Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Laser inprimagailua

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="eu">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>euwikibooks</dbname>
    <base>https://eu.wikibooks.org/wiki/Azala</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Berezi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Eztabaida</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Lankide</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Lankide eztabaida</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikibooks eztabaida</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fitxategi</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fitxategi eztabaida</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki eztabaida</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Txantiloi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Txantiloi eztabaida</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Laguntza</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Laguntza eztabaida</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoria eztabaida</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulu</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulu eztabaida</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Laser inprimagailua</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7290</id>
    <revision>
      <id>43376</id>
      <parentid>43375</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T21:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laser inprimagailu */ orraketa batzuk</comment>
      <origin>43376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6570" sha1="jml4mzwvj9owmpvqw2ma0km0osstims" xml:space="preserve">= Laser inprimagailu =
[[Fitxategi:Laser printer isometric.svg|eskuinera|thumb|250x250px| Laser-inprimagailua.]]
[[w:Laser|Laser]]ra darabilten [[w:Inprimagailu|inprimagailu]] elektrofotografikoak dira '''laser inprimagailuak'''. Kalitate handian inprimatzen dituzte testuak zein grafikoak, zuri-beltzean edo koloretan. Inprimaketa monokromorako toner bakarra erabiltzen dute, koloretan inprimatzeko, berriz, lau (oinarrizko kolore bakoitzeko bat, [[w:CMYK kolore-eredua|CMYK]]) behar dira.

Inprimatzeko gailuan bi osagai nagusi dira: batetik, [[w:Toner|toner]] biltegi bati atxikitako danbor [[w:Fotoeroankortasun|fotoeroale]] bat, eta bestetik, danbor fotoeroalerantz doan [[w:Laser|laser]] izpi bat disko baten bidez modulatu eta proiektatzen dena. Diskoaren biraketak sortaren ekorketa eragiten du danborraren sortzailearen gainean. Izpiak jotzen dituen danborraren eremuak ionizatu egiten dira, eta eremu horiek (danborra biratuz) toner biltegitik igarotzen direnean, hauts ionizatua erakartzen dute tonerretik. Ondoren, danborra paperarekin kontaktuan jartzen da, dagozkion eremuak hautsez bustiz. Azkenik, tinta paperari presioaren eta beroaren ekintza bikoitz baten bidez finkatzen da. Inprimagailuen erabilera optimizatzeko, Ethernet moduko sare lokaletara konektatu ohi dira, eta horretarako sare-txartel bat eraman ohi dute.[[Fitxategi:Laser toner cartridge.svg|thumb|Laser inprimagailuen funtzionamenduaren diagrama]]

Inprimatzeko teknologia mota honetan beti saiatu behar da kalitatearen eta inprimatzeko abiaduraren arteko oreka lortzen. Arlo horietako bakoitzean, laser teknologiak abantail nabarmenak lortzen ditu: laser inprimaketaren kalitateak [[w:tintazko inprimagailu|tintazko inprimaketa]] gainditzen du.

== Historia eta bilakaera ==
Gary Starkweather-ek 1970ko hamarkadan asmatu zuen ''Xerox'' laboratorioetan, eta 1977an merkaturatu zen lehen aldiz.&lt;ref&gt; {{es}}[http://www.quieninvento.org/quien-invento-la-impresora/ ¿Quién inventó la impresora?] quieninvento.org&lt;/ref&gt; Xeroxen arrakasta komertzialean inspiratuta, Canon enpresa japoniarrak 1979an Canon LBP-10 garatu zuen, kostu baxuko laser inprimagailu bat. Orduan, Canonek, enpresen eremuan saltzeko esperientziarik ez zuenez, Silicon Valleyko bi enpresarekin aliatu zen: [[w:Hewlett-Packard|Hewlett-Packard]] (HP), eta [[w:Apple Inc.|Apple Computer]].&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izena=H.|abizena=Ujiie|izenburua=Digital Printing of Textiles|argitaletxea=Woodhead Publishing|hizkuntza=en|data=2006-04-28|url=https://books.google.es/books?id=UOZRAwAAQBAJ&amp;pg=PA5&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false|isbn=978-1-84569-158-5|sartze-data=2026-06-09}}&lt;/ref&gt;

Merkatu masiboko salmentara bideratutako lehen laser inprimagailua 1984an kaleratu zen. HP LaserJet izeneko inprimagailuak Canon CX motorra erabiltzen zuen HP enpresaren softwarearen bidez kontrolatua. Urtebete geroago Applek, Canon teknologia bera erabiliz, berea merkaturatu zuen, baina barne-lengoaia berri batean oinarrituta: ''[[w:PostScript|PostScript]]''. PostScript bidez testua, letra-tipoak, grafikoak, irudiak eta kolorea erabiltzeko aukera sortu zen. 1985ean, Aldus enpresak ''[[w:PageMaker|PageMaker]]'' programa sortu zuen Macintosh eta LaserWriter sistemetarako. Oso ezaguna egin zen mahaigaineko argitalpenerako. Horrek guztiak testu-inprimaketa oso azkarra eta kalitate handikoa ekarri zuen. 1990eko hamarkadaren amaieran, laser inprimagailu monokromoen salneurri apala zela eta, bulegoetan ugaldu ziren eta etxeetara ere iritsi ziren.

Laser inprimagailuaren abiadura asko alda daiteke, eta faktore askoren araberakoa da. Modelo azkarrenek 200 orrialde monokromo baino gehiago inprima ditzakete minutuko (12.000 orrialde orduko). Koloretako laser-inprimagailu azkarrenek 100 orrialde baino gehiago inprima ditzakete minutuko (6000 orrialde orduko). Teknologia horren kostua faktore batzuen konbinazioaren araberakoa da, besteak beste, paperaren, tonerraren, danborraren ordezkapenaren kostua, baita beste elementu batzuen ordezkapena ere. Koloretan inprimatzea konplexuagoa da, eta koloreen arteko deslerrokatze arinak edo orbanak ager daitezke.

== Kostua eta beste aukerak ==
Fabrikatzaile guztiek antzeko negozio-eredua erabiltzen dute, izan laser-inprimagailuetarako izan tinta-kartutxozko inprimagailuak (''inkjet''): inprimagailuak merke saltzen dira, eta ordezko tonerrak eta tinta-kartutxoak, berriz, nahiko garestiak dira. Edozein kasutan, koloretako laser inprimagailu baten batez besteko funtzionamendu-kostua orrialde bakoitzeko zertxobait txikiagoa izan ohi da tintazkoetan baino.

Koloretako laserren inprimatze-kalitatea bereizmenak eta lau oinarrizko kolore bakarrik erabiltzeak mugatzen dute. Askotan arazoak izaten dituzte kolore-gradazio bereko eremu handiak inprimatzeko. Argazkiak inprimatzeko diseinatutako tintazko inprimagailuek kalitate askoz handiagoko lor ditzakete. Oro har, laser inprimagailuak kalitate handiko, bolumen handiko inprimagailuetarako aukera aproposa dira, eta ''inkjet'' inprimagailuek, berriz, formatu handiko inprimagailuetan eta etxeko unitateetarako. Gainera, koloretako laser-inprimagailuak tintazkoak baino askoz azkarragoak dira, tamaina, ordea, handiagoa dute.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Laser vs Inkjet Printers|hizkuntza=en|url=https://albertatoner.com/laser-vs-inkjet-printers/|aldizkaria=Alberta Toner Cartridge Recyclers|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

== Testu ebakia: Sistemen administratzaileak eta inprimagailuak ==
[[Fitxategi:Txelo Ruiz.jpg|thumb]]
[[w:Sistemen administratzaile|Sistemen administratzaileentzat]] lan handia (''sysadmin'' lanbidean) izan ohi da sareko inprimagailuen administrazioa eta mantenua. Erabiltzaileek inprimagailuekin duten interakzioa gorabeheratsua da eta ohiko arazoak hauek izaten dira. Hona hemen ohiko arazo batzuk (gehienak ez dira teknikoak):&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Reddit (30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with)|url=https://www.reddit.com/r/sysadmin/comments/14qyn65/30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with/?tl=es-419|aldizkaria=www.reddit.com|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

* Papera trabatuta geratu da barruan eta inor ez da arduratu, ezta inprimaketa agindu duena, inprimagailua irekitzen eta trabatzen duen orria kentzen.
* Inprimagailua itzalita dago eta inork ez du piztu. 
* Sare-konexioa askatu da eta inor ez da konturatu.
* Erabiltzaileak beste inprimagailu batera bidali du, baina ez da konturatu.
* Sistema eragilearen bertsioa aldatu da eta inprimagailuari dagokion [[w:Driver|driverra]] ez dago oraingo bertsioan.
* Sare lokalean arazoak daude.

== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>jml4mzwvj9owmpvqw2ma0km0osstims</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>43377</id>
      <parentid>43376</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T00:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laser inprimagailu */ esaldi bat argitzea</comment>
      <origin>43377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6596" sha1="ocy4wnircabgrcln28a5diemzmhfmm8" xml:space="preserve">= Laser inprimagailu =
[[Fitxategi:Laser printer isometric.svg|eskuinera|thumb|250x250px| Laser-inprimagailua.]]
[[w:Laser|Laser]]ra darabilten [[w:Inprimagailu|inprimagailu]] elektrofotografikoak dira '''laser inprimagailuak'''. Kalitate handian inprimatzen dituzte testuak zein grafikoak, zuri-beltzean edo koloretan. Inprimaketa monokromorako toner bakarra erabiltzen dute, koloretan inprimatzeko, berriz, lau (oinarrizko kolore bakoitzeko bat, [[w:CMYK kolore-eredua|CMYK]]) behar dira.

Inprimatzeko gailuan bi osagai nagusi dira: batetik, [[w:Toner|toner]] biltegi bati atxikitako danbor [[w:Fotoeroankortasun|fotoeroale]] bat, eta bestetik, danbor fotoeroalerantz doan [[w:Laser|laser]] izpi bat disko baten bidez modulatu eta proiektatzen dena. Diskoaren biraketa bakoitzak izpia lerro batetik pasatzen da danborraren azaletik  , ekorketa bat eragiten du. Izpiak jotzen dituen danborraren eremuak ionizatu egiten dira, eta eremu horiek (danborra biratuz) toner biltegitik igarotzen direnean, hauts ionizatua erakartzen dute tonerretik. Ondoren, danborra paperarekin kontaktuan jartzen da, dagozkion eremuak hautsez bustiz. Azkenik, tinta paperari presioaren eta beroaren ekintza bikoitz baten bidez finkatzen da. Inprimagailuen erabilera optimizatzeko, Ethernet moduko sare lokaletara konektatu ohi dira, eta horretarako sare-txartel bat eraman ohi dute.[[Fitxategi:Laser toner cartridge.svg|thumb|Laser inprimagailuen funtzionamenduaren diagrama]]

Inprimatzeko teknologia mota honetan beti saiatu behar da kalitatearen eta inprimatzeko abiaduraren arteko oreka lortzen. Arlo horietako bakoitzean, laser teknologiak abantail nabarmenak lortzen ditu: laser inprimaketaren kalitateak [[w:tintazko inprimagailu|tintazko inprimaketa]] gainditzen du.

== Historia eta bilakaera ==
Gary Starkweather-ek 1970ko hamarkadan asmatu zuen ''Xerox'' laboratorioetan, eta 1977an merkaturatu zen lehen aldiz.&lt;ref&gt; {{es}}[http://www.quieninvento.org/quien-invento-la-impresora/ ¿Quién inventó la impresora?] quieninvento.org&lt;/ref&gt; Xeroxen arrakasta komertzialean inspiratuta, Canon enpresa japoniarrak 1979an Canon LBP-10 garatu zuen, kostu baxuko laser inprimagailu bat. Orduan, Canonek, enpresen eremuan saltzeko esperientziarik ez zuenez, Silicon Valleyko bi enpresarekin aliatu zen: [[w:Hewlett-Packard|Hewlett-Packard]] (HP), eta [[w:Apple Inc.|Apple Computer]].&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izena=H.|abizena=Ujiie|izenburua=Digital Printing of Textiles|argitaletxea=Woodhead Publishing|hizkuntza=en|data=2006-04-28|url=https://books.google.es/books?id=UOZRAwAAQBAJ&amp;pg=PA5&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false|isbn=978-1-84569-158-5|sartze-data=2026-06-09}}&lt;/ref&gt;

Merkatu masiboko salmentara bideratutako lehen laser inprimagailua 1984an kaleratu zen. HP LaserJet izeneko inprimagailuak Canon CX motorra erabiltzen zuen HP enpresaren softwarearen bidez kontrolatua. Urtebete geroago Applek, Canon teknologia bera erabiliz, berea merkaturatu zuen, baina barne-lengoaia berri batean oinarrituta: ''[[w:PostScript|PostScript]]''. PostScript bidez testua, letra-tipoak, grafikoak, irudiak eta kolorea erabiltzeko aukera sortu zen. 1985ean, Aldus enpresak ''[[w:PageMaker|PageMaker]]'' programa sortu zuen Macintosh eta LaserWriter sistemetarako. Oso ezaguna egin zen mahaigaineko argitalpenerako. Horrek guztiak testu-inprimaketa oso azkarra eta kalitate handikoa ekarri zuen. 1990eko hamarkadaren amaieran, laser inprimagailu monokromoen salneurri apala zela eta, bulegoetan ugaldu ziren eta etxeetara ere iritsi ziren.

Laser inprimagailuaren abiadura asko alda daiteke, eta faktore askoren araberakoa da. Modelo azkarrenek 200 orrialde monokromo baino gehiago inprima ditzakete minutuko (12.000 orrialde orduko). Koloretako laser-inprimagailu azkarrenek 100 orrialde baino gehiago inprima ditzakete minutuko (6000 orrialde orduko). Teknologia horren kostua faktore batzuen konbinazioaren araberakoa da, besteak beste, paperaren, tonerraren, danborraren ordezkapenaren kostua, baita beste elementu batzuen ordezkapena ere. Koloretan inprimatzea konplexuagoa da, eta koloreen arteko deslerrokatze arinak edo orbanak ager daitezke.

== Kostua eta beste aukerak ==
Fabrikatzaile guztiek antzeko negozio-eredua erabiltzen dute, izan laser-inprimagailuetarako izan tinta-kartutxozko inprimagailuak (''inkjet''): inprimagailuak merke saltzen dira, eta ordezko tonerrak eta tinta-kartutxoak, berriz, nahiko garestiak dira. Edozein kasutan, koloretako laser inprimagailu baten batez besteko funtzionamendu-kostua orrialde bakoitzeko zertxobait txikiagoa izan ohi da tintazkoetan baino.

Koloretako laserren inprimatze-kalitatea bereizmenak eta lau oinarrizko kolore bakarrik erabiltzeak mugatzen dute. Askotan arazoak izaten dituzte kolore-gradazio bereko eremu handiak inprimatzeko. Argazkiak inprimatzeko diseinatutako tintazko inprimagailuek kalitate askoz handiagoko lor ditzakete. Oro har, laser inprimagailuak kalitate handiko, bolumen handiko inprimagailuetarako aukera aproposa dira, eta ''inkjet'' inprimagailuek, berriz, formatu handiko inprimagailuetan eta etxeko unitateetarako. Gainera, koloretako laser-inprimagailuak tintazkoak baino askoz azkarragoak dira, tamaina, ordea, handiagoa dute.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Laser vs Inkjet Printers|hizkuntza=en|url=https://albertatoner.com/laser-vs-inkjet-printers/|aldizkaria=Alberta Toner Cartridge Recyclers|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

== Testu ebakia: Sistemen administratzaileak eta inprimagailuak ==
[[Fitxategi:Txelo Ruiz.jpg|thumb]]
[[w:Sistemen administratzaile|Sistemen administratzaileentzat]] lan handia (''sysadmin'' lanbidean) izan ohi da sareko inprimagailuen administrazioa eta mantenua. Erabiltzaileek inprimagailuekin duten interakzioa gorabeheratsua da eta ohiko arazoak hauek izaten dira. Hona hemen ohiko arazo batzuk (gehienak ez dira teknikoak):&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Reddit (30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with)|url=https://www.reddit.com/r/sysadmin/comments/14qyn65/30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with/?tl=es-419|aldizkaria=www.reddit.com|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

* Papera trabatuta geratu da barruan eta inor ez da arduratu, ezta inprimaketa agindu duena, inprimagailua irekitzen eta trabatzen duen orria kentzen.
* Inprimagailua itzalita dago eta inork ez du piztu. 
* Sare-konexioa askatu da eta inor ez da konturatu.
* Erabiltzaileak beste inprimagailu batera bidali du, baina ez da konturatu.
* Sistema eragilearen bertsioa aldatu da eta inprimagailuari dagokion [[w:Driver|driverra]] ez dago oraingo bertsioan.
* Sare lokalean arazoak daude.

== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>ocy4wnircabgrcln28a5diemzmhfmm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>43378</id>
      <parentid>43377</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T00:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laser inprimagailu */ lehen esaldiko hitzen ordena</comment>
      <origin>43378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6621" sha1="nnhjsnet2uwyrbei7nqsf338y3ks2ge" xml:space="preserve">= Laser inprimagailu =
[[Fitxategi:Laser printer isometric.svg|eskuinera|thumb|250x250px| Laser-inprimagailua.]]
'''[[w:Laser-inprimagailu|Laser inprimagailuak]]''' [[w:Laser|laser]]ra darabilten [[w:Inprimagailu|inprimagailu]] elektrofotografikoak dira. Kalitate handian inprimatzen dituzte testuak zein grafikoak, zuri-beltzean edo koloretan. Inprimaketa monokromorako toner bakarra erabiltzen dute, koloretan inprimatzeko, berriz, lau (oinarrizko kolore bakoitzeko bat, [[w:CMYK kolore-eredua|CMYK]]) behar dira.

Inprimatzeko gailuan bi osagai nagusi dira: batetik, [[w:Toner|toner]] biltegi bati atxikitako danbor [[w:Fotoeroankortasun|fotoeroale]] bat, eta bestetik, danbor fotoeroalerantz doan [[w:Laser|laser]] izpi bat disko baten bidez modulatu eta proiektatzen dena. Diskoaren biraketa bakoitzak izpia lerro batetik pasatzen da danborraren azaletik  , ekorketa bat eragiten du. Izpiak jotzen dituen danborraren eremuak ionizatu egiten dira, eta eremu horiek (danborra biratuz) toner biltegitik igarotzen direnean, hauts ionizatua erakartzen dute tonerretik. Ondoren, danborra paperarekin kontaktuan jartzen da, dagozkion eremuak hautsez bustiz. Azkenik, tinta paperari presioaren eta beroaren ekintza bikoitz baten bidez finkatzen da. Inprimagailuen erabilera optimizatzeko, Ethernet moduko sare lokaletara konektatu ohi dira, eta horretarako sare-txartel bat eraman ohi dute.[[Fitxategi:Laser toner cartridge.svg|thumb|Laser inprimagailuen funtzionamenduaren diagrama]]

Inprimatzeko teknologia mota honetan beti saiatu behar da kalitatearen eta inprimatzeko abiaduraren arteko oreka lortzen. Arlo horietako bakoitzean, laser teknologiak abantail nabarmenak lortzen ditu: laser inprimaketaren kalitateak [[w:tintazko inprimagailu|tintazko inprimaketa]] gainditzen du.

== Historia eta bilakaera ==
Gary Starkweather-ek 1970ko hamarkadan asmatu zuen ''Xerox'' laboratorioetan, eta 1977an merkaturatu zen lehen aldiz.&lt;ref&gt; {{es}}[http://www.quieninvento.org/quien-invento-la-impresora/ ¿Quién inventó la impresora?] quieninvento.org&lt;/ref&gt; Xeroxen arrakasta komertzialean inspiratuta, Canon enpresa japoniarrak 1979an Canon LBP-10 garatu zuen, kostu baxuko laser inprimagailu bat. Orduan, Canonek, enpresen eremuan saltzeko esperientziarik ez zuenez, Silicon Valleyko bi enpresarekin aliatu zen: [[w:Hewlett-Packard|Hewlett-Packard]] (HP), eta [[w:Apple Inc.|Apple Computer]].&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izena=H.|abizena=Ujiie|izenburua=Digital Printing of Textiles|argitaletxea=Woodhead Publishing|hizkuntza=en|data=2006-04-28|url=https://books.google.es/books?id=UOZRAwAAQBAJ&amp;pg=PA5&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false|isbn=978-1-84569-158-5|sartze-data=2026-06-09}}&lt;/ref&gt;

Merkatu masiboko salmentara bideratutako lehen laser inprimagailua 1984an kaleratu zen. HP LaserJet izeneko inprimagailuak Canon CX motorra erabiltzen zuen HP enpresaren softwarearen bidez kontrolatua. Urtebete geroago Applek, Canon teknologia bera erabiliz, berea merkaturatu zuen, baina barne-lengoaia berri batean oinarrituta: ''[[w:PostScript|PostScript]]''. PostScript bidez testua, letra-tipoak, grafikoak, irudiak eta kolorea erabiltzeko aukera sortu zen. 1985ean, Aldus enpresak ''[[w:PageMaker|PageMaker]]'' programa sortu zuen Macintosh eta LaserWriter sistemetarako. Oso ezaguna egin zen mahaigaineko argitalpenerako. Horrek guztiak testu-inprimaketa oso azkarra eta kalitate handikoa ekarri zuen. 1990eko hamarkadaren amaieran, laser inprimagailu monokromoen salneurri apala zela eta, bulegoetan ugaldu ziren eta etxeetara ere iritsi ziren.

Laser inprimagailuaren abiadura asko alda daiteke, eta faktore askoren araberakoa da. Modelo azkarrenek 200 orrialde monokromo baino gehiago inprima ditzakete minutuko (12.000 orrialde orduko). Koloretako laser-inprimagailu azkarrenek 100 orrialde baino gehiago inprima ditzakete minutuko (6000 orrialde orduko). Teknologia horren kostua faktore batzuen konbinazioaren araberakoa da, besteak beste, paperaren, tonerraren, danborraren ordezkapenaren kostua, baita beste elementu batzuen ordezkapena ere. Koloretan inprimatzea konplexuagoa da, eta koloreen arteko deslerrokatze arinak edo orbanak ager daitezke.

== Kostua eta beste aukerak ==
Fabrikatzaile guztiek antzeko negozio-eredua erabiltzen dute, izan laser-inprimagailuetarako izan tinta-kartutxozko inprimagailuak (''inkjet''): inprimagailuak merke saltzen dira, eta ordezko tonerrak eta tinta-kartutxoak, berriz, nahiko garestiak dira. Edozein kasutan, koloretako laser inprimagailu baten batez besteko funtzionamendu-kostua orrialde bakoitzeko zertxobait txikiagoa izan ohi da tintazkoetan baino.

Koloretako laserren inprimatze-kalitatea bereizmenak eta lau oinarrizko kolore bakarrik erabiltzeak mugatzen dute. Askotan arazoak izaten dituzte kolore-gradazio bereko eremu handiak inprimatzeko. Argazkiak inprimatzeko diseinatutako tintazko inprimagailuek kalitate askoz handiagoko lor ditzakete. Oro har, laser inprimagailuak kalitate handiko, bolumen handiko inprimagailuetarako aukera aproposa dira, eta ''inkjet'' inprimagailuek, berriz, formatu handiko inprimagailuetan eta etxeko unitateetarako. Gainera, koloretako laser-inprimagailuak tintazkoak baino askoz azkarragoak dira, tamaina, ordea, handiagoa dute.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Laser vs Inkjet Printers|hizkuntza=en|url=https://albertatoner.com/laser-vs-inkjet-printers/|aldizkaria=Alberta Toner Cartridge Recyclers|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

== Testu ebakia: Sistemen administratzaileak eta inprimagailuak ==
[[Fitxategi:Txelo Ruiz.jpg|thumb]]
[[w:Sistemen administratzaile|Sistemen administratzaileentzat]] lan handia (''sysadmin'' lanbidean) izan ohi da sareko inprimagailuen administrazioa eta mantenua. Erabiltzaileek inprimagailuekin duten interakzioa gorabeheratsua da eta ohiko arazoak hauek izaten dira. Hona hemen ohiko arazo batzuk (gehienak ez dira teknikoak):&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Reddit (30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with)|url=https://www.reddit.com/r/sysadmin/comments/14qyn65/30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with/?tl=es-419|aldizkaria=www.reddit.com|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

* Papera trabatuta geratu da barruan eta inor ez da arduratu, ezta inprimaketa agindu duena, inprimagailua irekitzen eta trabatzen duen orria kentzen.
* Inprimagailua itzalita dago eta inork ez du piztu. 
* Sare-konexioa askatu da eta inor ez da konturatu.
* Erabiltzaileak beste inprimagailu batera bidali du, baina ez da konturatu.
* Sistema eragilearen bertsioa aldatu da eta inprimagailuari dagokion [[w:Driver|driverra]] ez dago oraingo bertsioan.
* Sare lokalean arazoak daude.

== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>nnhjsnet2uwyrbei7nqsf338y3ks2ge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>43379</id>
      <parentid>43378</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T01:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ksarasola</username>
        <id>1603</id>
      </contributor>
      <comment>/* Historia eta bilakaera */</comment>
      <origin>43379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6645" sha1="djbiv8o2odvykt408upxudqgkibhwws" xml:space="preserve">= Laser inprimagailu =
[[Fitxategi:Laser printer isometric.svg|eskuinera|thumb|250x250px| Laser-inprimagailua.]]
'''[[w:Laser-inprimagailu|Laser inprimagailuak]]''' [[w:Laser|laser]]ra darabilten [[w:Inprimagailu|inprimagailu]] elektrofotografikoak dira. Kalitate handian inprimatzen dituzte testuak zein grafikoak, zuri-beltzean edo koloretan. Inprimaketa monokromorako toner bakarra erabiltzen dute, koloretan inprimatzeko, berriz, lau (oinarrizko kolore bakoitzeko bat, [[w:CMYK kolore-eredua|CMYK]]) behar dira.

Inprimatzeko gailuan bi osagai nagusi dira: batetik, [[w:Toner|toner]] biltegi bati atxikitako danbor [[w:Fotoeroankortasun|fotoeroale]] bat, eta bestetik, danbor fotoeroalerantz doan [[w:Laser|laser]] izpi bat disko baten bidez modulatu eta proiektatzen dena. Diskoaren biraketa bakoitzak izpia lerro batetik pasatzen da danborraren azaletik  , ekorketa bat eragiten du. Izpiak jotzen dituen danborraren eremuak ionizatu egiten dira, eta eremu horiek (danborra biratuz) toner biltegitik igarotzen direnean, hauts ionizatua erakartzen dute tonerretik. Ondoren, danborra paperarekin kontaktuan jartzen da, dagozkion eremuak hautsez bustiz. Azkenik, tinta paperari presioaren eta beroaren ekintza bikoitz baten bidez finkatzen da. Inprimagailuen erabilera optimizatzeko, Ethernet moduko sare lokaletara konektatu ohi dira, eta horretarako sare-txartel bat eraman ohi dute.[[Fitxategi:Laser toner cartridge.svg|thumb|Laser inprimagailuen funtzionamenduaren diagrama]]

Inprimatzeko teknologia mota honetan beti saiatu behar da kalitatearen eta inprimatzeko abiaduraren arteko oreka lortzen. Arlo horietako bakoitzean, laser teknologiak abantail nabarmenak lortzen ditu: laser inprimaketaren kalitateak [[w:tintazko inprimagailu|tintazko inprimaketa]] gainditzen du.

== Historia eta bilakaera ==
[[w:Gary Starkweather|Gary Starkweather-ek]] 1970ko hamarkadan asmatu zuen ''Xerox'' laboratorioetan, eta 1977an merkaturatu zen lehen aldiz.&lt;ref&gt; {{es}}[http://www.quieninvento.org/quien-invento-la-impresora/ ¿Quién inventó la impresora?] quieninvento.org&lt;/ref&gt; Xeroxen arrakasta komertzialean inspiratuta, Canon enpresa japoniarrak 1979an Canon LBP-10 garatu zuen, kostu baxuko laser inprimagailu bat. Orduan, Canonek, enpresen eremuan saltzeko esperientziarik ez zuenez, Silicon Valleyko bi enpresarekin aliatu zen: [[w:Hewlett-Packard|Hewlett-Packard]] (HP), eta [[w:Apple Inc.|Apple Computer]].&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izena=H.|abizena=Ujiie|izenburua=Digital Printing of Textiles|argitaletxea=Woodhead Publishing|hizkuntza=en|data=2006-04-28|url=https://books.google.es/books?id=UOZRAwAAQBAJ&amp;pg=PA5&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false|isbn=978-1-84569-158-5|sartze-data=2026-06-09}}&lt;/ref&gt;

Merkatu masiboko salmentara bideratutako lehen laser inprimagailua 1984an kaleratu zen. HP LaserJet izeneko inprimagailuak Canon CX motorra erabiltzen zuen HP enpresaren softwarearen bidez kontrolatua. Urtebete geroago Applek, Canon teknologia bera erabiliz, berea merkaturatu zuen, baina barne-lengoaia berri batean oinarrituta: ''[[w:PostScript|PostScript]]''. PostScript bidez testua, letra-tipoak, grafikoak, irudiak eta kolorea erabiltzeko aukera sortu zen. 1985ean, Aldus enpresak ''[[w:PageMaker|PageMaker]]'' programa sortu zuen Macintosh eta LaserWriter sistemetarako. Oso ezaguna egin zen mahaigaineko argitalpenerako. Horrek guztiak testu-inprimaketa oso azkarra eta kalitate handikoa ekarri zuen. 1990eko hamarkadaren amaieran, laser inprimagailu monokromoen salneurri apala zela eta, bulegoetan ugaldu ziren eta etxeetara ere iritsi ziren.

Laser inprimagailuaren abiadura asko alda daiteke, eta faktore askoren araberakoa da. Modelo azkarrenek 200 orrialde monokromo baino gehiago inprima ditzakete minutuko (12.000 orrialde orduko). Koloretako laser-inprimagailu azkarrenek 100 orrialde baino gehiago inprima ditzakete minutuko (6000 orrialde orduko). Teknologia horren kostua faktore batzuen konbinazioaren araberakoa da, besteak beste, paperaren, tonerraren, danborraren ordezkapenaren kostua, baita beste elementu batzuen ordezkapena ere. Koloretan inprimatzea konplexuagoa da, eta koloreen arteko deslerrokatze arinak edo orbanak ager daitezke.

== Kostua eta beste aukerak ==
Fabrikatzaile guztiek antzeko negozio-eredua erabiltzen dute, izan laser-inprimagailuetarako izan tinta-kartutxozko inprimagailuak (''inkjet''): inprimagailuak merke saltzen dira, eta ordezko tonerrak eta tinta-kartutxoak, berriz, nahiko garestiak dira. Edozein kasutan, koloretako laser inprimagailu baten batez besteko funtzionamendu-kostua orrialde bakoitzeko zertxobait txikiagoa izan ohi da tintazkoetan baino.

Koloretako laserren inprimatze-kalitatea bereizmenak eta lau oinarrizko kolore bakarrik erabiltzeak mugatzen dute. Askotan arazoak izaten dituzte kolore-gradazio bereko eremu handiak inprimatzeko. Argazkiak inprimatzeko diseinatutako tintazko inprimagailuek kalitate askoz handiagoko lor ditzakete. Oro har, laser inprimagailuak kalitate handiko, bolumen handiko inprimagailuetarako aukera aproposa dira, eta ''inkjet'' inprimagailuek, berriz, formatu handiko inprimagailuetan eta etxeko unitateetarako. Gainera, koloretako laser-inprimagailuak tintazkoak baino askoz azkarragoak dira, tamaina, ordea, handiagoa dute.&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Laser vs Inkjet Printers|hizkuntza=en|url=https://albertatoner.com/laser-vs-inkjet-printers/|aldizkaria=Alberta Toner Cartridge Recyclers|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

== Testu ebakia: Sistemen administratzaileak eta inprimagailuak ==
[[Fitxategi:Txelo Ruiz.jpg|thumb]]
[[w:Sistemen administratzaile|Sistemen administratzaileentzat]] lan handia (''sysadmin'' lanbidean) izan ohi da sareko inprimagailuen administrazioa eta mantenua. Erabiltzaileek inprimagailuekin duten interakzioa gorabeheratsua da eta ohiko arazoak hauek izaten dira. Hona hemen ohiko arazo batzuk (gehienak ez dira teknikoak):&lt;ref&gt;{{Erreferentzia|izenburua=Reddit (30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with)|url=https://www.reddit.com/r/sysadmin/comments/14qyn65/30_years_doing_it_and_im_still_dealing_with/?tl=es-419|aldizkaria=www.reddit.com|sartze-data=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;

* Papera trabatuta geratu da barruan eta inor ez da arduratu, ezta inprimaketa agindu duena, inprimagailua irekitzen eta trabatzen duen orria kentzen.
* Inprimagailua itzalita dago eta inork ez du piztu. 
* Sare-konexioa askatu da eta inor ez da konturatu.
* Erabiltzaileak beste inprimagailu batera bidali du, baina ez da konturatu.
* Sistema eragilearen bertsioa aldatu da eta inprimagailuari dagokion [[w:Driver|driverra]] ez dago oraingo bertsioan.
* Sare lokalean arazoak daude.

== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}</text>
      <sha1>djbiv8o2odvykt408upxudqgkibhwws</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>