintre. Vintra precipitaĵo povas komenciĝi jam en oktobro, kaj neĝado estas plene atendata antaŭ malfrua aŭtuno kaj la vintraj monatoj, kiam ĝi povas fariĝi sufiĉe intensa por influi vojaĝadon. Tamen, neĝkovraĵo ne ĉiam estas konstanta kaj eĉ vintre povas esti periodoj kiam la grundo restas sen-neĝa. Varmaj vestaĵoj estas neceso de novembro ĝis marto, sed vestiĝi en forpreneblajn tavolojn helpos vojaĝantojn resti komfortaj en iu ajn situacio.

== Eniri ==

=== Eniri avie ===
Noto: Pro la milita stato, la aerspaco de Ukrainio restas fermita por civila aviado.

=== Eniri trajne ===

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==

== Fari ==

== Lerni ==

== Labori ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Esperanta loĝado ===
&lt;!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. --&gt;

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==
AVERTO: Intermitaj misilatakoj fare de Rusio daŭras en Kievo. Restu for de militaj instalaĵoj, transportado, energia infrastrukturo kaj ŝlosilaj registaraj instalaĵoj.

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

{{Skizo}}
{{Parto de|Ukrainio}}</text>
      <sha1>r1na76ufpf5h7jkmfly3psg4hchfu7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schwerin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4710</id>
    <revision>
      <id>73021</id>
      <parentid>64977</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T18:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>73021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1493" sha1="dgpacppe691vfgsw2gzwr9iphj7uj13" xml:space="preserve">{{Rubando|Schwerin banner.jpg}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Schwerin
| flago = 
| bildo = Image:Schloss Schwerin 070506.jpg
| bildotitolo = Kastelo de Schwerin
| lando = Germanio
| regiono = Meklenburgo-Antaŭpomerio
| loĝantaro = 96 800
| alto = 
}}
'''Schwerin''' estas urbo en [[Germanio]], ĉefurbo de federacia lando [[Meklenburgo-Antaŭpomerio]]. Fama vidindaĵo de la urbo estas Schwerin-a kastelo.

== Kompreni ==

=== Historio ===

=== Klimato ===

== Eniri ==

=== Eniri avie ===

=== Eniri trajne ===
Per longdistancaj trajnoj eblas iri al [[Ludwigslust]] kaj tie ŝanĝi al loka trajno al Schwerin. Ankaŭ iras rektaj trajnoj el [[Berlino]] aŭ [[Hamburgo]].

=== Eniri buse ===

== Transportiĝi ==

=== Transportiĝi perpiede ===

=== Publika transporto ===

=== Transportiĝi aŭte ===

== Vidi ==
* '''[[w:eo:Palaco de Schwerin|Kastelo de Schwerin]]''' (''Schweriner Schloss'')
** '''Kastela parko''' (''Schlossgarten'')
* '''Kirkego de Schwerin''' (''Schweriner Dom'')

== Fari ==

== Aĉeti ==

=== Vendejaroj ===

== Manĝi ==

== Trinki ==

== Loĝi ==

=== Kampadejoj ===

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===

== Sekureco ==

== Esperanto ==

=== Lokaj esperantistoj ===

== Viziti plu ==
* [[Berlino]] – ĉefurbo de Germanio
* [[Hamburgo]]
* [[Rostock]]

== Rimarkoj ==
&lt;references/&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
* [https://www.schwerin.de/ Oficiala retejo]

{{Ĝermo|Germanio}}
{{Parto de|Meklenburgo-Antaŭpomerio}}

[[Kategorio:Neesperantigitaj loknomoj kun propra paĝo]]</text>
      <sha1>dgpacppe691vfgsw2gzwr9iphj7uj13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Esperantujo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6311</id>
    <revision>
      <id>73025</id>
      <parentid>73001</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T20:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Venca24</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urboj */</comment>
      <origin>73025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21861" sha1="r3ixlgkuug88omvzey6qbwpjvwsq394" xml:space="preserve">{{Rubando|1905-uk-eliro-el-la-kongresejo (cropped).jpg}}
{{Informkesto lando
| nomo= Esperantujo
| bildo= Image:Landoj kie estas naciaj asocioj ligitaj al UEA.PNG
| bildotitolo= Landoj kun landaj sekcioj de UEA
| flago= Image:Flag of Esperanto.svg
| situo= 
| ĉefurbo = 
| ĉeflingvo = Esperanto
| areo = 
| loĝantaro = 
| monunuo = [[w:Stelo (monunuo)|Stelo]], [[w:Eŭro|eŭro]], [[w:Usona dolaro|usona dolaro]] kaj&amp;nbsp;aliaj
| elektro = 
| antaŭkodo = 
| horzono = 
}}
'''{{W|Esperantujo}}''' estas neformala nomo de la komunumo de Esperanto-uzantoj kaj ties kulturo, de tiuj lokoj kaj institucioj kie la lingvo estas uzata, kvazaŭ temus pri lando.

== Regionoj ==
[[Dosiero:Continenti con i confini degli stati-es.png|eta]]
'''Landaj asocioj, laŭ kontinento'''

Esperanto-organizoj ĉeestas en ĉiuj kvin kontinentoj de la mondo; jen la listo de landaj asocioj, laŭ kontinento:

{{Listo de regionoj
| mapo= 
| titolomapo= Mapo de la kvin kontinentoj de la mondo
| tekstomapo= 
| grandecomapo= 

| nomoregiono1= [[Afriko]]
| kolororegiono1= 
| elementojregiono1= 
| priskriboregiono1= [https://uea.org/landoj/afriko Estas 19 landaj asocioj de Esperanto]


| nomoregiono2= [[Ameriko]]
| kolororegiono2= 
| elementojregiono2= 
| priskriboregiono2= [https://uea.org/landoj/ameriko Estas 15 landaj asocioj de Esperanto]


| nomoregiono3= [[Azio]]
| kolororegiono3= 
| elementojregiono3= 
| priskriboregiono3= [https://uea.org/landoj/azio Estas 19 landaj asocioj de Esperanto]


| nomoregiono4= [[Eŭropo]]
| kolororegiono4= 
| elementojregiono4= 
| priskriboregiono4= [https://uea.org/landoj/europo Estas 39 landaj asocioj de Esperanto, plus la Eŭropa Esperanto-Unio]

| nomoregiono5= [[Oceanio]]
| kolororegiono5= 
| elementojregiono5= 
| priskriboregiono5= [https://uea.org/landoj/oceanio Estas 3 landaj asocioj de Esperanto]
}}

== Urboj ==
[[Dosiero:Centra Oficejo de UEA.jpg|eta|Centra Oficejo de UEA (2002)]]
[[Dosiero:Varsovio, tombo de Ludoviko Zamenhof, omaĝo 2017.jpg|eta|Varsovio, esperantistoj dum vizito al la tombo de Ludoviko Zamenhof, (2017)]]
* [[Roterdamo]] – sidejo de {{W|Universala Esperanto-Asocio}} kaj {{W|Tutmonda Esperantista Junulara Organizo}}
* [[Varsovio]] – urbo, kie L. L. Zamenhof publikigis Esperanton kaj kie troviĝas lia tombo
* [[Bjalistoko]] – naskiĝurbo de L. L. Zamenhof
* [[Herzberg am Harz]] - tie estas la '''{{W|Interkultura Centro Herzberg|Interkultura Centro Herzberg}}''' (ICH)
* [[Vieno]] - ĉe la Aŭstria Nacia Biblioteko estas la {{W|Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko|Esperantomuzeo kaj Kolekto pri Planlingvoj}}
* [[Nová Dubnica]] – sidejo de {{W|E@I}}
* [[Svitavy]] - tie estas '''[http://muzeum.esperanto.cz/eo/ Esperanto-Muzeo]'''
* [[Baugé]] - la Esperanta kastelo Grésillon estas grava esperanta renkontiĝejo
* [[Ĉaŭdefono|La Chaux-de-Fond]] - Ĉaŭdefono povas esti konsiderata kiel la Esperanta ĉefurbo de Svislando. Ĝi estas la sidejo de diversaj gravaj Esperanto-institucioj kun nacia kaj internacia signifo kaj renomo, ekzemple la Esperanta Civito.
* [[Maso]] (Massa, en Italio) - tie estas la itala [https://eo.wikipedia.org/wiki/Nacia%20Biblioteko%20de%20Esperanto Nacia Biblioteko de Esperanto]
* [[Halbe]] – urbeto apud [[Berlino]] kun {{W|Esperanto-Stacio}}

=== Eventaj urboj ===
* [[Melburno]] – urbo de {{W|UK 2027}}
* [[Werder (Havel)]] – urbo de {{W|IJK 2027}}


=== Aliaj eventaj cellokoj ===
* [https://eventaservo.org/afriko Afrika Kongreso] - en decembro 2026 ĉe [[Kpalime|Kpalimé]] ([[Togolando]])
* [https://eventaservo.org/ameriko/Argentino Argentina Kongreso] - en oktobro 2026 ĉe [[Bonaero]] ([[Argentino]])
* [https://eventaservo.org/ameriko/Meksiko Meksika Kongreso de Esperanto] - en novembro 2026 ĉe [[Querétaro]] ([[Meksiko]])

 la tuta listo de eventoj ĉe: https://eventaservo.org/

== Kompreni ==

=== Historio ===
[[File:Unua libro per russi - 1887 - 1a edizione - copertina fronte.jpg|eta|''Unua libro. Por Rusoj'', eldonita en Varsovio en 1887]]
[[Dosiero:1905-uk-eliro-el-la-kongresejo.jpg|eta|Unua Universala kongreso de Esperanto en 1905 en Boulogne-sur-mer]]
[[Dosiero:Group photo on IS 2005-2006 in Xanten.jpg|eta|Kelkaj el la partoprenantoj de la Internacia Semajno, kiu okazas ĉiujare dum la novjara semajno ekde 1957]]
La historio de la Esperanto-movado, estas ankaŭ la historio  de ĝia komunumo kaj de ĝiaj asocioj;

La historio kompreneble komencas kun la publikigado de la &quot;Unua Libro&quot; en julio 1887 fare de Ludoviko Lazaro Zamenhof, en [[Varsovio]].

Fine de 1888 la volapukista klubo de Nurenbergo (Germanio) transiris al Esperanto. Kun ili Zamenhof eldonis la revuon La Esperantisto. Ĉar tamen la plej granda nombro de esperantistoj tiutempe estis en la Rusia Imperio, oni nomas tiun unuan periodon &quot;rusa periodo&quot; de la Esperanto-movado . Sed al la rusa censuro ne plaĉis ke la revuo venis el Germanio, do en 1895 ĝi por mallonga tempo malpermesis la revuon en Rusio. La taskon provizi gazeton al la movado transprenis do junaj svedoj en Upsalo, temis pri la revuo &quot;Lingvo Internacia&quot;.

Ekaperis kelkaj aliaj kluboj, ekzemple en Moskvo, Sankt-Peterburgo kaj Schalke (nun parto de Gelsenkirchen). Ĝenerale, la kreskado de la movado estis malrapida.

En 1898 la franca esperantisto Louis de Beaufront fondis societon. Ĝi havis ankaŭ membrojn en nefranclingvaj landoj, sed ĝia organo L'espérantiste estis preskaŭ nur en la franca. Al Beaufront oni aljuĝas la varbadon de intelektuloj, ekzemple Théophile Cart, Carlo Bourlet kaj Hippolyte Sebert. Tiu estis la &quot;franca periodo&quot; de la movado.

De proks. 1903 ĝis la unua mondmilito fondiĝis multaj landaj asocioj, ekzemple en 1903 la svisa, en 1906 la germana kaj en 1910 la usona.

En tiu ĉi periodo komenciĝis ankaŭ la vico de la Universalaj Kongresoj. La unua grandeta internacia renkontiĝo de esperantistoj okazis en 1904 en la franca urbo Calais kaj la brita Dover. La unua Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1905 en Bulonjo-ĉe-maro ĉe la nordfranca marbordo.

Dum tiu kongreso oni akceptis interalie Lingvan Komitaton kaj la Fundamenton de Esperanto, por servi al la stabileco kaj evoluo de la lingvo.

Universala Esperanto-Asocio fondiĝis en 1908. Malgraŭ la komenca intenco, ĝi ne sukcesis tiri ĉiun Esperanto-agadon sub sian ombrelon.

La momento estis favora al Esperanto, kiu havis la ŝancon esti elektita kiel laborlingvo de la Ligo de la Nacioj, sed tiam okazis la Ido-krizo de 1907/1908 kaj la sekvaj jaroj. Ankaŭ se la esperantistoj kiuj transiris al tiu nova lingva projekto (IDO), estis tre limigita, tamen tio sufiĉis por perdi la ŝancon.

Dum la unua mondmilito ne eblis multe agadi, krom ke diverslandaj esperantistoj uzis Esperanton por la militpropagando, donacis ruĝkrucan ambulancon aŭ instruis Esperanton al militkaptitoj aŭ aliaj internigitoj. La Deka UK en Parizo en 1914 okazis dum la komenco de la unua mondmilito.

Je la 14a de aprilo 1917 L.L. Zamenhof mortis.

Post la milito oni provis atingi akordon inter UEA kaj la landaj asocioj serve al komunaj celoj de la movado. Oni volis internacian lobiadon por la lingvo, propagandon kaj instruadon en landoj sen propra movado, atentigon pri radio-elsendaĵoj en Esperanto ktp., kaj por tio oni bezonis strukturon kaj financadon.

En 1922 UEA kaj la landaj asocioj interkonsentis kunlabori laŭ la &quot;kontrakto de Helsinki&quot;. En tiu Helsinko-sistemo, UEA unuflanke kaj la landaj asocioj aliflanke komune elektis kaj financis Internacian Centran Komitaton. Tiu ICK poste havis oficejon kaj direktoron (Robert Kreuz).

Pro malkontentoj pri la helsinka organizo la naciaj societoj serĉis novan solvon. Ili minacis fondi novan internacian asocion, tiel ke UEA devis konsenti al kompromiso. En la UK de Kolonjo en 1933 oni subskribis interkonsenton, laŭ kiu la naciaj societoj aliĝas al UEA, pagas por siaj aligitaj membroj, kaj sendas anojn en la Komitaton. (La Interkonsento de Kolonjo estas la bazo ankaŭ por la nuntempa UEA, kun kelkaj intertempaj modifoj).

Dum la 1930-aj jaroj en pluraj eŭropaj landoj kun ekstrem-dekstraj registaroj okazis malhelpoj al la libera disvolviĝo de la agado de de la asocioj kaj movadoj; tio frapis la laboristan Esperanto-movadon, sed ankaŭ neŭtralaj Esperanto-asocioj suferis malpermeson. Ankaŭ en Sovetunio esperantistoj ne plu povis havi organizan strukturon. La Dua mondmilito estis plia bato por la movado, precipe dum 1940-1944. Ankaŭ en la neŭtralaj aŭ nemilitantaj landoj la milito havis sekvojn, ekz. per rekrutigo de junaj viroj.

Nur dum mallonga fazo post la milito, en orienta Eŭropo la esperantistoj rajtis reorganizi la landajn movadojn. Jam en 1949, kiam la komunismaj diktaturoj estis firme establitaj, multaj el tiuj landaj movadoj devis ĉesi labori. Nur post la morto de Stalin en 1953 la situacio fariĝis pli bona, sed en unuopaj landoj refondiĝo de landa asocio estis permesita nur post multaj jaroj. Daŭris sufiĉe longe ĝis tiuj landaj asocioj povis aliĝi al UEA, ekz. la soveta nur en 1989.

uzo de Esperanto en Tajvano dum regado de Ĉiang Kai-ŝek estis ankaŭ tabua.

Post la reveno de la orienteŭropaj asocioj (ĉ. aŭ post 1955) la movado penis laŭeble kunlabori kaj havi rilatojn malgraŭ problemoj en komunismaj diktaturoj. Okazis ekzemple, ke Universalaj Kongresoj kelkfoje estis aranĝataj en komunismaj landoj. La unua kazo estis en Zagrebo, Jugoslavio, en 1953. La unua UK aranĝita en lando de la sovetia bloko estis tiu de Varsovio en 1959. Poste proks. ĉiun kvaran fojon UK estis en orienteŭropa lando.

Dum tiu ĉi periodo plifortiĝis Esperanto ankaŭ en Ĉinio kaj ankaŭ en la suda duono de la tero. Tio vidiĝis en la 1970aj jaroj ekzemple en la aliĝo de pluraj sudamerikaj landaj asocioj al UEA. En 1981 okazis la unua UK en la suda terduono, nome en Brasília.

Teknika evoluo favoris Esperanto-muzikon, ĉar produktado de sondiskoj iĝis malpli multekosta. En la 1970aj jaroj ekaperis la kompaktkasedo (sonkasedo), kaj en la 1980aj jaroj la kompaktdisko (lumdisko). 

La orienteŭropa eksigo de komunismo en la komenco de la 1990-aj jaroj signifis novan epokon por la orienteŭropaj Esperanto-asocioj. La disfalo de burokrataj socialistaj reĝimoj en Sovetunio kaj la orienta Eǔropo forprenis per unu bato signifajn materiajn rimedojn, kiel subvenciitajn propraĵojn kaj eldonaĵojn, salajratajn funkciulojn kaj instruistojn. Esperantistaj organizaĵoj estis dekumitaj kaj kluboj fermitaj. Aliflanke, oni liberiĝis el oficialaj propagandaj politikoj.

La interreto ekstaris kiel komunikilo por la ĝenerala publiko, kio profitigis la internacian Esperanto-komunumon. Konsidera parto de la Esperantaj komunikado kaj publikigado okazis de tiam nur interrete. En 2007 la Pola Radio havis sian lastan aeran elsendon kaj estis transigita al la interreto.

== Eniri ==
La ĝenerala regulo por internacia vojaĝado estas, ke oni bezonos pasporton kaj vizon eldonitan de la cellando, ambaŭ validaj almenaŭ kiam vi transiras la limon (kvankam en multaj kazoj la postuloj estas multe pli striktaj).

Kelkaj landoj donas al iulandaj civitanoj vizan escepton, do en tiu kazo, simple prezenti pasporton ĉe la landlimo povas esti sufiĉa, aŭ oni eble bezonos peti antaŭan vojaĝpermeson, kiu estas multe pli facile akirebla ol vizo. Krome, kelkaj landoj, kiuj estas tre allogaj por turistoj, permesas al turism-vojaĝantoj de  eniri kaj resti por turismaj celoj nur per identigilo (nur se ĝi validas por vojaĝi eksterlanden).

=== Pasporto ===
[[Dosiero:Passaportoitaliano2006.jpg|eta|Ekzemplo de itala pasporto]]
Pasporto estas ĉefe identeca dokumento, donita al civitanoj dezirantaj vojaĝi eksterlanden. Formale, ĝi reprezentas peton de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj al la aŭtoritatoj de la fremda lando por permesi al la vojaĝanto transiri la limon kaj resti en la fremda lando. 

Kelkaj gravaj rekomendoj:
* Ĉiam kontrolu, ke via pasporto ne eksvalidiĝis aŭ baldaŭ eksvalidiĝos: multaj landoj postulas kelkajn monatojn da valideco antaŭ ol eldoni enirpermeson aŭ permesi al vi transiri la limon. Inter la landoj kun la plej striktaj regularoj estas Ĉinio: por akiri vizon, krom plenumi aliajn postulojn, via pasporto devas esti valida dum ses monatoj de via planita forirdato el Ĉinio (tial, via pasporto devas eksvalidiĝi almenaŭ ses monatojn post la dato de via planita revena flugo).
* Kelkaj landoj povas rifuzi al vi eniron se vi havas vizojn aŭ stampojn de specifaj landoj en via pasporto. Tipa ekzemplo estas stampo de Israelo, kiu malhelpos vin eniri en multajn arabajn landojn (male, limstampo de araba lando ofte kaŭzas prokrastojn dum eniro en Israelon). Por tio, vi povas peti duan pasporton ĉe la policejo, por ke vi povu uzi unu por eniri kaj eliri Israelon kaj la alian por najbaraj arabaj landoj.
* Certigu, ke vi havas sufiĉe da liberaj paĝoj en via pasporto por alglui ĉiujn necesajn stampojn kaj glumarkojn: vizoj por multaj landoj ofte okupas plenan paĝon, kaj vi bezonas almenaŭ unu plian liberan paĝon por eniraj kaj eliraj stampoj, por ĉiu lando, kiun vi vizitas.
* Konservu vian pasporton tiel, ke ĝi ne fleksiĝu, trapikiĝu, varmiĝiĝu aŭ malsekiĝi: vi riskas difekti la elektronikan peceton interne de la kovrilo, kio povus malhelpi (aŭ malrapidigi) vian trairon tra la sekva landlimo. Ne necesas esti tro maltrankvila: ĝi estas desegnita por vojaĝado, do ĝi normale daŭros sian dekjaran validecon.

* Kiam vi estas eksterlande kaj simple vagas tra la urbo, eble estas saĝe lasi vian pasporton en la hotela monŝranko kaj kunporti Fotokopio kaj alia dokumento pruvanta vian identecon: kvankam ili ne havas juran valoron, ili estos pli ol sufiĉaj en kazo de hazardaj kontroloj (se necese, vi estos akompanata al via hotelo por repreni la originalan dokumenton). Kompreneble, se vi vojaĝas ene de la lando, vi devas havi la originalojn kun vi.

====Eŭropa Unio====
Ĉiuj pasportoj el landoj de la Eŭropa Unio havas kelkajn komunajn trajtojn: ruĝa (&quot;burgonj-vina&quot;) kovril-koloro, la surskribo &quot;Eŭropa Unio&quot; sur la kovrilo, teksto en la nacia lingvo kaj almenaŭ la angla, plus legendo tradukanta ĉiujn vortojn en la 24 oficialajn lingvojn de la Unio). Novaj pasportoj estas konataj kiel &quot;elektronikaj&quot; aŭ &quot;biometriaj&quot;, kio signifas, ke ili inkluzivas elektronikan RFID (radiofrekvenca identigo) peceton sur la kovrilo, kiu povas esti legita sen rekta kontakto kun la metala surfaco de la peceto. La peceto enhavas alt-rezolucian version de la foto de la pasporto, ĉiujn informojn enhavitajn sur la ĉefa paĝo de la pasporto (tiu, kiu enhavas la foton), kaj la fingrospurojn de la posedanto. La tuta afero estas ĉifrita tiel ke la datumoj konservitaj sur la ĉipo povas esti legitaj nur per enigo de iuj informoj en la pasporto mem (tio estas, ĝi certigas, ke nur tiuj, kiuj povas fizike legi la ĉefan paĝon, ankaŭ povas legi la elektronikan ĉipon, teorie malhelpante malicajn individuojn ŝteli la informojn malproksime) kaj ke la informoj origine enigitaj ne estis ŝanĝitaj (tio estas, ĝi malhelpas, ke la cifereca foto en ŝtelita pasporto estu ŝanĝita por kongrui kun la aspekto de la ŝtelisto). La ĉefa paĝo de la pasporto ankaŭ enhavas sekcion enhavantan iujn personajn datumojn en maŝinlegebla formato, kiu, kombinita kun la biometria ĉipo, ebligas pli rapidajn limtransirojn: ekzemple, vojaĝante per aviadilo kun biometria pasporto (nun la plimulto), plenkreskaj eŭropaj civitanoj povas transiri la limon de la Schengen-areo (kaj enirante kaj elirante) uzante aŭtomatajn turnkrucojn. Biometria pasporto estas necesa por uzi la Programon pri Vizo-Senigo por Usono kaj tial peti ESTA.

Pli detalaj informoj estas provizitaj Rete kaj ĉe ambasadejo de la loĝlando.


== Vidi ==
=== Spekti ===
* '''''[https://www.youtube.com/watch?v=FAu6vWQbdqg June kaj kune]''''' (2022) estas satira muzikalo pri IJK kaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj ĝenerale
* '''''[https://www.youtube.com/watch?v=kFK5C2khdug&amp;t=308 Petveturaj Aventuroj]''''' (2023) estas komedia muzikalo pri petvetura vojaĝo el la IJK al la oficejo de TEJO
* '''''[https://www.youtube.com/watch?v=C4SUrL_3C3M La sorto gvidos vin]''''' (2023)

=== Zamenhof/Esperanto-objektoj ===
{{W|Zamenhof/Esperanto-objekto|Zamenhof/Esperanto-objektoj}} estas memoraĵoj kreitaj omaĝe al Esperanto aŭ al ĝia kreinto – {{W|L. L. Zamenhof}}. Ili troviĝas sur ĉiuj kontinentoj de la Tero kaj kelkaj eĉ [[Kosmo|ekstertere]]. Ilia listo troviĝas en {{W|Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj|Esperanto-Vikipedio}}.

== Fari ==
=== Esperanto-renkontiĝoj ===
'''{{W|Universala Kongreso de Esperanto}}''' estas la plej granda kaj signifa Esperanto-renkontiĝo. Ĝi okazas ĉiujare en alia loko ekde 1905. Por vojaĝantoj kun infanoj ĝi estas ofte akompanata de {{W|Internacia Infana Kongreseto}}.

'''{{W|Internacia Junulara Kongreso}}''' estas la plej granda junulara Esperanto-renkontiĝo. Simile al UK ĝi okazas ĉiujare en alia loko.

Krom UEA kaj la Landaj Asocioj, estas [https://uea.org/fakoj Fakaj Esperanto-asocioj] kiuj estas specialigitaj esperantistaj organizaĵoj, kiuj kunigas homojn laŭ specifaj profesioj, ŝatokupoj, mondkonceptoj aŭ interesoj. Ili funkcias kiel internaciaj retoj, ofte kunlaborantaj kun UEA (Universala Esperanto-Asocio) por pligrandigi la uzon de Esperanto en diversaj sferoj. Ili kompreneble ankaŭ organizas multajn eventoj.

'''[https://eventaservo.org/ eventaservo.org]''' estas retejo, kiu listigas Esperanto-renkontiĝojn tutmonde – ekde la plej malgrandaj ĝis la plej grandaj.

== Komuniki ==
La ĉefa lingvo de Esperantujo kompreneble estas Esperanto. Estas ankaŭ homoj kiuj parolas ĝin denaske, kiel filoj de diversnaciaj esperantistoj. {{W|Ido}} estas grandparte interkomprenebla kun Esperanto. Krom la denaskan lingvon, la E-parolantoj ofte parolas ankaŭ aliajn naciajn lingvojn, ja estas pruvite ke Esperanto faciligas la lernadon de aliajn lingvojn.

== Aĉeti ==
&quot;Esperantaĵoj&quot; signifas &quot;aĵojn rilatajn al Esperanto&quot;. Ĉi tiu termino ofte kovras kulturaĵojn, varojn, kantojn, aŭ kuriozaĵojn en la Esperanto-mondo, ekzemple tra UEA aŭ la Landaj Asocioj.

Ili ofte estas aĉeteblajn Rete, ekzemple de la [https://katalogo.uea.org/ katalogo de UEA] aŭ de aliaj esperantaj organizoj. Ankaŭ, dum kongresoj, kutime eblas aŭ estas aĉeti librojn ktp.

Estas ankaŭ privataj retaj vendejojn, ekzemple:
: [https://esperantoworld.odoo.com/shop Vendejo de Lulu] –

== Manĝi ==
Jen kelkaj fontoj kaj informoj pri receptoj en Esperanto:

=== Tradiciaj manĝaĵoj ===
: Ekzistas kuirlibroj en Esperanto, kiel ekzemple '''Kuirado kun koro''': familiaj receptoj kaj memoroj.

=== Vegetarismo kaj veganismo ===
'''[https://eo.wikipedia.org/wiki/Kiel_kuiri_sen_viando Kiel Kuiri Sen Viando]''' de Clara de Hess, enhavas pli ol mil receptojn.

ankaŭ interesa la retejo:
:[https://apetito.ikso.net/ Bonan Apetiton] - por vegetaraj kaj veganaj receptoj en Esperanto.

== Trinki ==
=== Drinkejo ===
[[Dosiero:Teoj en la gufujo (3167193668).jpg|eta|dekstre|240px|Teoj en gufujo dum la 52-a Internacia Seminario.]]
'''Drinkejo''' estas dum pluraj Esperanto-aranĝoj loko por trinki alkoholajn kaj senalkoholajn trinkaĵojn. Ĝi povas esti proksime aŭ eĉ tute kunigita kun diskejo.

=== Gufujo ===
'''{{W|Gufujo}}''' estas loko dum Esperanto-aranĝoj, kie oni povas nokte trinki teon kaj eventuale manĝeti dolĉaĵojn. La loko estas kutime trankvila kun kandeloj anstataŭ normala lumo de lampoj.

Foje en gufujo ankaŭ okazas koncertoj de kelkaj muzikistoj, kies ĝenro de muziko taŭgas por etoso de gufujo.

== Loĝi ==

=== Kampadejoj ===
[[Dosiero:Feliĉigaj Ferioj.jpg|eta|Libro pri la Primoŝtena esperanta kampadejo (1961-1980)]]
En Esperantujo, kampadejoj ofte rilatas al la tendaraj ejoj uzataj dum Esperanto-renkontiĝoj aŭ al organizitaj tendaroj de junularaj Esperanto-grupoj.

Jen kelkaj aspektoj de kampadejoj kaj tendaroj en Esperantujo:

:Esperanto-renkontiĝoj: Multaj aranĝoj, precipe somere, okazas en lokoj kiuj ofertas kampadejojn por partoprenantoj, permesante pli malmultekostan loĝadon.
:Junularaj tendaroj: Iuj Esperanto-asocioj organizas tendarojn, kie junuloj lernas kaj praktikas la lingvon en natura medio.
:Lokoj: Kampadejoj ofte situas proksime de turismaj lokoj, kiel en la ĉirkaŭaĵo de Poreč, Kroatio, kiu ofertas belajn kampadejojn.
:Kuba Esperanto-Asocio: La asocio ofte organizis sian nacian renkontiĝon, nomatan &quot;Zamenhofa Metiejo&quot;, en diversaj kampadejoj kaj regionoj de la provinco Guantánamo. 

Tendaroj kaj kampadejoj estas grava parto de la Esperanto-kulturo, provizante lokon por komunuma vivo kaj lingva enmergiĝo.

=== Hosteloj ===

=== Hoteloj ===
Esperanto estas la nomo de diversaj restoracioj kaj hoteloj en la mondo. Estas rimarkinde, ke plej multaj servistoj kaj eĉ estroj de la restoracioj apenaŭ scias, ke Esperanto estas neŭtrala internacia lingvo. Ofte la posedantoj de restoracioj kun la nomo &quot;Esperanto&quot; tute ne estas konataj kiel esperantistoj, sed ŝajne elektis la nomon pro ĝia ekzoteco. Hoteloj kun la nomo &quot;Esperanto&quot; troviĝas ekzemple en Slovakio, Germanio, Pollando kaj Senegalo.

== Sekureco ==
[[File:1987 Gerda Malaperis!.jpeg|thumb|Gerda Malaperis!]]
Esperantujo estas sekura komunumo, ja esperantistoj estas pacemaj homoj, kaj  pri krimoj en Esperantujo oni povas nur legi en la fantaziaj krimromanoj de esperantaj verkistoj kiel la fama [http://claudepiron.free.fr/ Claude Piron]. 

Tion dirite, ankaŭ esperantistoj estas homoj, kompreneble, do la minimumaj normalaj atentigoj estas memorindaj.

== Sano ==

== Respekto ==

== Konsulejoj ==

== Viziti plu ==

== Rimarkoj ==
&lt;references /&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
{{Vikipedio}}
* [https://eventaservo.org/ Eventa Servo]
* [[b:Esperantuja gvidlibro por komencantoj|Esperantuja gvidlibro por komencantoj]] – libro ĉe [[w:Vikilibroj|Vikilibroj]]

{{Skizo}}

[[Kategorio:Esperanto-veturceloj|Esperantujo]]</text>
      <sha1>r3ixlgkuug88omvzey6qbwpjvwsq394</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>